








x 


REST OR: 


ν᾿. 


ee he 


: 































































ones 

















4“ 


ne 











Pits ΝΕ ΚΙ ΔΕΙΝΟῚ: 


IN THE ORIGINAL GREEK 


Cambridge 
PRINTED BY C. J. CLAY M.A. AND SONS 


AT THE UNIVERSITY PRESS 


first Edition 1885 
Reprinted 1887, 1889, 1891 


THE NEW TESTAMENT 


IN THE ORIGINAL GREEK 


THE TEXT REVISED BY 


BROOKE FOSS WESTCOTT D.D. 


AND 


FENTON JOHN ANTHONY HORT D.D. 


Cambridge and London 
| Pew Work 
MACMILLAN AND CO 
18QI 


All rights reserved 


ALIORUM LITTERAE SUNT EIUSMODI UT NON PA.- 
RUM MULTOS PAENITUERIT INSUMPTAE IN FEES 
OPERAE....AT FELIX ILLE OVUEM IN HISCE ΔἸ ον 
MEDITANTEM MORS OCCUPAT. HAS, IGfTOR TOTO 
PECTORE SITIAMUS OMNES, HAS AMPLECTAMUAZ Fe 
HTS IUGITER VERSEMUR, HAS EXOSCULAMUOR, Fis 
DEMUM IMMORIAMUR, IN HAS TRANSFORMEMUR, 
QUANDOQUIDEM ABEUNT STUDIA IN MORES..., HAE; 
TIBI SACROSANCTAE MENTIS ILLIUS VIVAM REFE- 
RUNT IMAGINEM, IPSUMQUE CHRISTUM LOQUENTEM, 
SANANTEM, MORIENTEM, RESURGENTEM, DENIQUE 
TOTUM ITA PRAESENTEM REDDUNT, UT MINUS VI- 


SURUS SIS SI CORAM OCULIS CONSPICIAS. 


ERASMUS MDXVI 


EYATTEAION 


KATA MAQOAION 
KATA MAPKON 
KATA AOYKAN 
KATA IQANHN 


KATA MA@OAION 


1 BIBAOS γενέσεως ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ υἱοῦ Δανεὶδ υἱοῦ ᾿Αβρααμ. 


2 ᾿Αβραὰμ ἐγέννησεν. τὸν Ἰσαάκ, 
Ἰσαὰκ δὲ «γέννησεν τὸν ᾿Ιακώβ, 
Ἰακὼβ δὲ eyevon rey τὸν Ἰούδαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ, 
3 Ἰούδας δὲ ἐγέννησεν τὸν Φαρὲς καὶ τὸν Ζαρὰ ἐκ τῆς Θάμαρ, 
Φαρὲς δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἑσρώμ, 
ἙἝ σρὼμ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾿Αράμ, 
, ᾿Αρὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾿Αμιναδάβ, 
᾿Αμιναδὰβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ναασσων, 
Ναασσὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Σαλμών, 
5 Σαλμὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Βοὲς ἐκ τῆς Ῥαχάβ, 
Βοὲς δὲ eyevynrev τὸν Ἰωβὴδ ἐκ τῆς Ῥούθ, 
᾿Ιωβὴδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἴεσσαί, 
6 Ἰεσσαὶ δὲ ἐγέννησεν τὸν Δανεὶδ τὸν βασιλέα. 


la “.ο “ 3 , 
Δαυεὶδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Σολομῶνα ἐκ τῆς τοῦ Ovptor, 
A 
7 Σολομὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν ‘PoBoap, 
Ῥοβοὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾿Αβιά, 
3 
Αβιὰ δὲ ἐγέννησεν τὸν ‘Acad, 
3 A 
g Acad δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωσαφάτ, 
3 A \ Say » 4 3 U 
Ιωσαφὰτ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωρὰμ, 
Ὗ A δὲ »,», 5 Οὗ f 
ὡρὰμ δὲ ἐγέννησεν «τὸν ᾿Οζείαν, 


᾿ KATA ΜΑΘΘΑΙΟΧ 7 


3 93 : 
Οζείας δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾿Ιωαθάμ, 9 
3 A , A 
Ιωαθὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν “Ayas, 
A 
"Axas δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἕ ζεκίαν, 
ε a 
Ἐζεκίας δὲ ἐγέννησεν τὸν Μανασσῆ, 10 
A N Seg. A 3 / 
Μανασσῆς δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾿Αμώς, 
3 \ \ 38g X 3 , 
Apas δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾿Ιωσείαν, 
> , ἜΠΕΣΙΝ ἐν \ 3 , \ \ 74 ι 
Ιωσείας δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰεχονίαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς 11 
αὐτοῦ ἐπὶ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος. 


Μετὰ δὲ τὴν μετοικεσίαν Βαβυλῶνος Ἰεχονίας ἐγέννησεν τ2 
τὸν Σαλαθιήλ, 
Σαλαθιὴλ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ζοροβάβελ, 
Ζοροβάβελ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾿Αβιούδ, 13 
᾿Αβιοὺδ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾿Ἑλιακείμ, 
᾿Ελιακεὶμ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾿Αζώρ, 
᾿Αζὼρ δὲ ἐγέννησεν τὸν Σαδώκ, 14 
Σαδὼκ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾿Αχείμ, 
᾿Αχεὶμ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾿Ελιούδ, 
᾿Ελιοὺδ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾿Ελεάζαρ, 15 
Ἐλεάζαρ δὲ ἐγέννησεν τὸν Μαθθάν, 
Μαθθὰν δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾿Ιακώβ, 
᾿ακὼβ δὲ ἐγέννησεν τὸν “lwond τὸν ἄνδρα Μαρίας, ἐξ 16 
ἧς ἐγεννήθη ᾿Ιησοῦς ὁ λεγόμενος Χριστός. 


bs 9 . 9 
Πᾶσαι οὖν ai γενεαὶ ἀπὸ ᾿Αβραὰμ ἕως Δαυεὶδ γενεαὶ 17 
΄ \ > Ἂς \ σ ΄“ , 
δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ Aaveld ἕως τῆς μετοικεσίας Βαβυ- 
~ ΡῚ aA 
A@vos γενεαὶ δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ τῆς μετοικεσίας Ba- 
βυλῶνος ἕως τοῦ χριστοῦ γενεαὶ δεκατέσσαρες. 


18 


29 


20 


ΩῚ 


22 


23 


24 


25 


II! KATA MAOOAION 5 


TOY AE ΠΙΗΣΟΥ] ΧΡΙΣΤΟΥ͂ ἡ γένεσις οὕτως ἦν. Μνη- 
στευθείσης τῆς μητρὸς αὐτοῦ Μαρίας τῷ ᾿Ιωσήφ, πρὶν ἢ 
συνελθεῖν αὐτοὺς εὑρέθη ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἐκ πνεύματος 
ς / > \ \ ¢ > Ν δ os , A Ν \ , 
ἁγίου. Ἰωσὴφ δὲ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, δίκαιος ὧν καὶ μὴ θέ- 
λων ᾿αὐτὴν δειγματίσαι, ἐβουλήθη λάθρᾳ ἀπολῦσαι αὐτήν. 

“- Ὕ > a 3 , ΕῚ \ +f ’ »Ψ 
Ταῦτα δὲ αὐτοῦ ἐνθυμηθέντος ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου kat ὄναρ 
ἐφάνη αὐτῷ λέγων ᾿Ιωσὴφ υἱὸς Δαυείδ, μὴ φοβηθῇς παρα- 
λαβεῖν “Mapiay' τὴν γυναῖκά σου, τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννη- 
θὲν ἐκ πνεύματός ἐστιν ἁγίου: τέξεται δὲ υἱὸν καὶ καλέ- 
σεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ ᾿Ιησοῦν, αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν 
αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν. Τοῦτο δὲ ὅλον γέγο- 

ee n Ν ¢ ‘ «ς A , 4 “ / 
νεν ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ Κυρίου διὰ τοῦ προφήτου 
λέγοντος 

a / / 
᾿Ιλου ἡ Trap@énoc ἐν γὰοτρὶ ἔξει Kal TEZETAI υἱόν, 
3 “ / 

Kal KAAECOYCIN TO ONOMA AYTOY EMMaNnoyHa: 

6 ἐστιν μεθερμηνευόμενον ΛΛεθ᾽ HM@N ὁ θεός. Ἐγερθεὶς 
4 € > Ἁ 3 A “ Ὡ » , ς ’ > a 
δὲ [6] Ἰωσὴφ ἀπὸ τοῦ ὕπνου ἐποίησεν ὡς προσέταξεν αὐτῷ 

Ε ’ 5 , Ξ i 
ὁ ἄγγελος Κυρίου καὶ παρέλαβεν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ" 
καὶ οὐκ ἐγίνωσκεν αὐτὴν ἕως [οὗ] ἔτεκεν υἱόν: καὶ ἐκάλεσεν 
τὸ ὄνομα αὐτοῦ ᾿Ιησοῦν. 


΄“ \ > n v4 A 

Tov δὲ Ἰησοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλεὲμ τῆς ᾿ἸἸουδαίας 
> « ’ὔ ς 0 A , 3 \ , > \ 3 
ἐν ἡμέραις Hp@dov. τοῦ βασιλέως, ἰδοὺ μάγοι ἀπὸ ἀνα- 

lad ’ ΄ “ 
τολῶν παρεγένοντο εἰς ᾿Ιεροσόλυμα λέγοντες Ποῦ ἐστὶν 
Ὁ Ὰ ‘ a 3 , » \ 3 wn Α 
ὁ τεχθεὶς βασιλεὺς τῶν ᾿Ιουδαίων ; εἴδομεν γὰρ αὐτοῦ τὸν 
3 ? ’ > 5 ΄σ \ af los 3 ~~ 
ἀστέρα ev τῇ ἀνατολῇ καὶ ἤλθομεν προσκυνῆσαι αὐτῷ. 


3 Ακούσας δὲ ὁ βασιλεὺξρ Ἡρῴδης ἐταράχθη καὶ πᾶσα 


> , > »“" A , \ 

Ἱεροσόλυμα μετ᾽ αὐτοῦ, καὶ συναγαγὼν πάντας τοὺς ἀρχι- 
wn 4 ΄΄σ ~ A 7 nt 

ερεῖς Kal γραμματεῖς τοῦ λαοῦ ἐπυνθάνετο παρ᾽ αὐτῶν 


18 χριστοῦ ᾿Ιησοῦ 20 Μαριᾶμ. 


6 KATA MA@OGAION II 


ποῦ ὁ χριστὸς γεννᾶται, οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ ᾽Ἐν Βηθλεὲμ ς 
τῆς ᾿Ιουδαίας- οὕτως γὰρ γέγραπται διὰ τοῦ προφήτου 
Καὶ οὐ, Βηθλεὲμ γΗ͂ ‘loyaa, 6 
OYAAM@C EAAX{CTH εἶ EN τοῖς HTEMOCIN loyAa’ 
ἐκ coy rap eZeheYceral HTOYMENOC, 
OCTIC TTOIMANET TON λὰόν MOY TON ‘IcpaHA. 
Tore Ἡρῴδης λάθρᾳ καλέσας τοὺς μάγους ἠκρίβωσεν πα- 7 
ρ᾽ αὐτῶν τὸν χρόνον τοῦ φαινομένου ἀστέρος, καὶ πέμψας 8 
αὐτοὺς εἰς Βηθλεὲμ εἶπεν Πορευθέντες ἐξετάσατε ἀκρι- 
Bos περὶ τοῦ παιδίου: ἐπὰν δὲ εὕρητε ἀπαγγεΐλατε μοι, 
ὅπως κἀγὼ ἐλθὼν προσκυνήσω αὐτῷ. οἱ δὲ ἀκούσαντες 9 
τοῦ βασιλέως ἐπορεύθησαν, καὶ ἰδοὺ ὁ ἀστὴρ ὃν εἶδον ἐν 
a 9 a a 3 , 4 a 3 , 8». Aa, 2 
τῇ ἀνατολῇ προῆγεν αὐτούς, ἕως ἐλθὼν ἐστάθη ἐπάνω οὗ 
ἦν τὸ παιδίον. ἰδόντες δὲ τὸν ἀστέρα ἐχάρησαν χαρὰν με- τὸ 
γάλην σφόδρα. καὶ ἐλθόντες εἰς τὴν οἰκίαν εἶδον τὸ παιδί- τι 
ον μετὰ Blapids τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καὶ πεσόντες προσεκύνη- 
σαν αὐτῷ, καὶ ἀνοίξαντες τοὺς θησαυροὺς αὐτῶν προσήνεγ- 
καν αὐτῷ δῶρα, χρυσὸν καὶ λίβανον καὶ σμύρναν. καὶ χρη- 12 
ματισθέντες κατ᾽ ὄναρ μὴ ἀνακάμψαι. πρὸς Ἣρῴδην δι’ ἄλ- 
Ans ὁδοῦ a ἀνεχώρησαν εἰς τὴν χώραν αὐτῶν. ᾽Ανα- 13 
χωρησάντων δὲ αὐτῶν ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου "φαίνεται κα- 
τ᾽ ὄναρ᾽ τῷ Ἰωσὴφ λέγων ᾿Ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον 
καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ φεῦγε εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἴσθι 
ies Tee Εν A ” , A z , “ \ 
ἐκεῖ EWS ἂν εἴπω σοι" μέλλει yap ‘Hpwdns ζητεῖν τὸ παι- 
δίον τοῦ ἀπολέσαι αὐτός ὁ δὲ ἐγερθεὶς παρέλαβε τὸ 14 
παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ νυκτὸς καὶ ἀνεχώρησεν εἰς 
Αἴ q ΚΝ 3 ~ o& od λ a ‘H "ὃ > a a λ 3 
ἰγυπτον, καὶ ἣν ἐκεῖ Ews τῆς τελευτῆς Hp@dov: ἵνα πλη- τε 
“-“ ἃ ε ν εν , Ἁ “ , , 
ρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ Κυρίου διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος 
> > 7 > / \ «ἡ, ’ 
ΕΖ Αἰγύπτου ἐκάλεοὰ τὸν YION Moy. Τότε τό 
Ἡρῴδης ἰδὼν ὅτι ἐνεπαίχθη ὑπὸ τῶν μάγων ἐθυμώθη λίαν, 
καὶ ἀποστείλας ἀνεῖλεν πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ἐν Βηθ- 
λεὲμ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς ἀπὸ διετοῦς καὶ κατω- 
τέρω, κατὰ τὸν χρόνον ὃν ἠκρίβωσεν παρὰ τῶν μάγων. Τότε 17 


13 κατ᾽ ὄναρ ἐφάνη 


Il II KATA MAOOATION ” 


ἐπληρώθη τὸ ῥηθὲν διὰ Ἱερεμίου τοῦ προφήτου λέγοντος 
ι5 Φωνὴ ἐν ‘Pama HKOYCOH, 

κλἀγθλλὸς Kal GAYPMOC TTOAYC? 

Ῥαχὴλ κλἀίογοὰ τὰ τέκνὰ AYTHC, 
Kal οὐκ ἤθελεν TTAPAKAHOHNAI! ὅτι οὐκ EICIN. 
το Τελευτήσαντος δὲ τοῦ Ἡρῴδου ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου φαί- 
20 νεται κατ᾽ ὄναρ τῷ Ἰωσὴφ ἐν Αἰγύπτῳ λέγων ᾿Εγερθεὶς 
παράλαβε τὸ marsiov kai τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ πορεύ- 
ov εἰς γῆν Ἰσραήλ, τεθνήκασιν γὰρ οἱ ξητου τες τὴν 

21 ψυχὴν τοῦ παιδίου. ὁ δὲ ἐγερθεὶς παρέλαβε τὸ παιδίον 

22 καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ εἰσῆλθεν εἰς γῆν Ἰσραήλ. ἀκού- 
σας δὲ ὅτι ᾿Αρχέλαος βασιλεύει τῆς Ιουδαίας ἀντὶ τοῦ 
πατρὸς αὐτοῦ Ἡρῷδου. ἐφοβήθη ἐκεῖ ἀπελθεῖν: χρηματι- 
σθεὶς δὲ κατ᾽ ὄναρ ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη τῆς Γαλιλαίας, 

23 καὶ ἐλθὼν καξῳκῆσιεν εἰς πόλιν λεγομένην Ναΐξαρέτ, ὅπως 
πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι Nee κλη- 
θήσεται. 


: EN AE ΤΑΙ͂Σ HMEPAIS ἐκείναις παραγίνεται Ἰωάνης 
2 ὁ βαπτιστὴς κηρύσσων ἐν τῇ ἐρήμῳ τῆς, Ἰουδαίας λέγων 
3 Μετανοεῖτε, ἤγγικεν γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Οὗτος 
γάρ ἐστιν ὁ ῥηθεὶς διὰ Ἢσαίου τοῦ προφήτου λέγοντος 
Φωνὴ Βοῶντοο ἐν τῆ ἐρήλλῳ 
‘Etroimacaté τὴν OAON Kypioy, 
eyOefac ττοιεῖτε TAC τρίβους ΑΥ̓ΤΟΥ͂. 
, Αὐτὸς δὲ 6 Ἰωάνης εἶχεν τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ ἀπὸ τριχῶν 
καμήλου καὶ ζώνην δερματίνην περὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ, 
ςἡ δὲ τροφὴ ἦν αὐτοῦ ἀκρίδες καὶ μέλι ἄγριον. Τότε 


8 KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ III Iv 


3 4 4 ede. > , \ ~ « 3 
ἐξεπορεύετο πρὸς αὐτὸν ᾿Ιεροσόλυμα καὶ πᾶσα ἡ ᾽ου- 
, A“ «ς ’ ~ / 4 
Oaia kai πᾶσα ἡ περίχωρος τοῦ “lopdavov, καὶ ἐβαπτί- 
> ole ΄ “ ΚΖ. 5 > “ ’ ‘ 
ζοντο ev τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ ὑπ᾽ αὐτοῦ ἐξομολογούμενοι 
Ν ς ,ὔ 3 ΄“ > \ Ν αὖ a 4 
Tas ἁμαρτίας αὐτῶν. ᾿Ιδὼν δὲ πολλοὺς τῶν Φαρισαίων 
\ , > ΄ δι. A A , 5 > 
καὶ Σαδδουκαίων ἐρχομένους ἐπὶ τὸ βάπτισμα εἶπεν av- 
ro , nw ς ror 6 3 A 
τοῖς Τεννήματα ἐχιδνῶν, tis ὑπέδειξεν ὑμῖν φυγεῖν ἀπὸ 
~ “ , 3 A yf ΄σ 
τῆς μελλούσης ὀργῆς; ποιήσατε οὖν καρπὸν ἄξιον τῆς 
x , ΄“΄ ’ =) 
μετανοίας: καὶ μὴ δόξητε λέγειν ἐν ἑαυτοῖς Πατέρα ἔχομεν 
‘ > , ’ Ν ξ'ι ὡς “ / ς \ > “ 
τὸν ABpaap, λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι δύναται ὁ θεὸς ἐκ τῶν 
λίθων τούτων ἐγεῖραι τέκνα τῷ ᾿Αβραά, ἤδη δὲ ἡ ἀξίν 
ὝΕΣ : Pole es ἢ 
‘ ‘ cr ΄σ΄ ἃ 7 ΄σ ~ > , A 
πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δένδρων κεῖται: πᾶν οὖν “δένδρον μὴ 
heed Ν , \ >) a 
ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται καὶ eis πῦρ βάλλεται. 
sq \ ἘΠ , δ CAN » , ς eee » 
ἐγὼ μεν ὑμᾶς βαπτίζω ἐν ὕδατι εἰς μετάνοιαν: ὁ δὲ ὀπίσω 
5 , 3 ’ εἷ 3 A 
μου ἐρχόμενος ἰσχυρότερός μου ἐστίν, ov οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς 
Ν ς 4 Β / > \ ς “ ᾽ ’ 
τὰ ὑποδήματα βαστάσαι: αὐτὸς ὑμᾶς βαπτίσει ἐν πνεύ- 
ς e A , an co 
ματι ἁγίῳ καὶ πυρί: οὗ τὸ πτύον ἐν TH χειρὶ αὐτοῦ, 
΄ vA 3 “ , x ΄ 
καὶ διακαθαριεῖ τὴν ἅλωνα αὐτοῦ, καὶ συνάξει τὸν σῖτον 
> ~ A A , 
αὐτοῦ eis τὴν ἀποθήκην', τὸ δὲ ἄχυρον κατακαύσει πυρὶ 
3 ΄ , , ἘΠ oo “ ἄντ ΟΝ “ 
ἀσβέστῳ. Tote mapayiverat ὁ Inoovs απὸ τῆς 
δον A 9 , \ 3 , A 
Γαλιλαίας ἐπὶ τὸν ᾿Ιορδάνην πρὸς τὸν Ιωάνην τοῦ βαπτι- 
“ ς » 3 a ς Q / > \ 7 3 \ 
σθῆναι ὑπ᾽ αὐτοῦ. ὁ δὲ διεκώλυεν αὐτὸν λέγων Ἐγὼ 
», “- ~ A », , 
χρείαν ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπτισθῆναι, καὶ ov ἔρχη πρός pe; 
> 4 A (ene a = Pia a ἢ ” “ 
ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν ᾿αὐτῷῃωῃ: “Aes ἄρτι, οὕτω 
Ἃ “ A “ 
yap πρέπον ἐστὶν ἡμῖν πληρῶσαι πᾶσαν δικαιοσύνην. 
’ὔ > , > / Ν Ν i ee “ rd \ Ἂς ἣν 
τότε ἀφίησιν αὐτόν. βαπτισθεὶς δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς εὐθὺς ἀνέβη 
€ > , 
Το of οὐρανοί, Kat 
2S a a ΄σ ς \ AY b Ud 
εἰδεν πνεῦμα θεοῦ καταβαῖνον ὡσεὶ περιστερὰν ἐρχό- 


5 \ na e/ \ 3 Ν > , 
amo τοῦ ὕδατος: καὶ ἰδοὺ ἠνεῴχθησαν 


᾿ > 3 > , Ν 3 Ν \ 2) ~ > ~ 4 
μενον ἐπ᾽ αὐτόν": Kat ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῶν οὐρανῶν λέγουσα 
; fe -Ψ > ¢ δ Cc c¢ ob ,ὔ Ἐπ ἢ. "Ὁ ye 
Ouros ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα. 

, ς an , » 6 9 A » C sgh rs , 
Tore [ὁ] Ἰησοῦς ἀνήχθη εἰς τὴν ἔρημον ὑπὸ τοῦ mvev- 
΄“ ~ ’ 
ματος, πειρασθῆναι ὑπὸ τοῦ διαβόλου. καὶ νηστεύσας 
, “ 
ἡμέρας τεσσεράκοντα καὶ νύκτας τεσσεράκοντα ὕστερον 

» , Ν \ ς , 3 δ΄ τῷ 2 

ἐπείνασεν. Καὶ προσελθὼν ὁ πειραζων εἶπεν αὐτῷ Et 


12 αὐτοῦ 15 πρὺς αὐτόν τό αὐτῷ 17 μου, ὃ ἀγαπητὺς ἐν 


10 


II 


12 


13 


15 


τό 


IV KATA MAOOATION 9 


vids εἶ τοῦ θεοῦ, εἰπὸν ἵνα οἱ λίθοι οὗτοι ἄρτοι γένωνται. 
, ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν Τέγραπται ΟΥ̓κ ἐπ᾽ ἄρτῳ μόνῳ 
Ζήρετδι ὁ ἄνθρωποο, ἀλλ᾽ ἐπὶ πὰντὶ PHMATI EKTTO- 
5 PEYOMENG) Aid cTOMaToC θεοῦ. Tore παραλαμβάνει 
αὐτὸν ὁ διάβολος εἰς τὴν ἁγίαν. πόλιν, καὶ ἔστησεν αὐτὸν 
6 ἐπὶ τὸ πτερύγιον τοῦ ἱεροῦ, καὶ λέγει αὐτῷ Ei υἱὸς εἶ 
τοῦ θεοῦ, βάλε σεαυτὸν κάτω: γέγραπται γὰρ ὅτι 
Τοῖς ἀγγέλοις ἀὐτοῦ ἐντελεῖται τερὶ Coy 
Kal ἐπὶ χειρῶν ἀροῦοίν CE, 
Mii ποτε TTPOCKOWHC πρὸς λίθον τὸν πόλδ COY. 
7 ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς Πάλιν γέγραπται ΟΥ̓κ EKTTEIPACEIC 
8 Κύριον TON θεόν Coy. Πάλιν παραλαμβάνει αὐτὸν ὁ 
διάβολος εἰς ὄρος ὑψηλὸν λίαν, καὶ δείκνυσιν αὐτῷ πάσας 
g τὰς βασιλείας τοῦ κόσμου καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν, καὶ 
εἶπεν αὐτῷ Ταῦτά σοι πάντα δώσω ἐὰν πεσὼν προσκυ- 
τονήσης μοι. τότε λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς Ὕπαγε, Σατανᾶ" 
= yap Κύριον TON θεόν COY TrpockyNAcere 
τ Kal ἀὐτῷ μόνῳ AaTpeyceic. Tore bie αὐτὸν ὁ 
διάβολος, καὶ ἰδοὺ ἄγγελοι προσῆλθον καὶ διηκόνουν 
αὐτῷ. 
19. ᾿Ακούσας δὲ ὅτι Ἰωάνης παρεδόθη ἀνεχώρησεν εἰς τὴν 
15 Γαλιλαίαν. καὶ καταλιπὼν τὴν Ναζαρὰ ἐλθὼν ᾿ κατῴκησεν 
εἰς Καφαρναοὺμ τὴν παραθαλασσίαν ἐν ὁρίοις Ζαβουλὼν 
14 καὶ Νεφθαλείμ: ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ “Hoatov τοῦ 
προφήτου λέγοντος 
15 ΓΗ͂ ZaBoYAON καὶ τῇ Νεφθὰλείμ, 
ὁλὸν OdAACCHC, πέρὰν TOY ᾿Ιορδάνου, 
Γαλιλὰίὰ τῶν ἐθνῶν, 
16 ὁ AdOC ὁ KABHMENOC ἐν οκοτίὰ 
φῶς εἶλεν μέγα, 
Kal τοῖς κἀθηλένοις ἐν χώρὰ Kal CKIA θὰνάτου 
φῶς ἀνέτειλεν aYTOTC. 


10 KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ IV V 


3’ ε 3 lol 
AIIO TOTE ἤρξατο ὁ ᾿Ἰησοῦς κηρύσσειν καὶ λέγειν 
Γ ΄“΄ὃ Ξι =I lo “-" 
Μετανοεῖτε, ἤγγικεν γὰρ᾽ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. 
rn ᾿ ᾿ las > 
Περιπατῶν δὲ mapa τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας εἰδεν 
’ 3 ΄ 
δύο ἀδελφούς, Σίμωνα τὸν λεγόμενον Πέτρον καὶ ᾿Ανδρέαν 
\ > “-- 
τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, βάλλοντας ἀμφίβληστρον εἰς τὴν θά- 
3 = lad ΄“ 
λασσαν, ἦσαν γὰρ ἁλεεῖς: καὶ λέγει αὐτοῖς Δεῦτε ὀπίσω 
\ , € lad € ~ 3 , ec A » , 
μου, Kal ποιήσω ὑμᾶς ἁλεεῖς ἀνθρώπων. οἱ δὲ εὐθέως 
3 A “ 
ἀφέντες τὰ δίκτυα ἠκολούθησαν αὐτῷ. Καὶ προβὰς ἐκεῖθεν 
ε U 97? rn 
εἶδεν ἄλλους δύο ἀδελφούς, Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ζεβεδαίου 
\ ~ A 
καὶ Ἰωάνην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, ἐν τῷ πλοίῳ pera ZeBe- 
δαίου τοῦ πατρὸς αὐτῶν καταρτίζοντας τὰ δίκτυα αὐτῶν, 
Ree Ψ > ’ € \ 54 2 3 , \ = ᾽ν 
καὶ ἐκάλεσεν αὐτούς. οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὸ πλοῖον καὶ 
τὸν πατέρα αὐτῶν ἠκολούθησαν αὐτῷ. Καὶ 
“ 3 ¢ ΄“ , , 3 lal 
περιῆγεν ἐν ὅλῃ τῇ Ταλιλαίᾳ, διδάσκων ev ταῖς συνα- 
γωγαῖς αὐτῶν καὶ κηρύσσων τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασι- 
λείας καὶ θεραπεύων πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν 
> A r Q > “ € 3 A > “ >} σ Ἁ 
ἐν τῷ λαῷ. καὶ ἀπῆλθεν ἡ ἀκοὴ αὐτοῦ εἰς ὅλην τὴν 
rah τ ’ 9. α \ vale, 
Συρίαν: καὶ προσήνεγκαν αὐτῷ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας 
ποικίλαις νόσοις καὶ βασάνοις συνεχομένους, δαιμονιζο- 
, ὃ ’ 
μένους καὶ σεληνιαζομένους καὶ παραλυτικοῦς, καὶ ἐθερά- 
3 ’ Ν 3 , > ~ w+ \ > A 
mevoev αὐτούς. καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ ὄχλοι πολλοὶ amo 
a , 3 
τῆς Ταλιλαίας καὶ Δεκαπόλεως καὶ ᾿Ιεροσολύμων καὶ ᾿Ιου- 
, A , a7 ’ ES & 4 \ 
Saias καὶ πέραν τοῦ "lopdavov. ᾿Ιδὼν δὲ τοὺς 
+ Aa) > , Δ Όν \ , > a 
ὄχλους ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος: καὶ καθίσαντος αὐτοῦ προσ- 
“ θ > la ς \ > lal Ν > f A 4 
ἤλθαν [αὐτῷ] of μαθηταὶ αὐτοῦ: καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα 
᾽ a 
αὐτοῦ ἐδίδασκεν αὐτοὺς λέγων 


17 Ηγγικεν 


17 


18 


19 
20 


21 


22 


23 


24 


25 


Vv KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ rx 


“ , Ω » »“ Ε] 4 ς 
3 ΜΑΚΑΡΙΟΙ οἱ πτωχοὶ τῷ πνευματι, OTL αὐτῶν ἐστιν ἢ 
βασιλεία τῶν οὐρανῶν. 
, na oe > \ / 
4 μακάριοι οἱ TTENOOYNTEC, OTL αὐτοὶ TTAPAKAHOHCONTAI. 
, “ > la 
5 μακάριοι οἱ Trpacic, ὅτι αὐτοὶ KAHPONOMHCOYCI THN ΓΗ͂Ν. 
na “ , o 
6 μακάριοι of πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην, ὅτι 
> 
αὐτοὶ χορτασθήσονται. 
, ed / vA > % 33 / 
μακάριοι οἱ ἐλεήμονες, ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται. 
’ ε \ “ 4 vA > A \ 4 » 
8 μακάριοι Οἱ Κἀθὰροὶ TH KAPAIA, OTL αὐτοὶ τὸν θεὸν ὄψονται. 
’ ¢ oad Led > Ν ΕΝ θ “- λ θή 
ο μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί, ὅτι [αὐτοὶ] υἱοὶ θεοῦ κληθήσονται. 
, oe , e ? “ 
το μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, ὅτι αὐτῶν 
ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. 
, , 3 a > te ε a A , \ 
τι μακάριοί ἐστε ὅταν ὀνειδίσωσιν ὑμᾶς καὶ διώξωσιν καὶ 
Ud “ los 4 
εἴπωσιν πᾶν πονηρὸν καθ᾽ ὑμῶν wWevdopevor ἐνεκεν 
᾽ 3 a , Ἁ 3 “ ad ς Ν ς la \ 
τὰ ἐμοῦ: χαίρετε καὶ ἀγαλλιᾶσθε, ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς 
ta a \ / \ 
ἐν τοῖς οὐρανοῖς: οὕτως yap ἐδίωξαν τοὺς προφήτας τοὺς 
ι- a 
πρὸ ὑμῶν. 

ς “ 2 δ Τὰ a “ ΣΝ 4 ΝΟ a 3 
13 Ὑμεῖς ἐστὲ τὸ ἅλας τῆς γῆς" ἐὰν δὲ τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν 
7 ς , 3 δὲ > ty wy 3 \ \ as 
τίνι ἁλισθήσεται; εἰς οὐδὲν ἰσχύει ἔτι εἰ μὴ βληθὲν ἔξω 

va Ἁ a“ 3 , ς “ ~ 
14 καταπατεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων. ὑμεῖς ἐστὲ TO φῶς 
a > , , “- / 
τοῦ κόσμου. ov δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω ὄρους κει- 
, > 
τς μένη: οὐδὲ καίουσιν λύχνον καὶ τιθέασιν αὐτὸν ὑπὸ τὸν 
> > See N A I \ , a “ 3 “-“ 
μόδιον ἀλλ᾽ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσιν τοῖς ἐν τῇ 
>? ΠῚ , as a wa y ἦ aA 9 , 
x6 οἰκίᾳ. οὕτως λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν avOpa- 
Ω͂ “ ec oa “, 
πων, ὕπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα καὶ δοξάσωσιν τὸν 
πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 
\ 9 9 a Ἃ 
17 Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς 
’ » 3 an a 
18 προφήτας: οὐκ ἦλθον καταλῦσαι ἀλλὰ πληρῶσαι" ἀμὴν 
A ’ Cc A χὰ A , ¢ 3 Ν \ ς “ 5.“ 
γὰρ λέγω ὑμῖν, ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ οὐρανὸς καὶ ἢ γῆ, ἰῶτα 
ἃ al , , 3 \ , BEN A , σ΄ a 
ἕν ἢ pla kepéa ov μὴ παρέλθῃ amo τοῦ νόμου ews [ἀν] 
, a \ > ~ a 
19 πάντα γένηται. ὃς ἐὰν οὖν λύσῃ μίαν τῶν ἐντολῶν τού- 
“ ) , \ Ud e A 3 ’ 
των τῶν ἐλαχίστων καὶ διδάξῃ οὕτως τοὺς ἀνθρώπους, 
U , 3 “ , a > A a 
ἐλάχιστος κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν" ὃς 
“yo τ , \ t e ΄ , > a 
δ᾽ ἂν ποιήσῃ καὶ διδάξῃ, otros μέγας κληθήσεται ἐν τῇ Ba- 


.Φ 


12 KATA MAOOAION Vv 


. ἢ a 3 - , \ £0, “ 54 a 
σιλείᾳ τῶν οὐρανῶν. λέγω yap ὑμῖν ὅτι ἐὰν μὴ περισ- 
gevon ὑμῶν ἡ δικαιοσύνη πλεῖον τῶν γραμματέων καὶ 
Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐ- 
lad > , ¢ , "»“ 
ρανῶν. Ηκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις ΟΥ̓ 
ἐξ ἃ ΡΥ ΠΝ , 9, », a 
moneyceic: os δ᾽ ἂν φονεύσῃ, ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει. 
3 4 Ν , | a a) σ“ ~ cos , “- 9 a ᾿Ὶ ΄ 
Ey@ δὲ λέγω ὑμῖν ὃτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ 
3, ΄“ a “Δ 2) 4 “-- “ 
ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει: ὃς δ᾽ ἂν εἴπῃ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ 
€ Po” » κ , ἃ ae ” . 
Paka, ἔνοχος ἔσται τῷ συνεδρίῳ: os δ᾽ ἂν εἴπῃ Μωρέ, 
dD, » QA , ΄σ > 
ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός. ἐὰν οὖν προσ- 
φέρῃς τὸ δῶρόν σου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κἀκεῖ μνησθῇς 
σ ς 3 , ᾿ \ “A ys 3 [ΩΣ 4 “ ’ 
ὅτι ὁ ἀδελφός σου ἔχει τι κατὰ σοῦ, ἄφες ἐκεῖ τὸ δῶρόν 
σου ἔμπροσθεν τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ ὕπαγε πρῶτον διαλ- 
λάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου, καὶ τότε ἐλθὼν πρόσφερε τὸ 
δώρόν σου. ἴσθι εὐνοῶν τῷ ἀντιδίκῳ σου ταχὺ ἕως ὅτου 
εἶ μετ᾽ αὐτοῦ ἐν τῇ ὁδῷ, μή ποτέ σε παραδῷ ὁ ἀντίδικος 
τῷ κριτῇ, καὶ ὁ κριτὴς τῷ ὑπηρέτῃ, καὶ εἰς φυλακὴν βλη- 
δήση: ἀμὴν λέγω σοι, οὐ μὴ ἐξέλθῃς ἐκεῖθεν ἕως ἂν 
ἀποδῷς τὸν ἔσχατον κοδράντην, Ἠκούσατε ὅτι 
,ὔ ἃ ΄σ.- ef rol 
ἐρρέθη OY moixeyceic. “Eye δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ βλέ- 
mov γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι [αὐτὴν] ἤδη ἐμοίχευσεν 
αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. εἰ δὲ ὁ ὀφθαλμός σου ὁ δεξιὸς 
σκανδαλίζει σε, ἔξελε αὐτὸν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ, συμφέρει 
“ ΄σ 4 ty A 
yap σοι ἵνα ἀπόληται ἕν τῶν μελῶν σου καὶ μὴ ὅλον τὸ 
~ ’ “Ὁ 3 ? A 5 ς f ? \ 
σῶμά σου βληθῇ εἰς γέενναν: καὶ εἰ ἡ δεξιὰ σου χεὶρ 
; ἊΨ, vies \ 4 > \ a“ 
σκανδαλίζει σε; ἔκκοψον ΑΝ TEU ofA βάλε ἀπὸ σοῦ, phn 
φέρει. γάρ σοι ἵνα ἀπόληται ἕν τῶν μελῶν σου καὶ μὴ ὅλον 
τὸ σῶμά σου εἰς γέενναν ἀπέλθῃ. “EppéOn δέ 
BY / A 3 “ 7 
“Oc ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυνὰϊκὰ δύτοῦ, AOTW AYTH ATTO- 
/ > \ A , con ω “ ς 3 , \ 
CTACION. Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ ἀπολύων τὴν 
γυναῖκα αὐτοῦ παρεκτὸς λόγου πορνείας ποιεῖ αὐτὴν μοι- 
a 
χευθῆναι[, καὶ ὃς ἐὰν ἀπολελυμένην γαμήσῃ μοιχᾶ- 
σ 
ται]. Πάλιν ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις 
> / \ nt 7ὔ \ cf 
Οὐκ émiopKticeic, dATroAWCcEIC δὲ TH κγρίῳ TOYC OP- 


37 ἔσται 


20 


21 


22 


23 


24 


25 


26 
27 


28 


29 


30 


31 


32 


33 


V VI KATA MAOOAION 13 


34 KOYC COY. ᾿γὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ὀμόσαι ὅλως" μήτε ἐν 
35 Τῷ οὐρὰἀνῷ, ὅτι θρόνου ECTIN TOY ΘΕΟΥ͂! μήτε ἐν τῇ 
rH, ὅτι ὑποπόλιόν ECTIN τῶν πολῶν δὐτοῦ" μήτε εἰς 
᾿εροσόλυμα, ὅτι πόλιος ἐστὶν TOY μεγάλου βδοιλέωο: 
36 μήτε ἐν τῇ κεφαλῇ σου ὑμόσης, ἢ οὐ δύνασαι μίαν 
37 τρίχα λευκὴν (las ἢ μέλαιναν. Γέστω' δὲ ὁ λόγος 
ὑμῶν ναὶ ναί, οὗ οὔ" τὸ δὲ περισσὸν τούτων ἐκ τοῦ πονηροῦ 
38 ἐστίν. Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη "OPOaAAMON ἀντὶ 
39 ὀφθδλλιοῦ καὶ ὀλόντὰ ἀντὶ GAONTOC. ᾿Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν 
μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ" ἀλλ᾽ ὅστις σε ῥαπίζει εἰς τὴν 
49 δεξιὰν σιαγόνα σου} στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην: καὶ τῷ 
θέλοντί σοι κριθῆναι καὶ τὸν χιτῶνά σου λαβεῖν, ἄφες αὐτῷ 
4“: καὶ τὸ ἱμάτιον" καὶ ὅστις σε ἀγγαρεύσει μίλιον ἕν, ὕπαγε 
42 μετ᾽ αὐτοῦ δύο. τῷ αἰτοῦντί σε δός, καὶ τὸν θέλοντα ἀπὸ 
43 σοῦ δανίσασθαι μὴ ἀποστραφῇς. Ἠκούσατε 
ὅτι ἐρρέθη ᾿ΑγΓὰατήσειο τὸν πληοίον COY καὶ μισήσεις τὸν 
44 ἐχθρόν σου. ᾿Εγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς 
45 ὑμῶν καὶ τρῶν τες ὑπὲρ τῶν διωκόντων ὑμᾶς" ὅπως 
γένησθε υἱοὶ τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν οὐρανοῖς, ὅτι τὸν 
ἥλιον αὐτοῦ ἀνατέλλει ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθοὺς καὶ 
46 βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους. ἐὰν γὰρ ἀγαπήσητε τοὺς 
eras ὑμᾶς, τίνα μισθὸν ἔχετε; οὐχὶ καὶ οἵ τελῶναι 
,) τὸ αὐτὸ ποιοῦσιν; καὶ ἐὰν ἀσπάσησθε τοὺς ἀδελφοὺς 
ὑμῶν μόνον, τί περισσὸν ποιεῖτε; οὐχὶ καὶ οἱ ἐθνικοὶ τὸ 
,.8 αὐτὸ ποιοῦσιν; ~EcecOe οὖν ὑμεῖς τέλειοι ὡς ὁ πατὴρ 
ὑμῶν ὁ οὐράνιος τέλειός ἐστιν. 

I Προσέχετε [δὲ] τὴν δικαιοσύνην ὑμῶν μὴ ποιεῖν ἐμπρο- 
σθεν τῶν ἀνθρώπων πρὸς τὸ θεαθῆναι αὐτοῖς" εἰ δὲ μή- 
γε; μισθὸν οὐκ τι παρὰ τῷ πατρὶ ὑμῶν τῷ ἐν τοῖς 

2 οὐρανοῖς. Ὅταν οὖν πον} ἐλεημοσύνην, μὴ 
σαλπίσῃς ἔμπροσθέν σου, ὥσπερ οἱ ὑπθκρῦται ποιοῦσιν ἐν 
ταῖς συναγωγαῖς καὶ ἐν ταῖς ῥύμαις, ὅπως δοξασθῶσιν ὑπὸ 
τῶν ἀνθρώπων: ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπέχουσιν τὸν μισθὸν 


46 οὕτως 


14 KATA MA@@AION νι 


> lod ~ 4 a A 
αὐτῶν. σοῦ δὲ ποιοῦντος ἐλεημοσύνην μὴ γνώτω ἡ apt- 3 
,ὔ ~ [4 5 
στερά σου τί ποιεῖ ἡ δεξιά σου, ὅπως ἢ σου ἡ ἐλεημοσύνη 4 
> “ ws A 6 , ς , 5 lad “ 
ἐν τῷ κρυπτῷ: καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ ἀπο- 
‘ 
δώσει σοι. Καὶ ὅταν προσεύχησθε, οὐκ ἔσεσθε 5 
«ς ς 74 a Qn wn 
ὡς οἱ ὑποκριταί: ὅτι φιλοῦσιν ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ ἐν 
ταῖς γωνίαις τῶν πλατειῶν ἑστῶτες προσεύχεσθαι, ὅπως 
la 6K ~~ \ 
φανῶσιν τοῖς ἀνθρώποις: ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπέχουσι τὸν 
Ν τς ‘ 5 ¢ , "7 bY ΑἹ 
μισθὸν αὐτῶν. σὺ δὲ ὅταν προσεύχῃ, εἴσελθε EIC Τὸ 6 
al 4 \ / / 
TAMEION COY Kal KAEiCAC THN OYPAN Coy πρόσευξδι 
n , n 2 ΄“ ΄“΄ Ἀ ς / ς 
τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ: καὶ ὁ πατήρ σου oO 
lo ~ > , , λ 
βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοι. Προσευχόμενοι δὲ 7 
A δ , 7 c 70 i ὃ “ Ἂν. v4 > 
μὴ βατταλογήσητε ὥσπερ οἱ ἐθνικοί, δοκοῦσιν yap ὅτι ἐν 
~ “ μὴ “ 
τῇ πολυλογίᾳ αὐτῶν εἰσακουσθήσονται: μὴ οὖν ὁμοιωθῆτε 8 
1s ad ING \ € \ ς XN ς les - , »ὕ 
αὐτοῖς, οἷδεν γὰρ [ὁ θεὸς] 6 πατὴρ ὑμῶν ὧν χρείαν ἔχετε 
“ lal lol 3 ’ “ * 53 
πρὸ τοῦ ὑμᾶς αἰτῆσαι αὐτόν. Οὕτως οὖν προσεύχεσθε 9 
ὑμεῖς 
΄ ¢ 6 ¢ 3 lad 9 ~ 
Ilarep ἡμῶν o ἐν τοις ovpavois: 
€ , \ .Ψ», 4 
Αγιασθήτω τὸ ὀνομὰ σου, 
ἐλθάτω ἡ βασιλεία σου, 10 
, εἶ , , 
γενηθήτω τὸ θέλημά σου, 
3 “ φ- 
ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς" 


\ 2 (seek \ 2 , 

Τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον τ 
° 4 

δὸς ἡμῖν σήμερον" 

καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, 12 
«ς Ν c a 3 , al 3 , 2 a 
ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφήκαμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν' 
a , 

καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμὸν, 13 


3 \ cn ς “ 3 A “ ~ 
ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ. 
3 Α A 3 “ rad 3 , RA , ᾿ τως 
Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, 14 
> Ἁ c an ε \ ¢ ~ ε  ΡΡΑ ς 5" \ \ 
ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος: ἐὰν δὲ μῆ 15 
> ~ “ 3 ΄ Ν / > ~ SA5 ΓΕ 
ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις [τὰ παραπτώματα αὐτῶν], οὐδὲ ὁ πα- 
QA a ’ « “ [ἢ 
τὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν. Οταν τό 
’ A « ¢ , 
δὲ νηστεύητε, μὴ γίνεσθε ws οἱ ὑποκριταὶ σκυθρωποί, 
A , > ΄ δ a ΄ 
ἀφανίζουσιν γὰρ τὰ πρόσωπα αὐτῶν ὅπως φανῶσιν τοῖς 


VI KATA MAOOAION 15 


᾽ > 4 ¢ «a7 " , ‘ 
ἀνθρώποις νηστεύοντες’ ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπέχουσιν τὸν 
\ Dan ἑ \ ͵ » , ‘ 4 
17 μισθὸν αὐτῶν. σὺ δὲ νηστεύων ἄλειψαί σου τὴν κεφαλὴν 
Rae ἃ ’ ’ , ¢ \ at: [Ra ἢ ’ 
18 καὶ TO πρόσωπόν σου νίψαι, ὅπως μὴ φανῇς τοῖς ἀνθρώ- 
“ Vasa \ ~ i! [ρὲ 3 “ 
ποις νηστεύων' ἀλλὰ τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυφαίῳ" καὶ 
c / «ς , 3 [ας ᾽ὔ 3 
ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυφαίῳ ἀποδώσει σοι. 
ἣν , ἐ “5 Ἁ δὲς ἃ “ aa a \ 
19 Μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς emt τῆς γῆς, ὅπου σῆς 
\ a > ¢ \ σ , 4 \ 
καὶ βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται διορύσσουσιν kat 
” , a ee κ᾿ > ᾽ a 
oo κλέπτουσιν: θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν ovpava, 
[τή cd \ 3 a > ΄ κι ΄ > 
ὅπου οὔτε σὴς οὔτε βρῶσις ἀφανίζει, Kat ὅπου κλέπται ov 
U4 3 ¢ ¢ ε 
or διορύσσουσιν οὐδὲ κλέπτουσιν: ὁπου γάρ ἐστιν ὁ θη- 
͵ὕ 3 “ +s 3 Ἁ e ’ « ’ 
22 σαυρός σου, ἐκεῖ ἔσται [καὶ] ἡ καρδία σου. Ὁ λύχνος 
“ ’ / > ς 9 Ud aA 3 3 ε 3 4 
τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμὸς. ἐὰν οὖν ἢ ὁ ὀφθαλμός 
ς a e & a Ἁ » 2\ 4 ¢ 
23 gov ἁπλοῦς, ὅλον TO σῶμά σου φωτινὸν ἔσται: ἐαν δὲ ὁ 
> , 4 > “ Ν Pid A 
ὀφθαλμός σου πονηρὸς ἢ, ὅλον TO σῶμα σου σκοτινὸν 
x) 5 A “ 4 
ἔσται. εἰ οὖν τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος ἐστίν, TO σκότος 
b) g NX 
"4 πόσον. Οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν: ἢ ‘yap 
δ a , \ 4 [χὰ 3 ΄ ἌΝ ὍΝ 3 , 
τὸν ἕνα μισήσει καὶ Toy ἐτερον ἀγαπήσει, ἢ EVOS ἀνθέξεται 
\ A Cus F / 3 , ~ , 
καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει: οὐ δύνασθε θεῷ δουλεύειν 
΄σ Ν te , a Ἁ a a 
25 καὶ μαμωνᾷ. Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, μὴ μεριμνᾶτε τῇ 
Cad c ΄σ΄ e é “A , / \ a ΄ 
ψυχῇ ὑμῶν τί φάγητε [ἢ τί πίητε], μηδὲ τῷ σώματι ὑμῶν 
’ > ’ >. % «ς Ἁ al 3 a PS 4 Q 
τί ἐνδύσησθε: οὐχὶ ἡ ψυχὴ πλεῖόν ἐστι τῆς τροφῆς καὶ τὸ 
6 ~~ ’ὔ 4 N Q » 
26 σῶμα τοῦ ἐνδύματος; ἐμβλέψατε εἰς τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρα- 
val 3 , 3 
νοῦ ὅτι οὐ σπείρουσιν οὐδὲ θερίζουσιν οὐδὲ συνάγουσιν 
, c [4 ΄σ ς 3 
εἰς ἀποθήκας, καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τρέφει αὐτά' 
» € “ ~ 2 pn Ga , δ ΜΟΥ τς, ς bee 
27 οὐχ ὑμεῖς μᾶλλον διαφέρετε αὐτὼν; τις δὲ ἐξ ὑμῶν μερι- 
a ΄“ 3 a ΄σ 
μνῶν δύναται προσθεῖναι ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ πῆχυν 
A A 
28 ἕνα; Kal περὶ ἐνδύματος τί μεριμνᾶτε; καταμάθετε τὰ 
ξ΄“ nw “ > ’ 3 “ 3 
κρίνα τοῦ ἀγροῦ πῶς αὐξανουσιν' οὐ κοπιῶσιν οὐδὲ νήθου- 
, - [γι 3 4 , a ’, 
o9 σιν' λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι οὐδὲ Σολομὼν ἐν πάσῃ τῇ δόξη 
3 “ ἐ a , \ U “ 
30 αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἕν τούτων. εἰ δὲ τὸν χόρτον τοῦ 
3 “ , ,, Ν + > , Ul 
ἀγροῦ σήμερον ὄντα καὶ αὔριον εἰς κλίβανον βαλλόμενον 
¢€ 4A [ἡ “ ΄ “ 3 
ὁ θεὸς οὕτως ἀμφιέννυσιν, οὐ πολλῷ μᾶλλον ὑμᾶς, ὁλι- 
’ \ 3 U , ᾿ ’ , 
3: γόπιστοι; μὴ οὖν μεριμνήσητε λέγοντες Tt φάγωμεν; 


, Ce 1 , 
18 νηστεύων τοῖς ἀνθρώποις 


16 KATA ΜΑΘΘΑΙ͂ΟΝ VI VI 


ἤ τί πίωμεν; ἤ Ti περιβαλώμεθα; πάντα yap ταῦτα τὰ 32 
ἔθνη ἐπιζητοῦσιν' οἶδεν γὰρ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ὅτι 
χρήζετε τούτων ἁπάντων. ζητεῖτε δὲ πρῶτον τὴν Bact 33 
λείαν καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προσ- 
τεθήσεται ὑμῖν. μὴ οὖν μεριμνήσητε εἰς τὴν αὔριον, ἡ 34 
γὰρ αὔριον μεριμνήσει αὑτῆς" ἀρκετὸν τῇ ἡμέρᾳ ἡ κακία 
αὐτῆς. 


τὰ 


5. [4 τ 4 “ 3 4 , 4 
Μὴ κρίνετε, ἵνα μὴ κριθῆτε' ἐν ᾧ yap κρίματι κρίνετε 
le Ν » cy δι a td ca 
κριθήσεσθε, καὶ ἐν ᾧ μέτρῳ μετρεῖτε μετρηθήσεται υμῖν. 
, A ’ 4 , A 3 ~ >] » »“» 3 ΄σ 
τί δὲ βλέπεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ 3 
4 δὲ 3 n ῶ Φθ λ lo ὃ 4 ? eae A n 
σου, τὴν δὲ ἐν TO σῷ ὀφθαλμῷ δοκὸν ov κατανοεῖς ; ἢ TOS 4 
ϑ3 “- ~ 9 “- of 5 » Α , 3 n 
oe ἀδελφῷ cov “Ades ἐκβάλω τὸ κάρφος ἐκ τοῦ 
a“ ’ \ 3 Ἁ ς A > a a “ 
ὀφθαλμοῦ gov, καὶ ἰδοὺ ἡ δοκὸς ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σοῦ; 
ς , ν» a 3 a“ 3 . las rn A , 
ὑποκριτά, ἔκβαλε πρῶτον ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σοὺ THY δοκόν, 5 
΄“ ΄“ 3 rt 
καὶ τότε διαβλέψεις ἐκβαλεῖν τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ 
“ 9 aA Ἁ aA 4 v4 La 7 \ 
τοῦ ἀδελφοῦ gov. Μὴ δῶτε τὸ ἅγιον τοῖς Κυσίν, μηδὲ 6 
A ’ ¢ r “ / ’ 
βάλητε τοὺς μαργαρίτας ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν χοίρων, μὴ 
a > “ 
ποτε καταπατήσουσιν αὐτοὺς ἐν τοῖς ποσὶν αὐτῶν καὶ 
, ev ce 9 o A , ΒΡ τὰ. 
στραφέντες ῥήξωσιν ὑμᾶς. Αἰτεῖτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν" 7 
lad , 3 ’ ΜΕ’ ὁ. ΔῈΝ “ 
(nretre, καὶ εὑρήσετε" κρούετε, καὶ ἀνοιγήσεται ὕμιν. πᾶς 8 
\ a ; » £ ΄ 
γὰρ ὁ αἰτῶν λαμβάνει καὶ ὁ ζητῶν εὑρίσκει καὶ τῷ 
᾿ ro , 4 A , ’ τς EY ry 
κρούοντι ᾿ἀνοιγήσεται. 7 τίς ἐξ ὑμῶν ἄνθρωπος, ον 9 
ao 8 ε es 3 ~ 38 A , ’ ὃ id 9. i) aA 
αἰτήσει ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἄρτον -- μὴ λίθον ἐπιδώσει αὐτῷ; ἢ το 
ΝΡ ΉΜΟῚ θὺ seal ae oie caer > ὃ , "τῶ : 2 Oy e “ 
καὶ ἰχθὺν αἰτήσει -- μὴ ὄφιν ἐπιδώσει αὐτῷ ; εἰ οὖν ὕμεις τι 
ΤΈΣ ᾽ , 3 4 7 a , 
πονηροὶ ὄντες οἴδατε δόματα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις 
n a ς a € 3 al > “-“ 
ὑμῶν, πόσῳ μᾶλλον ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς 
“ a 3... ἢ 3 μή 
δώσει ἀγαθὰ τοῖς αἰτοῦσιν αὐτὸν. Πάντα οὖν ὅσα ἐὰν τ2 
, - het ον ἱ 7 “ € a 
θέλητε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, οὕτως καὶ ὑμεῖς 
~ ΄σ΄ -π lA c 4 a“ 
ποιεῖτε αὐτοῖς" οὗτος γάρ ἐστιν ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται. 
~ ~ δ ΄σ 
Εἰσέλθατε διὰ τῆς στενῆς πύλης: ὅτι πλατεῖα ' καὶ 15 
Soar ς CQ ς 3 y 2 % 3 / Ν 
εὐρύχωρος ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ἀπώλειαν, καὶ 
, 5 ζ 9 4 3 A Ω͂ A « ’ 
πολλοί εἰσιν οἱ εἰσερχόμενοι OC αὐτῆς" ὅτι στενὴ ἡ πυλὴ 14 
A 4 € c A ς 3 , 5 Ἁ , a 
καὶ τεθλιμμένη ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ζωήν, καὶ 


ὃ ἀνοίγεται 13 ἡ πύλη 


wee KATA MAOQOAION ~ 17 


»\ 7 ea ς ΠΟ, ὁ: τὴν , 
15 ὀλίγοι εἰσὶν οἱ εὑρίσκοντες αὑτὴν. Προσέχετε 
» A a “ id δ ΄ 
ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν, οἵτινες ἔρχονται πρὸς ὑμᾶς ἐν 
» ’ , ad ’ 3 , ¢ 3 & 
16 ἐνδύμασι προβάτων ἔσωθεν δέ εἰσιν λύκοι ἅρπαγες. ἀπὸ 
“ “ ~ , > 
τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς: μήτι συλλέγουσιν 
yen > a \ Rie τς. 5. ΟΝ ’ a “ pe 
17 ἀπὸ ἀκανθῶν σταφυλὰς ἢ ἀπὸ τριβόλων σῦκα; οὕτω πᾶν 
, > \ \ | LY Col} \ Α Α y 
δένδρον ἀγαθὸν καρποὺς ᾿ καλοὺς ποιεῖ͵, τὸ δὲ σαπρὸν δέν- 
Q \ ΄σ > / 2 5 4 
18 δρον καρποὺς πονηροὺς ποιεῖ: οὐ δύναται δένδρον ἀγαθὸν 
\ ΓΝ δα» ,ὕ 
καρποὺς πονηροὺς ἐνεγκεῖν, οὐδὲ δένδρον σαπρὸν καρποὺς 
A ΄“ ΄σ , \ “ 
το καλοὺς ποιεῖν. πᾶν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν 
9 a , + a - 
oo ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ βάλλεται. ἄραγε ἀπὸ τῶν καρπῶν 
3 ~ 3 , ? ’ > a ς ὕ , 
οἱ αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς. Ov πᾶς ὁ λέγων por Κύριε 
, 9 t 3 Q , A 9 rs 9 > 
κύριε εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, ἀλλ 
a \ “ ’ ~ ~ “- 
ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 
> “ , 3 , “- ¢ 
22 πολλοὶ ἐροῦσίν μοι ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ Κύριε κύριε, οὐ 
τῷ CH ONOMATI ETTPOHTEYCOMEN, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι 
δαιμόνια ἐξεβάλομεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι, δυνάμεις πολλὰς 
23 ἐποιήσαμεν ; καὶ τότε ὁμολογήσω αὐτοῖς ὁτι Οὐδέποτε 
nye ὑμᾶς: ATTOXWPEITE ATT EMOY ol ἐργὰἀζΖόλλενοι τὴν 
ANOMIAN. 
n > ef 3 , δ. ’ , A 
4 Πᾶς οὖν ὅστις ἀκούει μου τοὺς λόγους [τούτους] καὶ 
La 3 / ες , > Ἁ / σέ 3 2 
ποιεῖ αὐτάυς, ὁβοιωθησεζαι ἀνδρὶ φρονίμῳ, ὅστις ῳκοδὸ- 
\ Ἁ ΄ € 
25 μῆσεν αὐτοῦ THY οἰκίαν ἐπὶ τὴν πέτραν, καὶ “κάτα ἢ " 
βροχὴ καὶ ἦλθαν οἱ ποταμοὶ καὶ ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι καὶ 
προσέπεσαν τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ οὐκ ἔπεσεν, τεθεμελίωτο 
26 yap ἐπὶ τὴν πέτραν. Καὶ πᾶς ὁ ἀκούων μου τοὺς λόγους 
τούτους καὶ μὴ ποιῶν αὐτοὺς ὁμοιωθήσεται ἀνδρὶ μωρῷ, 
27 ὅστις φκοδύμησεν αὐτοῦ τὴν οἰκίαν ἐπὶ τὴν ἄμμον. καὶ 
Κατ ἔβη ἡ βροχὴ καὶ ἦλθαν οἱ ποταμοὶ καὶ ἔπνευσαν ot 
ἄνεμοι καὶ προσέκοψαν τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ ἔπεσεν, καὶ ἦν 
ἡ πτῶσις αὐτῆς μεγάλη. 
28 Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς τοὺς λόγους τού- 
3 
29 TOUS, ἐξεπλήσσοντο οἱ ὄχλοι ἐπὶ Τῇ διδαχῇ αὐτοῦ: ἦν 
γὰρ διδάσκων αὐτοὺς ὡς ἐξουσίαν ἔχων καὶ οὐχ ὡς οἱ 


17 ποιεῖ κολούς 


C 


18 KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ VIL VIII 


΄σ " ~ 
γραμματεῖς αὐτῶν. 
“ 3 \ A > iA > ” 
KaraBayros δὲ αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ὄρους ἠκολούθησαν αὐτῷ 
A 4 \ 
ὄχλοι πολλοί. Καὶ ἰδοὺ λεπρὸς προσελθὼν προσεκύνει 
> “- , , 3A , , / ’ \ 
αὐτῷ λέγων Κύριε, ἐὰν θέλῃς δύνασαί με καθαρίσαι. καὶ 
» , Ν lap oS 3 a“ , , Λ 
ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἥψατο αὐτοῦ λέγων Θέλω, καθαρίσθητι: 
\ 3 if > / > ~ ¢ 4 \ , > “ «ς 
καὶ εὐθέως ἐκαθερίσθη αὐτοῦ ἡ λέπρα. καὶ λέγει αὐτῷ ὁ 
na BT 9 Α ¢ A “᾿ 
Ἰησοῦς Ὅρα μηδενὶ εἴπῃς, ἀλλὰ ὕπαγε σεαυτὸν λεῖζον 
n “"Ἅ A rn ἃ “-- 
τῷ ἱερεῖ, καὶ προσένεγκον τὸ δῶρον ὃ προσέταξεν Μωυσῆς 
> UA > “ »} , Ν 3 “ > 
εἰς μαρτύριον αὐτοῖς, Εἰσελθόντος δὲ αὐτοῦ εἰς 
Ν A > “ ς , ΄ 
Καφαρναοὺμ προσῆλθεν αὐτῷ εκατόνταρχος παρακαλῶν 
αὐτὸν καὶ λέγων Κύριε, ὁ παῖς μου βέβληται ἐν τῇ οἰκίᾳ 
Y pte; μ ἢ { : 
, - 2 3 ~ > A 
παραλυτικός, δεινῶς βασανιζόμενος. λέγει αὐτῷ "Ἐγὼ ἐλ- 
A , 3 , 3 Ν Ν ς ς ΄ wy 
θὼν θεραπεύσω αὐτόν. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἑκατόνταρχος ἔφη 
Kv 3 Ἐπ ¢ A e ς \ τὴν , 3 r6: Ξ 
ὑρίε, οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέ ns 
> 4 ΄ 2,» Ἃ ,ὕ A > ’ ¢€ - Q 
ahha μόνον εἰπὲ λόγῳ, καὶ ἰαθήσεται 6 παῖς μου: καὶ 
Ν 3 Α a» / 3 ε Ν 3 / / » 
γὰρ ἐγὼ ἀνθρωπός εἰμι ὑπὸ ἐξουσίαν [τασσόμενος], ἔχων 
4 
ὑπ᾽ ἐμαυτὸν στρατιώτας, καὶ λέγω τούτῳ Πορεύθητι, καὶ 
JeTal, καὶ ἄλλῳ Ἔ ὶ ἔρχετα ὶ τῷ δούλ 
πορεύεται, Φ Ἔρχου, καὶ ἔρχεται, καὶ τῷ δούλῳ 
, So \ “ 3 , € ΄“ 
μου Ἰίοιησον τοῦτο, καὶ ποιεῖ. ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς 
> , A > a > “ 3 A , geet 
ἐθαύμασεν καὶ εἶπεν τοῖς ἀκολουθοῦσιν Αμὴν λέγω ὑμῖν, 
3 > Ν , ih 2 Ὁ 3 \ τς ΄ 
παρ οὐδενὶ τοσαύτην πίστιν ἐν τῷ Ἰσραὴλ εὗρον. λέγω 
Re ok.) ὡς ¢ A bl) \ 3 las \ n Υ͂ 
δὲ ὑμῖν ὅτι πολλοὶ ἀττὸ ἀνατολῶν καὶ AYCMON ἥξουσιν 
3 , 
καὶ ἀνακλιθήσονται μετὰ ᾿Αβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ 
6 ’ a “ “ 
ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν ovpaver οἱ δὲ υἱοὶ τῆς βασιλείας ἐκ- 
΄ A ΄ 
BArnOnoovra eis rd oxdtos τὸ ἐξώτερον: ἐκεῖ ἔσται ὁ 
\ Ν ig \ ~ 3 / \ 5 e¢ 9 “᾿ 
κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. καὶ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς 
τῷ ἑκατοντάρχῃ Ὕπαγε, ὡς ἐπίστευσας γενηθήτω σοι καὶ 
5 ς ΄“΄ ᾽ a “ 3 , Ν δ) \ c 
ἰάθη ὁ mais ἐν τῇ @pa ἐκείνῃ. Καὶ ἐλθὼν ὁ 
3 a > 4 Dial , Ἂν \ A > a 
Ἰησοῦς εἰς τὴν οἰκίαν Πέτρου εἶδεν τὴν πενθερὰν αὐτοῦ 
΄ \ , ¢ lon > 
βεβλημένην καὶ πυρέσσουσαν: καὶ ἥψατο τῆς χειρὸς αὐ- 
a > nr , ’ 
τῆς, καὶ ἀφῆκεν αὐτὴν ὁ πυρετός, καὶ ἠγέρθη, καὶ διηκόνει 
Ἂν τς 3 , N , : Ὧὰ 
αὐτῷ. Owias δὲ γενομένης προσήνεγκαν αὐτῷ 


Dg 


2 


3 


4 


5 


6 


7 
8 


9 


Io 


Ir 


12 


839 


15 


16 


VIII KATA MAOOAION 19 


, , \ fs \ , / 
δαιμονιζομένους πολλούς: καὶ ἐξέβαλεν τὰ πνεύματα λόγῳ, 
, “ w+ , i? ΄ 
17 Καὶ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας ἐθεράπευσεν: ὅπως πληρωθῇ 
τὸ ῥηθὲν διὰ “Hoaiov τοῦ προφήτου λέγοντος Αὐτὸς τὰς 
ἀςθενείδο ἡλλῶν EAABEN Kal TAC NOCOYC EBACTACEN. 


ι8 Ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ᾿ὄχλον᾽ wept αὐτὸν ἐκέλευσεν ἀπελθεῖν 
19 εἰς τὸ πέραν. Καὶ προσελθὼν εἷς γραμματεὺς 


εἶπεν αὐτῷ Διδάσκαλε, ἀκολουθήσω σοι ὅπου ἐὰν ἀπέρχῃ. 
20 καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς Αἱ ἀλώπεκες φωλεοὺς ἔχουσιν 
καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώσεις, ὁ δὲ υἱὸς τοῦ 
οἱ ἀνθρώπου οὐκ ἔχει ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνῃ. Ἕτερος δὲ 
τῶν μαθητῶν εἶπεν αὐτῷ Κύριε, ἐπίτρεψόν μοι πρῶτον 
22 ἀπελθεῖν καὶ θάψαι τὸν πατέρα μου. ὁ δὲ ᾿Ιησοῦς λέγει 
αὐτῷ ᾿Δκολούθει μοι, καὶ ἄφες τοὺς νεκροὺς θάψαι τοὺς 
23 ἑαυτῶν νεκρούς. Καὶ ἐμβάντι αὐτῷ εἰς πλοῖον 
24 ἠκολούθησαν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. καὶ ἰδοὺ σεισμὸς 
μέγας ᾿ἐγένετο ἐν τῇ θαλάσσῃ, ὥστε τὸ πλοῖον καλύπτε- 
25 σθαι ὑπὸ τῶν κυμάτων. αὐτὸς δὲ ἐκάθευδεν. καὶ προσ- 
ἐλθόντες ἤγειραν αὐτὸν λέγοντες Κύριε, σῶσον, ἀπολλύ- 
26 μεθα. καὶ λέγει αὐτοῖς Τί δειλοί ἐστε; ὀλιγόπιστοι; τότε 
ἐγερθεὶς ἐπετίμησεν τοῖς ἀνέμοις καὶ τῇ θαλάσσῃ, καὶ 
27 ἐγένετο γαλήνη μεγάλη. Οἱ δὲ ἄνθρωποι ἐθαύμασαν 
λέγοντες Ποταπός ἐστιν οὗτος ὅτι καὶ οἱ ἄνεμοι καὶ ἡ θά- 
28 λασσα αὐτῷ ὑπακούουσιν; Καὶ ἐλθόντος av- 
τοῦ εἰς τὸ πέραν εἰς τὴν χώραν τῶν Γαδαρηνῶν ὑπήντησαν 
αὐτῷ δύο δαιμονιζόμενοι ἐκ τῶν μνημείων ἐξερχόμενοι, χα- 
λεποὶ Alav ὥστε μὴ ἰσχύειν τινὰ παρελθεῖν διὰ τῆς ὁδοῦ 
29 ἐκείνης. καὶ ἰδοὺ ἔκραξαν λέγοντες Τί ἡμῖν καὶ σοί, vie 
30 ToD θεοῦ; ἦλθες ὧδε πρὸ καιροῦ βασανίσαι ἡμᾶς; Ἦν 
δὲ μακρὰν am αὐτών ἀγέλη χοίρων πολλῶν βοσκομένη. 
sr οἱ δὲ δαίμονες παρεκάλουν αὐτὸν λέγοντες Ei ἐκβάλλεις 
ἡμᾶς, ἀπόστειλον ἡμᾶς εἰς τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων. 
32 καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ὑπάγετε. οἱ δὲ ἐξελθόντες ἀπῆλθαν εἰς 
τοὺς χοίρους: καὶ ἰδοὺ ὥρμησεν πᾶσα ἡ ἀγέλη κατὰ τοῦ 
18 [πολλοὺς] ὄχλους 
C2 


20 KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ VIII ΙΧ 


κρημνοῦ eis τὴν θάλασσαν, καὶ ἀπέθανον ἐν τοῖς ὕδασιν. 
Οἱ δὲ βόσκοντες ἐφυγον, καὶ ἀπελθόντες εἰς τὴν πόλιν 
ἀπήγγειλαν πάντα καὶ τὰ τῶν δαιμονιζομέμων; καὶ ἰδοὺ 
πᾶσα ἡ πόλις ἐξῆλθεν εἰς ὑπάντησιν "τῷ Ἰησοῦ, καὶ ἰδόν- 
τες αὐτὸν παρεκάλεσαν ὅπως μεταβῇ ἀπὸ τῶν ὁρίων av- 
τῶν. Καὶ ἐμβὰς εἰς πλοῖον διεπέρασεν, καὶ ἦλ- 
θεν εἰς τὴν ἰδίαν πόλιν. Καὶ ἰδοὺ ππροδέφεραν αὐτῷ “παραλυ- 
τικὸν ἐπὶ κλίνης βεβλημένον. καὶ ἰδὼν ὁ ᾿Ιησοῦς τὴν πίστιν 
αὐτῶν εἶπεν τῷ παραλυτικῷ Θάρσει, τέκνον: ἀφίενταί 
σου αἱ ἁμαρτίαι. Καὶ ἰδού τινες τῶν γραμματέων εἶπαν 
ἐν ἑαυτοῖς Οὗτος βλασφημεῖ. καὶ "εἰδὼς" ὁ Ἰησοῦς τὰς 
ἐνθυμήσεις αὐτῶν εἶπεν Ἵνα τί ἐνθυμεῖσθε πονηρὰ ἐν ταῖς 


33 
34 


I 


2 


3 
4 


/ ε “ , ,ὕ 3 > , 3 = > , 
καρδίαις ὑμῶν; τί yap ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν ᾿Αφίεν- 5 


, € ς , A 3 “ a Q rd 4 
Tat σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν "Ἔγειρε καὶ περιπάτει; ἵνα 
4 2A [χά > / ay ¢ ce. ΄σ 3 , να a 
δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν EX eR Ta ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς 
γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας- τότε ion τῷ ian dinates ΓἜγει- 
© 
pe’ dpov σου τὴν κλίνην καὶ “ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. 
καὶ ἐγερθεὶς ἀπῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. ᾿Ἰδόντες δὲ οἱ 
+S 3 , 
ὄχλοι ἐφοβήθησαν καὶ ἐδόξασαν τὸν θεὸν τὸν δόντα ἐξου- 
σίαν τοιαύτην τοῖς ἀνθρώποις. 

Καὶ παράγων ὁ Ἰησοῦς ἐκεῖθεν εἶδεν ἄνθρωπον καθήμενον 
ἐπὶ τὸ τελώνιον, Μαθθαῖον λεγόμενον, καὶ λέγει αὐτῷ ᾿Ακο- 
λούθει μοι" καὶ ἀναστὰς ἠκολούθησεν αὐτῷ. Καὶ 
ἐγένετο αὐτοῦ ἀνακειμένου ἐν τῇ οἰκίᾳ, καὶ ἰδοὺ πολλοὶ 

lan ¢ 3 A ~ 
τελῶναι καὶ ἁμαρτωλοὶ ἐλθόντες συνανέκειντο τῷ Ἰησοῦ 

\ a las ? “- ς. τ αν ς - yy 
καὶ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ. καὶ ἰδόντες οἱ Φαρισαῖοι ἔλεγον 
τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ. Διὰ τί μετὰ τῶν τελωνῶν καὶ ἁμαρ- 

- > , ς t c oa ε bY 3 , ἊΣ 
τωλών ἐσθίει ὁ διδάσκαλος ὑμῶν; ὁ δὲ ἀκούσας εἶπεν 

)ἢ , » cs , 5 “ > \ ς a »y 
Ov χρείαν ἔχουσιν οἱ ἰσχύοντες ἰατροῦ ἀλλα οἱ κακῶς ἔχον- 
’ὔ U ἄν 5 av / > 
τες. πορευθέντες δὲ μάθετε τί ἐστιν ~EXEoc θέλω Kal OY 
ἜΝ ΄, 

@yCiaN: οὐ γὰρ ἦλθον καλέσαι δικαίους ἀλλὰ ἁμαρτω- 
, , , Β΄. «ὦ ε : Ἃ. 5 
λούς. Τότε προσέρχονται αὐτῷ οἱ μαθηταὶ ἼἸω- 
, , A Aes 1 a \ e Ls , Bi 
avov λέγοντες Διὰ τί ἡμεῖς καὶ of Φαρισαῖοι νηστεύομεν", 


34 τοῦ 4 ἰδὼν 6 ᾿Ἐγερθεὶς 14 πολλά 18 εἰσελθὼν 


6 


9 


to 


II 


12 


13 


ΙΧ KATA MAOOAION 21 


ς \ \ a > , Ν 3 ᾽ i 

τις οἱ δὲ μαθηταὶ σοῦ ov νηστεύουσιν; καὶ εἴπεν αὑτοις 
ae: a \ , ς (en a“ “ 

ὁ Ἰησοῦς Μὴ δύνανται οἱ υἱοὶ τοῦ νυμφῶνος πεν- 

- > > v4 > > ~ > \ ς , 3 , ‘ 
θεῖν ἐφ᾽ ὅσον per αὐτῶν ἐστὶν ὁ νυμφίος ; ἐλεύσονται δὲ 
ἡμέραι ὅταν ἀπαρθῆῇ am αὐτῶν ὁ νυμφίος, καὶ τότε vn 

16 στεύσουσιν. οὐδεὶς δὲ ἐπιβάλλει ἐπίβλημα ῥάκους ἀγνά- 
pov ἐπὶ ἱματίῳ παλαιῷ" αἴρει γὰρ τὸ πλήρωμα αὐτοῦ ἀπὸ 

1) τοῦ ἱματίου, καὶ χεῖρον σχίσμα γίνεται. οὐδὲ βάλλουσιν 

3 3 

οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς παλαιούς: εἰ δὲ μήγε, ῥήγνυνται ot 
ἀσκοί, καὶ ὁ οἶνος ἐκχεῖται καὶ οἱ ἀσκοὶ ἀπόλλυνται" 
ἀλλὰ βάλλουσιν οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς καινούς, καὶ ἀμφό- 
τεροι συντηροῦνται. 

.ι56 Ταῦτα αὐτοῦ λαλοῦντος αὐτοῖς ἰδοὺ ἄρχων ‘[eis] mpooeh= 
θὼν" προσεκύνει αὐτῷ λέγων ὅτι “H θυγάτηρ μου ἄρτι ἐτε- 
λεύτησεν: ἀλλὰ daw ἐπίθες τὴν χεῖρά σου ἐπ᾽ αὐτή»; καὶ 

το ζήσεται. καὶ ἐγερθεὶς ὁ Ἰησοῦς ᾿ἠκολούθει᾽ αὐτῷ καὶ ot 

20 μαθηταὶ αὐτοῦ. Καὶ ἰδοὺ γυνὴ αἱμορροοῦσα δώδεκα ἔτη 
προσελθοῦσα ὄπισθεν paar TOU κρασπέδου τοῦ ἱματίου 

21 αὐτοῦ" ἔλεγεν γὰρ ἐν ἑαυτῇ ᾿Ἐὰν μόνον ἅψωμαι τοῦ ἱμα- 

22 τίου αὐτοῦ σωθήσομαι. ὁ δὲ Ἰησοῦς reat καὶ ἰδὼν 
αὐτὴν εἶπεν Θάρσει, θύγατερ’ ἡ πίστις σου σέσωκέν 

δ 5. ον ε Nae EN - or Seca Naw ‘ ¢ 

23 σε. καὶ ἐσώθη ἡ γυνὴ ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης. Καὶ ἐλθὼν ὁ 
3 “ “ ἢ 
Ιησοῦς εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἄρχοντος καὶ ἰδὼν τοὺς αὐλητὰς 

Ν A ” , ” > a 3 4 

24 καὶ Tov ὄχλον θορυβούμενον ἔλεγεν ᾿Αναχωρεῖτε, ov γὰρ 
δὲ τ τ \ / 3 \ 5 , \ , > “- 
ἀπέθανεν τὸ κοράσιον ἀλλὰ καθεύδει: καὶ κατεγέλων αὐτοῦ. 

" “ \ 
os ὅτε δὲ ἐξεβλήθη ὁ ὄχλος, εἰσελθὼν ἐκράτησεν τῆς χειρὸς 
“ , nr Γ- 
26 αὐτῆς, καὶ ἠγέρθη τὸ κοράσιον. Καὶ ἐξῆλθεν ἡ φήμη αὖ- 
=| o A 

27 τὴ εἰς ὅλην τὴν γῆν ἐκείνην. Καὶ παράγοντι 
ἐκεῖθεν τῷ ᾿Ιησοῦ ἠκολαύθησαι! Τ᾿ δύο τυφλοὶ κράζοντες 

28 καὶ λέγοντες ᾿Ἐλέησον ἡμᾶς, vie’ Δαυείδ. ἐλθόντι δὲ εἰς 
τὴν οἰκίαν προσῆλθαν αὐτῷ οἱ τυφλοί, καὶ λέγει αὐτοῖς 
ὁ Ἰησοῦς Πιστεύετε ὅτι πόμα δε τοῦτο ποιῆσαι; λέγουσιν 

> ~ , “ a“ r - 

29 αὐτῷ Ναί, κύριε. τότε ἥψατο τῶν ὀφθαλμών αὐτῶν λέγων 

\ € ΄“ / ~ , 
9 Κατὰ τὴν πίστιν ὑμῶν γενηθήτω ὑμῖν. καὶ ἠνεῴχθησαν 


1g ἠκολούθησεν 26 αὐτῆς 27 αὐτῷ | υἱὸς 28 τοῦτο δύναμαι 


22 KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ Ix 


αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί. Kai ἐνεβριμήθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς 

λέγων ὋὉρᾶτε μηδεὶς γινωσκέτω" οἱ δὲ ἐξελθόντες διεφήμι- 31 
7 A 9 o A a 9 , . oA 4 9 

σαν αὐτὸν ἐν ὅλῃ TH γῆ ἐκείνῃ. Αὐτῶν δὲ ἐξερ- 32 

χομένων ἰδοὺ προσήνεγκαν αὐτῷ κωφὸν δαιμονιζόμενον" καὶ 33 

ἐκβληθέντος τοῦ δαιμονίου ἐλάλησεν ὁ κωφός. καὶ ἐθαύ- 

μασαν οἱ ὄχλοι λέγοντες Οὐδέποτε ἐφάνη οὕτως ἐν τῷ 

Ἰσραήλ. [οἱ δὲ Φαρισαῖοι ἔλεγον Ἔν τῷ ἄρχοντι τῶν 

cosine iy Y D apx 34 

, 

δαιμονίων ἐκβάλλει Ta δαιμόνια. 


Καὶ περιῆγεν ὁ ᾿Ιησοῦς τὰς πόλεις πάσας καὶ τὰς κώμας, 35 
διδάσκων ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν καὶ κηρύσσων τὸ εὐαγ- 
γέλιον τῆς βασιλείας καὶ θεραπεύων πᾶσαν νόσον καὶ 
πᾶσαν μαλακίαν: ᾿Ιδὼν δὲ τοὺς ὄχλους ἐσπλαγ- 36 
χνίσθη περὶ αὐτῶν ὅτι ἦσαν ἐσκυλμένοι καὶ ἐριμμένοι 
ὡσεὶ πρόβδτὰ λλὴ ἔχοντὰ ποιλλένὰ. τότε λέγει τοῖς 37 
μαθηταῖς τὸ ἤρα Ὃ μὲν θερισμὸς πολύς, οἱ δὲ ἐργάται. ὀλί- 
you δεήθητε οὖν τοῦ κυρίου τοῦ θερισμοῦ ὅπως ἐκβάλῃ. epye 38 
Tas eis Tov θερισμὸν αὐτοῦ. Καὶ προσκαλεσάμενος τοὺς τ 
δώδεκα μαθητὰς αὐτοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν πνευμάτων 
ἀκαθάρτων ὥστε ἐκβάλλειν αὐτὰ καὶ θεραπεύειν πᾶσαν νό- 
σον καὶ πᾶσαν μαλακίαν. Tov δὲ δώδεκα ἀπο- 2 
στόλων τὰ ὀνόματά ἐστιν ταῦτα: πρῶτος Σίμων ὁ λεγόμενος 
Πέτρος καὶ ᾿Ανδρέας ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ καὶ Ἰάκωβος ὁ 
τοῦ Ζεβεδαίου καὶ ᾿Ιωάνης ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, Φίλιππος 5 
καὶ Βαρθολομαῖος, Θωμᾶς καὶ Μαθθαῖος ὁ τελώνης, ᾿Ιάκω- 
Bos ὁ τοῦ ᾿Αλφαίου καὶ Θαδδαῖος, Σίμων ὁ Καναναῖος καὶ, 
᾿Ιούδας ὁ ᾿Ισκαριώτης ὁ καὶ παραδοὺς αὐτόν. ~ Τού- ς 
τους τοὺς δώδεκα ἀπέστειλεν ὁ ᾿Ιησοῦς παραγγείλας αὐτοῖς 
λέγων 

Εἰς ὁδὸν ἐθνῶν μὴ ἀπέλθητε, καὶ εἰς πόλιν Σαμαρειτῶν 
μὴ εἰσελθητε- πορεύεσθε δὲ μᾶλλον πρὸς τὰ πρόβατα τα 6 
ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ. πορευόμενοι δὲ κηρύσσετε λέ-7 
γοντες ὅτι Ἤγγικεν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. ἀσθενοῦντας 8 


13 πρὸς 14 ἐκ 16 ὁ ὄφις 


z KATA MAOOAION 23 


, \ 5 , A , ’ 
θεραπεύετε, νεκροὺς ἐγείρετε, λεπροὺς καθαρίζετε, δαιμόνια 
5 \ 
9 ἐκβάλλετε: δωρεὰν ἐλάβετε, δωρεὰν δότε. Μὴ κτήσησθε 
\ ᾿ Ν \ ΄σ 
χρυσὸν μηδὲ ἄργυρον μηδὲ χαλκὸν εἰς τὰς ζώνας ὑμῶν, 
Ν ‘ / ΄σ ‘ 
το μὴ πήραν εἰς odor μηδὲ δύο χιτῶνας μηδὲ ὑποδήματα 
χὰ ΠΕ“ ” \ G3 , a - 9 a 5 
τι μηδὲ ῥάβδον: ἄξιος yap ὁ epyarns τῆς τροφῆς αὐτοῦ. εἰς 
ἃ δ᾽ Ἃ aN Ἃ / 5 λθ 2 ’ / 3 CMe ole 
ἣν δ᾽ ἂν πόλιν ἢ κώμην εἰσέλθητε, ἐξετάσατε τίς ἐν αὐτῇ 
Hf > See , “ nN 5 2 > , 

12 ἄξιός ἐστιν" κἀκεῖ μείνατε ews ἂν ἐξέλθητε. εἰσερχόμενοι 
δὲ 5 \ Seer > , 9 , \ ΣΝ Ν 3 ς ἌΣ 
1.5 δὲ εἰς τὴν οἰκίαν ἀσπάσασθε αὐτὴν" καὶ ἐὰν μὲν ῃ ἢ οἰκια 

> / 6a ς 5 / « “ ’ 3 2 / ἃ +N δὲ A i) 3 / c 
ἀξία, ἐλθάτω ἡ εἰρήνη ὑμῶν em αὐτὴν’ ἐὰν OE μὴ ἢ] ἀξία, ἡ 
5 , ς na Fee 1.31} (es > , ὧν ἃ EY Α 
14 εἰρήνη ὑμῶν ἐφ υμᾶς ἐπιστραφήτω. καὶ os ay μὴ 
n ᾽ 4 \ , ε ~ 
δέξηται ὑμᾶς μηδὲ ἀκούσῃ τους λόγους ὑμῶν, ἐξερχόμενοι 
ΕΣ χω KA a b) 
ἔξω τῆς οἰκίας ἢ τῆς πόλεως ἐκείνης ἐκτινάξατε τὸν κονι- 
r ΄“ ¢ »“» > Ν᾿ “ 
τς optov ᾿ τῶν ποδῶν ὑμῶν. ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀνεκτότερον 


ἔσται γῇ Σοδόμων καὶ Τομόρρων ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως ἀπο 


3 \ \ > a 
16 πόλει ἐκείνῃ. Ιδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς 
, 3 , , , 32 / ¢ Tie Cae ck: al 
πρόβατα ἐν μέσῳ λύκων γίνεσθε οὖν φρόνιμοι ὡς οἱ ὄφεις 
3 [ , \ > A laa > 
17 Kal ἀκέραιοι ὡς al TEpLOTEpal. προσέχετε δὲ ἀπὸ τῶν ἂν- 
δ \ « oe los 
θρώπων: παραδώσουσιν γὰρ ὑμᾶς εἰς συνέδρια, καὶ ἐν ταῖς 
ς΄ 3 ~ , ς lon 
18 συναγωγαῖς αὐτῶν μαστιγώσουσιν ὑμᾶς" καὶ ἐπὶ ἡγεμόνας 
“ “ 3 ~ 
δὲ καὶ βασιλεῖς ἀχθήσεσθε ἕνεκεν ἐμοῦ εἰς μαρτύριον av- 
΄“ ΄ - σ ἴω A 
19 τοῖς καὶ τοῖς ἔθνεσιν. οταν δὲ παραδῶσιν ὑμᾶς, μὴ μερι- 
, a R : ’ ,ὔ \ r i 
μνήσητε πῶς ἢ τί λαλησητε' δοθήσεται γὰρ ὑμῖν ἐν ἐκείνῃ 
~ ὥρα τί λαλήσητε: οὐ γὰρ ὑμεῖς ἐστὲ οἱ λαλοῦ 
29 τῇ ὥρᾳ TL ήση γὰρ ὑμεῖς ἐστὲ οἱ λαλοῦντες 
3 \ \ ~ “ \ id “ A “ 5 δ δὰ 
ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τοῦ πατρὸς υμῶν TO λαλοῦν ἐν υμιν. 
\ > \ U 
or παραδώσει δὲ ἀδελφὸς ἀδελφὸν εἰς θάνατον καὶ πατὴρ τέ- 
ΙΗ q 1 
κνον, καὶ ᾿ἐπαναστήσονται τέκνα ἐπὶ γονεῖς καὶ θανατώ- 
, , 
ao σουσιν αὐτούς. καὶ ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων διὰ τὸ 
μή , ε ε , , e 
ὄνομά μου: ὁ δὲ νυπομείνας εἰς τέλος οὗτος σωθήσεται. 


3 


a \ ’ eon A , , , 5 \ 
23 ὅταν δὲ διώκωσιν ὑμᾶς ἐν τῇ πόλει TavTN, φεύγετε εἰς τὴν 
(a SN \ , Gr ᾧπ 2 ‘ , A , 
ἑτέραν: ἀμὴν γὰρ λέγω υμῖν, ov μὴ τελέσητε τὰς πόλεις 

a 9 \ ~ 
24 [τοῦ] Ἰσραὴλ ἕως ἔλθῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου. Οὐκ ἔστιν 
4 «ε Ν ‘ , AN “ ς A Ἁ 4 
μαθητὴς ὑπὲρ τὸν διδάσκαλον οὐδὲ δοῦλος ὑπὲρ τὸν κυριον 
a a a Οἱ 2 
as αὐτοῦ. ἀρκετὸν τῷ μαθητῇ wa γένηται ὡς 6 διδάσκαλος 


οι ἐπαναστήσεται 


24 KATA MAO@GAION x 


αὐτοῦ, καὶ ὁ δοῦλος ὡς ὁ κύριος αὐτοῦ. εἰ “τὸν οἰκοδε- 
σπότην Βεεζεβοὺλ ἐπεκάλεσαν, πόσῳ μᾶλλον τοὺς οἰκιακοὺς" 
αὐτοῦ. μὴ οὖν φοβηθῆτε αὐτούς: οὐδὲν γάρ ἐστιν κεκα- 26 
λυμμένον ὃ οὐκ ἀποκαλυφθήσεται, καὶ κρυπτὸν ὃ οὐ γνω- 
σθήσεται. ὃ λέγῳ ὑμῖν ἐν τῇ σκοτίᾳ, εἴπατε ἐν τῷ φωτί: 27 
καὶ ὃ εἰς τὸ οὖς ἀκούετε, κηρύξατε ἐπὶ τῶν Seneca καὶ 28 
μὴ φοβηθῆτε ἀπὸ τῶν ἀποκτεινόντων τὸ σῶμα τὴν δὲ 
ψυχὴν μὴ δυναμένων ἀποκτεῖναι" φοβεῖσθε δὲ μᾶλλον τὸν 
δυνάμενον καὶ Ψυχὴν καὶ σῶμα ἀπολέσαι ἐν γεέννῃ. οὐχὶ 29 
δύο στρουθία ᾿ἀσσαρίον πωλεῖται; καὶ ἕν ἐξ αὐτῶν οὐ πε- 
σεῖται ἐπὶ τὴν γῆν ἄνευ τοῦ πατρὸς ὑμῶν. ὑμῶν δὲ καὶ 30 
αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς πᾶσαι ἠριθμημέναι εἰσίν. μὴ οὖν 3: 
φοβεῖσθε: πολλῶν στρουθίων διαφέρετε ὑμεῖς. Πᾶς οὖν 32 
ὅστις ὁμολογήσει ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὁμο- 
λογήσω κἀγὼ ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν 
τοῖς οὐρανοῖς" ὅστις ‘Oe! ἀρνήσηταί με ἔμπροσθεν τῶν av- 33 
θρώπων, ἀρνήσομαι κἀγὼ αὐτὸν ἔμπροσθεν τοῦ πατρός μου 
τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον 34 
βαλεῖν εἰρήνην ἐπὶ τὴν γῆν; οὐκ ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην 
ἀλλὰ μάχαιραν. ἦλθον γὰρ διχάσαι ἄνθρωπον KATA TOY 35 
TIATPOC aYTOY Kai θγγὰτέρὰ κἀτὰ TAC MHTPOC aYTHC 
Kal NYM@HN KaTA TAC ττενθερᾶς ἀὐτῆο, καὶ ἐχθροὶ TOY 36 
ἀνθρώπου οἱ οἰκιὰκοὶ ayToy. ὋὉ Φιλών πατέρα ἢ μὴν 37 
τέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστιν μου ἄξιος: καὶ ὁ φιλῶν υἱὸν ἢ 
θυγατέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστιν μου ἄξιος: καὶ ὃς οὐ Air 38 
βάνει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω pov, οὐκ ἔ- 
στιν μου ἄξιος. ὁ εὑρὼν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἀπολέσει αὐτήν, 39 
καὶ ὁ ἀπολέσας τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἕνεκεν ἐμοῦ εὑρήσει αὐ- 
τήν. Ὃ δεχόμενος ὑμᾶς ἐμὲ δέχεται, καὶ ὁ ἐμὲ 40 
δεχόμενος δέχεται τὸν ἀποστείλαντά με. ὁ δεχόμενος προ- 4x 
φήτην εἰς ὄνομα προφῆτον, μισθὸν προφήτου λήμψεται, καὶ 
ὁ δεχόμενος δίκαιον εἰς ὄνομα δικαίου μισθὸν δικαίου λήμ- 
wera. καὶ ὃς ἂν ποτίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν τούτων ποτήριον 42 


25 τῷ οἰκοδεσπότῃ....... τοῖς οἰκιακοῖς 


Χ XI KATA MAOOAION 25 


~ li nm 5 A ¢ " > 4 
ψυχροῦ μόνον εἰς ὄνομα μαθητοῦ, ἀμὴν. λέγω ὑμῖν, ov μὴ 
\ nw 
ἀπολέσῃ τὸν μισθὸν αὐτοῦ. 
Ν Bs ὦν ὦ σ aes Ἢ δι “ iy ΄σ , 
I Kal ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ ᾿Ιησοῦς διατάσσων τοῖς δώ- 
val a 4 ΄σ “ A 
Sexa μαθηταῖς αὐτοῦ, μετέβη ἐκεῖθεν τοῦ διδάσκειν καὶ 
, ᾿ > ΄“ / > ἊΣ 
κηρύσσειν ἐν ταῖς πόλεσιν αὐτῶν, 


Ὃ δὲ Ἰωάνησ ἀκούσας ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ τὰ ἔργα τοῦ 
2 η s ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ τὰ ἔργα τοῖ 
“ ’ὕ Ἁ ΄“ nw 3 “ 3 ΄“ 
3 χριστοῦ πέμψας διὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἶπεν αὐτῷ Σὺυ 
, εἶ ὁ ἐρχόμενος ἢ ἕτερον προσδοκῶμεν; καὶ ἀποκριθεὶς ὁ 
> a 5 > a bbe > , 3 , a 
Ingots εἶπεν αὐτοῖς Πορευθέντες ἀπαγγείλατε Iwaver a 
7 
5 ἀκούετε καὶ βλέπετε: TYPAO! “ANABAETTOYCIN kal’ χωλοὶ 
περιπατοῦσιν, λεπροὶ καθαρίζονται καὶ κωφοὶ ἀκούουσιν, 
6 καὶ νεκροὶ ἐγείρονται καὶ πττωχοὶ εγὰγΓελίζοντὰδι: καὶ μα- 
t , 3 a Ἃ \ los eye, 2 , ’ 
 καριός ἐστιν ὃς ἂν μὴ σκανδαλισθῇ ἐν ἐμοί, Τού- 
A 7 of ξε 3 wn » ral yf 
των δὲ πορευομένων ἤρξατο 6 ᾿Ιησοῦς λέγειν τοῖς ὄχλοις 
9, / 
περὶ Ἰωάνου Ti ἐξήλθατε eis τὴν ἔρημον θεάσασθαι; Ka- 
\ , a 
8 Aapov ὑπὸ ἀνέμου σαλευόμένον ; ἀλλὰ τί ἐξήλθατε ἰδεῖν; 
+ 3 Ξ ~ > A ’ >) 4 e€ \ Ἁ 
ἄνθρωπον ἐν μαλακοῖς ἠμφιεσμένον ; ἰδοὺ of τὰ μαλακα 
A “ » An 
9 φοροῦντες ἐν τοῖς οἴκοις τῶν βασιλέων. ἀλλὰ τί ἐξήλ- 
θατε; προφήτην ἰδεῖν ; ναί, λέγω ὑμῖν, καὶ περισσότερον 
10 προφήτου. οὗτός ἐστιν περὶ οὗ γέγραπται 
3 ‘53 \ 3 Me \ / \ 7ὔ 
Ιλου ἐγὼ ATTOCTEAAW TON ἀγγεέλον MOY TIPO τρροοῶ- 
TTOY Coy, 
ἃ 7 Ἀ ε / av / 
OC KaTacKkeydce! THN ὁλόν σοὺ EMTTPOCOEN COY. 
rr ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ ἐγήγερται ἐν γεννητοῖς γυναικῶν μεί- 
(av ἸΙωάνου τοῦ βαπτιστοῦ" 6 δὲ μικρότερος ἐν τῇ βασι- 
12 λείᾳ τῶν οὐρανῶν μείζων αὐτοῦ ἐστίν. ἀπὸ δὲ τῶν ἡμερῶν 
? a an Ὡς A 
Iwavov tod βαπτιστοῦ ἕως ἄρτι ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν 
13 βιάζεται, καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν. πάντες γὰρ ot 
14 προφῆται καὶ ὁ νόμος ἕως ᾿Ιωάνου ἐπροφήτευσαν" καὶ εἰ 
15 θέλετε δέξασθαι, αὐτός ἐστιν ᾿Ηλείας ὁ μέλλων ἔρχεσθαι. Ὃ 
Ὡς ἘΝ 3 , 
16 ἔχων ὦτα ἀκουέτω. Τίνι δὲ ὁμοιώσω τὴν γενεὰν ταύτην; 


ΕΣ , 
33 δ᾽ av 5 ἀναβλέπουσιν, 


26 KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ ΧΙΙΣΤΕ 


ς 2 3 Α , , 9 r 3 “-“- a 
ὁμοία ἐστὶν παιδίοις καθημένοις ἐν Tals ayopats ἃ προσφω- 
νοῦντα τοῖς ἑτέροις λέγουσιν 
| , eae A 3 3 4 
Ηὐλήσαμεν ὑμῖν καὶ οὐκ ὠρχήσασθε' 
3 4 AQ > Led 
ἐθρηνήσαμεν καὶ οὐκ ἐκόψασθε' 
5λθ ‘ > , / > , , , \ , 
ἦλθεν yap Ἰωάνης μήτε ἐσθίων μήτε πίνων, καὶ λέγουσιν 
ig 5 ¢ \ a 
Δαιμόνιον ἔχει: ἦλθεν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐσθίων καὶ 
’ ἐν , 3 lec 4 4 Ν 5 , 
πίνων, καὶ λέγουσιν ᾿Ιδοὺ ἄνθρωπος φάγος καὶ οἰνοπότης, 
“ὃ € “ ,’ € ΡΣ Διὶ 
τελωνῶν φίλος καὶ ἁμαρτωλῶν. καὶ ἐδικαιώθη ἡ σοφία ἀπὸ 
lod » Pak ων i 4 3 , Α 
τῶν ἔργων αὑτῆς. Τότε ἤρξατο ὀνειδίζειν τὰς 
@ 6 , 3 “ Ω » 
πόλεις ἐν αἷς ἐγένοντο αἱ πλεῖσται δυνάμεις αὐτου, OTL οὐ 
μετενόησαν: Οὐαί σοι, Χοραζείν' οὐαί σοι, Βηθσαιδάν' 
φ 303 ’ \ ἴα Ἂς 4 € , ς , 
ὅτι εἰ ἐν Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἐγένοντο ai δυνάμεις αἱ γενοόμε- 
3 ςφὺι Ἷ ik x > , \ “ 7 
ναι ἐν ὑμῖν, πάλαι ἂν ἐν σάκκῳ καὶ σποδῷ μετενόησαν. 
᾿ , © ie ἐᾷ \ ~ > if ῃὔ͵ 3 
πλὴν λέγω ὑμῖν, Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἀνεκτότερον ἔσται ἐν 
wy , Ἂ κεν ele δ , , A ee 3 
ἡμέρᾳ κρίσεως ἢ ὑμῖν. Kat συ, Καφαρναοὺμ, μὴ EWC OY- 
a ς / .“ “ oa 3 
Ρὰνοῦ YYWOHCH; EWC ἄδου KATABHCH. ὅτι εἰ ἐν Σο- 
’ , 
δόμοις ἐγενήθησαν αἱ δυνάμεις αἱ γενόμεναι ἐν σοί, ἔμεινεν 
<A a , \ , Ci Ἂς σ΄ “ ΜΝ 
ἂν μέχρι τῆς σήμερον. πλὴν λέγω υμῖν ὅτι γῇ Σοδόμων 
Ε > ees , A 
ἀνεκτότερον ἔσται ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως ἢ σοί. 
9 5) , an ~ aes \ ¢ 3 “- 3 3 
Ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ ἀποκριθεὶς ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν Εξομο- 
“-“ , , an 3 a lo ~ “ 
λογοῦμαί σοι, πάτερ κύριε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς yns, ὅτι 
΄σ΄ > A Len) Ν “ > 
ἔκρυψας ταῦτα ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν, καὶ ἀπεκάλυψας 
\ , ς / q v4 3 , 
αὐτὰ νηπίοις" vai, ὁ πατήρ, ὅτι οὕτως εὐδοκία ἐγένετο ἔμ- 
ἤ ,ὔ ε \ a“ , 
προσθέν σου. Πάντα μοι παρεδόθη ὑπο τοῦ πατρὸς μου, 
/ \ \ > \ ς , 
καὶ οὐδεὶς ἐπιγινώσκει Tov υἱὸν εἰ μὴ ὁ πατήρ, οὐδὲ τὸν 
, 3 \ ¢ \ - \ 
πατέρα τις ἐπιγινώσκει εἰ μὴ ὁ υἷος καὶ ᾧ ἐὰν βούληται ὁ 
~ ’ 4 ~ 
vids ἀποκαλύψαι. Δεῦτε πρός pe πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ 
> ae ke , ~ 2, 
πεφορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς. ἄρατε τὸν ζυγόν μου 
an id > χῷ 2 ~ of oh 
ἐφ᾽ ὑμᾶς καὶ μάθετε am ἐμοῦ, ὅτι mpais εἶμι καὶ ταπεινὸς 
A , « 3 / a a ε n 
τῇ καρδίᾳ, καὶ EY PHICETE ANATTAYCIN TAIC PYXaIC YMON* ὁ 
ς \ , A A \ , > ,ὔ 3 
γὰρ ζυγός μου χρηστὸς καὶ τὸ φορτίον μου ἐλαφρὸν ἐστιν. 
Ἔν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ ἐπορεύθη ὁ ᾿Ἰησοῦς τοῖς σάββ 
ν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ ἐπορεύθη ησοῦς τοῖς σαββασιν 
A ~ / > “ 
διὰ τῶν σπορίμων: οἱ δὲ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπείνασαν, καὶ 


17 


18 
19 


21 


22 


23 


94 


25 


26 
27 


XII KATA ΜΑΘΘΑΙ͂ΟΝ 27 


2 ἤρξαντο τίλλειν στάχυας καὶ ἐσθίειν. οἱ δὲ Φαρισαῖοι ἰ- 
, > > vad > i ζ , a ὰ > » 
δόντες εἶπαν αὐτῴ ᾿Ιδοὺ οἱ μαθηταί σου ποιοῦσιν ὃ οὐκ ἔξε- 
ἴᾳστιν ποιεῖν ἐν σαββάτῳ. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς Οὐκ ἀνέγνω- 
τε τί ἐποίησεν Δαυεὶδ ὅτε ἐπείνασεν καὶ οἱ per αὐτοῦ ; 
na a 3 ΄σ a / a 
4 πῶς εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ καὶ TOYC ApTOYC TAC 
προθέσεως ἔφαγον, ὃ οὐκ ἐξὸν ἦν αὐτῷ φαγεῖν οὐδὲ Tot 
Ρ αγον, ἢ »ἀραψεῦ! θυθεῦτοις 
> > lal ie « “Ὁ > 5 , 3 
5 μετ᾽ αὐτοῦ, εἰ μὴ τοῖς ἱερεῦσιν Berane delta gbniag τ᾿ 
τῷ νόμῳ OTL τοῖς σάββασιν οἱ sapere ἐν τῷ ἱερῷ TO oa: 
6 Baroy βεβηλοῦσιν καὶ ἀναίτιοί εἰσιν; λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι 
7 τοῦ ἱεροῦ μεῖζόν ἐστιν ὧδε. εἰ δὲ ἐγνώκειτε τί ἐστιν Ἔλεος 
θέλω Kal ΟΥ̓ OYCIAN, οὐκ ἂν κατεδικάσατε τοὺς avat- 
8 rious. κύριος γάρ ἐστιν τοῦ σαββάτου ὁ υἱὸς τοῦ ἀν- 
9 θρώπου. Καὶ μεταβὰς ἐκεῖθεν ἦλθεν εἰς τὴν 
10 συναγωγὴν αὐτῶν: καὶ ἰδοὺ ἄνθρωπος χεῖρα ἔχων ξηράν. καὶ 
ἐπηρώτησαν αὐτὸν λέγοντες Ei ἔξεστι τοῖς σάββασιν θερα- 
¢ > “ ς > A 
τι πεύειν ; ἵνα κατηγορήσωσιν αὐτοῦ. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς Tis 
+ 5) ς a + a “ , wa δ ΣῊΝ 3 
[ἔσται] ἐξ ὑμῶν ἄνθρωπος ὃς ἕξει πρόβατον ἕν, καὶ ἐὰν ἐμ- 
a A 3 , 3 
πέσῃ τοῦτο τοῖς σάββασιν εἰς βόθυνον, οὐχὶ κρατήσει αὐτὸ 
12 καὶ ἐγερεῖ; πόσῳ οὖν διαφέρει ἄνθρωπος προβάτου. ὥστε 
13 ἔξεστιν τοῖς suaGacw καλῶς ποιεῖν. Tore λέγει τῷ ἀν- 
θρώπῳ “Exrewov σου τὴν χεῖρα' καὶ ἐξέτεινεν, καὶ ἀπεκα- 
«ς ς 3, > 
14 τεστάθη ὑγιὴς ὡς ἡ ἄλλη. Ἐξελθόντες δὲ οἱ Φαρι- 
r 7 »» > > ~ eo oder ah > , 
σαῖοι συμβούλιον ἔλαβον κατ᾽ αὐτοῦ ὅπως αὐτὸν ἀπολέσω- 
«ς Ν᾿ “ \ Ἂν ’ » ΄σ 
15 σιν. Ο δὲ Ἰησοῦς γνοὺς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. 
Καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ πολλοί, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτοὺς 
16 πάντας, καὶ ἐπετίμησεν αὐτοῖς ἵνα μὴ φανερὸν αὐτὸν 
, a ~ A ¢ x \ 3 ’ ΄ 
17) ποιήσωσιν: ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ ᾿Ησαίου τοῦ προ- 
φήτου λέγοντος 
3 δ ¢ a ἃ 8 Me 
13 lIAOY O TrATC MOY ON HPETICA, 
ἐ > / a 3 / ἐ 
ὁ drattHté6c moy ὃν εὐλόκηςεν H Ψυχή MOY: 
Uy \ “ / re) 3 / 
O@HCW TO TINEYMA MOY ETT AYTON, 
A “ 3 a 
Kal KP{CIN τοῖς EONECIN ἀπδγγελεῖ. 
> 3 , 3 \ / 
x9 ΟΥΥκ ἐρίσει OYAE KPpayfacel, 


28 KATA MAOOAION ε- 


> \ > / 3 “a / \ A 
OYAE AKOYCE! TIC EN TAIC TIAATEIAIC THN PWNHN 
5 n~ 
aYTOY. 
/ (Ae 3 / 
KAAQMON CYNTETPIMMENON OY κὰἀτεἄξει 20 
΄ ΄ Ε / 
Kal λίνον TYPOMENON OY CBECEI, 
“ “ἡ 3 / - lal A 
EWC ἂν ἐκβάλῃ EIC νῖκος THN KPICIN. 
“ 3 - 3 “Αἱ εὐ Ἀ 3 “ 
Kal τῷ ONOMATI AYTOY ἔθνη ἐλτιοῦειν. ox 
’ Γ , » lad , \ \ 
Tore προσήνεγκαν αὐτῷ δαιμονιζόμενον τυφλὸν καὶ 22 
ro \ 3 , > + of. ‘ Q = 
κωφόν - καὶ ἐθεράπευσεν αὐτόν, ὦστε Tov κωφὸν λαλεῖν 
52 , , . 
καὶ βλέπειν. Καὶ ἐξίσταντο πάντες οἱ ὄχλοι καὶ ἔλεγον 23 
’ 1S ον 5 ς eX , ς \ “ Dy, oP 
Μήτι οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς Δανείδ; of δὲ Φαρισαῖοι ἀκού- 54 
> τ 2 ’ , ‘ ot 9 ‘5 A 
σαντες εἶπον Οὗτος οὐκ ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια εἰ μὴ ἐν TO 
LA ΚΑ, ς \ 
Βεεζεβοὺλ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων. ἙΕῤδὼς δὲ τὰς évOu- 25 
PLAS ν > > “ > a 
μήσεις αὐτῶν εἰπεν αὐτοῖς Πᾶσα βασιλεία μερισθεῖσα 
» nr 5 3 ΄“ Ν “ , “Δ ΄ 
καθ᾽ ἑαυτῆς ἐρημοῦται, καὶ πᾶσα πόλις ἢ οἰκία μερισθεῖσα 
> a 3 ς ἂ ro nw 
καθ᾽ ἑαυτῆς ov σταθήσεται. καὶ εἰ ὃ Σατανᾶς τὸν Σατανᾶν 26 
Σ U > > e Ν, 3 Ρ , ~ 3 4 «ς 
ἐκβάλλει, ep ἑαυτὸν ἐμέρίσθη: πῶς οὖν σταθήσεται ἡ 
3 ~ \ 
βασιλεία αὐτοῦ; καὶ εἰ ἐγὼ ἐν Βεεζεβοὺλ ἐκβάλλω τὰ 27 
᾿ ¢€ « ς Ἂν" > / 5 , A ΄“΄ 
δαιμόνια, οἱ viot ὑμῶν ἐν τίνι ἐκβάλλουσιν; διὰ τοῦτο 
», ie ὦ wn A 
αὐτοὶ κριταὶ ἔσονται ὑμῶν. εἰ δὲ ἐν πνεύματι θεοῦ ἐγὼ 28 
ν , > » εκ » 
ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια, apa ἔφθασεν ἐφ᾽ ὑμᾶς ἡ βασιλεία 
nn nm A rt ’ / ΄ ΄ 
τοῦ θεοῦ. ἢ πῶς δύναταί τις εἰσελθεῖν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ 29 
“ A 2 τς, νος δ, ς an 
ἰσχυροῦ καὶ Ta σκεύη. αὐτοῦ ἁρπάσαι, ἐὰν μὴ πρῶτον δήσῃ 
τὸν ἰσχυρόν; καὶ τότε τὴν οἰκίαν αὐτοῦ διαρπάσει. ὁ μὴ 30 
a > ~ 3 a a ΄“ 
ὧν μετ᾽ ἐμοῦ κατ᾽ ἐμοῦ ἐστίν, καὶ ὁ μὴ συνάγων μετ᾽ ἐμοῦ 
A, a , nr ΄ 
σκορπίζει. Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, πᾶσα ἁμαρτία καὶ βλα- 31 
, 3 , at “ 3 ὔ ε \ lad ’ 
σφημία ἀφεθήσεται ᾿ τοῖς ἀνθρώποις, ἡ δὲ τοῦ πνεύματος 
, > b) , xa a >) ane > , ν 
βλασφημία οὐκ ἀφεθήσεται. καὶ ὃς ἐὰν εἴπῃ λόγον κατὰ 32 
“ cn a 3 , 3 ,ὔ 3 ΄ a wae. » 
τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου, ἀφεθήσεται αὐτῷ" ὃς δ᾽ ἂν εἴπῃ 
~ “ te a! > ~ + 
κατὰ TOU πνεύματος TOU ἁγίου, οὐκ ἀφεθήσεται αὐτῷ οὔτε 
» , a aA yf > rn , a 
ἐν τούτῳ τῷ αἰῶνι οὗτε ἐν τῷ μέλλοντι. Η 33 
, \ δέ ὃ λὸ \ 4 ‘ > a λό x 
ποιήσατε τὸ δένδρον καλὸν καὶ τὸν καρπὸν αὐτοῦ καλὸν, ἢ 
\ , » “ , 
ποιήσατε TO δένδρον σαπρὸν καὶ τὸν καρπὸν αὐτοῦ σαπρόν" 
a nn , > 
ἐκ yap τοῦ καρποῦ τὸ δένδρον γινώσκεται. γεννήματα ἐχι- 34 


΄ 


22 προσηνέχθη αὐτῷ δαιμονιζόμενος τυφλὸς καὶ κωφός 


XII KATA MAOOAION 29 


a “ , 9 \ a Leer! 3 \ “ 
δνῶν, πῶς δύνασθε ἀγαθὰ λαλεῖν πονηροὶ ὄντες ; ἐκ yap τοῦ 
“ ’ “ ¢ > \ 
35 περισσεύματος τῆς καρδίας TO στόμα λαλεῖ. ὁ ἀγαθὸς 
» ~ an nr ἘΔ. 5 U \ 
ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ ἐκβάλλει ᾿ ἀγαθά, καὶ 
ε , “ ΄“ “ 3 , 
ὁ πονηρὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ πονηροῦ θησαυροῦ ἐκβαλ- 
6 λ , Aé δὲ CA v4 rn ta > \ a λ λή 
36 Nee πονηρά. Λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι πᾶν ρῆμα ἀργὸν ὃ λαλη- 
3 9 la 4 
σουσιν οἱ ἄνθρωποι, ἀποδώσουσιν περὶ αὐτοῦ λόγον ev 
ς ’ lad , 
37 ἡμέρᾳ κρίσεως: ἐκ γὰρ τῶν λόγων σου δικαιωθήσῃ, καὶ ἐκ 
lad , 
τῶν λόγων σου καταδικασ θήσῃ. 
>) “ ~ 
38 Tore ἀπεκρίθησαν αὐτῷ τινὲξ τῶν γραμματέων καὶ 
, , A “ a 
Φαρισαίων λέγοντες Διδάσκαλε, θέλομεν ἀπὸ σοῦ σημεῖον 
b>] a ς 53 “ A A 
39 ἰδεῖν. ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς Τενεὰ πονηρὰ καὶ μοι- 
“ A n 3 cad 
χαλὶς σημεῖον ἐπιζητεῖ, καὶ σημεῖον ov δοθήσεται αὐτῇ εἰ 
\ \ a > “- la) 4 Α > 
40 μὴ TO σημεῖον Ἰωνᾶ τοῦ mpodyrov. ὥσπερ yap HN ᾿Ιω- 
“A 3 “ , wn / aA ε / \ “ 
NAC ἐν τῆ κοιλίὰ τοῦ KHTOYC τρεῖς HMEPAC Kal τρεῖς 
/ “ 4 a a rn 
NYKTAC, οὕτως ἔσται ὃ vids τοῦ ἀνθρώπου ἐν TH καρδίᾳ τῆς 
~ A “ , Ca > 
4“ γῆς τρεῖς ἡμέρας Kal τρεῖς νύκτας. ἄνδρες Νινευεῖται ava- 
ra \ r os , 
στήσονται ἐν TH κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατα- 
A ty / A , 3 la 
κρινοῦσιν αὐτήν: ὅτι μετενόησαν εἰς TO κήρυγμα ᾿Ιωνᾶ, καὶ 
εἰ A “ > a Ων , , 2 , 3 
42 ἰδοὺ πλεῖον Ἰωνᾶ ὧδε. βασίλισσα νότου ἐγερθήσεται ἐν 
a ~ ~ , a ’ 
τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινεῖ αὐτήν' 
=> A A ~ > A \ / 
ὅτι ἦλθεν ἐκ τῶν περάτων τῆς γῆς ἀκοῦσαι THY σοφίαν Zo-- 
A a = © Ω 
43 λομῶνος, καὶ ἰδοὺ πλεῖον Σολομῶνος ὧδε. Otay 
δὲ Ν 3 10 a ξ OW’) 3 A - 3 ra) ’ ὃ ’ ΑἹ 
ἐ τὸ ἀκάθαρτον πνεῦμα ἐξέλθῃ ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου, διέρ 
a 3 , 3 
χεται δι ἀνύδρων τόπων ζητοῦν ἀνάπαυσιν, καὶ οὐχ εὑρί- 
, ΄ 2 \ Bok 3 , a 
44 σκει. τότε λέγει Eis τὸν οἶκόν pov ἐπιστρέψω ὅθεν 
ἐξῆλθον: καὶ ἐλθὸν εὑρίσκει σχολάζοντα [καὶ] σεσαρωμένον 
Si 
45 καὶ κεκοσμημένον. τότε πορεύεται καὶ παραλαμβάνει ped ἕ- 
n A a 
αὐτοῦ ἑπτὰ ἕτερα πνεύματα πονηρότερα ἑαυτοῦ, καὶ εἰσελ- 
θόντα κατοικεῖ ἐκεῖ: καὶ γίνεται τὰ ἔσχατα τοῦ ἀνθρώπου 
5 , , ~ , v4 + \ A a 
ἐκείνου χείρονα τῶν πρώτων. Οὕτως ἔσται Kal TH γενεᾷ 
4 a A 
ταύτῃ τῇ πονηρᾷ. 
yf > “ “ ΄“ y+ A e 
46 Ett αὐτοῦ λαλοῦντος τοῖς ὄχλοις ἰδοὺ ἡ μήτηρ Kat 
e 3 Q 3 AG , » a SOA rn 
of ἀδελφοὶ αὐτοῦ ἱστήκεισαν ἔξω ζητοῦντες αὐτῷ λαλῆ- 


41 ὑμῖν 22 ov μὴ ἀφεθῇ 35 τὰ 


30 KATA MAO@AION XII XII 


ale ε 4 3 > ΄“ aA 
σαι. ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν τῷ λέγοντι αὐτῷ Τίς 48 


ἐστιν ἡ μήτηρ μου, καὶ τίνες εἰσὶν οἱ ouen μου; 
καὶ ἐκτείνας τὴν χεῖρα [αὐτοῦ] ἐπὶ τοὺς μαθητὰς av- 49 
τοῦ εἶπεν ᾿Ιδοὸὺὸ ἡ μήτηρ μου καὶ οἱ ἀδελφοί pov: 
ὅστις γὰρ ἂν ποιήσῃ τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου τοῦ 50° 
ἐν οὐρανοῖς, αὐτός μου ἀδελφὸς καὶ ἀδελφὴ καὶ μήτηρ 
ape 

ἐστίν. 


3 A ες ’ὔ 3 , Ρ] εἶ ς 3 “ wn 
Ev τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐξελθὼν ὁ Ἰησοῦς ᾿ τῆς οἰκίας x 
ἐκάθητο παρὰ τὴν θάλασσαν: καὶ συνήχθησαν πρὸς αὐτὸν 2 
us > ΄“ a“ 
ὄχλοι πολλοί, ὦστε αὐτὸν eis πλοῖον ἐμβάντα καθῆσθαι, 
ν- “ἐδ ΕΣ, > Ν \ 9 Ν € , \ , 
καὶ πᾶς 6 ὄχλος ἐπὶ τὸν αἰγιαλὸν ἱστήκει. καὶ ἐλάλησεν 3 
> ΄ \ “- , nw 
αὐτοῖς πολλὰ ἐν παραβολαῖς λέγων ᾿Ιδοὺ ἐξῆλθεν ὁ σπείρων 
΄“ ~ 4 
τοῦ σπείρειν. καὶ ἐν τῷ σπείρειν αὐτὸν ἃ μὲν ἔπεσεν παρὰ 4 
, cr , 
τὴν ὁδόν, Kat ᾿ἐλθόντα τὰ πετεινὰ κατέφαγεν αὐτά. ἄλλα 5 
, oes A , “ 3 535 “ ’ \ 
δὲ ἔπεσεν ἐπὶ τὰ πετρώδη ὅπου οὐκ εἶχεν γῆν πολλὴν, καὶ 
> “ 
εὐθέως ἐξανέτειλεν διὰ τὸ μὴ ἔχειν βάθος γῆς, ἡλίου δὲ 6 
3 > / \ \ εἶ ‘ ᾿, cr? > 
ἀνατείλαντος ἐκαυματίσθη καὶ διὰ τὸ μὴ ἔχειν ῥίζαν ἐ- 
, ἢ ὦ» >A \ > , Ἀ > «a «ς 
ξηράνθη. ἄλλα δὲ ἔπεσεν ἐπὶ τὰς ἀκάνθας, καὶ ἀνέβησαν αἱ 7 
yf Sia Ee , =| 3. - ἢ + Δ ϑι ae Α lot 
ἄκανθαι καὶ ' ἀπέπνιξαν᾽ αὐτά. ἄλλα δὲ ἔπεσεν ἐπὶ τὴν γῆν 8 
ἐς Α Q 3Q7 , a Q ς \ a 4 ς , 
τὴν καλὴν καὶ ἐδίδου καρπόν, ὃ μὲν ἑκατὸν ὁ δὲ ἑξήκον- 
a Q , ς ᾿᾿ 3 9 ,ὔ ΝΟ 
τα ὃ δὲ τριάκοντα. Ὃ ἔχων ὦτα ἀκουέτω. Καὶ 
Ψ « Ν > 3 a Ν ,ὔ 3 -~ 
προσελθόντες οἱ μαθηταὶ εἶπαν αὐτῷ Διὰ τί ἐν παραβολαῖς 
a 93 » a n 
λαλεῖς avrois; ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν ' ὅτι Ὑμῖν δέδοται τι 
“ “ “ >] lad . 
γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, ἐκείνοις 
> , τ ~ 
δὲ ov δέδοται. ὅστις yap ἔχει, δοθήσεται αὐτῷ καὶ περισ- x2 
/ “ \ 3 Bed X ‘A DA > , ee > : 
σευθήσεται: ὅστις δὲ οὐκ ἔχει, Kal ὃ ἔχει ἀρθήσεται am av- 
“- “- - > -~ ¢ , 
τοῦ. διὰ τοῦτο ἐν παραβολαῖς αὐτοῖς λαλῶ, ort βλέποντες 13 
’ 
οὐ βλέπουσιν καὶ ἀκούοντες οὐκ ἀκούουσιν οὐδὲ συνίουσιν' 
aoe ~ > 22 ς , 3 / ς λέ 
καὶ ἀναπληροῦται αὐτοῖς ἡ προφητεία Ἡσαίου ἡ λέγουσα 14 
“ 3 / 3 na 
᾿Ακοῆ AKOYCETE Kal OY MH CYNATE, 
\ ΄, Ψ \ > An oy 
Kal BAeTTONTEC Βλέψετε Kal OY MH ἴδητε. 


47 εἶπεν δέ τις αὐτῷ ᾿Ἰδοὺ ἡ μήτηρ σου καὶ οἱ ἀδελφοί σον ἔξω ἑστή- 
κασιν ζητοῦντές σοι λαλῆσαι. I ἐκ 


ὙΠ Ὁ KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ 21 


15 €TTAXYNOH γὰρ ἢ KapAfa TOY λὰδοῦ τούτου, 
Kal TOTC ὠσὶν βΒὰρέως ἤκογοδν, 
Kal TOYC ὀφθάλλλογοε AYT@N ἐκἄλλλλγοδν" 
MH ποτε TAWCIN τοῖς OPOadAMOTC 
Kal τοῖο ὠσὶν AKOYCWCIN 
Kal TH KApAfQ CYNQ@CIN Kal ἐπιοτρέψωοιν, 
Kal IAcomal aYTOYC. 
16 ὑμῶν δὲ μακάριοι οἱ ὀφθαλμοὶ ὅτι βλέπουσιν, Kai τὰ ὦτα 
17 [ὑμῶν] ὅτι ἀκούουσιν. ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν ὅτι πολλοὶ προ- 
φῆται καὶ δίκαιοι ἐπεθύμησαν ἰδεῖν ἃ βλέπετε καὶ οὐκ εἶδαν, 
18 καὶ ἀκοῦσαι ἃ ἀκούετε καὶ οὐκ ἤκουσαν. Ὑμεῖς 
19 οὖν ἀκούσατε τὴν παραβολὴν τοῦ σπείραντος. Παντὸς 
ἀκούοντος τὸν λόγον τῆς βασιλείας καὶ μὴ συνιέντος, ἔρχε- 
ται ὁ πονηρὸς καὶ ἁρπάζει τὸ ἐσπαρμένον ἐν τῇ καρδίᾳ 
20 αὐτοῦ: οὗτός ἐστιν ὁ παρὰ τὴν ὁδὸν σπαρείς. ὁ δὲ ἐπὶ τὰ 
πετρώδη σπαρείς, οὗτός ἐστιν ὁ τὸν ioe ἀκούων καὶ εὐθὺς 
21 μετὰ χαρᾶς λαμβάνων αὐτόν: οὐκ ἔχει δὲ ῥίζαν ἐν ἑαυτῷ 
ἀλλὰ πρόσκαιρός ἐστιν, γενομένης δὲ τοὺ δίρ κι Ἵ διά μὸξ 
22 διὰ τὸν λόγον εὐθὺς σκανδαλίζεται. ὁ δὲ εἰς τὰς ἀκάνθας 
σπαρείς, οὗτός ἐστιν ὁ τὸν λόγον ἀκούων καὶ 7 μέριμνα 
τοῦ αἰῶνος καὶ ἡ ἀπάτη τοῦ πλούτου συνπνίγει. τὸν λόγον, 
23 καὶ ἄκαρπος γίνεται. ὁ δὲ ἐπὶ τὴν καλὴν γὴν σπαρείς, 
οὗτός ἐστιν 6 τὸν λόγον ἀκούων καὶ συνιείς, ὃς δὴ καρπο- 
pope kal ποιεῖ ὃ μὲν ἑκατὸν ὃ δὲ ἑξήκοντα ὃ ὃ δὲ τριάκοντα. 
24 “ANY παραβολὴν παρέθηκεν αὐτοῖς λέγων Ὡμοιώ- 
θη ἡ Ῥασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ σπείραντι καλὸν σπέρ- 
25 μα ἐν τῷ ἀγρῷ αὐτοῦ. ἐν δὲ τῷ καθεύδειν τοὺς ἀνθρώπους 
ἦλθεν αὐτοῦ ὁ ἐχθρὸς καὶ ἐπέσπειρεν ζιζάνια ἀνὰ μέσον 
26 τοῦ σίτου καὶ ἀπῆλθεν. ὅτε δὲ ἐβλάστησεν ὁ χόρτος καὶ 
27 καρπὸν ἐποίησεν, τότε ἐφάνη καὶ τὰ Sana. προσελ- 
θόντες δὲ οἱ δοῦλοι τοῦ οἰκοδεσπότου εἶπον αὐτῷ Κύριε, 
οὐχὶ καλὸν σπέρμα ἐσπειρας ἐν τῷ σῷ ἀγρῷ; BOE Jee 
58 ἔχει ζιζάνια; ὁ δὲ ἔφη αὐτοῖς BO nae ἄνθρωπος τοῦτο 


Ἂν Ν Ν ‘ A 
4 ἦλϑον τὰ πετεινὰ καὶ 7 ἔπνιξαν Il αὐτοῖς 


32 KATA MAOOAION XIII 


5 s “- 
ἐποίησεν. οἱ δὲ αὐτῷ λέγουσιν Θέλεις οὖν ἀπελθόντες 
, > ς A 
συλλέξωμεν αὐτά; ὁ δέ φησιν Οὔ, μή ποτε συλλέγον- 29 
\ , “- “ 
τες τὰ ζιζάνια ἐκριζώσητε ἅμα αὐτοῖς τὸν σῖτον: ἄφετε 3ο 
συναυξάνεσθαι ἀμφότερα ‘ews’ τοῦ θ οὔ: καὶ ἐν καιρῷ 

: a p ς ερισμοῦ καιρῷ 
τοῦ θερισμοῦ ἐρῶ τοῖς θερισταῖς Συλλέξατε πρῶτον τὰ ζιζά- 
via καὶ δήσατε αὐτὰ [εἰς] δέσμας πρὸς τὸ κατακαῦσαι αὐτά, 

Ν δὲ a Γ᾽ , “4 9 ὃ > On ay 
Tov δὲ σῖτον ᾿ συνάγετε᾽ εἰς THY ἀποθήκην μου. Αλ- 31 
Anv παραβολὴν παρέθηκεν αὐτοῖς λέγων ὋὉμοία ἐστὶν ἡ 

/ lal ~ a 
βασιλεία τῶν οὐρανῶν κόκκῳ σινάπεως, ὃν λαβὼν ἄνθρωπος 
mY wn rol a a 
ἔσπειρεν EV τῷ ἀγρῷ αὐτοῦ" ὃ μικρότερον μέν ἐστιν πάντων 32 
τῶν σπερμάτων, ὅταν δὲ αὐξηθῇ μεῖζον τῶν λαχάνων ἐστὶν 
, ΄ “ » \ ~ ! -“ 
καὶ γίνεται δένδρον, ὥστε ἐλθεῖν τὰ ττετεινὰ TOY OYPANOY 

Ν “ 3 “ 7ὔ a 

kal KATACKHNOIN EN τοῖο KAAAOIC AYTOY. Αλ- 33 
\ rn 
Anv παραβολὴν [ἐλάλησεν αὐτοῖς] “Opoia ἐστὶν ἡ βασι- 

a > an , ἁ “ bY Te 4 9 
λεία τῶν οὐρανῶν ζύμῃ, ἣν λαβοῦσα γυνὴ ἐνέκρυψεν εἰς 
ἀλεύρου σάτα τρία ἕως οὗ ἐζυμώθη ὅλον. Ταῦτα 34 

’ / eRe “ 3 ~ “ + Q 
πάντα ἔλάλησεν ὁ ᾿Ιησοῦς ἐν παραβολαῖς Tots ὄχλοις, καὶ 
χωρὶς παραβολῆς οὐδὲν ἐλάλει αὐτοῖς" ὅπως πληρωθῇ τὸ 35 
¢ 4 ee a / , 
ῥηθὲν dua ᾿ τοῦ προφήτου λέγοντος 

> 7 2 aA A / 

Ανοίξω ἐν TrApaBOAdTC TO CTOMA MOY, 

3 / f 3 \ n 

EPEYZOMAI KEKPYMMENA ATTO KATABOAHC. 

9 \ 
Tore ἀφεὶς τοὺς ὄχλους ἦλθεν εἰς τὴν οἰκίαν. Kai 3 
~ 9 nr e Q 3 a , ’ 
προσῆλθαν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες Διασαφησον 

“ “-ὄ “ 3 “ ς > 
ἡμῖν τὴν παραβολὴν τῶν ζιζανίων τοῦ ἀγροῦ. ὁ δὲ ἀπο- 37 
κριθεὶς εἶπεν Ὃ σπείρων τὸ καλὸν σπέρμα ἐστὶν ὁ υἱὸς 

~ 3 , ς Ν = , 3 € “ A A \ 
τοῦ ἀνθρώπου: ὁ δὲ ἀγρός ἐστιν ὁ κόσμος: τὸ δὲ καλὸν 38 

, e , bd ς ἘΠῚῸΝ - ΄ εἶ δὲ / , 
σπέρμα, οὗτοί εἶσιν οἱ υἱοὶ τῆς βασιλείας" Ta δὲ ζιζάνια 

“- nw ¢ , > , 
εἰσιν οἱ viol τοῦ πονηροῦ, ὁ δὲ ἐχθρὸς ὁ σπείρας αὐτά 39 
\ ” 7 , » 
ἐστιν ὁ διάβολος: ὁ δὲ θερισμὸς συντέλεια αἰῶνος ἐστιν, 
53 \ 
of δὲ θερισταὶ ἄγγελοί εἰσιν. ὥσπερ οὖν συλλέγεται τὰ 40 
¢ », 3 bo 
ζιζάνια καὶ πυρὶ κατακαίεται, οὕτως ἔσται ἐν TH συντε- 
A x “ ΄ ’ , Ἁ > 
λείᾳ τοῦ αἰῶνος: ἀποστελεῖ ὁ vids τοῦ ἀνθρώπου τοὺς ay- 4x 

, > [Ὁ \ , 2 [οὶ Χ , ΕΣ a 

γέλους αὐτοῦ, καὶ συλλέξουσιν ἐκ τῆς βασιλείας αὐτοῦ 


30 ἄχρι ν. μέχρι | συναγάγετε 35 ᾿Ησαίον 


XIII KATA MAOOAION 2 


32 


, \ / \ \ a \ > 
πάντα TA CKANAAAA Kal τοῦς TIOIOYNTAC THN ANOMIAN, 
“ 3 \ ’ \ , ia nr Y 
go καὶ Badovow αὐτοὺς εἰς τὴν κάμινον TOU πυρός" ἐκεῖ ἔσται 
c κ᾿ ye ‘ na xa/ , e ΄ 
43 0 κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. Tore Οἱ ΔΊΚΔΙΟΙ 
3 / ς ς Ὁ 5] “ , ““ \ 
EKAAMYOYCIN ὡς ὁ ἥλιος ἐν TH βασιλείᾳ τοῦ πατρὸς 
ἀπ τας ς » 53 > , ς , 5 Ν 
44 αὐτῶν. O ἐχὼν WTA AKOVETO. Ὅμοια ἐστὶν 
“~ 5» " “ , ΄σ 
ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν θησαυρῷ κεκρυμμένῳ ἐν τῷ 
~ a “ : Ἂν > \ “ + 
ἀγρῷ, ὃν εὑρὼν ἄνθρωπος ἔκρυψεν, καὶ ἀπὸ τῆς χαρᾶς 
5 “ ce », 3 
αὐτοῦ ὑπάγει καὶ πωλεῖ ' ὅσα ἔχει καὶ ἀγοράζει τὸν ἀγρὸν 
» cal / « , > \ ig ’ a“ 
45 ἐκεῖνον. Πάλιν ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν 
jpaveav ' ἐμπόρῳ ζητοῦ αλοὺς μαργαρίτας: εὑρὼν δὲ 
46 οὐρανῶν ᾿ ἐμπόρῳ ζητοῦντι καλοὺς μαργαρίτας" εὐρῶν OE 
, , > \ , , “ 
ἕνα πολύτιμον μαργαρίτην ἀπελθὼν πέπρακεν πάντα oga 
> 5. 4 ᾿ , ¢ 
47 εἶχεν Kal ἠγόρασεν αὐτὸν. Πάλιν ὁμοία ἐστὶν 
΄σ > ~ U , \ 
ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν σαγήνῃ βληθείσῃ εἰς τὴν θάλασ- 
\ , , a “ > 
48 σαν Kal ἐκ παντὸς γένους συναγαγούσῃ" ἣν OTE ἐπληρώθη 
> / >’. UN Ν 3 Ν δ , , 
ἀναβιβάσαντες ἐπὶ τὸν αἰγιαλὸν kat καθίσαντες συνέλε- 
\ \ 5 A \ ‘ A ᾿ » ¢ 
49 av τὰ καλὰ εἰς ayyn, Ta δὲ σαπρὰ ἔξω ἔβαλον. οὕτως 
» ἴω an ~ 3 , 
ἔσται ἐν TH συντελείᾳ τοῦ αἰῶνος: ἐξελεύσονται οἱ ἄγγε- 
LY > ἴω A , lad 
λοι καὶ ἀφοριοῦσιν τοὺς πονηροὺς ἐκ μέσου τῶν δικαίων 
lan 3 \ , ~ a Y 
so καὶ βαλοῦσιν αὐτοὺς εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρός" ἐκεῖ ἔσται 


A ¢ \ “ 3 , 
st ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. Συν- 
ἢ a , , Sella , ¢ . Tr? 7 
52 ἥκατε ταῦτα πάντα; λέγουσιν αὐτῷ Nat. o δὲ “εἶπεν 


land N a a \ - 
αὐτοῖς Διὰ τοῦτο πᾶς γραμματεὺς μαθητευθεὶς τῇ βασι- 
a 3 “ [χὰ ,ὔ » 3 , 
λείᾳ τῶν οὐρανῶν ὅμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδεσπότῃ ὅστις 
>’ U 3 a “ 3 “ \ \ , 
ἐκβάλλει ἐκ τοῦ θησαυροῦ αὐτοῦ καινὰ καὶ παλαιά. 
\ bee oad v4 PL ς 3 “ Ν 
<3 Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ ᾿Ιησοῦς τὰς mapaBodas 
, “- ΕῚ r Ἁ A fw 
54 ταύτας, μετῆρεν ἐκεῖθεν. καὶ ἐλθὼν eis τὴν πατρίδα αὐτοῦ 
3 \ 2 na an 2 ΖΝ ‘v4 
ἐδίδασκεν αὐτοὺς ἐν TH συναγωγῇ αὐτῶν, ὦστε ἐκπλήσ- 
3 \ \ “ , , ς , “ \ 
σεσθαι αὐτοὺς καὶ λέγειν Πόθεν τούτῳ ἡ σοφία αὕτη καὶ 
’ > -“ A 7 = 
ss ai δυνάμεις ; οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ Tov τέκτονος υἱός; οὐχ ἡ 
, 3 “- 3 > a 
μήτηρ αὐτοῦ λέγεται Μαριὰμ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ ᾿Ιάκω- 
> \ , 3 7 « 
56 Bos καὶ Ἰωσὴφ καὶ Σίμων καὶ ᾿Ιούδας ; καὶ ai ἀδελφαὶ 
> A 3 σ΄ 4 ¢€ “ ’ > nw 
αὐτοῦ οὐχὶ πᾶσαι πρὸς ἡμᾶς εἰσίν ; πόθεν οὖν τούτῳ ταῦτα 
’ Ν 3 / 2 3 “ ς Na 3 “ > 
<7 πάντα; καὶ ἐσκανδαλίζοντο ἐν αὐτῷ. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν 


44 πάντα 45 ἀνθρώπῳ 52 λέγει 
[9] 


34 KATA MAOOAION XIII XIV 


mie > » / ey) > A x3 Aion / 
αὐτοῖς Οὐκ ἔστιν προφήτης ἄτιμος εἰ μὴ ἐν τῇ * πατρίδι 
\ > ~ > / > nm Ν > 5 / 3 - / 
Kal ev τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ. Καὶ οὐκ ἐποίησεν ἐκεῖ δυνάμεις 58 
\ \ 5 > ΄σ 
πολλὰς διὰ τὴν ἀπιστίαν αὐτῶν. 


Ἔν ἐκείνῳ τῷ ἤκουσεν “Hpddys ὁ 
ἐκεινῷ τῷ καιρῷ ἤκουσεν Ἡρῴδης ὁ τετραάρχης τ 
\ > δ 9 ca \ > “ \ 3 a e 
τὴν ἀκοὴν ἰἴησου, καὶ εἶπεν τοῖς παισὶν αὐτοῦ Οὗτός ἐστιν 2 
3 / ς Ἶ “ 2504 9 , > \ ~ nm 
Iwavns ὁ βαπτιστής" αὐτὸς ἠγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν, καὶ 
Α rs ς , 3 wn 3 > “ ς 4A € VA 
διὰ τοῦτο ai δυνάμεις ἐνεργοῦσιν ἐν avt@. Ὃ γὰρ ἫἩρῴ- 3 
ὃ , A ? / ἐὃ \ > Xr “ > ‘6 
ns Kparnoas τὸν Ἰωάνην ἔδησεν καὶ ἐν φυλακῇ ἀπέθετο 
Δ.) ¢ s A “ a > lal ~ 
διὰ Ἣρῳδιάδα τὴν γυναῖκα Φιλίππου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, 
ἔλεγεν γὰρ 6 Ἰωάνης αὐτῷ Οὐκ ἔξεστίν σοι ἔχειν αὐτήν: 
pikes ee US Eee ent χ ἘΠ ἢ 
Ἁ , 3. > ΄ 5 , \ A σ ¢€ 
kat θέλων αὐτὸν ἀποκτεῖναι ἐφοβήθη τὸν ὄχλον, ὅτι ὡς προ- 5 
\ 3. oes 
φήτην αὐτὸν εἶχον. γενεσίοις δὲ γενομένοις τοῦ Ἣρῴδου 6 
> / ς / “ ΄ / 3 ~ ’ A 
ὠρχήσατο ἡ θυγάτηρ τῆς Ἣρῳδιάδος ἐν τῷ μέσῳ καὶ 
+ la « Γ [χὰ Ν Χ ¢ / , A 
ἤρεσεν τῷ Ἡρῴδῃ, ὅθεν μετὰ ὅρκου ὡμολόγησεν αὐτῇ 7 
a a 2» Sew c iN - £. #0 a 
δοῦναι ὃ ἐὰν αἰτήσηται. n δὲ προβιβασθεῖσα ὑπὸ τῆς 8 
\ th Shae / / Ks > WA , \ \ 
μητρὸς αὐτῆς Δὸς μοι, φησίν, ὧδε ἐπὶ πίνακι τὴν κεφαλὴν 
~ ἴω ε 
ωάνου τοῦ βαπτιστοῦ. καὶ λυπηθεὶς ὁ βασιλεὺς διὰ ο 
’ ἢ lod 
τοὺς ὅρκους καὶ τοὺς συνανακειμένους ἐκέλευσεν δοθῆναι, 
5 ’ὔ 3 ’ “ “ 
καὶ πέμψας ἀπεκεφάλισεν Ἰωάνην ἐν τῇ φυλακῇ: καὶ 
Dit = ἊΝ ε \ > ~ ϑ ΓΝ ’ὔ x > ’ “ ’ὔ 
ἠνέχθη ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἐπὶ πίνακι καὶ ἐδόθη τῷ κορασίῳ, 
vf “~ 3 aw 4 
καὶ ἤνεγκεν τῇ μητρὶ αὐτῆς. Kal προσελθόντες of μαθη- 12 
Q > a 3 ΄“ beet 5 , A > , 
Tat αὐτοῦ ραν τὸ πτῶμα Kai ἔθαψαν αὐτόν, καὶ ἐλθόντες 
>] , nn 3 a > ’ Ν c > ΄“σ΄ 
ἀπηγγειίλαν τῷ Ἰησοῦ. Ακούυσας δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς 13 
> / 3 io > , 3 wy / > sQ7 
ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν ἐν πλοίῳ eis ἔρημον τόπον κατ᾽ ἰδίαν" 
1 emcee 
. 5 ͵ ¢ Ὁ 5) / a Al 9 4 ~ 
καὶ ἀκουσαντες οἱ ὄχλοι ἠκολούθησαν αὐτῷ 'πεζῇ ἀπὸ τῶν 
\ > \ ἤ » 
πόλεων. Καὶ ἐξελθὼν εἶδεν πολὺν ὄχλον, καὶ ἐσπλαγ- 14 
3 “ A 3 BL. τῶςΝ 
χνίσθη ἐπ᾽ αὐτοῖς καὶ ἐθεράπευσεν τοὺς ἀρρώστους αὐτῶν. 
᾿Οψίας δὲ γενομένης προσῆλθαν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ λέγοντες 15 
a) , 5 ς A ς “ CAO ηλθ Ἶ a δι 
βημὸς ἐστιν ὁ τόπος καὶ ἡ wpa ᾿ἤδη παρῆλθεν: ἀπό 
ἽἼ \ yf “ 3 , > A , 3 
Avoov' τοὺς ὄχλους, ἵνα ἀπελθόντες εἰς τὰς κώμας ayo- 
val ς “ > > ~ 
pacwow ἑαυτοῖς βρώματα. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς τό 
> , + 3 ~ ’ > ~ ¢ Lay o 
Οὐ χρείαν ἔχουσιν ἀπελθεῖν: δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν. 


10 
It 


57 ἰδίᾳ 13 πεζοὶ 15 παρῆλθεν ἤδη" ἀπόλυσον οὖν το ἐκέλευσεν τοὺς, 


XIV KATA MAOOAION 38 


17 οἱ δὲ λέγουσιν αὐτῷ Οὐκ “ἔχομεν ὧδε εἰ μὴ πέντε ἄρτους 
18 a δύο ἰχθύας. ὁ δὲ εἶπεν Φέρετέ μοι ὧδε αὐτούς. 
al , \ ᾿ a 554 

το καὶ κελεύσας τους Ὄχλθυϑ ἀνακλιθῆναι ἐπὶ τοῦ χόρτου, 
λαβὼν. τοὺς πέντε ἄρτους καὶ τοὺς δύο ἰχθύας, ἀναβλέψας 
εἰς τὸν οὐρανὸν εὐλόγησεν καὶ κλάσας ἔδωκεν τοῖς μαθη- 
20 ταῖς τοὺς ἄρτους οἱ δὲ μαθηταὶ τοῖς ὄχλοις. καὶ ἔφαγον 
πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν, καὶ ἦραν τὸ περισσεῦον τῶν 
21 κλασμάτων δώδεκα κοφίνους πλήρεις. οἱ δὲ ἐσθίοντες 
ἦσαν ἄνδρες ὡσεὶ πεντακισχίλιοι χωρὶς γυναικών καὶ παι- 
22 δίων. Καὶ [εὐθέως] ἠνάγκασεν τοὺς “μαθητὰς ἐμ- 
βῆναι εἰς © πλοῖον καὶ προάγειν αὐτὸν εἰς τὸ πέραν, ἕως 

eS gs , ᾿ " Nae , \ ” 
23 OU ita TOUS ὄχλους. καὶ ἀπολύσας τοὺς ὄχλους 
ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος ! κατ᾽ ἰδίαν προσεύξασθαι. ὀψίας δὲ γενο- 
24 μένης μόνος ἦν ἐκεῖ. "Τὸ δὲ πλοῖον ἤδη ᾿ σταδίους πολλοὺς 
ἀπὸ τῆς γῆς ἀπεῖχεν" βασανιζόμενον ὑπὸ τῶν κυμάτων, 
25 ἦν γὰρ ἐναντίος ὁ ἄνεμος. Τετάρτῃ δὲ φυλακῇ τῆς νυκτὸς 
26 ἦλθεν πρὸς αὐτοὺς περιπαηῶν; ἐπὶ τὴν θάλασσαν. οἱ δὲ 
μαθηταὶ ἰδόντες αὐτὸν ἐπὶ τῆς θαλάσσης mepimarouera 
ἐταράχθησαν λέγοντες ὅτι Φάντασμά ἐστιν, καὶ ἀπὸ τοῦ 
.7γ φόβου ἔκραξαν. εὐθὺς δὲ ἐλάλησεν [0 Ἰησοῦς] αὐτοῖς λέγων 
23 Θαρσεῖτε, ἐγώ εἶμι: μὴ φοβεῖσθε. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος 
3 3 ~ , 5 A > ᾽ / » “ \ A 
εἶπεν αὐτῷ Κύριε, εἰ ov εἶ, κέλευσόν pe ἐλθεῖν πρὸς σὲ 
SEEN Seta ς \ 3) > , Ν ‘ δον ῸΝ a 
29 ἐπὶ τὰ ὕδατα: ὁ δὲ εἶπεν Ἔλθέ. καὶ καταβὰς ἀπὸ τοῦ 
’ , , Sy ON \ od Γ Q > 7 Q 
πλοίου Πέτρος περιεπάτησεν ἐπὶ τὰ ὕδατα καὶ ἦλθεν πρὸς 
30 τὸν Ἰησοῦν. βλέπων δὲ τὸν ἄνεμον ἐφοβήθη, καὶ ἀρξά- 
μενος καταποντίζεσθαι ἔκραξεν λέγων Κύριε, σῶσόν με. 
31 εὐθέως δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἐπελάβετο αὐτοῦ 
32 καὶ λέγει αὐτῷ ᾿Ολιγόπιστε, εἰς τί ἐδίστασας ; καὶ ava- 
33 βάντων αὐτῶν εἰς τὸ πλοῖον ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος. οἱ δὲ 
ἐν τῷ πλοίῳ προσεκύνησαν αὐτῷ λέγοντες eg Gros θεοῦ 
34 υἱὸς εἶ. Καὶ διαπεράσαντες ἦλθαν ἐπὶ τὴν ὍΝ 
35 εἰς Τεννησαρέτ. καὶ ἐπιγνόντες αὐτὸν οἱ ἄνδρες τοῦ τόπου 
ἐκείνου ἀπέστειλαν εἰς ὅλην τὴν περίχωρον ἐκείνην, καὶ 
οὐχόρτου καὶ λαβὼν 22 τὸ 24 μέσον τῆς θαλάσσης ἦν 29 ἐλθεῖν 

BZ 


36 ' KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ XIV XV 


3 ~ , 4 ἴω -, 
προσήνεγκαν αὐτῷ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας, καὶ παρε- 
\ σ ~ , ΄ 
κάλουν [αὐτὸν] ἵνα μόνον ἅψωνται τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱμα- 
τίου αὐτοῦ! καὶ ὅσοι ἥψαντο διεσώθησαν. 
Τό la ῶ oI “ 3 A Ἶ λύ ® 
ore προσέρχονται τῷ Ἰησοῦ ἀπὸ Ἰεροσολύμων Sapi- 
σαῖοι καὶ γραμματεῖς λέγοντες Διὰ τί οἱ μαθηταί σου πα- 
A ~ f 
ραβαίνουσιν τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων; ov γὰρ 
4 - i 7 
νίπτονται τὰς χεῖρας ὅταν ἄρτον ἐσθίωσιν. ὁ δὲ ἀποκρι- 
θεὶς εἶπεν αὐτοῖς Διὰ τί καὶ ὑμεῖς παραβαίνετε τὴν ἐντολὴν 
a“ “ Ἁ “ 4 > 
τοῦ θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν; ὁ γὰρ θεὸς εἶπεν 
‘ / / pe a 
Tima TON TrATEpa Kal τὴν μητέρα, καί Ὃ KAKOAOL@N 
/ “Ὁ. / J ,ὔ ΄ , 
TIATEPA H MHTEPA BANAT τελεγτάτω: ὑμεῖς δὲ λέγετε 
δ0 KA τῇ ~ Q “Ὁ a , A a a aN ἐξ 5 ~ 
5 ἂν εἰπῇ τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί Adpov ὃ ἐὰν ἐξ ἐμοῦ 
“- > A 4 Ν , 3 “ > ‘ 
ὠφεληθῇς, οὐ μὴ τιμήσει τὸν πατέρα αὐτοῦ: καὶ ἠκυρώ- 
ἂν τ ς ἡ 7 A Ξ . \ , ere ¢ 
gare τὸν λόγον τοῦ θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν. ὑπο- 
’ - 3 / A 4 “ > ’ ’ 
κριταί, καλῶς ἐπροφήτευσεν περὶ ὑμῶν Ἢσαίας λέγων 
\ - n “- 
‘O Aadc oytoc τοῖς χείλεοίν me τιλιᾷ, 
ε \ , 3 n / 3 / 3 > 3 “ 
Η δὲ κὰἀρλίὰ ἀὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ᾽ émoy- 
/ \ / 
MATHN λὲ CEBONTal Me, 
J 3 hh > 
AlAACKONTEC AlAackaAfac ENTAAMATA ἀνθρώττων. 
Α , \ + > eee ce 9 ͵ εἰ 
Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον εἶπεν αὐτοῖς ᾿Ακούετε καὶ 
συνίετε: οὐ τὸ εἰσερχόμενον εἰς τὸ στόμα κοινοῖ τὸν ἄν- 
Ἁ “- x 
θρωπον, ἀλλὰ τὸ ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ στόματος τοῦτο 
σ΄ lf 
κοινοῖ Tov ἄνθρωπον. Τότε προσελθόντες οἱ μα- 
\ , 2a 5 [7 ς r > , 
Onrat λέγουσιν αὐτῷ Οἰδας ὅτι οἱ Φαρισαῖοι ἀκούσαντες 
τὸν λόγον ἐσκανδαλίσθησαν; ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν Πᾶσα 
3 
φυτεία ἣν οὐκ ἐφύτευσεν ὁ πατήρ μου ὁ οὐράνιος ἐκρι- 
7 \ 
ζωθήσεται. ἄφετε αὐτούς: “τυφλοί εἰσιν ὁδηγοί". τυφλὸς 
‘ \ 3\ ς “ 3 / 5 / = 
δὲ τυφλὸν ἐὰν 66 ἀμφότεροι εἰς βόθυνον πεσοῦν- 
TY], ἂμ ρ 
s > “- , 
ται. ᾿Αποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ Φρά- 
| ied Ἁ ᾽ ε \ 5 > \ Ν « nm 
gov μιν τὴν παραβολήν. ὁ δὲ εἶπεν ᾿Ακμὴν καὶ ὑμεῖς 
3 ’ ΄ wn 
ἀσυνετοί ἐστε; ov νοεῖτε ὅτι wav τὸ εἰσπορευόμενον εἰς 
\ lA >) 4 / ΄“σ \ > > a 5 4 
τὸ στόμα εἰς τὴν κοιλίαν χωρεῖ καὶ εἰς ἀφεδρώνα ἐκβάλ- 
A a a 
Aerar; τὰ δὲ ἐκπορευόμενα ἐκ τοῦ στόματος ἐκ τῆς καρ- 


6 νόμον 14. ὁδηγοί εἰσιν τυφλοὶ [τυφλῶν] 22 ἔκραξεν | υἱὲ 


36 


3 


4 


5 


6 
7 


ΤῈ 


12 


XV KATA MAOOAION 37 


, » , ’ “ “ \ wt 3 Ἁ “ 
τὸ δίας ἐξέρχεται, κἀκεῖνα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. ἐκ γὰρ τῆς 
καρδίας ἐξέρχονται διαλογισμοὶ πονηροί, φόνοι, μοιχεῖαι, 
vad , , , al , 
20 πορνεῖαι, κλοπαί, Ψευδομαρτυρίαι, βλασφημίαι. ταῦτά 
“ “ 
ἐστιν τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον, τὸ δὲ ἀνίπτοις χερσὶν 
φαγεῖν οὐ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. 
A > \ > ΄“ ¢c > a > , ᾿Ὶ 4 ’ὔ 
ax Kal ἐξελθὼν ἐκεῖθεν ὁ “Incovs ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη 
, \ “ N > \ \ / > \ “ 
22 Τύρου καὶ Σιδῶνος. Καὶ ἰδοὺ γυνὴ Χαναναία ἀπὸ τῶν 
“ | ie ’ 
ὁρίων ἐκείνων ἐξελθοῦσα ᾿ἔκραζεν᾽ λέγουσα ᾿Ἐλέησόν pe, 
᾿ς Γ εὐ ΤΊ ς , r , 
κύριε ‘vios' Aaveid: ἡ θυγάτηρ μου κακῶς δαιμονίζεται. 
ς Ν 2 > / LNs r } \ , ς 
25 0 δὲ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῇ λόγον. καὶ προσελθόντες οἱ μα- 
\ 2 =~ a / >A , > , bee 4 ¢ 
θηταὶ αὐτοῦ npwrovy αὐτὸν λέγοντες ᾿Απόλυσον auTny, OTe 
4 » ς "“" € \ > \ > > > / 
24 κράζει ὄπισθεν ἡμῶν. ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν Οὐκ ameota- 
> ‘ 3 \ / Αι 3 , aA > , 
Anv εἰ μὴ εἰς Ta πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου ‘Iopany. 
n aA ’ ’ 
25 ἡ δὲ ἐλθοῦσα προσεκύνει αὐτῷ λέγουσα Κύριε, βοήθει μοι. 
Ἔξ νις ΜΙ. Q > 3 », \ ΄σ \ LA 
26 ὃ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν Οὐκ ἔστιν καλὸν λαβεῖν τὸν ἄρτον 
A a a ς 3 , 
27 τῶν τέκνων Kal βαλεῖν τοῖς κυναρίοις. ἡ δὲ εἶπεν Nat, 
, A \ | \ U > Gi 3. ὧν od , le 
κύριε, καὶ [γὰρ] τὰ κυνάρια ἐσθίει ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν 
a , - > ~ , 
28 πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τῶν κυρίων αὐτῶν. τότε 
> \ St ate a ἘΣ 9. 3 , , ς 
ἀποκριθεὶς ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν αὐτῇ ᾽Ὦ γύναι, μεγάλη σου ἢ 
, , « Ν 3. Αὶ € Ψ 
πίστις: γενηθήτω σοι ὡς θέλεις, καὶ ἰάθη ἡ θυγάτηρ 
- > a oe 
αὐτῆς ἀπὸ τῆς wpas ἐκείνης. ᾿ 
Ἁ r ~ 3 QA a 
29 Kal μεταβὰς ἐκεῖθεν ὁ ᾿Ιησοῦς ἦλθεν mapa τὴν θάλασ- 
A , ν 9 Q 9 . ἡ > Shes a \ 
309 σαν τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἀναβὰς εἰς TO Opos ἐκάθητο ἐκεῖ. καὶ 
a > a WS ; A 
προσῆλθον αὐτῷ ὄχλοι πολλοὶ ἔχοντες μεθ᾽ ἑαυτῶν ᾿ χωλούς, 
, , Ἴ 
κυλλούς, τυφλούς, κωφούς, καὶ ἑτέρους πολλούς, καὶ 
ade > Ἁ A ‘ ~ 
ἔριψαν αὐτοὺς παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ ἐθεράπευσεν 
> , “ Εν ey) = 
31 αὐτούς: ὥστε ‘TOY ὄχλον θαυμάσαι βλέποντας κωφοὺς 
Γ- ~ τ ieee 9 \ A 
λαλοῦντας ᾿ καὶ χωλοὺς περιπατοῦντας Kal τυφλοὺς βλέ- 
Γγω 7 
32 ποντας" καὶ ᾿ἐδόξασαν' τὸν θεὸν ᾿Ισραήλ. ‘O 
x > - A aA 3 
δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπεν 
4 SN \ + ¢ > Ciel re 
Σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον, ὅτι [ἤδη] ἡμέραι τρεῖς 
, , \ > , 
προσμένουσίν μοι καὶ οὐκ ἔχουσιν τί φάγωσιν! καὶ ἀπο- 
~ > A , > ΄ Ul “ “ 
λῦσαι αὐτοὺς νήστεις οὐ θέλω, μή ποτε ἐκλυθῶσιν ἐν TH 


20: [5.527 31 τοὺς ὄχλους | ἀκούοντας | κυλλοὺς ὑγιεῖς | ἐδόξαζον 


38 KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ XV XVI 


ὁδῷ. καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταί Πόθεν ἡμῖν ἐν ἐρημίᾳ 33 
ἄρτοι τοσοῦτοι ὥστε χορτάσαι ὄχλον τοσοῦτον ; καὶ λέγει 34 
αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς Πόσους ὦ ἄρτους ἔχετε; οἱ δὲ εἶπαν Ἕπτά, 
καὶ ὀλίγα ἰχθύδια. καὶ πηροαμείλας τῷ ὄχλῳ ἀναπεσεῖν 35 
ἐπὶ τὴν γῆν ἔλαβεν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους καὶ τοὺς ἰχθύας καὶ 36 
εὐχαριστήσας ἔκλασεν καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς οἱ δὲ μα- 
θηταὶ τοῖς ὄχλοις. καὶ ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν, 37 
καὶ τὸ περισσεῦον τῶν κλασμάτων ἦραν ἑπτὰ σφυρίδας 
πλήρεις. οἱ δὲ ἐσθίοντες ἦσαν " τετρακισχίλιοι ἄνδρες χω- 38 
ρὶς "γυναικῶν καὶ παιδίων, Καὶ ἀπολύσας τοὺς ὄχλους 39 
ἐνέβη εἰς τὸ πλοῖον, καὶ ἦλθεν εἰς τὰ ὅρια Μαγαδάν. 

Καὶ προσελθόντες [oi] Φαρισαῖοι καὶ Σαδδουκαῖοι πει- x 
ράζοντες ᾿ἐπηρώτησαν᾽ αὐτὸν σημεῖον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐπι- 
δεῖξαι αὐτοῖς. ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς ΓΟψίας γεῖος 2 
μένης λέγετε Ἑὐδία, πυρράζει γὰρ ὁ οὐρανός" καὶ πρωί 3 
Σήμερον χειμῶν, πυρράζει γὰρ στυγνάζων ὃ οὐρανός. τὸ 
μὲν πρόσωπον τοῦ οὐρανοῦ γινώσκετε διακρίνειν, τὰ δὲ 
σημεῖα τῶν καιρῶν οὐ δύνασθε} Γενεὰ πονηρὰ καὶ pot 4 
χαλὶς σημεῖον ἐπιζητεῖ, καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ 


εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ, καὶ καταλιπὼν αὐτοὺς ἀπῆλ- 
θεν. Καὶ ἐλθόντες οἱ μαθηταὶ εἰς. τὸ πέραν 5 
ἐπελάθοντο ᾿ἄρτους λαβεῖν". ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς 6 


Ὁρᾶτε καὶ προσέχετε ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ 
Σαδδουκαίων. οἱ δὲ διελογίζοντο ἐν ἑαυτοῖς λέγοντες ὅτι 7 
“Aprous οὐκ ἐλάβομεν. γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν Τί διαλο- 8 
γίζεσθε ἐν ἑαυτοῖς, ὀλιγόπιστοι, ὅτι ἄρτους οὐκ ἔχετε; 
οὔπω νοεῖτε, οὐδὲ μνημονεύετε τοὺς πέντε ἄρτους τῶν 9 
πεντακισχιλίων καὶ πόσους κοφίνους ἐλάβετε; οὐδὲ τοὺς το 
ἑπτὰ ἄρτους τῶν τετρακισχιλίων καὶ πόσας σφυρίδας ἐλά- 
Bere; πῶς οὐ νοεῖτε ὅτι οὐ περὶ ἄρτων εἶπον ὑμῖν; προσ- 11 
έχετε δὲ ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων. 
τότε συνῆκαν ὅτι οὐκ εἶπεν προσέχειν ἀπὸ τῆς ζύμης [τῶν r2 
ἄρτων] ἀλλὰ ἀπὸ τῆς διδαχῆς τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδὃ- 


8 ὡς | παιδίων καὶ γυναικῶν I ἐπηρώτων λαβεῖν ἄρτους 
3 ἢ 


XVI KATA MAOOAION 39 


δουκαίων. 
3 \ \ Liege! ~ , “ 
13 Ἑλθὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς εἰς τὰ μέρη Καισαρίας τῆς Φιλίπ- 
> ’ \ \ τ ~ , / , ¢€ 
που ἠρώτα τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ λέγων Twa λέγουσιν οἱ 
»” > \ εν oe) , ς δὲ i) ς \ 
14 ἄνθρωποι εἶναι Tov υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου; οἱ δὲ εἶπαν Οἱ μεν 
> , , , 3 
Ιωάνην τὸν βαπτιστήν, ἄλλοι δὲ ᾿Ηλείαν, ἕτεροι δὲ Ἴερε- 
ἣ ὦ Ca ‘ad 3 “ ς a 
τς μίαν ἢ ἕνα τῶν προφητῶν. λέγει αὐτοῖς Ὑμεῖς δὲ τίνα pe 
5 i 
16 λέγετε εἶναι; ἀποκριθεὶς δὲ Σίμων Πέτρος εἶπεν Sv et 
A ε cus “ a n “ > ‘ 4 he 
17 χριστὸς ὁ υἱὸς Tod θεοῦ Tov ζῶντος. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ 
3 a > > lal ’ 53 “ “ἢ \ 
Ιησοῦς εἶπεν αὐτῷ Μακάριος εἶ, Σίμων Βαριωνᾶ, ὅτι σὰρξ 
\ e 3 > 1A , 2] > ς / ς 5 “ 
καὶ αἷμα οὐκ ἀπεκάλυψέν σοι ἀλλ΄ ὁ πατὴρ μου ὁ ἐν [τοῖς] 
> a > \ dé , ¢/ \ 5 , \ SN 
18 οὐρανοῖς: κἀγὼ δέ σοι λέγω ὃτι σὺ et Πέτρος, καὶ emt 
a \ , 
ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω pov τὴν ἐκκλησίαν, καὶ πύλαι 
δ » / Peto / \ al nr 
19 Gdov οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς" δώσω σοι Tas κλεῖδας τῆς 
a > a a , a a 
βασιλείας τῶν οὐρανῶν, καὶ Ὁ ἐὰν Onons ἐπὶ τῆς γῆς 
” , 5 “ 3 σε Niet SEN , 32 uN a 
ἔσται δεδεμένον ἐν τοῖς οὐρανοῖς, Kal ὃ ἐὰν λύσῃς ἐπὶ τῆς 
A o a ’ [τ , Ἵ a 
20 γῆς ἔσται λελυμένον ἐν τοῖς οὐρανοῖς. Tore emerimnoev τοῖς 
ral [ἢ of 7 bi d/ 3 ς , 
μαθηταῖς iva μηδενὶ εἴπωσιν Ort αὐτὸς ἐστιν ὁ χριστὸς. 


f ϑ a“ A , w~ 
ex AIO TOTE ἤρξατο Ἰησοῦς Χριστὸς δεικνύειν τοῖς 
lal > ~ 7 ~ ΤῸΝ 5 > U 3 “ \ 
μαθηταῖς αὐτοῦ ὅτι δεῖ αὐτὸν els Ἰεροσόλυμα ἀπελθεῖν καὶ 
A Cr an > 
πολλὰ παθεῖν ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων καὶ ἀρχιερέων καὶ 
~ a « 3 “ 
γραμματέων καὶ ἀποκτανθῆναι καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερθῆ- 
\ , SN ¢ ἐδ ΓΝ 3 
22 vat. καὶ προσλαβόμενος αὐτὸν ὁ Πέτρος ἤρξατο ἐπιτι- 
a » δ , T¢ ’ , 2 ΝΠ oy, 
μᾷν αὐτῷ λέγων᾽' “λεώς σοι, κύριε’ οὐ μὴ εσται σοι 
τοῦτο. ὁ δὲ στραφεὶς εἶπεν τῷ Πέ Ὕπαγε ὀπίσω μου 
23 PRO Ά Pe ie ΗΠ μου, 
δ᾿ δαὶ > > “ ¢ lad ~ ΄“ 
Σατανᾶ" σκάνδαλον εἶ ἐμοῦ, ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ θεοῦ 
3 Ν \ a 9 a 
ῷ4 ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων. Tore [ὁ] Ἰησοῦς 
> - - > a ᾽ , δ Εν 3 - 
εἶπεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ἘΠ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, 
3 , Ν 3 a 
ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ 
ἀκολουθεί ὃς γὰρ ἐὰν θέλ ὴν ψυχὴ τοῦ 
25 ουθείτω μοι. ὃς γὰρ ἐὰν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτου 
a > , 5. Ἐν a > K 3 , \ \ 
σῶσαι ἀπολέσει αὐτήν: ὃς δ᾽ ἂν ἀπολέσῃ τὴν ψυχὴν 
ba Tea d Σ “~ εὐ τ Seas, ‘ 3 , 
26 αὐτοῦ ἕνεκεν ἐμοῦ εὑρήσει αὐτήν. τί γὰρ ὠφεληθήσεται 


ra , > ~a 9 Ὁ 
20 διεστείλατο 22 λέγει αὐτῳ επιτιμὼν 


40 KATA MA60AION XVI XVII 


ἄνθρωπος ἐὰν τὸν κόσμον ὅλον κερδήσῃ τὴν δὲ ψυχὴν 
αὐτοῦ (ζημιωθῇ; ἢ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς 
ψυχῆς αὐτοῦ; μέλλει γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεσθαι 
ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων αὐτοῦ, καὶ 
τότε ATTOAWCE! EKACTW KATA THN πρᾶξιν ΔΥ̓ ΤΟΥ͂. ἀμὴν 
λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσίν Ties τῶν ὧδε ἑστώτων οἵτινες οὐ μὴ 
γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσιν τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου 
ἐρχόμενον ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ. 
7 fied: “ 

Καὶ μεθ᾽ ἡμέρας ἕξ παραλαμβάνει ὁ Ἰησοῦς τὸν Πέ- 
Tpov καὶ ' ᾿Ιάκωβον καὶ Ἰωάνην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ 
> , > \ Ἅ a ς Α > 20/7 \ 
ἀναφέρει αὐτοὺς eis ὄρος ὑψηλὸν κατ᾽ ἰδίαν. καὶ perepop- 

, » eas 9 ΄ 
φωώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ ἔλαμψεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ 
ς ς Ω A AS δ ’ 3 “ 5 ’ \ « \ ~ 
ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς TO φώς. 

>» > ~ ~ = 
καὶ ἰδοὺ ὠφθη αὐτοῖς Mavens καὶ λείας συνλαλοῦντες 
> “- 
μετ᾽ αὐτοῦ. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ τωρ οἱ εἶπεν τῷ Ἰησοῦ 
οὐρῷ καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι" εἰ ison ποιήσω ὧδε 
“τρεῖς σκηνάς", σοὶ μίαν καὶ Μωυσεῖ μίαν καὶ Ἠλείᾳ μίαν. 
wy» > “ “ 9 \ ? \ 3 [2 
ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἰδοὺ νεφέλη φωτινὴ ἐπεσκίασεν 
ἘΠ᾽ οὖν 
αὐτούς, καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα Οὗὑτός 
3 
ἐστιν ὁ υἱζς μου ὃ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα: ἀκούετε 
U 
αὐτοῦ. καὶ ἀκούσαντες of μαθηταὶ ἔπεσαν ἐπὶ πρόσωπον 
aA ΄σ ¢ “ 
αὐτῶν καὶ ἐφοβήθησαν σφόδρα. καὶ προσῆλθεν ὁ Ἰησοῦς 
Ν ε ,ὔ CMe Ὥ 2 2 \ \ a“ 
Kal ἁψάμενος αὐτῶν εἶπεν ᾿Ἐγέρθητε καὶ μὴ φοβεῖσθε. 
“τὸ ἐν Ν \ 3 \ 2. κα 557 53 2 \ 
ἐπάραντες δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν οὐδένα εἶδον εἰ μὴ 
ΞΕ TEI Noa ae - , Ν , 5. ὧκ > a 
αὐτὸν ᾿Ιησοῦν μόνον. Καὶ καταβαινόντων αὐτῶν ἐκ τοῦ 
ὄρους ἐνετείλατο αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς Rey or Μηδενὶ εἴπητε τὸ 
ὅραμα ἕως οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐκ νεκρῶν ᾿ἐγερθῇ.. 
Καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν οἱ μαθηταὶ λέγοντες Τί οὖν οἱ 
΄ [4 > ΄σ “ ΄σ ς 
γραμματεῖς λέγουσιν ὅτι Ἤλείαν δεῖ ἐλθεῖν πρῶτον; ὁ δὲ 
2 3 φ ἌΣ Z 
ἀποκριθεὶς εἶπεν ᾿Ηλείδο μὲν ἔρχεται καὶ ATTOKATACTHCE! 
΄“ 3 > 
πάντα: λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι ᾿Ηλείας ἤδη ἦλθεν, καὶ οὐκ ἐπέ- 
ον. 3 \ 3 , > > a ie 3 ? “ 
γνωσαν αὕτον ἀλλὰ ἐποίησαν ἐν αὐτῷ ὅσα ἠθέλησαν: οὕτως 
“΄“ pe > “ 
καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου μέλλει πάσχειν Um αὐτῶν. τότε 


ι τὸν 4 σκηνὰς τρεῖς 8 τὸν 9 ἀναστῇ 15 πάσχει 17 [τότε] ἀποκριθεὶς 


27 


28 


5 


6 
7 


8 
9 


Io 


II 


12 


13 


XVII KATA MAOOAION 41 


συνῆκαν οἱ ae ὅτι περὶ ᾿Ιωάνου τοῦ βαπτιστοῦ εἶπεν 
αὐτοῖς. 
, \ Ν » A > -~ +» 
14 Καὶ ἐλθόντων πρὸς τὸν ὄχλον προσῆλθεν αὐτῷ avOpa- 
“ ΤΩΝ ΙΑ , \ 
15 πὸς γονυπετῶν αὐτὸν καὶ λέγων Κύριε, ἐλέησόν pov Tov 
cr “ , \ an c-7 4 , ᾿ 
υἱόν, ὅτι σεληνιάζεται καὶ κακῶς ἔχει, πολλάκις γὰρ 
, 5 \ “ \ ’ 5 \ v4 \ 
16 πίπτει εἰς TO πῦρ καὶ πολλάκις εἰς TO ὕδωρ' καὶ προσ- 
ιν | 6 lan 
ἤνεγκα αὐτὸν τοῖς μαθηταῖς σου, καὶ οὐκ 7 Ἰδυνήθησαν 
Ἂν ΟΝ “ fed \ 7 a 
17 αὐτὸν θεραπεῦσαι. ᾿ἀποκριθεὶς Se’ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν Ὦ 
\ 35 , as 
γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη, ἕως πότε μεθ᾽ ὑμῶν 
»ἤ ” , a heey) (Gas ΄ , δῶν ὩΣ 
ἔσομαι; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν; φέρετέ μοι αὐτὸν woe. 
A 3 , > A ¢ > ΄σ Q ISR Leia) 3 an 
18 καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ ὁ ᾿Ιησοῦς, καὶ ἐξῆλθεν ἀπ΄. αὐτοῦ 
\ / ς “ > A ~ “ 
τὸ δαιμόνιον καὶ ἐθεραπεύθη ὁ παῖς ἀπὸ τῆς @pas 
ΣΉΝ , , ¢ \ κ ) an 
19 ἐκείνη. Tore προσελθόντες οἱ μαθηταὶ τῷ [Ἰησοῦ 
2 τοϑι 3, \ Bes “ > 3 , 5 “ 
Kar ἰδίαν εἶπαν Διὰ τί ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν 
3 , ς \ 2 3 ἴω X A > ’ ς “ 
20avT0; ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς Διὰ τὴν ὀλιγοπιστίαν ὑμῶν" 
δ των A Cees A e , , 
ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινά- 
» =~ é »/ , i ae 3 la 
MEWS, ἐρεῖτε τῷ OpEL TOUT Μετάβα ἔνθεν ἐκεῖ, καὶ μετα- 
, \ Ὗ 4 > ἊΣ Cons 
Bnoerat, kat οὐδὲν ἀδυνατήσει ὑμῖν. 


A A 3 9 lol 
22 Συστρεφομένων δὲ αὐτῶν ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ εἶπεν αὐτοῖς 
e¢ 3 - A b] 
ὁ ‘Incovs Μέλλει ὁ vids τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοσθαι εἰς 
σον 3 A > , ae , 
23 χεῖρας ἀνθρώπων, καὶ ἀποκτενοῦσιν αὐτόν, Kal τῇ τρίτῃ 
Crain, 3 θη al Cor 9 , ὃ 
ἡμέρᾳ ἐγερθήσεται. καὶ ἐλυπήθησαν σφόδρα. 
3 , ΄“ a A 
24 Ἑλθόντων δὲ αὐτῶν eis Καφαρναοὺμ προσῆλθον oi τὰ 
, , “ ? \ 3 « , 
δίδραχμα λαμβάνοντες τῴ Πέτρῳ καὶ εἶπαν Ὁ gun os 
~ ~ , , 
25 ὑμῶν ov τελεῖ Ta δίδραχμα; λέγει Nai. καὶ ᾿ἐλθόντα 
3 ἣ Wa) , αι ἘΠ 9 A , U 
εἰς THY οἰκίαν προέφθασεν αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς λέγων Tt σοι 
~ A a “" Γ 7 ’ 
δοκεῖ, Σίμων; οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς ἀπὸ ᾿τίνων᾽ λαμβά- 
, A “ A rn 9 A A b) \ a 
νουσιν τέλη ἢ κῆνσον; ἀπὸ τῶν υἱῶν αὐτῶν ἢ ἀπὸ τῶν 
> A > ~ 
26 ἀλλοτρίων; εἰπόντος δέ “Amo τῶν ἀλλοτρίων, ἔφη αὐτῷ ὁ 
> ie Υ ’ ἀν 
27 Ἰησοῦς “Apaye ἐλεύθεροί εἰσιν οἱ υἱοί: ἵνα δὲ μὴ ᾿σκαν- 
, a > , 
δαλίσωμεν αὐτούς, πορευθεὶς eis θάλασσαν βάλε ἄγκι- 
Ἁ ᾿Ὶ > , “ “- > 
στρον kat τὸν ἀναβάντα πρῶτον ἰχθὺν ἄρον, Kat ἀνοίξας 


Ἶ ᾿ 
23 ἀναστήσεται 25 εἰσελθόντα | τίνος 27 σκανδαλίζωμεν 


42 KATA MAOOAION XVII XVIII 


\ , > n~ € , “ 3 lal ᾿Ὶ A 
TO στόμα αὑυτοῦ εὑρήσεις στατῆρα' ἐκεῖνον λαβὼν δὸς 
>) .“ > ΄“ “ 
αὐτοῖς ἀντὶ ἐμοῦ καὶ σοῦ. 
3 5] , Tr: “ WA r \ a > 
Ey ἐκείνῃ τῇ Opa προσῆλθον οἱ μαθηταὶ τῷ ᾿Ιησοῦ λέ- 
, Ww 3 \ 3 lod , lod > “ 
yovres Tis ἄρα μείζων ἐστὶν ev τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν ; 
Α , 3 “ 
καὶ προσκαλεσάμενος παιδίον ἔστησεν αὐτὸ ἐν μέσῳ αὐτῶν 
\ > 3 ‘ ,ὕ ces dA \ ~ \ , 
καὶ εἶπεν ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ στραφῆτε καὶ γένησθε 
c A δί 3 \ 5 r6 3 \ , “ > 
ὡς Ta παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς THY βασιλείαν τῶν οὐρα- 
n A ὩΣ , A “ “- 
νῶν. ὅστις οὖν ταπεινώσει ἑαυτὸν ὡς τὸ παιδίον τοῦτο, οὗτός 
> ς , >. “ , an > a ᾿ς. “ἃ a4 
ἐστιν ὁ μείζων ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν: Kal ὃς ἐὰν 
δέ ἁ δί - 5.ἡ mp Da t Pape , 
έξηται ἕν παιδίον τοιοῦτο ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, ἐμὲ δέ- 
a RD “ἃ 7 nr »“- , “- 
χεται". ὃς δ᾽ ἂν σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν τούτων τῶν 
f 5 ϑ 9 ΄- “ “ , 
πιστευόντων εἰς ἐμέ, συμφέρει αὐτῷ ἵνα κρεμασθῇ μύλος 
> A Q , ΡῚ “ἕ wn nr 
ovixcs περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ καταποντισθῇ ἐν τῷ 
, ~ Ul ay, ~ U a οἷν “ 7 
πελάγει τῆς θαλάσσης. Oval τῷ κόσμῳ ἀπὸ τῶν σκανδά- 
3 ’ “ “i 5 6 
λων: ἀνάγκη yap ἐλθεῖν τὰ σκάνδαλα, πλὴν oval τῷ 
« 


mM - 


, > © 
ἀνθρώπῳ Ov ov τὸ σκάνδαλον ἔρχεται. Εἰ ὃ 
ς ’ “ἡ ς ’ / »; 3 
ἢ χείρ σου ἢ ὁ πούς σου σκανδαλίζει σε, ἔκκοψον av- 
εὖ Ν ΄ 3 \ ~ / / > Ἢ o > 
τὸν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ: καλόν σοί ἐστιν εἰσελθεῖν εἰς 
\ \ * “Ὁ. “~ KH 
τὴν ζωὴν κυλλὸν ἢ χωλόν, ἢ δύο χεῖρας ἢ δύο πόδας 
+ : Leia! 3 \ ΄“ A eke y/ Ἂς εἰ ς 3 
ἔχοντα βληθῆναι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον. καὶ εἰ ὁ ὁ- 
- >A 
φθαλμός σου σκανδαλίζει oe, ἔξελε αὐτὸν καὶ βάλε ἀπὸ 
- , Pei S vases) , 3 ᾿ 4 9 
σοῦ: καλὸν σοί ἐστιν μονόφθαλμον εἰς τὴν ζωὴν εἰσελ- 
“ BS > a 
θεῖν, ἢ δύο ὀφθαλμοὺς ἔχοντα βληθῆναι εἰς τὴν γέενναν 
~ € “ \ a 
τοῦ πυρός. Ορᾶτε μὴ καταφρονήσητε ἑνὸς τῶν 
aA ζω > “ ith 
μικρῶν τούτων, λέγω yap ὑμῖν ὅτι of ἄγγελοι αὐτῶν ‘ev 
2 a 7 , “- , 
οὐρανοῖς διὰ παντὸς βλέπουσι TO πρόσωπον τοῦ πατρός 
a 3 ΄ “ “ \ , 
μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς. τί ὑμῖν δοκεῖ; ἐὰν γένηταί τινι 
ἀνθρώ ἑκατὸ 3 i πλανηθῇ ἕν ἐξ αὐτῶν, οὐχὶ 
νθρώπῳ ἑκατὸν πρόβατα καὶ πλανηθῇ ἕν ἐ τῶν, οὐχ 
3 ΄ Ν 3 , 3 , 0 ee A y+ \ \ 
ἀφήσει τὰ ἐνενήκοντα ἐννέα ἐπὶ τὰ ὄρη καὶ πορευθεὶς 
“ val 3 ld > A 
ζητεῖ τὸ πλανώμενον; καὶ ἐὰν γένηται εὑρεῖν αὐτό, ἀμὴν 
΄ὕ c a “ , 2 es ee “ KH eA, Ea 3 4 
λέγω ὑμῖν ὅτι χαίρει ἐπ᾿ αὐτῷ μᾶλλον ἢ ἐπὶ τοῖς Evern- 
Qn 5 yy 
κοντα ἐννέα τοῖς μὴ πεπλανημένοις. οὕτως οὐκ ἔστιν 
“ ΓΙ Qn rn σ΄ ad 
θέλημα ἔμπροσθεν ᾿τοῦ πατρός pou' τοῦ ἐν οὐρανοῖς wa 


Ν 5» “ 3 - “ἢὃΕ x «< Led 
1 δὲ το [ἐν τῷ οὐρανῷ] 14 τοῦ πατρὸς ὑμῶν 


I 


2 


3 


4 
5 


6 


Io 


12 


13 


14 


XVIII KATA MAOOAION 43 


> , A al 4 , 35 \ Ν 
15 ἀπόληται ἕν τῶν μικρῶν τούτων. Kav δὲ 
ς ’ ς 2 , o » Lee | ὃ 
ἁμαρτήσῃ ὁ ἀδελφός σου, ὕπαγε ἔλεγξον αὐτὸν μεταξυ 
a > a , , 2 \ 
σοῦ Kal αὐτοῦ μόνου. ἐάν gov ἀκούσῃ, ἐκέρδησας τὸν 
, aA Mo δ , cr \ na 32 
16 ἀδελφόν σου: ἐὰν δὲ μὴ ἀκούσῃ, παράλαβε ᾿ μετὰ σοῦ ert 
“ Δ foie od eee ee 7 / ,ὔ Ἂ ἃ 
ἕνα ἢ δύο᾽, ἵνα ETT! CTOMATOC AYO MAPTYPWN ἢ τριῶν 
“ “ Ca , >, A tT Δ᾽ LA 9?) 
17 CTAOH τᾶν PAHMa: ἐὰν δὲ παρακούσῃ αὐτῶν, εἰπὸν τῇ EK- 
A , 
κλησίᾳ' ἐὰν δὲ καὶ τῆς ἐκκλησίας παρακούσῃ, ἔστω σοι 
/ ε \ / > \ ΄ 
18 ὥσπερ ὁ ἐθνικὸς καὶ ὁ τελώνης. Αμὴν λέγω 
econ vA aN ; FUN “ “ ᾿ὔ ὃ ὃ 4 » 
ὑμῖν, ὅσα ἐὰν δήσητε ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται δεδεμένα ἐν 
>? “ \ v4 dA , epee “ a ~ , 
οὐρανῷ Kal ὅσα ἐὰν λύσητε ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται λελυμένα 
> > “ , 3 \ ὕ Cae A aN , 

19 ἐν οὐρανῷς. Πάλιν [ἀμὴν] λέγω ὑμῖν ὅτι ἐὰν δύο συμ- 
ἢ rol ΄“ r \ / 
φωνήσωσιν ἐξ ὑμῶν ἐπὶ THs γῆς περὶ παντὸς πράγματος 

a 3 ~ ~~ , 
οὗ ἐὰν αἰτήσωνται, γενήσεται αὐτοῖς παρὰ τοῦ πατρός 
“ ra e , “Δ “ 
20 μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς. οὐ γάρ εἰσιν δύο ἢ τρεῖς συνηγμέ- 
\ Ν ~ ea n~ 
vol εἰς TO ἐμὸν ὄνομα, ἐκεῖ εἰμὶ ἐν μέσῳ αὐτῶν. 
A , 5 5. τ κε , ’ 
at Τότε προσελθὼν ὁ Πέτρος εἶπεν [αὐτῷ] Κύριε, ποσάκις 
€ , 2 3 AL.'S, 10 λ , \ 3 4 > “ i led ¢ 
ἁμαρτήσει εἰς ἐμὲ ὁ ἀδελφός μου καὶ ἀφήσω αὐτῷ; ἕως €- 
/ , 5 ΒΟ ΣΝ las > , co ς A > \ 
22 πτάκις ; λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς Ov λέγω σοι ἕως ἑπτάκις ἀλλὰ 
σ ς , ς , A la € , ς ,ὔ 
23 ἕως ἑβδομηκοντάκις ἕπτά. Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία 
“ > “ 5 ’ “ [ > , a , 
τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ ὃς ἠθέλησεν συνᾶραι λό- 
Α ~ , 3 a 3 na 
24 γον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ: ἀρξαμένου δὲ αὐτοῦ συναί- 
, ε 3 lan 3 ,ὔ , 
ρειν προσήχθη εἷς αὐτῷ ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων. 
\ ᾿»ὔ A 3 a > “ , \ U 
25 μὴ ἔχοντος δὲ αὐτοῦ ἀποδοῦναι ἐκέλευσεν αὐτὸν ὁ κύριος 
΄“ Α ΄ 
πραθῆναι καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τὰ τέκνα καὶ πάντα ὅσα ἔχει, 
\ 3 δ = \ & ς las , yeas 
26 καὶ ἀποδοθῆναι. πεσὼν οὖν ὁ δοῦλος προσεκύνει αὐτῷ 
, » 2 
λέγων Μακροθύμησον ἐπ᾽ ἐμοί, καὶ πάντα ἀποδώσω σοι. 
Ν Ν e , ΄ 
27 σπλαγχνισθεὶς δὲ ὁ κύριος τοῦ δούλου [ἐκείνου] ἀπέλυσεν 
νὰ ἐδ Ν \ , > “ a ΖΝ ζ 5 
28 αὑτὸν, καὶ τὸ δάνιον ἀφῆκεν αὐτῷ. ἐξελθὼν δὲ ὁ δοῦλος 
Σ “ Ξε -“ la , 3 nm ἃ 2, + a ee 
ἐκεῖνος εὑρεν Eva τῶν συνδούλων αὐτοῦ ὃς ὠφειλεν αὐτῷ 
ς Ἁ ὃ 4 \ , SN »Ἰ , > , 
ekaTov δηνάρια, καὶ κρατῆσας αὕτον ἔπνιγεν λέγων ᾿Απο- 
ὃ eA 3 , \ 3 ε ͵ 9 an , 
29 Oos εἰ τι ὀφείλεις, πεσὼν οὖν ὁ σύνδουλος αὐτοῦ παρεκά- 
as | , : 
λει αὐτὸν λέγων Μακροθύμησον ἐπ᾽ ἐμοί, Kat ἀποδώσω 
Ἵν A > δ 3 \ ΕΣ 
3. σοι. ὁ δὲ οὐκ ἤθελεν, ἀλλὰ ἀπελθὼν ἔβαλεν αὐτὸν εἰς 


τό ἔτι ἕνα ἢ δύο μετὰ σοῦ 


44 KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ XVIII XIX 


φυλακὴν ἕως ἀποδῷ τὸ ὀφειλόμενον. ἰδόντες οὖν of σύν- 
δουλοι αὐτοῦ τὰ γενόμενα ἐλυπήθησαν σφόδρα, καὶ ἐλ- 
θόντες διεσάφησαν τῷ κυρίῳ ἑαυτῶν πάντα τὰ γενόμενα. 
τότε mpookaeoducies αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ λέγει αὐτῷ 
Δοῦλε πονηρέ, πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν ἐκείνην ἀφῆκά σοι; 
ἐπεὶ παρεκάλεσάς pe: οὐκ ἔδει καὶ σὲ ἐλεῆσαι τὸν σύν- 
δουλόν σου, ὡς κἀγὼ σὲ ἠλέησα; καὶ ὀργισθεὶς ὁ κύριος 
αὐτοῦ παρέδωκεν αὐτὸν τοῖς βασανισταῖς ἕως [οὗ] ἀποδῷ 
πᾶν τὸ ὀφειλόμενον. Οὕτως καὶ ὁ πατήρ μου ὁ οὐράνιος 
ποιήσει ὑμῖν ἐὰν μὴ ἀφῆτε ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἀπὸ 
τῶν καρδιῶν ὑμῶν. 


\ Sy. ἐγ ΡΣ ΤΣ ς 9 a“ A (4 , 
Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ ᾿Ιησοῦς τοὺς λόγους τού- 
ral ee a , δ > NOP oe, 
Tous, μετῆρεν ἀπὸ τῆς Ταλιλαίας καὶ ἦλθεν eis τὰ ὅρια 
“ 3 ’ μή ~ 93 / \ > , > r 
τῆς Ιουδαίας πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου. καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ 
” , . 2 , 3 κ᾿ x, Ὁ 
ὄχλοι πολλοί, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτοὺς ἐκεῖ. 
oN “- 3 “ ὯΝ / 38 Q 
Kat προσῆλθαν αὐτῴ Φαρισαῖοι πειράζοντες αὐτὸν καὶ 
λέγοντες ΕΠ ἔξεστιν ἀπολῦσαι τὴν γυναῖκα αὐτοῦ κατὰ 
πᾶσαν αἰτίαν; ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν Οὐκ ἀνέγνωτε ὅτι 
ὁ κτίσας ἀπ᾿ ἀρχῆς &pceN Kal OAAY ἐποίησεν ayToYc 
καὶ εἶπεν “Ἐνεκὰ TOYTOY κὰἀτὰἀλείψει ἄνθρωττοο τὸν 
/ na 
TTATEPA KAl τὴν MHTEPA κὰὶ KOAAHOHCETAI TH FYNAIKI 
aYTOY, Kal ECONTAI Of AYO εἰς οἄρκὰ MIAN; ὥστε οὐκέτι 
εἰσὶν δύο ἀλλὰ σὰρξ μία: ὃ οὖν ὁ θεὸς συνέζευξεν ἄνθρω- 
πος μὴ χωριζέτω. λέγουσιν αὐτῷ Τί οὖν Μωυσῆς ἐνετείλα- 
To λοῦνδι βιβλίον ἀποοτὰοίου Kal ἀττολζοὰδι ἡ ; λέγει 
αὐτοῖς ὅτι Μωυσῆς πρὸς τὴν σκληροκαρδίαν ὑμῶν ἐπέ- 
τρεψεν ὑμῖν ἀπολῦσαι τὰς γυναῖκας ὑμῶν, ἀπ᾽ ἀρχῆς δὲ οὐ 
γέγονεν οὕτως. λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυ- 
ναῖκα αὐτοῦ μὴ ἐπὶ πορνείᾳ καὶ γαμήσῃ ἄλλην μοιχᾶται." 
λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταί Ei οὕτως ἐστὶν ἡ αἰτία τοῦ ἀν- 
7 αὐτήν ο λέγω δὲ ὑμῖν, ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ παρεκτὸς 


λόγον πορνείας, ποιεῖ αὐτὴν μοιχευθῆναι, καὶ ὃ ἀπολελυμένην γαμήσας 
μοιχᾶται. 14 αὐτοῖς 17 τήρησον 18 Ποίας: φησίν. | εἶπεν 


31 


33 


35 


6 


XIX KATA MAO0AION 48 


\ a , > ΄ “ ς \ S, 
τι θρώπου μετὰ τῆς γυναικός, οὐ συμφέρει γαμῆσαι. ὁ δὲ εἶἴ- 
> σ΄ > , a ᾿ / > > Φ , 
πεν αὐτοῖς Ov πάντες χωροῦσι Tov λόγον, GAN ois δέδοται. 
~~ σ 
12 εἰσὶν γὰρ εὐνοῦχοι οἵτινες ἐκ κοιλίας μητρὸς ἐγεννήθησαν 
la ¢ ς \ ~ 
οὕτως, καὶ εἰσὶν εὐνοῦχοι οἵτινες εὐνουχίσθησαν ὑπὸ τῶν 
“ 7 
ἀνθρώπων, καὶ εἰσὶν εὐνοῦχοι οἵτινες εὐνούχισαν ἑαυτοὺς 
n~ ΄“ ς ’ὔ “ 
διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. ὁ δυνάμενος χωρεῖν χω- 
ρείτω. 
Τό ’ θ > “ Ol o \ “ 
13 ὁτε προσηνέχθησαν αὐτῴ παιδία, ἵνα τὰς χεῖρας 
“- > 5 , A , 
ἐπιθῇ αὐτοῖς καὶ προσεύξηται: of δὲ μαθηταὶ ἐπετίμησαν 
> “ ς Wad a 5 “They Sf. \ , \ ‘ 
14 αὐτοῖς. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν Αφετε τὰ παιδία καὶ μὴ 
κωλύετε αὐτὰ ἐλθεῖν πρός με, τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν 
151) βασιλεία τῶν οὐρανῶν. καὶ ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας αὐτοῖς 
ἐπορεύθη ἐκεῖθεν. 
e A 9 Lod 5 
16 Καὶ ἰδοὺ εἷς προσελθὼν αὐτῷ εἶπεν Διδάσκαλε, τί 
3 \ ΄ [χὰ ~ \ oe ε A 5 3 ~ 
17 ἀγαθὸν ποιήσω ἵνα σχῶ ζωὴν αἰώνιον; ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ 
> 5 A \ 7 Lk a eee cs. aes , rest 
Te pe ἐρωτᾷς περὶ τοῦ ἀγαθοῦ ; εἷς ἐστὶν ὁ ἀγαθός: εἰ δὲ 
Α “ τῷ ὦ πὶ ᾿ 
18 θέλεις εἰς τὴν ζωὴν εἰσελθεῖν, ᾿τήρει" τὰς ἐντολάς. Γλέγει 
Si δες , ako \, 3 a [2 =I , 3 / > 
αὐτῷ ἸΠοίας; ὁ δὲ ᾿Ιησοῦς 'epn' Τό Oy φονεύσειο, Oy 
7 3 / 3 4 7 
το MOIXEYCEIC, OY κλέψεις, ΟΥ̓ Ψεγλολλὰρτγρήοσεις, Tima 
\ J \ / 2 \ 
TON TrATEPA κΚὰἀὶ THN λλητέρὰ, καί ᾿Αγὰπήρσεις TON 
Sf / ’ 3 ~ ς 
20 TTAHCION ΟΟΥ WC CEdayTON. λέγει αὐτῷ ὁ νεανίσκος 
Γ᾽ a , Ἵν , ἡ ς ~ Tx» 7 Te A een ἢ 
ex Ταῦτα πᾶντα ἐφύλαξα. τί ἔτι ὑστερῶ ; ‘ep αὐτῷ ὁ Ἴη- 
“ > , , > “ , , δες. ὦ 
gous Ei θέλεις τέλειος εἶναι, ὕπαγε πώλησόν σου τὰ ὑπαρ- 
Ν - - n 
χοντα καὶ δὸς [τοῖς] πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανοῖς, 
a“ > 
22 kal δεῦρο ἀκολούθει μοι. ἀκούσας δὲ ὁ νεανίσκος τὸν 
΄, “- ban > 3, 
λόγον [τοῦτον] ἀπῆλθεν λυπούμενος, Av γὰρ ἔχων κτήματα 
, € 3 σι > > a a 
23 πολλά. O δὲ Ἰησοῦς εἶπεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ 
᾽ ᾿ ΄ δ σὖν ὦ , , 9 , 3 
Αμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι πλούσιος δυσκόλως εἰσελεύσεται εἰς 
\ “ 3 “ , ΄σ 
24 τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν: πάλιν δὲ λέγω "ὑμῖν," εὐκοπώ- 
/ , fea , Ἢ rn 
τερόν ἐστιν κάμηλον διὰ τρήματος" ῥαφίδος "εἰσελθεῖν ἢ 
,ὔ τῇ > ‘ / a a > , \ “ 
25 πλούσιον eis τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. ἀκούσαντες δὲ 
, ’ 
οἱ μαθηταὶ ἐξεπλήσσοντο σφόδρα λέγοντες Τίς ἄρα δύ- 
΄σ΄- 3 , 3 A 53 ΄ 
26 ναται σωθῆναι; ἐμβλέψας δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς Παρὰ 


? ~ ᾿ A A f 
20 Πάντα ταῦτα 421 λέγει “4 ὑμῖν ὅτι! τρυπήματος | διελθεῖν ἢ πλούσιον εἰσελθεῖν 


46 KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ XIX XX 


> , ~ 3 ’ 5 \ A a / 
ἀνθρώποις τοῦτο ἀδύνατόν ἐστιν, APA δὲ θεῷ TIANTA AY- 
/ ’ > > Ἂς 
νὰτὰ. Τότε ἀποκριθεὶς ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ 
> Q € “ > , ; / Q 3 , , + 
[Sob ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα καὶ ἠκολουθήσαμέν σοι" τί 
»ἤ » con ¢ ἥν ἃ “ > 3 “ 3 ᾿ , 
ἄρα ἔσται ἡμῖν; ὁ δὲ ᾿Ιησοῦς εἰπεν αὑτοῖς Αμὴν λέγω 
΄“΄λ [2 ς vad > Qn 
ὑμῖν ὅτι ὑμεῖς οἱ ἀκολουθήσαντές μοι ἐν TH παλινγενεσίᾳ, 
[χ4 , « eA wn > ’ ἜνῸΝ , 3 ΄ 
ὅταν καθίσῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ, 
, eal teas Co ee ΠΡΟΙῚ , ΄ , \ 
καθήσεσθε καὶ ᾿ὑμεῖς᾽ ἐπὶ δώδεκα θρόνους κρίνοντες Tas 
\ ~ 3 , ΄ A 
δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ. καὶ πᾶς ὅστις ἀφῆκεν ‘oikias 
“Ὁ Ἃ 3 Ἂ a , 
i ἀδελφοὺς ἢ ἀδελφὰς ἢ πατέρα ἢ μητέρα ἢ τέκνα ἢ 
ἀγροὺς ἕνεκεν τοῦ ἐμοῦ ὀνόματος, πολλαπλασίονα λήβ- 
ψεται καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσει. Πολλοὶ δὲ ἔσονται 
πρῶτοι ἔσχατοι καὶ ἔσχατοι πρῶτοι. “Opoia γάρ ἐστιν 
ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ οἰκοδεσπότῃ ὅστις 
δέῆλθω ἅμα πρωὶ μισθώσασθαι ἐργάτας εἰς τὸν ἀμπελῶνα 
αὐτοῦ: συμφωνήσας δὲ μετὰ τῶν ἐργατῶν ἐκ δηναρίου 
τὴν ἡμέραν ἀπέστειλεν αὐτοὺς εἰς τὸν ἀμπελῶνα αὐτοῦ. 


27 


28 


55 


30 


καὶ ἐξελθὼν περὶ fatten ὥραν. εἶδεν ἄλλους ἑστῶτας ἐν τῇ 3 


ἀγορᾷ ἀργούς: καὶ ἐκείνοις εἶπεν Ὕπάγετε καὶ ὑμεῖς εἰς 
τὸν ἀμπελῶνα, καὶ ὃ ἐὰν 7 δίκαιον δώσω ὑμῖν’ οἱ δὲ 
ἀπῆλθον. πάλιν [δὲ] ἐξελθὼν περὶ ἕκτην καὶ ἐνάτην ὥραν 
ἐποίησεν ὡσαύτως. περὶ δὲ τὴν ἑνδεκάτην ἐξελθὼν εὗρεν 
ἄλλους emer as; καὶ λέγει αὐτοῖς Ti ὧδε ἑστήκατε ὅλην 
τὴν ἡμέραν ἀργοί; λέγουσιν αὐτῷ Ὅτι οὐδεὶς ἡμᾶς ἐμι- 
σθώσατο: λέγει αὐτοῖς" Ὑπάγετε καὶ ὑμεῖς εἰς τὸν ἀμπε- 
λῶνα. ὀψίας δὲ γενομένης λέγει ὁ κύριος τοῦ ἀμαρελῶνῆν 
τῷ ἐπιτρόπῳ αὐτοῦ Κάλεσον τοὺς ἐργάτας καὶ ἀπόδος * 
τὸν μισθὸν ἀρξάμενος ἀπὸ τῶν ἐσχάτων ἕως τῶν πρώ- 
των. ἐλθόντες δὲ οἱ περὶ τὴν ἑνδεκάτην ὥραν ἔλαβον ἀνὰ 
δηνάριον. καὶ ἐλθόντες οἱ πρῶτοι ἐνόμισαν. ὅτι πλεῖον λήμ- 
ψονται: καὶ ἔλαβον [τὸ] ἀνὰ δηνάριον καὶ αὐτοί. λαβόν- 
τες δὲ ἐγόγγυζον κατὰ τοῦ οἰκοδεσπότου ΕΟ ΕΝ Οὗτοι 
οἱ ἔσχατοι μίαν ὥραν ἐποίησαν, καὶ ἴσους ᾿αὐτοὺς mpi 
ἐποίησας τοῖς βαστάσασι τὸ βάρος τῆς ἡμέρας καὶ τὸν 


28 αὐτοὶ 29 ἀδελφοὺς ἢ... ἀγροὺς ἢ οἰκις 8 αὐτοῖς 12 ἡμῖν αὐτοὺς 


4 
5 


6 


71 


12 


xx KATA MAOOAION 47 


, ς ΑΕ Ἢ Ν Γαΐ δὺ A 93 =) c - > > 
13 καύσωνα. ὁ δὲ ἀποκριθεὶς ' ἑνὶ αὐτῶν εἶπεν᾽ Ἑταῖρε, οὐκ ἀ- 
΄“ 3, A , / / > 
14 δικῶ σε οὐχὶ δηναρίου συνεφώνησάς μοι; ἀρον τὸ σὸν 
Q o , ΩΝ , “ ’ , -“- ς \ , 
καὶ ὕπαγε" θέλω δὲ τούτῳ τῷ ἐσχάτῳ δοῦναι ws Kal Gol: 
> » ,ὔ a , “ ’ “ > “ W ὁ 9 
15 οὐκ ἔξεστίν μοι ὃ θέλω ποιῆσαι ἐν τοῖς ἐμοῖς; ἢ ὁ ὀφθαλ- 
’ / oe > \ > ᾽ς 3 / 
16 “OS σου πονηρὸς ἐστιν ὅτι ἐγὼ ἀγαθός εἰμι; Οὕτως ἔσον- 
J, qa ὦ ~ ys 
ται οἱ ἔσχατοι πρῶτοι Kal οἱ πρῶτοι ἔσχατοι. 


> > Po Sy, δὺς oo , 
17. ᾿Μέλλων δὲ ἀναβαίνειν Ἰησοῦς" εἰς Ἱεροσόλυμα παρέλα- 
Ἁ , \ > 27 ΣΝ ~m e a > 

Bev τοὺς δώδεκα [μαθητὰς] κατ᾽ ἰδίαν, καὶ ἐν τῇ ὁδῴ εἶπεν 

3 al > Ἁ 3 , 2 3 , \ ς e\ a 

18 αὐτοῖς ᾿Ιδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ 

r 9 "“ QA ἴω 
ἀνθρώπου παραδοθήσεται τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ γραμματεῦ- 
ἴω A , VA 
19 Ol, καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὸν [θανάτῳ], καὶ παραδώσουσιν 
gs \ > “ “ 
αὐτὸν τοῖς ἔθνεσιν εἰς τὸ ἐμπαῖξαι καὶ μαστιγῶσαι καὶ 
ε Ἐξ , ς ro , 5 
σταυρῶσαι, καὶ TH τρίτῃ ἡμέρᾳ ' ἐγερθήσεται". 
, Lol 3 an ς tA ΄“ ea , Q 
20 Τότε προσῆλθεν αὐτῷ ἡ μήτηρ τῶν υἱῶν Ζεβεδαίου μετὰ 
Ξ a dA κ \ A ea a 
τῶν υἱῶν αὐτῆς προσκυνοῦσα καὶ αἰτοῦσά τι “dr” αὐτοῦ. 
ε > 3. τ ᾿ ; Γ yess! e 
aro δὲ εἶπεν αὐτῇ Ti θέλεις; λέγει αὐτῷ Εἰπὲ ἵνα 
, τ ς ΄ ξι ἢ τ 3 a \ Φ > 
καθίσωσιν οὗτοι οἱ δύο υἱοί μου εἷς ἐκ δεξιῶν καὶ εἷς ἐξ 
> , > “ ’ 3 \ A c 

22 εὐωνύμων σου ev τῇ βασιλείᾳ σου. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ 
» “ 3 > ” , ΡΝ τς ’ a \ 
Inoovs εἶπεν Οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε: δύνασθε πιεῖν τὸ 
ποτήριον ὃ ἐγὼ μέλλω πίνειν; λέγουσιν αὐτῷ Δυνάμεθ 

np γὼ μ ; λέγουσι τῷ δΔυνάμεθα. 
, 3 ΄ A \ , ’ ,ὔ \ A ’ 

23 λέγει αὐτοῖς Τὸ μὲν ποτήριόν μου πίεσθε, τὸ δὲ καθίσαι 

ἐκ δεξιῶν O fa i) ἕξ 3 , > ay aN ain ὃ A 
μου καὶ ἐξ εὐωνυμων οὐκ ἔστιν ἐμὸν ' δοῦναι, 
3 πε ς , ς A , 

24 ἀλλ΄ οἷς ἡτοίμασται ὑπὸ τοῦ πατρός μου. καὶ ἀκού- 

¢€ 3 los “΄“ 

25 σαντες οἱ δέκα ἠγανάκτησαν περὶ τῶν δύο ἀδελφῶν. ὁ δὲ 
9 A , 3 ‘ 3. τ “ e » 
Inoovs προσκαλεσάμενος αὐτοὺς εἶπεν Οἴδατε ὅτι of αρ- 

= > la “ 
χοντες τὼν ἐθνῶν κατακυριεύουσιν αὐτῶν καὶ οἱ μεγάλοι 
/ 3 ~ > “ 5 Ν 5 ca 3 > a 

26 κατεξουσιάζουσιν αὐτῶν. οὐχ οὕτως ἐστὶν ἐν ὑμῖν: ἀλλ᾽ ὃς 
“Ὁ θέλ τ»; τ , Ξ] ΄ 6 » ε “ ὃ , 
ἂν σελῃῇ ἐν υμῖν μέγας γενέσθαι ἔσται ὑμῶν διάκονος, 

x a x , fe Cia 53 7 κ - co oa a 

27 Kat ὃς ay θέλῃ ᾿ἐν ὑμῖν εἶναι" πρῶτος ἔσται υμών δοῦλος: 
Ld ¢ \ tal > 53 a > Ν 

88 ὥσπερ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθεν διακονηθῆναι ἀλλὰ 
ὃ ex \ a“ \ Ν 3 a , aN A 
ιακονῆσαι καὶ δοῦναι THY ψυχὴν αὐτοῦ λύτρον ἀντὶ πολλῶν. 


9 a a a 
13 εἶπεν ἑνὶ αὐτῶν 14 [ἐγὼ] 17 Kat ἀναβαίνων ὁ Ἰησοῦς τοὸ ἀναστήσεται 
20 παρ᾽ 21 ἡ δὲ εἶπεν 22 ἢ | τοῦτο 26 μέγας ἐν ὑμῖν 27 εἶναι ὑμῶν 


48 KATA MAGOAION | XX XXI 


\ 5 , > “ Ε) \ > \ 3 
Καὶ ἐκπορευομένων αὐτῶν ἀπὸ ᾿ερειχὼ ἠκολούθησεν 29 
Ds μὰ Xx Av δ Ν id \ δύ pr Ν θη Ἁ 
αὐτῷ ὄχλος πολύς. καὶ ἰδοὺ δύο τυφλοὶ καθήμενοι παρὰ 3ο 
Ν eqs 9 “ σ΄ > “ ΄ dd , 
τὴν ὁδόν, ἀκούσαντες ὕτι ᾿Ιησοῦς παράγει, ἔκραξαν λέγον- 
ss a 
res Κύριε, ἐλέησον ἡμᾶς, ‘vids' Δαυείδ, ὁ δὲ ὄχλος ἐπετί- 31 
μησεν αὐτοῖς ἵνα σιωπήσωσιν: οἱ δὲ μεῖζον ἔκραξαν λέ- 
, » 4 Cc 'a ri £253 , ἈΝ \ 
yovres Κύριε, ἐλέησον ἡμᾶς, ᾿υἱὸς Δαυείδ. καὶ στὰς 32 
« > cal > / 9 A \ 5 ’ ΄ ’ 
[6] Ἰησοῦς ἐφώνησεν αὐτοὺς καὶ εἶπεν Τί θέλετε ποιήσω 
cia , rs A e 3 A“ Ὁ > Ν 
ὑμῖν; λέγουσιν αὐτῷ Κύριε, ἵνα ἀνοιγῶσιν οἱ ὀφθαλμοὶ 33 
« “ , Ά, Lg a [γι “ > U 
ἡμῶν. σπλαγχνισθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἥψατο τῶν ὀμμάτων 34 
Spe Q 54 Wa DLs . 3 , He σ 
αὐτῶν, καὶ εὐθέως ἀνέβλεψαν καὶ ἤἠκολούθησαν αὐτῷ. 
Καὶ ὅτε ἤγγισαν εἰς Ἰεροσόλυμα καὶ ἦλθον εἰς Βηθ- τ 
A 3 \ + ζ “΄ > - , > “ 5 , 
φαγὴ εἰς τὸ “Opos τῶν ᾿Ελαιῶν, τότε Inoous ἀπέστειλεν 
δύο μαθητὰς λέγων αὐτοῖς Πορεύεσθε εἰς τὴν κώμην τὴν 2 
κατέναντι ὑμῶν, καὶ εὐθὺς εὑρήσετε ὄνον δεδεμένην καὶ 
πῶλον per αὐτῆς: λύσαντες ᾿ἀγάγετέ᾽' μοι. καὶ ἐάν τις 3 
ὑμῖν εἴπῃ τι, ἐρεῖτε ὅτι Ὃ κύριος αὐτῶν χρείαν ἔχει: 
» \ Q 3 a 3 ’ na Ν , [χὰ 
εὐθὺς δὲ ἀποστελεῖ αὐτούς. Τοῦτο δὲ γέγονεν ἵνα mAn- 4 
r εἴ € θὲ ὃ \ ~ , , 
ρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος 
Eytrate τῆ θγγὰτρὶ Σιών 5 
\ Ἑ / av 
᾿Ιλοὺ ὁ BaciAeye coy ἐρχετὰί col 
a > > “ 
-Trpaye Kal ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ ὄνον 
3 a \ € 
Kal ἐπὶ TT@AON γὙίὸν ὙττοΖυγίου. 

, \ € \ Ν , \ ? 
Πορευθέντες δὲ of μαθηταὶ καὶ ποιήσαντες καθὼς συνέ- 6 
ταξὲν αὐτοῖς ὁ ᾿Ιησοῦς ἤγαγον τὴν ὄνον καὶ τὸν πῶλον, καὶ 7 
ἐπέθηκαν ἐπ᾿ αὐτῶν τὰ ἱμάτια, καὶ ἐπεκάθισεν ἐπάνω αὐ- 

ἴω ς A ΄σ + ¢ “ ‘ € / 
τῶν. ὁ δὲ πλεῖστος ὄχλος ἔστρωσαν εαὐτων Ta ἱμάτια 8 
ἐν τῇ ὁδῷ, ἄλλοι δὲ ἔκοπτον κλάδους ἀπὸ τῶν δένδρων καὶ 
ἐστρώννυον ἐν τῇ ὁδῷ. οἱ δὲ ὄχλοι οἱ προάγοντες αὐτὸν 9 
\ e278 “ + ΄ 
καὶ οἱ ἀκολουθοῦντες ἔκραζον λέγοντες 
Ἁ lal a 
‘OA canna τῷ υἱῷ Δαυείδ: 
3 / e 3 / 3 3 / , 
EYAorHMENOC ὁ ἐρχόμενος EN ONOMATI Κυρίου" 
“Qcanna ἐν τοῖς ὑψίστοις. 
x 3 , > a 3 3 , bd , ~ ς 
καὶ εἰσελθόντος αὐτοῦ εἰς Ἰεροσόλυμα ἐσείσθη πᾶσα ἢ 10 


40 υἱὲ 41 υἱὲ 2 ayeré 


XXI KATA MA90AION 49 


τ » @ 
τι πόλις λέγουσα Tis ἐστιν οὗτος ; οἱ δὲ ὄχλοι ἔλεγον Οὗτός 
ἐστιν ὃ προφήτης ᾿Ιησοῦς ὁ ἀπὸ Ναζαρὲθ τῆς Γαλιλαίας. 


~~ ~ A , 
12 Καὶ εἰσῆλθεν ᾿Ιησοῦς εἰς τὸ ἱερόν, καὶ ἐξέβαλεν 
“ > / 3 “ vad 
πάντας Tous πωλοῦντας Kai ἀγοράζοντας ἐν τῷ ἱερῴ καὶ 
τὰς τραπέζας τῶν κολλυβιστῶν κατέστρεψεν καὶ τὰς κα- 
, a / ΄σ 
13 θέδρας τῶν πωλούντων τὰς περιστεράς, καὶ λέγει αὐτοῖς 
ne a ἢ δὲ Ω 
Τέγραπται “O οἶκός Moy οἶκος TrpoceyyAc κληθήοσε- 
al ee “ nt 

14 TAI, ὑμεῖς δὲ αὐτὸν ποιεῖτε CTTHAAION AHCTO@N. Καὶ mpoo- 
cal > ~ A \ A > ~” ς Κ᾿ \ > , 
nAGov αὐτῴ τυφλοὶ καὶ χωλοὶ ἐν τῷ ἱερῷ, Kal ἐθερά- 

3 “ ΄σ 

15 πευσεν αὐτούς. ᾿Ιδόντες δὲ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς 
, Ὲ : 
τὰ θαυμάσια ἃ ἐποίησεν καὶ τοὺς παῖδας τοὺς κράζοντας 

» a \ “- “ 
ἐν τῷ ἱερῷ καὶ λέγοντας “C(UCANNA τῷ υἱῷ Δαυείδ 
> ἊΣ nw e 
16 nyavakTnoay Kal εἶπαν αὐτῷ ᾿Ακούεις Ti οὗτοι λέγου- 
ς Ν ὦ ~ , > “ , >Qr Sp 
σιν; ὁ δὲ ᾿Ιησοῦς λέγει αὐτοῖς Ναί: οὐδέποτε ἀνέγνωτε 
σ 3 / J 
ὅτε Ek CTOMATOC νηπίων Kal OHAAZONTWN KATHP- 
=~ A 4 rn 

17 TIC) AINON; Καὶ καταλιπὼν αὐτοὺς ἐξῆλθεν 

ἔξω τῆς πόλεως εἰς Βηθανίαν, καὶ ηὐλίσθη ἐκεῖ. 

183 \ \ WF Avardy 5 \ 3 ,ὔ Ἀ 

19 πρωὶ δὲ ᾿ἐπαναγαγὼν᾽ εἰς τὴν πόλιν ἐπείνασεν. καὶ 
ON a , ah “ ς los 53 δου πον A \ 
ἰδὼν συκῆν μίαν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ ἦλθεν ἐπ’ αὐτήν, καὶ 
οὐδὲν εὗρεν ἐν αὐτῇ εἰ μὴ φύλλα μόνον, καὶ λέ ITH 

pev ἐ τῇ εἰ μὴ cu μόνον, γει αὐτῇ 
, > “΄“ \ , > \ “- 
Οὐ μηκέτι ἐκ σοῦ καρπὸς γένηται εἰς τὸν αἰῶνα: καὶ 
> , “ A“ , 

20 ἐξηράνθη παραχρῆμα ἡ συκῆ. καὶ ἰδόντες of μαθηταὶ 
3 / Qn ΄“ 7 A 
ἐθαύμασαν λέγοντες Πῶς παραχρῆμα ἐξηράνθη ἡ συκῆ; 
» δ \ c 3 ΄ 53 » ΄“- 5 \ , ε rf 

2x ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν αὐτοῖς ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν, 
5" ἕ = = 
ἐὰν ἔχητε πίστιν Kat μὴ διακριθῆτε, οὐ μόνον τὸ τῆς 

~ , > \ x PB , A + 
συκῆς ποιήσετε, ἀλλὰ Kay τῷ ὄρει τούτῳ εἴπητε Αρθητι 
\ , > A / , \ / 

22 καὶ βλήθητι eis τὴν θάλασσαν, γενήσεται: Kal πάντα 
“ Ἅ “ “ 
ὅσα ἂν αἰτήσητε ἐν τῇ προσευχῇ πιστεύοντες λήμ- 
Weobe. 

\ , “- A “ 
23 Καὶ ἐλθόντος αὐτοῦ εἰς τὸ ἱερὸν προσῆλθαν αὐτῷ διδά- 
> ΄ ἴω “ , 
OKOVTL οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ λέγοντες 
3 , 3 a a » 
Ev ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιεῖς; καὶ τίς σοι ἔδωκεν τὴν 


ν , 
18 ἐπανάγων 


E 


50 KATA MA®OGAION XXI 


b) ,ὔ / 3 Ν \ £8 “ er > ΄ 
ἐξουσίαν ταύτην; ἀποκριθεὶς [δὲ] ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν αὐτοῖς 
3 , PLS τ δὲ γὺδ / o a dA » , 
Ἐρωτήσω Opes) Kaye” λόγον eva, ὃν ἐὰν εἴπητέ μοι 
κἀγὼ ὑμῖν ἐρῶ ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ" TO βάπτι- 
σμα τὸ Ἰωάνου πόθεν ἦν; ἐξ οὐρανοῦ ἢ ἐξ ἀνθρώπων; οἱ 
δὲ διελογίζοντο ‘ev’ ἑαυτοῖς λέγοντες Ἐὰν εἴπωμεν “EE 
οὐρανοῦ, ἐρεῖ ἡμῖν Διὰ τί οὖν οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ; 
“ > , 
ἐὰν δὲ εἴπωμεν Ἐξ ἀνθρώπων, φοβούμεθα τὸν ὄχλον, 
\ ΕΣ 
πάντες γὰρ ὡς προφήτην ἔχουσιν τὸν ᾿Ιωάνην' καὶ ἀπο- 
, nm 93 a > 3 el yy > ΄σ \ 
κριθέντες TH Ἰησοῦ εἶπαν Οὐκ οἴδαμεν. ἔφη αὑτοῖς kal 
3 / ’ Ν > x , can 5 , 3 , nr ~ 
αὐτός Οὐδὲ ἐγὼ λέγω ὑμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ. 
nr ΄ Ξ, 3 ζ Ἢ 
τί δὲ ὑμῖν δοκεῖ; ἄνθρωπος εἶχεν ἱτέκνα δύο', | προσεὰ- 
\ > / > , “ , > , Σ 
θὼν τῷ πρώτῳ εἶπεν Τέκνον, ὕπαγε σήμερον ἐργάζου ἐν 
a Fa rn 7 ¢ 4 > \ 53 > , ‘ Ν 
τῷ ᾿ἀμπελῶνι ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν “Eyo, κύριε" καὶ 
2 εὐ τος \ \ a ΄ a € av) ς 
οὐκ ἀπῆλθεν. προσελθὼν δὲ τῷ δευτέρῳ εἶπεν ὠὡσαυτῶς" ὁ 
δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν Οὐ θέλω: ὕστερον μεταμεληθεὶς ἀπῆλ- 
θεν. τίς ἐκ τῶν a ἐποίησεν τὸ θέλημα τοῦ πατρός; 
"Réyovow * O ὕστερος." λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ᾿Αμὴν λέγω 
ὑμῖν ὅτι οἱ τελῶναι καὶ αἱ πόρναι προάγουσιν ὑμᾶς εἰς τὴν 
βασιλείαν τοῦ θεοῦ. ἦλθεν γὰρ ᾿ωάνης πρὸς ὑμᾶς ἐν ὁ- 
δῷ δικαιοσύνης, καὶ οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ’ οἱ δὲ τελῶναι 
καὶ αἱ πόρναι ἐπίστευσαν αὐτῷ" ὑμεῖς δὲ ἐδόῤσοιο δὲ μετε- 
wy 
μελήθητε ὕστερον τοῦ πιστεῦσαι αὐτῷ. Αλ- 
λην παραβολὴν ἀκούσατε. λνθρωπος ἣν οἰκοδεσπό- 
της ὅστις ἐφύτεγοεν ἀλλπτελῶνὰ Kal bparmon ayT@ 
περιέθηκεν Kal ὥργζξεν EN ayYT ληνὸν Kal @KO- 
/ / a 
AGMHCEN πύργον, καὶ ἐξέδετο αὐτὸν γεωργοῖς, καὶ ἀπε- 
“ A “ rn 
δήμησεν. ὅτε δὲ ἤγγισεν ὁ καιρὸς τών καρπῶν, ἀπέ- 
στειλεν τοὺς δούλους αὐτοῦ πρὸς τοὺς γεωργοὺς λάβενν τοὺς 
καρποὺς αὐτοῦ. καὶ λαβόντες οἱ γεωργοὶ τοὺς δούλους 
αὐτοῦ ὃν μὲν ἔδειραν, ὃν δὲ ἀπέκτειναν, ὃν δὲ ἐλιθοβό- 
λησαν. πάλιν ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους πλείονας τῶν 
΄σ € 
πρώτων, καὶ ἐποίησαν αὐτοῖς ὡσαύτως. ὕστερον δὲ ἀπέ- 
\ “ 
στεῖλεν πρὸς αὐτοὺς τὸν υἱὸν αὐτοῦ λέγων ᾿Ἐντραπήσονται 


25 παρ᾽ 28 δύο τέκνα | καὶ | ἀμπελώνί μον τ {ἢ 


24 


25 


26 
27 


28 


29 


30 


31 


32 


39 


34 


XXI XXII KATA ΜΑΘΘΑΙ͂ΟΝ 51 


\ εν « \ \ ’ / Ν ἐν πὶ » 
38 τὸν υἱόν pov. οἱ δὲ γεωργοὶ ἰδόντες τὸν υἱὸν εἶπον ἐν 
΄σ 4 2 , ς ΄ 
ἑαυτοῖς Οὗτός ἐστιν ὃ κληρονόμος: δεῦτε ἀποκτείνωμεν 
39 αὐτὸν καὶ σχῶμεν τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ: καὶ λαβόντες 
ΠΝ > , 7 φ΄ὰ > »»" Ν 3 , A 
4o αὐτὸν ἐξέβαλον ἔξω. Tov ἀμπελῶνος καὶ ἀπέκτειναν. οταν 
3 .ἷ ~ ~ ~ ΄ 
οὖν ἔλθη ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος, τί ποιήσει τοῖς γεωργοῖς 
“ι ἐκείνοις; λέγουσιν αὐτῷ Κακοὺς κακῶς ἀπολέσει αὐτούς, 
las + ΄ δ 
καὶ τὸν ἀμπελῶνα ἐκδώσεται ἄλλοις γεωργοῖς, οἵτινες 
“ Ν \ “ r lo 
ἀποδώσουσιν αὐτῷ τοὺς καρποὺς ἐν τοῖς καιροῖς αὐτῶν. 
42 λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς Οὐδέποτε ἀνέγνωτε ἐν ταῖς γρα- 
φαῖς 
/ ἃ 3 7 ε 3 la) 
Λίθον ON ATTEAOKIMACAN οἱ OIKOAOMOYNTEC 
© 2 ? 
οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφάλὴν γωνίδο' 
\ 2 / «“ 
ττὰρὰ Κγρίογ ἐγένετο AYTH, 
ἥν ψΓ s 3 3 A ¢€ aA 
Kal ἔστιν BAYMACTH EN OPOBAAMOTC HMON 5 
“ , “ δι ἽἼ 3 an 
43 διὰ τοῦτο λέγω ᾿ὑμῖν ὅτι' ἀρθήσεται ad’ ὑμῶν ἡ βασιλεία 
΄“- rn 9 “ Ἁ ω 
τοῦ θεοῦ καὶ τρῶς ἔθνει ποιοῦντι τοὺς καρποὺς αὐτῆς. 
44 [Kai ὁ ὁ πεσὼν ἐπὶ τὸν λίθον τοῦτον Bebo ἐφ᾽ ov 
45 δ᾽ ἂν πέσῃ λικμήσει αὐτόν. | ΓΚαὶ ἀκούσαντες" 
οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι τὰς παραβολὰς αὐτοῦ ἔγνω- 
46 σαν ὅτι περὶ αὐτῶν λέγει: καὶ (ηγόῦντες αὐτὸν κρατῆ- 
wat ἐφοβήθησαν τοὺς ὄχλους, ἐπεὶ εἰς προφήτην αὐτὸν 
τ εἶχον. Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς πάλιν εἶπεν ἐν 
2 παραβολαῖς αὐτοῖς λέγων ᾿Ὡμοιώθη 1 βασιλεία τῶν οὐρα- 
νῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὅστις ἐποίησεν γάμους τῷ υἱῷ 
- αὐτοῦ. καὶ ἀπέστειλεν τοὺς δούλους αὐτοῦ κα σαι ποὺς 
4 κεκλημένους εἰς τοὺς γάμους, καὶ οὐκ ἤθελον ἐλθεῖν. πάλιν 
ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους λέγων Elmare τοῖς oak 
μένοις Ἰδοὺ τὸ ἄριστόν μου ἡτοίμακα, ot ταῦροί μου 
A , , ivf lo 
καὶ τὰ σιτιστὰ τεθυμένα, καὶ πάντα ἕτοιμα: δεῦτε εἰς 
{ Δ ἘΡ , ae a \ > \ 
5 TOUS γάμους. οἱ δὲ ἘμΈΧ στε: ἀπῆλθον, ΘΟΕ τε τ 
6ἴδιον ἀγρόν, ὃς δὲ ἐπὶ τὴν ἐμπορίαν αὐτοῦ: οἱ δὲ λοιποὶ 
κρατήσαντες τοὺς δούλους αὐτοῦ ὕβρισαν καὶ ἀπέκτειναν. 
76 δὲ βασιλεὺς ὠργίσθη, καὶ πέμψας τὰ στρατεύματα 


43 ὑμῖν, 45 ᾿Ακούσαντες δὲ 
ἘΠ 5 


52 KATA MAOOATON XXII 


᾽ a > 4 \ lad 5 , \ A , : ἢ ἈΝ 
αὐτοῦ ἀπώλεσεν τοὺς φονεῖς ἐκείνους καὶ τὴν πόλιν αὐτῶν 
OE , , om ’ > “ « Ν , 
ἐνέπρησεν. τότε λέγει τοῖς δούλοις αὐτοῦ O μὲν γάμος 8 
΄ , > ¢ >! , > > 2 , 
ἕτοιμός ἐστιν, of δὲ κεκλημένοι οὐκ ἦσαν ἄξιοι: πορεύεσθε ο 
> aA εἶ , a ear Ν σ ᾽Ν og 
οὖν ἐπὶ τὰς διεξόδους τῶν ὁδών, Kal ὅσους ἐὰν εὕρητε 

’, 93 Ἂ ’ \ 3 , € - 
καλέσατε εἰς τοὺς γάμους. καὶ ἐξελθόντες οἱ δοῦλοι το 

κ \ , / ἃ e 
ἐκεῖνοι εἰς Tas ὁδοὺς eunyyoryoy? Gane ous εὕρον, πονη- 
ρούς τε καὶ ἀγαθούς: καὶ ἐπλήσθη ὁ γυμφὼν ἀνακειμένων. 
εἰσελθὼν δὲ ὁ ᾿βασιλεὺε θεάσασθαι τοὺς ἀνακειμένους εἶδεν 11 
ἐκεῖ ἄνθρωπον οὐκ ἐνδεδυμένον ἔνδυμα γάμου: καὶ λέγει x2 

rn ς “ “ an “Ὁ Α » >» , 
αὐτῷ ‘“Eraipe, πῶς εἰσῆλθες ὧδε μὴ ἔχων ἔνδυμα γάμου; 

ε Ay 4 / 7 ς > “ ΄ , 
ὁ δὲ ἐφιμώθη. τότε ὁ βασιλεὺς εἶπεν τοῖς διακόνοις An- 13 
σαντες αὐτοῦ πόδας καὶ χεῖρας ἐκβάλετε αὐτὸν εἰς τὸ 

, A > / > “ a+ ς A A € 
σκότος TO ἐξώτερον: ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς Kat ὁ Bpv- 

4 »“ 300 \ , 5 λ \ > , ‘ 
yuos τῶν ὀδόντων. πολλοὶ γάρ εἰσιν κλητοὶ ὀλίγοι δὲ 14 
ἐκλεκτοί. 

Τότε πορευθέντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον 15 
C4 i pee , 3 ω Ἁ 3 Ψ» 
ὅπως αὑτὸν παγιδεύσωσιν ἐν λογῷ. καὶ ἀποστέλλουσιν τό 
αὐτῷ τοὺς μαθητὰς αὐτῶν μετὰ τῶν Ἡρφδιανῶν λέγοντας 
Διδάσκαλε; οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ ἐν 
ἀληθείᾳ. διδάσκεις, καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός, οὐ γὰρ 
βλέπεις εἰς πρόσωπον ἀνθρώπων' εἰπὸν οὖν ἡμῖν τί σοι 17 
δοκεῖ: ἔξεστιν δοῦναι κῆνσον Καίσαρι ἢ οὔ; γνοὺς δὲ τ8 
ὁ Ἰησοῦς τὴν πονηρίαν αὐτῶν εἶπεν Τί με πειράζετε, 

Ἁ a 7 

ὑποκριταί; ἐπιδείξατέ μοι τὸ νόμισμα. τοῦ κήνσου. οἵ τὸ 

3 ~ ~ 
δὲ προσήνεγκαν αὐτῷ δηνάριον. καὶ λέγει αὐτοῖς ' Τίνος 20 
ἡ εἰκὼν αὕτη καὶ ἢ ἐπιγραφή; λέγουσιν Καίσαρος. τότε ax 
λέγει αὐτοῖς ᾿Απόδοτε οὖν τὰ Καίσαρος Καίσαρι καὶ τὰ 
τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ. καὶ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν, καὶ ἀφέντες 22 
αὐτὸν ἀπῆλθαν. 

Ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ προσῆλθον αὐτῷ Σαδδουκαΐοι, λέ- 23 
γοντες μὴ εἶναι ἀνάστασιν, καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν ΔΈΧΗΙ 24 
res Διδάσκαλε, Μωυσῆς εἶπεν ᾿Εάν TiC ἀποθάνῃ MAI 
v / 2 / 
ἔχων TEKNA, ETTIPFAMBPEYCE! ὁ ἀλελφὸς ayToY TAN 


« » A 
20 ὃ Ἰησοῦς 


XXII KATA MAOOAION 53 


a “ 3 / ἊΣ 
Γυνὰϊκὰ ayTOY Kal ANacTHcEel οπέρλλὰ τῷ ἀλελφῷ 
25 AYTOY. ἦσαν δὲ παρ᾽ ἡμῖν ἑπτὰ ἀδελφοί: καὶ 6 πρῶτος 
γήμας ἐτελεύτησεν, καὶ μὴ ἔχων σπέρμα ἀφῆκεν τὴν 
26 γυναῖκα αὐτοῦ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ: ὁμοίως καὶ 6 δεύτερος 
27 καὶ ὃ τρίτος, ἕως τῶν ἑπτά: ὕστερον δὲ πάντων ἀπέθανεν 
281) γυνή. ἐν τῇ ἀναστάσει οὖν τίνος τῶν ἑπτὰ ἔσται γυ- 
οονῇ; πάντες γὰρ ἔσχον αὐτήν. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς 
2 > “ a \ Q/ \ \ \ A 
εἶπεν αὐτοῖς Πλανᾶσθε μὴ εἰδότες tas γραφὰς μηδὲ τὴν 
30 δύναμιν τοῦ θεοῦ: ἐν γὰρ τῇ ἀναστάσει οὔτε γαμοῦσιν 
οὔτε γαμίζονται, ἀλλ᾽ ὡς ἄγγελοι ἐν τῷ οὐρανῷ εἰσίν' 
3: περὶ δὲ τῆς ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν οὐκ ἀνέγνωτε τὸ ῥη- 
32 θὲν ὑμῖν ὑπὸ τοῦ θεοῦ λέγοντος ᾿Εγώ eimt ὁ θεὸς 
᾿ΑΒβρδὰλλ Kal ὁ θεὸς ᾿ΙΪοδὰκ Kal ὁ θεὸς ᾿Ιακώβ; 
3 y+ ς \ ~ b) A / A 3 , 
33 οὐκ ἔστιν [ὁ] θεὸς νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων. Καὶ ἀκούσαντες 
οἱ ὄχλοι ἐξεπλήσσοντο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ. 
34 Οἱ δὲ Φαρισαῖοι ἀκούσαντες ὅτι ἐφίμωσεν τοὺς Sad- 
35 δουκαίους συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτό. καὶ ἐπηρώτησεν εἷς 
> 2A \ / > » , J aged A 
36 ἐξ αὐτῶν νομικὸς πειράζων αὐτόν Διδάσκαλε, ποία ἐντολὴ 
37 μεγάλη ἐν τῷ νόμῳ; 0 δὲ ἔφη αὐτῷ ᾿Αγὰπήσειο Κύριον 
“ 3 ty na 
TON θεόν Coy EN ὅλῃ KapAfa coy Kal ἐν ὅλῃ TH 
~ > «“ n ¢ 
38 YYXH COY Kal EN OAH TH AlaNofa Coy: αὕτη ἐστὶν ἡ 
, N ’ > , , re piecewise Tine? 
39 μεγάλη Kal πρώτη ἐντολή. δευτέρα ᾿ ὁμοία "αὕτη Ara- 
4o TTHCEIC TON TTAHC{ON COY ὡς CEAYTON. ἐν ταύταις ταῖς 
δυσὶν ἐντολαῖς ὅλος ὁ νόμος κρέμαται καὶ of προφῆ- 
4: ται. Συνηγμένων δὲ τῶν Φαρισαίων ἐπηρώτησεν 
42 αὐτοὺς ὃ ᾿Ιησοῦς λέγων Τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ χριστοῦ; 
43 τίνος υἱός ἐστιν; λέγουσιν αὐτῷ Τοῦ Δαυείδ. λέγει αὐτοῖς 
Πῶς οὖν Δαυεὶδ ἐν πνεύματι καλεῖ "αὐτὸν κύριον" λέγων 
“4. Εἶπεν Κύριος τῷ κγρίῳ moy Kaeoy ἐκ λεζξιῶν MOY 
“ n 3 ¢ a a 
ξεως ἂν θῶ ToYC ἐχθρούς CoY YTIOKATW τῶν πολῶν 
COY; 
> 3 \ - Dx ‘aX , A «Χ 3 ap 15 , 
45 εἰ οὖν Δαυεὶδ καλεῖ αὐτὸν κύριον, πῶς υἱὸς αὐτοῦ ἐστίν; 
\ > \ 3 / 3 a“ >) “ ’ 5 Ν 3 , 
46 καὶ οὐδεὶς ἐδύνατο ἀποκριθῆναι αὐτῷ λόγον, οὐδὲ ἐτόλ- 


39 ὁμοίως | αὐτῇ 43 κύριον αὐτὸν 


54 KATA MAOOAION XXII XXIII 


σὰν Lae) , ~ ¢ ~ 5,4 3 
μησέν τις ἀπ᾽ ἐκείνης τῆς ἡμέρας ἐπερωτῆσαι αὐτὸν οὐκέτι. 
, ς 3 “ 3 / ae » \ ~ 
Tore [ὁ] Ἰησοῦς ἐλάλησεν τοῖς ὄχλοις καὶ τοῖς pabn- x 
΄ 9 lal , > A ~ , ΄ 5 , 
ταῖς αὐτοῦ λέγων “Emi ths Μωυσέως καθέδρας ἐκάθισαν 2 
rad ΄“ , > A 
οἱ γραμματεῖς Kal of Φαρισαῖοι. πάντα οὖν ὅσα ἐὰν εἴπω- 3 
΄σ , - A ΔΨ x, A \ 
σιν ὑμῖν ποιήσατε καὶ τηρεῖτε, κατὰ δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν μὴ 
΄“΄ A > ~ , 
ποιεῖτε, λέγουσιν yap Kal ov ποιοῦσιν. δεσμεύουσιν δὲ 4 
, , Tt ΕΣ. , 3. ἡ \ of a 5) / 
φορτία βαρέα ' καὶ ἐπιτιθέασιν ἐπὶ τοὺς @pous τῶν ἀνθρώ- 
3 ΄“ ΡῚ ~ 3 , ΄“΄ 
mov, αὐτοὶ δὲ τῷ δακτύλῳ αὐτῶν οὐ θέλουσιν κινῆσαι 
2) 4 ’ σ΄ an Α ΄ 
αὐτά. πάντα δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν ποιοῦσιν πρὸς τὸ θεαθῆναι 5 
΄σ 9 A A , Ἂν τον XN 
τοῖς ἀνθρώποις: πλατύνουσι yap τὰ φυλακτήρια αὐτῶν καὶ 
if A , ~ ‘ \ / 
μεγαλύνουσι τὰ κράσπεδα, φιλοῦσι δὲ THY πρωτοκλισίαν 6 
a9 “ a Ὁ 
ἐν τοῖς δείπνοις καὶ τὰς πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγω- 
~ ΄ 5» ΄ A al 
yais καὶ τοὺς ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς καὶ καλεῖσθαι 7 
ς Α ~ > € Cal AY “A 
ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων Ῥαββεί. ὑμεῖς δὲ μὴ κληθῆτε 8 
ε , = é a , , \ 
PaBBei, cis yap ἐστιν ὑμῶν ὁ διδάσκαλος, πάντες δὲ 
«ς co 3 , 2 Q , A ’ «ς “ ἄς, ἂς 
ὑμεῖς ἀδελφοί ἐστε: καὶ πατέρα μὴ καλέσητε ὑμῶν ἐπὶ 9 
a a - ΄“ \ ς > , \ 
τῆς γῆς, εἷς yap ἐστιν ὑμῶν ὁ πατὴρ ὁ οὐράνιος" μηδὲ το 
ni σ Ἁ «ς ~ > \ Ὄ ες 
κληθῆτε καθηγηταί, ὅτι καθηγητὴς ὑμῶν ἐστὶν εἷς ὁ χρι- 
’ ε \ , ς “- + ¢ ΄ , ¢/ Δ 
στός: ὁ δὲ μείζων ὑμῶν ἔσται ὑμῶν διάκονος. “Ὅστις δὲ 
ς ’ \ v / ¢ 
ὑψώσει ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, Kal ὅστις ταπεινώσει ἑαυ- 
A ς , LON, Ν cee Ψ» ἈΝ 
τὸν ὑψωθήσεται. Οὐαὶ δὲ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ 14 
~ « , ¢ , \ , “ > 
Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι κλείετε τὴν βασιλείαν τῶν οὐρα- 
a ms € na \ 3 3 j 
νῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων: ὑμεῖς yap οὐκ εἰσέρχεσθε, 
> ‘ \ >) , > / 5 σε 2 αἷΝ Cs. ee 
οὐδὲ τοὺς εἰσερχομένους ἀφίετε εἰσελθεῖν. Oval ὑμῖν, 15 
΄σ΄ ΄ ς ’ σ ’ Ἁ 
γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι περιάγετε τὴν 
, ΄ a , Ἁ 
θάλασσαν καὶ τὴν ξηρὰν ποιῆσαι ἕνα προσήλυτον, καὶ 
ef o ? U ς ~ 
ὅταν γένηται ποιεῖτε αὐτὸν υἱὸν γεέννης διπλότερον ὑμῶν. 
> ς»" ΄ ἃ “Δ > , » 
Οὐαὶ ὑμῖν, ὁδηγοὶ τυφλοὶ οἱ λέγοντες “Os ἂν ὁμοσῇῃ εν τό 
δ σ᾿ IQ? 5 a 5A ae > “ a ἴον 
τῷ ναῷ, οὐδέν ἐστιν, ὃς O ἂν ὁμόσῃ ἐν τῷ χρυσῷ τοῦ 
a 3 δ. A / 5 / 
ναοῦ ὀφείλει: μωροὶ καὶ τυφλοί, τίς yap μείζων ἐστίν, ὁ 17 
“Ὁ \ ΄ / Δ x 
χρυσὸς ἢ ὃ ναὸς ὁ ἁγιάσας τὸν χρυσόν; Kat Os ay 18 
bd , 3 A , be a 3 a δ᾽ “Δ > ,ὔ 3 
ὁμόσῃ ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ, οὐδέν ἐστιν, ὃς O ἂν ὁμοσῃ ἐν 
΄ , ΄“ , > a > TT , / \ = 
τῷ δώρῳ τῷ ἐπάνω αὐτοῦ ὀφείλει ' τυφλοί, τί γὰρ μεῖζον, το 


4 καὶ δυσβάστακτα 19 μωροὶ καὶ 


XXIII KATA MA@OAION 55 


\ ~ “Δ A , A [4 , Ν “ ς ᾽ν 
20 τὸ δῶρον ἢ τὸ θυσιαστήριον τὸ ἁγιάζον τὸ δώρον; ὃ οὖν 
» / “ / > > “ ΄ 
ὀμόσας ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ ὀμνύει ἐν αὐτῷ καὶ ἐν πᾶσι 
ial > / “ Ly > , ~ ~ 3 / > 
οἱ τοῖς ἐπάνω αὐτοῦ: καὶ ὁ ὀμόσας ἐν τῷ ναῷ ὀμνύει ἐν av- 
- “ Γ΄. “ 1 > / \ ς 3 ’ lol 
22T@ καὶ ἐν TO κατοικοῦντι αὐτόν: καὶ ὁ ὀμόσας ἐν τῷ 
5 ~ > / “ σ΄ a » an 
οὐρανῷ ὀμνύει ἐν τῷ θρόνῳ τοῦ θεοῦ καὶ ἐν τῷ καθημένῳ 
> , > “ 3 ες ἘΝ τὸς A - \ : a c 
23 ἐπάνω αὐτοῦ. Oval ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑπο- 
πος > vas t Ni oh, ‘ 
κριταί, OTL ἀποδεκατοῦτε τὸ ἡδύοσμον καὶ τὸ ἄνηθον καὶ TO 
, \ > / \ , ~ / \ , 
κύμινον, καὶ ἀφήκατε Ta βαρύτερα τοῦ νόμου, THY κρίσιν 
\ \ ἴω lon , > 
kal TO ἔλεος καὶ THY πίστιν: ταῦτα δὲ ἔδει ποιῆσαι κακεῖνα 
\ > o ς , ,ὔ \ / \ 
24 μὴ ἀφεῖναι. ὁδηγοὶ τυφλοί, διυλίζοντες τὸν κωνωπα τὴν 
Ν , > « “ σ΄ \ 
25 δὲ κάμηλον καταπίνοντες. Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ 
los ς ’ 7 , \ 9, “ 
Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι καθαρίζετε τὸ ἔξωθεν τοῦ ποτη- 
, A “ , + A , 3 ς la 
plov καὶ τῆς παροψίδος, ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ἐξ ἁρπαγῆς 
Ἁ 3 ’ Cad , a“ A 
26 καὶ ἀκρασίας. Φαρισαῖε τυφλέ, καθάρισον πρῶτον τὸ 
2 A lal , a ,ὔ [χὰ 
ἐντὸς τοῦ ποτηρίου [καὶ τῆς παροψίδος), ἵνα γένηται καὶ 
\ > \ > “ ,ὔ ιν δον σι ΄σ A 
27 TO ἐκτὸς αὐτοῦ καθαρόν. Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ 
a ¢ / i , 7 ’ 
Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι ᾿ παρομοιάζετε τάφοις κεκονιαμέ- 
“ +» Ν ,ὔ ς “ 4 \ , 
νοις, οἵτινες ἔξωθεν μὲν φαίνονται ὡραῖοι ἔσωθεν δὲ γέ- 
3 »Ὦ A“ U 3 Ω͂ 
28 μουσιν ὀστέων νεκρῶν καὶ πάσης ἀκαθαρσίας: οὕτως καὶ 
c bons »ὕ θ \ , - 3 , , yy 
ὑμεῖς ἔξωθεν μὲν φαίνεσθε τοῖς ἀνθρώποις δίκαιοι, ἔσωθεν 
3 Ν ς , > 3 Μ᾿ 
a9 δέ ἐστε μεστοὶ ὑποκρίσεως καὶ ἀνομίας. Οὐαὶ ὑμῖν, 
r N nw ς cf aA \ 
γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι οἰκοδομεῖτε τοὺς 
’ ΄σ ~ wn \ ~~ ΄ 
τάφους τῶν προφητῶν καὶ κοσμεῖτε τὰ μνημεῖα τῶν 
, \ , > » > na € , A ’ 
30 δικαίων, καὶ λέγετε Ei ἤμεθα ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν πατέ- 
ς r > “Δ yf ΟῚ a Q > land ce ἴω 
pov ἡμῶν, οὐκ ἂν ἤμεθα αὐτῶν κοινωνοὶ ἐν τῷ αἵματι τῶν 
~ ° ΄σ' ς ~~ δ « od 
31 προφητῶν: ὦστε μαρτυρεῖτε ἑαυτοῖς OTL υἱοί ἐστε TOY 
’ Ν a ς “ Γ , π \ 
32 φονευσάντων τοὺς mpopyras. Kat ὑμεῖς mAnpwoate TO 
Ξ ΠΟΘΙ 1 , 9 a 
33 μέτρον τῶν πατέρων ὑμῶν. ὄφεις γεννήματα ἐχιδνῶν, 
“- , > A los , a ’ A ~ in ΑἹ 
34 πῶς φύγητε ἀπὸ τῆς κρίσεως τῆς γεέννης; διὰ τοῦτο ἰδοὺ 
> 4 > , Ἁ € a“ , \ \ 
ἐγὼ ἀποστέλλω πρὸς ὑμᾶς προφήτας καὶ σοφοὺς καὶ 
“ 3 “ὄ > ΄σ 4 
γραμματεῖς: ἐξ αὐτῶν ἀποκτενεῖτε καὶ σταυρώσετε, καὶ 
2) 3 A“ ,ὔ ΄“΄ las ς ΄- 
ἐξ αὐτῶν μαστιγώσετε ἐν ταῖς συναγωγαῖς ὑμῶν καὶ 
, 3 A 4 > , / ᾿, 3 > « “ vas 
35 διώξετε ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν: ὅπως ἔλθη Eh ὑμᾶς πᾶν 


21 κατοικήσαντι 27 ὅμοιαζετε 35 πληρώσετε 34 ᾿Ιδοὺ 


56 KATA MAOOAION , - XXIII XXIV 


< ~~ lal ~ 

αἷμα δίκαιον ἐκχυννόμενον ἐπὶ τῆς γῆς ἀπὸ τοῦ αἵματος 

"ABeX τοῦ δικαίου ἕως τοῦ αἵματος Ζαχαρίου υἱοῦ Βαρα- 

a nw ΄“ ΓΟ ΧΩ at. 7 ae 

xlov, ὃν ἐφονεύσατε μεταξὺ Tov ναοῦ καὶ τοῦ θυσιαστη- 

δ ον ς- ΦΨ ic eee 
piov. ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἥξει ' ταῦτα πάντα' ἐπὶ τὴν γενεὰν 
/ > 

ταύτην. Ἱερουσαλήμ ᾿Ἱερουσαλήμ, ἡ ἀποκτεί- 

Ν , \ n \ > , 

νουσα τοὺς προφήτας καὶ λιθοβολοῦσα τοὺς ἀπεσταλμέ- 

Ν 9. ἐὰδ , ~ 

vous πρὸς αὐτὴν, — ποσάκις ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ 

a “ a 

τέκνα σου, OY τρόπον ὄρνις ἐπισυνάγει τὰ νοσσία [αὐτῆς] 

«ς Ν Ν lA \ 5 > , 9 A 2 4, ¢ an ¢ 

πυπο Tas πτερυγᾶς, Καὶ οὐκ ἠθελήσατε; ἰδοὺ ἀφίετὰι YMIN O 

> ε “-“ Ὕ- \ ca 3 / 5) 

οἶκος YM@N'. λέγω γὰρ ὑμῖν, ov μή pe ἴδητε am ἄρτι 

ἕως ἂν εἴπητε 
> / € 3 / 9 5 / ͵7 
Εὐλογηλένοος ὁ EPXOMENOC ἐν ONOMAaTI Κυρίου. 


4 > \ ee} ~ 5 A σι “ 
Καὶ ἐξελθὼν ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ ἐπορεύετο, καὶ 
προσῆλθον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπιδεῖξαι αὐτῷ τὰς οἰκοδομὰ 
ροσῆ μαθὴη ὑτῷ τὰς οἰκοδομὰς 
an ς “ ς ἃς 3 ‘ 3 > ΄σ 3 , 
τοῦ ἱεροῦ: ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς Ov βλέπετε 
lal 4 3 \ ς ~ > 4 > “ - : 
ταῦτα πάντα; ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ μὴ ἀφεθῇ ὡδὲ λίθος 
a > , n 
ἐπὶ λίθον ὃς οὐ καταλυθήσεται. Καθημένου δὲ αὐτοῦ 
“- i “ 3 Lod rat 3 a 
ἐπὶ τοῦ "Ὄρους τῶν ᾿Ελαιῶν προσῆλθον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ 
5». AN ΄ ἌΣ ΤΟΝ es , “ »” \ , 
κατ᾽ ἰδίαν λέγοντες Elmov ἡμῖν more ταῦτα ἔσται, καὶ TL 
ΑἉ wn » rt ’ὔ a ~~ 
“τὸ σημεῖον τῆς σῆς παρουσίας καὶ συντελείας τοῦ αἰῶνος. 


56 
37 


38 
39 


3 


\ > \ κι 5 al 3 > “ , , 
καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὑτοῖς Βλέπετε μὴ τις 4 


«ς ~ λ 4 is λλ ἃ A aN , 3. ~ > J / 
ὑμᾶς πλανήσῃ: πολλοὶ yap ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματι 
, > “4 > ς / Q AD \ λ , 
μου λέγοντες Ἐγώ εἰμι ὁ χριστός, καὶ πολλοὺς mavy- 
, \ 3 / , . » Nt , 
govow. μελλήσετε δὲ ἀκούειν πολέμους καὶ ἀκοὰς πολέ- 
con \ 6 “ θ ᾿ a \ Ἵ IAN. + 
pov: ὁρᾶτε, pn θροεῖσθε' AET yap FENECOAI, ἃ οὕπω 
> \ \ aN 2 / \ “ 2 Weed 
ἐστὶν τὸ τέλος. ἐγερθήσετδι yap ἔθνος ἐπὶ EONOC Kal 
3 », 
BaciAefa ἐπὶ BaciAefaNn, καὶ ἔσονται λιμοὶ καὶ σεισμοὶ 
κατὰ τόπους: πάντα δὲ ταῦτα ἀρχὴ ὠδίνων. τότε παρα- 
δώσουσιν ὑμᾶς εἰς θλίψιν καὶ ἀποκτενοῦσιν ὑμᾶς, καὶ 
., aA ~ of 
ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων τῶν ἐθνῶν διὰ τὸ ὄνομά 


5 


6 


7 


9 


μου. καὶ τότε CKANADAICOHCONTAI πολλοὶ καὶ ἀλλήλους τὸ 
παραδώσουσιν καὶ μισήσουσιν ἀλλήλους: καὶ πολλοὶ Yev- τι 


36 πάντα ταῦτα 38 ἔρημος 


XXIV KATA MAQOAION 57 


12 δοπροφῆται ἐγερθήσονται καὶ πλανήσουσιν πολλούς" καὶ 
διὰ τὸ πληθυνθῆναι τὴν ἀνομίαν ψυγήσεται ἡ ἀγάπη τῶν 
13 AAG ς δὲ « , > aN ey θή \ 
13 πολλῶν, ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς τέλος οὗτος σωθήσεται. καὶ 
κηρυχθήσεται τοῦτο τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας ἐν ὅλῃ 
τῇ οἰκουμένῃ εἰς μαρτύριον πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν, καὶ τότε 
τς ἥξει τὸ τέλος. Ὅταν οὖν ἴδητε τὸ βλέλγγμλὰ TAC 
3 / A c \ \ \ “ / ¢ \ 
EPHMMCEWC TO ῥηθὲν διὰ Δανιὴλ τοῦ προφήτου ἑστὸς 
EN τόπῳ ἁγίῳ, ὁ ρος ρον ον γοείτω, τότε οἱ ἐν τῇ 
17 ᾿Ιουδαίᾳ φευγέτωσαν © eis’ τὰ ὄρη, ὁ ἐπὶ τοῦ δώματος μὴ 
18 καταβάτω ραι τὰ ἐκ τῆς οἰκίας αὐτοῦ, καὶ ὁ ἐν τῷ ΕΠ 
19 μὴ ἐπιστρεψάτω ὀπίσω ὧραι τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ. οὐαὶ δὲ 
ταῖς ἐν γαστρὶ ἐχούσαις καὶ ταῖς θηλαζούσαις ἐν ἐκείναις 
20 ταῖς ἡμέραις. προσεύχεσθε δὲ ἵνα μὴ ee ἡ φυγὴ 
οἱ ὑμῶν χειμῶνος μηδὲ σαββάτῳ: ἔσται γὰρ τότε θλίψιο 
μεγάλη O1d OY γέγονεν ATT ἀρχῆς KOCMOY Ewe TOY 
“ 5.» 3 Α , X 3 A > , ¢ % 

22 ΝΥ͂Ν οὐδ᾽ ov μὴ γένηται. καὶ εἰ μὴ ἐκολοβώθησαν αἱ 
ἡμέραι ἐκεῖναι, οὐκ ἂν ἐσώθη πᾶσα σάρξ: διὰ δὲ τοὺς 

» A , ς [4 , 3 ΄“᾽ ’ »»ὕ 
23 ἐκλεκτοὺς κολοβωθήσονται αἱ ἡμέραι ἐκεῖναι. Tore ἐὰν 

Cary + 3 Nee ε PENS ΤΟΝ \ , 

τις ὑμῖν εἴπῃ ᾿Ἰδοὺ ὧδε ὁ χριστός ἢ “Qde, μὴ nd PEC ies 
24 ἐγερθήσονται yap ψευδόχριστοι: καὶ ΨΕΥΣΟΥΤΡΟΦΗΤΑΙ, καὶ 
A@COYCIN CHMETA μεγάλα Kal Tépata ὥστε πλανᾶσθαι" 
os εἰ δυνατὸν καὶ τοὺς ἐκλεκτούς: ἰδοὺ προείρηκα ὑμῖν. 
26 ἐὰν οὖν εἴπωσιν ὑμῖν ᾿Ιδοὺ ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐστίν, μὴ ἐξ- 
27 ἔλθητε’ ᾿ἸἸδοὺ ἐν τοῖς ταμείοις, μὴ πιστεύσητε' ὥσπερ 
γὰρ ἡ ἀστραπὴ ἐξέρχεται ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ φαίνεται ἕως 
δυσμῶν, οὕτως ἔσται ἡ παρουσία τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου" 
28 ὅπου ἐὰν ἦ τὸ πτῶμα, ἐκεῖ συναχθήσονται οἱ ἀετοί. 
29 Εὐθέως δὲ μετὰ τὴν θλίψιν τῶν ἡμερῶν ἐκείνων ὁ ἥλιος 
cKoTicOHicetal, Kal ἡ σελήνη OY AWcel τὸ φέγγος 
ἀὐτῆς, kal οἱ AcTépec TECOYNTAI ATTO TOY OYPANOY, 
9 Kal δὶ AYNAMEIC τῶν OYPAN@N CAAEYOHCONTAI. καὶ 
τότε φανήσεται τὸ σημεῖον τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἐν 
οὐρανῷ, καὶ τότε κόψονται πδᾶοσὰι ai φγλὰὶ τῆς PHC 


τό ἐπὶ 24 πλανῆσαις 


58 KATA MAOOAION XXIV 


Ae \ ἘΧᾺ i 5 
καὶ ὄψονται τὸν YION TOY ἀνθρώτπου ἐρχόλλενον ἐπὶ 
~ la! ~ 5» “ 
τῶν νεφελῶν TOY οὐρὰνοῦ μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης 
A \ > n \ 2 ΄ 3 “ \ ΄ 
πολλῆς" καὶ ἀποστελεῖ τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ META CAA- 53: 
T / > / : ‘ 
ΤΙΓΓΟΟ ᾿ MEPAAHC, Kal ETTICYNAZOYCIN τοὺς ἐκλεκτοὺς av- 
~ 3 a / / 3 a ee a 
τοῦ EK τῶν TECCAPWN ANEMWN ATT AKPWN OYPANQN 
ag n v > “.4" nw ~~ 
EWC [TAN] ἄκρων AYTAN. "Amo δὲ τῆς συκῆς 32 
Ν , σ + ς ’ x. A 4 
padete τὴν παραβολήν: ὅταν ἤδη ὁ κλάδος αὐτῆς γένηται 
c A ‘ N , 3 , , “ 3, ἐν τὰ \ 
ἁπαλὸς καὶ ta φύλλα ἐκφύῃ, γινώσκετε OTL ἐγγὺς TO 
θέρος- οὕτως καὶ ὑμεῖς, ὅταν ἴδητε πάντα ταῦτα, γινώσκετε 33 
[χὰ 5 4 > 5. "Ἂς , > \ ’ c a ΄“ 2 A 
OTL ἐγγύς ἐστιν ἐπὶ θύραις. ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐ μὴ 34 
παρέλθῃ ἡ γενεὰ αὕτη ἕως [ἂν] πάντα ταῦτα γένηται. ὁ 35 
οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσεται, οἱ δὲ λόγοι μου οὐ μὴ 
, 4 \ wis OR > , Ν 4 
παρέλθωσιν. Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ ὥρας 36 
IO 8 > FQN © ἡ a 3 a ιν ε rages 
οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ of ἄγγελοι τῶν οὐρανῶν οὐδὲ ὁ υἱός, 
εἰ μὴ ὁ πατὴρ μόνος. ὥσπερ γὰρ αἱ ἡμέραι τοῦ Νῶε, 37 
of 1 ἴων nw ~ ΄ 
οὕτως ἔσται ἡ παρουσία τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου: ὡς γὰρ 38 
ἦσαν ἐν ταῖς ἡμέραις [ἐκείναις] ταῖς πρὸ τοῦ κατακλυσμοῦ 
τρώγοντες καὶ πίνοντες, γαμοῦντες καὶ γαμίζοντες, ἄχρι ἧς 
e , lo an / > 
ἡμέρας εἰεοῆλθεν Νῶε εἰς THN κιβωτόν, καὶ οὐκ ἔγνωσαν 39 
μ4 9 ς Q . 9 9 {τέ ᾿, ε 
ἕως ἦλθεν ὁ κατακλυσμὸς καὶ ἦρεν ἅπαντας, οὕτως ἔσται ἢ 
παρουσία τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. τότε ἔσονται δύο ἐν τῷ 40 
ἀγρῷ, εἶ: λαμβά i εἷς ἀφίεται: δύο ἀλήθουσ. 
γρῷ, εἷς παραλαμβάνεται καὶ εἷς adie υ ή αι 41 
ἴω ͵ 3 , 
ἐν τῷ μύλῳ, pia παραλαμβάνεται καὶ μία ἀφίεται. ypn- 42 
γορεῖτε οὖν, ὅτι οὐκ οἴδατε ποίᾳ ἡμέρᾳ ὁ κύριος ὑμῶν 
ἔρχεται. ἐκεῖνο δὲ γινώσκετε ὅτι εἰ ἤδει ὁ οἰκοδεσπότης 43 
a 9, xa > a 
ποίᾳ φυλακῇ ὁ κλέπτης ἔρχεται, ἐγρηγόρησεν ἂν καὶ οὐκ ἂν 
εἴασεν διορυχθῆναι τὴν οἰκίαν αὐτοῦ. διὰ τοῦτο καὶ ὑμεῖς 44 
γίνεσθε ἕτοιμοι, ὅτι 7 οὐ δοκεῖτε ὥρᾳ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου 
» ’ ἢ > NN € A “- \ , a 
ἔρχεται. Tis dpa ἐστὶν ὁ πιστὸς δοῦλος καὶ φρόνιμος ὃν 45 
κατέστησεν ὁ κύριος ἐπὶ τῆς οἰκετείας αὐτοῦ τοῦ δοῦναι 
αὐτοῖς τὴν τροφὴν ἐν καιρῷ; μακάριος ὁ δοῦλος ἐκεῖνος 46 
δ “ ο “ 
ὃν ἐλθὼν ὁ κύριος αὐτοῦ εὑρήσει οὕτως ποιοῦντα: ἀμὴν 47 
,  “« a “ se 
λέγω ὑμῖν ὅτι ἐπὶ πᾶσιν τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτοῦ καταστή- 


31 φωνῆς 


XXIV XXV KATA MAGOAION 59 


> / ΣΝ δὴ δὴ ε \ n » ΄“΄ ϑ nm 
,8 σει αὐτόν. ἐὰν δὲ εἴπῃ ὁ κακὸς δοῦλος ἐκεῖνος ἐν TH 
, > “ ,ὔ ς ’ \ + , 
49 καρδίᾳ αὐτοῦ Χρονίζει μου ὁ κύριος, καὶ ἄρξηται τύπτειν 
> ~ “ 
τοὺς συνδούλους αὐτοῦ, ἐσθίῃ δὲ καὶ πίνῃ μετὰ τῶν με- 
, “ ¢ ’ “ , > , 5 Coes a ? 
50 θυόντων, ἥξει ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἐν ἡμέρᾳ ἢ OV 
a Ω - » , Meal 
οἱ προσδοκᾷ Kal ἐν wpa H οὐ γινώσκει, καὶ διχοτομήσει αὐτὸν 
΄-» la ς a εν 
καὶ τὸ μέρος αὐτοῦ μετὰ τῶν ὑποκριτῶν θήσει: ἐκεῖ ἔσται 
« \ Ἁ c ‘ ~ > , , 
10 κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. Τότε 
ς , ς , a 3 i , , 
ὁμοιωθήσεται ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν δέκα παρθένοις, 
a a V , ¢€ “ SSA b ς , 
αἵτινες λαβοῦσαι τὰς λαμπάδας ἑαυτῶν ἐξῆλθον εἰς ὑπαν- 
~ ~A > \ XN 
2Tnow τοῦ νυμφίου. πέντε δὲ ἐξ αὐτῶν ἦσαν μωραὶ καὶ 
, , € \ \ la ‘ ’ 
4 πέντε φρόνιμοι: ai γὰρ μωραὶ λαβοῦσαι τὰς λαμπάδας 
3 ζω > », ~ 
4 [αὐτῶν] οὐκ ἔλαβον μεθ᾽ ἑαυτῶν ἔλαιον: ai δὲ φρόνιμοι 
+ yy > ΄“ 9 , 4 ~ ’ 
ἔλαβον ἔλαιον ἐν τοῖς ἀγγείοις μετὰ τῶν λαμπάδων 
"»" “ ’ lal 
5 ἑαυτῶν. χρονίζοντος δὲ τοῦ νυμφίου ἐνύσταξαν πᾶσαι 
A > 1, , Ν \ A ᾽᾿ 3 A « 
6 καὶ ἐκάθευδον. μέσης δὲ νυκτὸς κραυγὴ γέγονεν “Idov ὁ 
, / , > an 
7 νυμφίος, ἐξέρχεσθε εἰς ἀπάντησιν. τότε ἠγέρθησαν πᾶσαι 
΄ ΄σ 4 \ “ 
αἱ παρθένοι ἐκεῖναι καὶ ἐκόσμησαν τὰς λαμπάδας ἑαυτῶν. 
ς δ Ν “ , ἊΣ , (acs 2 Ay 39 , 
8 ai δὲ pwpat ταῖς φρονίμοις εἶπαν Δότε ἡμῖν ἐκ του ἐλαίου 
[4 ΄“ [2 ε / € ~ , ᾽ ’ A 
9 ὑμῶν, ὅτι ai λαμπάδες ἡμῶν σβέννυνται. ἀπεκρίθησαν δὲ 
ς , , , Ya 9 V7 3 , CoA Ν 
ai φρόνιμοι λέγουσαι Μήποτε “ov μὴ ἀρκέσῃ ἡμῖν καὶ 
Ca ’ r A \ - > 
ὑμῖν: πορεύεσθε μᾶλλον πρὸς τοὺς πωλοῦντας καὶ ayopa- 
“ 3 ΄ iy 
10 σατε ἑαυταῖς. ἀπερχομένων δὲ αὐτῶν ἀγοράσαι ἦλθεν ὁ 
, [χ 4 “ a , 
νυμφίος, καὶ ai ἕτοιμοι εἰσῆλθον μετ᾽ αὐτοῦ εἰς τοὺς γάμους, 
Ni > λ , θ ς ᾿ Ω Ν +S \ ς Ν 
τι καὶ ἐκλείσθη ἡ θύρα. ὕστερον δὲ ἔρχονται καὶ αἱ λοιπαὶ 
θέ λέ ’ , of es ς δὲ 3 
12 παρθένοι λέγουσαι Κύριε κύριε, ἄνοιξον ἡμῖν: 0 δὲ ἀποκρι- 
6 A > > \ ᾽ὕ ἘΣ AS ’ > € nw as > 
13 θεὶς εἶπεν ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ οἶδα ὑμᾶς. Τρηγορεῖτε ovy, 
o 3 ” \ Cet 2Q \ Ψ τ 
14 OTL οὐκ οἰδατε τὴν ἡμέραν οὐδὲ τὴν ὡραν. Ὥσπερ 
A ΕΣ 3 A δ 
γὰρ ἄνθρωπος ἀποδημῶν ἐκάλεσεν τοὺς ἰδίους δούλους καὶ 
ὃ > - 4 Chr ow 3 las Xe Le Ἁ ξὸὃ 
15 παρέδωκεν αὐτοῖς τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ, καὶ ᾧ μὲν εὔωκεν 


L 
Ζ , iQ , τ A \ , 
πέντε τάλαντα @ δὲ δύο @ δὲ ἕν, ἑκάστῳ κατὰ THY ἰδίαν 


, 3 , ς 
16 δύναμιν, καὶ ἀπεδήμησεν. εὐθέως πορευθεὶς ὁ τὰ πέντε 


᾿, a 
τάλαντα λαβὼν ἠργάσατο ἐν αὐτοῖς καὶ ἐκέρδησεν ἄλλα 


17 
13 Πέντε: ὡσαύτως ' ὁ τὰ δύο ἐκέρδησεν ἄλλα δύο: ὁ δὲ τὸ 


9 οὐκ 17 καὶ 


δὰ KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ XXV 


ἕν λαβὼν ἀπελθὼν ὥρυξεν γῆν καὶ ἔκρυψεν τὸ ἀργύριον 
τοῦ κυρίου αὐτοῦ. seme δὲ πολὺν χρόνον ἔρχεται ὁ κύριος 
τῶν δούλων ἐκείνων καὶ συναίρει λόγον μετ’ αὐτῶν. καὶ 
προσελθὼν ὁ τὰ πέντε τάλαντα λαβὼν προσήνεγκεν ἄλλα 
πέντε τάλαντα λέγων Κύριε, πέντε τάλαντά μοι παρέ- 
δωκας- ἴδε ἄλλα πέντε τάλαντα ἐκέρδησα. ἔφη αὐτῷ ὁ 
κύριος αὐτοῦ Ev, δοῦλε ἀγαθὲ καὶ πιστέ, ἐπὶ ὀλίγα ἧς 
πιστός, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω" εἴσελθε εἰς τὴν χαρὰν 
τοῦ κυρίου σου. προσελθὼν καὶ ὁ τὰ δύο τάλαντα εἶπεν 
Κύριε, δύο τάλαντά μοι παρέδωκας- ἴδε ἄλλα δύο τάλαντα 
ἐκέρδησα. ἔφη αὐτῷ ὁ = αὐτοῦ Ev, δοῦλε ἀγαθὲ καὶ 
πιστέ, ἐπὶ ὀλίγα © ἧς πιστός", ἐπὶ πολλῶν σε Kaeo 
εἴσελθε εἰς τὴν χαρὰν τοῦ κυρίου σου. προσελθὼν δὲ καὶ 
ὁ τὸ ἕν τάλαντον εἰληφὼς εἶπεν Κύριε, ἔγνων σε ὅτι 
σκληρὸς εἶ ἄνθρωπος, θερίζων ὅπου οὐκ ἔσπειρας καὶ συνά- 
— ὅθεν ov διεσκόρπισας" καὶ φοβηθεὶς ἀπελθὼν ἔκρυψα 
τὸ τάλαντόν σου ἐν τῇ yn ἴδε ἔχεις τὸ σόν. ἀποκριθεὶς 
δὲ ὁ κύριος αὐτοῦ εἶπεν αὐτῷ on δοῦλε καὶ ὀκνηρέ, 
ἤδεις ὅτι θερίξω ὅπου οὐκ ἔσπειρα καὶ συνάγω ὅθεν οὐ 
διεσκόρπισα; ἔδει σε οὖν βαλεῖν τὰ ἀργύριά μου τοῖς 
τροπείείσαις; καὶ ἐλθὼν ἐγὼ ἐκομισάμην ἂν τὸ ἐμὸν σὺν 
τόκῳ. ἄρατε οὖν ἀπ᾽ αὐτοῦ τὸ τάλαντον καὶ δότε τῷ 
ἔχοντι τὰ δέκα τάλαντα: τῷ yap ἔχοντι παντὶ δοθήσεται 
καὶ περισσευθήσεται: τοῦ δὲ μὴ ἔχοντος καὶ ὃ ἔχει ἀρθή- 
σεται ἀπ᾽ αὐτοῦ. καὶ τὸν ἀχρεῖον δοῦλον ἐκβάλετε εἰς τὸ 
σκότος τὸ ἐξώτερον' ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς 
τῶν ὀδόντων. Ὅταν δὲ ἔλθῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώ- 
που ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ καὶ TTANTEC οἱ ἄγγελοι MET ΑΥ̓ΤΟΥ͂, 
τότε καθίσει ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ, καὶ συναχθήσονται 
ἔμπροσθεν αὐτοῦ πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἀφορίσει αὐτοὺς 
ἀπ᾿ ἀλλήλων, ὥσπερ ὁ ποιμὴν ἀφορί ζει τὰ πρόβατα ἀπὸ 
τῶν ἐρίφων, καὶ στήσει τὰ μὲν πρόβατα ἐκ δεξιῶν 
αὐτοῦ τὰ δὲ ἐρίφια ἐξ εὐωνύμων. τότε ἐρεῖ ὁ βα- 


23 πιστὸς ἧς 


20 


21 


22 
23 
24 
25 
206 


27 


28 
29 


30 
31 


32 


33 


XXV XXVI KATA ΜΑΘΘΑΙ͂ΟΝ 61 


A lol nw ’ a n 9 4 “ 
σιλεὺς τοῖς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ 
, ’ , δι “Ὁ 
πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην υμῖν βα- 
; > \ ~ , 5 , ‘ \ \ > / ’ 
35 σιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου: ἐπείνασα γὰρ καὶ ἐδώκατέ 
o IQ/ \ 2 , , , > Ν 
μοι φαγεῖν, ἐδίψησα καὶ ἐποτίσατέ με, ξένος ἤμην καὶ 
A , 3 ’ Q 
36 συνηγάγετέ με, γυμνὸς καὶ περιεβάλετέ με, ἠσθένησα καὶ 
> , f 2 a Wd Neath δ. , 
ἐπεσκέψασθέ με, ἐν φυλακῇ ἤμην καὶ ἤλθατε πρός με. 
, 3 , > rn , », , 
37 τότε ἀποκριθήσονται αὐτῷ οἱ δίκαιοι λέγοντες Κύριε, πότε 
+ a ae! , EN a 9, Ψ 
σε εἴδαμεν πεινῶντα καὶ ἐθρέψαμεν, ἢ διψώντα καὶ ἐποτί- 
’ ᾿ / Ἅ 
38 σαμεν; πότε δέ σε εἴδαμεν ξένον καὶ συνηγάγομεν, ἢ 
\ Ν , , la eA ᾽ na 
39 γυμνὸν καὶ περιεβάλομεν; more δέ σε εἴδομεν ἀσθενοῦντα 
A 3 a“ Ἂν oF UA \ 3 \ ε 
“ο ἢ ἐν φυλακῇ καὶ ἤλθομεν πρός σε; καὶ ἀποκριθεὶς ὁ βα- 
A ’ + 3 a 3 \ , Oe Sei tyS Vey 3 , 
σιλεὺς ἐρεῖ αὐτοῖς ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφ΄ ὅσον ἐποιήσατε 
ςν"» , n > 6 ~ 3 , 3 A 3 , 
ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν pov τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιη- 
, shan κ ᾽ , he 
41 ware. τότε ἐρεῖ καὶ τοῖς ἐξ εὐωνύμων Πορεύεσθε ἀπ᾽ ἐμοῦ 
A “ \ 7° \ € 5 
κατηραμένοι εἰς TO πῦρ TO αἰώνιον TO ἡτοιμασμένον TO 
7 \ Ca) > ᾽ὔ 3 “ 3 , A τ 
4: διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ: ἐπεινασα γὰρ καὶ 
3 3 / , ra \ +Q/ A > 5 , , 
οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, [καὶ] ἐδίψησα καὶ οὐκ ἐποτίσατέ 
> δὰ 3 , , \ 
43 pe, ξένος ἤμην καὶ ov συνηγάγετέ pe, γυμνὸς Kal οὐ περι- 
, , 3 δ Ν 2 “ 3 
εβάλετέ με, ἀσθενὴς καὶ ἐν φυλακῇ καὶ οὐκ ἐπεσκέψασθέ 
3 3 \ 
44 με. τότε ἀποκριθήσονται Kat αὐτοὶ λέγοντες Κύριε, πότε 
a “ Ἃ ΄σ “ἡ , A \ “Ὁ > ad 
σε εἴδομεν πεινῶντα ἢ διψῶντα ἢ ξένον ἢ γυμνὸν ἢ ἀσθενῆ 
Ἅ a 3 , , b) 
4s ἢ ἐν φυλακῇ καὶ οὐ διηκονήσαμέν σοι; τότε ἀποκριθήσεται 
Sh Ἔ 9 ᾿ , con 515) ὦ 3 3 , 
αὐτοῖς λέγων ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφ᾽ ὅσον οὐκ ἐποιήσατε 
las > > 
46 ἑνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων, οὐδὲ ἐμοὶ ἐποιήσατε. καὶ ἀπε- 
’ - J : \ , 
λεύσονται OYTO! εἰς κόλασιν AIMNION, οἱ AE δίκαιοι EiC 
\ / 
ZWHN ἀἰώνιον. 


τ KAI ἘΓΈΝΕΤΟ ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς πάντας τοὺς 
2 λόγους τούτους, εἶπεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ Οἴδατε ὅτι 

μετὰ δύο ἡμέρας τὸ πάσχα γίνεται, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώ- 
3 που παραδίδοται εἰς τὸ σταυρωθῆναι. Τότε συνή- 


. 





62 KATA MA9S0AION XXVI 


€ > ~~ Ν € 1g “ “ Ἅ i 
χθησαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ εἰς THY 
3 Α a > , “ , / \ 
αὐλὴν τοῦ ἀρχιερέως τοῦ λεγομένου Καιάφα, καὶ συνεβου- 
, ὠ Ν > ad 
λεύσαντο ἵνα τὸν Ἰησοῦν δόλῳ κρατήσωσιν καὶ ἀποκτεί- 
a ’ 5 3 ~ ¢ ον σ \ / 
voow: ἔλεγον δά Μὴ ἐν τῇ ἑορτῇ, ἵνα μὴ θόρυβος γένη- 
ται ἐν τῷ λαῷ. 
“ ADD. ~ 4 
Tov δὲ Ἰησοῦ γενομένου ἐν Βηθανίᾳ ἐν οἰκίᾳ Σίμωνος 
΄“ las “ > “ A + > 4 
τοῦ λεπροῦ, προσῆλθεν αὐτῷ γυνὴ ἔχουσα ἀλάβαστρον 
, , les n “ 
μύρου βαρυτίμου καὶ κατέχεεν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ 
3 , 
ἀνακειμένου. ἰδόντες δὲ οἱ μαθηταὶ ἠγανάκτησαν λέγοντες 
3 , ς 3 4 cf 5 , \ ΄ ΄“ 
Eis τί ἡ ἀπώλεια αὕτη; ἐδύνατο γὰρ τοῦτο πραθῆναι πολ- 
λοῦ καὶ δοθῆναι πτωχοῖς. γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς 
, ~~ », 
Ti κόπους παρέχετε τῇ γυναικί; ἔργον γὰρ καλὸν npya- 
, Υ͂ \ \ 
σατο εἰς ἐμέ: πάντοτε yap τοὺς πτωχοὺς ἔχετε μεθ᾽ Eav- 
~~ é 3 », ~ 
τῶν, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε: βαλοῦσα yap αὕτη τὸ μύρον 
A ΄ τ \ 
τοῦτο ἐπὶ τοῦ σώματός μου πρὸς TO ἐνταφιάσαι με ἐποίη- 
ea Che σ ΨΆ, » 
σεν. ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅπου ἐὰν κηρυχθῇ τὸ εὐαγγέλιον 
“ > aX a , Xx λ 6n Ne Ol ae , 4 
τοῦτο ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ, λαληθήσεται καὶ ὃ ἐποίησεν αὕτη 
’ > Bas / a wn 
εἰς μνημόσυνον αὑτῆς. Τότε πορευθεὶς εἷς τῶν 
A ς , 3 , > / 4 A > 
δώδεκα, ὁ λεγόμενος ᾿Ιούδας ᾿Ισκαριώτης, πρὸς τοὺς apxte- 
΄ > , , be na > ni CoN / 
pets εἶπεν Ti θέλετέ μοι δοῦναι kayo vpiy παραδώσω 
> , e A 5, 3 la / 3 4 ον 
αὐτόν; οἱ AE ECTHCAN αὐτῷ TPIAKONTA ἂρΓγρι!ὰ. Καί 
\ , 7 a 
ἀπὸ τότε ἐζήτει εὐκαιρίαν ἵνα αὐτὸν παραδῷ. 
a A ’ > 4 Ὧν «ς \ εἰ 
Τῇ δὲ πρώτῃ τῶν ἀζύμων προσῆλθον οἱ μαθηταὶ τῷ 
9 n , a , ς , , ~ ‘\ 
Ιησοῦ λέγοντες Ποῦ θέλεις ἑτοιμασωμέν σοι φαγεῖν τὸ 


4 ΄ ς iY Ὡς ς , ΟῚ A , Α \ rn 
"πάσχα; ὁ δὲ εἶπεν Ὕπαγετε εἰς THY πόλιν πρὸς τὸν δεῖνα 


ΙΝ ~ ς , ς ϑ 

καὶ εἴπατε αὐτῷ ὋὉ διδάσκαλος λέγει Ο καιρὸς μου 
\ ~ “ “ 
ἐγγύς ἐστιν: πρὸς σὲ ποιῶ τὸ πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν 
ς > ee c 
pov. καὶ ἐποίησαν of μαθηταὶ ws συνέταξεν αὐτοῖς ὁ 
> “ \ ς , \ / > , \ 
Ιησοῦς, καὶ ἡτοίμασαν τὸ πάσχα. Οψίας δὲ 
΄ \ ΄“ , 3 “ A 
γενομένης ἀνέκειτο μετὰ τῶν δώδεκα [μαθητῶν]. καὶ 
δ , 5. κα > > 4 4 CA ¢ - ) Clie 
ἐσθιόντων αὐτῶν εἶπεν ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν 

’ Ἂ, , , EA λέ 
παραδώσει με. καὶ λυπούμενοι σφόδρα ἤρξαντο λέγειν 
» “ Ξε “ Μή 3 , 5 is Ἶ ς δὲ > θ A 
αὐτῷ εἷς ἕκαστος Μήτι ἐγώ εἶμι, κύριε; ὁ δὲ ἀποκριθεὶς 


4 


5 


6 
7 


12 


13 


15 


16 


XXVI a KATA MAOOAION 63 


εἶπεν Ὁ ἐμβάψας μετ᾽ ἐμοῦ τὴν χεῖρα ἐν τῷ τρυβλίῳ 
24 οὗτός με παραδώσει: ὃ μὲν υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑπάγει 
καθὼς γέγραπται περὶ αὐτοῦ, οὐαὶ δὲ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ 
> e ς eX “ > , ,ὔ 4 > 3 “ 3 
dv οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται: καλὸν ἦν αὐτῷ εἰ 
4 > 3 ’ « » 3 “ > A ne / ς 
25 οὐκ ἐγεννήθη ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος. ἀποκριθεὶς δὲ ᾿Ιούδας ὁ 
\ 3 A 53 , 3 , ’ ε ’ he 
παραδιδοὺς αὐτὸν εἶπεν Μήτι ἐγὼ εἰμι, ῥαββεί; λέγει 
26 αὐτῷ Σὺ εἰπας. ᾿Ἐσθιόντων δὲ αὐτῶν λαβὼν 
ae “ a \ > , oY \ \ S 
ὁ Ἰησοῦς ἄρτον καὶ εὐλογήσας ἔκλασεν καὶ δοὺς τοῖς 
΄ 53 ΄ \ “ / 
μαθηταῖς εἶπεν Λάβετε φάγετε, τοῦτό ἐστιν TO σῶμα 
27 pov. καὶ λαβὼν ποτήριον [καὶ] εὐχαριστήσας ἔδωκεν av- 
rn , “ lo ἡ 
28 τοῖς λέγων Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες, τοῦτο γάρ ἐστιν τὸ 
τ / lo lad 
aimd μου TAC λιάθήκης τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυννόμενον 
» SA ς ~ , ‘ ¢ “ 3 A / > 3 ΕΝ » 
29 εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν: λέγω δὲ ὑμῖν, οὐ μὴ πίω ἀπ᾿ ἄρτι ἐκ 
~ va , [χὰ “ 
τούτου τοῦ γενήματος τῆς ἀμπέλου ἕως τῆς ἡμέρας ἐκεί- 
νης ὅταν αὐτὸ πίνω μεθ᾽ ὑμῶν καινὸν ἐν τῇ βασιλείᾳ TOV, 
’ \ ¢ , 55 - 5 \ 
30 πατρός ov. Kal ὑμνήσαντες ἐξῆλθον εἰς τὸ 
΄ ~ ΄“ 9 ra 
31 Opos τῶν ᾿Ελαιῶν. Tore Neyet αὐτοῖς ὁ — 
Πάντες ὑμεῖς σκανδαλισθήσεσθε ἐν ἐμοὶ ἐν τῇ νυκτὶ ταύ- 
τῇ; γέγραπται γάρ ΤΤὰτάξω τὸν ποιλλένα, Kal Alackop- 
TIICOHCONTAI TA TIPOBaTA TAC ποίλλνηο: pera δὲ τὸ 
ἐγερθῆναι με προάξω ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν. ἀποκριθεὶς 
δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ Ei πάντες σκανδαλισθήσονται ἐν 


159) 
[Ὁ 


ῳ 
OO 


34 σοί, ἐγὼ οὐδέποτε Ska Danie θη δομας ἔφη αὐτῷ ὁ ᾿Ιησοῦς 
ἾἌ A λ ’ Ω > , a \ \ > , loa 
μὴν λέγω σοι OTL ἐν ταύτῃ TH νυκτὶ πρὶν ἀλέκτορα φωνῆ- 
5 σαι τρὶς ἀπαρνήσῃ με. λέγει αὐτῷ ὃ Πέτρος Κἂν δέ 
3 Ἀ μα τῳ ἡ ue c εἰ 
~ 2 4 
με σὺν σοὶ ἀποθανεῖν, οὐ μή σε ἀπαρνήσομαι. ὁμοίως 
καὶ πάντες οἱ μαθηταὶ εἶπαν. : 
5 To ~ > 3 a C2: aA 5 ’ ’ 
3 OTe ἔρχεται μετ᾽ αὐτῶν ὁ ᾿Ιησοῦς εἰς χωρίον λεγόμενον 
΄“΄ ΄“ > - σ 
Γεθσημανεί, καὶ λέγει τοῖς μαθηταῖς Καθίσατε αὐτοῦ ἕως 
ὩΣ 3 \ 2 5 , \ X \ 
37 [ov] ἀπελθὼν ἐκεῖ προσεύξωμαι. καὶ παραλαβὼν τὸν 
, \ 3) r 
Πέτρον καὶ τοὺς δύο υἱοὺς Ζεβεδαίου ἤρξατο λυπεῖσθαι καὶ 
10 ΄- , ΧΕ 3 “ ͵ / 3 e / 
38 GOnmovelY. τότε εγει AUTOLS TTeptAytroc ECTIN H ΨΥΧΗ 
Ο , ea. ἘΞ a 
MOY ἕως θανάτου: μείνατε ὧδε Kal γρηγορεῖτε μετ᾽ ἐμοῦ. 


64 KATA MAOOAION XXVI 


᾿ Cc Aon \ + 5... ὧδ , > a 
καὶ προελθὼν μικρὸν: ἔπεσεν“ τἐπὶ “ais ἀν, 
προσευχόμενος καὶ λέγων Πάτερ μου, εἰ δυνατόν ἐστιν, 
παρελθάτω ἀπ᾽ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο" πλὴν οὐχ ὡς ἐγὼ 
θέλω ἀλλ᾽ ὡς σύ. καὶ ἔρχεται πρὸς τοὺς μαθητὰς καὶ 46 
εὑρίσκει αὐτοὺς καθεύδοντας, καὶ λέγει τῷ Πέτρῳ Οὕτως 

, Υ͂ ~ > > ω r+ 
οὐκ ἰσχύσατε play ὥραν γρηγορῆσαι μετ᾽ ἐμοῦ; γρηγορεῖτε 41 
[γέ 
καὶ προσεύχεσθε, ἵνα μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν" τὸ μὲν 
rn , ¢ A \ > , ’ > / 
πνεῦμα πρόθυμον ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής. πάλιν ἐκ δευτέρου 42 
» ’ , 3 
ἀπελθὼν προσηύξατο [λέγων] Πάτερ μου, εἰ οὐ δύναται 
“ “ aA Ἁ a & / én A Ψ , 
τοῦτο παρελθεῖν ἐὰν μὴ αὐτὸ πίω, γενηθήτω τὸ θέλημα 
Ν 2 θὼ , Q > \ ra) "ὃ > 
gov. καὶ ἐλθὼν πάλιν εὗρεν αὐτοὺς καθεύδοντας, ἦσαν 43 
A 
γὰρ αὐτῶν of ὀφθαλμοὶ βεβαρημένοι. καὶ ἀφεὶς αὐτοὺς 44 
πάλιν ἀπελθὼν mpoanvearo ἐκ τρίτου τὸν αὐτὸν λόγον 
Γεϊπὼν πάλιν. τότε' ἔρχεται πρὸς τοὺς μαθητὰς καὶ λέγει 45 
“ ἊΝ ’ὔ yf 
αὐτοῖς Καθεύδετε λοιπὸν καὶ ἀναπαύεσθε- ἰδοὺ ᾿ ἤγγι- 
a “4 “ 
κεν ἡ ὥρα καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς χεῖρας 
a , . 7 
ἁμαρτωλῶν. ἐγείρεσθε ἄγωμεν: ἰδοὺ ἤγγικεν ὃ παραδι- 46 
2 » 3 “ a 
δούς με. Καὶ ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἰδοὺ ᾿Ιούδας 47 

- lo 3 3 3 A lj 

eis τῶν δώδεκα ἦλθεν Kal per αὐτοῦ ὄχλος πολὺς μετὰ 
“ “ 3 tA 
μαχαιρῶν καὶ ξύλων ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ πρεσβυτέρων 
“ “ i > 4 δ a ΄“ 
τοῦ λαοῦ. ὁ δὲ παραδιδοὺς αὐτὸν ἔδωκεν αὐτοῖς σημεῖον 48 
ἃ KA , ἂν 3 , , ἢ 
λέγων Ov ἂν φιλήσω αὐτός ἐστιν! κρατήσατε αὖτον. 
καὶ εὐθέως προσελθὼν τῷ Ἰησοῦ εἶπεν Χαῖρε, paBBet 49 
καὶ κατεφίλησεν αὐτόν. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ “Eraipe, 50 
» 1» ἃ ; , Set A a ner 
ep ὃ πάρει. τότε προσελθόντες ἐπέβαλον Tas χεῖρας ἐπὶ 
an , "é Α -Ξ wn 
τὸν Ἰησοῦν καὶ ἐκράτησαν αὐτόν. καὶ ἰδοὺ εἷς τῶν pera sx 
“ n 9 , Ν a“ 
Ἰησοῦ ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἀπέσπασεν THY μάχαιραν αὐτοῦ 

Q , \ nr an > ’ 3 ΄σ΄ 5 “ 4 
καὶ πατάξας τὸν δοῦλον τοῦ ἀρχιερέως ἀφεῖλεν αὐτοῦ τὸ 
ὠτίον. τότε λέγει αὐτῷ ὃ Ἰησοῦς ᾿Απόστρεψον τὴν 

, : ᾿ ee Ἁ , : > 7 , x Ρ , 7 τ 

n € 
μόκαιράν; σον εἷς, τὸν τῦπον αὐτῆς, WavTEs γὰρ οἱ λαβόντες 
μάχαιραν ἐν μαχαίρῃ ἀπολοῦνται" ἢ δοκεῖς ὅτι οὐ δύναμαι 53 
παρακαλέσαι τὸν πατέρα μου, καὶ παραστήσει μοι ἄρτι 
πλείω δώδεκα λεγιῶνας ἀγγέλων; πῶς οὖν πληρωθῶσιν αἱ 54 


39 προσελθὼν 44 εἰπών. πάλιν τότε 45 γὰρ 


XXVI KATA MAOOAION 65 


, ¢ “ κε ΄ ΠΡΟ ΤΟ Se ἀπο ΤῊΝ 3 
55 γραφαὶ ὅτι οὕτως δεῖ γενέσθαι; Ἐν ἐκείνῃ τῇ wpa εἰπεν 
ὁ Ἰησοῦς τοῖς ὄχλοις ‘Qs ἐπὶ λῃστὴν ἐξήλθατε μετὰ 
“ ἈἉ / a > € / 5 ~ 
μαχαιρῶν καὶ ξύλων συλλαβεῖν pe; Kad’ ἡμέραν ἐν τῷ 
ς “ » , , \ 3 » , , “ 
56 ἱερῷ ἐκαθεζόμην διδάσκων καὶ οὐκ ἐκρατήσατέ με. Τοῦτο 
\ vd ΄ e “ ς A ΄ “" 
δὲ ὅλον γέγονεν ἵνα πληρωθῶσιν αἱ γραφαὶ τῶν προφητῶν. 
Τότε οἱ μαθηταὶ ' πάντες ἀφέντες αὐτὸν ἔφυγον. 
ς Ν , \ > ~ > , 4 , 
57 Oi δὲ κρατήσαντες τὸν Ιησοῦν ἀπήγαγον πρὸς Καια- 
dav τὸν ἀρχιερέα, ὅπου οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι 
58 συνήχθησαν. ὁ δὲ Πέτρος ἠκολούθει αὐτῷ [ἀπὸ] μακρόθεν 
fod nw 5 a a 3 , 4 >) 4 By A Ρ] 4 
ἕως τῆς αὐλῆς TOU ἀρχιερέως, Kal εἰσελθὼν ἔσω ἐκάθητο 
59 μετὰ τῶν ὑπηρετῶν ἰδεῖν τὸ τέλος. οἱ δὲ ἀρχιερεῖς καὶ τὸ 
, vA »ω A A 3 “ 
συνέδριον ὅλον ἐζήτουν Ψψευδομαρτυρίαν κατὰ τοῦ Ἰησοῦ 
60 ὅπως αὐτὸν θανατώσωσιν, καὶ οὐχ εὗρον πολλῶν προσελ- 
id , “ \ , 
θόντων ψευδομαρτύρων. ὕστερον δὲ προσελθόντες δύο 
ἊΣ τῷ ” , é a \ ‘ - “᾿ 
6x εἶπαν Οὗτος ἔφη δΔύναμαι καταλῦσαι τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ 
62 καὶ διὰ τριῶν ἡμερῶν οἰκοδομῆσαι. καὶ ἀναστὰς ὁ apxte- 
> val @ 
pevs εἶπεν αὐτῷ Οὐδὲν ἀποκρίνῃ; τί οὗτοί σου KaTapap- 
a a “ 
63 τυροῦσιν; ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐσιώπα. καὶ ὁ ἀρχιερεὺς εἶπεν 
αὐτῷ ᾿Ἐξορκίζω σε κατὰ τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος ἵνα ἡμῖν: 
64 εἴπῃς εἰ σὺ εἶ ὁ “ola eb ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ. “λέγει αὐτῷ 
3 
ὁ Ἰησοῦς Σὺ “εἶπας: πλὴν λέγω ὑμῖν, ἀπ᾽ ἄρτι ὄιφείπδε 
\ \ nw 5 3 nt 
TON υἱὸν TOY ἀνθρώτου KAOHMENON ἐκ δεζιῶν 
at / / 3 ΄- a 
τῆς AyYNdmewc Kal EPYOMENON ἐπὶ τῶν νεφελῶν 
ὅς TOY οὐρὰνοῦ. τότε ὁ ἀρχιερεὺς διέρηξεν τὰ ἱμάτια 
> “ re 3 4. w+ [4 aS 
αὐτοῦ λέγων ᾿Ἑβλασφήμησεν' τί ἔτι χρείαν ἔχομεν pap- 
66 τύρων; ἴδε νῦν ἠκούσατε τὴν βλασφημίαν: τί ὑμῖν δοκεῖ; 
67 οἱ δὲ ἀποκριθέντες εἶπαν Ἔνοχος θανάτου ἐστίν. Τότε 
ἐνέπτυσαν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ ἐκολάφισαν αὐτόν; 
68 οἱ δὲ ἐράπισαν λέγοντες Προφήτευσον ἡμῖν, χριστέ, τίς 
3 ς , ς Ν , Sh ik »~ 
69 ἐστιν ὁ παίσας σε; Ο δὲ Πέτρος ἐκάθητο ἔξω 
ἐν τῇ αὐλῇ" καὶ προσῆλθεν αὐτῷ μία παιδίσκη λέγουσα 
ἢ ᾿ Οὐ) rsa ag uf wee 
\ A 6 Vics “ “ ς \ 3 , 
go Kat σὺ ἦσθα peta ᾿Ιησοῦ τοῦ Ταλιλαίου: ὁ δὲ ἠρνήσατο 
71 ἔμπροσθεν πάντων λέγων Οὐκ οἶδα τί λέγεις. ἐξελθόντα 


56 αὐτοῦ 64 εἶπας; 


P 


66 KATA ΜΑΘΘΑΙ͂ΟΝ XKVI XXVIE 


\ ~ 3 > 5% “ “ 
δὲ εἰς τὸν πυλῶνα εἶδεν αὐτὸν ἄλλη καὶ λέγει τοῖς ἐκεῖ 
ἊΣ > ae) “ σι t Ν / b) , 
Otros ἦν μετὰ Ἰησοῦ τοῦ Ναζωραίου: καὶ πάλιν ἡρνῆ- 72 

“ A > 5 
σατο μετὰ ὅρκου ὅτε Οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον. μετὰ μι- 73 

A Ν / ς ς ~ 53 ΄“ ’ > 
κρὸν δὲ προσελθόντες οἱ ἑστῶτες εἶπον τῷ Πεέτρῷ Αλη- 

lod \ A > ? n~ 5 \ A ς , ΄ , 
θῶς καὶ σὺ ἐξ αὐτῶν εἶ, καὶ γὰρ ἡ λαλιά σου δῆλόν 

a ’ f , , “ 
σε ποιεῖ: τότε ἤρξατο καταθεματίζειν καὶ ὀμνύειν τι 74 

2 5 \ ν᾿ Ν 2>As IN, 2 ΄ 
Οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον. καὶ εὐθὺς ἀλέκτωρ ἐφωνησεν' 

\ 3 , ε , a co > Ge 5 ld σ 
καὶ ἐμνήσθη ὃ Πέτρος τοῦ ῥήματος Ἰησοῦ εἰρηκότος ort 75 
ΤΠ Ν λέ φ ~ \ 2 , Ν $2 λθ \ 

piv ἀλέκτορα φωνῆσαι τρὶς ἀπαρνήσῃ με, καὶ ἐξελθὼν 
ἔξω ἔκλαυσεν πικρῶς. 

,’ 
Πρωίας δὲ γενομένης συμβούλιον ἔλαβον πάντες οἱ 
9 ~~ Qn ΄ A na - 
ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ κατὰ Tov Ἰησοῦ 
΄“ > , ᾿ Ὁ > 
Gore θανατῶσαι αὐτόν: καὶ δήσαντες αὐτὸν ἀπήγαγον καὶ 


" 


N 


παρέδωκαν Πειλάτῳ τῷ ἡγεμόνι. Τότε ἰδὼν 3 
ΓΞ ἐ Γ Wes! 2 \ ¢ ’ > \ 
Ιούδας ὁ “mapadovs' αὐτὸν ὅτι κατεκρίθη μεταμεληθεὶς 
ἔστρεψεν τὰ τριάκοντα ἀργύρια τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ πρε- 
σβυτέροις λέγων Ἥμαρτον παραδοὺς αἷμα Γδίκαιον, οἱ 4 
δὲ εἶπαν Τί πρὸς ἡμᾶς; σὺ ὄψῃ. καὶ ῥίψας τὰ ἀργύρια 5 
5 A ἃ > ’ Ἁ > \ > , « 
εἰς τὸν ναὸν ἀνεχώρησεν, καὶ ἀπελθὼν ἀπήγξατο. Οἱ ὁ 
δὲ ἀρχιερεῖς λαβόντες τὰ ἀργύρια εἶπαν Οὐκ ἔξεστιν ¢ 
βαλεῖν αὐτὰ εἰς τὸν κορβανᾶν, ἐπεὶ τιμὴ αἵματός ἐστιν". 
, \ pe 5 » an \ > = 
συμβούλιον δὲ λαβόντες ἡγόρασαν ἐξ αὐτῶν τὸν ᾿Αγρὸν 7 
“ , 9 + ΄“ ᾽ὔ A 3 , ς > A 
τοῦ Kepapéws εἰς ταφὴν τοῖς ξένοις. διὸ ἐκλήθη ὁ ἀγρὸς 8 
5 lad > Q a v4 “ , , 3 
ἐκεῖνος ᾿Αγρὸς Αἵματος ἕως τῆς σήμερον. Tore ἐπλη- 9 
, A ¢€ \ \ 3 , Ἂς “ ϑ , 
ρώθη τὸ ῥηθὲν dia  lepeptov Tov προφήτου λέγοντος 
Καὶ ἔλαβον τὰ τριάκοντὰ ἀργύριὰ, τὴν τιλλὴν τοῦ 
TETIMHMENOY ὃν ETIMHCANTO ἀτὸ γίῶν ᾿Ἰορδήλ, kal 
γἔλωκαν aYTA EIC τὸν ἀγρὸν τοῦ KEPAMEWC, KABA 
/ J / « ν » A > , 
CYNETAZEN λοι Kypioc. O δὲ Ἰησοὺς ἐστάθη τι 
ἔμπροσθεν τοῦ ἡγεμόνος" καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν ὁ ἡγεμὼν 
λέγων Σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; ὁ δὲ Ἰησοῦς 


H 


ie) 


{ q “ val > A a." 
ἔφη Sv “λέγεις. καὶ ἐν τῷ κατηγορεῖσθαι αὑτὸν ὑπὸ 12 
rn > , / 
τῶν ἀρχιερέων καὶ πρεσβυτέρων οὐδὲν ἀπεκρίνατο. τότε 13 


Ν > “~ ” ᾽ “΄' , e 
3 παραδιδοὺς | ἀθῷον 10 ἄδωκα, 11 αὐτῷ | λέγεις; 





XXVII KATA MAOOAION 67 


λέγει αὐτῷ ὁ Πειλᾶτος Οὐκ ἀκούεις πόσα σου wig i 
14 τυροῦσιν; καὶ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῷ πρὸς οὐδὲ ἕν ῥῆμα, ὥστε 
15 θαυμάζειν τὸν ἡγεμόνα λίαν. Κατὰ δὲ ἑορτὴν εἰώθει 
16 ὁ ἡγεμὼν ἀπολύειν ἕνα τῷ ὄχλῳ δέσμιον ὃν ἤθελον. εἶχον 
17 δὲ τότε δέσμιον ἐπίσημον λεγόμενον Βαραββᾶν. συνη- 

γμένων οὖν αὐτῶν εἶπεν αὐτοῖς ὁ Πειλᾶτος Τίνα θέλετε 

ἀπολύσω ὑμῖν, [roy] Bape eu ἢ ᾿Ιησοῦν τὸν λεγόμενον 

18 Χριστόν; ἤδει “yap ὅτι διὰ φθόνον παρέδωκαν αὐτόν. 

19 Καθημένου δὲ αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος ἀπέστειλεν πρὸς 
αὐτὸν ἡ γυνὴ αὐτοῦ λέγουσα Μηδὲν σοὶ καὶ τῷ δικαίῳ 
ἐκείνῳ, πολλὰ γὰρ ἔπαθον σήμερον κατ᾽ ὄναρ δὲ αὐτόν. 

20 Οἱ δὲ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι ἔπεισαν τοὺς ὄχλους 
ἵνα αἰτήσωνται τὸν Βαραββᾶν τὸν δὲ ᾿Ιησοῦν ἀπολέσωσιν. 
> \ A ς ς \ 3 > “ oe ΄ », Ἐν 

οἱ ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἡγεμὼν εἶπεν αὐτοῖς Τίνα θέλετε ἀπὸ 
τῶν δύο ἀπολύσω ὑμῖν; οἱ δὲ εἶπαν Tov Βαραββᾶν. 

»5 λέγει αὐτοῖς 6 Πειλᾶτος Τί οὖν ποιήσω Ἰησοῦν τὸν λεγό- 

᾽ Tis , , \ » 

23 μενον Χριστόν; λέγουσιν πάντες Σταυρωθήτω. ὁ δὲ ἔφη 

\ Ν A », 

Ti yap κακὸν ἐποίησεν; οἱ δὲ περισσῶς ἔκραζον λέγοντες 

€ A ¢ . “ 

24 Σταυρωθήτω. ἰδὼν δὲ ὁ Πειλᾶτος ὅτι οὐδὲν ὠφελεῖ ἀλλὰ 
μᾶλλον θόρυβος γίνεται λαβὼν ὕδωρ ἀπενίψατο τὰς χεῖρας 
cr ’ 4 ~ » , 9 n? > 2A a er 
κατέναντι. τοῦ ὄχλου λέγων ᾿Αθῷός εἰμι ἀπὸ τοῦ atma- 

τ , « A +f Ἢ 3 Ἀ r € A 
os Tos ᾿ τούτου: ὑμεῖς ὄψεσθε. καὶ ἀποκριθεὶς πᾶς ὁ λαὸς 
εἶπεν TO αἷμα αὐτοῦ ἐφ᾽ ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ἡμῶν. 
’ , > ἴω A “- nw 

26 τότε ἀπέλυσεν αὐτοῖς τὸν Βαραββᾶν, τὸν δὲ Ἰησοῦν dpa- 
γελλώσας παρέδωκεν ἵ ἵνα σταυρωθῇ. 

27 Τότε οἱ στρατιῶται τοῦ ἡγεμόνος παραλαβόντες τὸν 
3 
Ιησοῦν εἰς τὸ πραιτώριον συνήγαγον ἐπ᾽ αὐτὸν ὅλην τὴν 

“ Γ ’ qT , 

28 σπεῖραν. καὶ ‘exdvoavtes’ αὐτὸν χλαμύδα κοκκίνην περιέ- 

te Ν , ΄ 3 > a St A 

29 θηκαν αὐτῷ, καὶ πλέξαντες στέφανον ἐξ ἀκανθῶν ἐπέθηκαν 
» Q A - 3 A “ , Ἂν ω “ > ΄“ Ἁ 
ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ καὶ κάλαμον ἐν τῇ δεξιᾷ αὐτοῦ, καὶ 
γονυπετήσαντες ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἐνέπαιξαν αὐτῷ λέγον- 

ta τ at a , 
39. τες Χαῖρε, ᾿βασιλεῦ' τῶν ᾿Ιουδαίων, καὶ ἐμπτύσαντες εἰς 
> >, 2, 
αὐτὸν ἔλαβον τὸν κάλαμον καὶ ἔτυπτον eis τὴν κεφαλὴν 


᾿᾽ - ε , Q 
24 ἀπέναντι | τοῦ δικαΐου 28 ἐνδύσαντες 29 ὃ βασιλεὺς 


F 2 


68 KATA MAOOAION XXVII 


> “ Ν 4 DON, > ~ 2 , ΒΨ % \ 
αὐτοῦ. καὶ ὅτε ἐνέπαιξαν αὐτῷ, ἐξέδυσαν αὐτὸν τὴν 31 
χλαμύδα καὶ ἐνέδυσαν αὐτὸν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, καὶ ἀπήγα- 
γον αὐτὸν εἰς τὸ σταυρῶσαι. ᾿Ἐξερχόμενοι. δὲ 32 
εὗρον ἄνθρωπον Κυρηναῖον ὀνόματι Σίμωνα τοῦτον ἠγγά- 
ρευσαν ἵνα ἄρῃ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ. Καὶ ἐλθόντες εἰς τόπον 33 
λεγόμενον Τολγοθά, ὅ ἐστιν Kpaviov Τόπος λεγόμενος, 
ἔλωκὰν αὐτῷ πιεῖν οἶνον μετὰ XOAAC μεμιγμένον' καὶ 34 
γευσάμενος οὐκ ἠθέλησεν πιεῖν. σταυρώσαντες δὲ αὐτὸν 35 
la / “ 
Alemepicanto τὰ ἱλλάτιδ αὐτοῦ Γβάλλοντεο᾽ KAAPON, 
καὶ καθήμενοι ἐτήρουν αὐτὸν ἐκεῖ. καὶ ἐπέθηκαν ἐπάνω 30 
τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ τὴν αἰτίαν αὐτοῦ γεγραμμένην ΟΥ̓ΤῸΣ 
ἘΣΤΙΝ ΙΗΣΟῪΥΣ Ο ΒΑΣΙΛΕῪΣ TON IOYAAION. 
τότε σταυροῦνται σὺν αὐτῷ δύο λῃσταί, εἷς ἐκ δεξιῶν καὶ 38 
κυ > 5 , « Ν , 5 , 
εἷς ἐξ εὐωνύμων. Οἱ δὲ παραπορευόμενοι ἐβλασφήμουν 39 
αὐτὸν KINOYNTEC TAC KEPAAAC AYT@N καὶ λέγοντες Ὃ 40 
καταλύων Tov ναὸν Kal ἐν τρισὶν ἡμέραις οἰκοδομῶν, σῶσον 
σεαυτόν". εἰ υἱὸς “εἶ τοῦ θεοῦ", κατάβηθι ἀπὸ τοῦ σταυροῦ. 
ὁμοίως [καὶ] οἱ ἀρχιερεῖς ἐμπαίζοντες μετὰ τῶν γραμματέων « 
\ ; [ike + ay y a3 \ > , 
καὶ πρεσβυτέρων ἔλεγον Αλλους ἔσωσεν, ἑαυτὸν οὐ δύνα- 42 
ται σῶσαι: βασιλεὺς Ἰσραήλ ἐστιν, καταβάτω νῦν ἀπὸ 
τοῦ σταυροῦ καὶ πιστεύσομεν ἐπ᾽ αὐτόν. πέποιθεν ἐπὶ 43 
Γ Ἂς: / n 3 / > / 3 \ “ 
τὸν θεόν", PYCACOW νῦν εἰ Θέλει AYTON” “εἶπεν yap OTe 
la 5). 3K c/s A 2 2 »ο-ἐὦμ«Π Α ς \ ξ 
Θεοῦ εἰμὶ υἱός. τὸ δ᾽ αὐτὸ καὶ οἱ λῃσταὶ οἱ συνσταυρῶ- 44 
s \ > nw > , 3 , > \ iN 
θέντες σὺν αὐτῷ ὠνείδιζον avTov. ; Amo δὲ 45 
ἕκτης ὥρας σκότος ἐγένετο ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἕως ὥρας 
» , Ν \ \ 5 / 2 3 , ΕΣ lal “ 
ἐνάτης. περὶ δὲ τὴν ἐνάτην ὧραν ἐβόησεν ὁ ἴησοὺς φωνῇ 46 
μεγάλῃ λέγων ᾿Ελωΐί edwi AEMA CAaBAXOANET; 
rn », J 7 / 
τοῦτ᾽ ἔστιν Θεέ MOY θεέ MOY, ἵνὰ τί ME EPKATEAITTEC ; 
rives δὲ τῶν ἐκεῖ ἑστηκότων ἀκούσαντες ἔλεγον ὅτι 47 
3 , “ ἜΝ ‘ 47. \ - > 2 ae \ 
Ἡλείαν φωνεῖ οὗτος. καὶ εὐθέως δραμὼν ets ἐξ αὐτῶν καὶ 48 
\ , , v \ \ ΞΖ 
ρον σπόγγον whATAS Te OZO0YC καὶ alee καλάμῳ 
ς Te 2 > 
ἐπτότιζεν αὐτόν. of δὲ λοιποὶ ᾿εἶπαν᾽ “Ades ἴδωμεν εἰ 49 
ἔρχεται ᾿Ηλείας σώσων αὐτόν. [ἄλλος δὲ λαβὼν λόγχην 


35 βαλόντες 49 θεοῦ et 43 τῷ θεῷ 49 ἔλεγον 


| XXVII KATA MAOOAION 69 


ἔνυξεν αὐτοῦ τὴν πλευράν, καὶ ἐξῆλθεν ὕδωρ καὶ αἷμα. 
το ὁ δὲ Ἰησοῦς πάλιν κράξας φωνῇ μεγάλῃ ἀφῆκεν τὸ πνεῦμα. 
sr Kal ἰδοὺ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ ἐσχίσθη [ἀπ᾽] ἄνωθεν 
ἕως κάτω εἰς δύο, καὶ ἡ γῆ ἐσείσθη, καὶ αἱ πέτραι ἐσχίσθη- 
52 σαν, καὶ τὰ μνημεῖα ἀνεῴχθησαν καὶ πολλὰ σώματα τῶν 
53 κεκοιμημένων ἁγίων ἀμγερ θησαν; καὶ ἐξελθόντες ἐκ τῶν 
μνημείων μετὰ τὴν ἔγερσιν αὐτοῦ εἰσῆλθον εἰς τὴν ἁγίαν 
54 πόλιν καὶ ἐνεφανίσθησαν πολλοῖς. ὋὉ δὲ ἑκατόνταρχος 
καὶ οἱ μετ᾽ αὐτοῦ τηροῦντες τὸν ᾿Ιησοῦν ἰδόντες τὸν σεισμὸν 
καὶ τὰ γγμμιόμεμαυ ἐφοβήθησαν σφόδρα, λέγοντες ᾿Αληθώς 
55 θεοῦ υἱὸς" ἦν οὗτος. Ἦσαν δὲ ἐκεῖ γυναῖκες πολλαὶ ἀπὸ 
μακρόθεν θεωροῦσαι, αἵτινες ἠκολούθησαν τῷ Ἰησοῦ ἀπὸ 
56 τῆς Γαλιλαίας διακονοῦσαι αὐτῷ: ἐν αἷς ἦν “Μαρία; ἡ 
Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία ἡ τοῦ Ἰαξώβου καὶ “loonp! μήτηρ 
καὶ ἡ μήτηρ τῶν υἱῶν Ζεβεδαίου. 
57. “Ὀψίας. δὲ yevoperys ἦλθεν ἄνθρωπος πλούσιος ἀπὸ 
᾿Αριμαθαίας, τοὔνομα Ἰωσήφ, ὃς καὶ αὐτὸς ᾿ἐμαθητεύθη. τῷ 
58 Ἰησοῦ: οὗτος προσελθὼν τῷ Πειλάτῳ ἠτήσατο τὸ σῶμα 
59 τοῦ Ἰησοῦ. τότε ὁ ile στὰς acaheraen ἀποδοθῆναι. καὶ 
λαβὼν τὸ σῶμα ὁ Ἰωσὴφ ἐνετύλιξεν αὐτὸ Lev] σινδόνι 
60 καθαρᾷ, καὶ ἔθηκεν αὐτὸ ἐν τῷ καινῷ αὐτοῦ μνημείῳ ὃ ἐλα- 
τόμησεν ἐν τῇ TET PM καὶ προσκυλίσας λίθον μέγαν τῇ 
6r θύρᾳ τοῦ μνημείου ἀπῆλθεν. "Hy δὲ ἐκεῖ Μαριὰμ 7 
Μαγδαληνὴ καὶ ἡ ἄλλη Μαρία καθήμεναι ἀπέναντι τοῦ 
‘62 τάφου. Τῇ δὲ ἐπαύριον, ἥτις ἐστὶν μετὰ τὴν 
παρασκευήν, συνήχθησαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι 
63 πρὸς Πειλᾶτον λέγοντες Κύριε, ἐμνήσθημεν ὅτι ἐκεῖνος 
ὁ πλάνος εἶπεν ἔτι Cov Μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἐγείρομαι: 
64 κέλευσον οὖν ἀσφαλισθῆναι τὸν τόν ἕως τῆς τρίτης 
ἡμέρας, μή ποτε ἐλθόντες οἱ μαθηταὶ * κλέψωσιν αὐτὸν 
καὶ εἴπωσιν τῷ λαῷ Ἤγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν, καὶ ἔσται 
65 ἡ ἐσχάτη πλάνη χείρων τῆς πρώτης. ἔφη ᾿ αὐτοῖς ὁ 
Πειλᾶτος Ἔχετε κουστωδίαν: ὑπάγετε ἀσφαλίσασθε ὡς 


54 υἱὸς θεοῦ τ6 Μαριὰμ} "Iwo 57 ἐμαθήτευσεν 64 αὐτοῦ 65 δὲ 





"9 KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ XXVII XXVIII 


ld \ , > 
οἴδατε. οἱ δὲ πορευθέντες ἠσφαλίσαντο τὸν τάφον σῴρα- 66 
\ A “ 
ἰσαντες τὸν λίθον μετὰ τῆς κουστωδίας. 
Ν , lone 
~ ᾿οψὲ δὲ σαββάτων, τῇ ἐπιφωσκούσῃ εἰς μίαν σαββάτων, τ 
> Γ ΠΕ ΟΣ \ \ , a 
ἦλθεν ‘Mapia’ ἡ Maydadnvy kat ἡ ἄλλη Μαρία θεωρῆσαι 
A , \ iO \ ἈΝ 3 , ’ ὔ Ἁ 
τὸν τάφον. καὶ ἰδοὺ σεισμὸς ἐγένετο μέγας" ἄγγελος γάρ 2 
3 “ 
Κυρίου καταβὰς ἐξ οὐρανοῦ καὶ προσελθὼν ἀπεκύλισε τὸν 
, 3 ΄ 3 "ὦ 
λίθον καὶ ἐκάθητο ἐπάνω αὐτοῦ. ἦν δὲ ἡ εἰδέα αὐτοῦ ὡς 3 
> \ \ νι», 3 igs \ ¢ / τὰ Ν ~ 
ἀστραπὴ καὶ τὸ ἔνδυμα αὐτου λευκὸν ὡς χιῶν. ἀπο δὲ τοῦ 4 
φύβου αὐτοῦ ἐσείσθησαν οἱ τηροῦντες καὶ ἐγενήθησαν ὡς 
3 Ν Wawa See i! > “ , \ 
νεκροί. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἄγγελος εἴπεν ταῖς γυναιξίν Μὴ 5 
πποβεῖσθε ὑμεῖς, οἶδα γὰρ ὅτι Ἰησοῦν τὸν ἐσταυρωμέ 
οβεῖσθε ὑμεῖς, οἶδα γὰρ ὅτι ᾿Ιησοῦν τὸν ἐσταυρώμεένον 
rn Ε 4 Ξε Dy tt \ \ 5 la 
ζητεῖτε: οὐκ ἔστιν ὧδε, ἠγέρθη γὰρ καθὼς εἶπεν" δεῦτε 6 
/ Ξ \ va , 
ἤδετε τὸν τόπον ὅπου ἔκειτο" καὶ ταχὺ πορευθεῖσαι εἴπατε 7 
΄“΄ ΄ “ qd 3 = ΄“ A“ 
τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὅτι Hyép0n ἀπὸ τῶν νεκρῶν, καὶ 
3 \ ἢ cin 9 A , Sear ΠΡ Δ " 
ἰδοὺ προάγει ὑμᾶς εἰς THY Ταλιλαίαν, ἐκει αὐτὸν ὄψεσθε" 
3 a ees τι fe was «' 442 κ AY Co es. a , 
ἰδοὺ “etrov' ὑμῖν. καὶ ἀπελθοῦσαι ταχὺ ἀπὸ Tou μνημείου ὃ 
Ν , Ν ~ , a4 5 ΄σ ΄σ 
μετὰ φόβου καὶ χαρᾶς μεγάλης ἔδραμον ἀπαγγεῖλαι τοῖς 
»“ “- Σ ~ ¢ , r 
μαθηταῖς αὐτοῦ. καὶ ἰδοὺ Ἰησοῦς ὑπήντησεν αὐταῖς λέγων 9 
las “ AY 
Χαίρετε: ai δὲ προσελθοῦσαι ἐκράτησαν αὐτοῦ τοὺς πόδας 
3 “ ΄ ro 
καὶ προσεκύνησαν αὐτῷ. τότε λέγει αὐταῖς ὁ Ἰησοῦς Μὴ το 
΄ € , 3 , o ’ “ Ὁ“ 3 
φοβεῖσθε: ὑπαγετε ἀπαγγείλατε τοῖς ἀδελφοῖς μου wa ἀπέλ- 
ὩΣ 4 
θωσιν εἰς τὴν Ταλιλαίαν, κἀκεῖ με ὄψονται. Πο- 11 
, δ > nA on pin 2 , 5 , > 
ρευομένων δὲ αὐτῶν ἰδού τινες τῆς κουστωδίας ἐλθόντες εἰς 
> a“ 3 “ 
τὴν πόλιν ἀπήγγειλαν τοῖς ἀρχιερεῦσιν ἅπαντα τὰ γενό- 

, “ , 
μενα. καὶ συναχθέντες μετὰ τῶν πρεσβυτέρων συμβούλιον x2 
τε λαβόντες ἀργύρια ἱκανὰ ἔδωκαν τοῖς στρατιώταις λέγον- 13 

a” 4 ς ) \ 3 - \ > ’, 
τες Ἐϊπατε ὅτι Οἱ μαθηταὶ avtov νυκτὸς ἐλθόντες 
yy > \ ¢ - , A Ν 3 ΄“ “ 
ἔκλεψαν αὐτὸν ἡμῶν κοιμωμένων! καὶ ἐᾶν ἀκουσθῇ τοῦτο 14 
“-“ , ~ € ΄“ > v 
Ceri! τοῦ ἡγεμόνος, ἡμεῖς πείσομεν Kal ὑμᾶς ἀμεριμνοὺς 
, € “ / Ἴ 3 ‘ 3 , ς 2 
ποιήσομεν. οἱ δὲ λαβόντες ἀργύρια ἐποίησαν ὡς ἐδι- 15 
Γ > Ξε \ , 
δάχθησαν. Καὶ διεφημίσθη᾽ ὁ λόγος οὗτος παρὰ Ἰουδαίοις 
’ lea , ζ ’ ς δὲ [χά ὃ 
μέχρι τῆς σήμερον [ἡμέρας]. Οἱ δὲ ἕνδεκα τό 
x : ΄ > \ , 3 \ ὅ = 
μαθηταὶ ἐπορεύθησαν εἰς τὴν Γαλιλαίαν εἰς τὸ ὄρος ov 


1 Μαριὰμ ΤΟ 14 ὑπὸ 15 τὰ | ἐφημίσθη 


ΧΧΥΤΙΣ KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ “I 


> / > “ «ς 3 “ Ν 9 / alg) , 
17 ἐτάξατο αὐτοῖς ὁ ᾿Ιησοῦς, καὶ ἰδόντες αὐτὸν προσεκύ- 
ἣ € \ 5." δ \ ς 3 “ > 4 
18 νησαν, οἱ δὲ ἐδίστασαν. καὶ προσελθὼν ὁ ᾿Ιησοῦς ἐλα- 
> ΄σ , > ’ “ > , > > 
λησεν αὐτοῖς λέγων ᾿Εδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν ov- 
» -“ ~ , 3 
το ρανῷ καὶ ἐπὶ [τῆς] γῆς" πορευθέντες οὖν μαθητεύσατε 
U , τ te , Ἵ > \ > \ Wf lo 
πάντα τὰ ἔθνη, ᾿ βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς TO ὄνομα TOU πα- 
A ~ ΄ ~ ’ ’ 
20 τρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος, διδάσκοντες 
> \ “ , “ “ Ν Α 5 A 
αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν: καὶ ἰδοὺ ἐγὼ 
» ς ~ , 4 € [2 ΄“ , ~ 
μεθ᾽ ὑμῶν εἰμὶ πάσας τὰς ἡμέρας ἕως THs συντελείας TOU 
αἰῶνος. 


19 βαπτίσαντες 


KATA MAPKON 


APXH τοῦ εὐαγγελίου Ἰησοῦ Χριστοῦ τ 


Καθὼς γέγραπται ἐν τῷ Ἠσαίᾳ τῷ προφήτῃ 
᾿Ιλοὺ ἀποοτέλλω τὸν ἄγγελόν MOY πρὸ προσώττου 
ΠΟΥ, 
ὃς KaTackeyAcel THN OAON COY: 
φωνὴ Βοῶντοο ἐν TH EPHM@ 
‘Eroimécate τὴν OAON Κυρίου, 
εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους ayTOY, 
ἐγένετο Ιωάνης ὁ βαπτίζων ἐν τῇ ἐρήμῳ κηρύσσων βά- 4 
πτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. καὶ ἐξεπορεύ- 5 
ero πρὸς αὐτὸν πᾶσα ἡ ᾿Ιουδαία χώρα καὶ οἱ Ἰεροσολυ- 
μεῖται πάντες, καὶ ἐβαπτίζοντο ὑπ᾽ αὐτοῦ ἐν τῷ ᾿Ιορδάνῃ 
ποταμῷ ἐξομολογούμενοι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν. καὶ ἦν ὁ 6 
ἸἸωάνης ἐνδεδυμένος τρίχας καμήλου καὶ ζώνην δερματίνην 
περὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ, καὶ ἔσθων ἀκρίδας καὶ μέλι ἄγριον. 
καὶ ἐκήρυσσεν λέγων Ἔρχεται ὁ ἰσχυρότερός μου ὀπίσω 7 
[μου], οὗ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς κύψας λῦσαι τὸν ἱμάντα τῶν 
ὑποδημάτων αὐτοῦ: ἐγὼ ἐβάπτισα ὑμᾶς ὕδατι, αὐτὸς δὲ 8 
βαπτίσει ὑμᾶς πνεύματι ἁγίῳ. 


"KAI ἘΓΈΝΕΤΟ, ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις ἦλθεν 9 
Ἰησοῦς ἀπὸ Ναζαρὲτ τῆς Ταλιλαίας καὶ ἐβαπτίσθη εἰς 


I υἱοῦ θεοῦ 9 ’Eyévero 


I KATA MAPKON 73 


Ἁ > U « \ 5 , \ 5 ι > , 5 ΄σ 
το τὸν Ἰορδάνην ὑπὸ ᾿Ιωάνουι καὶ εὐθὺς ἀναβαίνων ἐκ τοῦ 
¢ ἘΣ , Ἁ > \ \ a 
ὕδατος elev σχιζομένους τοὺς οὐρανοὺς Kal TO πνεῦμα ὡς 
A 6 > ‘ \ 
τι περιστερὰν καταβαῖνον εἰς αὐτόν: καὶ φωνὴ [ἐγένετο] ἐκ 
a > ΄-“ 3 ’ὔ 
τῶν οὐρανῶν Σὺ εἰ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν σοὶ εὐδό- 
\ > \ 4 a“ 9... ἢ 3 / 
12 Κῆσα. Kai εὐθὺς τὸ πνεῦμα αὐτὸν ἐκβάλλει 
‘ μὴ > a , 
13 εἰς τὴν ἔρημον. καὶ ἦν ἐν TH ἐρήμῳ τεσσεράκοντα ἡμέ- 
, (te “ a > A “ 
pas πειραζόμενος ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ, καὶ jv μετὰ τῶν θηρί- 
iv , > n 
ων, καὶ of ἄγγελοι διηκόνουν αὐτῷ. 
t 
lo A 3 , x ς 
14 Kat μετὰ τὸ παραδοθῆναι τὸν ᾿Ιωάνην ἦλθεν ὁ 
3 “ 5 \ ’ , A > , 
Incovs εἰς τὴν Ταλιλαίαν κηρύσσων τὸ εὐαγγέλιον 
“-“ A \ , [χ᾽ 4 ς \ Ἀ 
το τοῦ θεοῦ [καὶ λέγων] ὅτι Πεπλήρωται ὁ καιρὸς καὶ 
ΒΥ ΄ aA “ fi 
ἤγγικεν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ: μετανοεῖτε καὶ πιστεύ- 
3 “ > , \ th \ 
16 €TE ἐν τῷ εὐαγγελίῳ. Καὶ παράγων παρὰ 
\ , “ , 3; / ‘ 
τὴν θάλασσαν τῆς Ταλιλαίας εἶδεν Σίμωνα καὶ “Av- 
3 / 3 oo 
dpéav τὸν ἀδελφὸν Σίμωνος ἀμφιβάλλοντας ἐν τῇ θα- 
, > ς ro 3 ΟΦ is e » a 
17 λάσση, ἦσαν yap ἀλεεῖς: καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ ᾿ἸἸησοῦς 
΄ 3 , , « xn Cd ΄ 
Δεῦτε ὀπίσω μου, καὶ ποιήσω ὑμᾶς γενέσθαι ἁλεεῖς 
> > 3 \ / 3 , 
3 ἀνθρώπων. καὶ εὐθὺς ἀφέντες τὰ δίκτυα ἠκολούθησαν 
te tea 3 3 / \ A 
19 αὐτῷ: Καὶ προβὰς ὀλίγον εἶδεν ᾿Ιάκωβον τὸν τοῦ ZeBe- 
, \ > , \ > \ > ἴω Υ 3 \ 3 ΄“ 
δαίου καὶ ᾿Ιωάνην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ αὐτοὺς ἐν τῷ 
? / A i? \ 5 Ν δ] , 3 , 
20 πλοίῳ καταρτίζοντας ta δίκτυα, καὶ εὐθὺς ἐκάλεσεν αὐτούς. 
\ > , , 3 “ 5 » ΄σ , 
καὶ ἀφέντες τὸν πατέρα αὐτῶν ZeBedaiov ἐν τῷ πλοίῳ 
\ ~ A ΄σ a 
μετὰ τῶν μισθωτῶν ἀπῆλθον ὀπίσω αὐτοῦ. 
fA i 
2x Kat εἰσπορεύονται eis Καφαρναούμ. Καὶ εὐθὺς τοῖς 
“ - Ξ 
22 σάββασιν ᾿εἰσελθὼν εἰς τὴν συναγωγὴν ἐδίδασκεν. καὶ 
3 , 3. αὶ ΄ a » ἴω 3 A , 
ἐξεπλήσσοντο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ, ἦν yap διδάσκων 
> \ ε » ς “ 
23 αὐτοὺς ὡς ἐξουσίαν ἔχων καὶ οὐχ ὡς οἱ γραμματεῖς. καὶ 
> 3 “- nr “ 7 , 
εὐθὺς ἣν ἐν TH συναγωγῇ αὐτῶν ἄνθρωπος ἐν πνεύματι 
ἀκαθά ὶ ἀνέκραξεν λέ Τί ἡμῖν καὶ σοί, Ἰησοῦ 
24 ἀκαθάρτῳ, καὶ ἀνέκραξεν λέγων ἡμῖ σοί, ᾿Ιησοῦ 
Na¢ ἐ; ἦλθες ἀπολέ ἡμᾶς ; ‘olda' is el, Oa 
αζαρηνέ; ἦλθες ἀπολέσαι ἡμᾶς ; ‘oda’ oe τίς el, ὁ ἅγιος 
25 τοῦ θεοῦ. καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ 6 ᾿Ιησοῦς [λέγων] Φιμώ- 
5 : Ἂ μη t 1) γΎ μ 
me > > fo) \ , >, FN \ a 
26 θητι καὶ ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ. Kal σπαράξαν αὐτὸν τὸ πνεῦμα 
A > , na ~ , 5“ > 3 aA 
τὸ ἀκάθαρτον καὶ φωνῆσαν φωνῇ μεγάλῃ ἐξῆλθεν ἐξ αὐτοῦ. 
21 ἐδίδασκεν εἰς τὴν συναγωγήν 24 οἴδαμέν 


"4 KATA MAPKON I 


oe Ὁ a“ > 
καὶ ἐθαμβήθησαν ἅπαντες, ὥστε συνζητεῖν ᾿ αὐτοὺς" λέγον- 27 
“ Α ~ 
τας Τί ἐστιν τοῦτο; διδαχὴ καινή: κατ᾽ ἐξουσίαν καὶ τοῖς 
~ 3 ~ 
πνεύμασι τοῖς ἀκαθάρτοις ἐπιτάσσει, καὶ ὑπακούουσιν αὐτῷ. 
“ 4 3 Α “ \ aA 
Καὶ ἐξῆλθεν ἡ ἀκοὴ αὐτοῦ εὐθὺς πανταχοῦ eis ὅλην τὴν 28 
, eS , \ > \ 3 ~ 
περίχωρον τῆς Γαλιλαίας. Καὶ εὐθὺς ἐκ τῆς 29 
Sis , 3 ἽἼ 
συναγωγῆς ᾿ἐξελθόντες ἦλθαν' εἰς τὴν οἰκίαν Σίμωνος καὶ 
ΝῊ , 
᾿Ανδρέου peta ᾿Ιακώβου καὶ ᾿Ιωάνου. ἡ δὲ πενθερὰ Σίμωνος 30 
κατέκειτο πυρέσσουσα, καὶ εὐθὺς λέγουσιν αὐτῷ περὶ αὐτῆς. 
/ 2 κ 
καὶ προσελθὼν ἤγειρεν αὐτὴν κρατήσας τῆς χειρός" καὶ ἀ- 31 
“ 3 € Ἄ a 
φῆκεν αὐτὴν ὁ πυρετός, καὶ διηκόνει αὐτοῖς. Ὄ- 32 
7 4 , ¢ »” c ὦ » Q 2A 
Wias δὲ γενομένης, ὅτε ἔδυσεν ὁ ἥλιος, ἔφερον πρὸς αὐτὸν 
Α lal J, 
πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας καὶ τοὺς δαιμονιζομένους" καὶ 33 
> ὦ ε ’ py , A A , . 5 , 
fv ὅλη ἡ πόλις ἐπισυνηγμένη πρὸς THY θύραν. Kal ἐθερά- 34 
A “ Ε 
πευσεν πολλοὺς κακῶς ἔχοντας ποικίλαις νόσοις, καὶ δαι- 
μ“ Ὶ , 9 + “ 
μόνια πολλὰ ἐξέβαλεν, καὶ οὐκ ἦφιεν λαλεῖν τὰ δαιμόνια, 
of > 5: Ἃ \ 3 ν 
ὅτι ἤδεισαν αὐτὸν [Χριστὸν εἶναι] Καὶ 35 
πρωὶ ἔννυχα λίαν ἀναστὰς ἐξῆλθεν [καὶ ἀπῆλθεν] εἰς ἔρη- 
, 3 “ 
μον τόπον κἀκεῖ προσηύχετο, καὶ κατεδίωξεν αὐτὸν Σίμων 36 
καὶ οἱ μετ᾽ αὐτοῦ, καὶ εὗρον αὐτὸν καὶ λέγουσιν αὐτῷ 57 
4 , “ , Ν , 3 ~ » 
ὅτι Πάντες ζητοῦσίν σε. καὶ λέγει αὐτοῖς  <Ayoper 38 
λλα οὔ 3 Q > 2 ov a \ 3 “ 9& 
ἀλλαχοῦ εἰς Tas ἐχομένας κωμοπόλεις, ἵνα καὶ ἐκεῖ κηρύξω, 
9 ca \ 55“ Ν Ψ , 3 \ 
eis τοῦτο yap ἐξῆλθον. Kat ἦλθεν κηρύσσων εἰς Tas 39 
A 3 ~ 3 σ LY , Ν ἣν 
συναγωγὰς αὐτῶν εἰς ὅλην τὴν Γαλιλαίαν καὶ τὰ δαιμόνια 
3 , 
ἐκβαλλων. 
ν᾿» A ae. \ κα Ton 
Καὶ ἔρχεται πρὸς αὐτὸν λεπρὸς παρακαλῶν αὑτὸν 4o 
N κ- , 8. jAS, wie ITA - , , 
[καὶ γονυπετῶν] λέγων αὐτῷ ὅτι "Edy θέλῃς δύνασαι 
᾿ A ~ 
pe καθαρίσαι. καὶ σπλαγχνισθεὶς ἐκτείνας τὴν χεῖρα 4x 
αὐτοῦ ἥψατο καὶ λέγει αὐτῷ Θέλω, καθαρίσθητι: καὶ 45 
> \ 3 “ 9 ων 3 “ ς QA > , A 
εὐθὺς ἀπῆλθεν am αὐτοῦ ἡ λέπρα, καὶ ἐκαθερίσθη. καὶ 43 
» / 3 »“ 3 A 5 , > ’ ‘ ὔ 
ἐμβριμησάμενος αὐτῷ εὐθὺς ἐξέβαλεν αὐτόν, καὶ λέγει 44 
Stan of N \ " 9 \ “ ᾿ 
αὐτῷ "Opa μηδενὶ μηδὲν εἴπῃς, ἀλλα ὕπαγε σεαυτὸν 
λεῖζον τῷ ἱερεῖ καὶ προσένεγκε περὶ τοῦ καθαρισμοῦ σου 
a , ~ ᾿] , 3 “ « Ν > \ 
ἃ προσέταξεν Μωυσῆς εἰς μαρτύριον αὐτοῖς. ὁ δὲ ἐξελθὼν 45 


27 πρὸς ἑαντοὺς 29 ἐξελθὼν ἦλθεν 45 εἰς πόλιν φανερῶς 


I Il KATA MAPKON 75 


\ \ / if 
ἤρξατο κηρύσσειν πολλὰ καὶ διαφημίζειν τὸν λόγον, ὥστε 
, Γ a | ~ > \ 
μηκέτι αὐτὸν δύνασθαι ᾿ φανερῶς εἰς πόλιν" εἰσελθεῖν, ἀλλὰ 
ἔξω ἐπ᾽ ἐρήμοις τόποις [ἢν] καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτὸν 
πάντοθεν. 
\ A > ΄σ 3 ’ 
t Καὶ εἰσελθὼν πάλιν εἰς Καφαρναοὺμ dv ἡμερῶν ἠκού- 
oY 3 a 3 | aa! \ / Ἁ ec 
200n oTt ἐν οἴκῳ ἐστίν" καὶ συνήχθησαν πολλοὶ wore 
A a ‘ \ δ , , Sea 
μηκέτι χωρεῖν μηδὲ Ta πρὸς τὴν θύραν, καὶ ἐλάλει αὐτοῖς 
- \ 3 \ 
3 τὸν λόγον. καὶ ἔρχονται φέροντες πρὸς αὐτὸν παραλυτικὸν 
\ , 
4 αἰρόμενον. ὑπὸ τεσσάρων. καὶ μὴ δυνάμενοι προσενέγκαι 
> a Α A y+ ’ , A , “ 3 4 
αὐτῷ διὰ Tov ὄχλον ἀπεστέγασαν τὴν στέγην ὅπου ἦν, καὶ 
/ “Ἅ \ Ls Ω ς 
ἐξορύξαντες χαλῶσι τὸν κράβαττον ὅπου ὁ παραλυτικὸς 
3 “ \ las na 
5 κατέκειτο. καὶ ἰδὼν ὁ ᾿Ιησοῦς τὴν πίστιν αὐτών λέγει TO 
a , 5 1 ἢ , ει τς t a & 
6 παραλυτικῷ Τέκνον, adievrai σου αἱ ἁμαρτίαι. ἤσαν δέ 
A , > a J \ 
τινες TOV γραμματέων ἐκεῖ καθήμενοι καὶ διαλογιζόμενοι ἐν 
r f 7 eo od 4 na 
7 Tais καρδίαις αὐτῶν ‘Ti’ otros οὕτω λαλεῖ; βλασφημεῖ: 
, , 2 , ε , 3 \ ες € θ ’ ν᾿ θὲ 
8 τίς δύναται αφιέναι ἁμαρτίας εἰ μὴ εἷς ὁ θεός; καὶ εὐθὺς 
3 \ «> n ΄“ “ 3 las χὰ “ ὃ λ , 
ἐπιγνοὺς ὁ Ἰησοῦς τῷ πνεύματι αὐτοῦ ὅτι [οὕτως διαλογί- 
a ΄σ a > 
Covrat ἐν ἑαυτοῖς λέγει [αὐτοῖς] Τί ταῦτα διαλογίζεσθε ἐν 
“ , ~ 3 >) la nm. 
9 ταῖς καρδίαις ὑμῶν ; Ti ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν TO Tapa- 
A > , U ¢ ς , N ? Cos 3 , 
λυτικῷ Αφίενταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν ᾿Ἐγείρου 
[ \ > \ , ’ \ , “ δὲ on 
το [kal] dpov τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει; iva δὲ εἰδῆτε 
v4 > , yy ¢ «λ nm 3 , nk) 4 ς ’ 
ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου "ἀφιέναι ἁμαρτίας 
δος A aoe , x ~ \ , ᾿ὔ 
τ ἐπὶ τῆς γῆς -- λέγει τῷ παραλυτικῷ Σοὶ λέγω, ἔγειρε 
> \ , , “ Q Sis, \ 
12 ἄρον Tov KpaBaTrov σου καὶ ὕπαγε eis τὸν οἶκόν σου. καὶ 
> , ἃ 3 N 2, A ’ » “ yf 
ἠγέρθη καὶ εὐθὺς ἄρας τὸν κράβαττον ἐξῆλθεν ἔμπροσθεν 
, ῳ dfs , \ ΄ \ θ A 
πάντων, ὥστε ἐξίστασθαι πάντας καὶ δοξάζειν τὸν θεὸν 
, ? 4 
[λέγοντας] ὅτι Οὕτως οὐδέποτε εἴδαμεν. 
1: Kat ἐξῆλθεν πάλιν παρὰ τὴν θάλασσαν: καὶ πᾶς 
ε + EA A >) / \ IQ / 3 ’ A 
140 ὄχλος ἤρχετο πρὸς αὐτόν, καὶ ἐδίδασκεν αὐτούς. Kat 
, i} \ \ - ε ,ὔ θή δὲν 
παράγων εἰδεν Λευεὶν τὸν τοῦ ᾿Αλφαίου καθήμενον ἐπὶ 
A , ‘ , > “ 3 ’ \ > A 
TO τελώνιον, καὶ λέγει αὐτῷ ᾿Ακολούθει μοι. καὶ ἀναστὰς 
15 ἠκολούθησεν αὐτῷ. Καὶ γίνεται κατακεῖσθαι 
sa 3 “ δι ἐν 3 a \ \ ~ \ ς 
αὐτὸν ἐν Τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ, καὶ πολλοὶ τελῶναι καὶ ἁμαρτω- 


»ὕ > re ᾽ [2 ᾽ a a Aa 9 , ε ͵ 
I εἰς οἰκόν ἐστιν 7 Ὅτι IO ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας 


76 KATA MAPKON II 


4 ΄“ > ~~ 4 ΄ al v7 
Aol συνανέκειντο τῷ Ἰησοῦ καὶ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, 
ἦσαν γὰρ πολλοὶ καὶ ἠκολούθουν αὐτῷ. καὶ οἱ - 
ἡ γὰρ ῇ υν αὐτῷ. ὶ οἱ γραμμα 

~~ = , 5 , Ο > , \ ΄ ς 
τεῖς τῶν Φαρισαίων ἰδόντες ὅτι ἐσθίει μετὰ τῶν αμάρ- 

ra \ ΄“ ΒΗ » r >} lo “ 
τωλῶν καὶ τελωνῶν ἔλεγον τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ “Ort 
Α a r εἶ ς “ 2 , Ἴ- Ν 3 , 
μετὰ τῶν τελωνῶν Kal ἁμαρτωλῶν ἐσθίει 3 καὶ aKovoas 
ς 9 “ , 2 ΄σ “ > , ᾿, εν ϑ , 
ὁ ᾿Ιησοῦς λέγει avTols [ὅτι] Οὐ χρείαν ἔχουσιν οἱ ἰσχύ- 
ΟῚ n > > ς “ + 3 > , 
ovres ἰατροῦ GAN οἱ κακῶς ἔχοντες: οὐκ ἦλθον καλέσαι 
, ᾽ U7 gt , 3 
δικαίους ἀλλὰ ἁμαρτωλους. Καὶ ἦσαν οἱ μα- 
3 , \ “ , 
θηταὶ ᾿Ιωάνου καὶ of Φαρισαῖοι νηστεύοντες. καὶ ἔρχονται 
Ν ᾽ 3 ~ \ / Ὁ ἂς 3 / Ν ε 
καὶ λέγουσιν αὐτῷ Διὰ τί οἱ μαθηταὶ Iwayou καὶ οἱ μα- 
Α ca , ’ ς \ Ἂν ἈΝ 9 
θηταὶ τῶν Φαρισαίων νηστεύουσιν, οἱ δὲ σοὶ [μαθηταὶ] οὐ 
, \ 9. > “ εἰ 5 - \ ’ 
νηστεύουσιν; καὶ εἰπεν αὐτοῖς ὁ ησος Μη δύνανται 
οἱ υἱοὶ τοῦ νυμφῶνος ἐν ᾧ 6 νυμφίος per αὐτῶν ἐστὶ 
, A ie / Ξ 5 : i / > > ee 
ay ~ 
νηστεύειν; ὅσον χρόνον ἔχουσιν τὸν νυμφίον μετ΄ αὐτῶν 
9 ’ὔ / > , A ¢ , ¢ 3 “ 
οὐ δύνανται νηστεύειν: ἐλεύσονται δὲ ἡμέραι ὅταν ἀπαρθῇ 
« 
5 3 ~ ε ’ Ἁ , , > 5 5 
dr αὐτῶν 6 νυμφίος, καὶ τότε νηστεύσουσιν ἐν ἐκείνῃ τῇ 
ἜΣ τς 2A Ν 5... ἢ cr > , 5 , ai 
ἡμέρᾳ. οὐδεὶς ἐπίβλημα pakovs ἀγνάφου ἐπιράπτει ἐπὶ 
c ,ὔ , > ΑΝ , 3, 4 ΄ > 93 > > 
ἱμάτιον παλαιόν: εἰ δὲ μή, αἴρει TO πλήρωμα ἀπ αὐτοῦ 
΄ nt ΄“ , 
τὸ καινὸν τοῦ παλαιοῦ, Kat χεῖρον σχίσμα γίνεται. καὶ 
3 Α , > , ΟῚ > \ , > \ , 
οὐδεὶς βάλλει οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς παλαιούς: εἰ δὲ μή, 
cs ¢ 53. Ν 3 , \ ¢ a 3 aN \ 
ῥήξει ὁ οἶνος τοὺς ἄσκους, καὶ ὁ Olvos ἀπο λυται καὶ 
εἰν, ἃ , 3 \ τὰ , > > 4 , 
οἱ ἀσκοί. [ἀλλὰ οἶνον νέον εἰς ἀσκους καινούς. | 
3 > - , ἘΣ ’ 
Καὶ ἐγένετο αὐτὸν ἐν τοῖς σάββασιν ᾿διαπορεῦύε- 
θ ἯΙ ὃ \ = / Ν ς θ \ 3 τὸ pe 
cba’ διὰ τῶν σπορίμων, Kat οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἤρξαντο 
Fear ras , Η , bY ς > 
ὁδὸν ποιεῖν τίλλοντες τοὺς στάχνας. καὶ οἱ Φαρισαιοι 
qn 77 Qn ΄ , a 3 + 
ἔλεγον αὐτῷ “Ide τί ποιοῦσιν τοῖς σάββασιν ὃ οὐκ ἔξε- 
lal » > 4 , » ,ὔ 
στιν; καὶ λέγει αὐτοῖς Οὐδέποτε ἀνέγνωτε TL ἐποίησεν 
, em \ 
Δαυεὶδ ὅτε χρείαν ἔσχεν καὶ ἐπείνασεν αὐτὸς καὶ 
ε > > A a Rie aN a \ Ὁ a 6 a 
of per αὐτοῦ; [πῶς] εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἰκον τοῦ ὕεοῦυ 
’ \ Μ “ / 
ἐπὶ ᾿Αβιάθαρ ἀρχιερέως καὶ TOYC APTOYC THC TTPODECEWC 
» ὰ > ῃ ΄ 3 \ \ € “~ Ν 
ἔφαγεν, ovs οὐκ ἔξεστιν φαγεῖν εἰ μὴ τοὺς ἱερεῖς, Καί 
» Q cal > “ 3 ΟΡ Ὴς-ς 2 “ Y 
ἔδωκεν καὶ τοῖς σὺν αὐτῷ οὖσιν; καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς To 
SLA 3 \ 3 Sey, 
σάββατον διὰ τὸν ἄνθρωπον ἐγένετο καὶ οὐχ ὁ ἄνθρωπος 


16 καὶ πίνει 23 παραπορεύεσθαι | ὁδοποιεῖν 5 χεῖρα 6 ἐποίησαν 


16 


17 


18 


τ 


21 


22 


24 


25 


26 


27 


Tu HY KATA MAPKON "7 


Ἁ \ ’ “ ’ ’ ) ig [Δ΄ “ > , 
28 διὰ TO σάββατον: ὥστε κύριός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου 
la A 2 La , 
ι Καὶ τοῦ σαββάτου. Καὶ εἰσῆλθεν πάλιν εἰς 
3 lo a» / » A 
συναγωγήν, καὶ ἦν ἐκεῖ ἄνθρωπος ἐξηραμμένην ἔχων τὴν 
΄ ’ \ Le / , 
2xElpa Kal παρετήρουν αὐτὸν εἰ τοῖς σάββασιν θεραπεύσει 
3 , , > “ , 6 
3 αὐτόν, ἵνα κατηγορήσωσιν αὐτοῦ. καὶ λέγει TO ἀνθρώπῳ 
5 A r » , yf lA 
4τῷῴ τὴν χεῖρα ἔχοντι ξηρὰν Ἔγειρε eis TO μέσον. καὶ 
s > “ ᾿ Tad , ΡῚ “ “Ἃ 
λέγει αὐτοῖς ἌἜξεστιν τοῖς σάββασιν ἀγαθοποιῆσαι ἢ 
an \ “ x > > >) , 
κακοποιῆσαι, Ψυχὴν σῶσαι ἢ ἀποκτεῖναι; οἱ δὲ ἐσιώπων. 
\ , > κ᾿ > 9 A , SRS 

5 καὶ περιβλεψάμενος αὐτοὺς μετ᾽ ὀργῆς, συνλυπούμενος ἐπὶ 
“ε Δ ΄“ , b>) a - a 3 f tA 
τῇ πωρώσει THs καρδίας αὐτῶν, λέγει TH ἀνθρώπῳ -"Exret- 

\ Ree Gee > NA) 5. > , ς 
νον τὴν χεῖρά σου καὶ ἐξέτεινεν, καὶ ἀπεκατεστάθη ἡ 
> “ Ν ld “ 3 \ tas 

6 χεὶρ αὐτοῦ. Καὶ ἐξελθόντες of Φαρισαῖοι εὐθὺς μετὰ τῶν 

“ fr a 2 ΡῚ las Ψ ΠΝ 
Ἡρῳδιανῶν συμβούλιον ᾿ἐδίδουν᾽ κατ’ αὐτοῦ ὅπως αὐτὸν 
a 
ἀπολέσωσιν. 
ὑπ το 5 a Q A a 3 n° ἢ 
7 Καὶ ὁ Inoots μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἀνεχώρησεν 
\ A ~ > A ~ / 
πρὸς τὴν θάλασσαν' καὶ πολὺ πλῆθος ἀπὸ τῆς TadsAalas 
Γ 5). Δ a Paleo) x’ 9 ’ 
8 ἠκολούθησεν, Kal ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας" Kat ἀπὸ Ἰεροσολύμων 
\ “ > / \ aie? Ud Ν Ἂν 
καὶ ἀπὸ τῆς ᾿Ιδουμαίας καὶ πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου καὶ περὶ 
, Γ ΄ vad , τ πῃ κα 
Τύρον καὶ ‘Stddva,' πλῆθος πολύ, ἀκούοντες ὅσα ἵποιεῖ 
ἘΝ \ er ἢ 5 va - 9 a ao 
οἦλθαν πρὸς αὐτόν. καὶ εἶπεν rots μαθηταῖς αὐτοῦ ἵνα 
πλοιάριον καρτερῃῇ αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον ἵνα μὴ θλί- 
ριον προσκαρτερῇ αὐτῷ τὸν ὄχλον ἵνα μὴ 
’ \ Ν 3 , Ὁ“ 
τοβωσιν αὐτόν: πολλοὺς γὰρ ἐθεράπευσεν, ὥστε ἐπιπίπτειν 
2 ea aiid δὲ “ 7 ¢ > , 
11 αὐτῷ Wa αὐτοῦ ἅψωνται ὅσοι εἶχον. μάστιγας. Kal τὰ 
, \ 3 , [χ᾽ 3 A , Β 
πνεύματα τὰ ἀκάθαρτα, ὅταν αὐτὸν ἐθεώρουν, προσέπιπτον 
bs No ν Ἢ Ὅτ \ NG «λ A a 
αὐτῷ καὶ ἔκραζον λέγοντα᾽ ὅτε Σὺ et ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ. 
\ Ve , Sibir ον ef \ 2A \ , 
12 Καὶ πολλὰ ἐπετίμα αὐτοῖς ἵνα μὴ αὐτὸν φανερὸν ποιήσω- 
Xo . » 
13 σιν. Kai ἀναβαίνει εἰς τὸ ὄρος καὶ προσκα- 
Cos ἃ af 3᾽. ἢ \ 32.9 \ ἌΓ / \ 

14 λεῖται ovs ἤθελεν αὐτός, καὶ ἀπῆλθον πρὸς αὐτόν. καὶ 
> , , ἃ Ν 3 / > , [2 > 
ἐποίησεν δώδεκα, οὺς Kal ἀποστόλους ὠνόμασεν, ἵνα ὦσιν 

3 5 “ a 3 \ ’ 

15 μετ΄ αὐτοῦ καὶ ἵνα ἀποστέλλῃ αὐτοὺς κηρύσσειν καὶ ἔχειν 
3 , 3 , νι , \ > , \ / 
ἐξουσίαν ἐκβάλλειν τὰ δαιμόνια: καὶ ἐποίησεν τοὺς δώ- 

τό ee 4 oy Pt et , Vopr 

17 dexa (καὶ ἐπέθηκεν ὄνομα τῷ Σίμωνι) Πέτρον, καὶ ᾿Ιάκωβον 

\ “ , : 9 , \ > ‘ κ᾿» , 
τὸν τοῦ Ζεβεδαίου καὶ ᾿Ιωάνην τὸν ἀδελφὸν τοῦ ᾿Ιακώβου 


7 καὶ ἀπὸ τῆς ᾿Ιουδαίας ἠκολούθησεν, 8 Σιδῶνα, --- | ἐποίειἩ τι λέγοντες 


18 KATA MAPKON ΠῚ 


δι“ ; SAL C7 Ἵ μή 
(καὶ ἐπέθηκεν αὐτοῖς “ὄνομα Βοανηργές, ὅ ἐστιν Υἱοὶ 
la > »“"Ἤ 
Βροντῆς), καὶ ᾿Ανδρέαν καὶ Φίλιππον καὶ Βαρθολομαῖον 
καὶ Μαθθαῖον καὶ Θωμᾶν καὶ ᾿Ιάκωβον τὸν τοῦ ᾿Αλφαίου 
καὶ Θαδδαῖον καὶ Σίμωνα τὸν Καναναῖον καὶ ᾿Ιούδαν Ἴσκα- 
a , 
ριώθ, ὃς καὶ παρέδωκεν αὐτόν. 
Καὶ ἔρχεται εἰς οἶκον: καὶ συνέρχεται πάλιν [ὁ] ὄχλος, 
ef A f 3 A \ 2 om Ν » , 
ὥστε py δύνασθαι αὐτοὺς μηδὲ ἄρτον φαγεῖν. καὶ aKkov- 
> Qn a nr 9 
σαντες of παρ᾽ αὐτοῦ ἐξῆλθον κρατῆσαι αὐτόν, ἔλεγον γὰρ 
isd “ > As 
ὅτι ἐξέστη. καὶ of γραμματεῖς of ἀπὸ ᾿Ιεροσολύμων κατα- 
, ay σ \ 4 ἃ, Ὁ > oy + 
βάντες ἔλεγον ὅτι Βεεζεβοὺλ ἔχει, καὶ oTL ἐν TH ἄρχοντι 
a , > , ν , ὯΝ , 
τῶν δαιμονίων ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια. καὶ προσκαλεσάμενος 
> 4 » ΄“ 37 > r a , “- 
αὐτοὺς ἐν παραβολαῖς ἔλεγεν αὐτοῖς Πῶς δύναται Σατανᾶς 
~ ia > “ 
Σατανᾶν ἐκβάλλειν; καὶ ἐὰν βασιλεία ἐφ᾽ ἑαυτὴν μερισθῇ, 
3 , ~ ς ’ 5 , \ ips Oe 
οὐ δύναται σταθῆναι ἡ βασιλεία ἐκείνη: Kal εαν οἰκία 
Ἀπ. ὡς \ - » , ς 84. 3 , a 
ἐφ᾽ ἑαυτὴν μερισθῇ, ov δυνήσεται ἡ οἰκια ἐκείνη στηναι" 
\ a7 ¢ a a2 3. χ᾽ τ \ ΝΌΣΟΣ , 2 , 
καὶ εἰ ὁ Σατανᾶς ἀνέστη ἐφ᾽ ἑαυτὸν καὶ ἐμερίσθη, ov δυ- 
a 5) > , > A 
ναται στῆναι ἀλλὰ τέλος ἔχει. ἀλλ᾽ ov δύναται οὐδεὶς 
~ ~ A Q ¢ 3 wn - 
εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἰσχυροῦ εἰσελθὼν τὰ σκεύη αὐτοῦ διαρ- 
Ἂ “ Ν \ U ‘ 
πάσαι ἐὰν μὴ πρῶτον τὸν ἰσχυρὸν δήσῃ, καὶ τότε τὴν 
.ς. x Oa , 9 \ , con ¢ , 
οἰκίαν αὐτοῦ διαρπάσε. ᾿Αμὴν λέγω υμιν oT’ πάντα 
ca “Ἅ “ 3 , \ ς , A 
ἀφεθήσεται τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων, Ta apapTnpata καὶ 
v4 a 22 Kh 
ai βλασφημίαι ὅσα ἐὰν βλασφημήσωσιν' os δ᾽ ἂν βλα- 
“ a ef », + QA 
σφημήσῃ εἰς TO πνεῦμα TO ἁγιον, οὐκ ἔχει ἄφεσιν εἰς τὸν 
΄“ , 3 «ς , ¢ 
αἰῶνα, ἀλλὰ ἔνοχός ἐστιν αἰωνίου ἁμαρτήματος. τι 
᾿, “- 8. τ ἢ » A pe: 
ἔλεγον Ilvevpa ἀκάθαρτον ἐχει. Καὶ ἐρχονται 
ς [4 > ~ \ ς > \ > “ A ἣν , 
ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ kat ἔξω στήκοντες 
y » Ie >. “ , 
ἀπέστειλαν πρὸς αὐτὸν καλοῦντες αὐτόν. καὶ ἐκάθητο 
Q ee, 7 ‘ , > a“ > \ ε , 
περὶ αὐτὸν ὄχλος, καὶ λέγουσιν αὐτῷ Ιδοὺ ἡ μήτηρ σου 
\ € 3 , + ΄“ , XN > \ 
καὶ of ἀδελφοί σου ἔξω ζητοῦσιν σε. Kal ἀποκριθεὶς 
3 “ ’ , 3 ς 4 \ ¢ > 4 3, 
αὐτοῖς λέγει Τίς ἐστιν ἢ μήτηρ μου καὶ οἱ ἀδελφοί; καὶ 
/ ‘ \ 8 , ’ ’ 
περιβλεψάμενος τοὺς περὶ auToV κύκλῳ καθημένους λε- 
> ς , Ν ς ἰὃ λ , a ἜΝ 
yer Ἴδε ἡ μήτηρ μου καὶ οἱ ade φοί μου: ὃς ᾿ ἂν ποι- 
, ΓΑ , aA a © > , > 
hon ‘Td θέλημα" Tod θεοῦ, οὗτος ἀδελφὸς pov καὶ ἀδελφὴ 


17 ὀνόματα 25 γὰρ | τὰ θελήματα 


21 


22 


23 


24 


25 


26 
27 


28 


ὙΠ KATA MAPKON 79 


at , 
καὶ μήτηρ ἐστίν. 
\ , 4 , \ Ἁ ’ \ 

τ Καὶ πάλιν ἤρξατο διδάσκειν παρὰ τὴν θάλασσαν. καὶ 

, \ Dit X / la “ 3., > 
συνάγεται πρὸς αὐτὸν ὄχλος πλεῖστος, ὦστε αὐτὸν εἰς 
λοῖον ἐμβά θῆσθαι ἐν τῇ θαλά ὶ πᾶς ὁ ὅ- 
πλοῖον ἐμβάντα καθῆσθαι ἐν τῇ θαλάσσῃ, καὶ πᾶς ὁ O 
\ \ , Ly MN a a a \. SNP 

2 χλος πρὸς τὴν θάλασσαν ἐπὶ τῆς γῆς ἦσαν. καὶ ἐδίδασκεν 
3 A > “ ΄ Α » > - 3 “ 
αὐτοὺς ἐν παραβολαῖς πολλά, καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ἐν τῇ 

“ 3 “ 3 ’ \ ΄- ς ΄ 

3 διδαχῆ αὐτοῦ ᾿Ακούετε. ἰδοὺ ἐξῆλθεν ὁ σπείρων σπεῖ- 

“ ἃ Α A A 

4 pa, καὶ ἐγένετο ἐν τῷ σπείρειν ὃ μὲν ἔπεσεν Tapa τὴν 
CQ? , (ἢ \ A \ ΄, 53. οὖ δ Ψ 

5 ὁδόν, καὶ ἦλθεν τὰ πετεινὰ καὶ κατέφαγεν αὐτό. καὶ ἄλλο 
» ἌΝ \ A \ ¢ 3 3 a , 
ἔπεσεν ἐπὶ TO πετρῶδες [καὶ] ὅπου οὐκ εἶχεν γῆν πολλήν, 

>A A Net ον Ud “- σ 

6 καὶ εὐθὺς ἐξανέτειλεν διὰ τὸ μὴ ἔχειν βάθος γῆς" καὶ ὅτε 
ΞΔ ae ς cf i , Ἵ Ν \ \ \ y+ 
ἀνέτειλεν ὁ ἥλιος ἐκαυματίσθη Kat διὰ τὸ μὴ ἔχειν 
εν 3 ’ θ \ ww as 2 \ > / θ ‘ 

ῥίζαν ἐξηράνθη. καὶ ἄλλο ἔπεσεν εἰς τὰς ἀκάνθας, καὶ 
SD να c BA Q V4 > , \ \ 
ἀνέβησαν ai ἄκανθαι καὶ συνέπνιξαν αὐτό, καὶ καρπὸν 
» Ὦ \ + + 3 \ ~ \ , \ 

8 οὐκ ἔδωκεν. καὶ ἄλλα ἔπεσεν εἰς THY γῆν τὴν καλὴν, Kat 
bw \ > , \ 3 , Q » 
ἐδίδου καρπὸν ἀναβαίνοντα καὶ αὐξανόμενα, καὶ ἔφερεν 
>} U \ Γ.» ς , \ bea | e , ιν» 

ο εἰς τριάκοντα καὶ ἐν ἑξήκοντα καὶ ἐν ἑκατόν. Καὶ ἔλε- 

ἃ ᾿ὕ 53 3 , 3 , Ney, 

10 yey Os Exel WTA AKOVELY ἀκουέτω. Kat ore 

\ ? ’ Seen FON \ “ 
ἐγένετο κατὰ μόνας, ἠρώτων αὐτὸν οἱ περὶ αὐτὸν σὺν τοῖς 
’ \ , Q ΕΣ b) rad ς lal A 
11 δώδεκα τὰς παραβολὰς. καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς Ὑμῖν τὸ 
, , a , A ~ > , \ 
μυστήριον δέδοται τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ: ἐκείνοις δὲ 
ΕΣ ΠΣ Εν Ὁ n \ , , ¢ 
12 Τοῖς ἔξω ev παραβολαῖς τὰ πάντα γίνεται, ἵνα 
΄ / ἢ Ν » 
BAETTONTEC βλέττωοι KAl MH ἴλωσιν, 
NS > / 9 J \ 4 
Kal AKOYONTEC AKOYWCI Kal MA CYN{WCIN, 
4 > / A 3 A 3 A 
MH TIOTE ETTICTPEYWCIN KAl APEOH AYTOIC. 
Q , 9 a 9 ey) 4 Q , 
13 Καὶ λέγει αὐτοῖς Οὐκ οἴδατε τὴν παραβολὴν ταύτην, 
- , \ \ ’ [4 ’ \ 

14 καὶ πῶς πάσας τὰς παραβολὰς γνώσεσθε; Ὃ σπείρων Tov 
, , Ὄ \ CQA τ 

15 λόγον σπείρει. οὗτοι δέ εἰσιν οἱ παρὰ τὴν ὁδὸν ὅπου 

, ¢ , Ω 3 ’ 3 ς 
σπείρεται ὁ λόγος, καὶ ὅταν ἀκούσωσιν εὐθὺς ἔρχεται ὁ 
“ ld \ 3 
Σατανᾶς καὶ αἴρει τὸν λόγον τὸν ἐσπαρμένον εἰς αὐτούς, 
Ξε ¢ \ ’ 

16 καὶ οὗτοί εἰσιν ὁμοίως οἱ ἐπὶ τὰ πετρώδη σπειρόμενοι, 
ἍΝ ς οἡ 3 , \ , 7, a Q na ’ 
οἵ ὅταν ἀκούσωσιν τὸν λόγον εὐθὺς μετὰ χαρᾶς λαμβά- 

> ’ Ἁ > ᾿ὕ ΘΕᾺ 2 ς “ 3 \ 

17 Vovoly αὐτὸν, καὶ οὐκ ἔχουσιν ῥίζαν ἐν ἑαυτοῖς ἀλλὰ 


6 ἐκαυματίσθησαν 8 εἰς... εἰς U. ἕν. ὃν 11 ἔξωθεν 


80 KATA MAPKON Iv 


/ , “ a i Ari ΩΝ ὃ “ ὃ A 
πρόσκαιροί εἰσιν, εἶτα γενομένης peas ἢ διωγμοῦ δια 
τὸν λόγον εὐθὺς σκανδαλίζονται. καὶ ἄλλοι εἰσὶν οἱ εἰς x8 
, , Ὁ 
τὰς ἀκάνθας σπειρόμενοι' οὗτοί εἰσιν οἱ τὸν λόγον ἀκού- 
rd “ n ς la) 
σαντες, Kal ai μέριμναι TOV αἰῶνος καὶ ἡ ἀπάτη τοῦ πλού- τὸ 
του καὶ αἱ περὶ τὰ λοιπὰ ἐπιθυμίαι εἰσπορευόμεναι συνπνί- 
lf a 
γουσιν τὸν λόγον, καὶ ἄκαρπος γίνεται. καὶ ἐκεῖνοί εἰσιν 20 
\ “ f ed 
οἱ ἐπὶ τὴν γῆν τὴν καλὴν σπαρεέντες, οἰτινες ἀκούουσιν τὸν 
λόγον καὶ παραδέχονται καὶ καρποφοροῦσιν "ἐν τριάκοντα 
καὶ [ἐν] ἑξήκοντα καὶ [év]' ἑκατόν. Καὶ ἔλεγεν ar 
4 nr “ , weit ς , ca ς 4 ‘ 
αὐτοῖς ὅτε Μήτι ἔρχεται ὁ Avxvos wa ὑπὸ τὸν μόδιον 
APR. PEA εἶ f > a is ἊΝ Α , θῃ > 
τεθῇ ἢ ὑπὸ τὴν κλίνην, OVX Wa ἐπὶ τὴν λυχνίαν τεθῃ; OV 22 
CoN, + "ἢ \ aS \ er 67 "δὲ Fie Z 
γὰρ ἔστιν' κρυπτὸν ἐὰν μὴ wa φανερωθῇ, οὐδὲ ἐγένετο 
» δὴ 9, 3 
ἀπόκρυφον ἀλλ᾽ ἵνα ἔλθη εἰς φανερόν. Eu τις ἔχει ὦτα 23 
3 , 2 , , ~*~ > 5 4 
ἀκούειν ἀκουέτω. Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς Βλέπετε 24 
γι 5 , 3 Ὄ ΄ a , Cae \ 
τί ἀκούετε. ἐν ᾧ μέτρῳ μετρειτε μετρηθήσεται υμῖν καὶ 
, c os a \ aS | , 3 = ν ἃ 
προστεθήσεται ὑμῖν. ὃς γάρ ἐχει, δοθήσεται αὐτῷ" καὶ OS 25 
3 + A A oe 2 U ue. 3 lo \ 
οὐκ ἔχει, καὶ ὃ EXEL ἀρθήσεται am αὑτοῦ. Καὶ 26 
δ “ a ς ff 
ἔλεγεν Οὕτως ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ὡς ἄνθρωπος 
βάλῃ τὸν σπόρον ἐπὶ τῆς γῆς καὶ καθεύδῃ καὶ ἐγείρηται 27 
“ , c 
νύκτα καὶ ἡμέραν, καὶ ὁ σπόρος βλαστᾳ καὶ μηκύνηται ὡς 
οὐκ οἶδεν αὐτός. αὐτομάτη ἡ γῆ καρποφορεῖ, πρῶτον 28 
5 , 5 τ: a ai a ’ aa 
χόρτον, εἰτεν στάχυν, εἶτεν πλήρη σῖτον εν τῷ σταχῦι. 
ef ~ ς ε - 3 / ἣν / 
ὅταν δὲ mapadot ὁ καρπος, εὐθὺς ἀποοτέλλει τὸ APE- 29 
«“ 7 € / \ 
TTANON, ὅτι TTAPECTHKEN ὁ BEPICMOC. Καὶ 30 
2, ΄ ~ nw KR > 
ἔλεγεν Πῶς ὁμοιώσωμεν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, ἢ ἐν 
, Ἄν “ lod ¢ a / a ef 
τίνι αὐτὴν παραβολῇ θῶμεν; ὡς κόκκῳ σινάπεως, OS ΟΤᾺΡ 51 
-“" 3 rn “-“ , Ra , a , 
σπαρῇ ἐπὶ τῆς γῆς» μικρότερον OY πάντῶν τῶν σπερμάτων 
΄ LY Qn ΄σ “ - 
τῶν ἐπὶ τῆς γῆς--καὶ ὅταν σπαρῇ; ἀναβαίνει καὶ γίνεται 32 
lal a id al 
μεῖζον πάντων τῶν λαχάνων καὶ ποιεῖ κλάδους μεγάλους, 
[χά U € \ \ > an \ \ nn 
ὥστε δύνασθαι ὑπτὸ THN CKIAN ΔΥΤΟΥ TO πετεινὰ τοὺ 
a] an ~ 
OYPANOY KATACKHNOIN. Kal τοιαύταις παρα- 33 
r n Ta \ 
βολαῖς πολλαῖς ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον, καθὼς ἠδύναντο 
ἃ WEL ἢ “a \ δὲ β ΧΩ 3 2», AN eee ΣΙ ἰδίαν 
κούειν' χωρὶς δὲ παραβολῆς οὐκ ἐλάλει αὑτοῖς, κατ᾽ ἰδίαν 34 


20 ἕν.. [ἕν].. [ἐν] 21 MSS ὑπὸ 22 γάρ ἐστίν TL 28 f...t 


IVV KATA MAPKON 81 


Ν “~ 7 “ > , , 
δὲ τοῖς ἰδίοις μαθηταῖς ἐπέλυεν πάντα. 
Κ \ λέ > “ 2 > , “ ς i > , , 
35 Kat λέγει αὑτοῖς ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ὀψίας γενομένης 
\ ’ὔ > , 
36 Διέλθωμεν εἰς τὸ πέραν. καὶ ἀφέντες τὸν ὄχλον παραλαμ- 
΄ SN ¢ 3 3 “ , Nurs 9) “ κε 
βάνουσιν αὐτὸν ὡς ἦν ἐν τῷ πλοίῳ, καὶ ἄλλα πλοῖα ἦν 
» > “ \ , 5 , Sk A \ 
37 MET αὐτοῦ. καὶ γίνεται λαῖλαψ μεγάλη ἀνέμου, καὶ Ta 
’ δέω ~ a / 
κύματα ἐπέβαλλεν εἰς τὸ πλοῖον, ὥστε ἤδη γεμίζεσθαι τὸ 
΄“- > “- A 
38 πλοῖον. Kai αὐτὸς ἢν ἐν TH πρύμνῃ ἐπὶ TO προσκεφάλαιον 
΄ Ἁ bd , 3. ΜΝ Ν Zz > od , 
καθεύδων. καὶ ἐγείρουσιν αὐτὸν καὶ λέγουσιν αὐτῷ Διδά- 
> , ’ 
39 σκαλε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἀπολλύμεθα; καὶ διεγερθεὶς ἐπε- 
, a >’ > “ , , , 
τίμησεν τῷ ἀνέμῳ καὶ εἶπεν TH θαλάσσῃ Σιώπα, πεφίμωσο. 
\ > / , U 
40 Kal ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος, καὶ ἐγένετο γαλήνη μεγάλη. καὶ 
3 2 “ , 9 +f » ,ὔ ΝΣ 
qt εἶπεν αὐτοῖς Τί δειλοί ἐστε; οὔπω ἔχετε πίστιν; καὶ ἐφο- 
/ \ > ’ 
βήθησαν φόβον μέγαν, καὶ ἔλεγον πρὸς ἀλλήλους Τίς 
+ CE 2 “ ς τ Ψ  ΥΝΣΤΩΝ 5 , « , 
ἄρα οὑτὸς ἐστιν ὅτι καὶ ὁ ἄνεμος καὶ ἡ θάλασσα ὑπακούει 
> “ \ 3. 3 \ , los , 
ταὐτῷ; Καὶ ἦλθον εἰς τὸ πέραν τῆς θαλάσσης 
>) Ἁ id “ lon Ν 3 ’, 3 “ 2 
2 εἰς τὴν xopav τῶν Τερασηνῶν. καὶ ἐξελθόντος αὐτοῦ ἐκ 
~ , > MS ς 4 3 “ » ἴων ’ 
τοῦ πλοίου [εὐθὺς] PEED GED \ ek: FOU, μη ὅξ αι 
3 avOpwnos ἐν πνεύματι ἀκαθάρτῳ, ὃς τὴν κατοίκησιν εἶχεν 
3 “ , \ > Ν ς , ᾿ς ΕΣ > δ᾿ > i 
ἐν τοῖς μνήμασιν, καὶ οὐδὲ ἁλύσει οὐκέτι οὐδεὶς ἐδύνατο 
3. κῷ “ ὲ \ Θ᾽ ὧδ 4 / QA ig , 
«αὐτὸν δῆσαι διὰ τὸ αὐτὸν πολλάκις πέδαις Kal ἁλύσεσι 
, \ [4 ¢ > 3 “- A ς , Q \ 
δεδέσθαι καὶ διεσπάσθαι ὑπ’ αὐτοῦ τὰς ἁλύσεις καὶ Tas 
, , \ 3 \ a Ἄ, ΥΝ , \ 
5 πέδας συντετρίῴθαι, καὶ οὐδεὶς ἴσχυεν αὐτὸν Sapacat καὶ 
Ν ΄σ ΕῚ a 
διὰ παντὸς νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐν τοῖς μνήμασιν καὶ ἐν τοῖς 
+ > , \ , ες \ , \ NN 
6 ρεσιν ἣν κραζων καὶ κατακόπτων ἕαυτον λίθοις. Kai ἰδὼν 
3 la > ΕΣ ’ > , 
τὸν ᾿Ιησοῦν ἀπὸ μακρόθεν ἔδραμεν καὶ προσεκύνησεν αὐτόν, 
\ , a , , 1 emacs \ Ἁ } oe εν 
7 καὶ κράξας φωνῇ μεγάλῃ λέγει. Τί ἐμοὶ καὶ σοί, ᾿Ιησοῦ υἱὲ 
“ ΄“ vad ς , , , 
τοῦ θεοῦ τοῦ ὑψίστου; ὁρκίζω σε τὸν θεόν, μή pe Bacavi- 
\ IoA yf Ἢ πὶ Ἀν 3 17 
8 σῃς. ἔλεγεν γὰρ αὐτῷ Ἔξελθε τὸ πνεῦμα τὸ. ἀκάθαρτον 
a 3 , yf 4 
9 ἐκ τοῦ ἀνθρώπου. καὶ ἐπηρώτα αὐτόν Ti ὄνομά σοι; καὶ 
Ξ > Γ “ 
το λέγει αὐτῷ Λεγιὼν ὄνομά μοι", ὅτι πολλοί ἐσμεν: καὶ 
, > A \ a \ Se Ν 3 + ~ 
παρεκάλει αὐτὸν πολλὰ wa μὴ αὐτὰ ἀποστείλῃ ἔξω τῆς 
’ 3 Q 3 “ A Aa > 2 , , , 
11 xopas. Ἢν δὲ ἐκεῖ πρὸς τῷ ὄρει ἀγέλη χοίρων μεγάλη 
2 A U ϑίω Ν , , 
12 βοσκομένη: καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν λέγοντες Πέμψον 


Q μοί ἐστιν 


G 


82 KATA MAPKON ee 


an  τ - \ , ¢ > ΟΦ Ἰσέχθ Ἢ Ande 
ἡμᾶς εἰς τοὺς χοίρους, ἵνα εἰς αὐτοὺς εἰσελθώμεν.᾿ Καὶ ἘΠῈΣ τὰ 
> $e x > / \ , \ 3 / 
τρεψεν αὐτοῖς. καὶ ἐξελθόντα τὰ πνεύματα TA ἀκάθαρτα 
lan >] Ν ’ εὖ ef ς > r 
εἰσῆλθον εἰς τοὺς χοίρους, καὶ ὥρμησεν ἢ ἀγέλη κατὰ τοῦ 
~ \ , ς 
κρημνοῦ εἰς τὴν θάλασσαν, ὡς δισχίλιοι, καὶ ἐπνίγοντο ἐν 
a , Ν ς ΄ ? ‘ + Rew. « 
τῇ θαλάσσῃ. Kat οἱ βόσκοντες αὐτοὺς ἔφυγον καὶ anmpy- τΆ 
5 ᾿ , N ς A > , χα Px ites 
γείλαν εἰς THY πόλιν καὶ εἰς Τοὺς ἀγρούς" Kat ἦλθον ἰδεῖν 
\ , Ν » \ Ἁ 3 “Gp 
τί ἐστιν τὸ γεγονός. Kal ἔρχονται πρὸς τὸν Ιησοῦν, καὶ τ5 
΄ 4 , ΄ 
θεωροῦσιν τὸν δαιμονιζόμενον καθήμενον ἱματισμένον καὶ 
[φὶ A 3 , \ ~ Ν 3 / 
σωφρονοῦντα, τὸν ἐσχήκοτα TOV λεγιῶνα, καὶ ἐφοβήθησαν. 
“ a “ 4 ~ 
καὶ διηγήσαντο αὐτοῖς οἱ ἰδόντες πῶς ἐγένετο τῷ δαιμονι- 16 
, Ν Ν “ a Ν ΕΝ lan 
ζομένῳ καὶ περὶ τῶν χοίρων. καὶ ἤρξαντο παρακαλεῖν 17 
3 ΌΝ > es ? A ΄“ oy. 3 “ \ 3 f 
αὐτὸν ἀπελθεῖν ἀπὸ τῶν ὁρίων αὐτῶν. Καὶ ἐμβαινοντος τ 
3 ἴω » | \ Cand / > ee ς Α [τὲ 
αὐτοῦ εἰς τὸ πλοῖον παρεκάλει αὑτὸν O δαιμονισθεὶς ἵνα 
3 2 “ > Q > 3 a ἣν ¢ > Ν , Ἄς ων» 
μετ᾽ αὐτοῦ ἢ. καὶ οὐκ ἀφῆκεν αὐτόν, ἀλλὰ λέγει αὐτῷ το 
\ Ss καὶ 4 \ / 3 
Ὕπαγε εἰς τὸν οἰκόν σου πρὸς τοὺς σοῦς, καὶ ἀπάγγειλον 
> > a € > , 
αὐτοῖς ὅσα ὁ κύριός σοι πεποίηκεν Kal ἡλέησέν σε. καὶ 20 
Ἧς τῶι . Ὁ ͵ > ἮΝ , od 3 , 
ἀπῆλθεν καὶ ἤρξατο κηρύσσειν ἐν τῇ Δεκαπόλει ὅσα ἐποιη- 
la ee ~ , 
σεν αὐτῷ ὁ ᾿Ιησοῦς, καὶ πάντες ἐθαύμαζον. 
΄ ΄“ “ ΄“ 
Καὶ διαπεράσαντος τοῦ ᾿Ιησοῦ ἐν τῷ πλοίῳ πάλιν εἰς 2x 
Ν ΄' , of Ν pee b Ra 3D Ν 3 
τὸ πέραν συνήχθη ὄχλος πολὺς ἐπ avTOY, καὶ ἣν παρᾶ τὴν 
, - “ ΡῚ , > / 
θάλασσαν. Καὶ ἔρχεται eis τῶν ἀρχισυναγωγῶν, Ονοματί 22 
\ > “ 
Ἰάειρος, καὶ ἰδὼν αὐτὸν πίπτει πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ καὶ 23 
κἹ 9 of \ , ἢ 
Γπαρακαλεῖ, αὐτὸν πολλὰ λέγων ὁτε To θυγάτριον μου 
3 , y+ of \ 3 las A “ πονῶν ὩΣ nw 
ἐσχάτως ἔχει, wa ἔλθων ἐπιθῆς τὰς χεῖρας αὐτῇ wa σωθῇ 
ai (no καὶ ἀπῆλθεν per αὐτοῦ. Καὶ ἠκολούθει αὐτῷ 
καὶ ζήσῃ. ἢλθεν μετ᾽ αὐτοῦ. ἠ 5 24 
+ , \ , > , A \ 3 > 
ὄχλος πολύς, καὶ συνέθλιβον αὐτόν. καὶ γυνὴ οὔσα ἐν 25 
τὰ ed ey 4 » \ \ 6 nw € Q r 
ῥύσει αἵματος δώδεκα ery καὶ πολλὰ παθοῦσα ὑπὸ πολλῶν 26 
΄ 4 i a | , 
ἰατρῶν καὶ δαπανήσασα τὰ παρ᾽ ‘adrhs' πάντα καὶ μηδὲν 
ὠφεληθεῖσα ἀλλὰ μᾶλλον εἰς τὸ χεῖρον ἐλθοῦσα, ἀκού- 27 
Ν \ Cp te ἴω 3 ~ > “ + cy 
σασα Ta περὶ τοῦ ᾿Ιησοῦ, ἐλθοῦσα ἐν TH ὄχλῳ ὄπισθεν 
e “ ς / 3 “ ad Ν “ 3 \ “ 
ἥψατο τοῦ ἱματίου αὕτου" ἔλεγεν γὰρ ὅτι “Eay ἅψωμαι 28 
Δ = > an ἢ ΔΝ 
κὰν τῶν ἱματίων αὐτοῦ σωθήσομαι. καὶ εὐθὺς ἐξηράνθη 29 
a a e , A “ ΄ ,ὔ “ ΕΝ 
ἡ πηγὴ τοῦ αἵματος αὐτῆς, καὶ ἔγνω τῷ σώματι OTL LaTat 


, 
23 παρεκάλει 


V VI KATA MAPKON 82 


ἀπὸ τῆς μάστι ὶ εὐθὺς ὁ ᾿Ιησοῦς ἐ ὺς ἐν ἑαυτῷ 
30 Gro τῆς μάστιγος. καὶ εὐθὺς ὁ ᾿Ιησοῦς ἐπιγνοὺς ἐν ἑαυτῴ 
\ 3 > a , > A > \ 5 σι of 
τὴν ἐξ αὐτοῦ δύναμιν ἐξελθοῦσαν ἐπιστραφεὶς ἐν τῷ ὄχλῳ 
1 ἔλεγεν Τίς μου ἥψατο τῶν ἱματίων; καὶ ἔλεγον αὐτῷ οἱ 
: y 5 P 7 q ΒΕ ὕ Y , ; ‘ 
A lal Ξ / 
μαθηταὶ αὐτοῦ Βλέπεις τὸν ὄχλον συνθλίβοντά σε, καὶ 
’ ’ vA \ , ΟῚ lal 4 a“ 
32 λέγεις Tis μου ἥψατο; καὶ περιεβλέπετο ἰδεῖν τὴν τοῦτο 
ς 4 \ nw r 
33 ποιήσασαν. ἢ δὲ γυνὴ φοβηθεῖσα καὶ τρέμουσα, εἰδυῖα 
a ST ΩΝ > an 3 
Oo γέγονεν αὐτῇ, ἦλθεν καὶ προσέπεσεν αὐτῷ καὶ εἶπεν 
2 a “ : \ ix. 19 ς δὲ ὯΝ δον Wes Θ , ς 
34 αὐτῷ πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν. ὁ δὲ εἶπεν αὐτῇ υγάτηρ, 1 
, ͵ oA 
πίστις Gov σέσωκέν oe: ὕπαγε εἰς εἰρήνην, καὶ ἴσθι ὑγιὴς 
> “ rf 3 a A 
35 ἀπὸ THs μάστιγός gov. Ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἔρχονται 
3 \ ~ , 9 ς 
ἀπὸ τοῦ ἀρχισυναγώγου λέγοντες ὅτι ‘H θυγάτηρ σου 
Ἂ € “ 
36 ἀπέθανεν: τί ἔτι σκύλλεις τὸν διδάσκαλον; ὁ δὲ Ἰησοῦς 
ἜΑ ᾿ / , , my 35 , 
παρακουσας τὸν λόγον λαλσύμενον λέγει τῷ ἀρχισυναγώ- 
Μὴ φ β a , , x ae ἰφῆ "δέ 
37 YP Μὴ φοβοῦ, μόνον πίστευε. καὶ οὐκ ἀφῆκεν οὐδένα 
3 > a “ 2 Ἁ \ , NX oy 7 
μετ αὐτοῦ συνακολουθῆσαι εἰ μὴ τὸν Ilérpov καὶ ᾿Ιάκωβον 
᾿ I ΤᾺ \ 10 λ \ Ἴ , Ν -, ς A 
38 καὶ lwayny tov ἀδελφὸν ᾿Ιακώβου. καὶ ἔρχονται eis τὸν 
5 “" 3 , “ / 
οἶκον τοῦ ἀρχισυναγώγου, καὶ θεωρεῖ θόρυβον καὶ κλαίον- 
*. \ ’ nr 
39 Tas καὶ ἀλαλάζοντας πολλά, Kai εἰσελθὼν λέγει αὐτοῖς 
A , \ 3 , 
Τί θορυβεῖσθε καὶ κλαίετε; τὸ παιδίον οὐκ ἀπέθανεν ἀλλὰ 
, \ - 3 an > TEN \ 3 \ ’ 
40 καθεύδει. καὶ κατεγέλων αὐτοῦ. αὐτὸς δὲ ἐκβαλὼν πάν- 
4 las \ 
τας παραλαμβάνει τὸν πατέρα τοῦ παιδίου καὶ τὴν μητέρα 
2 a 3 \ 
καὶ τοὺς μετ᾽ αὐτοῦ, καὶ εἰσπορεύεται ὅπου ἦν τὸ παιδίον" 
Ν , lal A “ 7 , 3. “κε , 
41 καὶ KpaTnoas τῆς χειρὸς τοῦ παιδίου λέγει αὐτῇ Ταλειθά 
“ , , 
κούμ, ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον Τὸ κοράσιον, σοὶ λέγω, 
>’ > 
42 ἔγειρε. καὶ εὐθὺς ἀνέστη τὸ κοράσιον καὶ περιεπάτει, ἣν 
A » ἴω & \ 3 , 3 \ > , / 
yap ἐτῶν δώδεκα. καὶ ἐξέστησαν εὐθὺς ἐκστάσει μεγάλῃ. 
3 oN / ΄“ ΄ 
43 καὶ διεστείλατο αὐτοῖς πολλὰ ἵνα μηδεὶς γνοῖ τοῦτο, καὶ 
“#4 “ 2 τὰν ons 
εἶπεν δοθῆναι αὐτῇ φαγεῖν. 
\ 35.“ 3 τας Ν. ἂν 5 Ἁ , 3 “ 
: Kai ἐξῆλθεν ἐκεῖθεν, καὶ ἔρχεται εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦ, 
ἴω 3 “ ΄σ 
5 καὶ ἀκολουθοῦσιν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. Καὶ γενομένου 
é A 4 3 = a \ ς Ν 
σαββάτου ἤρξατο διδάσκειν ἐν τῇ συναγωγῇ" καὶ οἱ πολλοὶ 
, ~ 
ἀκούοντες ἐξεπλήσσοντο λέγοντες 1dbev τούτῳ ταῦτα, 
ς na , -“" 
καὶ τίς ἡ σοφία ἡ δοθεῖσα τούτῳ, καὶ αἱ δυνάμεις τοιαῦται 
26 ἑαυτῆς 
G 2 


84 | KATA MAPKON vI 


\ a a 3 “ , b Out 
διὰ τῶν χειρῶν αὐτοῦ γινόμεναι; οὐχ OVTOS ἐστιν ὁ τέκτων, 3 
\ 0 ,ὔ Ν > Α 5 a 

ὁ vids τῆς Μαρίας καὶ ἀδελφὸς ᾿Ιακώβου καὶ ἸΙωσῆτος καὶ 

3 , \ 3 a “- 
Ιούδα καὶ Σίμωνος ; καὶ οὐκ εἰσὶν αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ ὧδε 

Qq ες n QA 3 , 3 > ~ A y+ 

πρὸς ἡμᾶς; καὶ ἐσκανδαλίζοντο ἐν αὐτῷ. καὶ ἔλεγεν 4 
2 - C35 ~ 4 3 » ’ > by Sy 3 

αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ὅτι Οὐκ ἔστιν προφήτης ἄτιμος εἰ μὴ ἐν 
wn 3 ~~ 3 ad A ΄-“ “" 

τῇ πατρίδι αὐτοῦ καὶ ἐν τοῖς συγγενεῦσιν αὐτοῦ καὶ ἐν τῇ 


>? > ~ \ 3 Qa / 3 ~ od ΕΣ , 
οἰκίᾳ αὐτοῦ. Καὶ οὐκ edvvaro ἐκεῖ ποιῆσαι οὐδεμίαν 5 
, > Nal 2 5» ys \ - 5) , 
δύναμιν, εἰ μὴ ὀλίγοις ἀρρώστοις ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας ἐθερά- 
ΓΑ , ss | Q 3 “ 
πευσεν" καὶ ᾿ἐθαύμασεν᾽ διὰ τὴν ἀπιστίαν αὐτῶν. 6 


aA A 
Καὶ περιῆγεν τὰς κώμας κύκλῳ διδάσκων. Καὶ προσ- 7 
“ \ / \ 4 3 Ἁ > , , 
καλεῖται τοὺς δώδεκα, καὶ ἤρξατο αὐτοὺς ἀποστέλλειν δύο 
δύο, καὶ ἐδίδου αὐτοῖς ἐξουσίαν τῶν πνευμάτων τῶν ἀκαθάρ- 
“ “ 
των, καὶ παρήγγειλεν αὐτοῖς ἵνα μηδὲν αἴρωσιν εἰς ὁδὸν εἰ 8 
. ἡ) \ ’ κ᾿ 
μὴ ῥάβδον μόνον, μὴ ἄρτον, μὴ πῆραν, μὴ εἰς τὴν ζώνην 
Ε 
χαλκόν, ἀλλὰ ὑποδεδεμένους σανδάλια, καὶ ‘pn ἐνδύσα- 9 
4 , a . Ὁ) einer ¢ oN > 7 
σθαι" δύο χιτῶνας. καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς Οπου ἐᾶν εἰσέλ- 10 
2 Ὅτ Dine , “ ΓΝ 562 Leon κι 4 
Onre εἰς οἰκίαν, ἐκεῖ μένετε EWS ἂν ἐξέλθητε ἐκεῖθεν. καὶ ὃς τι 
, ΄ 9 “ 
ἂν τόπος μὴ δέξηται ὑμᾶς μηδὲ ἀκούσωσιν ὑμῶν, ἐκπορευό- 
al A ra ae \ nm “ 
μενοι ἐκεῖθεν ἐκτινάξατε τὸν χοὺν τὸν ὑποκάτω τῶν ποδῶν 
€ ~ 3 3 ὧν \ 3 , 3 , a 
ὑμῶν εἰς μαρτύριον αὐτοῖς. Kat ἐξελθόντες ἐκήρυξαν ἵνα τὸ 
μετανοῶσιν, καὶ δαιμόνια πολλὰ ἐξέβαλλον, καὶ ἤλειφον 13 
3 ’ Ν 2) , \ > , 
ἐλαίῳ πολλοὺς ἀρρώστους καὶ ἐθεράπευον. 
A , 
Καὶ ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς “Hp@dns, φανερὸν γὰρ ἐγένετο τῷ 
Q + 3 a . [7 is et > , ς , 5 , 
τὸ ὄνομα αὐτοῦ, καὶ ᾿ἔλεγον᾽ ort Ἰωάνης ὁ βαπτίζων eyn- 
γερται ἐκ νεκρῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἐνεργοῦσιν αἱ δυνάμεις ἐν 
αὐτῷ: ἄλλοι δὲ ἔλεγον ὅτι ᾿Ηλείας ἐστίν: ἄλλοι δὲ ἔλεγον 15 
¢ ’ ς ε a a 3 , 4 €.« , 
ὅτι προφήτης ὡς εἷς τῶν προφητῶν. ἀκούσας δὲ ὁ Ἣρῳ- τό 
ὃ ἔλ ὰ ἈΝ ΤΑῚ > ’ 3 , & a. ἂν θ ι 
ns ἔλεγεν “Ov ἐγὼ ἀπεκεφάλισα Ἰωάνην, οὗτος ἠγερυή. 
\ \ > 
Αὐτὸς yap ὁ “Hp@dns ἀποστείλας ἐκράτησεν τὸν ᾿Ιωά- 17 
“ἢ yf 5 LY 3 a A. it U ἈΝ 
νην καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἐν φυλακῇ διὰ Ἡρῳδιάδα τὴν γυ- 
ἊΝ , “ 3 “ > ΄“ of a. & 3 , 
yaika Φιλίππου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ὁτι αὐτὴν ἐγάμησεν" 
᾿, \ ὦ i ἐδ , o > »~ , 
ἔλεγεν yap ὁ ᾿Ιωάνης τῷ Ἡρῴδῃ ὅτι Οὐκ ἔξεστίν σοι τϑ 
+ A o “ 3 a ξ ac \ 3 »“" 
ἔχειν τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου. ἢ δὲ Ἣρῳδιας ἐνεῖχεν τὸ 


6 ἐθαύμαζεν 9 Μὴ ἐνδύσησθε 14 ἔλεγεν 


VI KATA MAPKON 85 


teem bE 2 oN > - \ b 5Ὰ 7 « \ 
20 αὐτῷ καὶ ἤθελεν αὐτὸν ἀποκτεῖναι, Kal οὐκ ἠδύνατο" ὁ γὰρ 
« , 5 4 > \ > , 
Ἡρῴδης ἐφοβεῖτο τὸν ᾿Ιωάνην, εἰδὼς αὐτὸν ἄνδρα δίκαιον 
vA / , > “ ‘ 
kal ἅγιον, καὶ συνετήρει αὐτόν, καὶ ἀκούσας αὐτοῦ πολλὰ 
> ’ «ς > “ , Ἄ ς 
οι ἠπόρει, καὶ ἡδέως αὐτοῦ ἤκουεν. Καὶ γενομένης ἡμέρας 
> , ov « lad “ a » 
εὐκαίρου ὃτε Ἡρῴδης τοῖς γενεσίοις αὐτοῦ δεῖπνον ἐποίησεν 
vad “ > “ “ / ΄σ 
τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ καὶ τοῖς χιλιάρχοις καὶ τοῖς πρώτοις 
A 5 , “ 5 ~ 
22 τῆς Γαλιλαίας, καὶ εἰσελθούσης τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ Ἣρῳ- 
\ 2 , ᾽ ΄-“΄͵ ες ,ὔ Q ΄σ 
διάδος καὶ ὀρχησαμένης, ἤρεσεν τῷ Ἡρῴδῃ καὶ τοῖς συ- 
΄ ς \ \ ἘΣ “ , ᾿ / 
νανακειμένοις, ὁ δὲ βασιλεὺς εἶπεν τῷ κορασίῳ Αἴτησόν 
ἃ ΣΝ , \ , Q ᾽ IA Ca 7 
23 me Ὁ ἐὰν θέλῃς, καὶ δώσω σοι: Kal ὥμοσεν αὐτῇ ‘Ore 
ae a | Sie , ° Cina ἡ “ , 
ἐάν με΄ aitnons δώσω σοι ἕως ἡμίσους τῆς βασιλείας μου. 
Ne a) “- ἜΣ a \ JOA , ἜΣ ¢ Ν 
24 καὶ ἐξελθοῦσα εἶπεν τῇ μητρὶ αὐτῆς Τί αἰτήσωμαι; ἡ δὲ 
3 \ 3 , “ , 
25 εἶπεν Τὴν κεφαλὴν ᾿Ιωάνου τοῦ βαπτίξζοντος. καὶ εἰσελ- 
cas a ins \ io \ \ , > , 
θοῦσα εὐθὺς pera σπουδῆς πρὸς τὸν βασιλέα ἠτήσατο 
λέγουσα Θέλω ἵνα ἐξαυτῆς δῷς μοι ἐπὶ πίνακι τὴν κεφα- 
έγου ns δῷς μοι ἐπ nv Kea 
\ > , a A , 
26Anv Iwavov τοῦ βαπτιστοῦ. καὶ περίλυπος γενόμενος 
ς \ \ Ν e \ \ > “4 > > , 
ὁ βασιλεὺς διὰ τοὺς ὅρκους καὶ τοὺς ἀνακειμένους οὐκ ἠθέ- 
> ~ >] ’ \ > \ > , € Ἁ 
27 λησεν ἀθετῆσαι αὐτήν: καὶ εὐθὺς ἀποστείλας ὁ βασιλεὺς 
, > ’ Jay \ Ἁ 3 A Q 
σπεκουλάτορα ἐπέταξεν ἐνέγκαι τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. καὶ 
\ > , FN 3 a A , 
28 ἀπελθὼν ἀπεκεφάλισεν αὐτὸν ἐν τῇ φυλακῇ καὶ ἤνεγκεν 
A \ ~ 2 Ν 3 A a 
τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐπὶ πίνακι καὶ ἔδωκεν αὐτὴν TO κο- 
\ , . +N nw A 
ρασίῳ, Kat τὸ κοράσιον ἔδωκεν αὐτὴν τῇ μητρὶ αὐτῆς. 
» \ 3 row ΝΣ > Q aA 
29 καὶ ἀκούσαντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἦλθαν Kal ἦραν τὸ πτῶμα 
? ~ \ »~ JN 2 , 
αὐτοῦ καὶ ἔθηκαν αὐτὸ ἐν μνημείῳ. 


A , ε 3 s A A 3 lo Q 
3: Καὶ συνάγονται οἱ ἀπόστολοι πρὸς τὸν ᾿Ἰησοῦν, Kat 
4 , > a , v4 3 ’ Ν Ω IQs 
ἀπήγγειλαν αὐτῷ πάντα ὅσα ἐποίησαν καὶ ὅσα ἐδίδαξαν. 
\ , > “ A ¢ - 3 Q > nr ΟῚ » 
gr καὶ λέγει αὐτοῖς Δεῦτε ὑμεῖς αὐτοὶ κατ᾽ ἰδίαν εἰς ἔρημον 
, > , 5 , > 
τόπον καὶ ἀναπαύσασθε ὀλίγον. ἦσαν yap οἱ ἐρχόμενοι 
A Peo ey) ’ \ IQA a > ’ \ 
32 καὶ οἱ ὕπαγοντες πολλοί, καὶ οὐδὲ φαγεῖν εὐκαίρουν. καὶ 
» 2 a , 9 »” ’ > 4) \ 
33 ἀπῆλθον ἐν τῷ πλοίῳ εἰς ἔρημον τόπον κατ᾽ ἰδίαν. καὶ 
3 3 A Cae? © Ry ΕἾ , Ν a 
εἰδαν αὐτοὺς ὑπάγοντας καὶ ᾿ἔγνωσαν' πολλοί, καὶ πεζῇ 
9 A “ ΄ , 3 “΄“ a 
amo πασῶν τῶν πόλεων συνέδραμον ἐκεῖ καὶ προῆλθον 


23 ὅτι Ὃ | ἐὰν 33 ἐπέγνωσαν 


86 KATA MAPKON vI 


> ? aie. 9 . 5 , 
αὐτούς. Καὶ ἐξελθὼν εἶδεν πολὺν ὄχλον, καὶ ἐσπλαγ- 34 

, 3..." 3 \ 4 > / Μ 
χνίσθη ἐπ᾽ αὐτοὺς ὅτι ἦσαν ὧς TIPOBATA MH EXONTA ττοι- 

/ Ν 4 , \ A 
μένα, καὶ ἤρξατο διδάσκειν αὐτοὺς πολλά. Καὶ ἤδη 35 
ὥρας πολλῆς “γενομένης προσελθόντες αὐτῷ οἱ μαθητ ὶ 

ρ js “yevopévns’ προσελθόντες αὐτῷ οἱ μαθηταὶ 

3 “- ᾿ὔ v4 a Ἵ 3 ς , \ > cd 
αὐτοῦ ἔλεγον ὅτι ᾿Ἐρημὸς ἐστιν ὁ τόπος, kat ἤδη wpa 

“ θη, 3 / a 3 , >] \ , 
πολλή: ἀπόλυσον avTovs, Wa ἀπελθόντες εἰς τοὺς κύκλῳ 36 
5 \ / 3, , ΄σ 
ἀγροὺς καὶ κώμας ἀγορασῶσιν ἑαυτοῖς τί φάγωσιν. ὁ δὲ 37 
3 3 la va r ΄σ ‘ 
ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς Δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν. καὶ 
3 “ > ’ 3 
λέγουσιν αὐτῷ ᾿Απελθόντες ἀγοράσωμεν δηναρίων δια- 
/ ,, \ / 3 la ΄ ς Ν ’ 
κοσίων ἄρτους καὶ δώσομεν αὐτοῖς φαγεῖν; ὁ δὲ λέγει 38 
᾽ ΄“ ’ φ», +f 
αὐτοῖς Πόσους ἔχετε ἄρτους; ὑπάγετε ἴδετε. καὶ γνόν- 
΄ ᾽, \ , 2 ’ S 4 Sali, 3 3, 
res λέγουσιν Πέντε, καὶ δύο ἰχθύας. καὶ ἐπέταξεν αὐτοῖς 39 
ΓΙᾺ ~ Ἵ , n a“ 
ἀνακλιθῆναι" πάντας συμπόσια συμπόσια ἐπὶ τῷ χλωρῷ 

, Ν > Ν Ν . AA A 
χόρτῳ. Kal ἀνέπεσαν πρασιαὶ πρασιαὶ κατὰ ἑἕκατον Καὶ 49 

x “ Ν 
κατὰ πεντήκοντα. καὶ λαβὼν τοὺς πέντε ἄρτους καὶ 4x 

\ , 3 ‘ > / 
τοὺς δύο ἰχθύας ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν εὐλόγησεν 

, Ἁ 7 “ ΄σ 
καὶ κατέκλασεν τοὺς ἄρτους καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς 
σ ΄σ rn 
ἵνα παρατιθῶσιν αὐτοῖς, καὶ τοὺς δύο ἰχθύας ἐμέρισεν 

las 9, a 
πᾶσιν. καὶ ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν: καὶ ἦραν 7 

3 Ν a 
κλάσματα δώδεκα κοφίνων πληρώματα καὶ aro τῶν 
3 , , 
ἰχθύων. καὶ ἦσαν οἱ φαγόντες τοὺς ἄρτους πεντακισχί- 44 
Uf 2 , 
λιοι ἄνδρες. Καὶ εὐθὺς ἠνάγκασεν τοὺς μα- 45 
΄“ ~~ A r 
θητὰς αὐτοῦ ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον καὶ προάγειν εἰς τὸ 

, \ , a 9. Ν > , \ al Ν 
πέραν πρὸς Βηθσαιδάν, ews αὐτὸς ἀπολύει τὸν ὄχλον. Καὶ 46 
> , » εκ . 4 > 4 » , 
ἀποταξάμενος αὐτοῖς ἀπῆλθεν εἰς τὸ opos προσεύξα- 

“ Ν ΄“ > , = 
σθαι. καὶ ὀψίας γενομένης ἦν τὸ πλοῖον ἐν μέσῷ τῆς 47 

΄“ nm Ν > 
θαλάσσης, καὶ αὐτὸς μόνος ἐπὶ τῆς γῆς. καὶ ἰδὼν αὐτοὺς 48 
τι 3 ᾿ ’ 
βασανιζομένους ἐν τῷ ἐλαύνειν, ἣν γὰρ ὁ ἄνεμος ἐναντίος 
Qr ’ ΄“ + 3, 
αὐτοῖς, περὶ τετάρτην φυλακὴν τῆς νυκτὸς ἔρχεται πρὸς 
» \ = 3. ὦ = U Ἁ », 
αὐτοὺς περιπατῶν ἐπὶ τῆς θαλάσσης" καὶ ἤθελεν παρεὰλ- 
la 3 , ς A 4 id 3 A pe ~ ’ 
θεῖν αὐτούς. οἱ δὲ ἰδόντες αὐτὸν ἐπὶ τῆς θαλάσσης περι- 49 
΄ .“, Ὡ , , > 

πατοῦντα ἔδοξαν ὅτι φάντασμά ἐστιν καὶ ἀνέκραξαν, πάν- 50 
\ aN 3) eed , ς ‘ baa , 

τες γὰρ αὐτὸν εἶδαν καὶ ἐταράχθησαν. ὁ δὲ εὐθὺς ἐλάλησεν 


35 γινομένης 39 ἀνακλῖναι 


7 


VI VII KATA MAPKON 87 


’ 5 a \ , > “ ~ > , " Ἁ 
μετ΄ αὐτῶν, καὶ λέγει αὐτοῖς Θαρσεῖτε, ἐγὼ εἶμι, μὴ 
“ \ ΧΑ A 3 \ 5 \ na \ 
φοβεῖσθε. καὶ ἀνέβη πρὸς αὐτοὺς eis τὸ πλοῖον, καὶ 
3 ’ «ς ΒΩ \ ff lal > > \ 
ἐκόπτασεν ὁ ἄνεμος. καὶ λίαν ἐν ἑαυτοῖς ἐξίσταντο, ov yap 
“ > ΄ 7 5 > 3S > ΄σ ς 
συνῆκαν ἐπὶ τοῖς ἄρτοις, ἀλλ᾽ ἣν αὐτῶν ἡ καρδία πεπω- 


, a 3 
3 ρωμένη. Καὶ διαπεράσαντες ἐπὶ τὴν γῆν ἦλθον 


5" A A js \ » [ 
εἰς Τεννήσαρετ καὶ προσωρμίσθησαν. καὶ ἐξελθόντων 
> “~ > Qn , >) \ > / > | 4 vA 
αὐτῶν ἐκ τοῦ πλοίου εὐθὺς ἐπιγνόντες αὐτὸν περιέδραμον 
σ A , 5 , A a 5 A “ , 
ὅλην τὴν χώραν ἐκείνην καὶ ἤρξαντο ἐπὶ τοῖς κραβάττοις 
A ~ a“ , of ἢ a 
TOUS κακῶς ἔχοντας περιφέρειν ὅπου ἤκουον ὅτι ἔστιν. καὶ 
(od aA , > , “Δ > ἍἋ 5 > BY 
ὅπου ἂν εἰσεπορεύετο εἰς κώμας ἢ εἰς πόλεις ἢ εἰς ἀγροὺς 
» “ 3 ΄“ 5 , ον > “ ’ 
ἐν ταῖς ἀγοραῖς ἐτίθεσαν τοὺς ἀσθενοῦντας, καὶ παρεκά- 
5 ‘4 ΝΥ “ ,ὔ qn , 3 Aw 
Aovy αὐτὸν ἵνα κἂν τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ 
[χὰ A ¢ “ 7 3 Lal » Ἥ»Ἥ 
ἅψωνται: καὶ ὅσοι ἂν ἥψαντο αὐτοῦ ἐσώζοντο. 
, \ > \ nr » 
Καὶ συνάγονται πρὸς αὐτὸν οἱ Φαρισαῖοι καί τινες τῶν 
r 9 , Sr NaS , ν 3q7 4 
γραμματέων ἐλθόντες ἀπὸ ᾿Ιεροσολύμων καὶ ἰδόντες τινὰς 
an - 3 nan ivf a , m 3 9 , 
τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ὅτι κοιναῖς χερσίν, τοῦτ᾽ ἔστιν ἀνί- 
Α >» ΄“ \ , 
πτοιφ, ἐσθίουσιν τοὺς ἄρτους. — οἱ γὰρ Φαρισαῖοι καὶ πάν- 
3 »“ aA A n , Ἁ Lal 5 » 
τες οἱ ᾿Ιουδαῖοι ἐὰν μὴ πυγμῇ νίψωνται τὰς χεῖρας οὐκ ἐ- 


σθίουσιν, κρατοῦντες τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων, 


καὶ am ἀγορᾶς ἐὰν μὴ "ῥαντίσωνται" οὐκ ἐσθίουσιν, καὶ 
ἄλλα πολλά ἐστιν ἃ παρέλαβον κρατεῖν, βαπτισμοὺς 
ποτηρίων καὶ ξεστῶν καὶ χαλκίων. -- καὶ ἐπερωτῶσιν 
αὐτὸν οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ γραμματεῖς Διὰ τί οὐ περιπα- 
τοῦσιν οἱ μαθηταί σου κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυ- 
τέρων, ἀλλὰ κοιναῖς χερσὶν ἐσθίουσιν τὸν ἄρτον; ὁ δὲ 
εἶπεν αὐτοῖς Καλῶς ἐπροφήτευσεν ᾿Ησαίας περὶ ὑμῶν 
τῶν ὑποκριτῶν, ὡς γέγραπται ὅτι 
"O¥toc ὁ Aadc’ τοῖς χείλεοίν ME TIMA, 
ἢ δὲ kKapAfa ἀὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ᾽ ἐλλοζ' 
MATHN δὲ οέβοντδί Me, 
AIAACKONTEC λιλδοκάλίὰς ENTAAMATA ἀνθρώττων" 


3 ν» \ 9 \ “ ΄ ΄ 4 ft 
8 ἀφέντες τὴν ἐντολὴν τοῦ θεοῦ κρατεῖτε τὴν παράδοσιν 
“ 3 , \ » 3 “ nA > σ Ν 
οτῶν ἀνθρώπων. καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς Καλῶς ἀθετεῖτε τὴν 


4 βαπτίσωνται 6 Ὃ λαὺς οὗτος 


88 KATA MAPKON | vil 


3 \ “ “ σ \ , δ... A , 
ἐντολὴν τοῦ θεοῦ, wa τὴν παράδοσιν ὑμῶν τηρήσητε" 
“ \ 3 ᾽ὔ ‘ / \ 
Μωυσῆς yap εἶπεν TIM& TON TIATEPA COY Kal THN 
7 i At nt / “Δ / 
λλητέρὰ COY, καί ‘O KaKOAOP@N πὰτέρὰ A MHTEPA 
/ / ς ΄“ ΙΝ V4 > A + f 
BANAT τελεγτάτω: ὑμεῖς δὲ λέγετε “Eay εἴπῃ ἄνθρω- 
ie AC oak “ , , Ss 3 “ ΠΝ 8 
πος τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί Κορβαν, ὃ ἐστιν Δῶρον, ὁ ἐὰν 
ἐξ ἐμοῦ ὠφεληθῆς, οὐκέτι ἀφίετε αὐτὸν οὐδὲν ποιῆσαι τῷ 
μ ‘ 797) 4s 0 1 
Ν “ la ~ Qn »“» ry 
πατρὶ ἢ TH μητρί, akupouvtes τὸν λόγον τοῦ θεοῦ τῇ παρα- 
na πε ’ 4 , rat 
δόσει ὑμῶν ἣ παρεδώκατε: καὶ παρόμοια τοιαῦτα πολλὰ 
΄“ Ν ’ , A 4 » 
ποιεῖτε. Kat προσκαλεσάμενος πάλιν τὸν ὄχλον ἔλεγεν 
~ 3 / , > » 
αὐτοῖς ᾿Ακούσατέ μου πάντες καὶ σύνετε. οὐδὲν ἔστιν 
᾿», “ 3 , > , ἍΝ ΡΟ. a , 
ἔξωθεν τοῦ ἀνθρώπου εἰσπορευόμενον εἰς αὐτὸν ὃ δύναται 
»“» 9 Q ~ > , 3 / , 
κοινῶσαι αὐτόν: ἀλλὰ Ta ἐκ τοῦ ἀνθρώπου ἐκπορευόμενά 
3 \ ~ \ + \ 7 ae 2 
ἐστιν τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον. Καὶ ὅτε εἰσῆλθεν εἰς 
> “ yf , Teh | > ~ 
οἶκον ἀπὸ τοῦ ὄχλου, ἐπηρώτων αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ 
A , Ν , ? “ ¢ - \ € “ > U 
τὴν παραβολὴν. καὶ λέγει αὐτοῖς OvTws καὶ vpets ἀσύ- 
΄“ oe QQ ee , 
VETOL ἐστε; OU νοεῖτε OTL πᾶν TO ἔξωθεν εἰσπορευόμενον εἰς 
if 4 + eae.) ~ σ΄ 
τὸν ἄνθρωπον οὐ δύναται αὐτὸν κοινῶσαι, ὅτι οὐκ εἰσπο- 
, > A > \ , 3 3 > \ , A 
ρεύεται αὐτοῦ eis τὴν καρδίαν ἀλλ᾽ εἰς τὴν κοιλίαν, Kal 
> A > “ 3 , , , A 
eis τὸν ἀφεδρῶνα ἐκπορεύεται; -- καθαρίζων πάντα τὰ 
/ 9, 4 σ A 2 aA 3 , ᾽ Ζ 
βρώματα. ἔλεγεν δὲ ὅτε Τὸ ἐκ τοῦ ἀνθρώπου ἐκπορευό- 
an “ WH 4 lod 
μενον ἐκεῖνο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον: ἔσωθεν yap ἐκ τῆς 
~ 5 
καρδίας τῶν ἀνθρώπων οἱ διαλογισμοὶ οἱ κακοὶ ἐκπορεύ- 
ονται, πορνεῖαι, κλοπαί, φόνοι, μοιχεῖαι, πλεονεξίαι, πονη- 
3 > N , 
ρίαι, δόλος, ἀσέλγεια, ὀφθαλμὸς πονηρὸς, βλασφημία, 
3 ’ , “ \ \ 
ὑπερηφανία, ἀφροσύνη: πάντα ταῦτα τὰ πονηρὰ ἔσωθεν 
a A ud 
ἐκπορεύεται Kal κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. 
r Q 9) ses \ “ 
Ἐκεῖθεν δὲ ἀναστὰς ἀπῆλθεν εἰς τὰ ὅρια Τύρου [καὶ 
a \ > if ΄“ 
Σιδῶνος]. Καὶ εἰσελθὼν εἰς οἰκίαν οὐδένα ἤθελεν γνῶναι, 
, - > > 3 Ἁ 
καὶ οὐκ ἠδυνάσθη λαθεῖν: ἀλλ᾽ εὐθὺς ἀκούσασα γυνὴ περὶ 
“ - cy A , 3 A “ a 
αὐτοῦ, ns εἶχεν τὸ θυγάτριον αὐτῆς πνεῦμα ἀκάθαρτον, 
“ , A \ , > a ε 
ἐλθοῦσα προσέπεσεν πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ: ἡ δὲ γυνὴ 
= ie a an , > , ϑ' ἐδ 
ἦν “EdAnvis, ᾿ Συροφοινίκισσα᾽ τῷ γένει: καὶ ἠρώτα αὐτὸν 
΄ εἶ , 3 , b] ~ A > a! Q 
wa τὸ δαιμόνιον ἐκβάλῃ ἐκ τῆς θυγατρὸς αὐτῆς. καὶ 


26 Σύρα Φοινίκισσα 


Io 


II 


I2 


13 


14 


15 


17 


18 


x9 


20 


21 


22 


23 


24 


25 


26 


27 


VII VIII KATA MAPKON 89 


» , A a” “ a \ , > 
ἔλεγεν αὐτῇ “Ades πρῶτον χορτασθῆναι τὰ τέκνα, ov 
΄“ \ / an ΄σ 
γάρ ἐστιν καλὸν λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων καὶ τοῖς 
28 κυναρίοις βαλεῖν. n δὲ ἀπεκρίθη καὶ λέγει αὐτῷ Ναί, 
κύριε, καὶ τὰ κυνάρια ὑποκάτω τῆς ,Τραπέζης ἐσθίουσιν 
29 ἀπὸ τῶν Ψιχίων τῶν παιδίων, καὶ εἶπεν αὐτῇ Διὰ τοῦ- 
Ἁ , of » , ) “ / A 
Tov τὸν λόγον ὕπαγε, ἐξελήλυθεν ἐκ τῆς θυγατρός σου τὸ 
3 a \ 3 Jas ii ‘ 
30 δαιμόνιον. καὶ ἀπελθοῦσα εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς εὗρεν τὸ 
\ i \ 2 
παιδίον βεβλημένον ἐπὶ τὴν κλίνην καὶ τὸ δαιμόνιον ἐξε- 
’ 
31 ληλυθὸός. Καὶ πάλιν ἐξελθὼν ἐκ τῶν ὁρίων 
Τύρου ἦλθεν διὰ Σιδῶνος εἰς τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας 
32 ἀνὰ βεσοΝ τῶν ὁρίων Δεκαπόλεως. Καὶ φέρουσιν αὐτῷ κω- 
φὸν καὶ μὐγιλάχου, καὶ τον τ αὐτὸν ἵνα emige αὐ- 
33 τῷ τὴν χεῖρα. καὶ ἀπολαβόμενος αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ὄχλου κα- 
5.7 ΒΩ \ , 2 las > Ν᾿ 65. 2 a \ 
ἰδίαν ἔβαλεν τοὺς δακτύλους αὐτοῦ eis τὰ ὦτα αὐτοῦ καὶ 
» vd ~ ’ 3 “ bee) ? 93 Ἁ 3 
34 πτύσας ἥψατο τῆς γλώσσης αὐτοῦ, καὶ ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐ- 
A , ; “ 7 
pavoy ἐστέναξεν, kat λέγει αὐτῷῳῃ: Ἐφῳφαθά, ὅ ἐστιν Δια- 
> 3 “ € 
35 Ψοίχθητι' καὶ ἠνοίγησαν αὐτοῦ ai ἀκοαί, καὶ ἐλύθη ὁ 
\ A“ ,ὔ 3 “ ἃ 3 , > “ Ν 
36 δεσμὸς τῆς γλώσσης αὐτοῦ, καὶ ἐλάλει ὀρθῶς: καὶ διε- 
ἢ 3 “ a \ , vA A 5 ΄“ 
στεΐλατο αὐτοῖς ἵνα μηδενὶ λέγωσιν: ὅσον δὲ αὐτοῖς διε- 
> Α “ ’ὔ 3 
37 στέλλετο, αὐτοὶ μᾶλλον περισσότερον ἐκήρυσσον. καὶ 
lan 9 , ΄“ 
ὑπερπερισσῶς ἐξεπλήσσοντο λέγοντες Καλῶς πάντα πε- 
, Ἢ ᾿ \ \ > 3 , Nok σῶν 
ποίηκεν, καὶ τοὺς κωφοὺς ποιεῖ ἀκούειν καὶ ἀλάλους λα- 
λεῖν. 
9 A ε tA , A lA » 
I Ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις πάλιν πολλοῦ ὄχλου ὄντος 
\ Ἁ , , 
καὶ μὴ ἐχόντων τί φάγωσιν, προσκαλεσάμενος τοὺς μαθη- 
4 3 »“» 
2 τὰς λέγει αὐτοῖς Σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον ὅτι ἤδη 
a5 
ἡμέραι τρεῖς ᾿προσμένουσίν prow καὶ οὐκ ἔχουσιν τί 
3 φάγωσιν: καὶ ἐὰν ἀπολύσω αὐτοὺς νήστεις εἰς οἶκον αὐτῶν, 
ἐκλυθήσονται ἐν τῇ ὁδῷ: καί τινες αὐτῶν ἀπὸ μακρόθεν 
4 εἰσίν. καὶ es avT@ οἱ Boca αὐτοῦ ὅτι Πό- 
θεν τούτους δυνήσεταί τις abe χορτάσαι ἄρτων ἐπ᾽ ἐρημίας ; 
ε 3 , , », = 
5 καὶ ἠρώτα αὐτούς Πόσους ἔχετε ἄρτους ; of δὲ εἶπαν 
ς , \ , ~ » 3 val Si% “ a 
6 Entra. καὶ παραγγέλλει τῷ ὄχλῳ ἀναπεσεῖν ἐπὶ τῆς γῆς" 


37 ὡς 2 ἡμέραις τρισὶν | προσμένουσιν 


go KATA MAPKON VII 


᾿ ἢ \ ye ea 2 > , » \ 
καὶ λαβὼν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους εὐχαριστήσας ἔκλασεν Kal 
“ lal 5 nn cd lad 
ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ἵνα παρατιθῶσιν καὶ παρέθη- 
5 ὄχλῳ. καὶ εἶχαν ἰχθύδια ὀλίγα: καὶ εὐλογή 
καν TO ὄχλῳ. εἶχαν ἰχθύδια ὀλίγα: καὶ εὐλογήσας 7 
αὐτὰ εἶπεν καὶ ταῦτα παρατιθέναι. καὶ ἔφαγον καὶ ἐχορτά- 8 
> , 
σθησαν, καὶ ἦραν περισσεύματα κλασμάτων ἑπτὰ σφυρί- 
3 ἢ 
δας. ἦσαν δὲ ὡς τετρακισχίλιοι. καὶ ἀπέλυσεν αὐτούς. 9 
> \ ἽΓ. ᾽ A n n “- nw 
Καὶ εὐθὺς ἐμβὰς ᾿ εἰς τὸ πλοῖον pera τῶν μαθητῶν αὐτοῦ 10 
3 A 4 , 
ἦλθεν εἰς Ta μέρη Aadpavovéa. 
A pal € = Ν 2, ΄ 3 “- 
Καὶ ἐξῆλθον οἱ Φαρισαῖοι καὶ ἤρξαντο συνζητεῖν αὐτῷ, τι 
~ > > “ ~ > lal lal 
ζητοῦντες Tap αὐτοῦ σημεῖον ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ, πειράζον- 
, 3 n ΄ 
τες αὐτόν. καὶ ἀναστενάξας τῷ πνεύματι αὐτοῦ λέγει 12 
, ¢ 4 co 46 “ 3 5 3 re Ie 5 ὃ 6n 
Τί ἢ γενεὰ αὑτὴ ζητεῖ σημεῖον; ἄμην λέγω“, εἰ δοθη- 
“ “ , r > > 4 
σεται TH γενεᾷ ταύτῃ σημεῖον. καὶ ἀφεὶς αὐτοὺς πά- 13 
3 \ > r 5 A , \ > 
Aw ἐμβας ἀπῆλθεν εἰς τὸ πέραν. Καὶ ἐπε- 14 
‘ “ of \ > ἈΝ ΄ ᾽ > 3 
λάθοντο λαβεῖν ἄρτους, καὶ εἰ μὴ ἕνα ἄρτον οὐκ εἶχον 
as ἐν 3 can , \ ΄ 3 ~ , 
μεθ᾽ ἑαυτῶν ev τῷ πλοίῳ. καὶ διεστέλλετο αὐτοῖς λέγων 15 
Ὅ “ Χέ 3 4 “ ζύ ~ Φ , \ “ 
ρᾶτε, βλέπετε ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ τῆς 
Ἁ A > , σ 
ζύμης “Hpedov. καὶ διελογίζοντο πρὸς ἀλλήλους ὅτι 16 
ey] 5 x Q ‘ , Toa , , 
ἄρτους οὐκ ἔχουσιν. καὶ γνοὺς λέγει αὐτοῖς Ti διαλογί- 17 
ef y+ 3 + By 5 
ἕεσθε ὅτι ἄρτους οὐκ ἔχετε; οὔπω νοεῖτε οὐδὲ συνίετε ; 
- A , ς “ > \ ¥ 
πεπωρωμένην ἔχετε THY καρδίαν ὑμῶν ; OPOAAMOYC EXON- 18 
> ie ae Μ > > / ME 
Tec oy Βλέπετε Kal ὦτὰ EyONTEC οὐκ ἀκούετε; Kal 
\ , Ψ 
οὐ μνημονεύετε ὅτε τοὺς πέντε ἄρτους ἔκλασα εἰς τοὺς τὸ 
, , ’ 
πεντακισχιλίους, πόσους κοφίνους κλασμάτων πλήρεις 
” ,΄ nye eS , ΠΕ as (Meret ACs N 
ἤρατε; λέγουσιν αὐτῷ Δώδεκα. ὅτε τοὺς ἑπτὰ εἰς τοὺς 20 
/ ‘ ᾽ 
τετρακισχιλίους, πόσων σφυρίδων πληρώματα κλασμάτων 
“7 Ν , > a ς , Ν + > ΄ 
ἤρατε; καὶ λέγουσιν αὐτῷ Ἕπτά. καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς a1 
Οὔπω συνίετε; 
, > ~ 
Kat ἔρχονται εἰς Βηθσαιδάν. Kai φέρουσιν αὐτῷ 22 
Ν \ ~ : ee [χά > lod “ Ny 
τυφλὸν καὶ παρακαλοῦσιν αὐτὸν ἵνα αὐτοῦ ἅψηται. καὶ 23 
>’ ’ la 3 ΄“΄ rat > , >} QA wy 
ἐπιλαβόμενος τῆς χειρὸς τοῦ τυφλοῦ ἐξήνεγκεν αὐτὸν ἔξω 
΄ \ li 3 ~ > 
τῆς κώμης, Kal πτύσας εἰς τὰ ὄμματα αὐτοῦ, ἐπιθεὶς τὰς 
κ 2 A 3 , ἤν" ὅν χη 5» ΄ | Wate ΄ 
χεῖρας αὐτῷ, exnpwra ᾿αὐτὸν Et τι βλέπεις ;΄ καὶ ἀναβλέ- 24 


> a ε hand . > ἈΝ Ν , 
IO αὐτὸς τῷ υὑμιν 20 Καὶ 23 αὑτὸν εἰ τι βλέπει. 


Vir KATA MAPKON οἵ 


/ vd ¢ , ΄σ 
Was ἔλεγεν Βλέπω τοὺς ἀνθρώπους ὅτι ὡς δένδρα ὁρῶ 
a Φ », la \ 
25 περιπατοῦντας. εἰτα πάλιν ἔθηκεν τὰς χεῖρας ἐπὶ τοὺς 
“ A > ΄ 
ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, καὶ διέβλεψεν, καὶ ἀπεκατέστη, καὶ ἐνέ- 
Γ Ao te > 
26 βλεπεν τηλαυγῶς ἅπαντα. καὶ ἀπέστειλεν αὐτὸν eis 
3 > κι ΄, \ > \ , ΠΕ 
οἶκον αὐτοῦ λέγων Μηδὲ εἰς τὴν κώμην εἰσέλθης. 
\ b  σ ς > Lo Ν ς \ > “ >) \ 
27 Kat ἐξῆλθεν ὁ ᾿Ιησοῦς καὶ of μαθηταὶ αὐτοῦ els τὰς 
’ ’ lan / \ > “ ς “- 3 , 
Kopas Καισαρίας τῆς Φιλίππου: Kal ev τῇ οδῷ ἐπηρώτα 
“- , > Ls , , 
τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ λέγων αὐτοῖς Τίνα pe λέγουσιν of 
a 3, ς \ ἊΝ aaa , a > ΄ 
28 ἄνθρωποι εἶναι; οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ λέγοντες ὅτι ᾿ἸἸωάνην 
/ 3 ᾿ / / \ @ a 
τὸν βαπτιστήν, καὶ ἄλλοι ᾿Ηλείαν, ἄλλοι δὲ ὅτι εἷς τῶν 
a ’ > 4 ς “ 
29 προφητών. καὶ αὐτὸς ἐπηρώτα αὐτούς Ὑμεῖς δὲ τίνα με 
> > ς 5 “ 3 ς 
λέγετε εἶναι; ἀποκριθεὶς ὁ Ilérpos λέγει αὐτῷ Σὺ εἶ ὁ 
> “ y ? 
30 χριστός. καὶ ἐπετίμησεν αὐτοῖς iva μηδενὶ λέγωσιν περὶ 
> ~ \ » ἕξ ὃ δά nd \ vA = 
31 αὐτοῦ. Καὶ ἤρξατο διδάσκειν αὐτοὺς ὅτι δεῖ 
\ ἘΝ A > / Χ ἐν Ν > 
τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου πολλὰ παθεῖν καὶ ἀποδοκιμα- 
“ \ “ ἧ Ν “ 3 ~ 
σθῆναι ὑπὸ τῶν πρεσβυτέρων Kal τῶν ἀρχιερέων Kal τῶν 
3 “A : \ “ 
γραμματέων καὶ ἀποκτανθῆναι καὶ μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἀνα- 
΄σ Ν 2 , 
35 στῆναι: καὶ παρρησίᾳ τὸν λόγον ἐλάλει. καὶ προσλαβό- 
ς , ον 2, 3 “ 5. κα ς Ν 
33 μενος ὁ Πέτρος αὐτὸν ἤρξατο ἐπιτιμᾶν aitd. ὁ δὲ 
\ δ A “ 
ἐπιστραφεὶς καὶ ἰδὼν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐπετίμησεν 
, , / Sita τ “ 3 
Πέτρῳ καὶ λέγει Ὕπαγε ὀπίσω μου, Σατανᾶ, ὅτι οὐ φρο- 
r \ rn lol 3 \ X “ 5 , Ν 
34 vets Ta τοῦ θεοῦ ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων. Καὶ 
, \ > \ “ “ “- 
προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ 
> > “ τι) , > ὔ 3 r > 
εἰπεν αὐτοῖς Et τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνη- 
\ , A \ lol 
σάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολου- 
, a 4 dN , \ [ree rn es | ~ 
35 θείτω μοι. os yap ἐὰν θέλῃ τὴν “ἑαυτοῦ ψυχὴν" σῶσαι 
> , > ge Α, a > A > , A A 5 a & 
ἀπολέσει αὐτήν' os δ᾽ ἂν ἀπολέσει τὴν Ψυχὴν αὐτοῦ ἕνεκεν 
> ΄“- \ las 5 λί 4 > , , \ ees r 
36 [ἐμοῦ καὶ] τοῦ εὐαγγελίου σώσει αὐτήν. τί yap ᾿ ὠφελεῖ 
ck a \ ~ 
ἄνθρωπον Kepdnoa τὸν κόσμον ὅλον καὶ ζημιωθῆναι 
\ AY 3 va , 4 a yf > A “ 
37 τὴν Ψυχὴν αὐτοῦ; τί yap Sot ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς 
“ > ce a \ ὟΝ > “ 
38 Ψυχῆς αὐτοῦ; ὃς γὰρ ἐὰν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς 
/ 5 ~ A , lad / Ν e ΄σ \ 
λόγους ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ TH μοιχαλίδι καὶ ἁμαρτωλῷ, καὶ 
€ ΕΝ A > , > , ΩΝ [χ᾽ » 
ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται αὐτὸν ὅταν ἔλθη ἐν 


25 δηλαυγῶς 35 Ψυχὴν αὐτοῦ 36 ὠφελήσει τὸν ἄνθρωπον 


92 KATA MAPKON VIII IX 


a , “- Α 3 la 4 ~ 3 ’ lal € , 
τῇ δόξη τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων τῶν ἁγίων. 

ΜΕ ὁ > “~ > ἃ , νι ¢ aad, c 
καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσίν τινες ὧδε x 
a , ed : ? , aK 
τῶν ἑστηκότων οἵτινες OV μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν 

A \ , “ ΄ “ 3 - 
ἴδωσιν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ἐληλυθυΐῖαν ἐν δυνάμει. 
\ \ ¢ , ad UU c > a 4 
Kai μετὰ ἡμέρας ἕξ παραλαμβάνει ὁ ᾿ἸἸησοῦς τὸν 2 
A τ » , > 3 
Πέτρον καὶ τὸν ᾿Ιάκωβον καὶ ᾿ ᾿Ιωάνην, καὶ ἀναφέρει αὐ- 
A 5 A «ς ro 3 +Q/ , A , 
Tous εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατ᾽ ἰδίαν μόνους. καὶ μετεμορφώθη 
wy > o~ \ \ , 3 “ As 
ἔμπροσθεν αὐτῶν, Kat Ta ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο στίλβοντα 3 
\ , τὰ ‘ n A > , 7 
λευκὰ Atay ola γναφεὺς ἐπὶ τῆς γῆς ov δύναται οὕτως 
A“ A oy > la “- 3 
λευκᾶναι. καὶ ὠφθὴη αὐτοῖς ᾿Ηλείας σὺν Μωυσεῖ, καὶ ἦσαν 4 
“ “ 3 “ 
συνλαλοῦντες τῷ Ἰησοῦ. καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Πέτρος λέγει 5 
σον 9 a ε , , 3 € κα Ξε 53 Ν 
τῷ Ιησοῦ Ῥαββεί, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἰναι, καὶ 
, “ ,ὔ ; 46 , \ 
ποιήσωμεν τρεῖς σκηνάς, σοὶ play καὶ Μωυσεῖ μίαν καὶ 
> , , 5) \ ᾿ ee a ” \ 
Ηλείᾳ μίαν. ov yap moet τί ἀποκριθῆ, expoBou γὰρ 6 
3 , > “ Ν 
ἐγένοντος καὶ ἐγένετο νεφέλη ἐπισκιάζουσα αὐτοῖς, καὶ 7 
Lee \ 3 “ , Cm 2 ε ch ἐς 
ἐγένετο φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὃ 
3 , > , 2 a \ » δ’ , 
ἀγαπητός, ἀκούετε αὐτοῦ. καὶ ἐξάπινα περιβλεψάμενοι 8 
Dew 2 ᾽δέ 5 in Ὁ cad 2 \ \ 5 a , 1 
οὐκέτι οὐδένα εἶδον ᾿ μεθ᾽ ἑαυτῶν εἰ μὴ τὸν Ἰησοῦν povor . 
“ ak a “ , 
Καὶ καταβαινόντων αὐτῶν ᾿ἐκ᾽ τοῦ ὄρους διεστείλατο 9 
> “ “ ΔΕ Ὁ 53 , > Δ ὦ ¢ cs 
αὐτοῖς wa μηδενὶ a εἶδον διηγήσωνται, εἰ μὴ ὅταν ὁ υἷος 
la) > / ~ > “-“ Ν , 3 , 
τοῦ ἀνθρώπου ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ. καὶ τὸν λόγον ἐκρά- τὸ 
τὰ \ nw F 3 τ a 3 aA 
τησαν πρὸς ἑαυτοὺς συνζητοῦντες τί ἐστιν TO EK νεκρῶν 
3 a σ « 
ἀναστῆναι. καὶ ἐπηρώτων αὐτὸν λέγοντες Ὅτι λέγουσιν οἷ τι 
= Υ ΄σ΄ ΄ ΄σ « ΑΨ» > “ 
γραμματεῖς ὅτι ᾿Ηλείαν δεῖ ἐλθεῖν πρῶτον ; ὁ δὲ ἔφη αὑτοῖς 12 
3 4 a“ 3 / , \ 
HAeiac μὲν ἐλθὼν πρῶτον ATTOKATICTANE! πάντα, Kal 
Ca , 3. “ῷ \ εν rove Δ. 6 ¢ λλὰ 10 
TOS γέγραπται ἐπὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἵνα πολλὰ πάθῃ 
΄ wn Ο , 3 / 
καὶ ἐξουδενηθῇ ; ἀλλὰ λέγω ὑμῖν ὅτι Kal ᾿Ηλείας ἐλήλυθεν, 13 
ἅτ ὦ , 5 an ie ” \ , 5, 5 Nea 
Kal ἐποίησαν αὐτῷ ὅσα ἤθελον, καθὼς γέγραπται ἐπ’ avToOY. 
A 3 + Ἁ 
Καὶ ἐλθόντες πρὸς τοὺς μαθητὰς εἶδαν ὄχλον πολὺν 14 
r “" A > ’ 
περὶ αὐτοὺς καὶ γραμματεῖς συνζητοῦντας πρὸς avrous. 
3 - ὕ ’ στ > ἢ \ 
καὶ εὐθὺς πᾶς ὁ ὄχλος ἰδόντες αὐτὸν ἐξεθαμβήθησαν, καὶ το 
2 , > , 
προστρέχοντες ἠσπάζοντο αὐτόν. καὶ ἐπηρώτησεν αὕτους 16 
a 5 ὔ >) “ τ 3 rs 
Ti συνζητεῖτε πρὸς αὐτούς; καὶ ἀπεκρίθη αὐτῷ εἷς ἐκ TOU 17 


2 τὸν 8 ἀλλὰ τὸν ᾿Ιησοῦν μόνον μεθ᾽ ἑαυτών 9 ἀπὸ 


IX KATA MAPKON 93 


+ / + \ 4 \ Pt 
ὄχλου Διδάσκαλε, ἤνεγκα τὸν υἱόν μου πρὸς σέ, ἔχοντα 
-“" w+ \ ὦ ᾽Ν 5 \ / Cel A 3 / 
18 πνεῦμα ἄλαλον: καὶ ὅπου ἐὰν αὐτὸν καταλάβῃ ῥήσσει αὐτόν, 
Ν᾿ ’ \ ,ὕ \ 5. ὃς 2 \ / ae! 
καὶ ἀφρίζει καὶ τρίζει τοὺς ὀδόντας καὶ ξηραίνεται" καὶ εἶπα 
΄ a“ “ BS . , > a 
τοῖς μαθηταῖς σου iva αὐτὸ ἐκβάλωσιν, καὶ οὐκ ἰσχυσαν. 
«ς ‘ > \ > a , 3 \ A A 
190 δὲ ἀποκριθεὶς αὐτοῖς λέγει 72 γενεὰ ἄπιστος, ἕως 
“ / > € “ 
πότε πρὸς ὑμᾶς ἔσομαι; ἕως πότε ἀνέξομαι υμῶν; φέρετε 
ϑνι | ’ ld pa \ > \ 

20 QUTOV πρὸς με. καὶ ἤνεγκαν αὐτὸν πρὸς αὐτόν. καὶ ἰδὼν 

a an A , 3 / \ 
αὐτὸν τὸ πνεῦμα εὐθὺς συνεσπάραξεν αὐτὸν, καὶ πεσὼν 
sy “ “ 5 , 3 / \ 3 / \ 

κι ἐπὶ τῆς γῆς ἐκυλίετο ἀφρίζων. καὶ ἐπηρώτησεν τὸν 
᾽ ~ ’ 3 ς ΄ 
πατέρα αὐτοῦ Πόσος χρόνος ἐστὶν ὡς τοῦτο γέγονεν 
> ΄“ ς > > , 

52 αὐτῷ; ὁ δὲ εἶπεν Ἔκ παιδιόθεν: καὶ πολλάκις καὶ εἰς 
“ b ee + \ > [4 σ > , Sy, 
mup αὐτὸν ἔβαλεν καὶ εἰς ὕδατα iva ἀπολέσῃ αὐτόν' 
> > δ , , ca “- 
ἀλλ᾽ εἴ τι δύνῃ, βοήθησον ἡμῖν σπλαγχνισθεὶς ἐφ᾽ ἡμᾶς. 

ς > A 53 Sy oe Seal a 

230 δὲ ᾿Ιησοῦς εἶπεν αὐτῷ "Τό" Ei δύνῃ, πάντα δυνατὰ τῷ 

/ AN ,ὔ ς \ a ΕΣ 
24 πιστεύοντι. εὐθὺς κράξας ὁ πατὴρ τοῦ παιδίου ἔλεγεν 
, , ~ > , 9 \ MS ς ΡῚ aw 

25 Πιστεύω: βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ. ἰδὼν δὲ ὁ Ιησοῦς 
σ 2 , + > / cm , ~ > 
τι ἐπισυντρέχει ὄχλος ἐπετίμησεν τῷ πνεύματι τῷ ἀκα- 
θάρτῳ λέγων αὐτῷ Τὸ ἄλαλον καὶ κωφὸν πνεῦμα, ἐγὼ 
ἄρτᾳ Ύ UTG VEU Ee Dea 
> ἤ ᾿», 5 3 ~ \ , 9 , ΡῚ 
ἐπιτάσσω σοι, ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ καὶ μηκέτι εἰσέλθῃς εἰς 

> , , A , “ 

Ξ6 αὑτον. καὶ κράξας καὶ πολλὰ σπαράξας ἐξῆλθεν: καὶ 
» » ς A \ “ \ \ iA [χὰ 3 ’ 
ἐγένετο WEL νεκρὸς ὥστε τοὺς πολλοὺς λέγειν ὅτι ἀπέ- 

ς 3 “ , ~ \ > aA y+ 
27 θανεν. ὁ δὲ Ἰησοῦς κρατήσας τῆς χειρὸς αὐτοῦ ἤγειρεν 
3 , 3 , > “ 5 
28 αὐτὸν, καὶ ἀνέστη. καὶ εἰσελθόντος αὐτοῦ εἰς οἶκον οἱ 
᾿ > ~ Ρ] 3 , 3 4 3 4 σ ς ΄ 
μαθηταὶ αὐτοῦ κατ᾽ ἰδίαν ἐπηρώτων αὐτόν Ὅτι ἡμεῖς 
> > , > “ 3 ’ \ 53 > ~ “ 

29 οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό; καὶ εἶπεν αὐτοῖς Τοῦτο 
\ , 2 > \ , 3 “ > \ 2 A 
τὸ γένος ev οὐδενὶ δύναται ἐξελθεῖν εἰ μὴ ἐν προσευχῇ. 

> + 9 , { al \ las 

30 Κακεῖθεν ἐξελθόντες ‘eropedvovto’ διὰ τῆς Ταλιλαίας, 

Ὺ 3 + ad an Q7 A A 

81: καὶ οὐκ ἤθελεν ἵνα τις γνοῖ: ἐδίδασκεν γὰρ τοὺς μαθη- 

A >? aA \ » 3 “ σ ς [ΦῚ “ 3 , 
Tas αὐτοῦ καὶ ἔλεγεν [αὐτοῖς] ὅτι ‘O vids τοῦ ἀνθρώ- 
> “ 3 4 3 an 
mov παραδίδοται εἰς χεῖρας ἀνθρώπων, καὶ ἀποκτενοῦσιν 
> ’ 3 Ἁ “ ς , 3 / 
αὐτὸν, καὶ ἀποκτανθεὶς μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἀναστήσεται. 

Re. Ὁ ’ Ca ~ ΟΝ > A 

32 οἱ δὲ ἠγνόουν τὸ ῥῆμα, καὶ ἐφοβοῦντο αὐτὸν ἐπερωτῆσαι. 

ΝΗ ἫΝ 3 , \ > a Deas / 
33 Καὶ ἦλθον eis Καφαρναούμ. Καὶ ἐν TH οἰκιᾳ γενομε- 


23 τό 30 παρεπορεύοντο 


04 KATA MAPKON ΙΧ 


5 , 5 , , 9 “ ς lod , € ‘ 
vos ἐπηρώτα αὐτούς Ti ev τῇ ὁδῷ διελογίζεσθε; οἱ δὲ 34 
5 ώ F \ ἀλλ ‘AO a ὃ λέ a) ν 2 ΄ 50 a , 
ἐσιώπων, πρὸς ἥλους γὰρ διελέχθησαν ἐν τῇ ὁδῷ τίς 
, \ , 3 , κ᾿ , ‘ p 
μείζων. καὶ καθίσας ἐφώνησεν τοὺς δώδεκα καὶ λέγει 35 
> “ 3) F “ 53 “ 
αὐτοῖς Et τις θέλει πρῶτος εἶναι ἔσται πάντων ἔσχατος 
᾿ , ᾿ \ \ / ᾿ὔ, Ὁ | 3 
καὶ πάντων διάκονος. καὶ λαβὼν παιδίον ἔστησεν αὐτὸ ἐν 536 
Ts as > , > 5 3 “ 4 
μέσῳ αὐτῶν καὶ ἐναγκαλισάμενος αὐτὸ εἶπεν αὐτοῖς “Os 37 
pal a A ’ , DY as a apy , 
ay [ἕν] τῶν τοιούτων παιδίων δέξηται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, 
MeN , ἂς, Ὁ Ἃ 9 N , > SS. ΄ 3 43 
ἐμὲ δέχεται: Kal ὃς ἂν ἐμὲ δέχηται, οὐκ ἐμὲ δέχεται ἀλλὰ 
ὃν ἀποστείλαντά με Ἔφη αὐτῷ ὁ ᾿Ἰωάνης 38 
Νὰ , ΄, P ; 5 ν΄ of 7 / Ἢ : 
’ > -“ , 5 
Διδάσκαλε, εἰδαμέν τινα ἐν τῷ ὀνόματί σου ἐκβάλλοντα 
,ὔ Ν » , 3 ΄ σ > 3 , Ἀν 
δαιμόνια, καὶ ἐκωλύομεν αὐτόν, ὅτι οὐκ ἠκολούθει ἡμῖν. 
ς ν 3 “ > \ (alee teed > \ \ + a 
ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν Μη κωλύετε αὐτόν, οὐδεὶς yap ἔστιν ὃς 39 
“ ’ > A “ > ’ x \ vs Ν 
ποιήσει δύναμιν ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου καὶ δυνήσεται ταχὺ 
r A \ > 9 > ς ἴω ς 4 € n 
κακολογῆσαί per ὃς yap οὐκ ἔστιν καθ᾽ ἡμῶν, ὑπὲρ ἡμῶν 40 
ὰ ἍἋ Ly “ , y > 3. οὖ 
ἐστίν. “Os γὰρ ἂν ποτίσῃ ὑμᾶς ποτήριον ὕδατος ἐν ὀνό- 41 
Ο “ 3 ᾽ὔ 3 εΝ , [ a (vA > \ > , 
ματι ὅτι Χριστοῦ ἐστέ, aunv λέγω ὑμῖν ὅτι ov μὴ ἀπολέσῃ 
Ν A 5 “ Ν ὰ A ’ σ las n 
τὸν μισθὸν αὐτοῦ. Καὶ os ἂν σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν 42 
΄ / , > > “A eg >] 
τούτων τῶν πιστευόντων, καλὸν ἐστιν αὐτῷ μᾶλλον εἰ 
4 > A x q ’ > ΄“ 
περίκειται μύλος ὀνικὸς περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ 
΄ \ dA Γ᾿ , Ἵ ς 
βέβληται εἰς τὴν θάλασσαν. Καὶ ἐὰν ᾿ σκανδαλίσῃ σε ἢ 43 
" , 3 , 5 ; ’ 3 , A > 
χείρ σου, ἀπόκοψον αὐτήν: καλόν ἐστίν σε κυλλὸν εἰσεὰλ- 
r ΟῚ Α AY “Ὁ 4 , r » b] “ 3 \ 
θεῖν εἰς τὴν ζωὴν ἢ τὰς δύο χεῖρας ἔχοντα ἀπελθεῖν εἰς τὴν 
Ν a \ > bm! e , 
γέενναν, εἰς TO πῦρ TO ἄσβεστον. καὶ €ay ὁ ποὺς σοῦ 45 
3 3 / , red 
σκανδαλίζῃ σε, ἀπόκοψον αὐτόν: καλόν ἐστίν σε εἰσελθεῖν 
\ x \ , a 5 
εἰς τὴν ζωὴν χωλὸν ἢ τοὺς δύο πόδας ἔχοντα βληθῆναι εἰς 
‘ , ‘ d\ δ: κ5 ͵ . ἢ 
τὴν γέενναν. καὶ ἐὰν ὁ ὀφθαλμὸς σου σκανδαλίζῃ σε, 47 
’ ΄ - , a 
ἔκβαλε αὐτόν: καλὸν σέ ἐστιν μονόφθαλμον εἰσελθεῖν εἰς 
a ~ x , ? A eS 
τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ἢ δύο ὀφθαλμοὺς ἔχοντα βληθῆναι 
“ ¢ / > an 3 e \ 
εἰς ' γέενναν, ὅπου ὁ CKWAHZ AYTO@N OY TEAEYTA Kal 48 
A nan 9 4 an ~ \ ς ’ 
τὸ πῦρ OY οβεννυτὰι: πᾶς γὰρ πυρὶ ἁλισθήσεται. 49 
\ 4 oe ld 
Καλὸν τὸ ἅλας: ἐὰν δὲ τὸ ἅλας ἄναλον γένηται, ἐν τίνι 50 
. J “~ A 3 , 
αὐτὸ ἀρτύσετε; ἔχετε ἐν ἑαυτοῖς ἅλα, Kal εἰρηνεύετε ἐν 


ἀλλήλοις. 


43 σκανδαλίζῃ 


x KATA MAPKON 95 


ι Kal ἐκεῖθεν ἀναστὰς ἔρχεται εἰς τὰ ὅρια τῆς "lovdaias 
καὶ πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου, καὶ συνπορεύονται πάλιν ὄχλοι 
ς πρὸς αὐτόν, καὶ ὡς εἰώθει πάλιν ἐδίδασκεν αὐτούς. Καὶ 
[προσελθόντες Φαρισαῖοι] ἐπηρώτων αὐτὸν εἰ ἔξεστιν ἀνδρὶ 
3 γυναῖκα ἀπολῦσαι, πειράζοντες αὐτόν. ὃ δὲ ἀποκριθεὶς 
4 εἶπεν αὐτοῖς Τί ὑμῖν ἐνετείλατο Μωυσῆς; οἱ δὲ εἶπαν 
᾿Ἐπέτρεψεν Μωυσῆς Βιβλίον ἀποοτδοίογΥ γράψαι καὶ 
> “ ς \ > ~ 3 > “ \ \ 
5 ἁἀπτολῆζολι. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς Πρὸς τὴν σκλη- 
6 ροκαρδίαν ὑμῶν ἔγραψεν ὑμῖν τὴν ἐντολὴν ταύτην: ἀπὸ δὲ 
7 ἀρχῆς κτίσεως APCEN καὶ θῆλγ ἐττοίησεν [aytoyc]: ἕνε- 
ΚΕΝ τούτου κἀτἀλείψει ἄνθρωττοο τὸν παὰτέρὰ ayToF 
My ς ᾽ 
8 KAl τὴν MHTEPA, Kal ECONTAI οἱ AYO εἰς CépKa Mian: 
“ ον ed oe , > \ , , ἃ 5 ς \ 2 
9 ὥστε οὐκέτι εἰσὶν δύο ἀλλὰ pia σάρξ: ὃ οὖν 6 θεὸς συνέ- 
+ \ , \ 2 \ pe , 
τὸ ζευξεν ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω. Καὶ εἰς τὴν οἰκίαν πάλιν 
ιτ οἱ μαθηταὶ περὶ τούτου ἐπηρώτων αὐτόν. καὶ λέγει av- 
τοῖς “Os ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ γαμήσῃ 
12 ἄλλην μοιχᾶται ἐπ᾽ αὐτήν, καὶ ἐὰν αὐτὴ ἀπολύσασα τὸν 
ἄνδρα αὐτῆς γαμήσῃ ἄλλον μοιχᾶται. 
\ mi XA , ὥ 5». κα ¢ e 4 
13 Kat προσέφερον αὐτῷ παιδία ἵνα αὐτῶν ἅψηται: οἱ δὲ 
14 μαθηταὶ ἐπετίμησαν αὐτοῖς. ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ἦγα- 
νάκτησεν καὶ εἶπεν αὐτοῖς λφετε τὰ παιδία ἔρχεσθαι 
πρός με, μὴ κωλύετε αὐτά, τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ 
, a “ SPN , Ges a x A , ᾿ 
15 βασιλεία τοῦ θεοῦ. ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὃς ἂν μὴ δέξηται τὴν 
βασιλείαν τοῦ θεοῦ ὡς παιδίον, οὐ μὴ εἰσέλθη εἰς αὐτήν. 
16 καὶ ἐναγκαλισάμενος αὐτὰ κατευλόγει τιθεὶς τὰς χεῖρας 
ἐπ᾽ αὐτά. : 
Ney ὁ , > a 3 CQ ‘ Ω Ν 
17 Kat ἐκπορευομένου αὐτοῦ εἰς ὁδὸν προσδραμὼν εἷς καὶ 
γονυπετήσας αὐτὸν ἐπηρώτα αὐτόν Διδάσκαλε ἀγαθέ, τί 
18 ποιήσω ἵνα ζωὴν αἰώνιον kAnpovounow; ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν 
αὐτῷ Τὶ με λέγεις ἀγαθόν; οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς ὁ Θεό 
d με λέγ γ : y μὴ eis ὁ θεός. 
A > / / 
19 Tas ἐντολὰς οἶδας MH doneycHc, MA molxeycue, 
MA κλέψῃς, Mi yeyAomaptypticuc, Μὴ ἀποστερήσῃς; 
/ \ / / V3 a 
20 Τίλλὰ TON TIATEPA COY Kal τὴν MHTEpAa. ὁ δὲ ἔφη αὐτῷ 


47 τὴν 


96 KATA MAPKON x 


, 6 , 3 , 3 Ul 
Διδάσκαλε, ταῦτα πάντα ἐφυλαξάμην ἐκ νεότητός pov. 
ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐμβλέψας αὐτῷ ἠγάπησεν αὐτὰ ὶ εἶ 

ησοῦς ἐμ ς αὐτῷ ἠγάπησεν αὐτὸν καὶ εἶπεν 
» “ ς r isd a . 
αὐτῷ Ἕν σε done pied « ὕπαγε, ‘ama ἔχεις πώλησον καὶ δὸς 
[rors] πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ, καὶ δεῦρο 
Ν 4 > A ΄“ / Snes 
ἀκολούθει μοι. ὁ δὲ στυγνάσας ἐπὶ τῷ λόγῳ ἀπῆλθεν 
λυπούμενος, ἦν γὰρ ἔχων κτήματα πολλα. Καὶ 
, ς > a , val ~ > ~ 
περιβλεψάμενος ὁ ᾿Ἰησοῦς λέγει τοῖς μαθηταῖς αὑτοῦ 
Πῶς δυσκόλως οἱ τὰ χρήματα ἔχοντες εἰς τὴν βασι- 
λείαν τοῦ θεοῦ εἰσελεύσονται. οἱ δὲ μαθηταὶ ἐθαμ- 
~ eee, os , > ~ ς A 3 “ , 
Bovvro ἐπὶ τοῖς λόγοις αὐτοῦ ὁ δὲ ᾿Ιησοῦς παλιν 
3 Ν , > ΄“΄ , ~ ’ ’ 3 
ἀποκριθεὶς λέγει αὐτοῖς Τέκνα, πῶς δυσκολὸν ἐστιν 
ς ‘ , ΄ a“ 5 ~ > , Ul > 
eis τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελθεῖν’ εὐκοπωτερὸν ἐστιν 
κάμηλον διὰ “rpuparias’ ῥαφίδος διελθεῖν ἢ πλού- 
σιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελθεῖν. οἱ δὲ 
“ 3 a ’ὔ Ά > / Ν / 
περισσῶς ἐξεπλήσσοντο λέγοντες πρὸς αὑτὸν Kat tis 
, lol 2 , > ΄σ ε 3 Lae , 
δύναται σωθῆναι; ἐμβλέψας αὐτοῖς ὁ Ιησοῦς λέγει 
Παρὰ ἀνθρώποις ἀδύνατον ἀλλ᾽ οὐ παρὰ θεῷ, TANTS γὰρ 
λγνὰτὰ πὰρὰ [τῷ] θεῷ. Ἤρξατο λέγειν ὃ 
Πέ τῷ Ἰδοὺ ἡμεῖς ἀφή λου- 
έτρος αὐτῷ ov ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα καὶ ἠκολου 
, , a» € > ~ > \ 2 te > ‘ 
θήκαμέν σοι. ἔφη ὁ ᾿Ιησοὺς ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν, οὐδεὶς 
x) a a x 
ἔστιν ὃς ἀφῆκεν οἰκίαν ἢ ἀδελφοὺς ἢ ἀδελφὰς ἢ μητέρα ἢ 
A a a 
πατέρα ἢ τέκνα ἢ ἀγροὺς ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ [ἕνεκεν] τοῦ 
εὐαγγελίου, ἐὰν μῆ. λάβῃ ἑκατονταπλασίονα νῦν ἐν τῷ 
Ν Ν 
κβιρῷ Ἰουθο οἰκίας καὶ ἀδελφοὺς καὶ ἀδελφὰς καὶ 
“μητέρας" καὶ τέκνα καὶ ἀγροὺς μετὰ διωγμῶν, καὶ ἐν τῷ 
αἰῶνι τῷ ἐρχομένῳ ζωὴν αἰώνιον. πολλοὶ δὲ ἔσονται 
lo If ¢€ », ~ 
πρῶτοι ἔσχατοι καὶ [oi] ἔσχατοι πρῶτοι. 


Ἦσαν δὲ ἐν τῇ ὁδῷ ἀναβαίνοντες εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ 

5 , 3 A ς ΄ Ἁ > ~ ς ‘ 

ἦν προάγων αὐτοὺς 6 ᾿Ιησοῦς, καὶ ἐθαμβοῦντο, οἱ δὲ 

ἀκολουθοῦντες ἐφοβοῦντο. καὶ παραλαβὼν πάλιν τοὺς 

δώδεκα ἤρξατο αὐτοῖς λέγειν τὰ μέλλοντα αὐτῷ συμβαίνειν 
ε 


25 τῆς τρυμαλιᾶς τῆς 30 μητέρα 46 θέλετέ με 


21 


22 


23 


24: 


25 


26 


27 


28 


30 


31 


32 


Χ KATA MAPKON 97 


ῃ 3 i 5 , > 3 / ® € e\ “ 
33 ὅτι ἸΙδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ 
» / , “ > a ΄“ 
ἀνθρώπου παραδοθήσεται τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ τοῖς γραμ- 
a -“ > 
ματεῦσιν, καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὸν θανάτῳ καὶ παραδώ- 
> A “ =) aa δὰ > / 
34 σουσιὶν αὐτὸν τοῖς ἔθνεσιν καὶ ἐμπαίξουσιν αὐτῷ καὶ ἐμπτί- 
» “ Α > ~ 
σουσιν αὐτῷ καὶ μαστιγώσουσιν αὐτὸν καὶ ἀποκτενοῦ- 
Ν ‘ “A ¢ , , 
σιν, καὶ μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἀναστήσεται. 
᾿ \ / > “ 7 / \ 3 / ¢ 
35 Kai προσπορεύονται αὐτῷ laxwBos καὶ “Iwavns oi 
/ ’ > ~ ¢ , 
[δύο] υἱοὶ Ζεβεδαίου λέγοντες αὐτῷ Διδάσκαλε, θέλομεν 
“ ὌΠ ΟΝ ΡΥ ΗΝ ΄, , Cp ¢ \ 6) > los 
36 ἵνα ὃ ἐὰν αἰτήσωμεν σε ποιήσῃς ἡμῖν. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς 
rar , cA 3 ,» κα. \ Cie 
37 Τί ᾿θέλετε' ποιήσω vu; οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ δΔὸς ἡμῖν 
σ @ 2 ia Ν Ὁ ’ 3 a , > 
wa εἰς σοὺ ἐκ δεξιῶν καὶ εἷς ἐξ ἀριστερῶν καθίσωμεν ἐν 
“ ’ ς \ > “ > 3 Col > ay 4 
38 τῇ δόξῃ cov. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς Οὐκ οἴδατε τί 
“ 7 ΄“ a \ , A \ 
αἰτεῖσθε: δύνασθε πιεῖν τὸ ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω, ἢ τὸ 
, a 3). oN , a ς \ Ὁ 
39 βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθῆναι; οἱ δὲ εἶπαν 
ϑ νὰ , ς δὰ 3) a 5 3 “ \ ’ 
αὐτῷ δυνάμεθα. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς Τὸ ποτη- 
a Ss t'\ , / \ \ , ἃ δ νον , 
βιον ὁ ἔγω πίνω πίεσθε καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτί- 
/ 5) a A 
4o ζὁμαι βαπτισθήσεσθε, τὸ δὲ καθίσαι ἐκ δεξιῶν μου ἢ 
5 > , > » 3... A 3 > ec € ’ 
ἐξ εὐωνύμων οὐκ ἔστιν ἐμὸν δοῦναι, ἀλλ᾽ οἷς ἡτοίμασται. 
\ > , 3 = 3 
41 Καὶ ἀκούσαντες οἱ δέκα ἤρξαντο ἀγανακτεῖν περὶ ᾿Ἰακώ- 
Ν 3 / > A «9 nw 
42 βου kal ᾿Ιωάνου. καὶ προσκαλεσάμενος αὐτοὺς 6 Ἰησοῦς 
= 3 a af ef A 7 wn 3 ~ 
λέγει αὐτοῖς Οἴδατε ὅτι of δοκοῦντες ἄρχειν τῶν ἐθνῶν 
’ >’ A ΕῚ - 
κατακυριεύουσιν αὐτῶν καὶ οἱ μεγάλοι αὐτῶν κατεξουσιά- 
Seer 2 of RP ny 3 3 Ἐς > > a a 
43 ζουσιν αὐτῶν. οὐχ οὕτως δέ ἐστιν ἐν ὑμῖν: ἀλλ᾽ ὃς ἂν 
θέλ , , θ 3 ca C2 =| e land Ψ 
“Λῇ μέγας γενέσθαι ἐν ὑμῖν, “ἔσται' ὑμῶν διάκονος, 
Ν a al , » Ca 5 “ a 
44 Kat os ἂν θέλῃ ἐν ὑμῖν εἶναι πρῶτος, ἔσται πάντων 
a a \ ε a > 53 
45 δοῦλος: καὶ γὰρ 6 υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθεν διακο- 
on 3 \ an A 4 AY 93 An 
νηθῆναι ἀλλὰ διακονῆσαι καὶ δοῦναι τὴν Ψυχὴν αὐτοῦ 
, 9 ΄“ 
λύτρον ἀντὶ πολλῶν. 
Α », 3 ’ ? 3 aA 
46 Kat ἔρχονται εἰς Ἰερειχώ. Καὶ ἐκπορευομένου αὐτοῦ 
> A 3 4 Q A a ΄σ y A 
amo Ἱερειχὼ καὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ καὶ ὄχλου ἱκανοῦ 
c e\ , 4 \ , 3 a 
ὁ υἱὸς Timatou Βαρτίμαιος τυφλὸς mpocairns ἐκάθητο 
A \ 100 \ 3 , 4 3 “ γε ἢ 
47 Tapa τὴν οὐῦν. καὶ akovoas ὅτι Ἰησοῦς “6 Ναζαρηνός 
43 ἔστω 47 ἐστὶν ὃ Ναζαρηνὺς 
H 


98 KATA MAPKON Χ ΣΕ 


, > las 
éatw' ἤρξατο κράζειν καὶ λέγειν Yie Δαυεὶδ ᾿Ιησοῦ, ἐλέη- 
“9 3 la a 
σόν pe. καὶ ἐπετίμων αὐτῷ πολλοὶ ἵνα σιωπήσῃ" ὁ δὲ 48 
- vad ys eX / P dn Ὁ» 7 4 
πολλῷ μᾶλλον ἔκραζεν Yie Δαυείδ, ἐλέησον pe. καὶ 49 
rn 53 ΄ 3 / las 
στὰς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν Φωνήσατε αὐτόν. καὶ φωνοῦσι τὸν 
\ , Η 2 A , » a ς \ 
τυφλὸν λέγοντες αὐτῷ Θάρσει, ἔγειρε, φωνεῖ ge. ὁ δὲ 50 
> \ Ν ς , > las > iE 3 A 
ἀποβαλὼν τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ ἀναπηδήσας ἦλθεν πρὸς 
Ν 3 n Ν 3 \ De! σὰ τ a - , 
τὸν Ἰησοῦν. καὶ ἀποκριθεὶς αὐτῷ ὁ Inoous εἶπεν Tt 51 
¢ Ν 5 > “ ς 
σοι θέλεις ποιήσω; ὁ δὲ τυφλὸς εἶπεν avt@ ῬΡαββου- 


,ὦ > , Cerra) a > 3. Bigex “ 
vel, ἵνα ἀναβλέψω. καὶ ὁ ᾿Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ ὙὙὝπαγε, 52 
€ , ’ , \ > ‘ » iF Ν 
ἡ πίστις σου σέσωκέν oe. καὶ εὐθὺς ἀνέβλεψεν, καὶ 


> , > “᾿ > ie € as 
ἠκολούθει αὐτῷ ἐν TH ὁδῷ. 
σ / > A 
Καὶ ὅτε ἐγγίζουσιν εἰς Ἱεροσόλυμα ‘eis Βηθφαγὴ x 
Ξ \ . ἡ ae) ms > 
καὶ Βηθανίαν πρὸς τὸ Ὄρος ‘rev’ ᾿Ελαιῶν, ἀποστέλλει 
aA ΄“ > “ an , 5 
δύο τῶν μαθητῶν αὐτοῦ καὶ λέγει αὐτοῖς Ὑπάγετε εἰς 2 
, τ ,ὔ [ 4 ΄' 7 
τὴν κώμην τὴν κατέναντι ὑμῶν, καὶ εὐθὺς εἰσπορευόμενοι 
3 »ῸΝν Chics κ , 5.. 1.5. οἱ 2Q_\ > 
εἰς αὐτὴν εὑρήσετε πῶλον. δεδεμένον Ep ὃν οὐδεὶς οὕπω 
5 ’ 3 / , De A Ἁ , \ 3. 
ἀνθρώπων ἐκάθισεν: λύσατε αὐτὸν καὶ φέρετε. καὶ ἐᾶν 3 
as δ , Co ~ f , > ~ 
τις ὑμῖν εἴπῃ Τί ποιεῖτε τοῦτο; εἴπατε Ὃ κύριος αὐτοῦ 
2, \ i / a @ 
χρείαν ἔχει: καὶ εὐθὺς ‘avrov ἀποστέλλει πάλιν ὧδε. 
3 a \ -ς ΄σ Ν , yy 
καὶ ἀπῆλθον καὶ εὗρον πῶλον δεδεμένον πρὸς θύραν ἔξω 4 
~ > ’ὔ ΄σ » nm 
ἐπὶ τοῦ ἀμφόδου, καὶ λύουσιν αὐτόν. καί τινες TOY ἐκεῖ 5 
, δ 3 ΄σ ΄σ ld A ΄σ΄ 
ἑστηκότων ἔλεγον αὐτοῖς Τί ποιεῖτε λύοντες τὸν πῶλον; 
ς Ν 53 > ΄σ 5 κῶν. ἢ a QA > “ 
οἱ δὲ εἶπαν αὐτοῖς καθὼς εἶπεν ὁ ᾿Ιησοῦς: καὶ ἀφῆκαν 6 
3 ,ὔ \ ΄ \ \ 3 ΄σ΄ 
αὐτούς. καὶ φέρουσιν τὸν πῶλον πρὸς τὸν ᾿ἸΙησοῦν, καὶ 7 
5 / Ds aes aa 3 U 7.4204 \ > fit 3.5 5 
ἐπιβάλλουσιν αὐτῷ τὰ ἱμάτια αὐτῶν", καὶ ἐκάθισεν ἐπ᾿ av- 
\ ὡς ΄ \ 
τόν. καὶ πολλοὶ ta ἱμάτια αὐτῶν ἔστρωσαν eis τὴν 8 
, \ / ΄ 3 as 
ὁδόν, ἄλλοι δὲ στιβάδας κόψαντες ἐκ TOY ἀγρῶν. Kal Ol 9 
/ \ > “ Ε 
προάγοντες καὶ οἱ ἀκολουθοῦντες ἔκραζον 
ε Υ͂ 
Ὡ ἂν Ν δ’ 
5 J ¢ 3 / > 3 / 4 
EYAOrHMENOC ὁ ἐρχόλενος ἐν ONOMaTI Kypfoy: 
" ¢ ΄“ ΄σ 
EvAoynuévn ἡ ἐρχομένη βασιλεία τοῦ πατρὸς ἡμῶν το 
Δαυείδ: 
c \ 53 al 
CQLCANNA ἐν τοῖς ὑψίστοις. 


ἈΝ > ἃς 9. ΄ ’, ’ . ε a“ 
I καὶ εἰς | τὸ 4 ἀποστέλλει παλιν αὐτὸν 7 ἑαυτῶν 


“~ > , A ,ὔ 
11 Καὶ εἰσῆλθεν εἰς Ἰεροσόλυμα εἰς τὸ ἱερόν" καὶ περιβλε- 
, / Γ» , » an Ὡ at a 
ψάμενος πάντα ‘owe ἤδη οὔσης τῆς ὥρας ἐξῆλθεν εἰς 
Βηθανίαν μετὰ τῶν δώδεκα. 
“ 3 , 3 “ 3 
ι΄. Καὶ τῇ ἐπαύριον ἐξελθόντων αὐτῶν ἀπὸ Βηθανίας 
> ’ Ν > \ “ > A , od Ἢ 
13 ἐπείνασεν. καὶ ἰδὼν συκῆν ἀπὸ μακρόθεν ἔχουσαν φύλλα 
3 νος Cre ) aA ‘ ’ \ 5... ἘΝ 
ἦλθεν εἰ ἄρα τι εὑρήσει ἐν αὐτῇ, καὶ ἐλθὼν ἐπ αὐτὴν 
3 \ x > \ , ς \ \ > 3 / 
οὐδὲν εὗρεν εἰ μὴ φύλλα, ὁ γὰρ καιρὸς οὐκ ἣν σύκων. 
3 i “ 4 las 
14 καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν adty Μηκέτι εἰς τὸν αἰῶνα ἐκ 


“ Ν \ / \ a ς ‘ > 

σοῦ μηδεὶς καρπὸν φάγοι. καὶ ἤκουον of μαθηταὶ αὐ- 
“A NW, 2 > , % 3 

15 τοῦ. Καὶ ἔρχονται εἰς Ἱεροσόλυμα. Kai εἰσελ- 


\ > A € A ᾿, » , Ν ἴον \ \ 
θὼν εἰς τὸ ἱερὸν ἤρξατο ἐκβάλλειν τοὺς πωλοῦντας Kal τοὺς 
> U a “ A an 
ἀγοράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ, καὶ τὰς τραπέζας τῶν κολλυβι- 

“ Ἁ , ~ \ 
στῶν καὶ tas καθέδρας τῶν πωλούντων τὰς περιστερὰς 

7 \ > A [χά τὴ A 
16 κατέστρεψεν Kal οὐκ ἤφιεν ἵνα τις διενέγκῃ σκεῦος διὰ 
na ξ “ \ 5.) Q wy ΠΣ 3 , ο᾽ 
17 TOV ἱεροῦ, καὶ ἐδίδασκεν καὶ ἔλεγεν Οὐ γέγραπται ὅτι 
[ > / > n 7 “ “κι. 
O oikoc Moy οἶκος TrpoceyyAc KAHOHCETAI TIACIN τοῖς 
» id a Ν , 3 4N A 
EONECIN ; ὑμεῖς δὲ πεποιήκατε αὐτὸν CTTHAAION AHCTON. 
, ἊΝ ΄ an 
18 Kal ἤκουσαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ of γραμματεῖς, καὶ ἐζήτουν 
΄“ Ὰ > 5 “ \ > Uy ΄“ 
πῶς αὐτὸν ἀπολέσωσιν: ἐφοβοῦντο yap αὑτὸν, πᾶς γὰρ o 
la 4 a ΄-“ 5 » / A 
19 ὄχλος ἐξεπλήσσετο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ. Καὶ ὅταν ὀψὲ 
be ey’ fies , Ἵ-.» “ / Ν 
20 ἐγένετο, ἐξεπορεύοντο᾽ ἔξω τῆς πόλεως, Καὶ 
’ > \ “ 
παραπορευόμενοι πρωὶ εἶδον τὴν συκῆν ἐξηραμμένην ἐκ 
ε ~ 3 ς Ud > “ 
2x ριζῶν. καὶ ἀναμνησθεὶς ὁ Πέτρος λέγει αὐτῷ Ῥαββεί, 
᾽ ς “ a , , 
22 We ἡ συκῆ ἣν κατηράσω ἐξήρανται. καὶ ἀποκριθεὶς ὁ 
» an , 3 ΄ wy , “ 3 \ ’ὕ ς a 
23 Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς [Ἔχετε πίστιν θεοῦ- ἅμὴην λέγω ὑμῖν 
a a Ἃ a ES) δ , “a 6 \ BX 10 2 
OTL ὃς ἂν εἴπῃ τῷ ὄρει τούτῳ ρθητι καὶ βλήθητι εἰς 
A , \ \ “ 3 “ , 3 “ 5 \ 
τὴν θάλασσαν, καὶ μὴ διακριθῇ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ ἀλλὰ 
, 7 a ΄“΄ 9, a A ΄ 
24 πιστεύῃ ὅτι ὃ λαλεῖ γίνεται, ἔσται αὐτῷ. διὰ τοῦτο λέγω 
«ς a Ue 7 7 “ 
ὑμῖν, πᾶντα ὅσα προσεύχεσθε καὶ αἰτεῖσθε, πιστεύετε 
“ »\ 7 PS o 
25 ὅτε ἐλάβετε, καὶ ἔσται ὑμῖν. καὶ ὅταν στήκετε προσευ- 

/ > , 57 " 
χόμενοι, ἀφίετε εἴ τι ἔχετε κατά τινος, ἵνα καὶ 6 πα- 

\ ¢ ~ ς > ~ > va » las na 4 
TP ὑμῶν ὁ ἐν τοις οὐρανοῖς ἀφῇ ὑμῖν τὰ παραπτώματα 
« “- 
ὑμῶν. 

rx ὀψίας ἤδη οὔσης [THs ὥρας] 17 αὐτοῖς 19 ἐξεπορεύετο 


He2 


1900 KATA MAPKON ΧΙ ΧΙ 


Α yf 7 >) 3 / 8 5 ΄ 
Καὶ ἔρχονται πάλιν τ Ἱεροσόλυμα. : si ep SO ἐὺ 
¢ ~ ~ ‘al ¢c ¢ 
ἱερῷ περιπατοῦντος αὐτοῦ ἔρχονται πρὸς αὐτὸν οἱ ἀρχι- 
΄σ ζω \ ς , » 
ερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι καὶ ἔλεγον 28 
lo 3, la ~ A 
αὐτῷ Ἔν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιεῖς; ἢ Tis σοι ἔδωκεν 
, , ἢ A a ς 3 a 3 “ 
τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἵνα ταῦτα ποιῇς; ὁ δὲ ᾿Ιησοῦς εἶπεν 29 
3 nm 3 ΄ ς ~ a ‘ Ν > / ἊΝ 
αὐτοῖς Ἑπερωτήσω ὑμᾶς ἕνα λόγον, καὶ ἀποκρίθητέ μοι, 
» ς ΄ an ΄“΄χ Α 
καὶ ἐρῶ ὑμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ: τὸ βάπτισμα 3 
\ > / 3 > ~ 3 x 3 > ¢ 5 ,ὔ , 
τὸ Iwavov ἐξ οὐρανοῦ ἣν ἢ ἐξ ἀνθρώπων; ἀποκρίθητέ 
\ , 4 € AS: χέ 544 yo 
“ot. καὶ διελογίζοντο πρὸς ἑαυτοὺς λέγοντες ᾿ΕἘὰν εἴπω- 31 
9 > “ ἊΣ ἐν δι \ / a > 5 ΄ 
με Ἔξ οὐρανοῦ, ἐρεῖ Διὰ τί [οὖν] οὐκ ἐπιστεύσατε 
9. A , q ” 3 9 , > - \ 
αὐτῷ; adda εἴπωμεν Ἔξ ἀνθρώπων; —époBotyro τὸν 32 
ey] “ A 5 A > / + Φ , 
OxAov, ἅπαντες yap εἶχον τὸν ‘lwavny ὄντως ὅτι προφή- 
nm “- 3 “ > , 
τῆς ἦν. καὶ ἀποκριθέντες TH ᾿Ιησοῦ λέγουσιν Οὐκ οἴς- 33 
t 
\ κε δ ~ nf 3 “ » A > x iB € ΄σ 
δαμεν. καὶ ὁ Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς Οὐδὲ ἐγὼ λέγω ὑμῖν 
3 r 3 , Le “ \ 3 
ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ. -Καὶ ἤρξατο x 
a 2 a - > na , 
αὐτοῖς ἐν. παραβολαῖς λαλεῖν ᾿Αλλττελῶνὰ ἄνθρωπος 
3 Ψ Ν ΄ \ \ 3 
ἐφύτευσεν, KA! περιέθηκεν φράγλον κὰἂὶ ὥρυξζεν 
ε \ > / / \ > 
YTOAHNION Kal GKOAOMHCEN πΎργον, καὶ ἐξέδετο 
3 r > > ᾿ \ 
αὐτὸν γεωργοῖς, Kal ἀπεδήμησεν. Kal ἀπέστειλεν πρὸς 2 
\ \ ~ wn r ῳ Α A 
τοὺς γεωργοὺς τῷ καιρῷ δοῦλον, ἵνα παρὰ τῶν yewp- 
“ / > A ~ “ἢ “ 3 nm 
γῶν λάβῃ ἀπὸ τῶν καρπῶν τοῦ ἀμπελῶνος: καὶ λα- 3 
, 2 ae ys : \ 9, , , \ 4 
Bovres αὐτὸν ἔδειραν καὶ ἀπέστειλαν κενόν. καὶ πάλιν 4 
Ἄν 2 \ 3 \ > Len > “ b) 
ἀπέστειλεν πρὸς αὐτοὺς ἄλλον δοῦλον: κἀκεῖνον ἐκεφα- 
5 , 5 5 
λίωσαν καὶ ἠτίμασαν. καὶ ἄλλον ἀπέστειλεν: κἀκεῖνον 5 
Dm! 2 \ A Ε ἃ iN ΄ a A 
ἀπέκτειναν, καὶ πολλοὺς ἄλλους, ovs μὲν δέροντες ovs δὲ 
3 o 53 ie bile 4 
ἀποκτεννύντες. ἔτι ἕνα εἶχεν, υἱὸν ἀγαπητόν: ἀπέστειλεν 6 
., Ἁ 3 f 
αὐτὸν ἔσχατον πρὸς αὐτοὺς λέγων ὅτι ᾿Ἐντραπήσονται 
/ “ 4 A 5 
τὸν υἱὸν μου. ἐκεῖνοι δὲ οἱ γεωργοὶ πρὸς ἑαυτοὺς εἶπαν 7 
os / 3 lo > / 
ὅτι Οὑτός ἐστιν ὁ κληρονόμος: δεῦτε ἀποκτείνωμεν 
3 , \ ς ων » ς ll \ , 
αὐτὸν, καὶ ἡμῶν ἔσται ἢ κληρονομία. καὶ λαβόντες 8 
3 ’’ le \ »» 7 a + na 3 es 
ἀπέκτειναν αὐτὸν, καὶ ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος. 
ld , ~ ΄σ ’ 3 
τί ποιήσει ὃ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος ; ἐλεύσεται καὶ ἀπο- 9 
’ \ / Ν ’ Ν > “ eli 
λέσει τοὺς γεωργούς, καὶ δώσει τὸν ἀμπελώνα ἄλλοις. 


XII KATA MAPKON ΙΟΙ 


το Οὐδὲ τὴν γραφὴν ταύτην ἀνέγνωτε 
Λίθον ὃν ἀπελοκίλλδοὰν οἱ οἰκολολλοῦντεο, 
οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν Γωνίδα' 

τι. παὰρὰ Κγρίογ ἐγένετο aytu, 

Kal ἔστιν θὰγλιδοτὴ ἐν ὀφθδλλλοῖο HMON ; 

12 Καὶ ἐζήτουν αὐτὸν ἘΠ ΕΠ ΜΙ καὶ ἐφοβήθησαν τὸν ὄχλον, 
ἔγνωσαν γὰρ ὅτι πρὸς αὐτοὺς τὴν παραβολὴν εἶπεν. καὶ 
ἀφέντες αὐτὸν ἀπῆλθαν. 

13 Καὶ ἀποστέλλουσιν “πρὸς αὐτόν τινας τῶν Φαρισαίων 

14 καὶ τῶν Ἡρφῳδιανῶν. ἵνα αὐτὸν ἀγρεύσωσιν λόγφ. καὶ 
ἐλθόντες λέγουσιν αὐτῷ Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς 
εἶ καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός, οὐ γὰρ βλέπεις εἰς πρόσ- 
ὠπὸν ἀνθρώπων, ἀλλ’ ἐπ’ ἀληθείας τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ 
διδάσκεις" ἔξεστιν δοῦναι κῆνσον Καίσαρι ἢ οὔ; δῶμεν 

157) μὴ δῶμεν; ὁ δὲ εἰδὼς αὐτῶν τὴν ὑπόκρισιν εἶπεν αὐ- 

16 τοῖς Τί pe πειράζετε ; Φέρετέ μοι δηνάριον ἵ ἵνα ἴδω. οἱ 
δὲ ἤνεγκαν. καὶ eyes αὐτοῖς Tivos ἡ εἰκὼν αὕτη καὶ ἡ 

17 ἐπιγραφή; οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ Καίσαρος. ὁ δὲ Ἰησοῦς 
εἶπεν Τὰ Καίσαρος ἀπόδοτε Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ θεοῦ 
τῷ θεῷ. καὶ ἐξεθαύμαζον én’ αὐτῷ. 

18 τ ζαὶ ἔρχονται Σαδδουκαῖοι πρὸς αὐτόν, οἵτινες λέ- 
γουσιν ἀνάστασιν μὴ εἶναι, καὶ ἐπηρώτων αὐτὸν λέγοντες 

το Διδάσκαλε, Μωνσῆς- ΤΗΝ ἡμῖν ὅτι ἐὰν TINOC ἀλελ- 
boc ATTOOANH καὶ καταλίπῃ γυναῖκα Kal MA Apa 
TEKNON, wa λάβη ὁ ἀλελφὸόο ΔΥτοῦ τὴν ΓΥΝνὰϊκὰ Kal 

20 €ZAQNACTHCH CTTEPMA τῷ ἀλελφῷ ἀὐτοῦ. ἑπτὰ ἀδελφοὶ 
ἦσαν" καὶ ὁ πρῶτος ἔλαβεν γυναῖκα, καὶ ἀποθνήσκων 

21 οὐκ ἀφῆκεν σπέρμα: καὶ ὁ δεύτερος ehaev αὐτήν, καὶ 
ἀπέθανεν μὴ καταλιπὼν σπέρμα, καὶ ὃ τρίτος ὡσαύτως 

22 καὶ οἱ ἑπτὰ οὐκ ἀφῆκαν σπέρμα: eo Xarov πάντων Kai 

23 ἢ γυνὴ ἀπέθανεν. ἐν τῇ ἀναστάσει τίνος αὐτῶν ἔσται 

24 γυνή ; οἱ γὰρ ἑπτὰ ἔσχον αὐτὴν γυναῖκα. ἔφη αὐτοῖς ὃ 
Ἰησοῦς Οὐ διὰ τοῦτο πλανᾶσθε μὴ εἰδότες τὰς ypapas 


τὸ ΚΑΤᾺ ΜΑΡΚΟΝ ΧΙ 


μηδὲ τὴν δύναμιν τοῦ θεοῦ; ὅταν γὰρ ἐκ νεκρῶν ἀνα- 25 
στῶσιν, οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίζονται, ἀλλ’ εἰσὶν ὡς 
᾿ἄγγελοι᾽ ἐν τοῖς οὐρανοῖς" περὶ δὲ τῶν νεκρῶν ὅτι 26 
ἐγείρονται οὐκ ἀνέγνωτε ἐν τῇ βίβλῳ Μωυσέως ἐπὶ τοῦ 
βάτου πῶς εἶπεν αὐτῷ ὁ θεὸς λέγων ᾿Εγὼ ὁ θεὸς 
"ABpadm Kal θεὸς ᾿Ισδὰκ Kal θεὸς. ᾿Ιδκώβ ; οὐκ ἔ- 27 
στιν ᾿ θεὸς νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων: πολὺ πλανᾶσθε. 

Καὶ προσελθὼν εἷς τῶν γραμματέων ἀκούσας αὐτῶν 28 
συνζητούντων, εἰδὼς ὅτι καλῶς ἀπεκρίθη αὐτοῖς, ἐπηρώτη- 
σεν αὐτόν Ποία ἐστὶν ἐντολὴ πρώτη πάντων; ἀπεκρίθη 29 
ὁ Ἰησοῦς ὅτι Πρώτη ἐστίν “Axoye, ᾿Ιορἀήλ, Kypioc ὁ 
θεὸς “HM@N κύριος" εἷς écTIN, Kal dpattHceic ΚΎΡΙΟΝ 30 
TON θεόν COY ἐξ ὅλης * KapAfac coy Kal ἐξ ὅλης 
τῆς Ψγχῆς coy Kal ἐξ ὅλης TAC AlaNofac coy kal 
ἐξ ὅλης τῆς icyyoc coy. δευτέρα αὕτη ᾿ΑΓδιττήσειο 3: 
τὸν πλησίον COY WC CEdYTON. μείζων τούτων ἄλλη 
ἐντολὴ οὐκ ἔστιν. “Εἴπεν' αὐτῷ ὁ si ati Καλώς, 32 
διδάσκαλε, ἐπ᾽ ἀληθείας εἶπες ὅτι εἷς ECTIN Kal OYK ἔοτιν 
ἄλλος πλὴν δἀὐτον᾽ καὶ τὸ ATATTAN ἀὐτὸν ἐξ ὅλης 33 
κἀρλίδο kal ἐξ ὅλης τῆς cyNécewe kal ἐξ ὅλης τῆς 
icxyoc Kat TO ἀγὸπτᾶν τὸν πλησίον GC EAYTON περισ- 
σότερόν ἐστιν πάντων τῶν ὁλοκἀγτωλιάτων Kal OYCION. 
καὶ ὁ Ἰησοῦς ἰδὼν αὐτὸν ὅτι νουνεχῶς ἀπεκρίθη εἶπεν 34 
αὐτῷ Οὐ μακρὰν [el] ἀπὸ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ. Καὶ 
οὐδεὶς οὐκέτι ἐτόλμα αὐτὸν ἐπερωτῆσαι. Καὶ 35 
ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς ἔλεγεν διδάσκων ἐν τῷ ἱερῷ Πῶς 
λέγουσιν οἱ γραμματεῖς ὅτι ὁ χριστὸς υἱὸς Δαυείδ ἐστιν; 
αὐτὸς Δαυεὶδ εἶπεν ἐν τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ 36 

Εἴπεν Κύριος τῷ κυρίῳ moy' Κάθογ᾽ ἐκ λεξιῶν MOY 

ἕως ἂν θῶ TOYC ἐχθρούς COY ὑπτοκάτω τῶν πολῶν 

coy: 
αὐτὸς Δαυεὶδ λέγει αὐτὸν κύριον, καὶ πόθεν αὐτοῦ ἐστὶν υἱός ; Ἢ 
Καὶ 6 πολὺς ὄχλος ἤκουεν αὐτοῦ ἡδέως. Καὶ ἐν τῇ 38 


25 οἱ ἄγγελοι οἱ 27 ὃ 29 ἡμών, Κύριος 30 τῆς 32 Καὶ εἶπεν 33 τῆς 


XII XIII KATA MAPKON 103 


a > wn w+ , > \ ~ , ~ 
διδαχῇ αὐτοῦ ἔλεγεν Βλέπετε ἀπὸ τῶν γραμματέων τῶν 
“ ΄ > \ - 

θελόντων ἐν στολαῖς περιπατεῖν καὶ ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς 

39 ἀγοραῖς καὶ πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ πρω- 

΄σ Γ᾿ \ i) 
go τοκλισίας ἐν τοῖς ‘Oeimvois, of κατέσθοντες Tas οἰκίας 
“ “ / Ἢ e 
τῶν χηρῶν καὶ προφάσει μακρὰ προσευχόμενοι-᾿ οὗτοι 
/ if. / \ / 
41 λήμψονται περισσότερον κρίμα. Καὶ καθί- 
ir , Ἢ a , > , a c ᾿ 
σας κατέναντι τοῦ γαζοφυλακίου ἐθεώρει πῶς ὁ ὄχλος 
\ \ 
βάλλει χαλκὸν εἰς τὸ γαζοφυλάκιον: καὶ πολλοὶ πλούσιοι 
- ΄ , \ Y, 
42 ἔβαλλον πολλά: καὶ ἐλθοῦσα pia χήρα πτωχὴ ἔβαλεν 
\ 7 , , 
43 λεπτὰ Ovo, ὅ ἐστιν κοδράντης. καὶ προσκαλεσάμενος 
\ \ > laa > > - > \ , Ce o c 
τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἡ 
, [γι « \ ~ ’ as ”~ / 
χῆρα αὑτὴ ἡ πτωχὴ πλεῖον πάντων ἔβαλεν τῶν βαλλόν- 
\ \ vad 
44 τῶν εἰς TO γαζοφυλάκιον: πάντες yap ἐκ Tov περισσεύ- 
΄ / ΄σ [2 “ 
οντος αὐτοῖς ἔβαλον, αὕτη δὲ ἐκ τῆς ὑστερήσεως αὐτῆς 
’ “ ὍΣ φ, “ A , doa 
πάντα ὅσα εἶχεν ἔβαλεν, ὅλον τὸν βίον αὐτῆς. 

τ: Καὶ ἐκπορευομένου αὐτοῦ ἐκ τοῦ ἱεροῦ λέγει αὐτῷ 
@ x a > a“ > 
eis τῶν μαθητῶν αὐτοῦ δΔιδάσκαλε, ἴδε ποταποὶ λίθοι 

\ \ 3 ΄, Α G3 a 5 5. τὰν ΄ 

2 καὶ ποταπαὶ οἰκοδομαί. καὶ ὃ ᾿Ιησοῦς εἶπεν αὐτῷ Βλέ- 

’ 4 , 3 , > A 3 lon ἜΣ 
mes ταῦτας Tas μεγάλας οἰκοδομάς ; οὐ μὴ ἀφεθῇ ὧδε 
A a 
3λίθος ἐπὶ λίθον os ov μὴ καταλυθῇ. Καὶ καθημένου 
> ~ > \ + ~ 3 “ ΄ ς r 
αὐτοῦ εἰς τὸ ρος τῶν ᾿Ελαιῶν κατέναντι τοῦ ἱεροῦ 
» , Sie N > “Ὁ ’ \ dy 7 Ne , 
ἐπηρῶτα αὐτὸν kat ἰδίαν Πέτρος καὶ ᾿Ιάκωβος καὶ ᾿Ιωά- 
Ν > 2 > \ CR , ~ + \ , 

4 νῆς καὶ ᾿Ανδρέας Εἰπὸν ἡμῖν more ταῦτα ἔσται, καὶ τί 
\ “ 7 “ “ 

5 τὸ σημεῖον ὅταν μέλλῃ ταῦτα συντελεῖσθαι πάντα. ὁ δὲ 
2 ΄ a , 5 ΄σ ᾿,͵ , «ς - 
Ιησοῦς ἤρξατο λέγειν αὐτος Βλέπετε μή τις ὑμᾶς 

/ ΄ 
6 πλανήσῃ" πολλοὶ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου λέ- 
ad > ’ 5 Ἁ Ἁ / [χὰ 4 

7 yovTes ort Eyo εἰμι, καὶ πολλοὺς πλανήσουσιν. ὅταν δὲ 
ΓΞ. , a ? \ 3 Q , 4 lay 
ἀκούσητε πολέμους Kai ἀκοὰς πολέμων, μὴ θροεῖσθε: 

an / > > a» \ , > 7 \ 

8 λεῖ TENECOAI, ἀλλ᾽ οὕπω τὸ Téhos. ἐγερθήσετδαι yap 
wv 3 εἴν \ 7 > 
€8NOC ETT EONOC Kal BaciAeia Ett! BaciAefan, ἔσονται 

\ , 3 n 
σεισμοὶ κατὰ τόπους, ἔσονται λιμοί: ἀρχὴ ὠδίνων ταῦτα. 
€ cal =~ , 
9 βλέπετε δὲ ὑμεῖς ἑαυτούς: παραδώσουσιν ὑμᾶς εἰς συνέδρια 
\ ς ’ 
καὶ εἰς συναγωγὰς δαρήσεσθε καὶ ἐπὶ ἡγεμόνων καὶ βα- 


36 Κάθισον 309, 40 δείπνοις" οἱ...προσευχόμενοι, 41 ἀπέναντε 7 ἀκούητε 


104 _ KATA MAPKON XIII 


σιλέων σταθήσεσθε ἕνεκεν ἐμοῦ els μαρτύριον αὐτοῖς. 
καὶ εἰς πάντα τὰ ἔθνη πρῶτον δεῖ κηρυχθῆναι τὸ εὐαγγέ- 
λιον. καὶ ὅταν ἄγωσιν ὑμᾶς παραδιδόντες, μὴ προ- 
. “ ,ὔ , > 32.0 Ned a ς a » 3 / 
μεριμνᾶτε τί λαλήσητε, GAN ὃ ἐὰν δοθῇ ὑμῖν ἐν ἐκείνῃ 
Pas ey pn ε > / > ¢ oon ς a 3 ᾿ 
τῇ ὥρᾳ τοῦτο λαλεῖτε, οὐ γάρ ἐστε ὑμεῖς οἱ λαλοῦντες ἀλλὰ 
τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον. καὶ παραδώσει ἀδελφὸς ἀδελφὸν εἰς 
θάνατον καὶ πατὴρ τέκνον, καὶ ἐττανὰστήοοντὰι τέκνὰ 
ἐπὶ FONEIC καὶ θανατώσουσιν αὐτούς: καὶ ἔσεσθε μισού- 
μενοι ὑπὸ πάντων διὰ τὸ ὄνομά pov. ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς 
τέλος οὗτος σωθήσεται. “Orav δὲ ἴδητε τὸ Βλέλγγλλὰ 
τῆς ἐρηλλώσεωο ἑστηκότα ὅπου οὐ δεῖ, ὁ ἀναγινώσκων 
νοείτω, τότε οἱ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ φευγέτωσαν εἰς τὰ ὄρη, 
ἘΠῚ 35 a , \ , \ > , 
ὁ ᾿ ἐπὶ τοῦ δώματος μὴ καταβάτω μηδὲ εἰσελθάτω τι 
dpat ἐκ τῆς οἰκίας αὐτοῦ, καὶ ὁ εἰς τὸν ἀγρὸν μὴ ἐπιστρε- 
ψάτω εἰς τὰ ὀπίσω ἄραι τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ. οὐαὶ δὲ ταῖς 
ἐν γαστρὶ ἐχούσαις καὶ ταῖς θηλαζούσαις ἐν ἐκείναις ταῖς 
ἡμέραις. προσεύχεσθε δὲ ἵνα μὴ γένηται χειμῶνος" 
ἔσονται γὰρ αἱ ἡμέραι ἐκεῖναι θλίψις οἵὰ OY Γέγονεν 
TOIAYTH ἀπ᾿ ἀρχῆς κτίσεως ἣν ἔκτισεν 6 θεὸς ἕως TOY 
ΝΥ͂Ν καὶ οὐ μὴ γένηται. καὶ εἰ μὴ ἐκολόβωσεν Κύριος 
A Gu τ > a 2 , - , > \ \ A 
τὰς ἡμέρας, οὐκ ἂν ἐσώθη πᾶσα σάρξ. ἀλλὰ διὰ τοὺς 
2° \ a 3 ΄ 2 ΄ \ ει 4 
ἐκλεκτοὺς ous ἐξελέξατο ἐκολόβωσεν τὰς ἡμέρας. Kat 
, 5.» Cuz a + Ἔὶ ε , ΕΣ » δ 
τότε ἐάν τις ὑμῖν εἴπῃ “Ide ὧδε ὁ χριστὸς “Ide ἐκεῖ, 
μὴ πιστεύετε: ἐγερθήσονται γὰρ ψευδόχριστοι καὶ wey- 
λοττρροφῆτδι Kal AWCOYCIN CHMETA Kal TEPATA πρὸς 
Q 3 ~ 2 A \ 3 , ς “ A , 
τὸ ἀποπλανᾷν ei δυνατὸν τοὺς ἐκλεκτούς" ὑμεῖς δὲ βλέ- 
mere? προείρηκα ὑμῖν πάντας ᾿Αλλὰ ἐν ἐκείναις ταῖς 
ἡμέραις μετὰ τὴν θλίψιν ἐκείνην ὁ ἥλιος οσκοτισθήσετδι, 
Kal H οελήνη OY Awcel τὸ φέγγος ayTfc, Kal οἱ 
AcTépec ECONTAI EK TOY OYPANOY πίπτοντες, Kal δὶ 
AYNAMEIC af EN τοῖο OYPANOTC CAAEYOHCONTAI. καὶ 
τότε ὄψονται TON YION TOY ANOPWTTOY EPYOMENON EN 
a 4 \ , a Ν , \ , 
νεφέλδις pera δυνάμεως πολλῆς καὶ δόξης" - καὶ τότε 


15 δὲ 31 μὴ 32 ἄγγελος 


"» 


2 


21 


XIII XIV KATA MAPKON 105 


> an \ > 4 A 5 / \ 5 ἢ 
ἀποστελεῖ τοὺς ἀγγέλους καὶ ἐπιογνάἄξει τοὺς ἐκλεκτοὺς 
a A / > / 5 3) oo “ «“ 
[αὐτοῦ] ἐκ τῶν TECCAPWN ἀνέλλων ATT ἄκρογ γῆς EWC 
“ 5 “ ΄“ , 
28 AKPOY ΟΥ̓ΡΑΝΟΥ͂. Απὸ δὲ τῆς συκῆς μάθετε 
τὴν παραβολήν: ὅταν ἤδη ὁ κλάδος αὐτῆς ἁπαλὸς γένη- 
να , \ , ’ Ψ > \ ‘ > 
ται καὶ ἐκφύῃ ta φύλλα, γινώσκετε ὅτι ἐγγὺς τὸ θέρος 
29 ἐστίν: οὕτως καὶ ὑμεῖς, ὅταν ἴδητε ταῦτα γινόμενα, γινώ- 
, ΄“΄ ad 
30 σκετε OTL ἐγγύς ἐστιν ἐπὶ θύραις. ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι 
οὐ μὴ παρέλθῃ ἡ γενεὰ αὕτη μέχρις οὗ ταῦτα πάντα 
381: γένηται. ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δὲ λόγοι 
2 TT , \ δὲ A εν 3, οὐ uae 
32 μου οὐ παρελεύσονται. Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἢ 
“ ο > \ ἘΝ ὦ eee to ah v3 2 “ JINN ge 
τῆς wpas οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ ‘ot ἄγγελοι" ἐν οὐρανῷ οὐδὲ ὁ 
33 υἱός, εἰ μὴ ὁ πατήρ. βλέπετε ἀγρυπνεῖτε, οὐκ οἴδατε γὰρ 
/ ς , ᾽ ς + . 3 , 3 \ \ 
34 πότε ὁ καιρός [ἐστιν] ὡς ἄνθρωπος ἀπόδημος αφεὶς τὴν 
οἰκίαν αὐτοῦ καὶ δοὺς τοῖς δούλοις αὐτοῦ τὴν ἐξουσίαν, 
ἑκάστῳ τὸ ἔργον αὐτοῦ, καὶ τῷ θυρωρῷ ἐνετείλατο ἵνα 
35 Ὑρηγορῇ. γρηγορεῖτε οὖν, οὐκ οἴδατε γὰρ πότε ὁ κύριος 
A “9 “ὁ 
τῆς οἰκίας ἔρχεται, ἢ ὀψὲ ἢ μεσονύκτιον ἢ ἀλεκτορο- 
36 φωνίας ἢ πρωί, μὴ ἐλθὼν ἐξέφνης εὕρῃ ὑμᾶς καθεύδοντας" 
a ~ , ~ nw“ 
37 0 δὲ ὑμῖν λέγω πᾶσιν λέγω, γρηγορεῖτε. 


Ἁ “ Ἁ 
1 HN AE ΤῸ ΠΑΣΧΑ καὶ τὰ ἄζυμα μετὰ δύο ἡμέρας. 
3 ΄“ a ΄“ 
Καὶ ἐζήτουν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς πῶς αὐτὸν ἐν 
δόλ τήσα Ἱποκτείνωσιν, ἔλ ρ Μὴ ἐν τῇ 
5 00oA@ κρατήσαντες ἀποκτείνωσιν, ἔλεγον γάρ n ἐν τῇ 
fe ~ / / A A 
εορτῇ, μὴ ποτε ἔσται θόρυβος τοῦ λαοῦ. 
Α + > “ 2 U > x ἌΣ», ,ὔ A 
3. Kat ὄντος αὐτοῦ ἐν Βηθανίᾳ ἐν τῇ οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ 
“ , ’ 5 53 \ 
λεπροῦ κατακειμένου αὐτοῦ ἦλθεν γυνὴ ἔχουσα ἀλάβα- 
’ , eee bo ΝΣ ΠῚ 
στρον μύρου νάρδου πιστικῆς ' πολυτελοῦς" συντρίψασα τὴν 
>> wa? , 2 a “ σε 3 A 
4 ἀλάβαστρον κατέχεεν αὐτοῦ τῆς κεφαλῆς. ἦσαν δέ 
3 a A 7 
τινες ἀγανακτοῦντες πρὸς ἑαυτούς Eis τί ἡ ἀπώλεια 
[2 - , A AQ 
5 αὐτὴ τοῦ μύρου γέγονεν; ἠδύνατο γὰρ τοῦτο τὸ μύρον 
= 5 , Γ. lon c 
πραθῆναι ἐπάνω "δηναρίων τριακοσίων" καὶ δοθῆναι τοῖς 


3 πολυτελοῦς, --- 5 τριακοσίων δηναρίων 


106 KATA MAPKON XIV 


“ \ 3 a XA ε A 2 “ A 
πτωχοῖς: καὶ ἐνεβριμῶντο avtn. ὁ Oe Ἰησοῦς εἶπεν 6 
aN > , τ , El / , ἑ AG as 
dere αὐτήν: τί αὐτῇ κόπους παρέχετε; καλὸν ἔργον 
> ’ 5 5 ’ 4 A 4 

ἠργάσατο ἐν ἐμοί: πάντοτε γὰρ τοὺς. πτωχοὺς ἔχετε 7 
θ᾽ ς “ ary / θέλ δύ > “ ͵ 3 

μεθ᾽ ἑαυτῶν, καὶ ὅταν θέλητε δύνασθε αὐτοῖς [πάντοτε] εὖ 
“ ἝΝ 3 ὔ 2 ὰ 

ποιῆσαι, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε: ὃ ἔσχεν ἐποίησεν, προ- 8 

\ ~ ld \ 

έλαβεν μυρίσαι τὸ σῶμά pov eis τὸν ἐνταφιασμόν. ἀμὴν 9 
Ν , Seat Set Ωῳ bm “ \ > , > Ψ 

δὲ λέγω ὑμῖν, ὅπου ἐὰν κηρυχθῇ τὸ εὐαγγέλιον εἰς ὅλον 
Ν , se ee) / , 

τὸν κόσμον, καὶ ὃ ἐποίησεν αὕτη λαληθήσεται εἰς μνημο- 

θ᾽ “Ὁ Ἀν. 2 > ‘ ε τ “ 

συνον αὑτῆς. Καὶ Ἰούδας ᾿Ἰσκαριὼθ ὁ εἷς τῶν το 
, 7m \ A > ~ [χὰ “Ὁ ἀν ΄“ 

δώδεκα ἀπῆλθεν πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς ἵνα αὐτὸν παραδοῖ 
3 in ’ 3 >, A= 

αὐτοῖς. οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐχάρησαν καὶ ἐπηγγείλαντο αὐτῷ τι 
> ’ Lon Ἂ 3 / “ 322% % / τυ 

ἀργύριον δοῦναι. καὶ ἐζήτει πῶς αὐτὸν εὐκαίρως παραδοῖ. 

Ν “ 4 «ε ~ > / / \ , » 

Καὶ τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ τῶν ἀζύμων, ὅτε τὸ πάσχα ἔθυον, x2 
? > aA ~ lal > , 
λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ Ποῦ θέλεις ἀπελθόντες 
ξ , cf , \ , ‘ 2 2 , 
ἑτοιμάσωμεν ἵνα φάγῃς τὸ πάσχα; καὶ ἀποστέλλει Ovo 13 
- “- ἴω “ ς , \ 
τῶν μαθητῶν αὐτοῦ καὶ λέγει avTois Ὑπάγετε εἰς THY 
, ΄“ + , cd 
πόλιν, καὶ ἀπαντήσει ὑμῖν ἄνθρωπος κεράμιον ὕδατος 
U > / 4 n \ “ ΜΝ 5 va 
βαστάζων: ἀκολουθήσατε αὐτῷ, καὶ ὅπου ἐὰν εἰσέλθῃ 14 
eld “ / Ψ ~ 
εἴπατε τῷ οἰκοδεσπότῃ Stu Ὃ διδάσκαλος λέγει Ποῦ 
3 , A “- ΄σ 
ἐστὶν τὸ κατάλυμά μου ὅπου τὸ πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν 

’ A a δι 5 ΄ 

μου φάγω; καὶ αὐτὸς ὑμῖν δείξει ἀνάγαιον μέγα ἐστρωμέ- τ5 
a r ’ τιν ILA € 
νον ἕτοιμον: καὶ ἐκεῖ ἑτοιμάσατε ἡμῖν. καὶ ἐξῆλθον ot τό 
θ \ \ 3 > \ , \ fc θ \ > 
μαθηταὶ καὶ ἦλθον eis τὴν πόλιν καὶ εὗρον καθὼς εἶπεν 
3 ΄ \ ¢ , \ , K Q > / 
αὐτοῖς, καὶ ἡτοίμασαν TO πάσχα. αἱ ὀψί- 17 
a Α > 
as γενομένης ἔρχεται μετὰ τῶν δώδεκα. καὶ ἀνακειμέ- 18 

+ σι \ > , £3 “- 5 > \ λέ 
yov αὐτῶν καὶ ἐσθιόντων ὁ ‘Incovs εἶπεν Apny λέγω 
Cc A ¢ “ » ΘΕ , ree ΣΝ aoe) 7 a ΕΔ, 
ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με ὁ ἐσθίων MET ἐ- 


a os a \ , a e \ 
MOY. ἤρξαντο λυπεῖσθαι καὶ λέγειν αὐτῷ εὶς κατα 19 
a , > “- oe x ‘ c 
eis Μήτι ἐγώ; ὁἜ δὲ εἶπεν αὐτοῖς Eis τῶν δώδεκα, ὁ 20 


2 , > > A 3 \ ἁ , “ ς 
ἐμβαπτόμενος per ἐμοῦ εἰς τὸ [ἕν] τρύβλιον: ὅτι O21 
a » Ἅ, 
μὲν υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑπάγει καθὼς γέγραπται περὶ 
3 ~ 2 Ma. 4 ~ > , > / > Ξε ες eX = 
αὐτοῦ, ovat δὲ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ Ov οὗ ὁ υἱὸς τοῦ 
2 4 , \ is τ εὐ > 3 > ne εἰ ἊΨ 
ἀνθρώπου παραδίδοται: καλὸν αὐτῷ εἰ οὐκ ἐγεννήθη ὁ ἂν- 


18 τών ἐσθιόντων 


XIV KATA MAPKON 107 


22 θρωπος ἐκεῖνος. Καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν λαβὼν 
ἄρτον εὐλογήσας ἔκλασεν καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς καὶ εἶπεν 
23 Λάβετε, τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά pov. καὶ λαβὼν ποτή- 
ριον εὐχαριστήσας ἔδωκεν αὐτοῖς, καὶ ἔπιον ἐξ αὐτοῦ 
24 πάντες, καὶ εἶπεν αὐτοῖς Τοῦτό ἐστιν τὸ alMda μου 
25 THC λιάθήκηο τὸ ἐκχυννόμενον ὑπὲρ πολλῶν: ἀμὴν 
λέγω ὑμῖν ὅτι οὐκέτι οὐ μὴ πίω ἐκ τοῦ γενήματος τῆς 
ἀμπέλου ἕως τῆς ἡμέρας ἐκείνης ὅταν αὐτὸ πίνω καινὸν 
26 ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ. Καὶ ὑμνήσαντες 
27 ἐξῆλθον εἰς τὸ Ὄρος τῶν ᾿Ἐλαιῶν. Καὶ λέγει 
αὐτοῖς ὁ ᾿Ιησοῦς ὅτι Πάντες σκανδηλισθησευ θεμκῦ ὅτι γέγρα- 
πται TIATAZW τὸν TTOIMENA, Kal τὰ πρόβὰτὰ ΔΙ ΔΘ ΚΘΟΡΕ 
28 τιοθήσοντλδι" ἀλλὰ μετὰ τὸ ἐγερθῆναί με προάξω ὑμᾶς 
29 εἰς τὴν Γαλιλαίαν. ὁ δὲ Πέτρος ἐφη αὐτῷ Ei καὶ πάν- 
30 τες σκανδαλισθήσονται, ἀλλ᾽ οὐκ ἐγώ. καὶ χέγει: αὐτῷ 
o Ἰησοῦς ᾿Αμὴν λέγω σοι ὅτι σὺ σήμερον ταῦτῇ τῇ νυκτὶ 
gr πρὶν ἢ δὶς ἀλέκτορα φωνῆσαι τρίς με ἀπαρνήσῃ. ὁ δὲ 
ἐκπερισσῶς ἐλάλει Ἐὰν δέῃ με συναποθανεῖν σοι, οὐ 
μή σε ἀπαρνήσομαι. ὡσαύτως [δὲ] καὶ πάντες ἔλεγον. 
33 Καὶ ἔρχονται εἰς χωρίον οὗ τὸ ὄνομα Γεθσημανεί, καὶ 
λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ Καθίσατε ὧδε ἕως TO ele 
33 site καὶ παραλαμβάνει τὸν Πέτρον καὶ ‘roy Ἰάκωβον καὶ 
τὸ ᾿ Ἰωάνην μετ᾽ αὐτοῦ, καὶ ἤρξατο ἐκθαμβεῖσθαι καὶ ἀδη- 
34 μομείμ, καὶ λέγει αὐτοῖς ΤΤερίλγπόο ἐστιν ἢ YYX4 Moy 
35 ἕως θανάτου" μείνατε ὧδε καὶ γρηγορεῖτε. καὶ ᾿προελθὼν' 
μικρὸν ἔπιπτεν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ προσηύχετο ἵνα εἰ πο 
36 ἐστιν παρέλθῃ ἀπ᾽ αὐτοῦ 7 ὥρα, καὶ ἔχεγεν ᾿Αββά 6 
πατήρ, πάντα δυνατά σοι' παρένεγκε τὸ ποτήριον. τοῦτο 
37 ἀπ᾿ ἐμοῦ; ἀλλ᾽ οὐ τί ἐγὼ θέλω ἀλλὰ τί σύ. καὶ ἔρχεται 
καὶ εὑρίσκει αὐτοὺς καθεύδοντας, καὶ Neyes τῷ Πέτρῳ 
Σίμων, καθεύδεις ; οὐκ ἴσχυσας μίαν ὥραν γρηγορῆσαι ; 
38 γρηγορεῖτε καὶ πρασεύχέσθε; i ἵνα μὴ ἔλθητε εἰς πειρασμόν: 
39 τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής. καὶ πάλιν 


33 Ἰάκωβον καὶ 35 προσελθὼν 


108 KATA MAPKON | XIV 


3 AN , x Ψ, ἃ ὔ 
ἀπελθὼν προσηύξατο [τὸν αὐτὸν λόγον εἰπών]. καὶ πάλιν 4o 
) \ Ὁ 5. Ὁ Ἃ / 3 \ > Ἂς ς 
ἐλθὼν εὗρεν αὐτοὺς καθεύδοντας, ἦσαν γὰρ αὐτῶν ot 
> Ν , \ 3 > , 9 
ὀφθαλμοὶ καταβαρυνόμενοι, καὶ οὐκ ἤδεισαν τί ἀπο- 
~ > ~ \ ’ \ , ΄ 
κριθῶσιν αὐτῷ. καὶ ἔρχεται τὸ τρίτον καὶ λέγει αὐτοῖς 41 
κ᾿ 5 Ce 3 
Καθεύδετε [τὸ] λοιπὸν καὶ ἀναπαύεσθε: ἀπέχει: ἦλθεν ἡ 
“ 3 \ lal val 
ὧρα, ἰδοὺ παραδίδοται ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου eis τὰς χεῖρας 
a ς an ᾿ ᾿ 
τῶν ἁμαρτωλῶν. ἐγείρεσθε ἄγωμεν: ἰδοὺ ὁ παραδιδούς 42 
3 \ 7) + 3 “ λαλ a 
με ἤγγικεν. Καὶ εὐθὺς ἔτι αὐτοῦ οὔντος 43 
/ ς 2 Ul χ “ , \ 3 3 ~ 
παραγίνεται [6] “Iovdas eis τῶν δώδεκα καὶ μετ᾽ αὐτοῦ 
ὄχλος μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων παρὰ τῶν ἀρχιερέων καὶ 
΄σ ~~ « 
τῶν γραμματέων καὶ τῶν πρεσβυτέρων. δεδώκει δὲ ὃ 44 
\ “ΟΝ , > ΄σ , a Ka 4 
παραδιδοὺς αὐτὸν σύσσημον αὐτοῖς λέγων “Ov ἂν φιλήσω 
, 3... , 3 ΄σ AN 
αὐτός ἐστιν: κρατήσατε αὐτὸν καὶ ἀπάγετε ἀσφαλῶς. καὶ 45 
\ \ > ~ 
ἐλθὼν εὐθὺς προσελθὼν αὐτῷ λέγει Ῥαββεί, καὶ κατε- 
Ἄς ght ς Ν 3 , \ a > “ So 4 
φίλησεν αὐτόν. οἱ δὲ ἐπέβαλαν τὰς χεῖρας αὐτῷ καὶ ἐκρά- 46 
a A 7 
τησαν αὐτόν. εἷς δέ [τις] τῶν παρεστηκότων σπασάμενος 47 
al “ 9 ΄σ 
τὴν μάχαιραν ἔπαισεν τὸν δοῦλον τοῦ ἀρχιερέως καὶ ἀφεῖ- 
on > x a 5 
hey αὐτὸῦ τὸ ὠτάριον. καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν 48 
3 wn 4 ace N A 3 7 Ν ΄“ \ 7 
αὐτοῖς Ὥς ἐπὶ λῃστὴν ἐξήλθατε μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων 
“ > c of - 5 an - 
συλλαβεῖν pe; Kad ἡμέραν ἤμην πρὸς ὑμᾶς ev τῷ ἱερῷ 49 
,ὔ Ν 5 Γ.3 ,ὔ Ya | > >’ Ο ~ 
διδάσκων Kai οὐκ ᾿ἐκρατήσατέ᾽ με: ἀλλ᾽ ἵνα πληρωθῶσιν 
,ὔ ᾿ ΕΣ \ 50 
ai γραφαί. καὶ ἀφέντες αὐτὸν ἔφυγον πάντες. Καὶ ὃ 
/ , > A , / 
νεανίσκος Tis συνηκολούθει gage περιβεβλημένος σινδόνα 
5 ~ “ 2 ς \ 
ἐπὶ γυμνοῦ, Kal κρατοῦσιν αὐτόν, ὁ δὲ καταλιπὼν τὴν 52 
‘ A ᾿ 
σινδόνα γυμνὸς ἔφυγεν. 
Κ Ὗ er \ δ “ 4 ᾿ 9 ΄, \ 
at ἀπήγαγον τὸν Ιησοῦν πρὸς τὸν ἀρχιερέα, καὶ 53 
ots / ΄ 
συνέρχονται πᾶντες οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι 
a , > 
καὶ οἱ γραμματεῖς. καὶ ὁ Πέτρος ἀπὸ μακρόθεν ἠκολού- 54 
ἘΞ" BY “ ld μὴ 
θησεν αὐτῷ ἕως ἔσω εἰς τὴν αὐλὴν τοῦ ἀρχιερέως, καὶ ἦν 
“ a / 
συνκαθήμενος μετὰ τῶν ὑπηρετῶν Kal θερμαινόμενος πρὸς 
\ a € A > ΄ Q σ Q , 3 / 
τὸ φῶς. οἱ δὲ ἀρχιερεῖς καὶ ὅλον τὸ συνέδριον ἐζήτουν 55 
\ “ 3 “ las > 
κατὰ τοῦ Ἰησοῦ μαρτυρίαν eis τὸ θανατῶσαι αὐτόν, Kai 
> “ \ \ 3 a , ἃ > - 
οὐχ ηὕρισκον' πολλοὶ yap ἐψευδομαρτύρουν κατ᾽ αὐτοῦ, 56 


’ aA , > ~ 
49 EKPATELTE 53 avTw 


XIV KATA MAPKON 109 


57 Kal toa ai μαρτυρίαν. οὐκ ἦσαν. Kal τινὲς ἀναστάντες 
58 ἐψευδομαρτύρουν κατ᾽ αὐτοῦ λέγοντες ὅτι Ἡμεῖς ἠκούσα- 
μεν αὐτοῦ λέγοντος ὅτι ᾿Εγὼ καταλύσω τὸν ναὸν τοῦτον 
τὸν χειροποίητον καὶ διὰ τριῶν ἡμερῶν ἄλλον ἀχειροποίη- 
59 TOV οἰκοδομήσω. καὶ οὐδὲ οὕτως ton ἣν ἡ μαρτυρία αὐτῶν. 
60 καὶ ἀναστὰς ὁ ἀρχιερεὺς εἰς μέσον ἐπηρώτησεν τὸν ᾿Ιησοῦν 
λέγων Οὐκ ἀποκρίνῃ οὐδέν; ᾿τί' οὗτοί σου καταμαρτυ- 
6r βδῦσιν»"; ὁ δὲ ἐσιώπα καὶ οὐκ ἀπεκρίνατο οὐδέν. πάλιν 
ὁ ἀρχιερεὺς ἐπηρώτα αὐτὸν καὶ λέγει αὐτῷ Σὺ εἶ ὁ χριστὸς 


ς 


62 ὁ υἱὸς τοῦ εὐλογητοῦ ; ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν ᾿Ἐγώ εἰμι, καὶ 
ὄψεοθε τὸν YION τοῦ ἀνθρώπου ἐκ λεζξιῶν κἀθήλλενον 
TAC AYNAMEWC Kal EPYOMENON METATON νεφελῶν TOY 
63 OYPANOY. ὁ δὲ ἀρχιερεὺς διαρήξας τοὺς χιτῶνας αὐτοῦ 
64 λέγει Τί ἔτι χρείαν ἔχομεν μαρτύρων; ἠκούσατε τῆς 
βλασφημίας; τί ὑμῖν φαίνεται; οἱ δὲ πάντες κατέκριναν 
65 αὐτὸν ogee εἶναι θανάτου. Καὶ ἤρξαντό τινες ἐμπτύειν 
αὐτῷ καὶ περικαλύπτειν αὐτοῦ τὸ πρόσωπον καὶ eee. ζειν 
αὐτὸν καὶ Ἵν αὐτῷ Προφήτευσον, καὶ οἱ ὑπηρέται 
66 ῥαπίσμασιν αὐτὸν ἔχαιβον: Καὶ ὄντος τοῦ 
Πέτρου κάτω ἐν τῇ αὐλῇ ἔρχεται μία τῶν παιδισκῶν τοῦ 
67 ἀρχιερέως, καὶ ἰδοῦσα τὸν Πέτρον θερμαινόμενον ἐμβλέ- 
para αὐτῷ λέγει Καὶ σὺ μετὰ τοῦ Ναζαρηνοῦ ἦσθα τοῦ 
68 Ἰησοῦ: ὁ δὲ ἠρνήσατο λέγων Οὔτε οἶδα οὔτε ᾿ἐπίσταμαι 
69 σὺ τί λέγεις, καὶ ἐξῆλθεν ἔξω εἰς τὸ προαύλιον, καὶ ἡ 
παιδίσκη ἰδοῦσα αὐτὸν ᾿ἤρξατο πάλιν λέγειν' τοῖς παρε- 
γο στῶσιν ὅτι Οὗτος ἐξ αὐτῶν ἐστίςκ ὁ δὲ πάλιν ἠρνεῖτο. 
καὶ μετὰ μικρὸν πάλιν οἱ παρεστῶτες τ τῷ Πέτρῳ 
γι ᾿Αληθῶς ἐξ αὐτῶν εἶ, καὶ γὰρ ΠΧ αἴος "ξανθὰ ἤρξατο 
ἀναθεματίζειν καὶ ὀμνύναι ὅτι Οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον 
72 τοῦτον ὃν λέγετε. καὶ εὐθὺς ἐκ δευτέρου ἀλέκτωρ ἐφώνη- 
σεν: καὶ ἀνεμνήσθη ὁ Πέτρος τὸ ῥῆμα ὡς εἶπεν αὐτῷ 
ὁ Ἰησοῦς ὅτι Πρὶν ἀλέκτορα δὲς φωνῆσαι τρίς με ἀπαρ- 
νήσῃ, καὶ ἐπιβαλὼν ἔκλαιεν. 


Ψ , 
60 ὅτι 68 ἐπίσταμαι" σὺ τί λέγεις ; 60 εἶπεν 


110 KATA MAPKON XV 


rw, r = ’ 4 a 
Kai εὐθὺς πρωὶ συμβούλιον ' ποιήσαντες οἱ ἀρχιερεῖς x 
Ν “ / 
pera τῶν πρεσβυτέρων καὶ γραμματέων καὶ ὅλον TO συνέ- 
, \ > 5 
δριον δήσαντες τὸν ἸΙησοῦν ἀπήνεγκαν καὶ παρέδωκαν 
/ 3 [2 »“ > 
Πειλάτῳ. καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν ὁ Πειλᾶτος Σὺ εἶ 62 
~ > , a 
βασιλεὺς τῶν ᾿Ιουδαίων; ὁ δὲ ἀποκριθεὶς αὐτῷ λέγει Σὺ 
\ / “ la 
Γλέγεις." καὶ κατηγόρουν αὐτοῦ οἱ ἀρχιερεῖς πολλά. ὁ δὲ ἢ 
an ’ ’ 9... 
Πειλᾶτος πάλιν ἐπηρώτα αὐτὸν [λέγων] Οὐκ ἀποκρίνῃ 
7 , “- lad 
οὐδέν; ἴδε πόσα σου κατηγοροῦσιν. ὃ δὲ ᾿Ιησοῦς οὐκέτι 5 
> 7 / ΄ 
οὐδὲν ἀπεκρίθη, ὦστε θαυμάζειν τὸν Πειλᾶτον. Κατὰ δὲ 6 
A 5 a -“ a lal 5 
ἑορτὴν ἀπέλυεν αὐτοῖς ἕνα δέσμιον ov παρῃτοῦντο. ἦν δὲ 7 
ε ’ “ A + an 
ὁ λεγόμενος BapaBBas μετὰ τῶν στασιαστῶν δεδεμένος 
~ ’ / 
οἵτινες ἐν τῇ στάσει φόνον πεποιήκεισαν. καὶ ἀναβὰς 8 
ς 4 A ee \ 5 ,ὔ 3 “ ς 4 
ὁ ὄχλος ἤρξατο αἰτεῖσθαι καθὼς ἐποίει αὐτοῖς. ὁ O€ 9 
΄ 9 3 “ la 
Πειλᾶτος ἀπεκρίθη αὐτοῖς λέγων Θέλετε ἀπολύσω ὑμῖν 
Ν ’ = 3 , > ’ \ ce \ / 
τὸν βασιλέα τῶν ᾿Ιουδαίων; ἐγίνωσκεν yap ὅτι διὰ φθόνον το 
“ 5 ΄ 
παραδεδώκεισαν αὐτὸν [οἱ ἀρχιερεῖς. οἱ δὲ ἀρχιερεῖς τι 
of e A ~ 3 , 
ἀνέσεισαν τὸν ὄχλον iva μᾶλλον τὸν Βαραββᾶν ἀπολύσῃ 
3 ΄ e \ “- Υ̓͂ > \ », 2 ΄“ 
αὐτοῖς. ὁ δὲ Πειλᾶτος πάλιν ἀποκριθεὶς ἔλεγεν αὑτοῖς τ2 
> a Care| 
Ti οὖν ποιήσω [ὃν] λέγετε τὸν βασιλέα τῶν ᾿Ιουδαίων ; οἱ δὲ 13 
-, « ΄ 
πάλιν ἔκραξαν Σταύρωσον αὐτόν. o δὲ Πειλᾶτος ἔλεγεν 14 
σ΄“ \ ’ “ 
αὐτοῖς Τί γὰρ ἐποίησεν κακόν; οἱ δὲ περισσῶς ἔκραξαν 
» , ΄ aA 
Σταύρωσον αὐτόν. ὁ δὲ Πειλᾶτος βουλόμενος τῷ ὄχλῳ τὸ 15 
4 Qn 9 val “ 
ἱκανὸν ποιῆσαι ἀπέλυσεν αὐτοῖς τὸν Βαραββᾶν, καὶ παρέ- 
\ > ~ , ad - 
δωκεν τὸν ᾿Ιησοῦν φραγελλώσας ἵνα σταυρωθῇ. 
Οἱ δὲ στρατιῶται ἀπήγαγον αὐτὸν ἔσω τῆς αὐλῆς, τό 
ὅ ἐστιν πραιτώριον, καὶ συνκαλοῦσιν ὅλην τὴν σπεῖραν. 
’ “ 
καὶ ἐνδιδύσκουσιν αὐτὸν πορφύραν καὶ περιτιθέασιν αὐτῷ τΊ 
, 3» 
πλέξαντες ἀκάνθινον στέφανον: καὶ ἤρξαντο ἀσπάζεσθαι τ8 
5 7ὔ ΄ nw ΄“ 3 , A yy > nan 
αὐτόν Χαῖρε, βασιλεῦ τῶν “lovdaiwy: καὶ ἔτυπτον αὐτοῦ τὸ 
\ \ 4 A τ ΟΝ 3 ~ \ 4 \ 
τὴν κεφαλὴν καλάμῳ Kal ἐνέπτυον αὐτῷ, καὶ τιθέντες τὰ 
Qn 7 : ΄ 
γόνατα προσεκύνουν αὐτῷ. καὶ ὅτε ἐνέπαιξαν αὐτῷ, ἐξέδυ- 20 
> \ > 
σαν αὐτὸν τὴν πορφύραν καὶ ἐνέδυσαν αὐτὸν Ta ἱμάτια av- 
lo ae , 
τοῦ. Καὶ ἐξάγουσιν αὐτὸν ἵνα σταυρώσωσιν 


4 la 
I ἑτοιμάσαντες 2 λέγεις; 


XV KATA MAPKON 111 


4 / / 
ex αὐτόν: καὶ ayyapevovow παράγοντά τινα Σίμωνα Κυρη- 
lad 3 / > > > “ \ , > / ‘ 
ναῖον ἐρχόμενον am ἀγροῦ, τὸν πατέρα ᾿Λλεξάνδρου καὶ 
ς , or ” N A ." δ ᾿ , 4. A 
22 Ῥούφου, ἵνα ἄρῃ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ. καὶ φέρουσιν αὐτὸν 
βρῆς A \ , oo 9 in , = 
ἐπὶ τὸν Τολγοθὰν τόπον, ὃ ἐστιν μεθερμηνευόμενος ᾿ Kpa- 
΄ , ONY 3A) κα , a a ‘ 
23 γίου Τόπος. καὶ ἐδίδουν αὐτῷ ἐσμυρνισμένον οἶνον, ὃς δὲ 
» » “ > 
24 οὐκ ἔλαβεν. καὶ σταυροῦσιν αὐτὸν καὶ λιδλλερίζοντδι τὰ 
ς 7 3 a / ~ > > > \ , , 
IMATIA avrov, BAaAAONTEC κλῆρον ἐπ᾽ ἀγτὰ Tis τί 
25 » 3 “ ~~ 
264pn- ἣν δὲ ὧρα τρίτη καὶ ἐσταύρωσαν αὐτόν. καὶ Fv 
ς > \ “ 3... 3 “ 3 v4 
ἢ ἐπιγραφὴ τῆς αἰτίας αὐτοῦ ἐπιγεγραμμέενηὴ O ΒΑΣΙ- 
27 ΛΕῪΣ TQN ΙΟΥ̓ΔΑΙΩΝ. Καὶ σὺν αὐτῷ σταυροῦσιν 
, , σ 3 ~ \ 4 3 > , 3 “ 
δύο λῃστάς, ἕνα ἐκ δεξιῶν καὶ ἕνα ἐξ εὐωνύμων αὐτοῦ. 
\ , , an 
29 Kat οἱ παραπορευόμενοι ἐβλασφήμουν αὐτὸν KINOYNTEC 
\ \ 3 “ \ 4 dA € 
TAC KEAAAC αὐτῶν καὶ λέγοντες Ova ὁ καταλύων τὸν 
Ν lo 3 « ~ 
go ναὸν καὶ οἰκοδομῶν [ἐν] τρισὶν ἡμέραις, σῶσον σεαυτὸν 
\ “ “ ¢ “ 
3: Καταβὰὲς ἀπὸ τοῦ σταυροῦ. ὁμοίως καὶ οἱ ἀρχιερεῖς 
3 , \ > / \ “ , Ε 
ἐμπαίζοντες πρὸς ἀλλήλους μετὰ τῶν γραμματέων ἔλεγον 
͵ 2 \ 3 / a 
32 ἄλλους ἔσωσεν, ἑαυτὸν ov δύναται σῶσαι: ὁ χριστὸς 
ς \ > \ / ~ > \ ~ A e 
ὁ βασιλεὺς Ἰσραὴλ καταβάτω νῦν ἀπὸ τοῦ σταυροῦ, ἵνα 


aA , \ 
ἰδῶμεν καὶ πιστεύσωμεν. καὶ of συνεσταυρωμένοι σὺν 
ὺ ῶ 3 ἰδιζ > / Καὶ ’, ¢ 

33 αὐτῷ ὠνείδιζον αὐτόν. L γενομένης ὥρας 


“ , > » 3p. Ff. \ a o “ δὲ» 
ExTNS σκότος ἐγένετο ἐφ᾽ ὅλην τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης. 
34 καὶ τῇ ἐνάτῃ ὥρᾳ ἐβόησεν 6 Ἰησοῦς φωνῇ μεγάλῃ 
Ἔλωί ἐλωί AamMA CaBayOanel ; ὅ ἐστιν μεθερμη- 

« / ᾽ 

νευόμενον Ὁ θεός moy [ὁ θεός μογ], εἰς τί ἐγκὰτέ- 
35 AITTEC με; καί τινες τῶν ᾿παρεστηκότων ἀκούσαντες ἔλε- 
36 you Ἴδε Ἠλείαν φωνεῖ. δραμὼν δέ τις γεμίσας σπόγγον 

ὄξο θεὶς καλάμῳ ἐττότιζεν αὐτόν, λέ "A 
YC περιθεὶς καλαμῳ ETTOTIZ vTov, λέγων ere 
+ > »~ > f “ 3 ¢ nee] lal 
37 ἰδωμεν εἰ ἔρχεται ᾿Ηλείας καθελεῖν αὐτόν. ὁ δὲ Ιησοῦς 
3. ἀφεὶς φωνὴν μεγάλην ἐξέπνευσεν. Καὶ τὸ καταπέτασμα 
lal ΄σ΄ 3 / 3 , 3 oe tL (γα , 3 \ A 
39 TOU ναοῦ ἐσχίσθη εἰς δύο am ἄνωθεν ἕως κάτω. ᾿Ιδὼν δὲ 
ὁ κεντυρίων ὁ παρεστηκὼς ἐξ ἐναντίας αὐτοῦ ὅτι οὕτως 
»»»» 3) 2 ee τὶ ς “7 : eX ~ 
ἐξέπνευσεν εἶπεν ᾿Αληθῶς οὗτος ὃ ἄνθρωπος vids θεοῦ 
“ο ἦν. Ἦσαν δὲ καὶ γυναῖκες ἀπὸ μακρόθεν θεωροῦσαι, ἐν 


22 μεθερμηνευόμενον 35 ἑστηκότων 


112. KATA MAPKON XV XV 


τ 4 € \ ma 
ais καὶ Μαριὰμ ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία ἡ ᾿Ιακώβου τοῦ 
“ 3 ~ / 3 ΄ 
μικροῦ καὶ ᾿Ιωσῆτος μήτηρ καὶ Σαλώμη, αἱ ὅτε ἦν ἐν τῇ 4x 
5 ,ὔ 3 ~ a 
Ταλιλαίᾳ ἠκολούθουν αὐτῷ καὶ διηκόνουν αὐτῷ, καὶ ἄλλαι 
\ ς & 3 “ ] 3 
πολλαὶ ai συναναβᾶσαι αὐτῷ εἰς ᾿Ιεροσολυμα. 
K Ν ὃ > / , > Ny Pcie PETS 
αἱ ἤδη ὀψίας γενομένης, ἐπεὶ ἦν παρασκευή, ὃ ἐστιν 42 
/ \ 3 \ 3 \ 
προσάββατον, ἐλθὼν ᾿Ιωσὴφ ᾿ ἀπὸ “Αριμαθαίας εὐσχήμων 43 
΄ a \ Dah 3 
βουλευτής, ὃς καὶ αὐτὸς ἦν προσδεχόμενος τὴν βασιλείαν 
“ “ , “τὸν Ν ΄σ΄ 
τοῦ θεοῦ, τολμήσας εἰσῆλθεν πρὸς τὸν Πειλᾶτον καὶ ἡτή- 
4 r “ 3 ~ ς Ν “ 5 , 2 
σατο τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ. ὁ δὲ Πειλᾶτος ἐθαύμασεν εἰ 44 
,ἷ 
ἤδη τέθνηκεν, καὶ προσκαλεσάμενος τὸν κεντυρίωνα ἐπη- 
4 Cc» 7 > , \ “ 
ρώτησεν αὐτὸν εἰ Γἤδη" ἀπέθανεν: καὶ γνοὺς ἀπὸ τοῦ κεν- 45 
/ 5 , x ~ n 3 / \ > , 
τυρίωνος ἐδωρήσατο τὸ πτῶμα TO Ἰωσήφ. καὶ ayopa- 46 
/ \ > τὸν 5 “ , , » 
σας σινδόνα καθελὼν αὐτὸν ἐνείλησεν τῇ σινδόνι καὶ ἔθη- 
δ᾽ 9 
κεν αὐτὸν ἐν μνήματι ὃ ἦν λελατομημένον ἐκ πέτρας, καὶ 
\ , - , ς 
προσεκύλισεν λίθον ἐπὶ τὴν θύραν τοῦ μνημείου. H δὲ Μαρία 47 
ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία ἡ ᾿Ιωσῆτος ἐθεώρουν ποῦ τέθειται. 
ad ς te ¢ 
Kat διαγενομένου τοῦ σαββάτου [ἡ] Μαρία ἡ Mayda- x 
ἃ ιἣ é 4 ~ » / & , > / 3 ’ 
ληνὴ καὶ Μαρία ἡ [τοῦ] Ιακώβου καὶ Σαλώμη ἡγόρασαν apo- 
ad ~ 3 / 3 , \ XL \ ia 
para iva ἐλθοῦσαι ἀλείψωσιν αὐτὸν. καὶ Atay mpat [τῇ] 2 
= a a [> ai 
μιᾷ τῶν σαββάτων ἔρχονται ἐπὶ τὸ μνημεῖον ᾿ ἀνατείλαντος 
ἐν id / \: “ws A ¢€ / , 3 λί ca 
τοῦ ἡλίου. καὶ ἔλεγον πρὸς ἑαυτὰς Tis ἀποκυλίσει ἡμιν 3 
las n~ \ > 
τὸν λίθον ἐκ τῆς θύρας τοῦ μνημείου; καὶ ἀναβλέψασαι 4 
a o 3 , ς ‘6 53 \ , ὃ 
θεωροῦσιν ὅτι ἀνακεκύλισται ὁ λίθος, ny γὰρ μέγας σφόδρα. 
δ 5 A 7 9 \ 5 iO ,ὔ nS 
καὶ Γεἰσελθοῦσαι" eis TO μνημεῖον εἰδον νεανίσκον Καθή- 5 
r x , A ld Q 
μενον ἐν τοῖς δεξιοῖς περιβεβλημένον στολὴν λευκήν, καὶ 
\ , Le \ 2 “ 
ἐξεθαμβήθησαν. ὁ δὲ λέγει αὐταῖς Μη ἐκθαμβεῖσθε: 6 
΄σ “ > 
Ἰησοῦν ζητεῖτε τὸν Ναζαρηνὸν τὸν ἐσταυρωμένον' ἠγέρθη, 
3 ῃ = > «ς / [2 ἔθ 5 ὦ - ἱλλὲ 
οὐκ ἔστιν ὧδε: ἴδε ὁ τόπος ὅπου ἔθηκαν αὐτὸν aAAa7 
΄ ΄“ > ~ »" iz σ 
ὑπάγετε εἴπατε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ καὶ τῷ Πέτρῳ ὅτι 
qn lol , \ 
TIpodyer ὑμᾶς eis τὴν Γαλιλαίαν: ἐκεῖ αὐτὸν ὄψεσθε, καθὼς 
5 Ξιςκ \ 3 ΩΝ + Dior 8, “ , 
εἶπεν ὑμῖν. καὶ ἐξελθοῦσαι ἔφυγον ἀπὸ Tov μνημείου, 8 
> ἃ Ε = > >Q \ 
εἶχεν γὰρ αὐτὰς τρόμος καὶ ἔκστασις" καὶ οὐδενὶ οὐδὲν 
εἶπαν, ἐφοβοῦντο γάρ’ * > * εἰς * 5 


43 ὃ 44 παλαι 2 ἀνατέλλοντος 5 ἐλθοῦσαι 


XVI [KATA MAPKON] 113 


\ ’ὔ ’ , ΄σ 
9 [ΓΔναστὰς δὲ πρωὶ πρώτῃ σαββάτου ἐφάνη πρῶτον 
a“ “ > ec / 
Μαρίᾳ τῇ Μαγδαληνῇ, παρ᾽ ἧς ἐκβεβλήκει ἑπτὰ δαιμόνια. 
> “ > / a > > “ 
10 ἐκείνη πορευθεῖσα ἀπήγγειλεν τοῖς μετ᾽ αὐτοῦ γενομένοις 
la > “ 3 “ 
τι πενθοῦσι καὶ κλαίουσιν: κἀκεῖνοι ἀκούσαντες ὅτι ζῇ καὶ 
5 ’ € > Ἂν ἊΝ > / \ \ “ \ 3 
12 ἐθεάθη ὑπ᾽ αὐτῆς ἠπίστησαν. Μετὰ δὲ ταῦτα δυσὶν ἐξ 
5 “ “ , “ 
αὐτῶν περιπατοῦσιν ἐφανερώθη ἐν ἑτέρᾳ μορφῇ πορευομέ- 
> “ ed , > / ΄σ 
13 vols εἰς ἀγρόν: κἀκεῖνοι ἀπελθόντες ἀπήγγειλαν τοῖς 
- 2Q\ b) , SALE ¢ ‘ 3 
14 λοιποῖς" οὐδὲ ἐκείνοις ἐπίστευσαν. Ὕστερον [δὲ] ἀνακει- 
3 “ “ [χὰ ’ὔ > ,ὔ \ 
μένοις αὐτοῖς τοῖς ἕνδεκα ἐφανερώθη, καὶ ὠνείδισεν τὴν 
> / lal o “ 
ἀπιστίαν αὐτῶν καὶ σκληροκαρδίαν ὅτι τοῖς θεασαμένοις 
ϑιὰν κ ? \ 3 
15 αὑτον ἐγηγερμένον [ἐκ νεκρῶν] οὐκ ἐπίστευσαν. καὶ εἶπεν 
> “ , \ of , \ 
αὐτοῖς Πορευθέντες εἰς τὸν κόσμον ἅπαντα κηρύξατε τὸ 
> “ ς , \ 
16 εὐαγγέλιον πάσῃ TH κτίσει. ὁ πιστεύσας καὶ βαπτισθεὶς 
/ ΄“ A 
17 σωθήσεται, ὁ δὲ ἀπιστήσας κατακριθήσεται. σημεῖα δὲ 
΄“ , E23 ~ “ Die 
τοις πιστεύσασιν ἀκολουθήσει TadTa', ἐν TH ὀνόματί μου 
’ 2 “ / ΄ 
18 δαιμόνια ἐκβαλοῦσιν, γχώσσαις λαλήσουσιν ", [καὶ ἐν ταῖς 
lj a A 5 
χερσὶν] ὄφεις ἀροῦσιν κἂν θανάσιμόν τι πίωσιν od μὴ 
? A , > A > / - 5 , 4 
αὐτοὺς βλάψῃ, ἐπὶ ἀρρώστους χεῖρας ἐπιθήσουσιν καὶ 
“ - ς \ 3 , 2 a \ \ 
το καλῶς ἕξουσι. “O μὲν οὖν κύριος [Ἰησοῦς] pera τὸ 
a 2 κ 9 \ 3 \ Pe Sie! 
λαλῆσαι αὐτοῖς ANEAHMOH εἰς TON οὐρανὸν καὶ ἐκά- 
3 lal a las - ’ Sd 
20 BICEN EK AEZION TOY θεοῦ. ἐκεῖνοι δὲ ἐξελθόντες ἐκή- 
“ ΄ an A , 
ρυξαν πανταχοῦ, τοῦ κυρίου συνεργοῦντος καὶ τὸν λόγον 
a \ a > , , T 
βεβαιοῦντος διὰ τῶν ἐπακολουθούντων σημείων." ἢ 


AAAQS 


; \ \ , > Ἁ \ 7 
[ΠΠ᾿άντα δὲ τὰ παρηγγελμένα τοῖς περὶ τὸν Πέτρον 
΄ ΣΕ. \ \ a \ ιν Cin? 
συντόμως ἐξήγγειλαν. Μετὰ δὲ ταῦτα καὶ αὐτὸς ὁ In- 
A ϑ AN > - \ cA , 3 cP, > 3 
σοὺς ἀπὸ ἀνατολῆς καὶ ἄχρι δύσεως ἐξαπέστειλεν δ αὐ- 
ἴς \ \ + / “ , 
τῶν TO ἱερὸν καὶ ἄφθαρτον κήρυγμα τῆς αἰωνίου σωτηρίας. 


17 ταῦτα παρακολουθήσει | καιναῖς 20 ᾿Αμήν. 


KATA AOQYKAN 


EITIEIAHIIEP ΠΟΛΛΟῚ ἐπεχείρησαν ἀνατάξασθαι τ 
διήγησιν περὶ τῶν πεπληροφορημένων ἐν ἡμῖν πραγμάτων, 
καθὼς παρέδοσαν ἡμῖν οἱ am ἀρχῆς αὐτόπται καὶ ὑπηρέ- 2 
ται γενόμενοι τοῦ λόγου, ἔδοξε κἀμοὶ παρηκολουθηκότι 3 
ἄνωθεν πᾶσιν ἀκριβῶς καθεξῆς σοι γράψαι, κράτιστε Θεό- 
pre, ἵνα ἐπιγνῷς περὶ ὧν κατηχήθης λόγων τὴν ἀσφά- 4 
λειαν. 


“-“ € € ‘ od 
ἘΓΈΝΕΤΟ ev ταῖς ἡμέραις “Hpwdov βασιλέως τῆς 5 
3 , ’ > , , 3 3 ’ 3 , 
Ιουδαίας ἱερεύς τις ὀνόματι Ζαχαρίας ἐξ ἐφημερίας ᾿Αβιά, 
\ ain ὁ ἃ, a 9 ’ . oo» 
καὶ γυνὴ αὐτῷ ἐκ τῶν θυγατέρων ᾿Ααρὼν, καὶ τὸ ὄνομα 
x. OA > , 5 . , > ’ Lge 
αὐτῆς ᾿Ελεισάβετ. ἦσαν δὲ δίκαιοι ἀμφότεροι ἐναντίον Tov 6 
n ’ὔ 5 , las “a ’ 
θεοῦ, πορευόμενοι ἐν πάσαις ταῖς ἐντολαῖς καὶ δικαιώμασιν 
“ 72 Μ 3 3 > a ’ 
τοῦ κυρίου ἄμεμπτοι. καὶ οὐκ ἦν αὐτοῖς τέκνον, καθότι 7 
> ¢ > , a 3 , , 
ἣν [ἡ] ᾿Ἐλεισάβετ στεῖρα, καὶ ἀμφότεροι προβεβηκότες 
aad € >, A 3 
ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτῶν ἦσαν. ᾿Ἔγένετο δὲ ἐν 8 
“ € , = WE 5 “ , “ 3 ,ὔ 4 al 
τῷ ἱερατεύειν αὐτὸν ἐν τῇ τάξει τῆς ἐφημερίας αὐτοῦ 
yy nw na Ἁ \ + rod ς , » nw 
ἔναντι τοῦ θεοῦ κατὰ τὸ ἔθος τῆς ἱερατίας ἔλαχε τοῦ Ov- 9 
= \ A Α “- a Ἁ 
μιᾶσαι εἰσελθὼν εἰς τὸν ναὸν τοῦ κυρίου, καὶ πᾶν τὸ τὸ 
πλῆθος ἣν τοῦ λαοῦ 7 ἔξ ἢ ὥρᾳ TOU θυ- 
ἢθος nv τοῦ λαοῦ προσευχόμενον ἔξω τῇ ὥρᾳ τοῦ θυ 
, 5», sy ey, oP ‘a ¢ \ 3 lod 
μιάματος: ὥφθη δὲ αὐτῷ ἄγγελος Κυρίου ἑστὼς ἐκ δεξιῶν τι 
a a / 
τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ θυμιάματος. καὶ ἐταράχθη Ζαχα- τ 
, 2Q ἡ \ / 9 eh δι ἣν Tid = ‘ \ 
pias ἰδών, καὶ φόβος ἐπέπεσεν ἐπ᾽ αὐτόν. εἶπεν δὲ πρὸς 13 


15 τοῦ κυρίου 


14 


15 


16 
17 


18 


x9 


20 


21 


22 


23 


24 


25 


26 


I KATA AOTKAN 118 


+ ee? | c ᾽ὔ “ἢ / / ’ 
αὐτὸν ὁ ἄγγελος Μὴ φοβοῦ, Ζαχαρία, διότι εἰσηκούσθη 
c δι ’ \ ς ’ > / , ds 
ἢ δέησις σου, Kal ἢ γυνὴ σου ᾿λεισάβετ γεννήσει υἱόν 

, \ ld > a ‘ 
σοι, Kat καλέσεις TO ὄνομα αὐτοῦ ᾿Ιωάνην: καὶ ἔσται χαρά 
Ace , \ CY aia Ju ak a , > a 
σοι καὶ ἀγαλλίασις, καὶ πολλοὶ ἐπὶ TH γενέσει αὐτοῦ χα- 

, » Te a \ > 
ρήσονται' ἔσται yap μέγας ἐνώπιον Κυρίου, καὶ Οἶνον 
MN 3 , «ς Δ / 
Kal CIKEPA OY MA πίῃ, Kal πνεύματος ἁγίου πλησθήσεται 
+ ᾽ ’ 4 ’ “ \ 8 “ cn > \ 
ἔτι ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ, Kal πολλοὺς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ 
3 , ΨΥ. , \ \ > ΄“ A an fe 7 
ἐπιστρέψει ἐπὶ Κύριον τὸν θεὸν αὐτῶν" καὶ αὐτὸς προελεύ- 
7 Ssh ? a 3 , \ , 3 ΄ 
σεται ἐνώπιον αὐτοῦ ἐν πνεύματι καὶ δυνάμει ᾿Ηλεία, 
> 7 7 7 5 Q / ieee | r 3 
ETTICTPEYAl KAPAIAC TTATEPWN ἐπὶ TEKNA καὶ ἀπειθεῖς ἐν 
/ \ 
φρονήσει δικαίων, ἑτοιμάσαι Κυρίῳ λαὸν κατεσκευασμένον. 
\ ἊΣ \ , \ , , 
καὶ εἶπεν Ζαχαρίας πρὸς τὸν ἄγγελον Κατὰ τί γνώσομαι 
Lox 3 \ / , «ς / 
τοῦτο; ἐγὼ yap εἰμι πρεσβύτης Kal ἡ γυνὴ μου προβεβη- 
“ ΄“ c 5. A ΑἹ Ἁ ς 3, 
Kula ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτῆς. καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἄγγελος 
Ὁ ELIA > , > \ ς ᾿ Spal 
elmev avt@ Ἐγὼ εἶμι Ταβριὴλ ὁ παρεστηκὼς ἐνωπίον 
ἰὴ “ \ > , a \ A \ 3 , 
τοῦ θεοῦ, καὶ ἀπεστάλην λαλῆσαι πρὸς σὲ καὶ εὐαγγελί- 
,ὔ “ \ = \ , 
σασθαί σοι. ταῦτα: καὶ ἰδοὺ ἔσῃ σιωπῶν καὶ μὴ δυνάμενος 
~ cA € € “ 3 > ΩΣ 3 pr ’ 
λαλῆσαι ἄχρι ἧς ἡμέρας γένηται ταῦτα, ἀνθ᾽ wy οὐκ ἐπί- 
΄σ “ 4 9 \ 
στευσας τοῖς λόγοις μου, οἵτινες πληρωθήσονται εἰς τὸν 
A 2 lo 3 na \ , 
καιρὸν αὐτῶν. καὶ ἦν ὁ λαὸς προσδοκῶν τὸν Ζαχαρίαν, 
καὶ ἐθαύμαζον ἐν τῷ χρονίζειν ἐν τῷ ναῷ αὐτόν. ἐξελθὼν 
ἱ ἐθαύμα Ὁ χρονίζειν ἐν τῷ νας see 
\ > “ 3 “ 3 ty, 
δὲ οὐκ ἐδύνατο λαλῆσαι αὐτοῖς, καὶ ἐπέγνωσαν ὅτι ὀπτα- 
,ὔ , a ΄ Α 3 , > ΄σ 
σίαν ἑώρακεν ἐν τῷ ναῷ" καὶ αὐτὸς ἦν διανεύων αὐτοῖς, 


Ἁ / ς , 
kat διέμενεν κωφός. Kal ἐγένετο ὡς ἐπλήσθησαν ai 
« ΄ , 3 aA r A 9 
ἡμέραι τῆς λειτουργίας αὐτοῦ, ἀπῆλθεν εἰς τὸν οἶκον av- 
“ \ A , \ ¢€ 2 ? 
TOU. Mera δὲ ταύτας τὰς ἡμέρας συνέλαβεν 


> , e A > rn \ , e \ ΄“ 
Ἐλεισάβετ ἡ γυνὴ αὐτοῦ: καὶ περιέκρυβεν ἑαυτὴν μῆνας 
, , v4 [2 , ΓΞ ’ =| 5) ς 
πέντε, λέγουσα ὅτι Οὕτως μοι πεποίηκεν ᾿ Κύριος ἐν ἡμέ- 
i 3 r b) a + , » 3 ’ 
pats ais ἐπεῖδεν ἀφελεῖν ὄνειδός μου ἐν ἀνθρώποις. 
3 \ a Ἁ n [χὰ 3 , (mel A A 
Εν δὲ τῷ μηνὶ τῷ ἕκτῳ ἀπεστάλη ὁ ἄγγελος Ταβριὴλ 
3 QA aA ΄- 9 , aA a yf Ν 
ἀπὸ τοῦ θεοῦ εἰς πόλιν τῆς Γαλιλαίας ἧ ὄνομα Ναζαρὲτ 


4 θέ 3 ’ 3 Ν - 3 > \ Da 
27™pos TmapCevoy εμνηστευμενὴν ἀνδρὶ @ ονομα Ιωσηφ es 
7 , \ A 3 laa ΄ , Ν 

28 οἰκου Δαυείδ, καὶ τὸ ὄνομα τῆς παρθένου Μαριαμ. καὶ 


17 προσελεύσεται 25 6 κύριος 


I2 


116 KATA AOTKAN I 


9 4 \ ray.’ 5 “ 2 ¢ , 
εἰσελθὼν πρὸς αὐτὴν εἶπεν Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ κύριος 
4 n ς A ee lel / U Q , 
μετὰ σοῦ. ἡ δὲ ἐπὶ τῷ λόγῳ διεταράχθη καὶ διελογίζετο 29 
, ς > \ τὰ ἊΣ ε 
ποταπὸς εἴη ὃ ἀσπασμὸς οὗτος. καὶ εἶπεν ὁ ἄγγελος 30 
τῇ Μὴ φοβοῦ, Μαριάμ, εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ bed: 
αὐτῇ ἢ ) play, evpes yap Xap ΟΣ ia 
Ν 5 A ys > \ \ , εὖ Ν , 
καὶ ἰδοὺ συλλήμψῃ ἐν γαστρὶ καὶ τέξη υἱον, καὶ καλέσεις 3x 
3 ΄“ 9 ΄ -π » 
TO ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν. οὗτος ἔσται μέγας καὶ υἱὸς 32 
, \ , 3 a c οἷ \ 
“Ὑψίστου κληθήσεται, καὶ δώσει αὐτῷ Κύριος ὁ θεὸς TON 
/ \ ~ A 3 a x / 2 ΝΆ \ 
θρόνον AayeiA τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, kal BACIAEYCE! ἐπὶ τὸν 33 
cy A \ n a wn 
οἶκον ᾿Ιακὼβ εἰς TOYC al@nac, καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ 
3 ᾿ὔ , > \ A \ Nasa a 
οὐκ ἔσται τέλος. εἶπεν δὲ Μαριὰμ πρὸς τὸν ἄγγελον Πῶς 34 
- “ 27 3 « 
ἔσται τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; καὶ ἀποκριθεὶς ὁ 35 
a» 5 , A “ [2 3 / Ἅ. ἦς , 
ἄγγελος εἶπεν αὐτῇ Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ, 
Ἀ ΄ « ,ὔ > U A \ \ ΄ 
καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι: διὸ καὶ τὸ γεννώ- 
“ \ co \ A ayy 
μενον AFION KAHOHCETAI, υἱὸς θεοῦ: καὶ ἰδοὺ ᾿Ἐλεισάβετ᾽ 36 
Ἂν... 
ἡ συγγενίς σου καὶ αὐτὴ συνείληφεν υἱὸν ἐν γήρει αὐτῆς, 
Qi © » A “ 
καὶ οὗτος μὴν ἕκτος ἐστὶν αὐτῇ τῇ καλουμένῃ στείρᾳ: ὅτι 37 
> > Ἁ “ an “ tn > A 
OYK AAYNATHCE! TrApA TOY θεοῦ πᾶν PAMa. εἶπεν δὲ 38 
4 > \ ε / , ? / 4 \ Ca / 
Μαριάμ ᾿Ιδοὺ ἡ δούλη Κυρίου: γένοιτο μοι κατὰ TO ρῆμα 
Α > n 23 > es ¢ ἢ > 
gov. καὶ ἀπῆλθεν am αὐτῆς ὁ ἄγγελος. Ανα- 30 
an 3 ΄σ ς , 
στᾶσα δὲ Μαριὰμ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις ἐπορεύθη εἰς 
Ἁ 3 X ἊΝ “ 2 / > , ἃ 5) ae 
THY opuny peta σπουδῆς eis πόλιν ᾿Ιούδα, καὶ εἰσῆλθεν 40 
"ἢ A 5 / Ἁ > / \ 3 “ 
εἰς τὸν οἰκον Ζαχαρίου καὶ ἠσπάσατο τὴν ᾿Ελεισάβετ. 
/ \ > Α A 
καὶ ἐγένετο, ὡς ἤκουσεν τὸν ἀσπασμὸν τῆς Μαρίας ἡ 4x 
5 A 4 3 ~ ἂς 
᾿Ελεισάβετ, ἐσκίρτησεν τὸ βρέφος ἐν τῇ κοιλίᾳ αὐτῆς, καὶ 
3 ’ / ς , ¢ 3 , \ 3 , 
ἐπλήσθη πνεύματος ἁγίου ἡ ᾿Ἐλεισάβετ, καὶ ἀνεφώνησεν 42 
a 3 > 4 
κραυγῇ μεγάλῃ καὶ εἶπεν Ἑὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν, 
ς \ a 
καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου. καὶ πόθεν 43 
΄ 3, ¢ / lo , 
μοι τοῦτο wa ἔλθῃ ἡ μήτηρ τοῦ κυρίου μου πρὸς ἐμέ; 
A “~ 3 ΄“ 
ἰδοὺ γὰρ ὡς ἐγένετο ἡ φωνὴ τοῦ ἁσπασμοῦ σου εἰς τὰ 44 
Ὁ 3 if 2 3 , \ , » a 
Ord pov, ἐσκίρτησεν ἐν ἀγαλλιάσει τὸ βρέφος ἐν τῇ 
¢ (ud », 
κοιλίᾳ μου. καὶ μακαρία ἡ πιστεύσασα ὅτι ἔσται τελείω- 45 
we > a a “- 
σις τοῖς λελαλημένοις αὐτῇ παρὰ Κυρίου. Καὶ εἶπεν 46 
Ψ' 
Μαριαμ 


I KATA AOYTKAN 117 


Μεγαλύνει ἡ ΨΥΧΗ͂ MOY TON KYPION, τῆρί moy: 
47 καὶ HPAAA{ACEN TO πνεῦμά μου ETT! τῷ θεῷ TH CW- 
43 ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπὶ THN TATTE(NWCIN TAC AOYAHC AYTOF, 
ἰδοὺ yap ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσίν με πᾶσαι ai yeveat: 


49 ὅτι ἐποίησέν μοι μεγάλα ὁ δυνατός, 
καὶ ἅγιον τὸ ONOMA ΔΥ̓ΤΟΥ͂, 

so καὶ τὸ ἔλεος AYTOY εἰς γενεὰς καὶ FENEAC 
τοῖο φοβογλένοιο AYTON. 


51 Emoinoev κράτος ἐν BpayfON! αὐτοῦ, 

λιεοκόρπιςεν YTTEPHPANOYC διανοίᾳ καρδίας αὐτῶν' 
52 κἀθεῖλεν AYNACTAC ἀπὸ θρόνων καὶ ὕψωσεν TATTEINOYC, 
53 TTEIN@NTAC ENETTAHCEN ἀγάθῶν καὶ TIAOYTOYNTAC 

| EZATTECTEIAEN KENOYC. 

54 ἀντελάβετο “IcpahA traidoc ayToY, 

MNHCOANAI EACOYC, 
55 KAQWC ἐλάλησεν TIPOC TOYC TTATEPAC HMAN, 

τῷ ᾿Αβρὰὰλλ καὶ τῷ CTIEPMATI αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα. 


+ A 4 Q , A ¢ a 6 A ς , 
56 Hpecvey δὲ Μαριὰμ συν αὐτῇ ὡς μῆνας τρεις, Kal υπεέ- 
>) ‘ 3 > “ 
στρεψεν εἰς τὸν οἶκον αὑτῆς. 
“ > If » , ¢ , ~ “ δ᾿ / 
57 Τῇ δὲ ᾿Ἐλεισάβετ ἐπλήσθη ὁ χρόνος τοῦ τεκεῖν αὑτὴν, 
> ’ , ay , 
58 καὶ ἐγέννησεν υἱόν. καὶ ἤκουσαν οἱ περίοικοι καὶ οἱ συγ- 
΄“- b es [χὰ 3 ’ , δ ἂν >) ~ 3 > 
yevets αὐτῆς ὅτι ἐμεγάλυνεν Κύριος τὸ ἔλεος αὐτοῦ eT αὖ- 
΄- 5», κα “ ς » 
59 τῆς, καὶ συνέχαιρον αὐτῇ. Kal ἐγένετο ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ 
» / 53 ἴω \ , \ > , >) \ be, 
ὀγδόῃ ἦλθαν περιτεμεῖν τὸ παιδίον, καὶ ἐκάλουν αὐτὸ ἐπὶ 
lad Ὁ Neel 2 A \ > “ ,ὔ \ 3 “ 
ὅο τῷ ὀνόματι τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Ζαχαρίαν. καὶ ἀποκριθεῖσα 
ε , > a > δὲ 3 \ ,ὔ 5 , 
ἢ μήτηρ αὐτοῦ εἶπεν Οὐχί, ἀλλὰ κληθήσεται ᾿Ιωάνης. 
53 \ 5ΦΕΙ͂Ν of IQA »” 3 ie 
61 καὶ εἶπαν πρὸς αὐτὴν ὅτε Οὐδεὶς ἔστιν ἐκ τῆς συγγε- 
a c a SZ, , ΗΕ “ 
62 velas σου ὃς καλεῖται τῷ ὀνόματι τούτῳ. ἐνένευον δὲ τῷ 
\ > a \ PBL , ὯΝ Esa \ Sek 
63 πατρὶ αὐτοῦ τὸ Ti ἂν θέλοι καλεῖσθαι αὐτό. καὶ αἰτή- 
, + tA > ’ὔ » A +f 3 “--ο 
σας πινακίδιον ἔγραψεν λέγων ᾿Ιωάνης ἐστὶν ὄνομα αὐτοῦ. 
A 3 , Vf 3 / \ \ , 3 aA 
64 καὶ ἐθαύμασαν πάντες. ἀνεῴχθη δὲ TO στόμα αὐτοῦ Tapa- 


118 KATA AOTKAN T 


΄ ¢ 4 « ΄“ >] ~ 4 , > ~~ \ , 
χρῆμα καὶ ἡ γλῶσσα αὐτοῦ, καὶ ἐλάλει εὐλογῶν Tov θεόν. 
5 / ~ 
Καὶ ἐγένετο ἐπὶ πάντας φόβος τοὺς περιοικοῦντας av- 65 
eed, Ὁ of pte ty. κ a 3 , vas t 
Tous, Kat ἐν ὅλῃ TH ὀρινῇ τῆς Ἰουδαίας διελαλεῖτο πάντα. 
ε΄ ΄“ LA 5 ’ ΄ 
τὰ ῥήματα ταῦτα, καὶ ἔθεντο πάντες οἱ ἀκούσαντες ἐν τῇ 66 
, Ds Ps , γι. A ld “- ῃ, 
καρδίᾳ αὐτῶν, λέγοντες Τί ἄρα τὸ παιδίον τοῦτο ἔσται; 
Ν \ \ / > ? 5 an Ἢ 
καὶ yap χεὶρ Κυρίου ἣν per αὑτοῦ. Kat 67 
« Ἁ 3 ~ 5 , , , \ 
Ζαχαρίας ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐπλήσθη πνεύματος ἁγίου καὶ 
’ 
ἐπροφήτευσεν λέγων 


Εὐλογητὸς Κύριος ὁ θεὸς τοῦ ᾿Ιορδήλ, 68 
ὅτι ἐπεσκέψατο καὶ ἐποίησεν AYTPWCIN τῷ λὰῷ AYTOY, 
καὶ ἤγειρεν κέρδο σωτηρίας ἡμῖν 69 


3 lant 
ev οἴκῳ Aayeid παιδὸς αὐτοῦ, 


καθὼς ἐλάλησεν διὰ στόματος τῶν ἁγίων ἀπ᾽ αἰῶνος προ- 70 
φητῶν αὐτοῦ, 
CWTHPIAN ἐξ ἐχθρῶν HMAN Kal ἐκ χειρὸς πάντων 71 
τῶν MICOYNTWN HMAC, 
ποιῆσαι ἔλεος META τῶν πὰτέρων HM@N 72 
καὶ ΛΝΗΟθΗ͂ΝΔΙ λιάθήκης ἁγίας δΔΥύτον, 


ef ἃ 3» : Α 3 \ ‘ ΄ eon 
OPKON ὃν GMOCEN πρός “ABpadm τὸν πατέρα ἡμῶν, 73 
τοῦ δοῦναι ἡμῖν ἀφόβως ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν ῥυσθέντας 74. 


λατρεύειν αὐτῷ ἐν ὁσιότητι καὶ δικαιοσύνῃ 75 
ἐνώπιον αὐτοῦ 'πάσαις ταῖς ἡμέραις" ἡμῶν. 
Καὶ σὺ δέ, παιδίον, προφήτης ὝὙΨίστου κληθήση, 76 
προπορεύσῃ yap ἐνώπιον Kypfoy éToImacal OAOYC 
aYTOY, 
τοῦ δοῦναι γνῶσιν σωτηρίας τῷ λαῷ αὐτοῦ 77 


3 2} , « A 3 ~ 
ev ἀφέσει ἁμαρτιῶν αὐτῶν, 

διὰ σπλάγχνα ἐλέους θεοῦ ἡμῶν, 78 
9 - ) , Cie > 4 3 ef 
ἐν οἷς ἐπισκέψεται ἡμᾶς ἀνατολὴ ἐξ ὕψους, 

ἐπιφᾶνδι τοῖο ἐν οκότει Kal CKIA θανάτου KABHMENOIC, 79 
τοῦ κατευθῦναι τοὺς πόδας ἡμῶν εἰς ὁδὸν εἰρήνης. 


75 πάσας τὰς ἡμέρας 


i i KATA AOTKAN 119 


8 ‘ , » i.e a ’ ΒΟΗ͂Σ 

80 To δὲ παιδίον ηὔξανε καὶ ἐκραταιοῦτο πνεύματι, καὶ ἣν 
> “ ee | “ ς ’, > / ’ a \ \ 
ἐν ταῖς ἐρήμοις ἕως ἡμέρας avadeiSews αὐτοῦ πρὸς Tov 


Ἰσραήλ. 


~ ¢ -. 
ι Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐξῆλθεν δόγμα 
\ ; > , > , ΄ 4 >) 
mapa Καίσαρος Αὐγούστου ἀπογράφεσθαι πᾶσαν τὴν oi- 
> \ » , 
2 κουμένην: (αὕτη ἀπογραφὴ πρώτη ἐγένετο ἡγεμονεύοντος 
A , iz Ἵ Ν d , , > ’ 
5 τῆς Συρίας ᾿ Κυρηνίου") καὶ ἐπορεύοντο πάντες ἀπογρά- 
ΩΣ Ἁ “- ᾽΄ὕ 
4 φεσθαι, ἕκαστος εἰς τὴν ἑαυτοῦ πόλιν. ᾿Ανέβη δὲ καὶ 
\ ’ A an 
᾿Ιωσὴφ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἐκ πόλεως Ναζαρὲτ els τὴν 
> , nr 
Ἰουδαίαν εἰς πόλιν Δαυεὶδ ἥτις καλεῖται Βηθλεέμ, διὰ τὸ 
3 Ὁ ἋΝ 2 3, \ “ , 2 , 
5 εἶναι αὐτὸν ἐξ οἴκου καὶ πατριᾶς Δαυείδ, ἀπογράψασθαι 
\ \ ~ > , 3 “ +f 3 ’ 3 te 
6 συν Μαριὰμ τὶ ἐμνηστευμένῃ αὐτῳ, οὐσῃ ἐνκύῳ. Ἐγενε- 
\ > ”~ > \ > Cols ΟΝ ᾽ὔ ς a 
το δὲ ἐν τῷ εἶναι αὐτοὺς ἐκεῖ ἐπλήσθησαν ai ἡμέραι τοῦ Te- 
a , 9, \ 2 em \ 
 κεῖν αὐτήν, Kal ἔτεκεν τὸν υἱὸν αὐτῆς TOY πρωτότοκον, Kal 
3 ΠΥ SN / 
ἐσπαργάνωσεν αὐτὸν καὶ ἀνέκλινεν αὐτὸν ev φάτνῃ, διό- 
> > rn , lo , 
8 TL οὐκ ἦν αὐτοῖς τόπος ἐν τῷ καταλύματι. Καὶ 
> A a a 3 “ \ 
ποιμένες ἦσαν ἐν τῇ χώρᾳ TH αὐτῇ ἀγραυλοῦντες καὶ φυ- 
Ν nr \ \ / δ. ἐς 
λάσσοντες φυλακὰς τῆς νυκτὸς ἐπὶ τὴν ποίμνην αὐτῶν. 
» al \ , , 
ο καὶ ἄγγελος Κυρίου ἐπέστη αὐταῖς καὶ δόξα Κυρίου 
το περιέλαμψεν αὐτούς, καὶ ἐφοβήθησαν φόβον μέγαν. καὶ 
εἶπεν αὐτοῖς ὁ ἄγγελος Μὴ φοβεῖσθε, ἰδοὺ γὰρ εὐαγγε- 
11 λίζομαι ὑμῖν χαρὰν μεγάλην ἥτις ἔσται παντὶ τῷ λαῷ, ὅτι 
, ον \ a \ , 
ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον σωτὴρ ὅς ἐστιν χριστὸς κύριος ἐν 
/ / ἐν n C lta Ἢ “ [4 ’ , 
τ. πόλει Δαυείδ: καὶ τοῦτο ὑμῖν ' σημεῖον, εὑρήσετε βρέφος 
QA 3 a > 4 
13 ἐσπαργανωμένον καὶ κείμενον ἐν Pars Kal esis ἐγέ- 
νετὸ σὺν τῷ ἀγγέλῳ πλῆθος στρατιᾶς Γοὐρανίου᾽ αἰνούντων 
τὸν θεὸν καὶ λεγόντων 
ς ΄“" \ 3 A > , 3 3 
14 Δόξα ἐν ὑψίστοις θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρηνὴ ἐν ay- 
/ [ἢ a 
θρώποις εὐδοκίας. 
15 Καὶ ἐγένετο ὡς ἀπῆλθον am αὐτῶν εἰς τὸν οὐρανὸν οἱ ay- 
yedot, οἱ ποιμένες ἐλάλουν πρὸς ἀλλήλους Διέλθωμεν 


r , a ᾽ A ἣν ᾽’ 
2 Κυρείνον 12 τὸ 13 Ovpavouv 14 εὐδοκία 


120 KATA AOTKAN II 


δὴ ἕως Βηθλεὲμ καὶ ἴδωμεν τὸ ῥῆμα τοῦτο τὸ γεγονὸς ὃ é 


3 /  Regeley \ 3 “ 

κύριος ἐγνώρισεν ἡμῖν. καὶ ἦλθαν σπεύσαντες καὶ ἀνεῦραν 

, ‘ A 4A > 4 \ \ iA , 3 

τήν τε Μαριὰμ καὶ tov ᾿Ιωσὴφ καὶ to βρέφος κείμενον ἐν 

΄ , Ν / cal ΦΥ͂ “- 

τῇ φάτνῃ: ἰδόντες δὲ ἐγνώρισαν περὶ τοῦ ῥήματος τοῦ 

3 o Ν = , 

λαληθέντος αὐτοῖς περὶ τοῦ παιδίου τούτου. καὶ πάντες 

ς Ρ] 2 3 , Ν 6 , Cc Gam oa 

οἱ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν περὶ τῶν λαληθέντων ὑπὸ τῶν 
‘ 3 ’ c . Γ A , , 

ποιμένων πρὸς αὐτούς, ἡ δὲ ᾿Μαρία᾽ πάντα συνετήρει τὰ 
κ : Me 2 a ees 

ῥήματα ταῦτα συνβάλλουσα ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς. καὶ 

¢ , «ς , / \ 3 “ 4 A 

ὑπέστρεψαν οἱ ποιμένες δοξάζοντες καὶ αἰνοῦντες τὸν θεὸν 

7 A n ε 3 \ > \ » , \ 

ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἤκουσαν καὶ εἶδον καθὼς ἐλαλήθη πρὸς 


> , 
auTous. 


Καὶ ὅτε ἐπλήσθησαν ἡμέραι ὀκτὼ τοῦ περιτεμεῖν αὖ- 
, Q 5 , Ν » 3 ~ > r A a ς Qa 
Tov, Kal ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦς, τὸ κληθὲν ὑπὸ 
π᾿ τὰ \ a εἰ > A > a , 
τοῦ ἀγγέλου πρὸ τοῦ συλλημῴθῆναι αὐτὸν ev TH κοιλίᾳ. 
Καὶ ὅτε ἐπλήσθησὰν al HMEpal TOY κἀθὰριολλοῦ 
αὐτῶν κατὰ τὸν νόμον Μωυσέως, ἀνήγαγον αὐτὸν εἰς Ἴερο- 
σόλυμα παραστῆσαι τῷ κυρίῳ, καθὼς γέγραπται ἐν νόμῳ 
Κυρίου ὅτι ἸΤᾶν ἄροεν λιὰνοῖγον λλήτρὰν ἅγιον τῷ 
κυρίῳ κληθήσετδι, καὶ τοῦ δοῦναι θυσίαν κατὰ τὸ εἰρη- 
μένον ἐν τῷ νόμῳ Κυρίου, Ζεῦγοα τργγόνων A AYO 
NOCCOYC περιοτερῶν. Καὶ ἰδοὺ ἄνθρωπος ἦν 
ἐν Ἱερουσαλὴμ ᾧ ὄνομα Συμεών, καὶ ὁ ἄνθρωπος οὗτος 
δίκαιος καὶ εὐλαβής, προσδεχόμενος παράκλησιν τοῦ 
Ἰσραήλ, καὶ πνεῦμα ἦν ἅγιον ἐπ᾽ αὐτόν: καὶ ἦν αὐτῷ 
κεχρηματισμένον ὑπὸ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου μὴ ἰδεῖν 
,ὔ Ν EY “Ἃ > \ εἶ ΄ , i a 3 
θάνατον πρὶν [ἢ] av ἴδη τὸν χριστὸν Κυρίου. καὶ ἦλθεν ἐν 


“ , A , εἶ a 9 “ \ “ . 
τῷ πνεύματι εἰς τὸ ἱερόν" καὶ ἐν τῷ εἰσαγαγεῖν τοὺς γονεῖς - ἢ 
t ε ᾿ 


A , 3 “ a A 3 Α A Ν ἰθ , 
τὸ παιδίον ᾿Ιησοῦν Tov ποιῆσαι αὐτοὺς κατὰ TO εἰθισμένον 
A , > a \ Se 2 ee > \ 
TOU νόμου περὶ αὐτοῦ καὶ αὐτὸς ἐδέξατο αὐτὸ εἰς τὰς 

3 , \ ed \ \ \ > 
ἀγκάλας καὶ εὐλόγησεν τὸν θεὸν καὶ εἶπεν 
΄ 5 ’ \ ἴω U 
Νῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου, δέσποτα, 
\ \ cn é ᾽ 3 , 
κατὰ TO ρῆμα σου ἐν εἰρήνῃ" 


19 Μαριὰμ 


16 


17 
18 


τ 
20 


21 


22 


23 


24 


25 


26 


27 


qn 3 


28 


59 


30 
31 
32 


33 
34 


II KATA AOTKAN 121 


ὅτε εἶλον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ CWTHPION COY 

ὃ ἡτοίμασας KATA πρόσωπον πάντων τῶν AON, 
φῶο εἰς ἀποκάλγψιν ἐθνῶν 

καὶ λόξὰν λαοῦ σου *Icpatia. 
καὶ ἦν ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡ μήτηρ θαυμάζοντες ἐπὶ τοῖς 
λαλουμένοις περὶ αὐτοῦ. καὶ εὐλόγησεν αὐτοὺς Συμεὼν 
καὶ εἶπεν πρὸς Μαριὰμ τὴν μητέρα αὐτοῦ ᾿Ιδοὺ οὗτος 


. a > ~ Ν a 7 “ b) ate τ \ 
κείται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐν τῷ ᾿Ισραὴλ 


36 


a” 


38 


39 


40 


44 


45 
46 


“ > / Art a \ 
καὶ εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον, καὶ σοῦ ' αὐτῆς τὴν ψυχὴν 
ά ¢ 7 σ a > ἴω loa 
διελεύσεται ῥομφαία, ὅπως ἂν ἀποκαλυφθῶσιν ἐκ πολλῶν 
-ο 4 " ~ 
καρδιῶν διαλογισμοί. Καὶ nv Αννα προφῆ- 
, , 3 ΄ 3 , “ ἴω 
τις, θυγάτηρ Φανουήλ, ἐκ φυλῆς ᾿Ασήρ, (αὕτη προβεβηκυΐῖα 
> [4 , nr , QA > Ἁ ¥ c A 5 Ἁ 
ἐν ἡμέραις πολλαῖς, ζήσασα μετὰ ἀνδρὸς ἔτη ἑπτὰ ἀπὸ 
΄ Dies 3553 o “ > , 
τῆς παρθενίας αὐτῆς, καὶ αὐτὴ χήρα ἕως ἐτῶν ὀγδοήκοντα 
a > 3 , 2 a vas Q 7 
τεσσάρων,) ἣ οὐκ ἀφίστατο τοῦ ἱεροῦ νηστείαις καὶ δεή- 
, , ς , A ΄- Ὡ 
σεσιν λατρεύουσα νύκτα καὶ ἡμέραν. καὶ αὐτῇ τῇ ὥρᾳ 
> A 3 “ A aA Ἀ » , A ’ ~ 
ἐπιστᾶσα ἀνθωμολογεῖτο τῷ θεῷ Kat ἐλάλει περὶ αὐτοῦ 
a“ ΄ , / > , 
πᾶσιν τοῖς προσδεχομένοις λύτρωσιν ᾿Ιερουσαλήμ. 
, , δ \ \ , 
Kat os ἐτέλεσαν πάντα τὰ κατὰ τὸν νόμον Κυρίου, 
\ “ 
ἐπέστρεψαν εἰς τὴν Ταλιλαίαν εἰς πόλιν ἑαυτῶν Ναζαρέτ. 
\ \ , / Ν > a , 
To δὲ παιδίον ηὔξανεν καὶ ἐκραταιοῦτο πληρούμενον 
, \ , ἈΦ ee SJ aie) Se, ἢ 
σοφίᾳ, καὶ χάρις θεοῦ ἣν ἐπ᾽ αὐτό. 
\ 3 , ¢ “ » “ > »~ 3 3 
Kat ἐπορεύοντο οἱ γονεῖς αὐτοῦ κατ ἔτος εἰς ᾿Ιερουσα- 
\ ἴω A a U c/ “ , 
λὴμ τῇ ἑορτῇ τοῦ πάσχα. Καὶ ὅτε ἐγένετο ἐτῶν δώδεκα, 
᾽ , > wn \ A A 
ἀναβαινόντων avT@ey κατὰ τὸ ἔθος τῆς ἑορτῆς Kal τελειω- 
,ὔ Ἷ Ν ς , 5 ἴω ε ’ὔ’ 3 \ «ς , 
ἘΠῚ ταῦ Ὁ το Heeger τίς ὑποστρέφειν αὐτοὺς ὑπέμεινεν 
» ΄ \ yy € Le 
Ingovs ὁ παῖς ἐν ᾿Ιερουσαλήμ, καὶ οὐκ ἔγνωσαν of γονεῖς 
3 ~ / 3 oy a 9 
αὐτοῦ. νομίσαντες δὲ αὐτὸν εἶναι ἐν τῇ συνοδίᾳ ἦλθον 
ς 4 κὰν > nr ἴω 
ἡμέρας ὁδὸν καὶ ἀνεζήτουν αὐτὸν ἐν τοῖς συγγενεῦσιν καὶ 
“ “ \ ¢ , € > Donetna 
τοῖς γνωστοῖς, καὶ μὴ εὑρόντες ὑπέστρεψαν εἰς Ἱερουσαλὴμ 
> “ Fie ἢ ς a ες 
ἀναζητοῦντες αὐτόν. καὶ ἐγένετο μετὰ ἡμέρας τρεῖς εὗρον 
> en lo “ ΄ los , 
αὐτὸν ἐν τῷ ἱερῷ καθεζόμενον ἐν μέσῳ τῶν διδασκάλων καὶ 


> ’ὔ > ΄σ a -“ 3 , 3 Ν 
47 ἀκούοντα αὐτῶν καὶ ἐπερωτῶντα αὐτούς: ἐξίσταντο δὲ 


35 δὲ 


122 KATA AOTKAN II III 


/ 3 / > “ ΄“ - 

πάντες of ἀκούοντες αὐτοῦ ἐπὶ TH συνέσει καὶ ταῖς ἀποκρί- 
3 a Noe νας ϑ'.. ἢ, 5 ΄ \ Ψ 

σεσιν αὐτοῦ. καὶ ἰδόντες αὐτὸν ἐξεπλάγησαν, καὶ εἶπεν 48 

x Ἄς ας ¢ / > ~ / ee 
πρὸς αὐτὸν ἡ μήτηρ αὐτοῦ Τέκνον, τί ἐποίησας ἡμῖν 

/ > \ ς , \ > , ΄“ 
οὕτως; ἰδοὺ ὁ πατήρ σου καὶ ἐγὼ ὀδυνώμενοι ζητοῦμέν 

\ “ \ > , esd > re 9 ΕΣ 
σε. καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Τί ὅτι ἐζητεῖτέ με; οὐκ ἤδειτε 49 
a nw , an 5 
ὅτι ἐν τοῖς τοῦ πατρός μου δεῖ εἶναί με; καὶ αὐτοὶ οὐ 50 
an A ca a , > ral A , 3 > 

συνῆκαν TO ῥῆμα ὃ ἐλάλησεν αὐτοῖς. καὶ κατέβη peT av- 5x 

ζω ΔΝ 2 , A, Ὁ ς / ee 
τῶν καὶ ἦλθεν εἰς Ναζαρέτ, καὶ ἦν υποτασσόμενος αὐὑτοίς. 

3 ’ > ~ , , Ἅ, ἢ ΄“ 

καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ διετήρει πάντα τὰ ῥήματα ἐν τῇ καρ- 

[ἐ 95. A x > “ / ΄ ,ὔ 
dia αὑτῆς. Καὶ Ἰησοῦς ττροέκοτττεν τῇ σοφίᾳ 5: 

Ά c , \ / \ an μ᾿ > / 
καὶ ἡλικίᾳ κὰὶ χάριτι τἀρὰ θεῷ Kal ANOPOTTOIC. 


Lal 


EN ETEI δὲ πεντεκαιδεκάτῳ τῆς ἡγεμονίας Τιβερίου 
Καίσαρος, ἡγεμονεύοντος Ποντίου Πειλάτου τῆς ᾿Ιουδαίας, 
καὶ τετρααρχοῦντος τῆς Ταλιλαίας ‘Hpddov, Φιλίππου δὲ 
τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ τετρααρχοῦντος τῆς ᾿Ιτουραίας καὶ 

’ , Ν / ΄“ > an 
Τραχωνίτιδος χώρας, καὶ Λυσανίου τῆς ᾿Αβειληνῆς τετρα- 
ἀρχοῦντος, ἐπὶ ἀρχιερέως “Avva καὶ Καιάφα, ἐγένετο ῥῆμα 


1] 


“ DeooK > / \ / e\ 5 “ 5 , \ 
θεοῦ ἐπὶ Iwavny τὸν Ζαχαρίου υἱὸν ἐν TH ἐρήμῳ. Kal 


ῳ 


ἦλθεν εἰς πᾶσαν περίχωρον τοῦ Ἰορδάνου κηρύσσων βά- 
πτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, ὡς γέγραπται ἐν 4 
βίβλῳ λόγων ᾿ἬἪσαίου τοῦ προφήτου 
Φωνὴ BOM@NTOC ἐν TH ἐρήλλῳ 
‘Etroimacate τὴν OAON Kypfoy, 
eyOefac ποιεῖτε τὰς τρίβογο ayToOY. 
πᾶδοὰ AparzZ TIAHPWOHCETAI 5 
Kal πᾶν ὄρος Kal BOYNOC TATTEINWOHCETAI, 
Kal ἔοτὰαι TA CKOAIA εἰς εὐθείδα 
Kal δὶ TpaxeTal εἰς ὁλούς λείδο: 
Kol ὄψετὰαι ACA οὰρζξ τὸ CWTHPION TOY ΘΕΟΥ͂. 6 


Il KATA AOTKAN 123 


” > an , , ” ~ Ὁ, ἢ > 
7 Ἔλεγεν οὖν τοῖς ἐκπορευομένοις ὄχλοις βαπτισθῆναι ὑπ᾽ αὐ- 
“a / > “ / ς , Cu, ae “ > 4 
τοῦ Τεννήματα ἐχιδνῶν, τίς ὑπέδειξεν ὑμῖν φυγεῖν ἀπὸ 
΄ , > a > | > Ἢ] 
8 τῆς μελλούσης ὀργῆς; ποιήσατε οὖν 'καρποὺς ἀξίους 
a“ , \ Nate , > ¢ ed , 
τῆς μετανοίας: καὶ μὴ ἄρξησθε λέγειν ἐν ἑαυτοῖς Πατέρα 
μι Ἀ 3 / , \ ς “ A ’ ¢ A 
ἔχομεν τὸν Αβραάμ, λέγω yap ὑμῖν ὅτι δύναται ὁ θεὸς 
» A , / > “ , “~ > , v \ \ 
9 ἐκ τῶν λίθων τούτων ἐγεῖραι τέκνα τῷ ᾿Αβραάμ. ἤδη δὲ καὶ 
ς »"}ἢ \ \ \ Sal “ , ΄σ a 3 ’, 
ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δένδρων κεῖται: πᾶν οὖν δέν- 
\ “ \ > , 6 
δρον μὴ ποιοῦν καρπὸν [καλὸν] ἐκκόπτεται καὶ eis πῦρ 
, \ > U δεν , , 
το βάλλεται. καὶ ἐπηρώτων αὐτὸν of ὄχλοι λέγοντες Τί 
> , 3 \ ‘ »¥ > “ c Ὁ, 
τι οὖν ποιήσωμεν; ἀποκριθεὶς δὲ ἔλεγεν αὐτοῖς ‘O ἔχων 
, “ , - ee Q ς » , 
δύο χιτῶνας μεταδότω τῷ μὴ ἔχοντι, καὶ ὁ ἔχων βρώματα 
ig , , : 9 θ δὲ \ ho 67 \ 
12 ὁμοίως ποιείτω. ἦλθον δὲ καὶ τελῶναι βαπτισθῆναι καὶ 
a A af , , , ¢ \ a) 
13 εἶπαν πρὸς αὐτὸν Διδάσκαλε, τί ποιήσωμεν; ὁ δὲ εἶπεν 
\ > , A ΄ \ A , cae 
πρὸς αὐτοὺς Μηδὲν πλέον παρὰ τὸ διατεταγμένον ὑμῖν 
’ 7 : > / » 
14 πράσσετε. ἐπηρώτων δὲ αὐτὸν καὶ στρατευόμενοι λέγον- 
, , r £) > “ 
τες Tl ποιήσωμεν καὶ ἡμεῖς; καὶ εἶπεν αὐτοῖς Mn- 
? ἷ / \ > a 
δένα διασείσητε μηδὲ συκοφαντήσητε, Kal ἀρκεῖσθε 
Cos > , ς “ A Ν “ λ 
15 τοῖς ὀψωνίοις ὑμῶν. Προσδοκῶντος δὲ τοῦ λα- 
a ’ , “ ’ὔ 3 ~ 
ov καὶ διαλογιζομένων πάντων ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν 
\ “ > , , > ‘ ΕΝ € / 3 , 
16 περὶ τοῦ Iwavov, μὴ ποτε αὐτὸς εἴη ὁ χριστός, ἀπεκρί- 
’, ~ ς 3 / > \ \ oe ,ὔ 
νατὸ λέγων πᾶσιν ὁ Ἰωάνης ᾿Εγὼ μὲν ὕδατι βαπτίζω 
« r c ? , ὩΣ > Lame Ἂν \ 
ὑμᾶς: ἔρχεται δὲ ὁ ἰσχυρότερός pov, οὗ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς 
on \ σ Ud > “ BA ( δὲ 
λῦσαι τὸν ἱμάντα τῶν ὑποδημάτων αὐτοῦ" αὐτὸς ὑμᾶς 
/ τ A , > ““ 
17 βαπτίσει ἐν πνεύματι ἁγίῳ καὶ πυρί: οὗ τὸ πτύον ἐν τῇ 
\ = a [χὰ 6 5 
χειρὶ αὐτοῦ διακαθᾶραι τὴν ἅλωνα αὐτοῦ καὶ συναγαγεῖν 
\ las \ »“» , 
τὸν σῖτον εἰς τὴν ἀποθήκην αὐτοῦ, τὸ δὲ ἄχυρον κατα- 
, > Ἁ > 
8 καύσει πυρὶ ἀσβέστῳ. Πολλὰ μὲν οὖν καὶ 
[χὰ A A , ς \ 4 ’ ε 
19 ἐτερα παρακαλῶν εὐηγγελίζετο τὸν λαόν: ὁ δὲ Ἡρῴδης ὁ 
/ A € , “ 
τετραάρχης, ἐλεγχόμενος ὑπ᾽ αὐτοῦ περὶ Ἡρῳδιάδος τῆς 
Ν “ “ a 7 e 2 , 
γυναικὸς τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ καὶ περὶ πάντων ὧν ἐποί- 
~ Samal. 4 , CA \ “ oe AN ca 
59 σεν πονηρῶν ὁ Hpwdns, προσέθηκεν καὶ τοῦτο ἐπὶ πᾶσιν, 
, ᾿ > , » A 
κατέκλεισεν τὸν Ιωάνην ἐν φυλακῇ. 
> , aro x = “ 4 A Nua 
21 Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ βαπτισθῆναι ἅπαντα τὸν λαὸν καὶ Ἴη- 


8 ἀξίους καρποὺς 


124 KATA AOTKAN ΠῚ 


A , 74 >] “- 
σοῦ βαπτισθέντος καὶ προσευχομένου ἀνεῳχθῆναι τὸν οὐ- 
A . ~ 4 ~ \ v ΄“- yf « 
ρανὸν καὶ καταβῆναι τὸ πνεῦμα TO ἅγιον σωματικῷ εἴδει ὡς 22 
‘ 9.» > 7 Ἢ 4 5 > an ΄ \ 
περιστερὰν ἐπ᾽ αὐτὸν, καὶ φωνὴν ἐξ οὐρανοῦ γενέσθαι Σὺ 
Bok , Cd ee > , 
εἶ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός; ἐν Gol εὐδόκησα. Καὶ 23 
5. δ > 3 “ 3 “τῶ ς a iL KA Ψ 
αὐτὸς nv Ἰησοῦς ἀρχόμενος ὡσεὶ ἐτῶν τριάκοντα, ὧν υἱός, 
€ 3 , > / 
ὡς ἐνομίζετο, ᾿Ιωσήφ 


a ¢ ’ »“-" . “8. 

τοῦ Ἣλεί : τοῦ Ἐλιέζερ 
»»Ἥ" , an 

24 τοῦ Maréar τοῦ ἸἸωρείμ 

~ , “- , 

τοῦ Λευεί τοῦ Μαθθατ 
~ , ~ , 

τοῦ Μελχεί τοῦ Aevet 
ὯΝ. } “ ’ 

τοῦ Ἴανναί 3. τοῦ Συμεὼν 
a 3 , lal 

τοῦ ᾿Ιωσὴφ τοῦ ᾿Ιούδα 
΄“ ~ 3 , 

25 τοῦ Ματταθίου τοῦ Ἰωσὴφ 
σὰ 3 Ψ, a > , 
του Αμως του Ἰωνὰμ 

“ , lo) , 
τοῦ Ναοὺμ τοῦ Ἑλιακεὶμ 
“29 ΄“ 
τοῦ Ἔ σλεί 31 τοῦ Μελεά 
τοῦ Ναγγαί τοῦ Μεννά 
lal bf an 
26 τοῦ Μαάθ τοῦ Ματταθά 
“ , rn , 
τοῦ Ματταθίου τοῦ Ναθάμ, 
τοῦ Σεμεείν τοῦ Δαυείδ 
a 3 / Ae 
τοῦ Ἰωσὴχ 32 τοῦ Ἰεσσαί 
a 59 nm 
τοῦ Iwda τοῦ Ἰωβήλ 
wn 3 ’ “Ἠ , 
27 Tou Ιωαναν του Boos - 
a ¢ 4 lad , 
τοῦ “Ρησὰ τοῦ Σαλὰ 
“ἢ / “ : ᾽ὔ] 
τοῦ Ζοροβαβελ τοῦ Ναασσὼν 
a ᾿ς ΄΄ε. ,{π a 
τοῦ Σαλαθιήλ 5. τοῦ Αδμείν 
“ 4 int 5 / 
του Nypet του Apvet 
“ nm ¢ 4 
28 τοῦ Μελχεί τοῦ Eopav 
τοῦ ᾿Αδδεί τοῦ Φαρές 
τοῦ Κωσάμ τοῦ Ἰούδα 
“ > , “ 
τοῦ ᾿Ελμαδάμ 34 τοῦ Ἰακὼβ 
΄“ ἡ) “ιν ’ 
του Hp του Ἰσαὰκ 
nm 9 ~ a 9d id 
29 TOU Ἰησοῦ τοῦ Αβρααμ 


33 ᾿Αδαμ 


IIL IV KATA AOTKAN 125 


τοῦ Oapa τοῦ Λάμεχ 
τοῦ Ναχώρ 37 τοῦ Μαθουσαλά 
35 τοῦ Σερούχ τοῦ νώχ 
τοῦ Ῥαγαύ τοῦ Ἰάρετ 
τοῦ Φάλεκ τοῦ Μαλελεήλ 
τοῦ Ἔβερ τοῦ Καινάμ 
τοῦ Sada 38 τοῦ “Eves 
36 τοῦ Καινάμ τοῦ Σήθ 
τοῦ ᾿Αρφαξάδὃ τοῦ ᾿Αδάμ 
τοῦ Σήμ τοῦ θεοῦ. 
τοῦ Νῶε 


" 


Ἰησοῦς δὲ πλήρης πνεύματος ἁγίου ὑπέστρεψεν ἀπὸ 
τοῦ ᾿Ιορδάνου, καὶ ἤγετο ἐν τῷ πνεύματι ἐν τῇ ἐρήμῳ 
ἡμέρας τεσσεράκοντα πειραζόμενος ὑπὸ τοῦ διαβόλου. 
Καὶ οὐκ ἔφαγεν οὐδὲν ἐν. ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, καὶ συν- 
3 τελεσθεισῶν αὐτῶν. ἐπείνασεν. εἶπεν δὲ αὐτῷ 6 dta- 
Boos Ei υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, εἰπὲ τῷ λίθῳ τούτῳ ἵνα 
γένηται ἄρτος. καὶ ἀπεκρίθη πρὸς αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς Γέ- 
γβαπται ὅτι ΟΥκ ἐπ᾽ ἄρτῳ λλόνῳ ZHCETAI ὁ ἄνθρω- 
5 TOC. Καὶ ἀναγαγὼν αὐτὸν ἔδειξεν αὐτῷ πάσας Tas 
βασιλείας τῆς οἰκουμένης ἐν ἐστ χρόνου: καὶ εἶπεν 
αὐτῷ ὁ διάβολος Σοὶ δώσω τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἅπασαν 
καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν, ὅτι ἐμοὶ παραδέδοται καὶ ᾧ ἂν θέλω 


Nn 


> 


OV 


“ 


δίδωμι αὐτήν: σὺ οὖν ἐὰν πρθαῖευ σης ἐνώπιον eet 
ἔσται σοῦ πᾶσα. καὶ ἀποκριθεὶς ᾿ ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν αὐτῷ" 
Γέγραπται Κύριον τὸν θεόν coy προσκυνήσεις 
9 KAl ἀὐτῷ μόνῳ λὰτρεύοειο. Ἤγαγεν δὲ αὐτὸν εἰς 

Ἱερουσαλὴμ καὶ ἔστησεν ἐπὶ τὸ πτερύγιον τοῦ ἱεροῦ, καὶ 

εἶπεν [αὐτῷ] Ei υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, βάλε σεαυτὸν ἐντεῦθεν 
το Κάτω: γέγραπται γὰρ ὅτι τοῖς ἀγγέλοις ἀΥτοῦ ἐντε- 
λεῖτὰι ττερὶ coy τοῦ διάφγλόάξδι Cé, καὶ ὅτι ἐπὶ χειρῶν 
ἀρογοίν Ce MH ττοτε προσκόψῃς προ λίθον τὸν πόλὰ 
τῷ ΟΟΥ. καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἘἙἴρηται 


oo 


" 
μ᾿ 


8 αὐτῷ εἶπεν [6] Ἰησοῦς 


126 KATA AOYTKAN Ὁ ΕΝ 


Οὐκ éxtreipdceic Κύριον τὸν θεόν Coy. Καὶ συντε- 
λέσας πάντα πειρασμὸν ὁ διάβολος ἀπέστη ἀπ᾽ αὐτοῦ 
ἄχρι καιροῦ. 

Καὶ ὑπέστρεψεν ὁ ᾿Ιησοῦς ἐν τῇ δυνάμει τοῦ πνεύματος 
εἰς τὴν Γαλιλαίαν. καὶ φήμη ἐξῆλθεν καθ᾽ ὅλης τῆς περι- 
χώρου περὶ αὐτοῦ. καὶ αὐτὸς ἐδίδασκεν ἐν ταῖς συναγω- 
γαῖς αὐτῶν, δοξαζόμενος ὑπὸ πάντων. 

Καὶ ἦλθεν εἰς Ναΐξαρά, οὗ ἦν ᾿τεθραμμένος", καὶ εἰσῆλ- 

\ Ἂ 3 Ν᾿ 3 ~ > A ς ’ fod a 
θεν karate εἰωθὸς αὐτῷ ev τῇ: ὨμΕΡΘΊΘΕΝΙ a tel 
eis τὴν συναγωγήν, Kal ἀνέστη ἀναγνῶναι. καὶ ἐπεδόθη 
αὐτῷ βιβλίον τοῦ προφήτου ᾿Ησαίου, καὶ ἀνοίξας τὸ βι- 
βλίον εὗρεν [τὸν] τόπον οὗ ἣν γεγραμμένον 

ΤΙνεῦζλὰ Κυρίου ἐπ᾽ ἐλλέ, 
οὗ εἵνεκεν ἔχριοέν Me εγὰγγελίοδοθδι τττωχοῖο, 
ἀπέοταλκέν ME κηρύξαι AIXMAaADWTOIC ἄφεοιν Kal 
τυφλοῖς ἀνάβλεψιν, 
a > > 4 
ATTOCTETAAI TEAPAYCMENOYC EN ADECEI, 
: f 
κηρύζὰι ENIAYTON Κυρίου A€KTON. 

A , Α , 3 Ἁ ~ ς ’ἤ 5 / Ν 
καὶ πτύξας τὸ βιβλίον ἀποδοὺς τῷ ὑπηρέτῃ ἐκάθισεν: καὶ 
πάντων οἱ ὀφθαλμοὶ ἐν τῇ συναγωγῇ ἦσαν ἀτενίζοντες 
αὐτῷ. ἤρξατο δὲ λέγειν πρὸς αὐτοὺς ὅτι Σήμερον πε- 
πλήρωται ἡ γραφὴ αὕτη ἐν τοῖς ὠσὶν ὑμῶν. καὶ πάντες 
ἐμαρτύρουν αὐτῷ καὶ ἐθαύμαζον ἐπὶ τοῖς λόγοις τῆς χά- 
ριτος τοῖς ἐκπορευομένοις ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ, καὶ 
᾿ἷ > 4 c/ 5 > \ ὩΣ Ν ἘΝ \ 
ἔλεγον Οὐχὶ vids ἐστιν ᾿Ιωσὴφ οὗτος; καὶ εἶπεν πρὸς 

3 ’ 4 3 Ὁ Ὁ A A , > 
αὐτούς Πάντως ἐρεῖτέ μοι τὴν παραβολὴν ταύτην 1[Ια- 
τρέ, θεράπευσον σεαυτόν: ὅσα ἠκούσαμεν γενόμενα εἰς 
τὴν Καφαρναοὺμ ποίησον καὶ ὧδε ἐν τῇ πατρίδι σου. 
3 - 3 A , can [2 3 Q ’ fe 
εἶπεν δέ ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς προφήτης δεκτός 
3 » a / 3 a ὃ. 9 3 \ , C, ee 
ἐστιν ἐν τῇ πατρίδι αὐτοῦ. ἐπ᾽ ἀληθείας δὲ λέγω υμῖν, 

δ ~ > 2 2 αι 3 7 3 Aid , 
πολλαὶ χῆραι ἦσαν ἐν ταῖς ἡμέραις ᾿Ηλείου ἐν τῷ ᾿Ισραηλ, 
» rice) “A “ 2 
ὅτε ἐκλείσθη ὁ οὐρανὸς ' ἔτη τρία Kal μῆνας ἕξ, ὡς ἐγένετο 
λιμὸς μέγας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν, καὶ πρὸς οὐδεμίαν αὐτῶν 


3 ͵ > a 
16 ἀνατεθραμμένος 25 ἐπὶ 


18 


“9 


20 


26 


IV KATA AOTKAN 127 


3 / > \ / “~ 7 \ 
ἐπέμφθη ᾿Ηλείας εἰ μὴ εἰς DApettTa TAC TIAWNIac πρὸς 
a / \ \ ae 2 - 3) \ 
27 FYNATKA XHPAN. καὶ πολλοὶ λεπροὶ ἦσαν ἐν TH Ἰσραὴλ 
a ΩΝ. ra “ ’ \ > \ 3 “ > / 
ἐπὶ ᾿Ελισαίου τοῦ προφήτου, καὶ οὐδεὶς αὐτῶν ἐκαθαρίσθη, 
5 \ \ ς , Ν 3 / / ~ 
28 εἰ μὴ Ναιμὰν ὁ Σύρος. καὶ ἐπλήσθησαν πάντες θυμοῦ 
nw » > , “ Ν > , 
29 ἐν TH συναγωγῆ ἀκούοντες ταῦτα, καὶ ἀναστάντες ἐξέβαλον 
Ἂν ὁ, » “ ᾽ὔ A a νὸν σ 3 , r 
αὐτὸν ἔξω τῆς πόλεως, καὶ ἤγαγον αὐτὸν ἕως ὀφρύος τοῦ 
ΕΣ > > ae ¢ , 3 / b Ὁ γον σ 
ὄρους ἐφ᾽ οὗ ἡ πόλις ῳκοδόμητο αὐτῶν, ὦστε κατακρη- 
/ 3 , 3 \ \ \ \ , > “ 5 
30 μνίσαι αὐτόν: αὐτὸς δὲ διελθὼν διὰ μέσου αὐτῶν ἐπο- 
᾽ 
ρεύετο. 
a \ , “ 
383: Καὶ κατῆλθεν εἰς Καφαρναοὺμ πόλιν τῆς Τὰαλιλαίας. 
5" / > \ ~ ’ Ν > , 
32 Kat ἣν διδάσκων αὐτοὺς ἐν τοῖς σάββασιν: καὶ ἐξεπλήσ- 
SN a A 3 A ¢ 3 > , > ς 7 
govro ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ, ὅτι ἐν ἐξουσίᾳ ἦν ὁ λόγος 
a“ - “- 3 xf x) “- 
33 αὐτοῦ. καὶ ἐν τῇ συναγωγῇ ἦν ἄνθρωπος ἔχων πνεῦμα 
, > , \ Je ue a ΄ > , 
34 δαιμονίου ἀκαθάρτου, Kai ἀνέκραξεν φωνῇ μεγάλῃ Ea, τί 
Ε΄ as: \ , > “ , 3 3 , Given 
ἡμῖν Kat σοί, Ἰησοῦ Ναζαρηνέ; ἦλθες ἀπολέσαι ἡμᾶς; 
> ἊΝ ς / cas A , Ne τ 
35 οἰδά σε Tis εἰ, ὁ ἅγιος τοῦ θεοῦ. καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ 
“ ,ὔ . bee) 3 » 
ὁ Ἰησοῦς λέγων Φιμώθητι καὶ ἔξελθε ἀπ᾿ αὐτοῦ. καὶ 
cer TEN \ , 3 \ , ILA 3}. 3 3 ~ 
ῥίψαν αὐτὸν τὸ δαιμόνιον εἰς TO μέσον ἐξῆλθεν ἀπ᾽ αὐτοῦ 
? , 3 , ’ 
36 μηδὲν βλάψαν αὐτόν. καὶ ἐγένετο θάμβος ἐπὶ πάντας, 
, \ 3 , ¢€ , ὩΣ 
καὶ συνελάλουν πρὸς ἀλλήλους λέγοντες Τίς ὁ λόγος οὗ- 
a 3 , , / r 
Tos ὅτι ev ἐξουσίᾳ καὶ δυνάμει ἐπιτάσσει τοῖς ἀκαθάρτοις 
’ Ν 2 \ 3 , 5 
37 πνεύμασιν, καὶ ἐξέρχονται; Καὶ ἐξεπορεύετο ἦχος περὶ 
3 “ 3 4 , los , 
38 αὑτου εἰς πάντα τόπον τῆς περιχώρου. ᾽Ανα- 
A \ 3 \ nm ~ 3 οὶ 3 \ 3 Vy 
στὰς δὲ ἀπὸ τῆς συναγωγῆς εἰσῆλθεν εἰς THY οἰκίαν Σίμω- 
\ \ -“ , > , aA 
νος. πενθερὰ δὲ τοῦ Σέμώνος ἦν συνεχομένη πυρετῷ με- 
, ἃ > \ ss > \ 2 i 
39 γάλῳ, καὶ ἠρώτησαν αὐτὸν περὶ αὐτῆς. καὶ ἐπιστὰς ἐπάνω 
» ees 3 , ~ ~ \ 5 a > 4 
αὐτῆς ἐπετίμησεν τῷ πυρετῷ, Kai ἀφῆκεν αὐτήν: παρα- 
- Ν 3 “ ’ > “ , 
go χρῆμα δὲ ἀναστᾶσα διηκόνει αὐτοῖς. Δύνον- 
A A es Ties 4 Hl wate, > 3 A , 
τος δὲ τοῦ ἡλίου ᾿ἅπαντες᾽ ὅσοι εἶχον ἀσθενοῦντας νόσοις 
BA 3 Ἁ A 3 4 [4 Ν ε: Ἢ, ς , 
ποικίλαις ἤγαγον αὐτοὺς πρὸς αὐτόν: ὁ δὲ ἑνὶ ἑκάστῳ 
> “ x “~ 3 \ [3 / at 9 , Fes , 
41 αὐτῶν τὰς χεῖρας ἐπιτιθεὶς ᾿ἐθεράπευεν᾽ αὐτούς. ᾿ἐξήρχε- 
al \ Ν , 5. ΔΝ n , \ , of 
to δὲ καὶ δαιμόνια ἀπὸ πολλῶν, κράζοντα καὶ λέγοντα ὅτι 
\ ery τὴς ΟΝ “ a \ 3 fas > ” San’ 
Σὺ εἰ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ: Kat ἐπιτιμῶν οὐκ εἴα αὐτὰ λα- 


40 πάντες | ἐθεράπευσεν 41 ἐξήρχοντο 


128 KATA AOTKAN IVV 


τ of ” 4 \ > 4 5 

λεῖν, ὅτι ἤδεισαν TOY χριστὸν αὐτὸν εἶναι. Γε- 42 
, Ν ¢ , 2 \ 3 , > wy ’ὔ 

νομένης δὲ ἡμέρας ἐξελθὼν ἐπορεύθη εἰς ἔρημον τόπον" 

‘ εἰ Ὁ > , ae A oo “ 3 “- Ν 
καὶ οἱ ὄχλοι ἐπεζήτουν αὐτόν, καὶ ἦλθον ἕως αὐτοῦ, καὶ 
las > δ, “~ \ ᾿ Ὁ x A > ς 
κατεῖχον αὐτὸν τοῦ μὴ πορεύεσθαι ἀπ᾿ αὐτῶν. oO δὲ 43 

> \ “itaee “ \ κ δ Γ “9 
εἶπεν πρὸς αὐτοὺς ὅτι Καὶ ταῖς ἑτέραις πόλεσιν ᾿εὐαγ- 

, , “Ἱ A , ~ “- “ 3 2% ΄ 
γελίσασθαί με det τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, ὅτι ἐπὶ τοῦτο 
> 4 A 3 , \ 4 ΄“ 
ἀπεστάλην. Καὶ ἣν κηρύσσων εἰς τὰς συναγωγὰς τῆς 44 
3 
Ιουδαίας. 


> ’ A 3 n 4 + 3 “ 3 lal A 
Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ τὸν ὄχλον ἐπικεῖσθαι avT@ καὶ τ 
39 , A , na ~ Δ > ‘ 3 
ἀκούειν τὸν λόγον τοῦ θεοῦ καὶ αὐτὸς ἦν ἑστὼς Tapa THY - 
’ 3 = r Ἢ rn \ 
λίμνην Tevynoapér, καὶ εἶδεν 'πλοῖα δύο᾽ ἑστῶτα παρὰ 2 
\ , € ΄ 3 b} wn > “al 
τὴν λίμνην, οἱ δὲ ἀλεεῖς ἀπ᾽ αὐτῶν ἀποβάντες ᾿ ἔπλυνον 
\ , 3 \ A d an a 93 , 
τὰ Oixrva. ἐμβὰς δὲ eis ἕν τῶν πλοίων, ὃ ἦν Σίμωνος, 3 
3 / δυο τῆ > A “ “ “- , 
ἠρώτησεν αὐτὸν ἀπὸ τῆς γῆς ἐπαναγαγεῖν ὀλίγον, καθίσας 
Ν 3 ~ , IQ? 4 » ¢ x 5 Riel ΟΝ 
δὲ ἐκ τοῦ πλοίου ἐδίδασκεν τοὺς ὄχλους. ὡς δὲ ἐπαύσατο 4 
a > A \ , 3 , > \ , 
λαλῶν, εἶπεν πρὸς τὸν Σίμωνα ᾿Ἐπανάγαγε εἰς τὸ βάθος 
\ /, \ a , 3 3 
Kat χαλάσατε τὰ δίκτυα ὑμῶν eis ἄγραν. καὶ ἀποκριθεὶς 5 
> > , 3 / , 
Σίμων εἶπεν Ἐπιστάτα, δ ὅλης. νυκτὸς κοπιάσαντες 
> A , ως ἢ A ~ cr ’ , \ , 
οὐδὲν ἐλάβομεν, ἐπὶ δὲ τῷ ῥήματί σου χαλάσω τὰ δίκτυα. 
4 an , , ΄ ΟῚ ͵ὔ , 
καὶ τοῦτο ποιήσαντες συνέκλεισαν πλῆθος ἰχθύων πολύ, 6 
Α 3 r ΄ 
διερήσσετο δὲ τὰ δίκτυα αὐτῶν. καὶ κατένευσαν τοῖς 7. 
}] ~ ΄“ ‘ 
μετόχοις ἐν τῷ ἑτέρῳ πλοίῳ τοῦ ἐλθόντας συλλαβέσθαι 
5. πε αν ; Ν > A μὰ 3 , ᾿ “ 
αὐτοῖς: καὶ ἦλθαν, καὶ ἔπλησαν ἀμφότερα τὰ πλοῖα 
> , \ 
ὥστε βυθίζεσθαι αὐτά, ἰδὼν δὲ Σίμων Πέτρος προσέ- 8 
las , > a , + y εν 5 ~ e 
πεσεν τοῖς γόνασιν Ἰησοῦ λέγων Ἔξελθε am ἐμοῦ, ὅτι 
ἰ Ψ / , \ 3. Ἃ 
ἀνὴρ ἁμαρτωλὸς εἶμι, κύριε: θάμβος γὰρ περιέσχεν αὐτὸν 9 
> lad “~ ἤ ΄“ , ne: 
καὶ πάντας τοὺς σὺν αὐτῷ ἐπὶ τῇ ἄγρᾳ τῶν ἰχθύων ὧν 
, € , \ \ 3 ἡ ε > , f | Aa 
συνέλαβον, ὁμοίως δὲ καὶ ᾿Ιάκωβον καὶ ᾿Ιωάνην υἱοὺς τὸ 
, We Loy ‘ a , Ν > \ 
Ζεβεδαίου, οἱ ἦσαν κοινωνοὶ τῷ Σίμωνι. - καὶ εἶπεν πρὸς 
an a i See “ “ > / 
τὸν Σίμωνα Ἰησοὺς Μὴ φοβοῦ: ἀπὸ τοῦ νῦν ἀνθρώπους 
a A “ 4 n 
ἔσῃ ζωγρῶν. καὶ καταγαγόντες τὰ πλοῖα ἐπὶ THY γῆν τι 
3 ᾿’ 5 End 
ἀφέντες πάντα ἠκολούθησαν αὐτῷ. 


43 εὐαγγελίσασθαι δεῖ με 2 δύο πλοιάρια ὦ. 


ν KATA AOTKAN 129 


ie ee ᾿ A > a » “- a / ‘ 
τι: Kat ἐγένετο ev τῷ εἶναι αὐτὸν ἐν μιᾷ τῶν πόλεων Kal 
> \ DN / , > \ \ \ » “ ‘ Fy 
ἰδοὺ ἀνὴρ πλήρης λέπρας: ἰδὼν δὲ τὸν Ἰησοῦν πεσὼν ἐπὶ 
U > , > “ ’ / 3A , , , 
πρόσωπον ἐδεήθη αὐτοῦ λέγων Κύριε, ἐὰν θέλῃς δύνασαί 
/ 3 , \ “ σ “ 
13 me καθαρίσαι. καὶ ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἥψατο αὐτοῦ λέ- 
, ς ’ὔ ΄ 
γων Θέλω, καθαρίσθητι' καὶ εὐθέως ἡ λέπρα ἀπῆλθεν 
a > “ \ » 1a. / > ~ > ~ 
ι4 ἀπ᾿ αὐτοῦ. καὶ αὐτὸς παρήγγειλεν αὐτῷ μηδενὶ εἰπεῖν, 
5 Ἁ > \ “" \ an ς “ \ , 
ἀλλὰ ἀπελθὼν AETZON σεαυτὸν TH ἱερεῖ, Kal προσένεγκε 
“ “ \ ω > 
περὶ Tov καθαρισμοῦ cov καθὼς προσέταξεν Μωυσῆς eis 
, 3 “ / \ a ε / Ν 
15 μαρτύριον αὐτοῖς. διήρχετο δὲ μᾶλλον ὁ λόγος περὶ 
> a Ν ’ μή Nes SD U \ ΄ 
αὐτοῦ, καὶ συνήρχοντο ὄχλοι πολλοὶ ἀκούειν καὶ θεραπεύε- 
> \ “ 9 a SRA te. 3 ¢ a 
16 σθαι ἀπὸ τῶν ἀσθενειῶν αὐτῶν: αὐτὸς δὲ ἦν ὑποχωρῶν ἐν 
La > / , 
ταῖς ἐρήμοις Kal προσευχόμενος. 
Ν 3 Ψ; 3 lad a ς A \ δι, "ἃ, 3 ϑ 
17 Kat ἐγένετο ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν καὶ αὐτὸς ἣν διδάσκων, 
3 , “ ay ss 
καὶ ἦσαν καθήμενοι Φαρισαῖοι καὶ νομοδιδάσκαλοι οἱ ἦσαν 
, , ~ 
ἐληλυθότες ἐκ πάσης κώμης τῆς Γαλιλαίας καὶ ᾿Ιουδαίας 
A > Ud Q ’ , > 5 \ 3.5 
καὶ ᾿Ιερουσαλήμ: καὶ δύναμις Κυρίου ἦν εἰς τὸ ἰᾶσθαι 
> Meo 4 ΝΕ 15 \ »+ , δ δ , ¥ a 
18 αὐτόν. καὶ ἰδοὺ ἄνδρες φέροντες ἐπὶ κλίνης ἄνθρωπον os 
ἘΝ ΕΝ a 
ἣν παραλελυμένος, καὶ ἐζήτουν αὐτὸν εἰσενεγκεῖν καὶ 
lad BaD NX / 3 lal A ς / , 
19 θεῖναι [αὐτὸν] ἐνώπιον αὐτοῦ. Kal μὴ -εὑρόντες ποίας 
3 , JAN \ A yy > / Ἄλον A “"Ἅ 
εἰσενέγκωσιν αὐτὸν διὰ τὸν ὄχλον ἀναβάντες ἐπὶ τὸ δῶμα 
\ ~ , ~ Dua \ ~ A 
διὰ τῶν κεράμων καθῆκαν αὐτὸν σὺν τῷ κλινιδίῳ εἰς TO 
ΕΣ a 9 r \ \ , > ΄ 
20 μέσον ἔμπροσθεν τοῦ ᾿Ιησοῦ. καὶ ἰδὼν τὴν πίστιν αὐτῶν 
ἘΣ + 3 , , € ε ,ὔ \ 
ex εἶπεν ᾿Ανθρωπε, ἀφέωνταί σοι ai ἁμαρτίαι σου. καὶ 
το , ς ΄σ \ ¢ 5 
ἤρξαντο διαλογίζεσθαι οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι 
- ἃ va / / 4 
λέγοντες Τίς ἐστιν οὗτος ὃς λαλεῖ βλασφημίας ; τίς δύ- 
ς Qn A , , \ 
22 vaTat ἁμαρτίας ἀφεῖναι εἰ μὴ μόνος ὁ Geos; ἐπιγνοὺς δὲ 
εν “ \ 3 6 5 ie \ 
ὁ ᾿Ιησοῦς τοὺς διαλογισμοὺς αὐτῶν ἀποκριθεὶς εἶπεν πρὸς 
3 / , ᾽ὔ 5 “ , ¢ ~ / 3 
23 αὐτούς Ti διαλογίζεσθε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; τί ἐστιν 
᾽ ’ > Las > ’ / ς ς , “Ὁ 
εὐκοπώτερον, εἶπεν ᾿Αφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου, ἢ 
> = Ἵ \ , e \ Paes “ ς ΟΝ 
24 εἰπεῖν Ἔγειρε καὶ περιπάτει; ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ὁ υἱὸς 
~ 9 , ἢ , » δὴν κ᾿ a > , ς : 
τοῦ ἀνθρώπου ἐξουσίαν ἔχει ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι apap- 
las— εἶ ὟΝ λελυμένῳ Σοὶ λέ ἔγει ὶ 
ieee P εἶπεν ες Τῷ» παραλελυμένῳ οἱ λέγω, ἔγειρε καὶ 
κ rea , A 5" x 
25 ἄρας τὸ κλινίδιόν σου πορεύου εἰς τὸν οἰκὸν Gov. καὶ 


2 ἔπλυναν ο ἡ 24 παραλυτικῷ 


130 KATA AOTKAN V VI 


a b) A Tf x A / ἃ 
παραχρῆμα ἀναστὰς ἐνώπιον αὐτῶν, ἄρας ἐφ᾽ ὃ κατέκειτο, 
x. A \ 53 Ε] a =) 
ἀπῆλθεν cis Tov οἶκον αὐτοῦ δοξάζων τὸν θεόν. Kat €k- 
“ Ν / \ 
στασις ἔλαβεν ἅπαντας καὶ ἐδόξαζον τὸν θεόν, καὶ ἐπλή- 
/ “ δὴ , 
σθησαν φόβου λέγοντες ὅτι Ἐΐδαμεν παράδοξα σήμερον. 
Co 5 ~ 
Καὶ pera ταῦτα ἐξῆλθεν καὶ ἐθεάσατο τελώνην ὀνό- 
4 ἂς ὡς \ , > > “ 
ματι Λευεὶν καθήμενον ἐπὶ τὸ τελώνιον, καὶ εἶπεν αὐτῷ 
3 ,, \ \ / > Ν > 
Ακολούθει μοι. καὶ καταλιπὼν πᾶντα ἀναστὰς ἤκο- 
λούθει atta. Καὶ ἐποίησεν δοχὴν μεγάλην Λευεὶς αὐτῷ 
ΡΣ 7 Peet a a: 
> “ ΡΟ 3 las \ a » \ “ Ν 
ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ: καὶ ἣν ὄχλος πολὺς τελωνῶν καὶ 
2 a > > os (lee gee dis Δ οἱ , Ne 
ἄλλων Ol ἦσαν μετ᾽ ᾿αὐτῶν᾽ κατακείμενοι. Kal ἐγόγγυζον 
nr Q ΄σ 3 “ A \ 4 
of Φαρισαῖοι καὶ of γραμματεῖς αὐτῶν πρὸς τοὺς μαθητὰς 
> ~ Ν ~ nw ς 
αὐτοῦ λέγοντες Διὰ τί μετὰ τῶν τελωνῶν καὶ ἁμαρτω- 
κ B) , \ t \ 73. \ .« 9» la > 
λῶν ἐσθίετε καὶ πίνετε; καὶ ἀποκριθεὶς [ὁ] ᾿Ιησοῦς εἰπεν 
Ν > / 2 i >» ς ΄“ 
πρὸς αὐτούς Οὐ χρείαν ἔχουσιν οἱ ὑγιαίνοντες ἰατροῦ 
3 4 r 9, 3 
ἀλλὰ οἱ κακῶς ἔχοντες: οὐκ ἐλήλυθα καλέσαι δικαίους 
5 X ¢ Ν 5 , ς οἷ 5 \ > 
ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς εἰς petavoray, Οἱ δὲ εἶπαν πρὸς av- 
, ς At £3 , ¢ \ \ , 
τόν Οἱ μαθηταὶ ᾿Ιωάνου νηστεύουσιν πυκνὰ καὶ δεήσεις 
A ς , \ € ~ , ς A \ 2 / 
ποιοῦνται, ὁμοίως Kal of τῶν Φαρισαίων, οἱ δὲ σοὶ ἐσθίου- 
\ / ς lise a a \ > t \ 
σιν καὶ mivovow. ὁ δὲ ‘Inoovs εἶπεν πρὸς αὐτοὺς My 
δύνασθε τοὺς υἱοὺς τοῦ νυμφῶνος ἐν ᾧ ὁ νυμφίος μετ᾽ av- 
μ > ὁ νυμφίος μετ᾽ av- 
nw 5 ἈΝ ΄ “ 5 , Ν la 
τῶν ἐστὶν ποιῆσαι νηστεῦσαι; ἐλεύσονται δὲ ἡμέραι, καὶ 
σ 3 “ 3. ΑΝ 5 ~ ς , 4 > 
ὅταν ἀπαρθῇ am αὐτῶν ὁ νυμφίος τότε νηστεύυσουσιν ἐν 
r ς By 4 \ 
ἐκείναις ταῖς ἡμέραις. Ἔλεγεν δὲ καὶ παραβολὴν πρὸς 
> ‘ ¢ > »" ϑιος ἢ 2X ς , A , 
αὐτοὺς ὅτε Οὐδεὶς ἐπίβλημα ἀπὸ ἱματίου καινου σχίσας 
> if Dee € , / 5 ‘ / \ Ἁ \ 
ἐπιβάλλει ἐπὶ ἱμάτιον παλαιόν: εἰ δὲ μήγε, Kal TO καινὸν 
( al τῷ παλαιῷ ov φωνήσει τὸ ἐπίβλημα τὰ 
σχίσει καὶ τῷ παλαιῷ οὐ συμφωνήσει τὸ ἐπιβλημα τὸ 
5. EN “ ~ \ DINE , 5 , 2 > \ 
ἀπὸ τοῦ καινοῦ. καὶ οὐδεὶς βάλλει οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς 
, >) \ , ς € > ς , Ἂ 3 , 
παλαιούς: εἰ δὲ μήγε, ῥήξει ὁ οἶνος ὁ νέος τοὺς ἄσκους, 
\ δ "ἃ » , Ν ΕἸΣ» \ > κι > \ ἘΝ 
καὶ αὐτὸς ἐκχυθήσεται καὶ οἱ ἀσκοὶ ἀπολοῦνται: ἀλλὰ οἱ- 
, 3 3 \ ‘ , CAN Ν 
νον νέον εἰς ἀσκοὺς καινοὺς βλητέον. [΄ Οὐδεὶς πιὼν 
Ν , , , € \ U 3 
παλαιὸν θέλει νέον: λέγει yap ‘O παλαιὸς χρηστός ἐστιν. 
> U Υ we! A 
Ἐγένετο δὲ ἐν σαββάτῳ διαπορεύεσθαι αὐτὸν͵ διὰ 
/ \ yy € \ > “ Q 32, ‘\ 
σπορίμων, Kat ἔτιλλον of μαθηταὶ αὐτοῦ Kat ἤσθιον τοὺς 


29 αὐτοῦ Καὶ οὐδεὶς 
9 39 


26 


27 


28 
29 


30 


31 


32 


99 


34 


35 


56 


57 


39 


VI KATA AOTKAN 131 


/ , Lad 4 » 
5 στάχυας Ψώχοντες ταῖς χερσίν. τινὲς δὲ τῶν Φαρισαίων 
> r ray 3 », ΄σ 
3 εἶπαν Τί ποιεῖτε ὃ οὐκ ἔξεστιν τοῖς σάββασιν; καὶ 
> \ \ ’ \ ic} > las an 
ἀποκριθεὶς πρὸς αὐτοὺς εἶπεν [ὁ] ᾿Ιησοὺς Οὐδὲ τοῦτο 
> , a 5 / Ὗ “ > / > \ \ ς 
ἀνέγνωτε ὃ ἐποίησεν Δαυεὶδ ὅτε ἐπείνασεν αὐτὸς καὶ οἱ 
> > “ ς > od >) \ Ἂν ox “ 
eT αὐτοῦ; |ws| εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ καὶ 
4 ; 
\ Μ “ / ΕΣ ΕΣ 
TOYC APTOYC THC TIPOPECEWC λαβὼν ἔφαγεν καὶ ἔδωκεν 
a > > “-“ A > », “ \ 
τοῖς μετ΄ αὐτοῦ, OVS οὐκ ἔξεστιν φαγεῖν εἰ μὴ μόνους τοὺς 
σ΄ “ > “ , / ἴε A , 
5 ἱερεῖς; καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς Κύριός ἐστιν ‘tod σαββάτου 
ς \ na > ἐν τῇ > 
60 υἷος τοῦ avOperov.. Ἐγένετο δὲ ἐν ἑτέρῳ 
PY 
, 5 lal διε 3 \ \ \ / 
σαββάτῳ εἰσελθεῖν αὐτὸν εἰς THY συναγωγὴν καὶ διδάσκειν" 
\ > ey] b) n \ ς \ > a ς \ > , 
καὶ nv ἄνθρωπος ἐκεῖ καὶ ἡ χεὶρ αὐτοῦ ἡ δεξιὰ ἦν ξηρά: 
‘a \ ber cr ΄σ 
7 παρετηροῦντο δὲ αὐτὸν οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι εἰ 
“ , | , / ¢/ ΄σ 3 a 
ἐν τῷ σαββάτῳ ᾿ θεραπεύει', ἵνα εὕρωσιν κατηγορεῖν αὐτοῦ. 
\ δὰ \ \ + χὰ oS lone) 
8 αὐτὸς δὲ ἤδει τοὺς διαλογισμοὺς αὐτῶν, εἶπεν δὲ τῷ ἀνδρὶ 
ἢ ’ 
τῷ ἕηρὰν ἔχοντι τὴν χεῖρα Ἔγειρε καὶ στῆθι εἰς τὸ 
ξηρὰν ἔχοντι τὴν χεῖρ yerpe καὶ στῆ 
, \ yf ὌΝ \ a 4 
9 μέσον: καὶ ἀναστὰς ἔστη. εἶπεν δὲ [ὁ] Ἰησοῦς πρὸς 
3 , 3 “ ¢ lol 93 + an , 9 
αὐτούς Ἑπερωτώ ὑμᾶς, εἰ ἔξεστιν τῷ σαββάτῳ ἀγαθο- 
“ Δ “ \ los \ 3 - \ 
10 ποιῆσαι ἢ κακοποιῆσαι, ψυχὴν σῶσαι ἢ ἀπολέσαι; καὶ 
, > \ > 5 na ΕΥΣ 
περιβλεψάμενος πάντας αὐτοὺς εἶπεν avT@ ΄Ἕκτεινον τὴν 
΄ ς 5 ’ 3 “ € Ρ] 
χεῖρά σου: ὁ δὲ ἐποίησεν, καὶ ἀπεκατεστάθη ἡ χεὶρ αὐ- 
nA 5 / 5 ’ , \ 
1 Tov. Αὐτοὶ δὲ ἐπλήσθησαν ἀνοίας, καὶ διελάλουν πρὸς 
Ἅ , POR , Pee) A 
ἀλλήλους TL ἂν ποιήσαιεν τῳ Ιησοῦ. 


» , \ » “ e , , 9 “ DAN 3 
12 Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις ἐξελθεῖν αὐτὸν eis 
\ ld , 53 , a 
TO Opos προσεύξασθαι, καὶ ἦν διανυκτερεύων ἐν τῇ προσ- 
la A a / d ς , ἔ 
13 εὐχῇ τοῦ θεοῦ. καὶ ὅτε ἐγένετο ἡμέρα, προσεφώνησεν 
\ \ > “Ὅ“ \ 3 , eee) > A“ i 
τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, καὶ ἐκλεξάμενος am αὐτῶν δώδεκα, 
a > , Sia at a \ Saas, 
14 0US Kal ἀποστόλους ὠνόμασεν, Σίμωνα ὃν Kal ὠνόμασεν 
la > , \ >) \ 3 a τώ / 

Πέτρον καὶ ᾿Ανδρέαν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ᾿Ιάκωβον καὶ 
> ΄σ an 
15 Ιωάνην καὶ Φίλιππον καὶ Βαρθολομαῖον καὶ Μαθθαῖον 

Ἂν, x > 7 ¢ x 
καὶ Θωμᾶν [καὶ] Ἰάκωβον ᾿Αλφαίου καὶ Σίμωνα τὸν Kadov- 
A > , 5 ’ ΔΉ 3 
16 μενον Ζηλωτὴν καὶ ᾿Ιούδαν ᾿Ιακώβου καὶ ᾿Ιούδαν Ἰσκαριὼθ 
a » ,ὔ , \ 3 > nm » 
17 ὃς ἐγένετο προδότης, καὶ καταβὰς per αὐτῶν ἔστη ἐπὶ 


«ι A , 6 A ’ , 
5 © υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ σαββάτου 7 θεραπεύσει 


Kae 


132 KATA AOTKAN VI 


, ἊΣ , \ a“ 9 a r 
τόπου πεδινοῦ, kal ὄχλος πολὺς μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ πλῆθος 
\ fa Ls > \ / loa > / . 3 Ἁ 
πολὺ τοῦ λαοῦ ἀπὸ πάσης τῆς Ιουδαίας καὶ ερουσαλὴμ 
Ἁ lod / / a A 5 “- 
καὶ τῆς παραλίου Τύρου καὶ Σιδῶνος, οἱ ἦλθαν ἀκοῦσαι 
5 “ \ 3 “ 5 \ »“ wn 
αὐτοῦ καὶ ἰαθῆναι ἀπὸ τῶν νόσων αὐτῶν: καὶ οἱ ἐνοχλού- 
3 \ , 3 ~ 
μενοι ἀπὸ πνευμάτων ἀκαθάρτων ἐθεραπεύοντο" καὶ πᾶς ὁ 
3, 3 4 [4 3 ~ σ , > ΕῚ nm 
ὄχλος ἐζήτουν ἅπτεσθαι αὐτοῦ, ὅτι δύναμις παρ αὑτοῦ 
> , \ 94 , QA Cae a 3 , ‘ > 
ἐξήρχετο καὶ ἰᾶτο πάντας. Καὶ αὐτὸς ἐπάρας τοὺς ὀφθαλ- 
\ 6 4 2 al 
μοὺς αὐτοῦ εἰς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἔλεγεν 
, [2 / € Ν ΙΝ ΄“ 
Μακάριοι οἱ πτωχοί, ὅτι ὑμετέρα ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ 
θεοῦ. 
, e lal ~ ¢ , 
μακάριοι of πεινῶντες νῦν, ὅτι χορτασθήσεσθε. 
~ 7 / 
μακάριοι οἱ κλαίοντες yen ὅτι γελιαξκδ. 
μακάριοί ἐστε ὅταν μισήσωσιν ὑμᾶς οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὅταν 
εἰραρίσ σεν ὑμᾶς καὶ ὀνειδίσωσιν καὶ ἐκβάλωσιν τὸ 
ὄνομα ὑμῶν ὡς πονηρὸν ἕνεκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου" 
χάρητε ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ καὶ σκιρτήσατε, ἰδοὺ γὰρ ὃ 
μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τῷ oupave: κατὰ τὰ αὐτὰ yap 
ἐποίουν τοῖς προφήταις οἱ πατέρες αὐτῶν. 
TIAy eA & χω λ , 2 3 , A , >» 
Wy oval ὑμῖν τοῖς πλουσίοις, OTL ἀπέχετε THY παρακλη- 
ς “ 
σιν ὑμῶν. 
So 0% a ¢ a λ , n a , 
αἶαν, ὠρξηί σίοιεμσξεισλῃσγιένι νῦν, ὅτι πεινάσετε. 
οὐαί, οἱ γελῶντες YU; ὅτι πενθήσετε καὶ κλαύσετε. 
οὐαὶ ὅταν καλῶς ὑμᾶς εἴπωσιν πάντες ob ἄνθρωποι, κατὰ 
τὰ αὐτὰ γὰρ ἐποίουν τοῖς ψευδοπροφήταις οἱ πατέρες 
9 a 
αὐτῶν. 
᾿Αλλὰ ὑμῖν λέγω τοῖς ἀκούουσιν, ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς 
ὑμῶν, καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς, εὐλογεῖτε τοὺς 
καταρωμένους ὑμᾶς, προσεύχεσθε περὶ τῶν ἐπηρεαζόντων 
ὑμᾶς. τῷ τύπτοντί σε ἐπὶ τὴν σιαγόνα πάρεχε καὶ τὴν 
4 
ἄλλην, xalindirentnor aipovros σου τὸ ἱμάτιον καὶ τὸν 
χιτῶνα μὴ κωλύσῃς. παντὶ αἰτοῦντί σε δίδου, καὶ ἀπὸ 
Ν 
τοῦ αἴροντος τὰ σὰ μὴ ἀπαίτει. καὶ καθὼς θέλετε ἵνα 
A 
ποιῶσιν ὑμῖν of ἄνθρωποι, ' ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως. καὶ 


31 καὶ ὑμεῖς 


18 


τ 


20 


21 


22 


24 


25 


26 


27 
28 


Ξ9 


30 


31 
32 


VI KATA AOYTKAN 133 


΄“ > “ la “ 
εἰ ἀγαπᾶτε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστίν; 
\ “ ΄“ 
καὶ γὰρ οἱ ἁμαρτωλοὶ τοὺς ἀγαπῶντας αὐτοὺς ἀγαπῶσιν. 
΄ “ « ΄“ 
33 καὶ [γὰρ] ἐὰν ἀγαθοποιῆτε τοὺς ἀγαθοποιοῦντας ὑμᾶς, 
ποία ὑμῖν χάρις ἐστίν; καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ αὐτὸ ποιοῦσιν. 
Nims | UN 7 3 ζεὶ ) , r , Cs U 
34 καὶ ἐὰν Savionre παρ᾽ ὧν ἐλπίζετε λαβεῖν, ποία ὑμῖν χάρις 
> ’ \ € \ «ς “ , a 3 
[ἐστίν]; καὶ ἁμαρτωλοὶ ἁμαρτωλοῖς δανίζουσιν ἵνα ἀπολά- 
\ / rn \ ΄σ 
3. βωσιν τὰ ἴσα. πλὴν ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ 
3 lal =] 
ἀγαθοποιεῖτε καὶ δανίζετε ᾿ μηδὲν ᾿ ἀπελπίζοντες" καὶ ἔσται 
«ς \ la 
ὁ μισθὸς ὑμῶν πολύς, Kal ἔσεσθε viol Ὑψίστου, ὅτι αὐτὸς 
/ 
36 χρηστός ἐστιν ἐπὶ τοὺς ἀχαρίστους καὶ πονηρούς. Tive- 
>) / ΄σ 
σθε οἰκτίρμονες καθὼς ὁ πατὴρ ὑμῶν οἰκτίρμων ἐστίν" 
Α \ rn 
37 Kal μὴ κρίνετε, Kal ov μὴ κριθῆτε: Kal μὴ καταδικάζετε, 
\ > A ~ 3 , \ 3 / 
καὶ ov μὴ καταδικασθῆτε. ἀπολύετε, καὶ ἀπολυθήσεσθε" 
did \ ὃ θή SYS , \ V4 
38 Ovdore, Kal δοθήσεται ὑμῖν: μέτρον καλὸν πεπιεσμένον 
, 
σεσαλευμένον ὑπερεκχυννόμενον δώσουσιν εἰς τὸν κόλ- 
ἐς κα e \ , a Γ:5 , qT 
Tov ὑμῶν: ᾧ yap μέτρῳ μετρεῖτε ᾿ἀντιμετρηθήσεται 
¢ A 3 A 3 “ , 
39 ὑμῖν. Εἶπεν δὲ καὶ παραβολὴν αὐτοῖς Myre 
,ὔ A nr 5 4 
δύναται τυφλὸς τυφλὸν ὁδηγεῖν; οὐχὶ ἀμφότεροι εἰς βό- 
“΄“ Ν , 
4o θυνον ἐμπεσοῦνται; οὐκ ἔστιν μαθητὴς ὑπὲρ τὸν διδάσκα- 
λον, κατηρτισμένος δὲ πᾶς ἔσται ὡς ὁ διδάσκαλος αὐτοῦ. 
, \ “ »“ ω 
4“ Τί δὲ βλέπεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελ- 
nn ~~ ΄“ 3 
ov σου, τὴν δὲ δοκὸν τὴν ἐν τῷ ἰδίῳ ὀφθαλμῷ οὐ κατα- 
΄“΄ “ ~ ω ld 
42 νοεῖς; πῶς δύνασαι λέγειν τῷ ἀδελφῷ σου ᾿ΑΔδελφέ, ἄφες 
3 A / A 3 “ 9 a Seat \ 
ἐκβάλω τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σου, αὐτὸς τὴν 
> κι Ὁ ὃς a a ‘ 9 , ς ,, “ἡ 
ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σοῦ δοκὸν οὐ βλέπων; ὑποκριτά, ἔκβαλε 
Ley \ “ ~ “ 
πρῶτον τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σοῦ, καὶ τότε διαβλέ- 
Weis τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου ἐκ- 
΄ 3 Ν »ὕ , \ “ A 
43 βαλεῖν. Ov yap ἔστιν δένδρον καλὸν ποιοῦν καρπὸν 
΄“ A / 
σαπρόν, οὐδὲ πάλιν δένδρον σαπρὸν ποιοῦν καρπὸν καλόν. 
a A , “ “ 3 
44 ἕκαστον γὰρ δένδρον ἐκ τοῦ ἰδίου καρποῦ γινώσκεται: οὐ 
\ 3 > Aa , “ ϑῶν » , 
yap ἐξ ἀκανθῶν συλλέγουσιν σῦκα, οὐδὲ ἐκ βάτου σταφυ- 
A “ a 3 “ 
45 λὴν τρυγῶσιν. ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυ- 
ἴων Cad ς ~ 
pov τῆς καρδίας προφέρει τὸ ἀγαθόν, Kat ὁ πονηρὺς ἐκ TOU 


35 μηδένα 38 μετρηθήσεται 


134. KATA AOTKAN VI VII 


a \ / 3 A , 
πονηροῦ προφέρει TO πονηρόν: ἐκ γὰρ περισσεύματος 
“ \ ’ὔ 3 “ , ΄ 
καρδίας λαλεῖ τὸ στόμα αὐτοῦ. Τί δέ με καλεῖτε Κύ- 46 
, 9 κ raq a és , 
ple κύριε, καὶ οὐ ποιεῖτε ᾿ἃ λέγω; πᾶς ὁ ἐρχόμενος πρός 47 
3 ΄σ , ~ > , « 
με καὶ ἀκούων μου τῶν λόγων καὶ ποιῶν αὐτούς, ὑποδείξω 
ee ae , 3 Ν v4 “ ’ 3 > id > fa 
ὑμῖν τίνι ἐστὶν ὅμοιος: ὁμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδομοῦντι 48 
ae. a + \ 3 i Ν ἔθ 6 aN τὰ 
οἰκίαν ὃς ἔσκαψεν καὶ ἐβάθυνεν καὶ ἔθηκεν θεμέλιον ἐπὶ 
4 , 4 ς 
τὴν πέτραν: πλημμύρης δὲ γενομένης προσέρηξεν ὁ ποτα- 
Ἁ rn > 7 “ Θέ τῶν \ 
μὸς τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, Kal οὐκ ἴσχυσεν σαλεῦσαι αὐτὴν διὰ 
A nw 3 a“ 3 , ς A 3 / A 
τὸ καλῶς οἰκοδομῆσθαι αὐτήν. ὁ δὲ ἀκούσας καὶ μὴ 49 
, “ > , , 5 
ποιήσας ὅμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδομήσαντι οἰκίαν ἐπὶ 
\ ~ -π € / Q 
τὴν γῆν χωρὶς θεμελίου, 7 προσέρηξεν ὁ ποταμός, καὶ 
7/A\ z \ RO. \ ta “ έν» 2 , 
εὐθὺς συνέπεσεν, Kal ἐγένετο TO ῥῆγμα τῆς οἰκίας ἐκείνης 
2 Γ3 Selous , / A. Ee 
μέγα. Ἐπειδὴ ἐπλήρωσεν πάντα τὰ ῥήματα τ 
3 ΄“ 3 A > δ “ ~ 3 = > “ 
αὐτοῦ εἰς τὰς ἀκοὰς τοῦ λαοῦ, εἰσῆλθεν εἰς Καφαρναούμ. 
€ a a“ Y, , 
Ἑκατοντάρχου δέ τινος δοῦλος κακῶς ἔχων ἤμελλεν 2 
a a 3 na > , \ ΄΄- . ἡ rn 
τελευτᾷν, ὃς ἦν AUTH ἔντιμος. ἀκούσας δὲ περὶ τοῦ ᾿Ιησοῦ 3 
3 ’ ΄“ 3 , 
ἀπέστειλεν πρὸς αὐτὸν πρεσβυτέρους τῶν ᾿Ιουδαίων, ἐρω- 
Ἂν pe “Ἃς q > \ / Q a 3 “ ε ν 
τῶν αὐτὸν ὅπως ἐλθὼν διασώσῃ τὸν δοῦλον αὐτοῦ. οἱ δὲ 4 
\ > a , oe 
παραγενόμενοι πρὸς τὸν Ἰησοῦν παρεκάλουν αὐτὸν σπου- 
, ie > , » ὯΝ , σ΄ > aA 
δαίως λέγοντες ὅτι ἄξιός ἐστιν ᾧ παρέξῃ τοῦτο, ἀγαπᾷ 5 
Ν \ =) s rn \ \ Cates > , 
yap τὸ ἔθνος ἡμῶν καὶ τὴν συναγωγὴν αὐτὸς @kodopnoeEY 
ca ¢ A 33: “ 3 ’ Ν 3 κι no δὲ > ~ 
ἡμῖν. ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐπορεύετο σὺν αὐτοῖς. ἤδη δὲ αὐτοῦ 6 
> \ 3 , 3 Ν “ ee A ad Ἃ ἕξ 
οὐ μακρὰν ἀπέχοντος ἀπὸ τῆς οἰκίας ἔπεμψεν φίλους ὁ 
: 1 λέ τῴ Κύ ὴ σκύλλου, οὐ ya 
ἑκατοντάρχης λέγων αὐτῷ ὕριε, μὴ υ, γὰρ 
€ / 5 a € A \ , > Na) Ξ ὃ \ Ἰδὲ 
ἱκανός εἰμι ἵνα ὑπὸ τὴν στέγην μου εἰσέλθῃς: διὸ οὐδὲ 7 
3 \ > ’ \ \ 3 “ > x > \ ’ \ 
ἐμαυτὸν ἠξίωσα πρὸς σὲ ἐλθεῖν: adda εἰπὲ λόγῳ, καὶ 
3 / «ς ~ \ \ > A 3, , 5 ς \ > 
ἰαθήτω ὁ παῖς μου: καὶ yap ἐγὼ ἄνθρωπός εἰμι ὑπὸ ἐξου- 8 
», A , \ is 
σίαν τασσόμενος, ἔχων ὑπ᾽ ἐμαυτὸν στρατιώτας, καὶ λέγω 
, / \ , , » JA \ 
τούτῳ Πορεύθητι, καὶ πορεύεται, καὶ ἀλλῷ Ἔρχου, καὶ 
΄ , , “ \ “ 
ἔρχεται, καὶ τῷ δούλῳ μου Ποίησον τοῦτο, καὶ ποιεῖ. 
΄ (4 | “ » ’ 5 / \ 
ἀκούσας δὲ ταῦτα ὃ ᾿Ιησοῦς ἐθαύμασεν αὐτὸν, καὶ στρα- 9 
\ a 3 a > ~ + 53 ,ὕ Κι ον Oe 
eis τῴ ἀκολουθοῦντι αὐτῷ ὄχλῳ εἶπεν Λέγω vply, ουδὲ 
na , οἱ Ν ς 
ἐν τῷ Ἰσραὴλ τοσαύτην πίστιν εὗρον. καὶ ὑποστρέψαν- τὸ 


46 ὃ 1 "Ἐπεὶ δὲ 


VII KATA AOTKAN 135 


> \ > ¢ , 4 A rn ¢ , 
τες εἰς τὸν οἶκον οἱ πεμφθέντες εὗρον τὸν δοῦλον ὑγιαί- 
OvT Kal ἐγένετο ἐν 'τῷ ἑξῆς ἐπορεύθη εἰς 

τι vovTa, Ύ € 2) εςῆς ETTOPEVON 
/ 7 / \ / > lad c 
πόλιν καλουμένην Naiv, καὶ συνεπορεύοντο αὐτῷ οἱ μαθη- 
af \ > a ΝΣ ἝΝ Ἷ € , ἂν a , r 
12 Tal αὐτοῦ καὶ ὄχλος πολύς. ὡς δὲ ἤγγισεν TH πύλῃ τῆς 
4 \ > \ > / \ \ «" (on! 
πόλεως, καὶ ἰδοὺ ἐξεκομίζετο τεθνηκὼς μονογενὴς υἱὸς TH 
rn Sak > 4 a“ ‘ 
μητρὶ αὐτοῦ, καὶ αὐτὴ ἣν χήρα, Kal ὄχλος THs ToAEwS 
> \ 3. ee / > 
13 ἱκανὸς HY σὺν αὐτῇ. Kal ἰδὼν αὐτὴν ὁ κύριος ἐσπλαγ- 
, 3.9 3. δὰ \ ὯΝ 5. κα \ “- \ 
14 χνίσθη ἐπ᾽ αὐτῇ καὶ εἶπεν αὐτῇ Μὴ κλαῖε. καὶ mpooed- 
\ {χε ~ “ ς \ » \ 
θὼν ἥψατο τῆς copov, ot δὲ βαστάζοντες ἔστησαν, καὶ 
Ἐν , \ , ye Se τς / a 
15 εἶπεν Neavioxe, σοὶ λέγω, ἐγέρθητι. καὶ ᾿ἀνεκάθισεν 
¢ \ 4 ᾿ σ΄ \ »ἤ oN a \ 
ὁ νεκρὸς καὶ ἤρξατο λαλεῖν, καὶ ἔδωκεν αὐτὸν TH μητρὶ 
ΕΞ ᾿ r τὶ \ 
16 αὐτοῦ. Ἔλαβεν δὲ φόβος ‘mavras', καὶ ἐδόξαζον τὸν 
\ , σ / “4 3 / 3 ἐὰν a A 
θεὸν λέγοντες ore Προφήτης μέγας ἠγέρθη ev ἡμῖν, Kat 
[χὰ 3 ? ¢ \ A 4 a ΄σ ς 
17 ὅτε Ἐπεσκέψατο ὁ θεὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ. καὶ ἐξῆλθεν ὁ 
/ « > ¢ ws , \ 3 a \ , “ 
λόγος οὗτος ἐν ὅλῃ τῇ Ιουδαίᾳ περὶ αὐτοῦ καὶ πασῃ τῇ 

/ 
περιχώρῳ. 

A > ’ » i ς A 9 - QA , 

18 Kai ἀπήγγειλαν ‘Iwaver of μαθηταὶ αὐτοῦ περὶ πάντων 
/ \ na a 
τούτων. καὶ προσκαλεσάμενος δύο τινὰς τῶν μαθητῶν 
> Pin ἴδον , + \ \ , , δ DAKE 
19 αὐτοῦ ὁ ‘Iwavns ἔπεμψεν πρὸς τὸν κύριον λέγων Σὺ εἰ ὁ 
2 / x & a , Ν 
20 ἐρχόμενος ἢ ἕτερον προσδοκῶμεν; παραγενόμενοι δὲ πρὸς 
23S Co, 5 > , ¢ N Say, 
αὐτὸν οἱ ἄνδρες εἶπαν ᾿Ιωάνης ὁ βαπτιστὴς ἀπέστειλεν 
Οὐ Ὁ A \ , \ oop eS Meee , zy (Res αἰ 
ἡμᾶς πρὸς σὲ λέγων Σὺ εἶ ὁ ἐρχόμενος ἢ ἄλλον προσδο- 
= 3 > aA a \ 
οι Κῶμεν; ἐν ἐκείνῃ TH Opa ἐθεράπευσεν πολλοὺς ἀπὸ 
/ \ , a - 
νόσων καὶ μαστίγων καὶ πνευμάτων πονηρῶν, καὶ τυφλοῖς 
λλ ee > / Ke \ > 6 \ 5 » a 
22 πολλοῖς ἐχαρίσατο βλέπειν. καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς 
, > > 
Πορευθέντες ἀπαγγείλατε “Iwaver ἃ εἴδετε καὶ ἠκούσατε" 
Ni 3 / “ 
τυφλοὶ ANABAETIOYCIN, χωλοὶ περιπατοῦσιν, λεπροὶ καθα- 
’ 
ρίζονται καὶ κωφοὶ ἀκούουσιν, νεκροὶ ἐγείρονται, τττωχοὶ 
= , a Ν 
23 EYAPPEAIZONTAI* καὶ μακάριός ἐστιν ὃς ἐὰν μὴ σκανδα- 
24 λισθῆ ἐν ἐμοί. ᾿Απελθόντων δὲ τῶν ἀγγέλων 
5 ,ὔ + , 4 \ +f δον / , 
Ιωάνου ἤρξατο λέγειν πρὸς τοὺς ὄχλους περὶ Iwavov Τὶ 
ϑέρο. δ > \ » , , ον bate 
ἐξήλθατε eis τὴν ἔρημον θεάσασθαι; κάλαμον ὑπὸ ἀνέμου 
/ ~ , 3 
25 σαλευόμενον ; ἀλλὰ Ti ἐξήλθατε ἰδεῖν; ἄνθρωπον ἐν pada- 


τ τῇ 15 ἐκάθισεν 16 ἅπαντας 20 ἕτερον 


136 KATA AOTKAN VII 


“ ς , > ’, ᾿ id \ ΟΝ ¢ i Ve , ay 
κοῖς ἱματίοις ἠμφιεσμένον ; ἰδοὺ οἱ ἐν ἱματισμῷ ἐνδόξῳ καὶ 
Led ς / > ae / > / > Ν , 
τρυφῇ ὑπάρχοντες ἐν τοῖς βασιλείοις εἰσίν. ἀλλὰ τί 
»»7 7 ἢ , Cae ‘ 
ἐξήλθατε ἰδεῖν; προφήτην; vai, λέγω ὑμῖν, καὶ περισσότε- 
J © ff “a 
pov προφήτου. οὗτός ἐστιν περὶ ov γέγραπται 
>| alee eS "ων \ v / st / 
AOY ATTOCTEAAW TON ἄγγελον MOY TIPO TITPOCWTTOY 
ΠΟΥ, 
ἃ , ᾿ e / v Ψ 
ὃς KATACKEYACE! τὴν OAGN COY ἔλλττροοθέν COY. 
, «ς a , > “ “ 
λέγω ὑμῖν, μείζων ἐν γεννητοῖς γυναικῶν ᾿Ιωάνου οὐδεὶς 
» e X , 3 A , nw ΄“ , 
ἔστιν: ὁ δὲ μικρότερος ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ μείζων 
> ~ 3 , ἃ = € \ > , Ν « = 
αὐτοῦ eoriv.— Kal mas ὁ λαὸς ἀκούσας καὶ ot τελῶναι 
3 Ἁ , ΄ 3 
ἐδικαίωσαν τὸν θεόν, βαπτισθέντες τὸ βάπτισμα Iwavov- 
» n nw > 
of δὲ Φαρισαῖοι καὶ of νομικοὶ τὴν βουλὴν τοῦ θεοῦ ἠθέ- 
td \ , “ 3 
τησαν εἰς ἑαυτούς, μὴ βαπτισθέντες ὑπ᾽ αὐτοῦ. -- Τίνι οὖν 
3 ’ “ la 
ὁμοιώσω τοὺς ἀνθρώπους τῆς γενεᾶς ταύτης, καὶ τίνι εἰσὶν 
“ - ΄ “ 
ὅμοιοι; ὅμοιοί εἰσιν παιδίοις τοῖς ἐν ἀγορᾷ καθημένοις καὶ 
΄σ a 
προσφωνοῦσιν ἀλλήλοις, a λέγει 
ς ΄ 3 “ 
ἩΗὐλήσαμεν ὑμῖν καὶ οὐκ ὠρχήσασθε:' 
ἐθρηνήσαμεν καὶ οὐκ ἐκλαύσατε: 
x , \ > ’ c \ \ + + ΄ 
ἐλήλυθεν γὰρ ᾿Ιωάνης ὁ βαπτιστὴς μὴ ἔσθων ἄρτον μήτε 
, 5: Ν , , -, ba ad ς εν 
πίνων οἶνον, καὶ λέγετε Δαιμόνιον ἔχει: ἐλήλυθεν ὁ υἱὸς 
“ 5 ’ » \ , 4 , > A > 
τοῦ ἀνθρώπου ἔσθων καὶ πίνων, καὶ λέγετε ᾿Ιδοὺ ἄνθρω- 
’ \ 9 ’ , ~ \ ¢ ~ 
aos φάγος καὶ οἰνοπότης, φίλος τελωνῶν καὶ ἁμαρτωλῶν. 
\ > , ς , 3 δ - , ~ , ee | 
καὶ ἐδικαιώθη ἡ σοφία ἀπὸ πάντων τῶν τέκνων αὐτῆς. 
-H , δέ > al ® , σ“ ,, 3 > 
ρώτα δέ τις αὐτὸν τῶν Φαρισαίων wa φάγῃ per av- 
“ Ν > \ > \ > cas , , 
τοῦ: καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸν οἶκον τοῦ Φαρισαίου κατεκλί- 
\ τ \ \ 4 = > A , ς , \ 
θη. Kai ἰδοὺ γυνὴ ἥτις ἦν ἐν τῇ πόλει ἁμαρτωλός, καὶ 
»“» Ὡ nw an , 
ἐπιγνοῦσα ὅτι κατάκειται ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Φαρισαίου, κομί- 
na b) \ 
σασα ἀλάβαστρον μύρου καὶ στᾶσα ὀπίσω mapa τοὺς 
’ 3 a , “ , + , \ 
πόδας αὐτοῦ κλαίουσα, Tots δάκρυσιν ἤρξατο βρέχειν τοὺς 
, 9 ra \ r \ ΄“-ἅ ΄σ 3 lod > v4 
πόδας αὐτοῦ καὶ ταῖς θριξὶν τῆς κεφαλῆς αὐτῆς ἐξέμασ- 
\ , A / > “ Ἀ » vo 
σεν, καὶ κατεφίλει τοὺς πόδας αὐτοῦ καὶ ἤλειφεν TO 


26 


27 


28 


29 


30 
31 


32 


33 
34 


35 
36 


37 


38 


, > 4 ad \ > 
μύρῳ. “Iddv δὲ ὁ Φαρισαῖος ὁ καλέσας αὐτὸν εἶπεν ἐν 39 


ς a κί os " 3 [ὁ] φή ae x 
εαυτῷ λέγων ὕτος εἰ ἣν |o| προφήτης, ἐγίνωσκεν ἂν 


35 τών τέκνων αὐτῆς πάντων 


VII VIII KATA AOTKAN 137 


, \ \ « \ v4 “ > “ ω ς , 
ris Kal ποταπὴ ἡ γυνὴ ἥτις ἅπτεται αὐτοῦ, ὅτι ἁμαρτωλὸς 
> ς > - ν \ > , ,ὔ 
go ἐστιν. καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν πρὸς αὑτὸν ΣΙι- 
»" / > “ ¢ 4 / > ὕ , 
μων, ἔχω σοί τι εἰπεῖν. ὁ δέ Διδάσκαλε, εἰπέ, φησίν. 
> “ ,ὔ ς e / , 
4x δύο χρεοφιλέται ἦσαν δανιστῇ Twi: ὁ εἷς wperev δηνάρια 
, « \ σ΄ , \ eee 
4a πεντακόσια, ὁ δὲ ἕτερος πεντήκοντα. μὴ ἐχόντων αὐτῶν 
~ > , 53 an r 
ἀποδοῦναι ἀμφοτέροις ἐχαρίσατο. τίς οὖν αὐτῶν πλεῖον 
> , Sin ἢ > \ , a ς 
43 ἀγαπήσει αὐτόν; ἀποκριθεὶς Σίμων εἶπεν Ὕπολαμ- 


/ ¢ iy 4 - > , ς \ μὴ Sia > 
βάνω ore ᾧ TO πλεῖον ἐχαρίσατο. 0 δὲ εἶπεν αὐτῳ Ορ- 

“ ᾿, A \ \ ‘ r ins / 
44 θῶς ἔκρινας. και στραφεὶς πρὸς τὴν γυναίκα τῷ Σίμωνι 


+” , , Ν “ Pp δ. / 5 \ 
ἔφη Βλέπεις ταύτην τὴν γυναῖκα; εἰσῆλθόν gov εἰς τὴν 
Bed μέ cr δι. Δ] , > » ef \ κ΄ 
οἰκίαν, ὕδωρ “poe ἐπὶ πόδας οὐκ ἔδωκας: αὕτη δὲ τοῖς 
’ » 3 \ , \ “ \ 7 A 
δάκρυσιν ἔβρεξέν pov τοὺς πόδας καὶ ταῖς θριξὶν αὐτῆς 
> , a 5 > € ΄σ“΄ 

45 ἐξέμαξεν. φίλημά μοι οὐκ ἔδωκας: αὕτη δὲ ἀφ᾽ ns εἰσῆλ- 

ERO 5 ἈΠ ΤΟΥ \ \ 

46 θον οὐ ᾿διέλιπεν᾽ καταφιλοῦσά μου τοὺς πόδας. ἐλαίῳ τὴν 

, 5 ” of \ , v 
κεφαλήν μου οὐκ ἤλειψας αὕτη δὲ μύρῳ ἤλειψεν τοὺς 
ic ε , 

47 πόδας μου. οὗ χάριν, λέγω σοι, ἀφέωνται αἱ ἁμαρτίαι av- 
τῆς αἱ πολλαί, ὅτι ἠγάπησεν πολύ: ᾧ δὲ ὀλίγον ἀφίεται 
7 ἢ one : Y : ᾽ 
Dh > “ 5 \ 2A ’ , , Cane , 

48 ὀλίγον ἀγαπᾷ. εἶπεν δὲ αὐτῇ ᾿Αφέωνταί σου ai ἁμαρτίαι. 

li lal 

49 καὶ ἤρξαντο of συνανακείμενοι λέγειν ἐν ἑαυτοῖς Tis 
Ὁ a ¢ ’ > > A A 

so οὗτός ἐστιν ὃς καὶ ἁμαρτίας ἀφίησιν; εἶπεν δὲ πρὸς τὴν 

~ , , 2 , 
γυναῖκα “H πίστις cov σέσωκέν σε" πορεύου eis εἰρήνην. 
\ > , 3 “ “ \ SEEN , 4 

τ Kat ἐγένετο ἐν τῷ καθεξῆς καὶ αὐτὸς διώδευεν κατα 

/ , / A 
πόλιν καὶ κώμην κηρύσσων Kal εὐαγγελιζόμενος THY βασι- 
, “ la) “-“ “ 

2 λείαν τοῦ θεοῦ, καὶ οἱ δώδεκα σὺν αὐτῷ, καὶ γυναῖκές τινες 
a > \ “ 
αἱ ἦσαν τεθεραπευμέναι ἀπὸ πνευμάτων πονηρῶν καὶ 
> ~ ε > χὰ 
ἀσθενειῶν, Μαρία ἡ καλουμένη Μαγδαληνή, ἀφ᾽ ns δαι- 

’ὔ [τ \ > , \ 3 U \ Κ΄“ » / 

3 μόνια ἑπτὰ ἐξεληλύθει, Kal “Iwava γυνὴ Χουζὰ ἐπιτρόπου 
c , \ , \ os , a / 
Hp@dov καὶ Σουσάννα καὶ ἕτεραι πολλαί, αἰτιψες διηκό- 

> ΄ 2 las a“ 

4 vouv αὐτοῖς ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐταῖς. Συνι- 
/ A 2 A \ “ \ , » a 
ὄντος δὲ ὄχλου πολλοῦ καὶ τῶν κατὰ πόλιν ἐπιπορευομέ- 

: \ ΟΝ πὰ ΄σ io 7, 
5 νων πρὸς αὐτὸν εἶπεν διὰ παραβολῆς Ἐξῆλθεν ὁ σπείρων 
cas rn \ a ΄ \ 
τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ. καὶ ἐν τῷ σπείρειν αὐτὸν 
a \ + \ 
ὃ μὲν ἔπεσεν παρὰ τὴν ὁδόν, καὶ κατεπατήθη καὶ τὰ πε- 


44 μου ἐπὶ τοὺς 45 διέλειπεν 


138 KATA AOTKAN VII 


A ~ > “ 3 / \ “ 
τεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατέφαγεν αὐτὸ. καὶ τερον κατέπεσεν 6 


> Χ id Ν Ν > [4 4 4 \ + > , 
ἐπὶ τὴν πέτραν, καὶ φυὲν ἐξηράνθη διὰ τὸ μὴ ἔχειν ἰκμάδα. 


᾿ , »” ) x > x ‘ - 
καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐν μέσῳ τῶν ἀκανθῶν, καὶ συνφυεῖσαι 7 


ς cA 3 , δ᾽ ΔΎ \ 4 + ΟῚ \ 
ai ἄκανθαι ἀπέπνιξαν αὐτό. καὶ ἕτερον ἔπεσεν εἰς THY 
γῆν τὴν ἀγαθήν, καὶ φυὲν ἐποίησεν καρπὸν ἑκατονταπλα- 

, a , 2 / ¢c yy 3 3 hee > 
giova. Ταῦτα λέγων ἐφώνει Ὃ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκου- 
’ > / A 3 \ ς A > 5S 
έτω. Ἑπηρώτων δὲ αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτου 
τίς αὕτη εἴη ἡ παραβολή. ὁ δὲ εἶπεν Ὑμῖν δέδοται 
γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ, τοῖς δὲ λοι- 
mois ἐν παραβολαῖς, ἵνα BAETTONTEC MA BA€TTWCIN Kal 

¢ 

AKOYONTEC-MN CYNIWCIN. ἔστιν δὲ αὕτη ἡ παραβολή. O 

> \ ¢€ , an “ € x \ Ν ς , 
σπόρος ἐστὶν 6 λόγος τοῦ θεοῦ. οἱ δὲ mapa τὴν ὁδὸν 


8 


9 


Io 


ΟῚ ς 25 , 53 a4 ς t \ > 4 - 
εἰσιν οἱ ΘΚ ΟΕ ΕΕΘΣ εἰτα πβλίξύσι O ὀώβέλβο Kal alpet TOV 


λόγον ἀπὸ τῆς καρθίας shi ce iva μὴ πιστεύσαντες σωθῶ- 
σιν. οἱ δὲ ἐπὶ ‘Ths πέτρας οἱ ὅταν ἀκούσωσιν μετὰ χαρᾶς 
Ν 

δέχονται τὸν λόγον, καὶ ᾿οὗτοι' ῥίζαν οὐκ ἔχουσιν, ol πρὸς 
\ 4 \ > ~ “ 3 / 

καιρὸν πιστεύουσιν καὶ ἐν καιρῷ πειρασμοῦ ἀφίστανται. 
Ν Ἂ 3 U ἐν ὔ 5 3 ’ 

τὸ δὲ εἰς τὰς ἀκάνθας πεσόν, οὗτοί εἰσιν ol ἀκούσαντες, 

ς an ς a a , , 

καὶ ὑπὸ μεριμνῶν καὶ πλούτου καὶ ἡδονῶν τοῦ βίου πορευὸ- 

σε \ \ > “ 

μενοι συνπνίγονται καὶ οὐ τελεσφοροῦσιν. τὸ δὲ ἐν τῇ 

ὋΣ “ Ὥς , “ 2 , a \ 9 “- 

καλῇ γῇ, οὗτοί εἰσιν οἵτινες ἐν καρδίᾳ καλῇ καὶ ἀγαθῇ 


9 , ᾿ a 25 
ἀκούσαντες τὸν λόγον κατέχουσιν καὶ καρποφοροῦσιν ἐν 


«ς ΄ 
ὑπομονῇ. Οὐδεὶς δὲ λύχνον ἅψας καλύπτει 
Due ἜΝ , ΓᾺ ε 4 / , 3 2 a SS , 
αὐτὸν σκεύει ἢ ὑποκάτω κλίνης τίθησιν, ἀλλ᾽ ἐπὶ λυχνίας 
/ Ὁ ς > , , \ es 2 \ 
τίθησιν, iva οἱ εἰσπορευόμενοι βλέπωσιν TO φῶς. οὐ yap 
» A a > \ / 3 A 3 / a 
ἔστιν κρυπτὸν ὃ οὐ φανερὸν γενήσεται, οὐδὲ ἀπόκρυφον ὃ 
>? va > “ 
οὐ μὴ γνωσθῇ καὶ εἰς φανερὸν ἔλθῃ. Βλέπετε οὖν πῶς 
3 , a a x \ » ὃ θή ae XS x NW. 
ἀκούετε: ὃς ἂν yap ἔχῃ, δοθήσεται αὐτῷ, Kat os ἂν μὴ ἐχῇ; 
Vere a Ὁ pe 
καὶ ὃ δοκεῖ ἔχειν ἀρθήσεται ἀπ᾽ αὐτοῦ. 
> 
Παρεγένετο δὲ πρὸς αὐτὸν ἡ μήτηρ καὶ οἱ ἀδελφοὶ 
, ~ va “ \ \ ἐς 
αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἠδύναντο συντυχεῖν αὐτῴ διὰ τὸν ὄχλον. 
> , a 3 
ἀπηγγέλη δὲ αὐτῷΆΗῪ ἫἪ μήτηρ σου καὶ οἱ ἀδελφοί σου 
¢ 4 »ἤ 3 - , , ς δ ΝΣ \ 62 
ἑστήκασιν ἔξω ἰδεῖν θέλοντές oe. ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν 


13 τὴν πέτραν | αὐτοὶ 23 εἰς τὴν λίμνην ἀνέμον 


14 


15 


τό 


17 


18 


19 


20 


21 


VIII KATA AOTKAN 139 


‘ 5 / \ > , @ ,ὔ > ς 
πρὸς αὐτούς Μήτηρ μου καὶ ἀδελφοί μου οὗτοι εἰσιν ot 
‘ “ lal ) ’ ~ 
Tov λόγον Tov θεοῦ ἀκούοντες καὶ ποιοῦντες. 
> , \ > ΄“ “ «ς ΄ \ > \ ΘΟ > 
22 Ἐγένετο δὲ ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν καὶ αὐτὸς ἐνέβη εἰς 
δι \ ς Ν > a \ ἘΣ A > / , 
πλοῖον καὶ of μαθηταὶ αὐτοῦ, καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Διέλ- 
9 Α 4 A / \ 3 ὃ / 
23 θωμεν εἰς TO πέραν τῆς λίμνης, καὶ ἀνήχθησαν. πλεὸν- 
et 3 > , r | ee Jamey 3 
των δὲ αὐτῶν ἀφύπνωσεν. καὶ κατέβη λαῖλαψ ᾿ ἀνέμου εἰς 
\ = “ 3 , 
o4 τὴν λίμνην᾽, Kal συνεπληροῦντο Kal ἐκινδύνευον. προσελ- 
/ Ν / 3 \ , > / » / 
θόντες δὲ διήγειραν αὐτὸν λέγοντες Επιστάτα ἐπιστάτα, 
3 λλ , θ ὰ ς δὲ ὃ θ \ 3 4 ν “ | oO 
ἀπολλύμεθα: ὁ δὲ διεγερθεὶς ἐπετίμησεν τῷ ἀνέμᾳ 
Ν ied , om v4 \ > , ΝΥ 3 , 
καὶ τῷ κλύδωνι τοῦ ὕδατος, Kal ἐπαύσαντο, καὶ ἐγένετο 
/ ὌΝ > “ “ ς , ς “ 
25 γαλήνη. εἶπεν δὲ αὐτοῖς Ποῦ ἡ πίστις ὑμῶν; φοβη- 
\ 3 / , A 
θέντες δὲ ἐθαύμασαν, λέγοντες πρὸς ἀλλήλους Tis apa 
fe. 8 > σ“ a > , A ἢ 
οὗτός ἐστιν OTL καὶ τοῖς ἀνέμοις ἐπιτάσσει καὶ τῷ ὕδατι, 
\ ς , > ΄“ 
26 καὶ ὑπακούουσιν αὐτῷ; Καὶ κατέπλευσαν εἰς 
\ / “ ~ 4 3 9 a 
τὴν χώραν τῶν Τερασηνῶν, ἥτις ἐστὶν ἀντίπερα τῆς Ταλι- 
λαίας. ἐξελθόντι δὲ αὐτῷ ἐπὶ τὴν γῆν ᾿ὑπὴν ἀνή 
27 ise Ὁ ἐπὶ THY γῆν ὑπήντησεν ἀνήρ 
a ae. os , », , , “ 3 
τις ἐκ τῆς πόλεως ἔχων δαιμόνια: καὶ χρόνῳ ἱκανῷ οὐκ ἐνε- 
l ι 
, [e / \ 5 ιν ὁ > ᾿ὔ > > 3 “ , 
δύσατο ἱμάτιον, καὶ ev οἰκίᾳ οὐκ ἔμενεν ἀλλ᾽ ἐν τοῖς μνή- 
>) \ Ν \ 5 “ 3 / ’ 9 lan 
28 μασιν. ἰδὼν δὲ τὸν Ἰησοῦν ἀνακράξας προσέπεσεν αὐτῷ 
\ a / 2 4 ae \ \ a> a ΟΝ “- 
καὶ φωνῇ μεγάλῃ εἶπεν Τί ἐμοὶ καὶ σοί, ᾿Ιησοῦ υἱὲ [τοῦ 
a mee ,ὔ , , ’ if [5 
29 θεοῦ) τοῦ ὑψίστου; δέομαί σου, μή με βασανίσῃς: ἵπα- 
, 7 \ a , A 3 , > A 5. 5 
ρήγγελλεν' γὰρ τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ ἐξελϑεῖν ἀπὸ 
“ Ψ ,ὔ, lad \ / / 5 , 
Tov ἀνθρώπου. πολλοῖς yap χρόνοις συνηρπάκει αὐτόν, 
\ > / [4 , \ , , Q 
καὶ ἐδεσμεύετο advoecw καὶ πέδαις φυλασσόμενος, καὶ 
\ ee cr? 5 Ξ- , \ 
διαρήσσων τὰ δεσμὰ ἠλαύνετο ᾿ἀπὸ τοῦ δαιμονίου εἰς τὰς 
Ἄς ΨᾺΑ > / δὲ 5. aN ἐν» a , \ yA , 
30 ἐρήμους. ἐπηρώτησεν δὲ αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς Ti σοὶ ὀνομὰ 
> ς ΩΝ , “ los , A 
ἐστιν; ὁ δὲ εἶπεν Λεγιών, ὅτι εἰσῆλθεν δαιμόνια πολλὰ 
> 7 \ > , 3 los 
31 εἰς αὐτόν. καὶ παρεκάλουν αὐτὸν ἵνα μὴ ἐπιταξῃ αὐτοῖς 
, > ΄σ 3 “ 3 , , 
32 εἰς τὴν ἄβυσσον ἀπελθεῖν. "Hy δὲ ἐκεῖ ἀγέλη χοίρων 
= 6 Sl κ ἥ ’ 5... 
ἱκανῶν ᾿βοσκομένη᾽ ἐν τῷ ὄρει: καὶ παρεκάλεσαν αὑτὸν 
“ > , Mek os 9 > , ΟῚ n ον" «νον 
ἵνα ἐπιτρέψῃ αὐτοῖς εἰς ἐκείνους εἰσελθεῖν: καὶ ἐπέτρεψεν 
» “ 3 , 4 A , b) \ ~ 3 , 
33 αὐτοῖς. ἐξελθόντα δὲ τὰ δαιμόνια ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου 
nes \ Ψ ε > , iY - 
εἰσῆλθον εἰς τοὺς χοίρους, καὶ ὥρμησεν ἡ ἀγέλη κατὰ τοῦ 


27 ὑπήντησέν [τις] ἀνὴρ 29 παρήγγειλεν | ὑπὸ 32 βοσκομένων 


140 KATA AOTKAN VIII 


“ \ , > 
κρημνοῦ εἰς τὴν λίμνην Kal ἀπεπνίγης. ᾿Ἰδόντες δὲ of 34 
, A A 
βόσκοντες τὸ γεγονὸς ἔφυγον καὶ ἀπήγγειλαν εἰς τὴν 
/ \ > ‘ > 4 5 “ 3, ᾿] ΝᾺ \ A 
πόλιν καὶ εἰς τοὺς ἀγρούς. ἐξῆλθον δὲ ἰδεῖν τὸ γεγονὸς 35 
A ee ‘ \ 3 ca \ οἱ , \ a 
καὶ ἦλθαν πρὸς τὸν ᾿Ιησοῦν, καὶ εὗραν καθήμενον τὸν ay- 
6 249 oS \ ὃ / » et θ ς ΄, Ν 
ρωπον ap οὗ τὰ δαιμόνια ἐξῆλθεν ἱματισμένον καὶ σω- 
“ Α 4 , a 3 “ \ > , 
φρονοῦντα παρὰ τοὺς πόδας [τοῦ] ᾿Ιησοῦ, καὶ ἐφοβήθησαν. 
Ἂχ \ eee cL SM δὼ ς 
ἀπήγγειλαν δὲ αὐτοῖς οἱ ἰδόντες πῶς ἐσώθη ὁ δαιμονι- 36 
, \ 3 / n »- 
σθείς. καὶ ἠρώτησεν αὐτὸν ἅπαν τὸ πλῆθος τῆς περι- 37 
/ ΄-- ~ > “ > 2 er a 7 , 
χώρου τῶν Τερασηνῶν ἀπελθεῖν ἀπ᾿ αὐτῶν, ὅτι φόβῳ 
, , ES Ν > \ 5 ~ «ς 7, 
μεγάλῳ ouveixovto: αὐτὸς δὲ ἐμβὰς εἰς πλοῖον ὑπέ- 
στρεψεν. ἐδεῖτο δὲ αὐτοῦ ὁ ἀνὴρ ἀφ᾽ οὗ ἐξεληλύθει 38 
\ Ud 2 \ Ἐπ τον 3ι 4 \ 5. ἐδ , 
τὰ δαιμόνια εἶναι σὺν αὐτῷ: ἀπέλυσεν δὲ αὐτὸν λέγων 
ε 7 Α > “ “ 
Υπόστρεφε εἰς τὸν οἶκόν σου, καὶ διηγοῦ ὅσα σοι ἐποίησεν 39 
¢ hee ee DT er \ / U a 
ὁ θεός. καὶ ἀπῆλθεν καθ᾽ ὅλην τὴν πόλιν κηρύσσων ὅσα 
> > “ nr 
ἐποίησεν αὐτῷ ὁ ᾿Ἰησοῦς. 
nw A > , 
Ἐν δὲ τῷ ὑποστρέφειν τὸν Ἰησοῦν ἀπεδέξατο 4o 
3 , r > , 
αὐτὸν ὁ ὄχλος, ἦσαν yap πάντες προσδοκῶντες αὕτον. 
\ 3 A 3 > A af γ7 \ Fe 7 
Καὶ ἰδοὺ ἦλθεν aynp ᾧ ὄνομα ᾿Ἰάειρος, καὶ οὗτος 4x 
“- ΄ «ς “ \ \ 
ἄρχων τῆς συναγωγῆς ὑπῆρχεν, καὶ πεσὼν Tapa τοὺς 
, 9 rn Uy SoA 3 “ ΕῚ Ν τὶ 
πόδας Ἰησοῦ παρεκάλει αὐτὸν εἰσελθεῖν εἰς τὸν οἰκον 
- σ , 4 > >, A € A oem 
αὐτοῦ, ὅτι θυγάτηρ povoyerns ἦν αὐτῷ ὡς ἐτῶν 42 


3 3 Ν “ «ς U 
δώδεκα καὶ αὐτὴ ἀπέθνησκεν. Ἐν δὲ τῷ ὕπαγειν 
x > , A > 
αὐτὸν οἱ ὄχλοι συνέπνιγον αὐτόν. καὶ γυνὴ οὔσα 43 


3 ee ef 2 ἃ δι: ὃν ὅς ’ ἰχ 2 a 
ἐν ῥύσει αἵματος ἀπὸ ἐτῶν δώδεκα, ἥτις οὐκ ἰσχυσεν 
> 9 3 A “~ en » “ 
ἀπ᾽ οὐδενὸς θεραπευθῆναι, προσελθοῦσα ὄπισθεν ἥψατο 44 
“ a > ~ ~ 
τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ, καὶ παραχρῆμα 
“a a en 5 ς > “ 
ἔστη ἡ ῥύσις τοῦ αἵματος αὐτῆς. καὶ εἶπεν ὁ Ἰησοὺς 45 
> > ς 
Τίς ὁ ἁψάμενός μου; ἀρνουμένων δὲ πάντων εἶπεν oO 
1 > , 
Πέτρος ᾿Ἐπιστάτα, οἱ ὄχλοι συνέχουσίν σε καὶ ἀποθλί- 
€ ee a a σ , , δ Ν 
βουσι. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν ἝἭΨψατό pov τις, ἐγὼ 46 
\ : val 3 ~ “ c 
yap ἔγνων δύναμιν ἐξεληλυθυῖαν ἀπ᾽ ἐμοῦ. ἰδοῦσα δὲ ἡ 47 
γυνὴ ὅτι οὐκ ἔλαθεν τρέμουσα ἦλθεν καὶ προσπε- 
σοῦσα αὐτῷ δι᾽ ἣν αἰτίαν ἥψατο αὐτοῦ ἀπήγγειλεν ἐνώ- 
ὑτῷ Ov ἣν αἱ ἣ τοῦ ἀπήγγειλεν 


4τ αὐτὸς 


VIII IX KATA AOTKAN 141 


A a“ “-“ Α ς ΟΥ̓. ΄σ΄ ες ‘ 

48 πίον παντὸς τοῦ λαοῦ καὶ ws ἰάθη παραχρῆμα. ὁ δὲ 
= } Seti U ς 
εἶπεν αὐτῇ Θυγάτηρ, n πίστις σου σέσωκέν σε" πορεύου 

’ὔ li > a lal \ “ 

49 εἰς εἰρήνην. "Ete αὐτοῦ λαλοῦντος ἔρχεταί τις παρὰ τοῦ 
γ , / , € , 
ἀρχισυναγώγου λέγων ore Τέθνηκεν 1 θυγάτηρ σου, 

’ ’ \ , c \ > ΄“ » , 

50 μηκέτι σκύλλε τὸν διδάσκαλον. ὁ δὲ ᾿Ιησοῦς ἀκούσας 
5 (6 5 “ Mn B a“ / , αἱ o8 ΟἿ 
ἀπεκρίθη αὐτῷ n φοβοῦ, μόνον πίστευσον, καὶ own 

P 5) \ Nas \ > 7 > Dyn > κ . 

sr σεται. ἐλθὼν δὲ εἰς τὴν οἰκίαν οὐκ ἀφῆκεν εἰσελθεῖν τινὰ 

‘ > a ? \ , \ Vase / \ 37 ἢ \ \ 
συν αὐτῷ εἰ μὴ Πέτρον καὶ Imavny καὶ Ἰάκωβον καὶ τὸν 
a \ \ “ , 

52 πατέρα τῆς παιδὸς Kal THY μητέρα. ἔκλαιον δὲ πάντες Kal 
> / ? ’ ig \ > \ / > \ 2 , 
ἐκόπτοντο αὐτὴν. ὁ δὲ εἶπεν Μὴ κλαίετε, ov yap ἀπέ- 

ΡῚ , > ΄ , of 

53 θανεν ἀλλὰ καθεύδει. Kal κατεγέλων αὐτοῦ, εἰδότες ὅτι 
> ’ Ἂς (ἃ ~ 5 ~ / 

54 ἀπέθανεν. αὐτὸς δὲ κρατήσας THs χειρὸς αὐτῆς ἐφώνησεν 

oe , \ ~ > 

55 λέγων “H παῖς, ἔγειρε. καὶ ἐπέστρεψεν τὸ πνεῦμα αὖ- 
΄“ Ἁ 5 ΄“ > a “ 
τῆς, καὶ ἀνέστη παραχρῆμα, καὶ διέταξεν αὐτῇ δοθῆναι 

Lal fs “ > σα ¢ / 
56 φαγεῖν. καὶ ἐξέστησαν οἱ γονεῖς αὐτῆς: ὁ δὲ παρήγγειλεν 
~ nr 4 , 
αὐτοῖς μηδενὶ εἰπεῖν τὸ γεγονός. 


, eee n , 
1 Συνκαλεσάμενος δὲ τοὺς δώδεκα ἔδωκεν ᾿αὐτοῖς δύ- 
7 , , Ld 
ναμιν᾿ καὶ ἐξουσίαν ἐπὶ πάντα τὰ δαιμόνια καὶ νόσους 
/ \ > Ἂ \ 
2 θεραπεύειν, καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς κηρύσσειν τὴν Bact 
“ “ a > ἃ 5 , 
3λείαν τοῦ θεοῦ καὶ ἰᾶσθαι, καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς 
A 7 2 \ eas / er , , 
Μηδὲν αἴρετε εἰς τὴν ὁδόν, μήτε ῥάβδον μήτε πήραν 
/ > / > , - , “ + 
μὴτε ἄρτον μήτε ἀργύριον, pyre δύο χιτῶνας ἔχειν. 
\ 3 ἃ Ἃ ἌΣ ἃ 8. ΕἸ Ὴ3 » “ ὕ \ 5 παῖς 
4 καὶ εἰς ἣν ἂν οἰκίαν εἰσέλθητε, ἐκεῖ μένετε καὶ ἐκεῖθεν 
» Me 4 \ A “Δ δ , ς a 3 , 
s ἐξέρχεσθε. καὶ ὅσοι ἂν μὴ δέχωνται ὑμᾶς, ἐξερχόμενοι 
3 A Lon / Ρ) Ἁ 4 5 ra 
amo τῆς πόλεως ἐκείνης τὸν κονιορτὸν ἀπὸ τῶν ποδῶν 
εα σὲ 3 , , 3 , 
6 υμῶν ἀποτινάσσετε εἰς μαρτύριον ἐπ᾽ αὐτούς. ᾿ἊἘξερχό- 
/ ἣν \ ’ > , 
μενοι δὲ διήρχοντο κατὰ Tas κώμας εὐαγγελιζόμενοι Kal θε- 
, A ᾿ ν. € , 
7 ραπεύοντες πανταχοῦ. Ηκουσεν δὲ “Hp@dns 
ς , A , \ \ 
Ὁ τετραάρχης Ta γινόμενα πάντα, Kal διηπόρει διὰ τὸ λέ- 
id \ ΄“ [χὰ [οἱ ς \ 
8 γεσθαι ὑπὸ τινῶν ὅτι ἸΙωάνης ἠγέρθη ἐκ νεκρῶν, ὑπὸ 
a 7 3 a 
τινῶν δὲ ὅτι ᾿Ηλείας ἐφάνη, ἄλλων δὲ ὅτι προφήτης τις 
”~ 3 , De! op > 4 € € , > , 3 \ 
9 τῶν ἀρχαίων ἀνέστη. εἶπεν δὲ [ὁ] Ἡρῴδης Ἰωάνην ἐγὼ 


1 δύναμιν αὐτοῖς 


142 KATA AOYTKAN IX 


> , , ΄ b) 1 \ e 3 ’ a 
ἀπεκεφάλισα: Tis δέ ἐστιν οὗτος περὶ οὗ ἀκούω τοιαῦ- 
Ν > , 5 ΄“ Ρ] ἐς Ν «ς 4 
τα; καὶ ἐζήτει ἰδεῖν αὐτόν. Καὶ ὑποστρέψαν- 
¢c > Ud , » ra ey 5 / \ 
τες οἱ ἀπόστολοι διηγήσαντο αὐτῷ ὅσα ἐποίησαν. Kat 
\ 5 Α ς ’ >? TNS, 3 ’ 
παραλαβὼν αὐτοὺς ὑπεχώρησεν Kat ἰδίαν εἰς πόλιν καλου- 
’ , ,ὔ / 3 , 3, a“ 
μένην Βηθσαιδά. οἱ δὲ ὄχλοι γνόντες ἠκολούθησαν αὐτῷ. 
A > , > \ > / 3 ΄“ \ ~ ’ 
καὶ ἀποδεξάμενος αὐτοὺς ἐλάλει αὐτοῖς περὶ τῆς βασιλείας 
Kn ~ Q \ / aed / 3“ « \ 
τοῦ θεοῦ, καὶ τοὺς χρείαν ἔχοντας θεραπείας taro. Ἣ δὲ 
cA , , > 
ἡμέρα ἤρξατο κλίνειν: προσελθόντες δὲ οἱ δώδεκα εἶπαν 
9 A > ’ A 3 [χὰ , } \ 4 
αὐτῷ ᾿Απόλυσον τὸν ὄχλον, iva πορευθέντες εἰς Tas κύ- 
J \ > \ ’ “ > 
κλῳ κώμας καὶ ἀγροὺς καταλύσωσιν καὶ εὕρωσιν ἐπισι- 
“ Ξε > ama A / 3 ΄ 5 \ \ 
τισμόν, OTL ὧδε ἐν ἐρήμῳ τόπῳ ἐσμέν. εἰπεν δὲ πρὸς 
3 , , > ΄σ ii ΄σ ς a | ε Ν Cr 3 9 
αὐτούς Δότε αὐτοῖς φαγεῖν ὑμεῖς. οἱ δὲ εἶπαν Οὐκ εἰ- 
\ Ε = ~ πες De Ψ 1 S$: 549 , , > -,, 
ol ἡμῖν πλεῖον ἢ ἄρτοι πέντε᾽ καὶ ἰχθύες δύο, εἰ μῆτι 
ς “ 5 , , \ \ ~ 
πορευθέντες ἡμεῖς ἀγοράσωμεν εἰς πάντα Tov λαὸν τοῦτον 
t 3 \ ¢ , , > 
βρώματα. ἧσαν yap woci ἄνδρες πεντακισχίλιοι. εἶπεν 
Ν \ \ \ > “ ,ὔ 2 Ν , 
δὲ πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ Κατακλίνατε αὐτοὺς κλισίας 
a 2 , ΄ 
ὡσεὶ ἀνὰ πεντήκοντα. καὶ ἐποίησαν οὕτως καὶ κατέκλιναν 
iv al \ Ν yw \ \ , 
“ἅπαντας. λαβὼν δὲ τοὺς πέντε ἄρτους καὶ τοὺς δύο 
΄ὔ ἢ > \ \ 
ἰχθύας ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν εὐλόγησεν αὐτοὺς καὶ 
᾽ Ν 5} , r 6 6 r ~ yf ON 
κατέκλασεν καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς παραθεῖναι τῷ ὄχλῳ. 
2 , Nig wh \ 
καὶ ἔφαγον καὶ ἐχορτάσθησαν πάντες, καὶ ἤρθη τὸ περισ- 
las 3 nr / he / 
σεῦσαν αὐτοῖς κλασμάτων κόφινοι δωδεκα. 
“ > Sg , \ 
Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν προσευχόμενον KaTa 
, Ι- “ a | 5 “ , A > / 2 \ 
μόνας συνῆσαν αὐτῷ ot μαθηταί, καὶ ἐπηρώτησεν αὐτοὺς 
, , c Κ , > ς δὲ 3 
λέγων Τίνα pe οἱ ὄχλοι λέγουσιν εἶναι; οἱ δὲ ἀποκρι- 
, ἜΣ \ , yi ear) , 
θέντες εἶπαν ᾿Ιωάνην τὸν βαπτιστήν, ἄλλοι δὲ λείαν, 
͵ . ὦ ΄ x 5 t Di wy 5 
ἄλλοι δὲ ὅτι προφήτης τις τῶν ἀρχαίων ἀνέστη. εἶπεν 
la ΄σ 53 \ 
δὲ αὐτοῖς Ὑμεῖς δὲ τίνα pe λέγετε εἶναι; Πέτρος δὲ 
> \ ey \ \ “ 6 a ε δὲ > / 
ἀποκριθεὶς εἶπεν Τὸν χριστὸν τοῦ Oeov. o δὲ επιτιμῆ- 
΄ ’ “ 5 ‘ [χά 
σας αὐτοῖς παρήγγειλεν μηδενὶ λέγειν τοῦτο, εἰπὼν OTL 
Ley \ ΘΝ ἴῃ: ᾽ ’ \ θ Co \ > ὃ 
Δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου πολλὰ παθεῖν καὶ ἀποδοκιμα- 
΄ \ ~ \ > , 5 
σθῆναι ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων καὶ ἀρχιερέων καὶ ypap- 
> - \ los , ς / Tred 
ματέων καὶ ἀποκτανθῆναι καὶ TH τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερ- 


a a , ¥ 
13 ὑμεῖς φαγεῖν πέντε ἄρτοι 15 πᾶντας 18 συνήντησαν 


Io 


12 


13 


15 


τό 


a7 


18 


20 


21 


22 


IX KATA AOTKAN 143 


A = ae \ \ , ” , sty 
23 θῆναι. Ἔλεγεν δὲ πρὸς πάντας El tis θέλει ὀπίσω 
ΩΣ ῃ 7 , \ \ 
μου ἔρχεσθαι, ᾿ ἀρνησάσθω᾽ ἑαυτὸν Kal ἀράτω τὸν σταυρὸν 
> “ > 4 Ν > , a \ Ἂ 
24 αὐτοῦ καθ᾽ ἡμέραν, καὶ ἀκολουθείτω μοι. ὃς γὰρ ἂν 
θέλ \ \ > a A > Xe re ae a δ᾽ a 
ἔλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν: ὃς ἂν 
> A \ > a“ ty la e [Δ > / 
ἀπολέσῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἕνεκεν ἐμοῦ, οὗτος σώσει αὐτήν. 
, \ pee A ἽἼ ὮΝ θ , \ , cr 
25 τί yap ὠφελεῖται ἄνθρωπος κερδήσας τὸν κόσμον ὅλον 
6 ἑαυτὸν δὲ ἀπολέ ἢ (ημιωθείς; ὃς γὰρ ἂν ἐπαισχυνθῇ 
26 ἑαυτὸν δὲ ἀπολέσας ἢ ζημιωθείς; ὃς yap ἂν ἐπαισχυνθῇ 
Ν \ ’ \ / a ¢ \ la b) , 
με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους, τοῦτον ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου 
» ᾽ὔ a »~ 3 “ / > ~ \ “ 
ἐπαισχυνθήσεται, ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ καὶ τοῦ 
\ \ “ iq , > 4 , \ ¢ “ > lad 
27 πατρὸς Kal τῶν ἁγίων ἀγγέλων. Λέγω δὲ ὑμῖν ἀληθῶς, 
> , “ > ~ , ἃ > \ , ’ 
εἰσίν τινες τῶν αὐτοῦ ἑστηκότων οἱ οὐ μὴ γεύσωνται θανά- 
7 “ἃ » Ἁ , wn A 
TOV ἕως ἂν ἰδωσιν THY βασιλείαν τοῦ θεοῦ. 
3 ΄ Na \ \ ’ , ε tee ν 
28 Ἐγένετο δὲ μετὰ τοὺς λόγους τούτους ὡσεὶ ἡμέραι 
> \ ii \ > , > ’ 
ὀκτὼ παραλαβὼν Πέτρον καὶ ᾿Ιωὡάνην καὶ ᾿Ιάκωβον ἀνέ- 
2 Nis. 3 , She ἢ A 
29 Bn εἰς TO ὄρος προσεύξασθαι. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ προσ- 


7 22% \ > na , > “ o Ἁ 
εύχεσθαι αὐτὸν TO εἶδος του σπρροσῶώπου αὐτου ετερον Και 


ς « \ > A Q > , \ 3 Ἁ ΕΣ 
300 ἱματισμὸς αὐτοῦ λευκὸς ἐξαστράπτων. καὶ ἰδοὺ ἄν- 
, , IO A “ > es \ 
Opes δύο συνελάλουν αὐτῷ, οἵτινες ἦσαν Μωυσῆς καὶ 
ὰ > , ΕΣ \ », 2 A ἃ 
31 Ἠλείας, ot ὀφθέντες ἐν δόξῃ ἔλεγον τὴν ἔξοδον αὐτοῦ ἣν 
y n ς A 
32 ἤμελλεν πληροῦν ἐν ᾿Ιερουσαλήμ. ὁ δὲ Πέτρος καὶ of 
\ » “ 53 - “ / sy 
σὺν αὐτῷ ἦσαν βεβαρημένοι ὕπνῳ: διαγρηγορήσαντες δὲ 
a \ , > a \ \ ’ + ὃ \ 
εἶδαν τὴν δόξαν αὐτοῦ καὶ τοὺς δύο ἄνδρας τοὺς cuve- 
΄“ > “ ~ , 3 A 
33 στῶτας αὐτῷ. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ διαχωρίζεσθαι αὐτοὺς 
23 > A 3 ε ὕ \ \ > “ » , 
απ αὐτου εἰπεν o Iletpos πρὸς tov Inoovy LEmorara, 
, 3 ς “ - > , Ἁ -~ 
καλὸν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι, καὶ ποιήσωμεν σκηνὰς τρεῖς, 
, \ \ ? σ \ , 3 , \ SiN a 
μίαν σοὶ καὶ μίαν Μωυσεῖ καὶ μίαν ᾿Βλείᾳ, μὴ εἰδὼς ὃ 
, A“ A 3 “ , 3 , ? \ 3 
34 λέγει. ταῦτα δὲ αὐτοῦ λέγοντος ἐγένετο νεφέλη καὶ ἐπε- 
’ὔ 3, , ὔ ΄“ ~ 3 \ 
σκίαζεν αὐτούς: ἐφοβήθησαν δὲ ἐν τῷ εἰσελθεῖν αὐτοὺς 
> \ “A ᾿ 
35 εἰς τὴν νεφέλην. καὶ φωνὴ ἐγένετο ἐκ τῆς νεφέλης λέ- 
Cee > ε «" ς 5) Ζ 5 la) 
γουσα Ovros ἐστιν ὁ υἱὸς pov ὁ ἐκλελεγμένος, αὐτοῦ 
6 ἀκούετε ὶ ἐν τῷ ἔσθ ὴ ὴν εὑρέθη Ἰησοῦ 
3 - Καὶ ἐν τῷ γενέσθαι τὴν φωνὴν εὑρέθη ᾿Ιησοῦς 
, Ν > > > , 5 > " 
μόνος. καὶ αὐτοὶ ἐσίγησαν καὶ οὐδενὶ ἀπήγγειλαν ἐν ἐκεί- 
a ¢ 9 @ 
vals Tals ἡμέραις οὐδὲν ὧν ἑώρακαν. 


22 ἀναστῆναι 23 ἀπαρνησάσθω 25 ὠφελεῖ 28 καὶ 


144 KATA AOTKAN ΙΧ 


3 - A ~ Chan ς ~ 
Ἐγένετο δὲ τῇ ἑξῆς ἡμέρᾳ κατελθόντων αὐτῶν ἀπὸ 37 
~ wy ’ » “ f 
τοῦ ὄρους συνήντησεν αὐτῷ ὄχλος πολύς. καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ 38 
3... Ἂ a + 197 , / 
ἀπὸ τοῦ ὄχλου ἐβόησεν λέγων Διδάσκαλε, δέομαί σου 
3 ’ 3: ἃ Ν εν : “ μά ΄ > 
ἐπιβλέψαι ἐπὶ τὸν υἱὸν pov, OTL μονογενῆς μοὶ ἐστιν, 
καὶ ἰδοὺ πνεῦμα λαμβάν τό ὶ ἐξέφ uC 
ὶ ὺ op μβάνει αὐτόν, καὶ ἐξέφνης Kpacet, 39 
’ a ἃ Α ΄“ ’ 3 ΄“ 
καὶ σπαράσσει αὐτὸν μετὰ ἀφροῦ καὶ μόλις amox@pet : 
3 3 > “ a 3 ’ val 6 
ἀπ᾿ αὐτοῦ συντρῖβον αὐτόν: καὶ ἐδεήθην τῶν μαθητῶν 49 
a 5 iL > ‘ iN > > , > 
gov iva ἐκβάλωσιν αὐτό, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν. ἀπό- 4x 
\ A cs v5 a 5 Ὡ; ΙΓ Ν 
κριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν ᾿Ὡ γενεᾶ ἄπιστος Καὶ διε- 
“ U Coe 
στραμμένη, ἕως πότε ἔσομαι πρὸς ὑμᾶς καὶ ἀνέξομαι 
ς σ . A if 
ὑμῶν ; προσάγαγε ὧδε τὸν υἱὸν σου. ἔτι δὲ προσερχο- 42 
a“ BY ἍΝ Ἁ , “ 
μένου αὐτοῦ ἔρρηξεν αὐτὸν τὸ δαιμόνιον καὶ συνεσπαρα- 
> , 4 κα »“» “- ’ “ > , 
ἕεν: ἐπετίμησεν δὲ ὁ Ἰησοῦς τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ, 
, \ ~ \ Ψ ’, ’ A n Ἂς 
καὶ ἰάσατο τὸν παῖδα καὶ ἀπέδωκεν αὐτὸν τῷ πατρι 
2 nw , , “ / a“ 
αὐτοῦ. ἐξεπλήσσοντο δὲ πάντες ἐπὶ τῇ μεγαλειότητι τοῦ 43 
θεοῦ. 
, 8 , 5.38 a ἊΨ 3 , > 
Πάντων δὲ θαυμαζόντων ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἐποίει elev 
᾿ A A >? “ , «ς “ 9 \ 5 ς ~ 
πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ Θέσθε ὑμεῖς εἰς TA ὦτα ὑμῶν 44 
\ ’ , ς Ν c\ a“ > i / 
τοὺς λόγους τούτους, ὁ yap υἱὸς TOV ἀνθρώπου μέλλει 
/ P) = > 4 ς Ν > id 4 
παραδίδοσθαι εἰς χεῖρας ἀνθρώπων. οἱ δὲ ἠγνόουν TO 45 
ca r > 3 ΄- ed 5 
ῥῆμα τοῦτο, καὶ ἦν παρακεκαλυμμένον ἀπ᾿ αὐτῶν wa μὴ 
yw - rn ΄“ 
αἴσθωνται αὐτό, καὶ ἐφοβοῦντο ἐρωτῆσαι αὐτὸν περὶ TOU 
Ἐν “ \ 3 
ῥήματος τούτου. Εἰσῆλθεν δὲ διαλογισμὸς ἐν 46 
> “ \ , x 3} , os ς Δ > a γι SiN ad 
αὐτοῖς, TO Tis ἂν εἴη μείζων αὐτῶν. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἰδὼς 47 
\ A ~ , δ. ὡς > td Μ 
τὸν διαλογισμὸν τῆς καρδίας αὐτῶν ἐπιλαβόμενος πᾶι- 
, δ a > “ a Xx 
δίον ἔστησεν αὐτὸ map’ ἑαυτῷ, καὶ εἶπεν “αὐτοῖς Ος ἂν 48 
, cad \ / eet “ Dh ay, , ὩΣ ,, 
δέξηται τοῦτο τὸ παιδίον ἐπὶ τῷ ὀνόματι μοὺ ἐμέ δέχε- 
\ a “Ὁ 3 \ , , ΑΙ > if 
ται, καὶ ὃς ἂν ἐμὲ δέξηται δέχεται τὸν ἀποστείλαντα με" 
ε Ὺ 6 ς rod - / 3 
6 γὰρ μικρότερος ἐν πᾶσιν vp ὑπάρχων οὗτός ἐστιν 
, 3 \ Α Ὁ , 3 ? 
μέγας. Αποκριθεὶς δὲ Ιωάνης εἶπεν Ἐπι- 49 
, id , > a 5. , 2 , ὃ 
στάτα, εἴδαμέν τινα ἐν τῷ ὀνόματι σου ἐκβάλλοντα δαι- 
Ὅ Ἀν ἘΗ͂ , 554 “ > > “ . 24 
μόνια, καὶ ἐκωλύομεν αὐτὸν OTL οὐκ ἀκολουθεῖ μεθ᾽ ημῶν. 


47 ἰδὼν 


IX X KATA AOTKAN 145 


> \ \ 9. -ἢ > A \ , a A > » 
so elev δὲ πρὸς αὐτὸν “Ingots Μὴ κωλύετε, Os γὰρ οὐκ é- 
> c “ «ς «. ~ 
στιν Kad ὑμῶν ὑπὲρ ὑμῶν ἐστίν. 


᾿Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ ληροῦσθαι τὰς ἡμέ ns ἀνα- 
δὰ γένετ ἐν τῷ συμπληροῦσθαι τὰς ἡμέρας τῆς ἀν 
, > “ A \ / ΄“ 
λήμψεως αὐτοῦ καὶ αὐτὸς τὸ πρόσωπον ἐστήρισεν τοῦ 
/ > > / \ > , > “4 Ν 
55 πορεύεσθαι εἰς ᾿Ιερουσαλήμ, καὶ ἀπέστειλεν ἀγγέλους πρὸ 
, 3 “ “ 
προσώπου αὐτοῦ. Καὶ πορευθέντες εἰσῆλθον εἰς κώμην 
lad / > ~ > , 
53 Σαμαρειτῶν, ὡς ἑτοιμάσαι αὐτῷ: καὶ οὐκ ἐδέξαντο αὐτόν, 
A > / 
OTL TO πρόσωπον αὐτοῦ ἦν πορευόμενον εἰς ᾿Ιερουσαλήμ. 
5. ἡ δ ς δ΄ Fs No , ἊΣ ’ 
54 ἰδόντες δὲ of μαθηταὶ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάνης εἶπαν Κύριε, 
ε a n > \ nan > an A 
θέλεις εἴπωμεν TYP KATABANAI ἀπὸ TOY OYPANOY Kal 
ee | ~ > , 3 “ 
55 ἀνάλῶοδι αὐτούς; στραφεὶς δὲ ἐπετίμησεν αὐτοῖς. καὶ 
3 , , 
ἐπορεύθησαν εἰς ἑτέραν κώμην. 
> a 6 ¢ - 53 
5). Καὶ πορευομένων αὐτῶν ἐν τῇ ὁδῷ εἶπέν τις πρὸς 
3.48 3 , “ dN 2) eZ Ν > 
58 αὐτὸν Ακολουθήσω σοι ὅπου ἐὰν ἀπέρχῃ. καὶ εἶπεν 
» “ c > “ ε 3 ἤ Ἁ ᾿᾿ \ \ 
αὐτῷ [6] Ἰησοῦς Αἱ ἀλώπεκες φωλεοὺς ἔχουσιν καὶ τὰ 
an 3 -“- , « \ “ > 
πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώσεις, ὃ δὲ υἱὸς τοῦ ἀνθρώ- 
> » “ A \ / ΤᾺ A A 
59 TOV οὐκ ἔχει TOU THY κεφαλὴν κλίνῃ. Eimev δὲ πρὸς 
> , ς 53 Γ᾽ 5 ~ 
ἕτερον ᾿Ακολούθει μοι. ὁ δὲ εἶπεν ᾿Ἐπίτρεψόν᾽ μοι πρῶ- 
> , , Q , ey. δ 3. κ 
60 Tov ἀπελθόντι θάψαι τὸν πατέρα μου. εἶπεν δὲ αὐτῷ 
a Ἁ A , A ¢ an / \ ΒΕ. 
Αφες τοὺς νεκροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς, σὺ δὲ ἀπελ- 
\ ’ὔ A A nw 3 Q [χὰ 
6: θὼν διάγγελλε τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. εἶπεν δὲ Kal Ere- 
> ’ , a 3 , / > 
pos ᾿Ακολουθήσω σοι, κύριε: πρῶτον δὲ ἐπίτρεψόν μοι ἀπο- 
, “ > \ oe! > \ A oN 
62 τάξασθαι τοῖς eis τὸν οἶκόν pov. εἶπεν δὲ [πρὸς αὐτὸν] 
€ 9 aA IH A » A Q κ >> ἡ Q 
ὁ Ingots Οὐδεὶς ἐπιβαλὼν τὴν χεῖρα ἐπ᾽ ἄροτρον καὶ 
βλέπων εἰς τὰ ὀπίσω εὔθετός ἐστιν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ. 
Ἁ “ 4 
: Mera δὲ ταῦτα ἀνέδειξεν 6 κύριος ἑτέρους ἑβδομήκοντα 
‘ Ἁ 3 , 3 \ ane , / \ , 
[δύο] καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς ἀνὰ δύο [δύο] πρὸ προσώπου 
3 “ 9 A , \ a ec »~ SN »ἤὔ 
αὐτοῦ εἰς πᾶσαν πόλιν καὶ τόπον οὗ ἤμελλεν αὐτὸς ἔρχε- 
a ἔλ δὲ Ἁ 3 , ig A θ Ν λύ ε 
σθαι. ἔλεγεν δὲ πρὸς αὐτούς Ὃ μὲν θερισμὸς πολύς, of 
\ 3 / > 9. - la “ n 
δὲ ἐργάται ὀλίγοι: δεήθητε οὖν τοῦ κυρίου τοῦ θερισμοῦ 


59 Κύριε, ἐπίτρεψόν 
L 


146 KATA AOTKAN x 


e 3 / > a > \ \ 3 “ ε , 
ὅπως ἐργάτας ἐκβάλῃ εἰς τὸν θερισμὸν αὐτοῦ. vmayere 
δοὺ ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς ἄρνας ἐν μέσῳ λύκων. μὴ Ba- 
ἰδοὺ ἀποστ μᾶς ὡς ἄρνας ἐν μέσᾳ ων. μὴ βα 
Ἰζι β λλά \ , A i 4 δή 4 δέ 
στάξζετε βαλλάντιον, μὴ πήραν, μὴ ὑποδήματα, καὶ μηθε- 
Ν εἶ CQ\ 2 ἢ 3 a 3. cs 55. 
να κατὰ τὴν ὁδὸν ἀσπάσησθε. εἰς ἣν δ᾽ ἂν εἰσέλθητε 
ἄρ n Ψ 5 “- 5d ’ 4 9N 
οἰκίαν πρῶτον λέγετε Ἑϊρήνη τῷ οἴκῳ TovT@. Kat eay 
ae Fa εν > 7 > , » 9 5. “ἢ ς > 7 
ἐκεῖ ἢ vids εἰρήνης, ἐπαναπαήσεται ἐπ αὐτὸν ἢ εἰβη- 
€ ΄σ >) \ , 43 c “ 3 , > 3 ὡς ‘ 
νη ὑμῶν: εἰ δὲ μήγε, eh vpas ἀνακάμψει. ἐν αὐτῇ δὲ 
΄σ΄ 2 , \ > > “ 
τῇ οἰκίᾳ μένετε, ἔσθοντες καὶ πίνοντες τὰ παρ αὑτῶν, 
4 Y 6.5 ,ὔ la “~ > a \ , b] 
ἄξιος yap ὁ epyarns του μισθοῦ αὐτοῦ. μὴ μεταβαίνετε ἐξ 
= 5 5.} ἢ > 2 ὰ x , oa ae \ 
οἰκίας εἰς οἰκίαν. καὶ εἰς ἣν ἂν πόλιν εἰσέρχησθε καὶ 
’ le \ Cc Aw 
δέχωνται ὑμᾶς, ἐσθίετε τὰ παρατιθέμενα ὑμῖν, καὶ θερα- 
’ a > 95. A 93 as \ , 9 ΄ Γ 
πεύετε τοὺς ἐν αὐτῇ ἀσθενεῖς, καὶ λέγετε αὑτοῖς Ἠγγικεν 
a ’ “ ΨΆ, 2 a > xv , 
ἐφ᾽ ὑμᾶς ἡ βασιλεία Tov θεοῦ. εἰς ἣν δ᾽ ἂν πόλιν εἰσέλ- 
\ x 4 fe > , 3 \ / 
Onre καὶ μὴ δέχωνται ὑμᾶς, ἐξελθόντες εἰς Tas πλατείας 
>. Tes 3 4 \ x \ , ca 
αὐτῆς εἴπατε Kat τὸν κονιορτὸν τὸν κολληθέντα ἡμῖν 
a“ 4 [2 an ’ 3 , ΄“ 
ἐκ τῆς πόλεως ὑμῶν εἰς τοὺς πόδας ἀπομασσόμεθα ὑμῖν" 
rn 4 "ἢ a+ “- nw“ 
πλὴν τοῦτο γινώσκετε ὅτι ἤγγικεν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. 
los “-“ , 3 , > 4 
λέγω ὑμῖν ὅτι Σοδόμοις ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἀνεκτότερον 
»»Ὡ «Ὁ “ , 3 ae Κ , “Ὁ Ψ 
ἔσται ἢ τῇ πόλει ἐκείνῃ. Oval σοι, Xopafew οὐαὶ oot, 
, v4 ~ 4 
Βηθσαιδά: ὅτι εἰ ἐν Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἐγενήθησαν αἱ 
“ , x , 
δυνάμεις αἱ γενόμεναι ἐν ὑμῖν, πάλαι ἂν ἐν σάκκῳ καὶ 
σποδῶ καθήμενοι μετενόησαν. πλὴν Τύρῳ καὶ Σιδώνι 
5 καθήμενοι μετενόησαν. πλὴν ΨῬύρᾳ 
2 / + 3 la / XN aoe a \ ’ 
ἀνεκτότερον ἔσται ἐν τῇ κρίσει ἢ υμίν. Kat ov, Καφαρ- 
’ Α΄ ὦ 9 le) ¢ ᾽ oA ay ὃ. ἂ 
ναούμ, μὴ EWC OYPANOY YYWOHCH; EWC TOY dAOY 
γ ΄ Ἵ « > , « - 3 a > , \ ς > 
KATABHCH. O ἀκούων ὑμῶν ἐμου akovel, Kat ὁ ade- 
“ ἘΞ εἰ τῶν 2 ‘ > [οὐ ς ᾿ FN 3 - > “ A > 
τῶν ὑμᾶς ἐμὲ ἀθετεῖ: ὁ δὲ ἐμὲ ἀθετῶν ἀθετεῖ τὸν ἀπο- 
ς , 
στείλαντά με. Ὑπέστρεψαν δὲ οἱ ἑβδομήκον- 


, \ “ , , Ν \ Lg 
τα [δύο] μετὰ χαρᾶς λέγοντες Κύριε, καὶ τὰ δαιμόνια 
con > - > » , > > 
ὑποτάσσεται ἡμῖν ἐν τῷ ὀνόματί σου. εἰπεν δὲ av- 


a 3 ’ ‘ o TS it > \ 3 ἴω 3 
τοῖς Ἐθεώρουν τὸν Σαταναν ὡς ἀστραπὴν εκ τοῦ OU= 
a7 , 5 \ , con ‘ ) , κ 
ρανοῦ" πεσόντας. ἰδοὺ δέδωκα ὑμῖν τὴν ἐξουσίαν τοῦ 
ad / 5» , » la Ν 
πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν 
, a ss a \ 2Q\ Ce 3 te ape) , “| 
δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ, καὶ οὐδὲν ὑμᾶς οὐ μὴ ἀδικήσει.. 


6 ἡ ἐκεῖ 15 καταβιβασθήσῃ 18 ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ὡς ἀστραπὴν 


9 


4 


5 
6 


7 


8 
2 


10 


1 


12 


13 


14 


15 


16 


17 


18 


πὸ 


ἣν", ἡ ΣΝ 


20 


ΩΤ 


22 


23 


24 


25 


26 


27 


28 


ae 


30 


33 
34 


x KATA AOYTKAN 147 


\ ᾽ ͵ Ἁ ’ “ 4 , L Ree Cog! «ς , 
πλὴν ἐν τούτῳ μὴ χαίρετε ὅτι "τὰ ᾿πϑεὐμᾶτα' ὑμῖν vrorde- 
,ὔ \ “ 2 
σεται, χαίρετε δὲ ὅτι τὰ ὀνόματα ὑμῶν ἐνγέγραπται ἐν 
lad ΄σ Ja » ὅἃ ‘an “ > 
τοῖς οὐρανοῖς. Ἐν αὐτῇ τῇ @pa ἠγαλλιάσατο 
“- ’ a (Gy 4 \ 4) ? a , 
τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ καὶ εἶπεν Ἐξομολογοῦμαί σοι, 
/ / “ an Ἀ “  “ δ ΄ 
πάτερ κύριε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ὅτι ἀπέκρυψας 
nw nn ΄ 3 , 5 Α 
ταῦτα ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν, καὶ ἀπεκάλυψας αὐτὰ νη- 
, σ 3 4 
πίοις" vai, ὁ πατήρ, ὅτι οὕτως εὐδοκία ἐγένετο ἔμπροσθέν 
ΤᾺ ς A “ / \ 
gov. Πάντα μοι παρεδόθη ὑπὸ τοῦ πατρός pov, καὶ 
«ς τ: > \ ς he 
οὐδεὶς γινώσκει Tis ἐστιν ὁ vids εἰ μὴ ὁ πατήρ, Kal τίς 
> ς Ν > ‘ ς c\ \ OPEN ΄ ς eX 
ἐστιν ὁ πατὴρ εἰ μὴ oO υἱὸς καὶ ᾧ ἂν βούληται ὃ vids 
\ \ \ 3 
ἀποκαλύψαι. Καὶ στραφεὶς πρὸς τοὺς μαθητὰς κατ᾽ ἰδίαν 
> > a 
εἶπεν Μακάριοι of ὀφθαλμοὶ of βλέποντες ἃ βλέπετε. 
΄ ef a “ > 
λέγω yap ὑμῖν ὅτι πολλοὶ προφῆται καὶ βασιλεῖς ἠθέ- 
2 4 a. .¢ o , \ 3 > Nx ed a a 
λησαν ἰδεῖν a ὑμεῖς βλέπετε καὶ οὐκ εἶδαν, καὶ ἀκοῦσαι ἃ 
> lf 
ἀκούετε Kal οὐκ ἤκουσαν. 
\ 5 X , 2 , 3 , eee. , 
Καὶ (dod νομικός τις ἀνέστη ἐκπειράζων αὐτὸν λέ- 
, / , \ Sal, / 
γῶν Διδάσκαλε, τί ποιήσας ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω ; 
ς ‘ Ὄ \ ae! > ~ , , , > 
ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτόν Ἔν τῷ νόμῳ τί γέγραπται; πῶς 
5 , ς oS) Ν > 9 Δ 
ἀναγινώσκεις ; 0 δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν ᾿ΑΓὰττήσειο Κύριον 
\ Cc / = ae of ἽΓ 7 ἈΠΟ ἡ “ an 
TON ΘΕΟΝ ΟΟΥ ἐξ OAHC κὰἀρλίδο coy Kal EN OAH TH 
a \ 3 cf A 3» 7 Nin gi Ἁ “- 
ΨΎΧΗ COY Kal EN OAH TH ICXY! COY Kal ἐν OAH TH λιὰ- 
\ \ 4 / > A 
ΝΟίᾷ COY, Kat TON TTAHCTON COY ὡς CEdYTON. εἶπεν δὲ 
> -“ > a 3 / nt « A 
αὐτῷ Opdes amexpiOns: τοῦτο ποίει Kal zHicH. ‘O δὲ 
, a ς \ ἊΣ \ ‘ > - \ s 
θέλων δικαιῶσαι ἑαυτὸν εἶπεν προς τὸν ἴησουν Kat τις 
/ \ x 5 
ἐστίν μου πλησίον; ὑπολαβὼν ὁ Ἰησοῦς εἶπεν "Ανθρω- 
/ , 3 A > A 5 3 Ν Ων 
mos τις κατέβαινεν ἀπὸ ᾿Ιερουσαλὴμ εἰς Ιερειχὼ καὶ λῃ- 
- “a \ 
σταῖς περιέπεσεν, οἱ καὶ ἐκδύσαντες αὐτὸν καὶ πληγὰς 
5 , I OA > , ¢ “ \ , A 
ἐπιθέντες ἀπῆλθον ἀφέντες ἡμιθανῆ. κατὰ συγκυρίαν δὲ 
¢ / éB [ἐ ] “A ὃ “ 3 , A id \ > A 
ἱερεὺς Tis κατέβαινεν ley] τῇ ὁδῷ ἐκείνῃ, καὶ ἰδὼν αὐτὸν 
3 - ς ’ Ν \ ? A A , 
ἀντιπαρῆλθεν: ὁμοίως δὲ καὶ Aeveitns κατὰ τὸν τόπον 
‘ \ A 3 rn 
ἐλθὼν καὶ ἰδὼν ἀντιπαρῆλθεν. Σαμαρείτης δέ τις ὁδεύων 
> 93 aia SN 
ἦλθεν Kat’ αὐτὸν καὶ ἰδὼν ἐσπλαγχνίσθη, καὶ προσελθὼν 
A , “ > 
κατέδησεν τὰ τραύματα αὐτοῦ ἐπιχέων ἔλαιον καὶ οἶνον, 


19 ἀδικήσῃ 27 θεὸν | τῆς 
ΤΥ 


148 KATA AOTKAN x Ma 


9 , «ἃ 5. | 3.5 4 Ὁ, lad of 3.8 3 
ἐπιβιβάσας δὲ αὐτὸν ἐπὶ τὸ ἰδιον κτῆνος ἤγαγεν αὐτὸν εἰς 
vad 3 ΄“ 7 
πανδοχεῖον καὶ ἐπεμελήθη αὑτοῦ. καὶ ἐπὶ τὴν αὔριον ἐκ- 35 
2 71 a 23) ᾿ a > 
βαλὼν “dvo δηνάρια ἔδωκεν' τῷ πανδοχεῖ καὶ εἰπεν Ἐπι- 
“ Ψ x , A - 
μελήθητι αὐτοῦ, καὶ ὅτι ἂν προσδαπανήσῃς ἐγὼ ἐν τῷ 
/ , 4 ΄ 
ἐπανέρχεσθαί με ἀποδώσω σοι. τίς τούτων τῶν τριῶν 36 
πλησίον δοκεῖ σοι γεγονέναι τοῦ ἐμπεσόντος εἰς τοὺς λῃ- 
53 ς , \ 2, > 3 “ 3 
στάς; ὁ δὲ εἶπεν ‘O ποιήσας τὸ ἔλεος μετ᾽ αὐτοῦ. εἶπεν 37 
Ἀ 9 “ [2 3 a ’ A A / ε , 
δὲ αὐτῷ [Ὁ] Ἰησοῦς Πορευου kat σὺ ποίει ομοίῶς. 
5 Ν ~ , 2 \ Dark 3. ὯΝ > , 
Ἐν δὲ τῷ πορεύεσθαι αὐτοὺς αὐτὸς εἰσῆλθεν εἰς κώμην 38 
/ A 4 > + f ε 4 Yor Γ᾿ \ 
τινά: γυνὴ δέ τις ὀνόματι Μάρθα ὑπεδέξατο αὐτὸν εἰς τὴν 
Ἵ n 53 > , a δ 
οἰκίαν, καὶ τῇδε ἦν ἀδελφὴ καλουμένη Μαριάμ, [ἢ] καὶ 39 
»“»- Α \ ~ f A é 
παρακαθεσθεῖσα πρὸς τοὺς πόδας TOU κυρίου ἤκουεν τὸν λο- 
2 a ε ᾿ , “ No ‘ , 
γον αὐτοῦ. ἡ δὲ Μάρθα περιεσπᾶτο περὶ πολλὴν διακονί- 40 
΄“ 3 σ 
ἂν: ἐπιστᾶσα δὲ εἶπεν Κύριε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἡ ἀδελφή 
» “ > 2 Aer 
μου μόνην pe κατέλειπεν διακονεῖν ; εἰπὸν οὖν αὐτῇ wa 
, > > 5 δ ς , 
pot συναντιλάβηται. ἀποκριθεὶς δὲ εἶπεν αὐτῇ O κύριος 4x 
Γ A , Ms 345 7 
Μάρθα Μάρθα, ‘pepysvds καὶ θορυβάζῃ περὶ πολλά, ὁλι- 
, 3 , x ee \ δ ἢ ᾿ 3 6r 
yov δέ ἐστιν χρεία ἢ ἑνός: Mapiap γὰρ τὴν ἀγαθὴν 42 
4 3 , v4 3 3 ’ 9. A 
μερίδα ἐξελέξατο τις οὐκ ἀφαιρεθήσεται αὑτῆς. 
a 53 , 
Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν ἐν τόπῳ τινὶ προσευχό- τ 
€ 3 “ “ > “ \ 
μενον, ὡς ἐπαύσατο, εἶπέν τις τῶν μαθητῶν αὐτοῦ πρὸς 
3 , ’ / ¢ “ / εἶ 4 
αὐτόν Κύριε, δίδαξον ἡμᾶς προσεύχεσθαι, καθὼς καὶ 
3 7 5... ὕὔ \ 4 9 a 5 A > ΄ 
Ἰωάνης ἐδίδαξεν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ. εἶπεν δὲ αὐτοῖς 2 
Ὅταν προσεύχησθε, λέγετε lar I θή ὁ ὄνομά 
ροσεύχησθε, λέγετε ep, ἁγιασθήτω τὸ ὄνομ 
3 , « , 3 A 3, ς ~ δ 3 ff 
cov: ἐλθάτω ἡ βασιλεία σου: τὸν ἄρτον ἡμῶν TOY ἐπιοῦ- 3 
, con ᾿ 3. κοι op ν΄ » . κ A € j 
σιον δίδου ἡμῖν τὸ καθ᾽ ἡμέραν: καὶ ἄφες ἡμῖν τὰς apap- 4 
ὔ « “ \ A > \ > , \ > ΕΞ. οὖκ 
τίας ἡμῶν, καὶ γὰρ αὐτοὶ ἀφίομεν παντὶ ὀφείλοντι ἡμίν" 
cn 
καὶ μὴ εἰσενέγκης ἡμᾶς εἰς πειρασμόν. Καὶ 5 
5. \ ? , , ? ἘΞ nes σ΄ \ , 
εἶπεν πρὸς αὐτούς Tis ἐξ ὑμῶν ἕξει φίλον καὶ πορεῦσε-, 
\ at, , ν Ὁ ea. Pee ee 
ται πρὸς αὐτὸν μεσονυκτίου Kal εἴπῃ αὐτῷ Φίλε, χρῆσόν 
io / 3 \ , af ΡῈ glint 
μοι τρεῖς ἄρτους, ἐπειδὴ φίλος μου παρεγένετο ἐξ ὁδοῦ 6 
s Ν 3 »ἵ ὰ , 5 A 3 ΄ + 
πρός με Kal οὐκ ἔχω ὃ παραθήσω αὐτῷ: κάκεινος ἔσωθεν 7 


35 ἔδωκεν δύο δηνάρια 58 [εἰς τὸν οἶκον αὐτῆ] 41 θορυβάζῃ" Μαριὰμ, 


πο Ὁ .ΒΟ ΝΡ 
A πνουσεσνω 


XI KATA AOYTKAN 149 


> ‘ ” , , ’ » ε 7 
ἀποκριθεὶς etry Μή μοι κόπους πάρεχε' ἤδη ἡ θύρα 
‘\ ~ 
κέκλεισται, Kal Ta παιδία μου per’ ἐμοῦ εἰς τὴν κοίτην 
’ > A a , “- 
8 εἰσίν: οὐ δύναμαι ἀναστὰς δοῦναί σοι. λέγω ὑμῖν, εἰ καὶ 
» / 5 “ > \ \ 4 ἘΝ , > “ 4 
οὐ δώσει αὐτῷ ἀναστὰς διὰ τὸ εἶναι φίλον αὐτοῦ, διά γε 
\ > / > a 5 \ / > ~ “ 7 
τὴν ἀναιδίαν αὐτοῦ ἐγερθεὶς δώσει αὐτῷ ὅσων χρή- 
> \ CoA , > δος \ , ἘΠ᾿ ὅς r 
9 (et. Kayo ὑμῖν λέγω, αἰτεῖτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν: ζητεῖ- 
¢ , > , lal “ 
10 τε, καὶ εὑρήσετε: κρούετε, καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν. πᾶς γὰρ 
c a \ c ~ ς “" 
ὁ αἰτών λαμβάνει, καὶ ὁ ζητῶν εὑρίσκει, καὶ τῷ κρούοντι 
Γ» 7 =I ’ NV 2 ς “ [pegs , ee? WI ς 
τι ἀνοιγήσεται. τίνα δὲ ἐξ ὑμῶν ‘TOV πατέρα αἰτήσει" ὃ 
εχ 5 a Au A Sei ἃ δέ op Sai ΩΣ Ὁ ὃ ’, 5 ΤΆ Ἣ 
12 υἱὸς - ἰχθύν, μὴ ἀντὶ ἰχθύος ὄφιν αὐτῷ ἐπιδώσει; ἢ καὶ 
“ 357 , ? “ , > « vad 
13 αἰτήσει Wor, ἐπιδώσει αὐτῷ σκορπίον; εἰ οὖν ὑμεῖς πονη- 
NON ἡ ᾿ ’ 9 \ , an " 
pot ὑπάρχοντες οἴδατε δόματα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις 
ὑμῶν, πόσῳ μᾶλλον ὁ πατὴρ [ὁ] ἐξ οὐρανοῦ δώ ῦ 
μῶν, πόσῳ μ ν np vp aoe. πνεῦμα 
a ΄“ ΄ 9 , 
ἅγιον τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν. 
> : , , “ 
τά Καὶ ἦν ἐκβάλλων δαιμόνιον κωφόν: ἐγένετο δὲ τοῦ 
, , € / 
δαιμονίου ἐξελθόντος ἐλάλησεν ὁ κωφός. Kat ἐθαύμασαν 
la ~ ΘΝ > nw 
15 οἱ ὄχλοι: τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν εἶπαν Ἔν Βεεζεβοὺλ τῷ 
wy ΄σ 3 ’ \ ’ 7 
16 ἄρχοντι τῶν δαιμονίων ἐκβάλλει τὰ δαιμονία: ἕτεροι δὲ 
3 
17 πειράζοντες σημεῖον ἐξ οὐρανοῦ ἐζήτουν παρ᾽ αὐτοῦ. αὐ- 
τὸς δὲ εἰδὼς αὐτῶν τὰ διανοήματα εἶπεν αὐτοῖς Πᾶσα 
Α = 
βασιλεία ‘ep’ ἑαυτὴν διαμερισθεῖσα' ἐρημοῦται, καὶ οἶκος 
SLUN > , ΡῚ A \ ε A 237) ὃ A , 
18 ἐπὶ οἶκον πίπτει. εἰ δὲ Kal ὁ Σατανᾶς eh ἑαυτὸν διεμερί- 
ζω , « ’ 3 “A a J, 5 
σθη, πῶς σταθήσεται ἡ βασιλεία αὐτοῦ; ὅτι λέγετε ἐν 
Ἁ ’ > \ 
19 Βεεζεβοὺλ ἐκβάλλειν pe τὰ δαιμόνια. εἰ δὲ ἐγὼ ev Βεεζε- 
βοὺλ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια, οἱ υἱοὶ ὑμῶν ἐν τίνι ἐκβάλ- 
\ “ > Sie. (eee a eg ame 9 sy b) 
20 λουσιν; διὰ τοῦτο αὐτοὶ ὑμῶν κριταὶ ἔσονται. εἰ δὲ ἐν 
A A Wy x) 
δακτύλῳ θεοῦ [ἐγὼ] ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια, dpa ἔφθασεν 
Spo i Ἔ ς ,ὔ an “ ¢ ¢ 9 \ 
21 ἐφ᾽ ὑμᾶς ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. ὅταν ὁ ἰσχυρὸς καθωπλι- 
2 , A ς “ 3 , 3 2) , > Ν \ 
σμένος φυλάσσῃ τὴν ἑαυτοῦ αὐλήν, ἐν εἰρήνῃ ἐστὶν τὰ 
ς > ~ δ » ia 
22 ὑπάρχοντα αὐτοῦ: ἐπὰν δὲ ἰσχυρότερος αὐτοῦ ἐπελθὼν 
é Sh \ 4 > aA + et ee > , 
νικήσῃ αὐτόν, THY πανοπλίαν αὐτοῦ αἴρει ἐφ᾽ ἧ ἐπεποίθει, 
\ \ “ 3 A / € A Ἃ 3 » σ΄“ 
23 Καὶ τὰ σκῦλα αὐτοῦ διαδίδωσιν. ὁ μὴ ὧν μετ᾽ ἐμοῦ 
Io ἀνοΐγεται τι αἰτήσει τὸν πατέρα | ἄρτον, μὴ λίθον ἐπιδώσει αὐτῷ; ἢ [καὶ] 
17 διαμερισθεῖσα ἐφ᾽ ἑαυτὴν IQ κριταὶ ὑμῶν 


150 KATA AOTKAN | XI 


“ Ν ¢ Ἁ , > > val 
κατ᾽ ἐμοῦ ἐστίν, Kal ὁ μὴ συνάγων μετ ἐμοῦ σκορπί- 

σ Ν 3 if ~ 5 ’ > \ lal bl 
ζει. Orav τὸ ἀκάθαρτον πνεῦμα ἐξέλθῃ ἀπὸ τοῦ av- 24 
θρώπου, διέρχεται de 

\ \ εἰν U4 , € , > με Φ ἃ 
καὶ μὴ εὑρίσκον [τότε] λέγει Ὑποστρέψω εἰς τὸν οἶκὸν 
ἮΝ \ [4 
μου ὅθεν ἐξῆλθον: καὶ ἐλθὸν εὑρίσκει [σχολάζοντα,]) σεσα- 25 
, , 

ρωμένον καὶ κεκοσμημένον. τότε πορεύεται καὶ παραλαμ- 26 


S154 , a rpigt 
ἀνύδρων τόπων ζητοῦν ἀναπαῦσιν, 


, o , / ~ , 
βάνει ἕτερα πνεύματα πονηρότερα ἑαυτοῦ ἑπτά, καὶ εἰσεὰλ- 
“ “ Ἁ ᾽ ~ 
θόντα κατοικεῖ ἐκεῖ, καὶ γίνεται τὰ ἔσχατα τοῦ ἀνθρώπου 
3 , ’ ΄σ΄ , 5 r 
ἐκείνου χείρονα τῶν πρώτων. Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ 27 
ψ τ δ + , , \ Ἁ ~ 
λέγειν αὐτὸν ταῦτα ἐπάρασά τις φωνὴν γυνὴ ἐκ τοῦ ὄχλου 
53 3. , ς , ¢ , , Ν 
εἶπεν αὐτῷ Μακαρία ἡ κοιλία ἢ βαστάσασα σε καὶ 
\ a 5Δ4.; 3'.ΧΝ " 5 “ , 
μαστοὶ ovs ἐθήλασας: αὑτὸς δὲ εἶπεν Μενοῦν paxaptot 28 
« > , \ , “ ~ \ , 
οἱ ἀκούοντες τὸν λόγον τοῦ θεοῦ καὶ φυλασσοντες. 
a 7 4 Ε ’ € 
Τῶν δὲ ὄχλων ἐπαθροιζομένων ἤρξατο λέγειν H 29 
ec , ~ “ Lal 
γενεὰ αὕτη γενεὰ πονηρὰ ἐστιν: σημεῖον ζητεῖ, καὶ onpet- 
3. “ὦ \ A "2 3 “ x Ν 
ον οὐ δοθήσεται αὐτῇ εἰ μὴ τὸ σημεῖον lova. καθὼς γὰρ 30 
3 ~ n / ΄“΄ “ yf 
ἐγένετο [ὁ] ᾿Ιωνᾶς τοῖς Nweveirais onpetoy, ovT@s carat 
\ « e\ ~ > , ΄“ a 4 ᾿ 
καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου τῇ γενεᾷ ταύτῃ. βασίλισσα 3: 
~ , ΄ 3 “ ΄ 
νότου ἐγερθήσεται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῶν ἀνδρῶν τῆς 
aA “ > V4 A 5 A 
γενεᾶς ταύτης καὶ KaTaKpwel αὐτοῦς" ὅτι ἦλθεν ἐκ τῶν 
al A - A , »ῃ YY. 2p A 
περάτων τῆς γῆς ἀκοῦσαι τὴν σοφίαν Σολομῶνος, καὶ ἰδοὺ 
σ΄ ~ © ὕ" a 3 , 
πλεῖον Σολομῶνος ὧδε. ἄνδρες Nuveverrat ἀναστήσονται 32 
ἢ ἘΞ , \ a κ i x a 
ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινοῦσιν 
4 ’ 3’ ‘ , > ~ Ἁ > Ἁ 
αὐτήν: ὅτι μετενόησαν εἰς τὸ κήρυγμα Ἰωνᾶ, καὶ ἰδοὺ 
lan nn = » \ , a , , 
πλεῖον lava ὧδε. Οὐδεὶς λύχνον ἅψας εἰς κρύπτην τίθη- 33 
> Ν ¢ \ A , > > t Pe \ e a € 
cw οὐδὲ ὑπὸ τὸν μόδιον ἀλλ᾽ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, Wa Οἱ 
3 , \ “ , c , a , 
εἰσπορευόμενοι τὸ φῶς βλέπωσιν. O λύχνος τοῦ σωμα- 34 
3 e 3 , ¢ “ 
τός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός σου. ὅταν ὁ ofGahpos σου ἁπλοῦς 
τὰ * 5X \ ns ye , ) ΕΘΗ δὲ ‘ 
ἦ, καὶ ὅλον TO σῶμά σου φωτινὸν ἐστιν! ἐπὰν LE πονηρὸς 
> ‘ Ἀ “ , (4 le , 3 Α A a \ 
ἥ, καὶ TO σῶμά σου σκοτινὸν. σκόπει OVY μὴ TO φῶς το 35 
, > fn , 
ἐν σοὶ σκότος ἐστίν. εἰ οὖν TO σῶμά σου ὅλον φωτινὸν, 36 
.. 4 Ei sane ἽἼ ΄ »ὕ, Ν a ς “ 
μὴ ἔχον μέρος TL σκοτινὸν, ἐσται φωτινὸν ὅλον ὡς ὅταν 
sd rv Ae eS a r , Ἵ 
ὁ λύχνος ' τῇ ἀστραπῇ φωτίζῃ σε. 


24 ἀνάπαυσιν καὶ μὴ εὑρίσκον. τότε ἜΘ 36 [τι] μέρος | ἐν 


ΧΙ ΚΑΤᾺ AOTKAN 151 


» \ “ la a “ / » 

37 Ἐν δὲ τῷ λαλῆσαι ἐρωτᾷ αὐτὸν Φαρισαῖος ὅπως ἀρι- 

’ > b ] “ 5 \ \ ᾿ ὦ ς \ ΄ 

38 στήσῃ παρ᾽ αὐτῷ" εἰσελθὼν δὲ ἀνέπεσεν. ὁ δὲ Φαρισαῖος 
> \ > / “ > “ ’ , \ “ τ ὦ 
ἰδὼν ἐθαύμασεν ὅτι οὐ πρῶτον ἐβαπτίσθη πρὸ τοῦ ἀρί- 

S) ς , \ > rn ς “ 
39 στου. εἶπεν δὲ ὁ κύριος πρὸς αὐτόν Νῦν ὑμεῖς οἱ Φαρι- 
΄-΄ QA %, ΄σ tA n 
σαῖοι TO ἔξωθεν τοῦ ποτηρίου καὶ τοῦ πίνακος καθαρίζετε, 
\ ee, ¢ “ ¢ “ / 

go τὸ δὲ ἔσωθεν ὑμῶν γέμει ἁρπαγῆς Kal πονηρίας. ἄφρονες, 

> ς , \ ’ 4 % \ 

4. οὐχ ὁ ποιήσας TO ἔξωθεν Kal τὸ ἔσωθεν ἐποίησεν ; πλὴν 

\ > / / > ’ \ 5 Ν / \ Cae 
τὰ ἐνόντα δότε ἐλεημοσύνην, καὶ ἰδοὺ πάντα καθαρὰ ὑμῖν 
᾽ , > \ be « la ΄“΄ / 2 > & 

42 ἐστίν. ἀλλὰ oval ὑμῖν τοῖς Φαρισαίοις, OTL ἀποδεκατοῦτε 
\ ς , A ‘ \ “ , \ 
τὸ ἡδύοσμον Kal TO πήγανον Kat πᾶν λάχανον, καὶ παρέρ- 

\ / \ > , “ las lan - 
χεσθε τὴν κρίσιν καὶ τὴν ἀγάπην τοῦ θεοῦ ταῦτα δὲ ἔδει 
“ 3 “ \ “ » ἔξ ἣν von / 

43 ποιῆσαι κἀκεῖνα μὴ παρεῖναι. oval ὑμῖν τοῖς Φαρισαίοις, 
σ > la A a ΄ Γῇ 
ὅτι ἀγαπᾶτε τὴν πρωτοκαθεδρίαν ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ 

\ > \ > - > la 2 (Se Bee [γέ > 5 ς 
44 TOUS ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς. οὐαὶ ὑμῖν, OTL ἐστὲ ὡς 
΄“΄ \ la ‘ +f lat 
Ta μνημεῖα τὰ ἄδηλα, καὶ οἱ ἄνθρωποι ot περιπατοῦντες 
3 , > > > Q , 4 rn , 
45 ἐπάνω οὐκ οἴδασιν. ᾿ΔΑποκριθεὶς δέ τις τῶν νομικῶν λέγει 
Ἄν ος ἐν ’ “ , \ © cates ς , ς \ 

46 αὐτῷ Διδάσκαλε, ταῦτα λέγων πους ὑβρίζεις. 0 δὲ 
=> \ r a ΄ ¢ 
εἶπεν Kat ὑμῖν τοῖς νομικοῖς oval, ὅτι φορτίζετε τοὺς 
> / r? δ Ν » Nad ΩΝ a ΄ 
ἀνθρώπους φορτία δυσβάστακτα, καὶ αὐτοὶ ἑνὶ τῶν δακτύ- 

» 9 ΄ , > € ΄- ω 
47 λὼν ὑμῶν ov προσψαύετε τοῖς φορτίοις. oval ὑμῖν, ὅτι 
΄“΄ \ n ΄“ ΄“ € aA 
οἰκοδομεῖτε τὰ μνημεῖα τῶν προφητῶν οἱ δὲ πατέρες ὑμῶν 
3 / 7 r 
48 ἀπέκτειναν αὐτούς. ἄρα μάρτυρές ἐστε καὶ συνευδοκεῖτε 
΄“ a “ 3 I 
τοῖς ἔργοις τῶν πατέρων ὑμῶν, ὅτι αὐτοὶ μὲν ἀπέκτειναν 
3 Ἁ «ς “ \ > r A a \ ς , ΄σ 
49 αὐτοὺς ὑμεῖς δὲ οἰκοδομεῖτε. διὰ τοῦτο καὶ ἡ σοφία τοῦ 
la > 3 “ , 3 , 
θεοῦ εἶπεν “Arootedo eis αὐτοὺς προφήτας καὶ ἀποστόο- 
ἈΝ 3 > ~ > ~ Ν / χὰ > 
το λους, καὶ ἐξ αὐτῶν ἀποκτενοῦσιν Kat διώξουσιν, wa ἐκζη- 
a \ Ό , a a Noi ἽἼ a. 
τηθῇ TO αἷμα πάντων τῶν προφητῶν τὸ ἐκκεχυμένον ἀπὸ 
~ rg > A a “ , 2) 4 ef 

σι Καταβολῆς κόσμου ἀπὸ τῆς γενεᾶς ταύτης, ἅπὸ αἰματος 
ῃ{ - a , “Ὁ 3 ’, Α lal 
ABeX ἕως αἵματος Ζαχαρίου τοῦ ἀπολομένου μεταξὺ τοῦ 

, 4A a oA z ς nr 7 
θυσιαστηρίου καὶ Tov οἴκου: val, λέγω ὑμῖν, ἐκζητηθήσεται 
“δ... Ἃ, i “ I) > a vad a , 

52 ἀπὸ τῆς γενεᾶς ταύτης. οὐαὶ ὑμῖν τοῖς νομικοῖς, ὅτι 
3 \ “ ΄σ , 3 \ 3 3 , 

ἤρατε τὴν κλεῖδα THs γνώσεως: αὐτοὶ οὐκ εἰσήλθατε 

\ » 3 ΄σ 
53 καὶ τοὺς εἰσερχομένους ἐκωλύσατε. Κακεῖθεν 


50 ἐκχυννόμενον 


152 KATA AOYTKAN XI XII 


ἐξελθόντος αὐτοῦ ἤρξαντο οἱ γραμματεῖς καὶ of Φαρισαῖοι 

δεινῶς ἐνέχειν καὶ ἀποστοματίζειν αὐτὸν περὶ πλειόνων, 

ἐνεδρεύοντες αὐτὸν θηρεῦσαί τι ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ. 
Ἔν οἷς ἐπισυναχθεισῶν τῶν μυριάδων τοῦ ὄχλου, ὥστε 


54 


cal 3 if , Ν 
καταπατεῖν ἀλλήλους, ἤρξατο λέγειν πρὸς τοὺς μαθητὰς. 


΄ » »“ > A ~ / 4 
αὐτοῦ πρῶτον Προσέχετε ἑαυτοῖς ἀπὸ τῆς ζύμης, ἥτις 
3 Ν ς ( “ , AA 4 
ἐστὶν ὑπόκρισις, τῶν Φαρισαίων, Οὐδὲν δὲ συγκεκαλυμ- 

, 2 \ ἃ 3 > λ θή \ a a > 
μένον ἐστὶν ὃ οὐκ ἀποκαλυφθήσεται, καὶ κρυπτὸν ὃ οὐ 
3 > Ξε / ad , SYA 3 ΄“ 
γνωσθήσεται. ἀνθ ὧν ὅσα ἐν τῇ σκοτίᾳ εἴπατε ἐν τῷ 
ie , \ ἃ ᾿ A > ~ , > - 
φωτὶ ἀκουσθήσεται, Kal 0 πρὸς TO οὖς ἐλαλήσατε ἐν τοῖς 
, ~ , , C « 
ταμείοις κηρυχθήσεται ἐπὶ τῶν δωμάτων. Λέγω δὲ ὑμῖν 
΄σ , A loa 3 \ “~ > / \ 
τοῖς φίλοις pov, μὴ φοβηθῆτε ἀπὸ τῶν ἀποκτεινόντων TO 
a ‘ “ , / , ~ 
σῶμα καὶ μετὰ ταῦτα μὴ ἐχόντων περισσότερόν TL ποιῆ- 
¢ ΄σ΄ ~~ £ A 
σαι. ὑποδείξω δὲ ὑμῖν τίνα φοβηθῆτε: φοβήθητε τὸν 
nr » / 2 a δ᾽ 
μετὰ τὸ ἀποκτεῖναι ἔχοντα ἐξουσίαν ἐμβαλεῖν εἰς τὴν 
,᾿ / ᾽ cn “ cf 5, ὦ ? 
γέενναν: ναί, λέγω ὑμῖν, τοῦτον φοβήθητε. οὐχὶ πέντε 
(oe , ἁ ΄“ 
στρουθία πωλοῦνται ἀσσαρίων δύο; καὶ ἕν ἐξ αὐτῶν 
3 + 2 ΄ δ΄ ΟΥ̓, Se ZS 3 \ \ ¢ 
οὐκ ἔστιν ἐπιλελησμένον ἐνώπιον Tov θεοῦ. ἀλλὰ καὶ ai 
, “ “" ς a“ a > (60 A r 
τρίχες τῆς κεφαλῆς ὑμῶν πᾶσαι ἡρίθμηνται: μὴ φοβεῖ- 
las , A ὃς τὰν, ΄“σ΄ 
abe: πολλῶν στρουθίων διαφέρετε. Λέγω δὲ ὑμῖν, πᾶς 
a Ἃ ς , > > νι» θ a > 6 , Ν᾿ se 
ὃς ἂν ὁμολογήσει ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, Kal ὁ 
“ / ς / 3 3 “ » “~ 
υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὁμολογήσει ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τῶν 
lan lal ? / ’ / “ 
ἀγγέλων τοῦ θεοῦ: ὁ δὲ ἀρνησάμενός με ἐνώπιον τῶν 
“ , a > “ 
ἀνθρώπων ἀπαρνηθήσεται ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων τοῦ 
r a ἃ cal / ‘ “ 3 ’ 
θεοῦ. Καὶ πᾶς ὃς ἐρεῖ λόγον εἰς τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου, 
> , 3» n ‘ 9 NE a , 
ἀφεθήσεται αὐτῷ" τῷ δὲ εἰς TO ἅγιον πνεῦμα βλασφημή- 
> 3 Md ¢ \ 2 ͵ « “ aS 
σαντι οὐκ ἀφεθήσεται. Ὅταν δὲ εἰσφέρωσιν ὑμᾶς ἐπὶ 
\ A \ 3 \ A , A 
Tas συναγωγὰς Kal Tas ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας, μὴ μερι- 
, “ Ἃ , 3 λ i θ x / + Ν 
μνήσητε πῶς [ἢ τί] ἀπολογήσησθε ἢ τί εἴπητε: τὸ 
A c r , ε rn 3 I A »“" Ὁ ἃ “- > 
yap ἅγιον πνεῦμα διδάξει ὑμᾶς ἐν αὐτῇ τῇ wpa a δεῖ εἰ- 
vad > , 5 iM, Lee / 
πεῖν. Εἶπεν δέ τις ἐκ τοῦ ὄχλου αὐτῷ Διδά- 
τς \ a 3 “ / 6 > b] ~ Ἂ 
σκαλε, εἰπὲ τῷ ἀδελφῷ μου μερίσασθαι μετ΄ ἐμοῦ τὴν 
ληρονομίαν. ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ ἴΑνθρωπε, τίς με κατέ- 
κληρονομίαν... ΐ ρωπε, τίς μ 


22 ὑμῖν λέγω 24 οὔτε σπείρουσιν οὔτε 


6 


Io 


It 


12 


13 


14 


XII KATA AOTKAN 153 


\ a \ δ 4. 9 θαι > ‘ \ > 
15 στησεν κριτὴν ἢ μεριστὴν ἐφ᾽ ὑμᾶς; εἶπεν δὲ πρὸς av- 
7 ς a ‘ / > rae t , σ“ 
τούς ‘Opare καὶ φυλάσσεσθε ἀπὸ πάσης πλεονεξίας, ort 
> “ ‘ “ ΄ 
οὐκ ἐν τῷ περισσεύειν τινὶ ἡ ζωὴ αὐτοῦ ἐστὶν ἐκ τῶν 
6 ὑπαρχόντων αὐτῷς Εἶπεν δὲ παραβολὴ ( τοὶ 
1 px ὑτῷ. ρ ἣν πρὸς avTous 
"- > , \ , LN. ¢ , 
λέγων ᾿Ανθρώπου τινὸς πλουσίου εὐφόρησεν ἡ χώρα. 
καὶ διελογίζετο ἐν αὑτῷ λέγων Τί ποιήσω, ὅτι οὐκ ἔ 
17 Ύ UTG Ὕ ι ποίησῶ, Ae 
~ / A , \ 3 “ / 
18 ποῦ συνάξω τοὺς καρπούς μου; καὶ εἶπεν Τοῦτο ποιήσω" 
“ A > / \ / 5 / \ 
καθελῶ μου tas ἀποθήκας καὶ μείζονας οἰκοδομήσω, καὶ 
a Q a \ 5 ’ 
19 συνάξω ἐκεῖ πάντα τὸν σῖτον καὶ τὰ ἀγαθὰ μου, καὶ 
» cal ~~ “ “ \ 3 \ 
ἐρῶ τῇ Ψυχῇ pov Ψυχή, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ [κείμενα eis 
ἔ wr (πῇ > , ’ , | ip , a δὲ 
20 €Tn πολλά: ἀναπαύου, φάγε, πίε], εὐφραίνου. εἶπεν de 
v “ ς θ "Ad , a \ ὴν Ψ , ay 
αὐτῷ ὁ θεός ρων, ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχὴν σου αἱ 
ψς SN “- a Me , / » LA € 
οι τοῦσιν ἀπὸ Gov: ἃ δὲ ἡτοίμασας, τίνι ἔσται; [Οὕτως ὁ θη- 
, CS \ * > \ lo 5: 
22 σαυρίζων αὑτῷ καὶ μὴ εἰς θεὸν πλουτῶν. ] Εἰ- 
\ \ \ nw \ ΄“ Ε δι ΟΡ 
πεν δὲ πρὸς τοὺς μαθητὰς [αὐτοῦ] Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν. 
A - a “ ’ὔ A 4 ς A 
μὴ μεριμνᾶτε τῇ ψυχῇ τί φάγητε, μηδὲ τῷ σώματι [ὑμῶν] 
, > , ¢ \ AY aA? 3 ΄ an \ 
23 TL ἐνδύσησθε. ἡ yap Wuyn πλεῖόν ἐστιν τῆς τροφῆς Kat 
iY “ “ ᾽ ’ KY 7 
24 τὸ σῶμα TOU ἐνδύματος, κατανοήσατε τοὺς κόρακας ὅτι 
Γ..3 , τ Ν ἢ , ie 3 ἷ a 
οὐ σπείρουσιν οὐδὲ᾽ θερίζουσιν, ols οὐκ ἔστιν ταμεῖον 
οὐδὲ ἀποθήκη, καὶ ὃ θεὸς τρέφει αὐτούς: πόσῳ μᾶλλον 
: WE"); ρ ; ᾿Ξ 
fr Aw nw é A 5) A an 
os ὑμεῖς διαφέρετε τῶν πετεινῶν. Tis δὲ ἐξ ὑμῶν μεριμνῶν 
7 ee. \ A χω 7 a 5 
26 δύναται ᾿ ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ προσθεῖναι᾽ πῆχυν; εἰ οὖν 
3 , , ΄ ~ n 
οὐδὲ ἐλάχιστον δύνασθε, Ti περὶ τῶν λοιπῶν μεριμνᾶτε; 
Q a ΄σ > , 
27 κατανοήσατε τὰ κρίνα πῶς αὐξάνει: ov κοπιᾷ οὐδὲ νήθει' 
, Niece BAS QA X 2 , a , 9 a 
λέγω δὲ ὑμῖν, οὐδὲ Σολομὼν ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιε- 
, ς ra / 3 Ν 3 3 “ Ἁ , ᾿ 
28 βάλετο ὡς ἕν τούτων. εἰ δὲ ἐν ἀγρῷ τὸν χόρτον ὄντα 
? \ > Ἂν , ’ ς A 4 
σήμερον καὶ αὔριον eis κλίβανον βαλλόμενον ὁ θεὸς οὕτως 
> / , ΄“΄ ¢ “ 3 ’ \ ¢ ~ \ 
29 ἀμφιάζει, πόσῳ μᾶλλον ὑμᾶς, ὀλιγόπιστοι. καὶ υμεῖς μὴ 
Cae , A ὔ “ 
30 ζητεῖτε τί φάγητε καὶ τί πίητε, καὶ μὴ μετεωρίζεσθε, ταῦ- 
Ἁ Ἁ an , ~ € a € 
τα yap πάντα τὰ ἔθνη τοῦ κόσμου ἐπιζητοῦσιν, ὑμῶν δὲ ὁ 
\ a “ / , \ ~ \ 
31 πατὴρ οἷδεν ὅτι χρήζετε τούτων’ πλὴν ζητεῖτε THY βασι- 
3 “ la / εν \ a“ 
32 λείαν αὐτοῦ, καὶ ταῦτα προστεθήσεται ὑμῖν. μὴ φοβοῦ, 
\ \ [χε > / € A € ΄“΄ a“ 
TO μικρὸν ποίμνιον, ὅτι εὐδόκησεν ὁ πατὴρ ὑμῶν δοῦναι 


- > a 4 ε ’ > -- 
25 προσθεῖναι ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὑτοῦ 


154 KATA AOTKAN XII 


£42 Ἁ ᾽ 7 ‘ ¢ , « lo 
ὑμῖν τὴν βασιλείαν. Πωλήσατε Ta ὑπάρχοντα ὕὅυμῶν 33 
Ν / 3 / ¢ o , Ἁ 
καὶ δότε ἐλεημοσύνην’ ποιήσατε eavTols βαλλαντια μὴ 
Ν 3 Ψ ~ 
madaovpeva, θησαυρὸν ἀνέκλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς, 
ω ’ 3 > , >Qs εἶ ld fA , 
ὅπου κλέπτης οὐκ ἐγγίζει οὐδὲ σὴς διαφθείρει: omov yap 34 
\ lad va € ΄σ 
ἐστιν ὁ θησαυρὸς ὑμῶν, ἐκεῖ καὶ ἡ καρδία ὑμῶν ἔσται. 
A Siwy ε 3 ’ , \ ς ’ 
Ἑστωσαν ὑμῶν at ὀσφύες περιεζωσμέναι καὶ ob λύχνοι 35 
, ε “ A > ΄ 
καιόμενοι, καὶ ὑμεῖς ὅμοιοι ἀνθρώποις προσδεχομένοις 36 
A , a > 4 lod U [χὰ , 
τὸν κύριον ἑαυτῶν πότε ἀναλύσῃ ἐκ τῶν γάμων, Wa ἐλθόν- 
Ν , 3 , > / > ~ , «ς 
τος καὶ κρούσαντος εὐθέως ἀνοίξωσιν αὐτῷ. μακάριοι Οἱ 37 
τὰ 3 i a ‘ € , ¢ ‘ nn 
δοῦλοι ἐκεῖνοι, ovs ἐλθὼν ὁ κύριος ευρήσει γρηγοροῦντας" 
a ak , Cis 7 > “ > 
ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι περιζώσεται καὶ ἀνακλινεῖ αὐτοὺς καὶ 
4 3 vad oN > ~ / KA > 
παρελθὼν διακονήσει αὐτοῖς. Kav ἐν TH δευτέρᾳ κἂν ἐν 38 
“ ’ “ y+ x ¢/ 4 4 , > 
τῇ τρίτῃ φυλακῇ ἔλθῃ καὶ εὕρῃ οὕτως, μακάριοι εἰσιν 
Aer - e/ / ς , 
ἐκεῖνοι. τοῦτο δὲ γινώσκετε ὅτι εἰ ἤδει ὁ οἰκοδεσπότης 39 
7 ¢ € ΄ +» [3 , “Δ \ 3 5 ἢ 3 
ποίᾳ ὥρᾳ ὁ κλέπτης ἔρχεται, ἐγρηγόρησεν ἂν καὶ οὐκ a 
fod a > 3 “ ς κ 
φῆκεν διορυχθῆναι τὸν οἶκον αὑτοῦ. καὶ ὑμεῖς γίνεσθε 4o 
ia ¢ Ἂν e 3 lad € e\ ἴω > ἤ y+ 
ἕτοιμοι, OTL ἣ @pa ov δοκεῖτε ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχε- 
> ees , , \ coA \ 
ra. Ἐῤπεν δὲ ὁ Πέτρος Κύυριε, πρὸς ἡμᾶς τὴν mwapa~ 4“ 
Ἁ \ = 
βολὴν ταύτην λέγεις ἢ καὶ πρὸς πάντας; καὶ εἶπεν ὁ 42 
, Ti oo > AN ¢ \ > , « a 
κύριος Tis ἄρα ἐστὶν ὁ πιστὸς οἰκονόμος, ὁ φρόνιμος, ὃν 
’ “ 5 “ “ , 
καταστήσει ὁ κύριος ἐπὶ τῆς θεραπείας αὐτοῦ τοῦ διδόναι 
2 “ \ , e “ 3 ΄σ a 
ἐν καιρῷ [τὸ] σιτομέτριον ; pakaptos ὁ δοῦλος ἐκεῖνος, ὃν 43 
3 A ς 3 “- ς “ icf > “ 
ἐλθὼν 6 κύριος αὐτοῦ εὑρήσει ποιοῦντα οὕὐτῶς" ἀληθῶς 44 
rad v4 rt “ > cad , 
λέγω ὑμῖν ὅτι ἐπὶ πᾶσιν τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτοῦ καταστη- 
5 e + 4 ΄“ ΄“ , 
σει αὐτόν. ἐὰν δὲ εἴπῃ ὁ δοῦλος ἐκεῖνος ἐν τῇ καρδίᾳ 45 
> “ ’ € , ͵ +s ᾿ς + ¢ 
αὐτοῦ Xpoviter ὁ κύριός μου ἔρχεσθαι, καὶ ἄρξηται τύ- 
lo ‘ 
πτειν τοὺς παῖδας καὶ τὰς παιδίσκας, ἐσθίειν τε καὶ πίνειν 
Ν / Ὁ“ € ἤ a f 3 , > 
καὶ μεθύσκεσθαι, ἥξει ὁ κύριος TOU δούλου ἐκείνου ἐν 46 
« 4 ὯΥ -“ LY “ © > ; \ 
ἡμέρᾳ ἣ οὐ προσδοκᾷ καὶ ἐν @pa ἢ οὐ γινώσκει, Καὶ διχο- 
“- A ΄“ > f 
τομήσει αὐτὸν Kal TO μέρος αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀπίστων 
/ 9 a * BE rn ¢ \ Q , “~ , 
θήσει. ἐκεῖνος δὲ ὁ δοῦλος ὁ γνοὺς τὸ θέλημα τοῦ κυρίου 47 
᾽ la A \ > 
αὐτοῦ καὶ μὴ ἑτοιμάσας ἢ ποιήσας πρὸς τὸ θέλημα αυ- 


39 οὐκ ἂν 


XII XIII KATA AOTKAN 155 


48 τοῦ δαρήσεται πολλάς: ὁ δὲ μὴ γνοὺς ποιήσας δὲ ἄξια 
πληγῶν δαρήσεται ὀλίγας. παντὶ δὲ ᾧ ἐδόθη πολύ, πολὺ 


\ 


ζητηθήσεται παρ᾽ αὐτοῦ, καὶ ᾧ παρέθεντο πολύ, περισσό- 
49 τερον αἰτήσουσιν αὐτόν. Πῦρ ἦλθον βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν, 
, > », ta 
so kal τί θέλω εἰ ἤδη ἀνήφθη; βάπτισμα δὲ ἔχω βαπτισθῆ- 
“ r “ 
St μαι, καὶ πῶς συνέχομαι ἕως ὅτου τελεσθῇ. δοκεῖτε ὅτι 
εἰρήνην παρεγενόμην δοῦναι ἐν τῇ γῇ; οὐχί, λέγω ὑμῖν, 
52 GAN’ ἢ διαμερισμόν. ἔσονται γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν πέντε ἐν 
ἑνὶ οἴκῳ διαμεμερισμένοι, τρεῖς ἐπὶ δυσὶν καὶ δύο ἐπὶ 
53 τρισίν, διαμερισθήσονται πατὴρ ἐπὶ υἱῷ καὶ yidc ἐπὶ 
ττὰτρί, μήτηρ ἐπὶ θυγατέρα καὶ θυγάτηρ ἐπὶ τὴν MHTE- 
pa, πενθερὰ ἐπὶ τὴν νύμφην αὐτῆς καὶ ΝΥύΛΛφΦΗ ἐπὶ THN 
/ ; ͵ cal y 7 
54 TTENOEPAN. Ἔλεγεν δὲ καὶ τοῖς ὄχλοις Ὅταν 
/ 3 4 “ 5 
ἴδητε νεφέλην ἀνατέλλουσαν ἐπὶ δυσμῶν, εὐθέως λέ- 
σ y+ ΕΣ 7 if, 
55 γετε ὅτι “OuBpos ἔρχεται, καὶ γίνεται οὕτως: καὶ ὅταν 
“ 
νότον πνέοντα, λέγετε ὅτε Καύσων ἔσται, καὶ γίνεται. 
c / Ν ’ “ ΄ an 3 r , 
56 ὑποκριταί, τὸ πρόσωπον τῆς γῆς καὶ τοῦ οὐρανοῦ οἴδατε 
, Ve aie \ 4 κα a 9 " D 
δοκιμάζειν, τὸν ᾿ καιρὸν dS€é' τοῦτον πῶς οὐκ οἴδατε δοκιμά- 
5 > “ 3 
23 8 ζειν; Τί δὲ καὶ ad’ ἑαυτῶν ov κρίνετε τὸ δίκαιον; ὡς 
γὰρ ὑπάγεις μετὰ τοῦ ἀντιδίκου σου ἐπ᾽ ἄρχοντα, ἐν τῇ 
ὁδῷ δὸς ἐργασίαν ἀπηλλάχθαι [ἀπ᾽] αὐτοῦ, μή ποτε κατα- 
, \ \ , ¢ , , va 
σύρῃ σε πρὸς τὸν κριτήν, Kal ὁ KpiTNS σε παραδώσει τῷ 
, Α ¢ U “ 5 , ’ 
59 πράκτορι, καὶ ὁ πράκτωρ σε βαλεῖ εἰς φυλακήν. λέγω 
9 \ »" 3 5. ὍΣ “ \ . ον 4 
σοι, οὐ μὴ ἐξέλθης ἐκεῖθεν ἕως Kal TO ἔσχατον λεπτὸν 
ἀποδῷς. 
a , 3 3 a a - > , 
1 Παρῆσαν δέ τινες ἐν αὐτῷ τῷ καιρῷ ἀπαγγέλλοντες 
αὐτῷ περὶ τῶν Γαλιλαίων ὧν τὸ αἷμα Πειλᾶτος ἔμιξεν 
“μετὰ τῶν θυσιῶν αὐτῶν. καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς 
“ τῷ r - 
Δοκεῖτε ὅτι οἱ Ταλιλαῖοι οὗτοι ἁμαρτωλοὶ παρὰ πάν- 
A , ͵ “- 
τας τοὺς Ταλιλαίους ἐγένοντο, ὅτι ταῦτα πεπόνθασιν; 
> δ , ca > 3 dA \ + U ς , 
3 οὐχί, λέγω υμῖν, ἀλλ᾽ ἐὰν μὴ μετανοῆτε πάντες OpoLws 
> σ΄ A Fw ε ,΄ » \ 5..16.3 e ” ς 
« ἀπολεῖσθε. ἢ ἐκεῖνοι οἱ δέκα ὀκτὼ eh οὺς ἔπεσεν O 
/ ΄σ ἊΣ ΄ 3 
πύργος ἐν τῷ Σιλωὰμ καὶ ἀπέκτεινεν αὐτούς, δοκεῖτε ὅτι av- 


56 δὲ καιρὸν 


156 KATA AOTKAN. Xul 


Ν 3 , δ ἡ, \ ene Ν ΕΣ , A 
Tol ὀφειλέται ἐγένοντο παρὰ πάντας τοὺς ἀνθρώπους τοὺς 
“ 3 / > , , pea > > 5" Ἁ 
κατοικοῦντας Ἱερουσαλήμ; οὐχί, λέγω υμῖν, GAA ἐὰν μὴ 5 
Γ , 7 , ε , 3 κ » 
μετανοήσητε' πάντες ὡσαύτως ἀπολεῖσθε. E- 6 
᾿ ’ \ , “ Syst 
λεγεν δὲ ταύτην τὴν παραβολήν. Συκὴν εἶχέν τις πεφυ- 
3 a 5 ΄ 5 wn > ~ 
τευμένην ἐν τῷ ἀμπελῶνι αὐτοῦ, καὶ ἦλθεν ζητῶν καρπὸν 
es bY - => Η͂ 
ἐν αὐτῇ καὶ οὐχ εὗρεν. εἶπεν δὲ πρὸς τὸν ἀμπελουρ- 7 
, > \ id 4 δ ὦ < ws ad \ > “ 
γόν ᾿Ιδοὺ τρία ἔτη ἀφ᾽ οὗ ἔρχομαι ζητῶν καρπὸν ἐν τῇ 
“ , > ς 4, / 
συκῇ ταύτῃ Kal οὐχ εὑρίσκω: ἔκκοψον αὐτήν" Wa τί kal 
τὴν γῆν καταργεῖ; ὁ δὲ ἀποκριθεὶς λέγει αὐτῷ Κύριε, 8 
ὴν γῆ ργεῖ; ρ γει αὐτῷ Κύριε, 
>) ce \ “ A a 4 σ , X : a | 
ἄφες αὐτὴν καὶ τοῦτο τὸ ἔτος, ἕως ὅτου σκάψω περὶ αὐτὴν 
‘ 4 ’ x Ν 4 \ 5 Ἁ ’ 
καὶ βάλω κόπρια' κἂν μὲν ποιήσῃ καρπὸν εἰς τὸ μέλλον-- ο 
SINS ALY OW heey 9a, 
εἰ δὲ μήγε, ἐκκόψεις αὐτὴν. 
Ἦν δὲ διδάσκων ἐν μιᾷ τῶν συναγωγῶν ἐν τοῖς σάββα- το. 
A \ ~ Ld 3 », vA 
ow. καὶ ἰδοὺ γυνὴ πνεῦμα ἔχουσα ἀσθενείας ἔτη δέκα τι 
3 ’ 2 ’ \ Ἁ 
ὀκτώ, καὶ ἦν συνκύπτουσα καὶ μὴ δυναμένη ἀνακύψαι εἰς 
A v4 3 A 4 > \ ic.) “ J \ 
τὸ παντελές. ἰδὼν δὲ αὐτὴν ὁ ᾿Ιησοῦς προσεφώνησεν Kat τὸ 
3 A 3 , “ , 
εἶπεν αὐτῇ Τύναι, ἀπολέλυσαι τῆς ἀσθενείας σου, καὶ 13. 
΄ 3... τῶν \ ~ ~ > / 
ἐπέθηκεν αὐτῇ τὰς χεῖρας" καὶ παραχρῆμα ἀνωρθώθη, καὶ 
3 , \ ’ 3 \ \ ¢ > , > 
epocater. τὸν θεόν. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ dpxiouvayayos, aya x4 
νακτῶν ὅτι TO σαββάτῳ ἐθεράπευσεν ὁ ᾿Ιησοῦς, ἔλεγεν τῷ 
ὄχλῳ ὅ OTL Sof ἡμέραι εἰσὶν ἐν ais δεῖ ἐργάζεσθαι" ἐν αὐταῖς 
οὖν ἐρχόμενοι θεραπεύεσθε καὶ μὴ τῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββά- 
του. ἀπεκρίθη δὲ αὐτῷ ὁ κύριος καὶ εἶπεν Ὑποκριταί; 15 
ἕκαστος ὑμῶν τῷ σαββάτῳ οὐ λύει τὸν βοῦν αὐτοῦ ἢ τὸν 
ὄνον ἀπὸ τῆς φάτνης καὶ ᾿ἀπάγων' ποτίζει; ταύτην δὲ τό 
θογατέρα ᾿Αβραὰμ οὖσαν, ἣν ἔδησεν ὁ Σατανᾶς ἰδοὺ δέκα 
καὶ ὀκτὼ ἔτη, οὐκ ἔδει λυθῆναι ἀπὸ τοῦ δεσμοῦ τούτου τῇ 
ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου; Καὶ ταῦτα λέγοντος αὐτοῦ κατῃ- 17 
σχύνοντο πάντες οἱ ἀντικείμενοι αὐτῷ, καὶ πᾶς ὁ ὄχλος 
ἔχαιρεν ἐπὶ πᾶσιν τοῖς ἐνδόξοις τοῖς γινομένόις ὑπ᾽ αὐ- 
τοῦ. Ἔλεγεν οὖν Τίνι ὁμοία ἐστὶν ἡ βασι- τ 
A ~ , ς 
λεία τοῦ θεοῦ, καὶ τίνι ὁμοιώσω αὐτήν; ὁμοία ἐστὶν κόκκῳ τὸ 
, a \ A yy ς “ ς Len 
σινάπεως, ὃν λαβὼν ἄνθρωπος ἔβαλεν εἰς κῆπον ἐεαυτοῦ, 


5 μετανοῆτε 15 ἀπαγαγὼν 


24 


25 


26 


27 
28 


29 
30 


31 


32 


33 


34 


XIII KATA AOTKAN 157 


? / \ \ 
καὶ ηὔξησεν καὶ ἐγένετο εἰς δένδρον, καὶ TA πετεινὰ 
“ > “ / 2 “» 7 3 “ 
TOY OYPANOY KATECKHNWCEN ἐν TOTC KASAOIC AYTOY. 
53 7 ΄ “ 
Καὶ πάλιν εἶπεν Τίνι ὁμοιώσω τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ; 
« / 3 \ / ἃ ~ ‘\ yw > 3 , 
ὁμοία ἐστὶν ζύμῃ, ἣν λαβοῦσα γυνὴ ἔκρυψεν εἰς ἀλεύρου 
/ / [χά © 3 / “ 
σάτα τρία ἕως οὗ ἐζυμώθη Odor. 
\ wi \ Ul \ , / A 
Kat διεπορεύετο κατὰ πόλεις καὶ κώμας διδάσκων καὶ 
, ’ > > / > δέ Φιοντρα 
πορείαν ποιούμενος εἰς Ἱεροσόλυμα. Ἐϊΐπεν δέ τις αὐτῷ 
, ee > ee ς , ς \ 5) \ > ‘ 
Κύριε, εἰ ὀλίγοι of σωζόμενοι; ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς 
> σ΄ Ν “ “ , Ψ 
Αγωνίζεσθε εἰσελθεῖν διὰ τῆς στενῆς θύρας, ὅτι πολλοί, 
, con , na Ν > 3 
λέγω ὑμῖν, ζητήσουσιν εἰσελθεῖν καὶ οὐκ ἰσχύσουσιν, 
> > Qs ἃ 3 ~ «ς > / \ 3 ’ὔ \ , 
ap’ οὗ ἂν ἐγερθῇ 6 οἰκοδεσπότης καὶ ἀποκλείσῃ τὴν θύραν, 
Ὁ ἡ “, ¢e , N ᾽ a , ΄ 
καὶ ἄρξησθε ἔξω ἑστάναι καὶ κρούειν τὴν θύραν λέγοντες 
Κύριε, ἄνοιξον ἡμῖν: καὶ ἀποκριθεὶς ἐρεῖ ὑμῖν Οὐκ οἶδα 
ριε, ἄν ἡμῖν. κ ρ ρεῖ ὑμ 
Ἐπ , rer 1 ͵ > , 
ὑμᾶς πόθεν ἐστέ, τότε ᾿ἄρξεσθε' λέγεν ᾿Ἐφάγομεν 
’ / an , e “ 
ἐνώπιόν σου καὶ ἐπίομεν, καὶ ἐν ταῖς πλατείαις ἡμῶν ἐδί- 
ἀν 3... ἡ , ς. ἃ 3 5 , 5 , > / 
δαξας: καὶ ἐρεῖ λέγων ὑμῖν Οὐκ οἶδα πόθεν ἐστέ: ATTO- 
3 3 3 n / 3 7 3 ’ὔ 3 an WS 
CTHTE ATT ἐλλοῦ, TTANTEC ἐργάται SAIKIAC. κει ἔσται 
A 4 > 
ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων, ὅταν ᾿ὔψησθε" 
3 \ NE 3 \ Wer) \ A , A , 
Αβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ καὶ πάντας τοὺς προφήτας 
ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ, ὑμᾶς δὲ ἐκβαλλομένους ἔξω. 
\ cf 3 \ > n \ ἴω \ Ψ \ “ 
καὶ ἥξουσιν ἀτὸ ἀνὰτολῶν κὰἂὶ λγολλῶν καὶ ἀπὸ βορρᾶ 
Ν , Vere) , > a , “ a \ 
καὶ νότου καὶ ἀνακλιθήσονται ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ. καὶ 
3 A ) A », ~ “΄“ ἃ 
ἰδοὺ εἰσὶν ἔσχατοι οἱ ἔσονται πρῶτοι, καὶ εἰσὶν πρῶτοι οἱ 
ἔσονται ἔσχατο Ἔν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ προσῆλθά 
χατοι. ν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ προσῆλθὰαν 
“ , > A , 
τινες Φαρισαῖοι λέγοντες αὐτῷ ἜἜξελθε καὶ πορεύου 
2 A o ε , , 3 “ A 3 
ἐντεῦθεν, ὅτι Hp@dns θέλει σε ἀποκτεῖναι. καὶ εἰπεν 
9 A , yA n > , , 3 Ἁ 
αὐτοῖς Πορευθέντες εἴπατε τῇ ἀλώπεκι ταύτρ ᾿Ιδοὺ 
» 7 ’ eed A 3 lon , AY of 
ἐκβάλλω δαιμόνια καὶ ἰάσεις ἁποτελῶ σήμερον καὶ αὔριον, 
Ἁ os / ~ ΄σ af 
καὶ τῇ τρίτῃ τελειοῦμαι. πλὴν δεῖ με σήμερον Kal αὔριον 
Ἀ “ 5 4 , “ , 
καὶ τῇ ἐχομένῃ πορεύεσθαι, ὅτι οὐκ ἐνδέχεται προφήτην 
> > 
ἀπολέσθαι ἔξω ᾿Ἱερουσαλήμ. ᾿Ἰερουσαλήμ ᾿Ἱερουσαλήμ; 
c 3 , A , Ἁ ΄ 4 
ἡ ἀποκτείνουσα τοὺς προφήτας καὶ λιθοβολοῦσα τους 
> λ 2 \ as αὶ , 4’ 3 ’ 
ἀπεσταλμένους πρὸς αὐτήν,-- ποσάκις ἠθέλησα ἐπισυνάξαι 


26 ἄρξησθε 28 ὄψεσθε 


158 KATA AOTKAN XIII XIV 


τὰ τέκνα σου ὃν τρόπον Opus τὴν ἑαυτῆς νοσσιὰν ὑπὸ τὰς 

πτέρυγας, καὶ οὐκ ἠθελήσατε. ἰδοὺ ἀφίετδι YMIN ὁ OfKOC 35 

YMON. λέγω [δὲ] ὑ ὑμῖν, οὐ μὴ ἰδητέ μὲ ἕως εἴπητε 
Εὐλογημένος ὁ EpXOMENOC EN ὀνόλλατι Κυρίογ. 


Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐλθεῖν αὐτὸν εἰς οἶκόν τινος τῶν ἀρχόν- x 
TOV [roy] Φαρισαίων σαββάτῳ φαγεῖν ἄρτον καὶ αὐτοὶ ἦσαν 
παρατηρούμενοι αὐτόν. καὶ ἰδοὺ ἄνθρωπός τις ἣν ὑδρωπικὸς 2 
ἔμπροσθεν αὐτοῦ. καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν πρὸς τοὺς 3 
νομικοὺς καὶ Φαρισαίους λέγων Ἔξεστιν τῷ σαββάτῳ 
θεραπεῦσαι ἢ οὔ; οἱ δὲ ἡσύχασαν. καὶ ἐπιλαβόμενος 4 
ἰάσατο αὐτὸν καὶ ἀπέλυσεν. καὶ πρὸς αὐτοὺς εἶπεν Τί- 5 
vos ὑμῶν υἱὸς ἢ βοῦς εἰς φρέαρ πεσεῖται, καὶ οὐκ εὐθέως 
ἀνασπάσει αὐτὸν ἐν ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου; καὶ οὐκ ἴσχυ- 6 
σαν ἀνταποκριθῆναι πρὸς ταῦτα. Ἔλεγεν δὲ 7 
πρὸς τοὺς κεκλημένους παραβολήν, ἐπέχων πῶς τὰς πρω- 
τοκλισίας ἐξελέγηνεα, λέγων πρὸς αὐτούς Ὅταν κληθῆς 8 
ὑπό τινος εἰς γάμουες μὴ προ κων εἰς τὴν πρωτοκλισίαν, 
μή ποτε ἐντιμότερός σου ἢ κεκλημένος ὑπ᾽ αὐτοῦ, καὶ 9 
ἐλθὼν ὁ σὲ καὶ αὐτὸν καλέσας ἐρεῖ σοι δΔὸς τούτῳ τόπον, 
καὶ τότε ἄρξῃ μετὰ αἰσχύνης τὸν akan τόπον κατέχειν. 
ἀλλ᾽ ὅταν κληθῇς πορευθεὶς ἀνάπεσε εἰς τὸν ἔσχατον τό- τὸ 
πον, ἵνα ὅταν ἔλθῃ ὁ κεκληκώς σε ἐρεῖ σοι Φίλε, προσ- 
wits Oe ἀνώτερον: τότε ἔσται σοι δόξα ἐνώπιον πάντων 
τῶν συνανακειμένων σοι. ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινω- τι 
θήσεται καὶ ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑἐψιώθήσεται, "E- τὰ 
defer δὲ καὶ τῷ κεκληκότι αὐτόν Ὅταν ποιῇς ἄριστον 
ἢ δεῖπνον, μὴ φώνει τοὺς φίλους σου μηδὲ τοὺς ἀδελφούς 
σου μηδὲ τοὺς muy yevers σου μηδὲ γείτομας πλουσίους, μή 
ποτε καὶ αὐτοὶ ἀντικαλέσωσίν σε καὶ γένηται ἀνταπό- 
δομά σοι. ἀλλ᾽ ὅταν δοχὴν ποιῇς, κάλει πτωχούς, ἀναπεί- τ3 
ρους, χωλούς, τυφλούς: καὶ μακάριος ἔσῃ; ‘OTL οὐκ ἔχουσιψ 14 
ἀνταποδοῦναί σοι, ἀνταποδοθήσεται γάρ σοι ἐν τῇ ἀναστά- 


17 ἔρχεσθαι 


a6 KATA AOTKAN 159 


“- , > / , ον 
15 Tel τῶν δικαίων. Ακούσας δέ τις τῶν συνανα- 
vad > > “ , , / 
κειμένων ταῦτα εἶπεν avt@ Μακάριος ὅστις φάγεται 
» > a , ΄“ ~ ς \ > 5 ~ of 
16 ἄρτον ev τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ. ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ "Ar- 
ie 3 ’ὔ ad , \ 3 / / 
θρωπός tis ἐποίει δεῖπνον μέγα, καὶ ἐκάλεσεν πολλούς, 
> an > rn a "7 am 
17 Kal ἀπέστειλεν τὸν δοῦλον αὐτοῦ τῇ wpa Tov δείπνου ei- 
a “ , ta, / ie Ὁ a “ ee ἢ 
πεῖν τοῖς κεκλημένοις. ᾿Ἐρχεσθε᾽ ὅτι ἤδη ἕτοιμά ᾿ ἐστιν.. 
+ > \ “ , r “~ 
i καὶ ἤρξαντο ἀπὸ μιᾶς πάντες παραιτεῖσθαι. ὁ πρῶτος 
᾽ > ~ "A ov > 0 a Α ᾿ > , ξ λθὼ 
εἶπεν αὐτῷ γρὸν ἠγόρασα καὶ ἔχω ἀνάγκην ἐξελθὼν 
ca > , 3 lo », oe 
19 ἰδεῖν αὐτόν: ἐρωτῶ σε, ἔχε pe TapnTnuévoy. Kal ἕτερος 
πὶ , a > , 4 , 
εἶπεν Levyn βοῶν nyopaca πέντε καὶ πορεύομαι δοκιμά- 
3 , " 7 
οὁ σαὶ αὐτά: ἐρωτῶ σε, ἔχε pe παρῃτημένον. καὶ ἕτερος 
φ cal + \ \ “ 3 , b “ 
εἶπεν Τυναῖκα ἔγημα καὶ διὰ τοῦτο οὐ δύναμαι ἐλθεῖν. 
’ ¢€ “ 3 σ΄“ , > a 
οἱ καὶ παραγενόμενος ὁ δοῦλος ἀπήγγειλεν τῷ κυρίῳ αὐτοῦ 
a 3 € 53 ΄σ 
ταῦτα. τότε ὀργισθεὶς ὁ οἰκοδεσπότης εἶπεν τῷ δούλῳ 
ees ey) , 9 \ ’ λον μη ἮΝ 
αὐτοῦ Ἔξελθε ταχέως εἰς τὰς πλατείας καὶ ῥύμας τῆς 
͵ Ni \ 
πόλεως, καὶ TOUS πτωχοὺς Kal ἀναπείρους Kal τυφλοὺς Kal 
᾿ δος ἐν εξ \ > € a , ΄ 
22 χωλοὺς εἰσάγαγε ὧδε. καὶ εἶπεν ὁ δοῦλος Κύριε, γέ- 
ὰ 3 "G , 3 , 
23 yovey Ὁ ἐπέταξας, καὶ ἔτι τόπος ἐστίν. Kal εἶπεν ὁ κύριος 
Α \ r > ς \ 
πρὸς τὸν δοῦλον Ἔξελθε εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ φραγμοὺς καὶ 
> , ΄ lod σ΄ > 
24 ἀνάγκασον εἰσελθεῖν, wa γεμισθῇ μου ὁ οἶκος: λέγω yap 
Ἐς ἐς “ 3 Ν “ > “ > ~ 4 
ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων TOV κεκλημένων γεύσε- 
, ~ 
Tai pou τοῦ δείπνου. 
’ Ν > na V4 
25 Svuveropevovto δὲ αὐτῷ ὄχλοι πολλοί, καὶ στραφεὶς 
> \ 3 , 3 “ 
26 εἶπεν πρὸς αὐτούς Eu τις ἔρχεται πρός με καὶ οὐ μισεῖ 
\ “ \ \ a 
τὸν πατέρα ἑαυτοῦ καὶ τὴν μητέρα Kal THY γυναῖκα Kal τὰ 
v2 \ \ 3 \ \ \ > ’ + \ \ 
τέκνα Kal τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τὰς ἀδελῴάς, ἔτι τε Kal THY 
\ a > / 5 , “ 
27 ψυχὴν ἑαυτοῦ, οὐ δύναται εἶναί μου μαθητής. ὅστις 
3 / \ \ a :, > 4 
ov βαστάζει τὸν σταυρὸν ἑαυτοῦ καὶ ἔρχεται ὀπίσω pov, 
3 , > , 4 , A > ς r , 
28 οὐ δύναται εἶναί pov μαθητής. τίς yap ἐξ ὑμῶν θέλων 
, 9 a ae n , , \ 
πύργον οἰκοδομῆσαι οὐχὶ πρῶτον καθίσας ψηφίζει τὴν 
, > 2 3 [χ / , > n 
29 δαπάνην, εἰ ἔχει εἰς ἀπαρτισμόν; ἵνα μή ποτε θέντος αὐτοῦ 
Ν δὼ 9 ’ὔ a 
θεμέλιον καὶ μὴ ἰσχύοντος ἐκτελέσαι πάντες οἱ θεωροῦντες 
SLA anes 2 , / 4 ic εἰ 
30 ἄρξωνται αὐτῷ ἐμπαίζειν λέγοντες Ore Οὗτος ὁ ἄνθρω- 


17 εἰσιν 


160 KATA AOYTKAN XIV XV 


7 3 vad A > δὴ 3 ὔ “Ὁ , 
mos ἤρξατο οἰκοδομεῖν Kal οὐκ ἰσχυσεν ἐκτελέσαι. ἢ τις 
A , r r 
βασιλεὺς πορευόμενος ἑτέρῳ βασιλεῖ συνβαλεῖν εἰς πόλε- 
Ἂςῳ A , ᾿ς , 
μον οὐχὶ καθίσας πρῶτον βουλεύσεται εἰ δυνατός ἐστιν ἐν 
’ ¢ ΄“ἍΦ "“ γῇ 
δέκα χιλιάσιν ὑπαντῆσαι τῷ μετὰ εἴκοσι χιλιάδων ἐρχο- 
5.2 ae > 4 , Ἢ »” 3 κ a Ἂν 
μένῳ ἐπ᾽ αὐτόν; εἰ δὲ μήγε, ἔτι αὐτοῦ πόρρω ὄντος TPE 
, 3 ᾽ > x Tp i ae) | ἄν wd 3 “ 3 
σβείαν ἀποστείλας ἐρωτᾷ πρὸς εἰρήνην. οὕτως οὖν πᾶς ἐξ 
δια a > > , vad a n 
ὑμῶν ὃς οὐκ ἀποτάσσεται πᾶσιν τοις ἑαυτοῦ ὑπάρχουσιν 


2 if Oeil ᾽ 
οὐ δύναται εἶναί μου μαθητής. Καλὸν οὖν τὸ ἅλας" ἐὰν᾽ 


Ν \ , τὸ “ 5 , 3 , » ΕῚ ” 
δὲ καὶ τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἀρτυθήσεται; οὔτε els ὙηΡν 
BA ᾿ / > 4 > a , 3 4 ς 
οὔτε εἰς κοπρίαν εὔθετόν ἐστιν ἔξω βάλλουσιν αὐτο. O 

53 3 , 
ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω. 
3 \ ey ee) / , ε a Roe ee 
Hoav δὲ αὐτῷ ἐγγίζοντες πάντες οἱ τελῶναι καὶ οἱ ἀμαρ- 
9 / ΡῚ a ‘A ΄“΄ 
τωλοὶ ἀκούειν αὐτοῦ. καὶ διεγόγγυζον ot τε Φαρισαιοι καὶ 
Lig , / < e \ ΄ 
οἱ γραμματεῖς λέγοντες ore Οὗτος ἁμαρτωλοὺς προσδέ- 
A 5 \ +. oF \ 
χεται καὶ συνεσθίει αὐτοῖς. εἶπεν δὲ πρὸς αὐτοὺς τὴν 
A , of 3 ς “ 4 
παραβολὴν ταύτην λέγων Τίς ἄνθρωπος ἐξ υμῶν ἐχὼν 
¢€ Ἂς ’ SS 3 2 3 > ΄“ ἃ 3 / 
ἑκατὸν πρόβατα καὶ ἀπολέσας ἐξ αὐτῶν ἕν οὐ καταλείπει 
Ἁ 3 , > 6 , , 3. Ν 3 
τὰ ἐνενήκοντα ἐννέα ἐν τῇ ἐρήμῳ Kal πορεύεται ἐπὶ TO 
3 Q ΄ of > , \ «ς \ 3 , aN \ 
ἀπολωλὸς EWS εὕρῃ AUTO; καὶ εὑρὼν ἐπιτίθησιν ἐπὶ TOUS 


31 


32 
33. 


34 
35 


3 
4 


5 


+ > Le! ’ \ bd] A 3 \ > r Ἐπ 
@pous αὐτοῦ χαίρων, Kal ἐλθὼν εἰς τὸν οἶκον συνκάλει 6 


Ἁ ft \ ‘ / / 3 “ / ’ 
τοὺς φίλους καὶ τοὺς γείτονας, λέγων αὐτοῖς Συνχάρητε 


- ς κα 
μοι ὅτι εὗρον τὸ πρόβατόν μου τὸ ἀπολωλός. λέγω υμῖν 7 


ὅ i “oe 5 οὐ Bue rl ἑνὲ ἁμαρτωλῷ 

ὅτι οὕτως χαρὰ ἐν τῷ οὐρανῳ εσται ἐπὶ με ρ λέ 
΄“ “Ὁ 3 \ >) ’ 3 ’ὔ 

μετανοοῦντι ἢ ἐπὶ ἐνενήκοντα ἐννέα δικαίοις οἵτινες οὐ χρείαν 


4 3, , A 
ἔχουσιν μετανοίας. Ἢ tis γυνὴ δραχμὰς ἔχουσα δέκα, ἐὰν 8 


3 


3 4 \ / Ἁ [2 if A ee ἣ 
ἀπολέσῃ δραχμὴν μίαν, οὐχὶ anrel λύχνον καὶ σαροι τὴν 


> ἢ \ ~ 3 a σ΄ τ a \ ε ~ 
οἰκιαν καὶ (ητει ἐπιμελῶς EWS οὐ εὑρῃ ; Kal evpovoa συν- 9 


~ ’ 
καλεῖ τὰς φίλας καὶ γείτονας λέγουσα Συνχάρητέ μοι 
ὯΝ ¢ ΄ ε΄ δὲ 
Ore εὗρον τὴν δραχμὴν ἣν ἀπώλεσα. οὕτως, λέγω ὅυμιν, 


~~ 


»“" “ 3 \ ς 
γίνεται χαρὰ ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων τοῦ θεοῦ ἐπὶ ἑνὶ ἀμαρ- 


Io 


“ a > 7) ,ὔ 
τωλῷ μετανοοῦντι. ἘΠπεν δέ Ανθρωπος τις τι 
“-- = (4 , 9 ΄ a“ , 
εἶχεν δύο υἱούς. καὶ εἶπεν ὁ νεώτερος αὐτῶν τῷ TaATPt τὰ 


lal ¢ “ 
Πάτερ, δός μοι τὸ ἐπιβάλλον μέρος τῆς οὐσίας: ὁ δὲ διεῖ- 


32 εἰς Ὁ, τὰ πρὸς 


XV KATA AOTKAN 161 


> - \ / \ > ᾽ \ ς , \ 
13 λεν αὐτοῖς τὸν βίον. καὶ μετ᾽ ov πολλὰς ἡμέρας συναγαγὼν 
ς ’ Ν γ / ’ , 
Γπάντα᾽ ὁ νεώτερος υἱὸς ἀπεδήμησεν εἰς χώραν μακράν, καὶ 
vad / Ν > , > ~ las 5 ΄ / 
14 ἐκεῖ διεσκόρπισεν τὴν οὐσίαν αὐτοῦ ζῶν ἀσώτως. δαπανή- 
> “ ᾽ 2 , \ A \ 
σαντος δὲ αὐτοῦ πάντα ἐγένετο λιμὸς ἰσχυρὰ κατὰ τὴν 
, SES, +f ¢ ΄σ 
15 χώραν ἐκείνην, καὶ αὐτὸς ἤρξατο ὑστερεῖσθαι. καὶ πορευ- 
\ » 7 cA “ “ ΄“ > , \ 
θεὶς ἐκολλήθη ἑνὶ τῶν πολιτῶν THs χώρας ἐκείνης, Kal 
», > A \ 5 Ν ’ lod / 
16 ἔπεμψεν αὐτὸν εἰς τοὺς ἀγροὺς αὐτοῦ βόσκειν χοίρους" Kal 
΄“ 5 ~ eS , ΄σ 
ἐπεθύμει χορτασθῆναι ἐκ τῶν κερατίων ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι, 
> 5 “ \ 5 Ἁ :, / 
17 Kat οὐδεὶς ἐδίδου αὐτῷ. εἰς ἑαυτὸν δὲ ἐλθὼν ἔφη Πόσοι 
’ὔ “ » / , 3 \ an 
μίσθιοι τοῦ πατρὸς μου περισσεύονται ἄρτων, ἐγὼ δὲ λιμῷ 
- > / 3 \ , \ \ 
18 ὧδε ἀπόλλυμαι: ἀναστὰς πορεύσομαι πρὸς Tov πατέρα 
\ SE he > ~ ’ oe 5 \ > \ \ 
μου καὶ ἐρῶ αὐτῷ Πάτερ, ἥμαρτον eis τὸν οὐρανὸν καὶ 
3 , / > , sie SN a ~ e/ , i 
19 ἐνώπιόν σου, οὐκέτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου: ποίησόν 
c [2 a / \ 3 \ 53 \ A 
20 με ws ἕνα τῶν μισθίων gov. Kal ἀναστὰς ἦλθεν πρὸς τὸν 
, ¢ a Ε > A A 3 3 
πατέρα ἑαυτοῦ. ἔτι δὲ αὐτοῦ μακρὰν ἀπέχοντος εἶδεν 
IRON «ς iN > ~ \ ? 
αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ Kal ἐσπλαγχνίσθη Kal δραμὼν ἐπέ- 
2 ee AY \ / 3 ΄ 3 VA 
πεσεν ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ κατεφίλησεν αὐτόν. 
> \ ς \ Stites , “ \ > \ 
ax εἶπεν δὲ ὁ υἱὸς αὐτῷ Πάτερ, ἥμαρτον eis τὸν οὐρανὸν 
ι 
Nie τ Oe , εν» DWagd, eit > Ch τ , 
Kal ἐνωπιόν σου, οὐκέτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου |: ποί- 
ἢ € “ἤ con 53 € 4 
22noov pe ws eva τῶν μισθίων σου] εἶπεν δὲ ὁ πατὴρ 
A Mt / 3 “ LY ᾽ , \ \ 
πρὸς τοὺς δούλους αὐτοῦ Ταχὺ ἐξενέγκατε στολὴν τὴν 
/ \ 3 , b / \ / / > ‘ 
πρώτην καὶ ἐνδύσατε αὐτόν, καὶ δότε δακτύλιον eis τὴν 
“ 3, “ A c 4 \ , 4 
23 χεῖρα αὐτοῦ καὶ ὑποδήματα εἰς Tous πόδας, καὶ φέρετε τὸν 
/ \ , / / > n~ 
μόσχον τὸν σιτευτὸν, θύσατε καὶ φαγόντες εὐφρανθώμεν, 
“ e ς κι} \ > ΔΙ [ΓΑ 2 Ls ae ’ ‘ 
24 OTL οὗτος O υἱὸς μου νεκρὸς ἦν καὶ ανέζησεν. ἦν ἀπολωλως 
Ν ¢ , \ + > / θ > Cis 26 e\ 3 rn 
25 καὶ εὑρέθη. Kai ἤρξαντο εὐφραίνεσθαι. nv δὲ ὁ vids αὐτοῦ 
€ , > 3 “ \ Ὁ ’ , γ᾿ “ δε) 8 
ὁ πρεσβύτερος ἐν ἀγρῷ" καὶ ὡς ἐρχόμενος ἤγγισεν τῇ οἰκίᾳ, 
+ , Ἁ “ \ ’ 
26 ἤκουσεν συμφωνίας καὶ χορῶν, καὶ προσκαλεσάμενος ἕνα 
lad , » , \ a ΄ 3 “ 
27 τῶν παίδων ἐπυνθάνετο τί ἂν εἴη ταῦτα: ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ 
[χὰ € 5 / “ ἈΝ ν᾿, e , \ 
ὅτε Ὃ adehos σου ἥκει, καὶ ἔθυσεν ὁ πατήρ σου τὸν 
, A / vA «ς TiN > , 
μόσχον τὸν σιτευτὸν, OTL ὑγιαίνοντα αὐτὸν ἀπέλαβεν. 
» , A \ 3 ᾿, “ A 
28 ὠργίσθη δὲ Kat οὐκ ἤθελεν εἰσελθεῖν. ὁ δὲ πατὴρ αὐτοῦ 
> \ , p Pan d ¢ Ne 3) \ 5. “ \ 
29 ἐξελθὼν παρεκάλει αὐτόν. ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν τῷ πατρὶ 


13 ἅπαντα 24 ἔζησεν 
Μ 


162 KATA AOTKAN XV XVI 


αὐτοῦ ᾿Ιδοὺ τοσαῦτα ἔτη δουλεύω σοι καὶ οὐδέποτε ἐν- 
τολήν σου παρῆλθον, καὶ ἐμοὶ οὐδέποτε ἔδωκας ᾿ἔριφον᾽ 
ἵνα μετὰ τῶν φίλων μου εὐφρανθῶ: ores δὲ ὁ vids σου 30 
οὗτος ὁ καταφαγῶν σου τὸν βίον μετὰ © πορνῶν ἦλθεν, 
ἔθυσας αὐτῷ τὸν σιτευτὸν μόσχον. ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ 5: 
Τέκνον, σὺ πάντοτε μετ᾽ bia εἶ Kal πάντα Ta ἐμὰ oa 
ἐστιν" εὐφρανθῆναι δὲ καὶ χαρῆναι ἔδει, ὅτι ὁ ἀδελφός 32 
σου οὗτος νεκρὸς ἦν καὶ ἔζησεν, καὶ ἀπολωλὼς καὶ εὑρέ- 
θη. 

Ἔλεγεν δὲ καὶ πρὸς τοὺς μαθητάς "Ανθρωπός τις ἦν 1 
πλούσιος ὃς εἶχεν οἰκονόμον, καὶ οὗτος wri. αὐτῷ ὡς 


διασκορπίζων τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ. ὶ φωνήσας αὐτὸν 2 
εἶπεν αὐτῷ Τί τοῦτο ἀκούω περὶ σοῦ; πάρα τὸν λόγον 
τῆς οἰκονομίας σου; οὐ γὰρ δύνῃ ἔτι sn tt εἶα. εἶπεν 3 


δὲ ἐν ἑαυτῷ ὁ οἰκονόμος Τί ποιήσω ὅτι ὁ κύριός μου 
ἀφαιρεῖται τὴν οἰκονομίαν ἀπ᾽ ἐμοῦ; σκάπτειν οὐκ ἰσχύω, 
ἐπαιτεῖν Βἰσχυμομαι' ἔγνων τί ποιήσω, ἵνα ὅταν peTaoren 4 
θῶ ἐκ τῆς οἰκονομίας δέξωνταί με εἰς τοὺς οἴκους ἑαυτῶν. 
καὶ προσκαλεσάμενος ἕνα ἕκαστον τῶν χρεοφιλετῶν τοῦ 5 
κυρίου ἑαυτοῦ ἔλεγεν τῷ πρώτῳ Πόσον ὀφείλεις, τῷ 
κυρίῳ μου; ὁ δὲ εἶπεν ‘Exarov βάτους ἐλαίου" ΓΤ 
εἶπεν αὐτῷ Δέξαι σου τὰ γράμματα καὶ καθίσας resales 
γράψον' πεντήκοντα. ἔπειτα ἑτέρῳ εἶπεν Σὺ δὲ πόσον 7 
ὀφείλεις; ὁ δὲ εἶπεν Ἑκατὸν κόρους σίτου: λέγει av- 
τῷ Δέξαι σου τὰ γράμματα καὶ γράψον ὀγδοήκοντα: 
καὶ ἐπήνεσεν ὃ κύριος τὸν οἰκονόμον τῆς ἀδικίας ὅτι φρονί- 8 
μως ἐποίησεν" ὅτι οἱ υἱοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου φρονιμώτεροι 
ὑπὲρ τοὺς υἱοὺς τοῦ φωτὸς εἰς τὴν γενεὰν τὴν ἑαυτῶν 
εἰσίν. Kat ἐγὼ ὑμῖν λέγω, ἑαυτοῖς ποιήσατε φίλους 9 
ἐκ τοῦ μαμωνᾷ τῆς ἀδικίας, ὃ ἵνα ὅταν ἐκλίπῃ δέξωνται ὑμᾶς 
εἰς τὰς αἰωνίους σκηνάς. ὁ πιστὸς ἐν ἐλαχίστῳ καὶ ἐν 10 
πολλῷ πιστός ἐστιν, καὶ ὁ ἐν ἐλαχίστῳ ἄδικος καὶ ἐν πολ- 


λῴ ἄδικός ἐστιν. ef οὖν ép τῷ ἀδίκῳ μαμωνᾷ πιστοὶ τι 


29 ἐρίφιον 30 τῶν 6 γράψον ταχέως 


XVI KATA AOTKAN 163 


> Ne \ > \ , er , \ > 3 

12 οὐκ ἐγένεσθε, τὸ ἀληθινὸν τίς ὑμῖν πιστεύσει; καὶ εἰ ἐν 

Ὁ , \ > ΓΝ. Nu ieee ἯΙ ΙΝ ἢ 
τῷ ἀλλοτρίῳ πιστοὶ οὐκ ἐγένεσθε, τὸ ᾿ἡμέτερον᾽ τίς δώσει 
Bey aie | > \ ὌΝ. , \ , , a 

13 upiv'; Οὐδεὶς οἰκέτης δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν" ἢ 
\ \ σ΄ ’ Ν A \ 
yap τὸν ἕνα μισήσει Kal τὸν ἕτερον ἀγαπήσει, ἢ ἑἕνος 
> ’ὔ \ ΄“ © 4 , ? , ~ 
ἀνθέξεται καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει. ov δύνασθε θεῷ 

, ΄σ 7 na 
14 δουλεύειν καὶ μαμωνᾷ. Ἤκουον δὲ ταῦτα πάν- 
ς - 7 € , \ ᾽ / 
τα of Φαρισαῖοι φιλάργυροι ὑπάρχοντες, καὶ ἐξεμυκτήρι- 
Ὧι Κ > r a an 
το Cov αὐτόν. καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ὑμεῖς ἐστὲ οἱ δικαιοῦντες 
A , ἴω » N ’ \ 
ἑαυτοὺς ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων, ὁ δὲ θεὸς γινώσκει Tas 
/ ς “ ο΄“ \ > « 5 
καρδίας ὑμῶν: ὅτι τὸ ἐν ἀνθρώποις ὑψηλὸν βδέλυγμα ἐνω- 
~ ~ σ΄“ 3 / 

16 muov Tov θεοῦ. ‘O νόμος καὶ of προφῆται μέχρι Iwavov" 
> \ / c / “ “ > ΞΕ \ te 5 
ἀπὸ τότε ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ εὐαγγελίζεται καὶ πᾶς εἰς 

S| / > , , 2 A 3 \ 4 

1) αὐτὴν βιάζεται. Evxomewrepov δέ ἐστιν τὸν οὐρανὸν καὶ 

\ “ “ ΕΝ “ Γ "ΠῚ lal 
τὴν γῆν παρελθεῖν ἢ τοῦ νόμου “play κερέαν πεσεῖν. 
“ ς 3 , \ a A ΄“ 
ι8 Πᾶς ὁ ἀπολύων τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ γαμῶν ἑτέραν 
, ς 3 > \ “ 
μοιχεύει, καὶ ὁ ἀπολελυμένην ἀπὸ ἀνδρὸς γαμῶν μοι- 
, / 6 δέ 3 λ ’ Ν᾿ ΚΑ 
το χεῦει. Ανθρωπος ὃέ τις nv πλούσιος, Καὶ ἐνε- 
’ , \ , 3 Ἁ τ cael 7.2 
διδύσκετο πορφύραν καὶ βύσσον εὐφραινόμενος Kab ἡμέ- 
an \ , > ’ / > , 
20 pay λαμπρῶς. πτωχὸς δέ τις ὀνόματι Λάζαρος ἐβέβλητο 
\ A an wn 
οἱ πρὸς τὸν πυλῶνα αὐτοῦ εἱλκωμένος Kal ἐπιθυμῶν χορτα- 
- > \ a , 5 Ν - ? r 
σθῆναι ἀπὸ τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τοῦ πλου- 
, 3 \ \ ¢ , 2 / δι τ Nee 
σίου: ἀλλὰ καὶ of κύνες ἐρχόμενοι ἐπέλειχον τὰ EAKT 
> “ los \ 3.8 “ 

22 αὐτοῦ. ἐγένετο δὲ ἀποθανεῖν τὸν πτωχὸν καὶ ἀπενεχθῆναι 

ἀπ ον ν «ς A “ > , Ὁ A , > , 3 , 
αὐτὸν ὑπὸ τῶν ἀγγέλων εἰς τὸν κόλπον Αβρααμ’ ἀπέ- 
Ν Ν ε , \ Sel, \ > “ “ 

553 θανεν δὲ καὶ ὁ πλούσιος καὶ ἐτάφη. καὶ ἐν τῷ ἅδῃ 
> U Ν 3 δον 5 “ ς , 3 , 
ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, ὑπάρχων ἐν βασάνοις, 
con? \ en , \ ἢ 5) a , 
ὁρᾷ ᾿Αβραὰμ ἀπὸ μακρόθεν καὶ Λάζαρον ev τοῖς Koh- 

> = \ IN , a ’ 2 , 

24 ποις αὐτοῦ. καὶ αὐτὸς φωνήσας εἶπεν Πάτερ ᾿Αβραάμ, 
5 ’ὔ’ / ee 7 / \ + a 
ἐλέησόν με καὶ πέμψον Λάζαρον ἵνα βάψῃ τὸ ἄκρον τοῦ 

> “ [χὰ \ / \ “ , 
δακτύλου αὐτοῦ ὕδατος καὶ καταψύξη τὴν γλῶσσαν μου, 

σ 3 a a , 53 3 a 
25 OTL ὀδυνῶμαι ἐν TH φλογὶ ταύτῃ. εἶπεν δὲ ᾿Αβραὰμ Te- 
, ea 3 , A > / 3 ΄“ “ 
κνον, μνήσθητι ὅτι ἀπέλαβες τὰ ἀγαθά σου ἐν τῇ ζωῇ 
\ / ε , \ , ~ \ - ΄ 
σου, kat Λάξαρος ὁμοίως τὰ κακά: νῦν δὲ ὧδε παρακαλεῖ- 


12 ὑμέτερον | ὑμῖν δώσει 17 κερέαν μίαν 
M 2 


164 KATA AOTKAN XVI XVII 


= χες, a SiS a , Si ae Bhs 
ται ov δὲ ὀδυνᾶσαι. καὶ ev πᾶσι τούτοις μεταξὺ ἡμῶν 
ς a ’ , 3 , [2 
καὶ ὑμῶν χάσμα μέγα ἐστήρικται, ὅπως οἱ θέλοντες δια- 
la », \ [4 “ \ Ud ΄ 
βῆναι ἔνθεν πρὸς ὑμᾶς μὴ δύνωνται, μηδὲ ἐκεῖθεν πρὸς 
* r lo 5 ’ὔ 3 las 3 
ἡμᾶς διαπερῶσιν. εἶπεν δὲ Ἐ ρωτῶ σε οὖν, πάτερ, ἵνα 
ἊΣ δον, > \ > a 
πέμψῃς αὐτὸν eis τὸν οἶκον τοῦ πατρός μου, ἔχω yap πέντε 
Ἰδελφούς; ὅ διαμαρτύρηται αὐτοῖς, ἵ ὴ καὶ αὐτοὶ 
ἀδελφούς; ὅπως μαρτυρη αὐτοῖς, ἵνα μὴ καὶ αὐτοὶ 


»] \ f ~ a 
ἔλθωσιν εἰς τὸν τόπον τοῦτον τῆς βασάνου. λέγει δὲ 
3 lJ > 
ABpadp Ἔχουσι Μωυσέα καὶ τοὺς προφήτας: ἀκου- 
, 3 ~ t \ > 3 ,ὔ , > / 
σάτωσαν αὐτῶν. o δὲ εἶπεν Οὐχί, marep ᾿Αβραάμ, 


3 3 Ξ 3 \ ΄“ἅ “ a > Ἁ / 
GAN ἐάν τις ἀπὸ νεκρῶν πορευθῇ πρὸς αὐτοὺς peTavon- 
> x > κα > , Ν “ r 
covow. εἶπεν δὲ αὐτῷ Ei Μωυσέως καὶ τῶν προφητῶν 
9 > , 350.» 5} 3 “ 3 “ 
οὐκ ἀκούουσιν, οὐδ᾽ ἐάν τις ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ πεισθήσον- 
ται. 
> A A A \ 3 a 3 ΄, 
Εὖπεν δὲ πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ᾿Ανένδεκτόν ἐστιν 
A \ f \ 3 σ΄ ‘\ aN > i Ὁ 
τοῦ τὰ σκάνδαλα μὴ ἐλθεῖν, πλὴν οὐαὶ δι’ ov ἔρχεται" 
r 3 nr \ , / 
λυσιτελεῖ αὐτῷ εἰ λίθος μυλικὸς περίκειται περὶ τὸν τρά- 
3 ~ AN pd x 4 Oar XN a 
χηλον αὐτοῦ Kal ἔρριπται εἰς τὴν θάλασσαν ἢ ἵνα σκανδα- 
- “ σ “ 
λίσῃ τῶν μικρῶν τούτων eva. προσέχετε ἑαυτοῖς. ἐὰν 
ς 4 € > , 3 cA 3 a ἃ 34 / 
ἁμάρτῃ ὁ ἀδελφός σου ἐπιτίμησον αὐτῷ, καὶ ἐαν μετανοη- 
SA He Ae eee ς , “ ἘΣ ΟΣ ¢ , > 
on ἄφες αὐτῷ: καὶ ἐὰν ἑπτάκις τῆς ἡμέρας ἁμαρτήσῃ eis 
\ Ἄμε’ δῸ , > , \ \ ,ὕ “ > f 
σὲ καὶ ἑπτάκις ἐπιστρέψῃ πρὸς σὲ λέγων Meravod, ἀφη- 
a 53 9 ,ὔ ΄ 
σεις αὐτῷ. Καὶ εἶπαν οἱ ἀπόστολοι τῷ κυρίῳ 
, cj τὰ , 53 MAG , 77 t ¢ 
Πρόσθες ἡμῖν πίστιν. εἶπεν δὲ ὁ κύριος Ei ἔχετε πίστιν ὡς 
Ἅ “ , , 
κόκκον σινάπεως, ἐλέγετε ἂν τῇ συκαμίνῳ [ταύτῃ] ἜἜκρι- 
,ὔ \ , 3 lou Ζ Ν c “ ἍἋ 
ζώθητι καὶ φυτεύθητι ἐν τῇ θαλάσσῃ: καὶ ὑπήκουσεν ἂν 
ὑμῖν Τίς δὲ ἐξ ὑμῶν δοῦλον ἔχων ἀροτριῶντα 
"μῖν. μ χων ἀροτρ 
“, , ἃ 5 , > a 5 τ΄ ΤᾺ a 5. «A 3 
ἢ ποιμαίνοντα, ὃς εἰσελθόντι ἐκ τοῦ ἀγροῦ ἐρεῖ αὐτῷ Ev- 
, \ 3 ’ > > pee 3 lal > lal ¢ , 
θέως παρελθὼν ἀνάπεσε, GAN οὐχὶ ἐρεῖ αὐτῷ Ἑτοίμα- 
id , \ , / a 
cov ti δειπνήσω, καὶ περιζωσάμενος διακόνει pot ἕως 
, la , td 
φάγω καὶ πίω, καὶ pera ταῦτα φάγεσαι καὶ πίεσαι ov; 
A yf , “ , 7 » / A ὃ θέ 
μὴ ἔχει χάριν τῷ δούλῳ ὅτι ἐποίησεν τὰ διαταχθέντα ; 
id r , U \ , 
οὕτως καὶ ὑμεῖς, ὅταν ποιήσητε πάντα τὰ διαταχθέντα 
con ie 4 A Ὁλ > - f > a ib (Ἃ 
ὑμῖν, λέγετε ὅτι οὔλοι ἀχρεῖοί ἐσμεν, ὁ ὠφείλομεν 


12 ὑπήντησαν | ἔστησαν 


3 


4 


5 
6 


9 " 


XVII KATA AOTKAN 168 


lal / 
ποιῆσαι πετοιῆκαμεν. 


or ear δ ? n , ot ae a : \ \ 
II Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ πορεύεσθαι εἰς ᾿Ιερουσαλὴμ καὶ 
» 1 , ν , 
τ αὐτὸς διήρχετο διὰ μέσον Σαμαρίας καὶ Ταλιλαίας. Kat 
, 2 OA " ’ ro > 
εἰσερχομένου αὐτοῦ εἰς Twa κώμην ᾿ἀπήντησαν᾽ δέκα 
ἥν ἂν δου ge ee 7 U4 \ if a Pn 
13 λεπροὶ ἄνδρες, ot ἀνέστησαν πόρρωθεν, καὶ αὐτοὶ ἦραν 
, > “ / , “ 

14 φωνὴν λέγοντες ᾿Ιησοῦ ἐπιστάτα, ἐλέησον ἡμᾶς. καὶ 
ὅλ Ἐν 3 “ Ζ 3 7 ¢ \ ~ 
ἰδὼν εἶπεν αὐτοῖς Πορευθέντες ἐττιλείζατε ἑαυτοὺς TOIC 
« “ \ 3 , 5 ~ ς ’ > \ 3 , 
lIEPEYCIN. Και ἐγένετο EV τῷ υπαγειν aUTOUS ἐκαθαρίσθη- 

> ὃ Nes) 3. τς ἐδ \ e > 10 CPZ \ 

i σαν. eis δὲ ἐξ αὐτῶν, ἰδὼν ore ἰάθη, ὑπέστρεψεν μετὰ 

“A , , \ / ἘΠῚ SW DLN , 
16 φωνῆς μεγάλης δοξάζων τὸν θεόν, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον 
\ ᾿ , “ἢ. ς νὰ ) κ ΕΝ 3 
παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ εὐχαριστῶν αὐτῷ: καὶ αὐτὸς ἦν 
, > Ν A CaaS ΄ 53 3 ς ’ὔ 

17 Σαμαρείτης. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν Οὐχ οἱ δέκα 
3 , ¢ ν᾿ 3 , ~ > ς ? ¢ 2 

18 ἐκαθαρίσθησαν ; οἱ [δὲ] ἐννέα ποῦ ; οὐχ εὑρέθησαν ὑποστρέ- 
Ψ δοῦναι δόξαν τῷ θεῷ εἰ μὴ O ἀλλ ὴς οὗτος; 

αντες ν d A μὴ ογενῆς οὗτος; 
ΚῊ ΣΤ τς > δ , ς , 

19 Καὶ εἶπεν αὐτῷ ἄναστας πορεύου: ἢ πίστις σου σέσω- 
κέν σε. 

3 \ \ οὐ ν A / , y+ ε 

20 Ἑπερωτηθεὶς δὲ ὑπὸ τῶν Φαρισαίων πότε ἔρχεται ἡ 

, a n° 7 > κ \ 5 3 - 
βασιλεία τοῦ θεοῦ ἀπεκρίθη αὐτοῖς καὶ εἶπεν Οὐκ ἔρχε- 
ς , Ψ» tom \ , 5 3 “ 
οι ται ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ μετὰ παρατηρήσεως, οὐδὲ ἐροῦ- 
3 Ν fe » 3 ΄σ \ \ ς A “ 
σιν Idov ὧδε ἢ Ἔκεῖ: ἰδοὺ γὰρ ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ 
> \ ς σ 2 , 5 \ \ \ , 

22 ἐντὸς υμῶν ἐστίν. Εἶπεν δὲ πρὸς τοὺς μαθητὰς 
> , ec Ω 3 , A ¢€ “ a 
EAevoovra: ἡμέραι ὅτε ἐπιθυμήσετε μίαν τῶν ἡμερῶν τοῦ 

con na > ’ὔ 3 ΄ \ 3 yf Q 5 la ς ΄σ 

23 υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἰδεῖν καὶ οὐκ ὄψεσθε. καὶ ἐροῦσιν ὑμῖν 

Wie a a 2 \ ie A 5 
Ἰδοὺ ᾿ἐκεῖ 4° Ἰδοὺ ὧδε: μὴ [ἀπέλθητε μηδὲ] διωξητε. 
/ 4 ¢ 3 4 3 , a ς 4 A 3 
24 ὥσπερ γὰρ ἡ ἀστραπὴ ἀστράπτουσα ἐκ τῆς ὑπὸ τὸν οὐρα- 
\ age > \ / [4 “ 
νὸν εἰς THY ὑπ οὐρανὸν λάμπει, οὕτως ἔσται ὁ υἱὸς τοῦ 
3 , ἽΣ “ ὅν 5 τα A ba > 
05 avop@mou'. πρῶτον δὲ det αὐτὸν πολλὰ παθεῖν καὶ ἀπο- 
“. > \ “ nan , 4 , 
26 δοκιμασθῆναι ἀπὸ τῆς γενεᾶς ταύτης. Kai καθὼς ἐγένετο 
lod , los Ἁ Ε 5 ΄σ ε a 
ἐν ταῖς ἡμέραις Noe, οὕτως ἔσται Kal ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ 
rn ΄ , ,ὔ -, 3 ’ 

27 υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου: ἤσθιον, ἔπινον, ἐγάμουν, ἐγαμίζοντο, 
+ Ξε mn 2 Te a 2 \ / \ 
ἄχρι ns ἡμέρας εἰσῆλθεν Νῶε εἰσ THN κιβωτόν, καὶ 
ἦλθ ε Xr A \ 3 aN Γ , ay e , 

28 ἦλθεν ὁ κατακλυσμὸς καὶ ἀπώλεσεν 'πάντας,. ὁμοίως 


t 


’ A ~ , A 
23 ἐκεῖ, 24 ἐν TH ἡμέρᾳ αὐτοῦ 27 ἅπαντας 


166 KATA AOTKAN XVII XVIII 


ὶ >» 3 κ ΕἾ τῶν , ,, »” aos 
καθὼς ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις Λωτ' ἤσθιον, ἔπινον, nyo- 
͵ > , a A -- 
ραζον, ἐπώλουν, ἐφύτευον, φκοδόμουν: 7 δὲ ἡμέρᾳ ἐξῆλθεν 29 
4 δὺς ἃ , a a \ ~ > >. na 

Δὼτ ἀπὸ Σοδόμων, ἔβρεξεν πῦρ Kal θεῖον ATT ΟΥ̓ΡΑΝΟΥ͂ 

cr 4 5 <1 
καὶ ἀπώλεσεν ᾿πάντας", κατὰ τὰ αὐτὰ ἔσται Ff ἡμέρᾳ ὁ 30 
υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀποκαλύπτεται. ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ 5: 
A - “ - rn 
ὃς ἔσται ἐπὶ τοῦ δώματος Kal τὰ σκεύη αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκίᾳ, 

3 : ᾿ς 
μὴ καταβάτω ἄραι αὐτά, καὶ ὁ ἐν ἀγρῷ ὁμοίως μὴ ἐπι- 

/ A 5 ς μ , ΄“-ς Α 4, 
CTPEYATO εἰς TA ὀπίσω. μνημονεύετε THs γυναικὸς A@T. 32 
a 4 \ > “ / 
ὃς ἐὰν ζητήσῃ THY Ψυχὴν αὕτου περιποιήσασθαι ἀπολέσει 35 

ἊΝ ὁ a > A > , Piel » at , ἔν “a 
αὐτήν, os δ᾽ ἂν ἀπολέσει ζωογονήσει avtyy. λέγω υμῖν, 34 

“ Ε “ ¢ τ 
ταύτῃ τῇ νυκτὶ ἔσονται δύο ἐπὶ κλίνης [μιᾶς], ὁ εἷς παρα- 
3 » , 
λημφθήσεται Kal ὁ ἕτερος ἀφεθήσεται! ἔσονται δύο ἀλή- 35 
oN \ » 7 c , , € Swe kee 
θουσαι ἐπὶ τὸ αὐτό, ἡ pia παραλημφθήσεται ἢ δὲ ἑτέρα 
ἀφεθήσεται. καὶ a θέντες λέγουσιν αὐτῷ Ποῦ, κύ- 
ἤσεται. καὶ ἀποκριθέντες λέγ τᾷ ῦ, 37 
> nm x ΄ ΄“ > 

pie; ὃ δὲ εἶπεν αὐτοῖς Ὅπου τὸ σῶμα, ἐκεῖ καὶ οἱ ἀετοὶ 
ἐπισυναχθήσονται. ; 

of 4 4A 5 - 4A 6 

Ἔλεγεν δὲ mapaBoAny avrots πρὸς τὸ δεῖν πάντοτε τ 

A 5 
προσεύχεσθαι αὐτοὺς Kal μὴ ἐνκακεῖν, λέγων Κριτής τις 2 
3 ” , ᾿ \ x , , 
ἦν ἔν τινι πόλει τὸν θεὸν μὴ φοβούμενος καὶ ἄνθρωπον 
μὴ ἐντρεπόμενος. χήρα δὲ ἦν ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ καὶ 
ἤρχετο πρὸς αὐτὸν λέγουσα Ἐκδίκησόν με ἀπὸ τοῦ ἀν- 
By \ -“ 

τιδίκου pov. καὶ οὐκ ἤθελεν ἐπὶ χρόνον, μετὰ ταῦτα δὲ 4 


A 


> “ἢ bp] \ \ > la 3 Ε 
εἶπεν ἐν ἑαυτῷ Ei καὶ τὸν θεὸν ov φοβοῦμαι οὐδὲ ἂν- 
A 


ῳ 


ὃ Ν , 
θρωπον ἐντρέπομαι, διά γε τὸ παρέχειν μοι κόπον THY 5 
΄ , > / a \ | , 
χήραν ταύτην ἐκδικήσω αὐτὴν, Wa μὴ εἰς τέλος ἐρχομένη 
ς / > Ve oe , 3 , Hy ge \ 
ὑπωπιάζῃ pe. Εἶπεν δὲ ὁ κύριος Δκοῦσατε τι ὁ Κριτῆς 6 
“ 3 / , ς Ν \ > A P28 ‘ > ’ 
τῆς ἀδικίας λέγει: ὁ δὲ θεὸς οὐ μὴ ποιήσῃ τὴν ἐκδίκησιν 7 
΄ ΄ la ΄ , , lal c A 
τῶν ἐκλεκτῶν αὐτοῦ τῶν βοώντων αὐτῷ ημέρας καὶ νυκτός, 
r > ~ , ce [σέ / A 
καὶ μακροθυμεῖ ἐπ᾽ αὐτοῖς ; λέγω υμιν ore ποιήσει τὴν ἐκ- 8 
΄ «ε ~ > , 
δίκησιν αὐτῶν ἐν τάχει. πλὴν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐλ- 
> A 5] ΄“΄ rn 
θὼν dpa εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς; 
> x Ν , ‘ ’ pS Be τ νος τ “ 
Εἶπεν δὲ καὶ πρός τινας τοὺς πεποιθότας ἐφ᾽ ἑαυτοῖς 9 
Ψ he , Ape ’ n \ \ \ 
ὅτι εἰσὶν δίκαιοι καὶ ἐξουθενοῦντας τοὺς λοιποὺς THY Tapa- 


29 ἅπαντας 


XVIII KATA AOTKAN 167 


, s , 
το βολὴν ταύτην. Ανθρωποι δύο ἀνέβησαν εἰς τὸ ἱερὸν 
x Ὁ “ ς , 
1 προσεύξασθαι, ' εἷς Φαρισαῖος καὶ ὁ ἕτερος τελώνης. ὁ 
= ‘ ree \ ς ᾿ “1 , ¢ 
Φαρισαῖος σταθεὶς ᾿ταῦτα πρὸς ἑαυτὸν προσηύχετο O 
las a > Γ᾿. 4 “ 
θεός, εὐχαριστῶ σοι OTL οὐκ εἰμὶ ᾿ὥσπερ᾽ οἱ λοιποὶ τῶν 
“ U Ἃ (- ε 
ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τε- 
ὔ , \ “~ / > / , 
12 λώνης: νηστεύω δὶς τοῦ σαββάτου, ἀποδεκατεύω πάντα 
¢ n ς ᾿ , / ς ‘ 5) > 
13 ὅσα κτῶμαι. ὁ δὲ τελώνης μακρόθεν ἑστῶς οὐκ ἤθελεν 
QA \ > \ 3. τ 5 \ ? ῇ > > + 
οὐδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπᾶραι εἰς τὸν οὐρανόν, add erumTeE 
τὸ στῆθος ἑαυτοῦ λέγων ὋὉ θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρ- 
ΠΡ ; γ ᾽ ΤΌΣ Pp epan 
a ΄“ , πε >] \ 
14T@OAD. λέγω ὑμῖν, κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τὸν 
7a ΄"΄ ~ [τὰ ~ ~ 
οἶκον αὐτοῦ παρ᾽ ἐκεῖνον: ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπει- 
/ € \ ~ ¢ \ ς , 
νωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. 
, \ > ΄ A \ , a 3 “Ἢ 4 
τς προσέφερον δὲ αὐτῷ καὶ τὰ βρέφη wa αὐτῶν ἀπτηται" 
>] , Ν «ς \ 3 ,ὔ > ~ ς ‘2 ~ 
16 ἰδόντες δὲ of μαθηταὶ ἐπετίμων αὐτοῖς. ὁ δὲ Ἰησοὺς mpoo- 
, ὕ ‘ , 
εκαλέσατο [αὐτὰ] λέγων “Agere τὰ παιδία ἔρχεσθαι πρὸς 
‘ ΕΑ 25: κ 
με καὶ μὴ κωλύετε αὐτά, τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασι- 
, A f > \ , o> 7 ὰ “Δ \ , 4 
17 Xela τοῦ θεοῦ. ἀμὴν λέγω vty, ὃς ἂν μὴ δέξηται τὴν 
, “ a ς , > ‘ . ’, > > , 
βασιλείαν τοῦ θεοῦ ὡς παιδίον, ov μὴ εἰσέλθη εἰς αὐτὴν. 
Ν > , , > bea, af 2 , 
13 Kal ἐπηρωτησέν tis αὐτὸν ἄρχων λέγων Διδάσκαλε 
7 3 
19 ἀγαθέ, τί ποιήσας ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω; εἶπεν δὲ 
3 ~ cS “ , , > , > Ν 3 Ν b>] 
αὐτῷ ὁ ᾿Ιησοῦς Ti pe λέγεις ἀγαθόν; οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ 
Ξ \ \ a / 
20 μὴ εἷς [6] θεός. τὰς ἐντολὰς οἶδας ΛΛὴ motxeycHe, Ma 
, \ [ \ 
gmoneycuc, MA κλέψμῃμο, MA WeEYAOMAPTYPH- 
7 \ / / 
21 CHC, TiM& TON TIATEPA COY Kal THN λητέρὰ. ὁ δὲ 
3 ~ , > / » ’ 3 / \ ε 
.5 εἶπεν Ταῦτα πάντα ἐφύλαξα ἐκ νεότητος. ἀκούσας δὲ ὁ 
3 as = I. & > “ , U ef + 
Ιησοῦς εἶπεν αὐτῷ Ἔτι ἕν σοι λείπει' πάντα ὅσα exets 
/ \ , lal Ἁ σ Ν » ΄ 
πώλησον καὶ διάδος πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν [τοῖς] 
rn lo > » , a 
23 οὐρανοῖς, καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι. ὁ δὲ ἀκούσας ταῦτα 
, 3 , 
24 περίλυπος ἐγενήθη, ἦν γὰρ πλούσιος σφόδρα. "Idav δὲ 
SN «ς 3 ΄σ ἝΨ “ ’ ς \ , 
αὐτὸν [Ὁ] Ἰησοῦς εἶπεν Πῶς δυσκόλως οἱ τὰ χρήματα 
os ἔχοντες εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσπορεύονται: εὐκο- 
, Ud > U A , ‘ > 
πώτερον yap ἐστιν κάμηλον διὰ τρήματος βελόνης εἰσελ- 
=~ “Δ , ΕῚ \ , rs A > r 
θεῖν ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελθεῖν. 


« ΝΕ Ν -“ 
το ὁ τι πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα | ὡς 


168 KATA AOTKAN XVIII XIX 


> 4 3 , Ἂς , td a 
εἶπαν δὲ of ἀκούσαντες Καὶ τίς δύναται σωθῆναι; ὁ 2 


> Y 3 , SY > , ᾿ 4 rn a 
εἶπεν Ta ἀδύνατα παρὰ ἀνθρώποις δυνατὰ παρὰ τῷ θεῷ 
ey Ν ς 3 a 
ἐστίν. Εἶπεν δὲ ὁ Πέτρος ᾿Ιδοὺ ἡμεῖς ἀφέν- 28 
\ + > , , c A > 3 “~ 3 4 
Tes τὰ ἴδια ἠκολουθήσαμέν σοι. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς ᾿Αμὴν 29 
, con “ > \ + a 3 a Se a van A 
λέγω ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς ἔστιν ὃς ἀφῆκεν οἰκίαν ἢ γυναῖκα ἢ 
ἰδελφοὺς ἢ γονεῖς ἢ τέκνα εἵ ῆς βασιλεί v θεοῦ 
ἀδελφοὺς ἢ γονεῖς ἢ τέκνα εἵνεκεν τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ, 
4 5) ἃ We ee es! ’ 9 A A , 
ὃς aay μη λαβῃ πολλαπλασίονα ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ 30 
καὶ ἐν τῷ αἰῶνι τῷ ἐρχομένῳ ζωὴν. αἰώνιον. 
3 ‘ 
Παραλαβὼν Se rods SddeKa ebrev πρὸς αὐτούς ‘Idov 31 
ἀναβαίνομεν εἰς ᾿Ιερουσαλήμ, καὶ τελεσθήσεται πάντα τὰ 
γεγραμμένα διὰ τῶν προφητῶν τῷ υἱῷ τοῦ ἀνθρώπου" 
παραδοθήσεται γὰρ τοῖς ἔθνεσιν καὶ ἐμπαιχθήσεται καὶ 32 
ὑβρισθήσεται καὶ ἐμπτυσθήσεται, καὶ μαστιγώσαντες 33 
3 la 3 , ΄ ᾽ὔ A ’ 
ἀποκτενοῦσιν αὐτόν, καὶ τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ ἀναστήσε- 
A 3 > ~ > ta 
ται. Καὶ αὐτοὶ οὐδὲν τούτων συνῆκαν, Kal ἦν TO ῥῆμα 34 
τοῦτο κεκρυμμένον ἀπ᾽ αὐτῶν, καὶ οὐκ ἐγίνωσκον τὰ λεγό- 
μενα. 
Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ ἐγγίζειν αὐτὸν εἰς Ἰερειχὼ τυφλὸς 35 
τις ἐκάθητο παρὰ τὴν ὁδὸν ἐπαιτῶν. ἀκούσας δὲ ὄχλου 36 
5 , lj 
διαπορευομένου ἐπυνθάνετο ti’ εἴη τοῦτο: ἀπήγγειλαν δὲ 37 
’ 
αὐτῷ ὅτι Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος παρέρχεται. καὶ ἐβόησεν 38 
λέγων Ἰησοῦ υἱὲ Δαυείδ, ἐλέησόν με. καὶ οἱ προάγοντες 39 
ἐπετίμων αὐτῷ ἵνα σιγήσῃ" αὐτὸς δὲ πολλῷ μᾶλλον € ekpa- 
ἕεν Υἱὲ τ εἴ, ἐλέησόν με. σταθεὶς δὲ Ἰησοῦς ἐκέ- 40 
\ “ AY 
λευσεν αὐτὸν ἀχθῆναι πρὸς αὐτόν. ἐγγίσαντος δὲ αὐτοῦ 
? 9 > an 4 ’ , , ς ‘ > 
ἐπηρώτησεν αὐτόν Ti σοι θέλεις ποιήσω; ὁ δὲ εἰς 4x 
, 4 > , \ Cae “- “ + “« 
πεν Κύριε, ἵνα ἀναβλέψω. καὶ ὁ ἴησους εἰπὲν αὐτῷ 42 
ς ’ὔ , 4 A ~ 
᾿Ανάβλεψον: ἡ πίστις σου σέσωκέν σε. Kal παραχρῆ- 43 
μα ἀνέβλεψεν, καὶ ἠκολούθει. αὐτῷ δοξάζων τὸν θεόν. 
Καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἰδὼν ἔδωκεν αἶνον τῷ Ged. 
, . 2 » pe 
Kai εἰσελθὼν διήρχετο τὴν ἸἹερειχώ. Καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ > 
Bears a Ζακχαῖος, καὶ αὐτὸς ἣν ἀρχιτελώνης 
"eal αὐτὸς" πλούσιος: καὶ ἐζήτει ἰδεῖν τὸν Ἰησοῦν τίς ἐστιν, 3 


30 ἀπολάβῃ 36 ἂν 5 καὶ ἣν 


XIX KATA AOTKAN 169 


\ 


> 3 , > \ a, WS “ “ ¢ , 4 3 
καὶ οὐκ ἠδύνατο ἀπὸ τοῦ ὄχλου ὅτι τῇ ἡλικίᾳ μικρὸς ἦν. 
4 καὶ προδραμὼν εἰς τὸ ἔμπροσθεν ἀνέβη ἐπὶ συκομορέαν 
σ΄ a” > , σ > , > ΄ Ν ¢ 
5 wa ἰδῃ αὐτόν, ὅτι ἐκείνης ἤμελλεν διέρχεσθαι. Kal ὡς 
a , “ 5 \ 
ἦλθεν ἐπὶ τὸν τύπον, ἀναβλέψας [6] Ἰησοῦς εἶπεν πρὸς 
~ A G6 
αὐτόν Ζακχαῖε, σπεύσας κατάβηθι, σήμερον γὰρ ἐν τῷ 
7 ΄ ΄ ’ , ¢ , 
6 οἴκῳ σου Set pe μεῖναι. καὶ σπεύσας κατέβη, Kal ὑπεδέ- 
: ν ,ὔ \ > , , , , 
7 aro αὐτὸν χαίρων. καὶ ἰδόντες πάντες διεγόγγυζον λέ- 
“ \ ¢ ~ > \ J “~ “~ 
yovres ore Lapa ἁμαρτωλῷ ἀνδρὶ εἰσῆλθεν καταλῦσαι. 
\ A va 59 \ \ , ’ \ \ 
8 σταθεὶς δὲ Ζακχαῖος εἰπέεν πρὸς ‘Toy ἱκύβιον Idov τὰ 
ἡμίσιά μου τῶν ὑπαρχόντων, κύριε, [τοῖς] πτωχοῖς δίδωμι, 
ο καὶ εἴ τινός τι ἐσυκοφάντησα ἀποδίδωμι τετραπλοῦν. εἶπεν 
if 
δὲ πρὸς αὐτὸν [ὁ] Ἰησοῦς ὅτι Σήμερον σωτηρία τῷ οἴκῳ 
, > la / \ ὌΝ Ch 

Toure ἐγένετο, καθότι Kat αὐτὸς υἱὸς ᾿Αβραάμ [ἐστιν 
το δ Oev γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου zHTACal καὶ σῶσαι τὸ 

ATTOAWAOC. 3 
II ᾿Ακουόντων δὲ αὐτῶν ταῦτα mpoo Gets εἶπεν παραβολὴν 
διὰ τὸ ἐγγὺς εἶναι Ἱερουσαλὴμ αὐτὸν καὶ δοκεῖν αὐτοὺς ὅτι 
που σημα μέλλει ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἀναφαίνεσθαι" 
12 εἶπεν οὖν ᾿Ανθρωπός τις εὐγενὴς ἐπορεύθη εἰς χώραν 
13 μακρὰν λαβεῖν ἑαυτῷ βασιλείαν καὶ ὑποστρέψαι. καλέσας 
δὲ δέκα δούλους ἑαυτοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς δέκα μνᾶς καὶ εἶπεν 
14 πρὸς ᾿ αὐτοὺς πραγματεύσασθαι" ἐν ᾧ ἔρχομαι. Οἱ δὲ πο- 
λῖται αὐτοῦ ἐμίσουν αὐτόν, καὶ ἀδ ἐσίβειχαν πρεσβείαν 
ὀπίσω αὐτοῦ pa Ae Οὐ θέλομεν τοῦτον ,Ἰα τ εὐ ετι 

3 > ¢ ~ 
15 ep nuas. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐπανελθεῖν αὐτὸν λαβόντα 
τὴν βασιλείαν καὶ εἶπεν φωνηθῆναι αὐτῷ τοὺς δούλους 
, 
τούτους ois δεδώκει TO ἀργύριον, ἵνα γνοῖ τί διεπραγματεύ- 
, ¢€ “ 
16 σαντο. παρεγένετο δὲ ὁ πρῶτος λέγων Κύριε; τ 
, ~ = 

17 σου δέκα προσηργάσατο. μνᾶς. καὶ εἶπεν αὐτῷ ᾿Βὖγε;, 
ἀγαθὲ δοῦλε, ὅ ὅτι ἐν ἐλαχίστῳ πιστὸς ἐγένου, ἴδιδο ἐξουσίαν 
18 ἔχων ἐπάνω δέκα πόλεων. καὶ ἦλθεν ὁ δεύτερος λέγων Ἢ 
΄- A oy , 
19 μνᾶ σου, κύριε, ἐποίησεν πέντε μνᾶς. εἶπεν δὲ Kal Tov- 
2oT@ Καὶ σὺ ἐπάνω γίνου πέντε πόλεων. καὶ ὁ ἕτερος 


13 αὐτούς ἸΠΤραγματεύσασθε 17 Εὖ 


170 KATA AOTKAN XIX 


a , Si adh κ ἃ 3 4 : 
ἦλθεν λέγων Κύριε, ἰδοὺ ἡ μνᾶ σου ἣν εἰχον ἀποκειμέ- 
3 ’ 3 , , a A 2 
νην ἐν σουδαρίῳ" ἐφοβούμην yap σε τι ἄνθρωπος av- 
Ν 3 A a > a4 \ ,ὕ a > yx 
στηρὸς εἶ, alpets ὃ οὐκ ἔθηκας καὶ θερίζεις ὁ οὐκ ἐσπει- 
ἐς ~ ? ~ , 
ρας. λέγει αὐτῷῳ: Ex τοῦ στόματός σου κρίνω σε 
t ᾽ 
Ν ΄- 2, a7 3 \ + Φ / 5 
πονηρὲ δοῦλε ἤδεις ὁτι ἐγὼ ἄνθρωπος αὐστηρὸς εἰμι, 
7 a > 5, ὟΝ , ἃ 3 »ὕ Ν Ν , 
αἴρων ὃ οὐκ ἔθηκα καὶ θερίζων ὃ οὐκ ἔσπειρα; καὶ διὰ τί 
2 + , A 3 ’ >) ἃ ’ 3 \ > \ 
οὐκ ἔδωκάς μου TO apyuplov ἐπί τράπεζαν; καγὼ ἐλθὼν 
, “Ὁ x », » ~ 3 
σὺν τόκῳ ἂν αὐτὸ ἔπραξα. καὶ τοῖς παρεστῶσιν εἶπεν 
, Pe J nx ~~ “ , a 
"Apate ἀπ᾽ αὐτοῦ τὴν μνᾶν καὶ δότε τῷ τὰς δέκα μνᾶς 
-, > “- », ΄“ 4 
ἔχοντι" — καὶ εἶπαν αὐτῷ Κύριε, ἔχει δέκα μνᾶς" -- λέγω 
Cee Ὁ Α ΄“Ἅ »»᾿ , > x A ~ Ἁ 
ὑμῖν ὅτι παντὶ τῷ ἔχοντι δοθήσεται, ἀπὸ δὲ τοῦ μὴ 
ἀρ ἌΣ τὸν > , \ \ 5 θ Ud 
ἔχοντος καὶ ὁ ἔχει ἀρθήσεται. πλὴν τοὺς ἐχῦρους pov 
A , ’ ~ » ὧν 3 Ἁ 
τούτους τοὺς μὴ θελησαντᾶς με βασιλεῦσαι ἐπ avTous 
> / Le Ν , > 4 ad 4 Q 
ἀγάγετε ὧδε καὶ κατασφάξατε αὐτοὺς ἔμπροσθέν μον. Kat 
“ », > 3 3 ’ 
εἰπὼν ταῦτα ἐπορεύετο ἔμπροσθεν ἀναβαίνων εἰς Ἱεροσο- 
λυμα. 
Q «ς 3, A 
Kat ἐγένετο ὡς ἤγγισεν εἰς Βηθφαγὴ καὶ Byndana 
4 Νὴ 2 \ ’ 3 A > ’, , = 
πρὸς TO opos TO καλούμενον ᾿Ελαιών, ἀπέστειλεν δυο τὼν 
“΄. , € , 3 Y , , 9 ze 
μαθητῶν λέγων Ὕπαγετε εἰς τὴν κατέναντι κώμην, ἐν ἢ 
3 ’ τ ἐν a , 5.135 ἃ > \ 
εἰσπορευόμενοι ευρήσετε πῶλον δεδεμένον, ep ὃν οὐδεὶς 
, Ul , , A >) v 
πώποτε ἀνθρώπων ἐκάθισεν, καὶ λύσαντες αὐτὸν αγαγετε. 
/ “ ~ Q ad r 
καὶ ἐάν τις ὑμᾶς ἐρωτᾷ Ala τί λύετε; οὕτως ἐρεῖτε 
Ω͂ ς , b “ , wy 5 / \ ς » 
ὅτι Ὃὧ κύριος αὐτοῦ χρείαν ἐχει. ἀπελθόντες δὲ οἱ ame- 
, Ξε \ 53 > “ , \ 5... ὧν 
σταλμένοι εὑρον καθὼς εἶπεν αὐτοῖς. λυόντων δὲ αὐτῶν 
\ - > ε ’ 3 ca \ 3 , , UY 
τὸν πῶλον εἶπαν οἱ κύριοι αὐτου πρὸς αὐτοὺς Τί λύετε 
\ ΄σ΄ ς ‘ 53 [χ 4 ’ > ~ , ay 
τὰν πῶλον... ol δὲ; εἶπαν ore. “O KUptos auTovY XPEtGH SASS 
4 a 2 A 
καὶ ἤγαγον αὐτὸν πρὸς τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἐπιρίψαντες αὐτῶν 
A ς ’ 2:45. A as 3 , Ν » κε: 
τὰ ἱμάτια ἐπὶ τὸν πῶλον ἐπεβίβασαν τὸν ἴησουν' πορβεῦο- 
μένου δὲ αὐτοῦ ὑπεστρώννυον τὰ ἱμάτια ἑαυτῶν ἐν τῇ 
ὁδῷ. ἐγγίζοντος δὲ αὐτοῦ ἤδη π ὃς τῇ καταβάσει τοῦ 
ea WY 707 ρ ῃ 
wy ra 3 ~ BA ¢ A lal “ ΄“ 
Ορους τῶν ᾿Ελαιὼν ἤρξαντο ἅπαν τὸ πλῆθος τῶν μαθητῶν 
~ nn P ΄ - 
χαίροντες αἰνεῖν τὸν θεὸν φωνῇ μεγάλῃ περὶ πασὼν ὧν 
εἶδον δυνάμεων, λέγοντες 


38 6 v. ὃ ἐρχόμενος 


27 


28 


29 


30 


31 


32 


99 


34 
35 
36 


37 


39 


XIK EX KATA AOTKAN 171» 


> / Tens > / 
EYAOPHMENOC O EPXOMENOC, 
1 > 7, 
δ᾽ βασιλεύς, EN ONOMATI Κυγρίογ: 
» > “-“ , ‘ 
ἐν οὐρανῷ εἰρήνη 
/ > / 
καὶ δόξα ev ὑψίστοις. 
ἢ “ , Sy ~ » 3 « ’ 
39 Kai τινες τῶν Φαρισαίων ἀπὸ τοῦ ὀχλοὺ εἶπαν πρὸς av- 
go tov δΔιδάσκαλε, ἐπιτίμησον τοῖς μαθηταῖς σου. καὶ 
> ΄ aS - 
ἀποκριθεὶς εἶπεν Λέγω ᾿ὑμῖν, ἐὰν οὗτοι σιωπήσουσιν, 
“τ οἱ λίθοι κράξουσιν. Καὶ ὡς ἤγγισεν, ἰδὼν τὴν 
, »Ὦ Se) dea oh ΄ “ > de Ἐ δι, = 
42 πόλιν ἔκλαυσεν ἐπ᾽ αὐτήν, λέγων ὅτι Ei ἔγνως ev τῇ 
, Ὶ , 
ἡμέρᾳ ταύτῃ καὶ od τὰ πρὸς εἰρήνην-- νῦν δὲ ἐκρύ- 
> \ > ~ [χέ “ ς ? > & x \ 
43 Bn ἀπὸ ὀφθαλμῶν cov. ὅτι ἥξουσιν ἡμέραι ἐπὶ σε καὶ 
Γ a at G33 , ᾽ , \ : , 
παρεμβαλοῦσιν᾽ οἱ ἐχθροί σου χάρακά σοι καὶ περικυκλὼ- 
44 σουσίν σε καὶ συνέξουσίν σε πάντοθεν, καὶ ἐλαφιούοίν σε 
\ \ / by , \ > δι , ’ 5 a. 
Kat TA TEKNA COY εν σοι, Καί OUK ἀφήσουσιν λίθον ἐπὶ 
λίθον ἐν σοί, ἀνθ᾽ ὧν οὐκ ἔγνως Τὸν καιρὸν τῆς ἐπισκοπῆς 
45 σου. Καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸ ἱερὸν ἤρξατο ἐκβάλ- 
4 ἢ A , > ~ , Me pio 
46 λειν τοὺς πωλοῦντας, λέγων αὐτοῖς Γέγραπται Kal Ectat 
> / > 3 A ΄σ 
ὁ οἶκός MOY οἶκος TIPOCEYYXAC, ὑμεῖς δὲ αὐτὸν ἐποιή- 
gate οπήλδλιον AHCTON. 
Net , \ > Cnt ez Ἂ ΟΣ Ant a € \ 
417 Καὶ nv διδάσκων τὸ καθ ἡμέραν ἐν τῷ ἱερῷ" οἱ δὲ 
a ἣ val 5 , \ 
ἀρχιερεῖς καὶ of γραμματεῖς ἐζήτουν αὐτὸν ἀπολέσαι καὶ ot 
48 πρῶτοι τοῦ λαοῦ, καὶ οὐχ ηὕρισκον τὸ τί ποιήσωσιν, ὁ 
λαὸς γὰρ ἅπας ἐξεκρέμετο αὐτοῦ ἀκούων. 


\ » , 3 an “ € an , “ rn ΑἹ 

I Καὶ ἐγένετο ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν διδάσκοντος αὐτοῦ τὸν 
A 2 μὴ πλέα Ὁ 6 κ \ 3 2 Si Th e 35 

λαὸν ἐν τῷ ἱερῷ Kal εὐαγγελιζομένου ἐπέστησαν οἱ apxte- 

“ Ἀ “ Ἁ nw ᾿ ΕἾΝ 3 ’ 

2 pels καὶ οἱ γραμματεῖς σὺν τοῖς πρεσβυτέροις, καὶ εἶπαν λε- 

\ > ’ὔ, > A ¢€ nr , ~~ 

yovres πρὸς αὐτόν Εἰπὸν ἡμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα Tol 

"σ΄ «Ὁ. 3 ς ’ , , 3 \ 

3 εἷς, ἢ τίς ἐστιν ὁ δούς σοι THY ἐξουσίαν ταύτην. ἀποκριθεὶς 

3 δὶ 3 ΄ ϑ ς oA 3 4M , A 

δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς “Epotnom ὑμᾶς καγὼ λόγον, καὶ 

” , Q , 3 , 2 3 lod 3 “Δ > 

«εἴπατέ pot Τὸ βάπτισμα “Iwavov ἐξ οὐρανοῦ ἦν ἢ ἐξ 
> ’ e \ 7 τ € Α ’ 

5 ἀνθρώπων; οἱ δὲ συνελογίσαντο πρὸς ἑαυτοὺς λέγοντες 

ov 3 \ 5 > 3 “ 2 aA Ν , 3 3 
ort Ἐὰν εἴπωμεν Ἔξ οὐρανοῦ, ἐρεῖ Διὰ τί οὐκ ἐπι- 


40 ὑμῖν ὅτι 43 περιβαλοῦσιν 


πεν} KATA ΛΟΥ͂ΚΑΝ XX 


> δὲ 34 + > 2 “ ¢ εἶ 
στεύσατε αὐτῷ; ἐὰν δὲ εἴπωμεν “EE ἀνθρώπων, ὁ aos 6 


« 


e / cad > 
ἅπας καταλιθάσει ἡμᾶς, πεπεισμένος yap ἐστιν ᾿Ιωάνην 
, a Ν 3 “ Ἁ 2N7 / \ 
προφήτην εἶναι: καὶ ἀπεκρίθησαν μὴ εἰδέναι πόθεν. καὶ 
.«»" ἴω og > lal TNS 5. κκ , 2 ω > 
o Ιησοὺς εἰπεν αὕτοις Οὐδὲ ἐγὼ λέγω vply ἐν ποίᾳ ἐξου- 
, ~ - ay Ν εἶ \ \ 
gia ταῦτα ποιώ. Ηρξατο δὲ πρὸς τὸν λαὸν 
, Ἁ 4 / 
λέγειν τὴν παραβολὴν ταύτην Λνθρωπος EPYTEYCEN 
3 » \ 5 ’ 3. .ἃἡἅἃ Cad > , 
ἀλλπτελῶνὰ, Kal ἐξέδετο αὐτὸν γεωργοῖς, καὶ ἀπεδημησεν 
4 ’ ὅτι ἃ , Ν 
χρόνους ἱκανούς. καὶ καιρῷ ἀπέστειλεν πρὸς τοὺς γεωργοὺς 
“ e > \ ~ lal ~ a pee 
δοῦλον, ἵνα ἀπὸ τοῦ καρποῦ τοῦ ἀμπελῶνος δώσουσιν αὐτῷ" 
, \ 
of δὲ γεωργοὶ ἐξαπέστειλαν αὐτὸν δείραντες κενόν. καὶ 
, Ο ’ὔ wn ε LY 9 ~ , 
προσέθετο ἕτερον πέμψαι δοῦλον. οἱ δὲ καάκεῖνον δείραντες 
> ’ 3 
καὶ ἀτιμάσαντες ἐξαπέστειλαν κενόν. καὶ προσέθετο τρίτον 
, 4 4 Ν A : , 3&7 > 
πέμψαι: οἱ δὲ καὶ τοῦτον τραυματίσαντες ἐξέβαλον. εἰπεν 
δὲ ε , n 5 - , , , A CW 4 
ἐ ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος Tl ποιήσω; πέμψω τὸν υἱὸν 
A 4 2 a , 5 , 
μου τὸν ἀγαπητόν: ἴσως τοῦτον ἐντραπήσονται. ἰδόντες 
Α 3 Ρ 
δὲ αὐτὸν οἱ γεωργοὶ διελογίζοντο πρὸς ἀλλήλους λέγον- 
ὯΝ τῇ ϑις, “ 
τες Οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος: ἀποκτείνωμεν αὐτὸν, ἱνα 
« an , [4 , X > , Sn ὯΝ y+ 
ἡμῶν γένηται ἢ κληρονομία: καὶ ἐκβαλόντες αὐτὸν ἔξω 
“ A“ 3 3 ’ 3 “ ε / 
τοῦ ἀμπελῶνος ἀπέκτειναν. τί οὖν ποιήσει AUTOLS ὁ κύρι- 
A ΄“ , 3 \ \ 
os τοῦ ἀμπελῶνος ; ἐλεύσεται καὶ ἀπολέσει τοὺς γεωργοὺς 
4 \ Ψ' τ 3 “ Ww 3 , A 
τούτους, καὶ δώσει τὸν ἀμπελῶνα ἄλλοις. ἀκούσαντες δὲ 
5 \ ’ ς 5 “a, > "“ > 
εἶπαν Μὴ γένοιτο. ὁ δὲ ἐμβλέψας αὑτοῖς εἴτε Ti 
οὖν ἐστὶν τὸ γεγραμμένον τοῦτο 
7 ἃ ΡῚ 7 [ ~ 
Λίθον ON ATTEAOKIMACAN οἱ OIKOAOMOYNTEC, 
OF eS ΄ 
οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφὰλὴν [WNIAC 3 
΄“ ἐ Ἁ ἄἰ eo] - A ,ὔ U 3 >’ a 
πᾶς ὁ πεσὼν ἐπ᾽ ἐκεῖνον τὸν λίθον συνθλασθήσεται: ἐφ᾽ ὃν 
ὍΦ 7 τὰ ΄ ’ 7 N der 
δ᾽ ἂν πέσῃ, λικμήσει αὕτον. Kat ἐζήτησαν 
a - a“ δι 3 
οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ ἀρχιερεῖς ἐπιβαλεῖν ἐπ᾽ αὐτὸν τὰς 
: 5 3 δ᾽ νι “΄“ τὰ Ν 3 / Ν , ᾿ 
χεῖρας ἐν αὐτῇ τῇ ὡρᾷᾳ, καὶ ἐφοβήθησαν τὸν λαὸν, ἔγνω- 
3 x \ 
σαν yap ὅτι πρὸς αὐτοὺς εἰπεν THY παραβολὴν ταύτην. 
os , 
Καὶ παρατηρήσαντες ἀπέστειλαν ἐνκαθέτους ὑποκρινομέ- 
ς 4 , cy Ὁ b] , Ε “- , 
vous ἑαυτοὺς δικαίους εἶναι, ἵνα ἐπιλάβωνται αὐτου λόγου, 
= \ A 9 ἮΝ an > , “- 
ὥστε παραδοῦναι αὐτὸν τῇ ἀρχῇ καὶ τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ 


27 ἐπηρώτων 


το 


It 


16 


17 


18 
19 


xX KATA AOYTKAN 173 


4 ᾽ ἡ > / 9. Νὰ ΄, / 
οι ἡγεμόνος. καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν λέγοντες Διδάσκαλε, 
> a Α > 
οἴδαμεν ὅτι ὀρθῶς λέγεις καὶ διδάσκεις Kal οὐ λαμβάνεις 
\ .ὧὡν “ “ 
πρόσωπον, ἀλλ᾽ ἐπ᾽ ἀληθείας τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ διδάσκεις" 
22 ξέ ἜΤ: Κ , , ὃ a Ἃ a. , δὲ 
23 ἔξεστιν ἡμᾶς Καίσαρι φόρον δοῦναι ἢ οὔ; κατανοήσας δὲ 
a > \ ? , ΄ ΄ 
24 αὐτῶν τὴν πανουργίαν εἶπεν πρὸς αὐτούς Δείξατέ μοι δηνά- 
, , a , 
ριον: τίνος ἔχει εἰκόνα καὶ ἐπιγραφήν; οἱ δὲ εἶπαν Kai- 
ς \ a \ > ΄ , OR Ba ‘ , 
25 σαρος. ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς Τοίνυν ἀπόδοτε τὰ Kai- 
Α ΄ ~ ~ ~ > x 
26 gapos Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ. καὶ οὐκ ἴσχυσαν 
> , ἴω 6 > i‘ ΄“ ΄“ Q 7 
ἐπιλαβέσθαι τοῦ ῥήματος ἐναντίον τοῦ λαοῦ, καὶ θαυμά- 
“ > 4 3 a b) 
σαντες ἐπὶ TH ἀποκρίσει αὐτοῦ ἐσίγησαν. 
a fy 
27 προσελθόντες δέ τινες τῶν Σαδδουκαίων, of λέγοντες 
δ᾽ 2 ‘ > rs , 7 > \ , , 
2&8 ἀνάστασιν μὴ εἶναι, ᾿ἐπηρώτησαν αὐτὸν λέγοντες Διδά- 
“ »” CLA 3. ἢ > \ 3 
σκαλε, Μωυσῆς ἔγραψεν ἡμῖν, ἐὰν TINOC ἀλελφὸς ἀπο- 
/ » a \ © wv G: or / ¢ 
OANH ἐχὼν yuvatka, KA! OYTOC ATEKNOC ἢ, tva λάβη O 
> \ 2 los \ A rea, / 
AAEAPOC AYTOY THN FYNATKA Kal EZANACTHCH CTTEPMA 
na a > na \ 3 5 > ¢c a 
29 Τῷ ἀλελφῷ ayTOY. ἑπτὰ οὖν ἀδελφοὶ ἦσαν" καὶ ὁ πρώ- 
΄σ 3 yf € 
30 τὸς λαβὼν γυναῖκα ἀπέθανεν ἄτεκνος: καὶ ὁ δεύτερος 
LY ς , » 5 , ε , 4 a ς ς \ > 
31 Καὶ Ο τρίτος ἔλαβεν αὐτὴν, ὡσαύτως δὲ Kal οἱ ἑπτὰ οὐ 
’ > of ¢ \ ᾽, 
32 κατέλιπον τέκνα καὶ ἀπέθανον: ὕστερον καὶ ἡ γυνὴ ἀπέ- 
ς \ 3 > “ > , ’ 9, “ 
33 θανεν. ἢ γυνὴ οὖν ἐν τῇ ἀναστάσει τίνος αὐτών γίνεται 
\ \ 5 A > 
34 γυνή; οἱ yap ἑπτὰ ἔσχον αὐτὴν γυναῖκα. καὶ εἶπεν av- 
a C339) 4 “ rn ,ὔ “- 
τοῖς 0 Ἰησοῦς Οἱ υἱοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου γαμοῦσιν καὶ 
35 γαμίσκονται, οἱ δὲ καταξιωθέντες τοῦ αἰῶνος ἐκείνου τυχεῖν 
a 3 , ΄σ an ,ὔ A f 
καὶ τῆς ἀναστάσεως τῆς ἐκ νεκρῶν οὔτε γαμοῦσιν οὔτε 
ἘΣ , ΕἾ ba an 4 > a ᾿ , 9 , 
36 γαμίζονται - οὐδὲ yap ἀποθανεῖν ἔτι δύνανται, ἰσάγγελοι 
3 a ΄“ > ’ 
γάρ εἰσιν, καὶ υἱοί εἶσιν θεοῦ τῆς ἀναστάσεως υἱοὶ ὄντες. 
\ ΄“ ΄“ 
37 ὅτι δὲ ἐγείρονται οἱ νεκροὶ καὶ Μωυσῆς ἐμήνυσεν ἐπὶ τῆς 
, [- ’ \ ‘ > \ \ 
βάτου, ws λέγει KYPION TON θεὸν ABpadm Kal θεὸν 
\ \ > / \ \ > 2, a 
38 Icadk Kal θεὸν ᾿ΙΪὰκώβ: θεὸς δὲ οὐκ ἔστιν νεκρῶν ἀλλὰ 
, 7 \ > lan a 3 , 
39 ζώντων, πάντες γὰρ αὐτῷ ζῶσιν. ἀποκριθέντες δέ τινες 
4o τῶν γραμματέων εἶπαν Διδάσκαλε, καλῶς εἶπας: οὐκέτι 
\ ead 2 “ SIN 5.2 > \ 
4r yap ἐτόλμων ἐπερωτᾷν αὐτὸν οὐδέν. Εἶπεν δὲ 
A > , rn , \ \ x \ 
πρὸς αὐτοὺς Πῶς λέγουσιν τὸν γχριστὸν εἶναι Δαυεὶδ 


35 γαμίσκονται 


174 KATA AOTKAN XX XXI 


υἱόν; αὐτὸς yap Δαυεὶδ λέγει ἐν Βίβλῳ Ψαλμών 42 
> / “- / 2 an 
Εἶπεν Kypioc τῷ κυρίῳ MOY Κάθογ ἐκ λεζιῶν MOY 
cf Ἅ n \ 3 7 ε 4 rn 
ἕως ἂν θῶ TOYE EXOpOYe COY YITOTTOAION TOON TTO- 43 
λῶν σου: 
\ > a: 4 , rn \ rn > 5 cl > 
Δαυεὶδ οὖν αὐτὸν. κύριον; καλεῖ, Kal «τῶς aUTOU VLOS COTY; 44 
A ΄ ΄ 3 lad o 
᾿Ακούοντος δὲ παντὸς τοῦ λαοῦ εἶπεν τοῖς μαθηταῖς 45 
Προσέχετε ἀπὸ τῶν γραμματέων τῶν θελόντων περιπατεῖν 46 
ἐν στολαῖς καὶ φιλούντων ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς 
καὶ πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ πρωτοκλισί- 
΄ ἃ ww 
as ἐν τοῖς δείπνοις, οἱ κατεσθίουσιν τὰς οἰκίας τῶν XN- 47 
ρῶν καὶ προφάσει μακρὰ προσεύχονται: οὗτοι λήμψονται 
περισσότερον κρίμα. ᾿Αναβλέψας δὲ εἶδεν τοὺς τ 
βάλλοντας εἰς τὸ γαζοφυλάκιον τὰ δῶρα αὐτῶν πλουσίους. 

3. ’ὔ , \ , 3 r \ Ud 
εἶδεν δέ τινα χήραν πενιχρὰν βάλλουσαν ἐκεὶ λεπτὰ δύο, 2 
Ν > 3 vod , et “ ς / “ ς Ν 
kat εἶπεν. ᾿Αληθῶς. Χέγω; ὑμῖν: OTL η XNPA avTN ΠΘΈΒΟΝΟ 3 

va ‘ e A 
πλεῖον πάντων ἔβαλεν: πάντες yap οὔτοι ἐκ τοῦ περισ- 4 
, > a y+ > \ “ “ + a ¢ / 
σεύοντος αὐτοῖς ἔβαλον εἰς τὰ δῶρα, avTn δὲ ἐκ τοῦ ὑστερη- 
9.“ , Ν , a oD a4 
ματος αὐτῆς πάντα τὸν βίον ὃν εἶχεν ἔβαλεν. 
’ὔ , Q ΄σ΄ ς ΄ oe , ~~ 
Kal τινων λεγόντων περὶ τοῦ ἱεροῦ, OTL λίθοις καλοῖς 5 
, 3 a a “- 
καὶ ἀναθήμασιν κεκόσμηται, εἶπεν TavTa a θεωρεῖτε, 6 
ἐλεύσονται ἡμέραι ἐν αἷς οὐκ ἀφεθήσεται λίθος ἐπὶ λίθῳ 


ie a 2 , 2 ’ 
ὧδε ὃς οὐ καταλυθήσεται. ἐπηρὼ 


Ν > »% , 
τησαν δὲ αὐτὸν λέγον- 7 
, , 3 ΄ y+ Ἁ vA \ ΄σ 
τες Διδάσκαλε, πότε οὖν ταῦτα ἐσται, καὶ τί τὸ σήημει- 
σ᾽ , - > 
ov ὅταν μέλλῃ ταῦτα γίνεσθαι; ὁ δὲ εἶπεν Βλέπετε 8 
\ “ Ἁ \ > , | “ 9. Ψ 4 
μὴ πλανηθῆτε' πολλοὶ γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ονοματι 
, 3 / 3 J ik ‘ of 4 
μου λέγοντες Eyo εἰμι kat Ο καιρὸς ἤγγικεν" μῆ πο- 
ρευθῆτε ὀπίσω αὐτῶν. ὅταν δὲ ἀκούσητε πολέμους καὶ 9 
a a 4 a / 
ἀκαταστασίας, pr mTonOnte: Δεῖ yap ταῦτα Γενέοθδι 
πρῶτον, ἀλλ᾽ οὐκ "εὐθέως ro “τέλος ‘Tore €Acyev αὐὖ- τὸ 
rn > Μ > Saw 3 
τοῖς Ἐγερθήοσετδι €8NOC ETT EONOC Kal BaciAefa ἐπὶ 
Γ' ‘ 
Βὰοιλείδν; σεισμοί Te μεγάλοι καὶ κατὰ τόπους λοιμοὶ καὶ 11 
eke κ Α 
λιμοὶ᾿ ἔσονται, φόβηθρά τε καὶ ἀπ’ οὐρανοῦ σημεῖα με- 
y 17 \ \ ‘ , 2 ἴω 3.19. ν ἧδε 
yada ἔσται. πρὸ δὲ τούτων πάντων ἐπιβαλοῦσιν ep vpas 12 


11 λιμοὶ καὶ λοιμοὶ | σημεῖα μεγάλα ἀπ᾽ οὐρανοῦ 


XXI KATA AOTKAN 175 


\ cal + ις οδν \ / / 5 ‘ 
Tas χεῖρας αὐτῶν καὶ διώξουσιν, παραδιδόντες εἰς Tas συνα- 
Ν \ / > , εν “ Ν ς 
γωγὰς καὶ φυλακάς, ἀπαγομένους ἐπὶ βασιλεῖς καὶ ἡγε- 
“ ’ ς ΄“΄ 
13 μόνας ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός μου: ἀποβήσεται ὑμῖν εἰς 
/ 3 ΄ val \ ΄σ΄ 
14 μαρτύριον. θέτε οὖν ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν μὴ προμελετᾷν 
“Ὁ Ἁ Ν r - > 
15 ἀπολογηθῆναι, ἐγὼ yap δώσω ὑμῖν στόμα Kal σοφίαν 7 οὐ 
3 “ EO > 6 Ca a 
δυνήσονται ἀντιστῆναι ἢ ἀντειπεῖν ᾿ἅπαντες οἱ ἀντικεί- 
16 μενοι ὑμῖν. παραδοθήσεσθε δὲ καὶ ὑπὸ γονέων καὶ ἀδελ- 
a ΄“ ¢ nw 
pov καὶ συγγενῶν καὶ φίλων, καὶ θανατώσουσιν ἐξ ὑμῶν, 
1 9, 
τῷ καὶ ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων διὰ τὸ ὄνομά μου. καὶ 
\ > “ “ Li ΄ 3 \ > , ’ “ € 
19 OplE ἐκ τῆς κεφαλῆς ὑμῶν ov μὴ ἀπόληται. ἐν τῇ ὑπο- 
“ δον ας , \ ΩΝ CAA σ Ay ice 
20 μονῇ ὑμῶν κτήσεσθε τὰς Ψυχὰς ὑμῶν. Ὅταν δὲ ἴδητε 
\ > ~~ 
κυκλουμένην ὑπὸ στρατοπέδων ᾿ἸΙερουσαλήμ, τότε γνῶτε 
‘i » “ »“» 3 
21 OTL ἤγγικεν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς. τότε οἱ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ 
’ \ ld “ 3 
φευγέτωσαν εἰς τὰ Opn, καὶ οἱ ἐν μέσῳ αὐτῆς ἐκχωρείτω- 
΄ \ 
σαν, Kat οἱ ἐν ταῖς χώραις μὴ εἰσερχέσθωσαν eis αὐτήν, 
vA ¢ 7 5 -π a nw , 
22 OTL HMEPAI EKAIKHCEWC αὑταί εἰσιν τοῦ πλησθῆναι πάντα 
, r 4 aA 
237A γεγραμμένα. οὐαὶ ταῖς ἐν γαστρὶ ἐχούσαις Kal ταῖς 
, Ξ > > 
θηλαζούσαις ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις: ἔσται yap ἀνάγκη 
“ ἴω A A , “ 
24 μεγάλη ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ὀργὴ τῷ λαῷ τούτῳ, καὶ πεσοῦνται 
στόματι μαχαίρης καὶ αἰχμαλωτισθήσονται εἰς τὰ ἔθνη 
, AV? 2, ,ὔ ε bed a 
πάντα, καὶ |EPOYCAAHM ἔσται TIATOYMENH Ὑπὸ ἐθνῶν, 
aT τ an x} = ΄ 
25 ἄχρε οὗ πληρωθῶσιν [καὶ ἔσονται] καιροὶ ἐθνῶν. καὶ 
+ a 3 C\ 7 \ , ν » NL Pye N 
ἐσονται σημεῖα ἐν ἡλίῳ Kat σελήνη καὶ ἄστροις, Kal ἐπὶ 
ὋΣ ΚΝ \ 3 n 3 > , 39 “ / A 
τῆς yns συνοχὴ Εθνῶν ἐν ἀπορίᾳ HXYOYC OdAACCHC καὶ 
/ >? , 
26 COAOY, αποψυχόντων ἀνθρώπων ἀπὸ φόβου καὶ προσδοκίας 
a > , “ , / an 
τῶν ἐπερχομένων TH οἰκουμένῃ, al yap AYNAMEIC TON 
> n ΄ a \ \ τς 
27 OYPAN@N CAAEYOHCONTAI. καὶ τότε ὄψονται τὸν YION τοῦ 
3 / > / 3 / A , \ / 
ANOPWITOY EPXOMENON EN νεφέλῃ μετὰ δυνάμεως καὶ δό- 
AAR 3 , A , , 3 , | A 
28 Ens πολλῆς. ᾿Δρχομένων δὲ τούτων γίνεσθαι ἀνακύψατε καὶ 
> if, \ \ ¢ ~ / 2 / ς > , 
ἐπάρατε τὰς κεφαλὰς ὑμῶν, διότι ἐγγίζει ἡ ἀπολύτρωσις 
«ε ΄“ Q > A 5 a yf 
29 ὑμῶν. Kai εἰπεν παραβολὴν αὐτοῖς “ere 
\ ~ Ἁ / \ ? v4 , > 
30 τὴν συκῆν καὶ πᾶντα τὰ δένδρα: ὅταν προβάλωσιν ἤδη, 
λέ 3 3 e ΄σ vA af 2 \ \ , 
βλέποντες a ἑαυτῶν γινώσκετε ὅτι ἤδη ἐγγὺς τὸ θέρος 


; 
15 παᾶαντες 


176 KATA AOTKAN XXI ΧΧῪ 


/ “ ¢ ‘im “ eli ~ 
ἐστίν: οὕτως καὶ ὑμεῖς, ὅταν ἰδητε ταῦτα γινόμενα, γινώ- 
“ > ’ > ς , A A κι τ 2 
σκετε OTL ἐγγὺς ἐστιν ἢ βασιλεία τοῦ θεοῦ. ἀμὴν λέγω 
con ω 2 A / c Ν ¢/ o Ἅ / , 
ὑμῖν OTL οὐ μὴ παρέλθῃ ἡ γενεὰ αὑτὴ εὡς [ἂν] πάντα γένη- 
> Ν \ ¢ na 
ται. 6 οὐρανὸς Kal ἢ γῆ παρελεύσονται, οἱ δὲ λόγοι μου 
Ἁ , ΄σ 
οὐ μὴ παρελεύσονται. Προσέχετε δὲ ἑαυτοῖς μή ποτε 
lod ε a 
βαρηθῶσιν αἱ καρδίαι ὑμῶν ἐν κρεπάλῃ καὶ μέθῃ καὶ μερί- 
“ Ν 2 “ 3.79 Cc να 3 / ς ς , 
pvas βιωτικαῖς, καὶ ἐπιστῇ ep υμᾶς ἐφνίδιος ἡ ἡμέρα 
3 , « , 
ἐκείνη ὡς TIApic: ἐπεισελεύσεται γὰρ ἐπὶ πάντας TOYC 
, 3 Ud , “ nt 5 r 
KAOHMENOYC ἐπὶ πρόσωπον πάσης THC [HC- ἀγρυπνεῖτε 
“ a ΄ lal 
δὲ ἐν παντὶ καιρῷ δεόμενοι wa κατισχύσητε ἐκφυγεῖν ταυτα 
ip ; A , ~ “ ΄ 
πάντα τὰ μέλλοντα γίνεσθαι, καὶ σταθῆναι ἔμπροσθεν τοῦ 
υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. 
a “ 5 | ν 
ΟΠ Ρ δὲ τὰς ἡμέρας “ἐν τῷ ἱερῷ διδάσκων", τὰς δὲ νύκτας 
3 ΄ x» κΚ » , \ ’ 3 Cs) 
ἐξερχόμενος ηὐλίζετο εἰς TO ὁρος TO καλούμενον ᾿Ελαιῶν" 


3 


καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὥρθριζεν πρὸς αὐτὸν ἐν τῷ ἱερῷ ἀκούειν 
ρθριζεν πρ ἢ tepg 


3 lal 
αὐτου. 


e 4 “ 3 ¢ / 
ἩΓΓΙΖῈΝ δὲ ἡ ἑορτὴ τῶν ἀζύμων ἢ λεγομένη Τ|α- 
» 3 σι ΄σ ‘A ω 
σχα. Καὶ ἐζήτουν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς τὸ πῶς 
δ᾽ κ᾿ ς. ἢ 2 κ ᾿ N , > 
ἀνέλωσιν αὐτόν, ἐφοβοῦντο yap τὸν λαον. Εἰσ- 
~ a , 3 4 
ἢλθεν δὲ Σατανᾶς εἰς Ἰούδαν τὸν καλούμενον Ἰσκαριώτην, 
“ wn ΄“- \ 
ὄντα ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δώδεκα' καὶ ἀπελθὼν συνελάλη- 
46 ΄ A r A ~~ 9 cr ra 
σεν τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ στρατηγοῖς TO πῶς αὐτοῖς παραδῷ 
4, δὲ τ mle MS wee \ , Δ᾽ wa ὦ ’ a 
αὐτόν. καὶ ἐχάρησαν Kat συνέθεντο αὐτῷ ἀργύριον δοῦναι. 
A 3 ͵ 2 , -“ “Ἄ 
καὶ ἐξωμολόγησεν, Καὶ ἐζήτει εὐκαιρίαν TOU παραδοῦναι 
Ξ Bd 3 ~ 
αὐτὸν ἄτερ ὄχλου αὕτοις. 
> rd a er - 
Ἤλθεν δὲ ἡ ἡμέρα τῶν ἀζύμων, ἢ ἔδει θύεσθαι τὸ 
, Q 5 , / Ν > , > , 
πασχα" Kal ἀπέστειλεν Πέτρον καὶ lwavyny εἰπῶν Πο- 
΄, , lad U e 
ρευθέντες ἑτοιμάσατε ἡμῖν τὸ πάσχα wa φάγωμεν. οἱ δὲ 
> > a ~ , 53 
εἶπαν αὐτῷ Ποῦ θέλεις ἑτοιμάσωμεν; ὁ δὲ εἰπεν av- 
la 3 Ἁ ° / ς ree > Ἂν / Ά 
τοῖς Ἰδοὺ εἰσελθόντων ὑμὼν εἰς THY πόλιν συναντήσει 


΄ > At ~ 
37 διδάσκων ἐν τῷ ἱερῷ 


31 
32 


33 


35 
36 


37 


38 


7 
8 


9 


Io 


Oren KATA AOTKAN 174 


“ » / 7 “ » ’ 

ὑμῖν ἄνθρωπος κεράμιον ὕδατος βαστάζων: ἀκολουθήσατε 
a aA / ) ΄σ “ 

11 αὐτῷ εἰς τὴν οἰκίαν εἰς ἣν εἰσπορεύεται. καὶ ἐρεῖτε τῷ οἶκο- 

,ὔ ΄“ 6 , ΄ 3 
δεσπότῃ τῆς οἰκίας Λέγει σοι ὃ διδάσκαλος Ποῦ ἐστὶν 

Ἁ / \ \ ~ “ ’ 
τὸ κατάλυμα ὅπου τὸ πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν μου φάγω; 
12 κἀκεῖνος ὑμῖν δείξει ἀνάγαιον μέγα ἐστρωμένον: ἐκεῖ ETOL- 
’ > , © \ > ’ ᾽ ~ \ 

13 μάσατε. ἀπελθόντες δὲ εὗρον καθως εἰρήκει αὐτοῖς, καὶ 
ς \ ’ ΄ [γέ » , ς “ 

14 ἡτοίμασαν τὸ πάσχα. Καὶ ὅτε ἐγένετο ἡ ὥρα, 
5 > / \ 3 “ Ν 3 A 
1s ἀνέπεσεν Kal οἱ ἀπόστολοι σὺν αὐτῷ. καὶ εἶπεν πρὸς 

3 , > , 5 , la A ’ Cod 

αὐτούς ᾿Ἐπιθυμίᾳ ἐπεθύμησα τοῦτο τὸ πάσχα φαγεῖν 
> ς “ \ “- a i? \ Ci xe “ 3 
16 μεθ᾽ ὑμῶν πρὸ τοῦ με παθεῖν: λέγω yap υμῖν ὅτι οὐ 

A , > Ἁ [χὰ Ὡ rn > “ , a 
μὴ φάγω αὐτὸ ἕως ὅτου πληρωθῇ ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θε- 

“ U , > > ’ 
1700. καὶ δεξάμενος ποτήριον εὐχαριστήσας εἶπεν Λαβετε 
“ , , »“ 7 sy 
18 τοῦτο Kal διαμερίσατε εἰς ἑαυτούς: λέγω yap ὑμῖν, οὐ μὴ 
, ee’ “ “ 2 \ a a > A Ψ eee 
πίω ἀπὸ TOU νῦν ἀπὸ TOU γενήματος τῆς ἀμπέλου Ews οὗ ἢ 

’ A“ ~ a A f 3 , 

19 βασιλεία τοῦ θεοῦ ἔλθη. Kat λαβὼν ἄρτον εὐχαριστῆσας 
ΕΥΣ Ἁ yy 5 ~ 4 ~ ’ 3 δ a ’ 
ἔκλασεν καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς λέγων Τοῦτο ἐστιν τὸ σῶμα 

Nin Cees CAS ar κ κ ‘ Ἢ 
μου [τὸ ὑπὲρ ὑμῶν διδόμενον: τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν 
iw, \ \ Bere ¢ , \ A a 
20 ἀνάμνησιν. καὶ TO ποτήριον ὡσαύτως μετὰ TO δειπνῆσαι, 
~ ‘ , € \ > an L/4 ’ 
λέγων Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ AIABHKH ἐν τῷ dAIMATI 
A € Ν ς “ 5 , A 3 \ ¢ an 
οἱ μου, TO ὑπὲρ ὑμῶν ἐκχυννόμενον). πλὴν ἰδοὺ ἡ χεὶρ τοῦ 
’ 3 > “ » “ , vA ς x 
22 παραδιδόντος pe μετ᾽ ἐμοῦ ἐπὶ τῆς τραπέζης" OTL ὁ υἱὸς 
“ 3 ὔ \ Ν « , 4 > 
μὲν Tov ἀνθρώπου κατὰ τὸ ὡρισμένον πορεύεται, πλὴν οὐαὶ 
wi , > , > τὶ / \ > Ny, 

23 τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ δι οὗ παραδίδοται. καὶ αὐτοὶ ἤρξαντο 

a A \ \ , ELA "ὕ oA ς a 
συνζητεῖν πρὸς ἑαυτοὺς τὸ Tis apa εἴη ἐξ αὐτῶν ὁ τοῦτο 
, > 2 Q 

o4 μέλλων πράσσειν. Ἐγένετο δὲ καὶ φιλονεικία 
3 > r Q , x, A a ἊΣ ,ὔ ς ‘ oy 3 

25 ἐν αὐτοῖς, τὸ τίς αὐτῶν δοκεῖ εἶναι μείζων. ὁ δὲ εἶπεν αὐ- 

Qn Lol ΄ 5 ΄“ , a 
τοῖς Οἱ βασιλεῖς τῶν ἐθνῶν κυριεύουσιν αὐτῶν καὶ οἱ 
» , 3 “ » ,ὕ “ e “- Q 3 oe 
26 ἐξουσιάζοντες αὐτῶν εὐεργέται καλοῦνται. ὑμεῖς δὲ οὐχ OU- 
3 > ς , 3 ες τὰν , ¢€ ε ’ A e 
τως, ἀλλ᾽ ὁ μείζων ev ὑμῖν γινέσθω ὡς ὁ νεώτερος, καὶ ὁ 
c , ¢ « las , . , ε 

27 ἡγούμενος ὡς ὁ διακονῶν: τίς γὰρ μείζων, ὁ ἀνακείμενος ἢ 
if ~ Ce ς 3 ’ “ 
ὁ διακονῶν; οὐχὶ ὁ ἀνακείμενος; ἐγὼ δὲ ἐν μέσῳ ὑμῶν 

322%, ¢ ς “ «ς “ , 2 € , 
aelut ws ὁ διακονῶν. Ὑμεῖς δέ ἐστε οἱ διαμεμενηκότες 
᾽ 3 “ 3 “ “ > \ “ 

29 μετ᾽ ἐμοῦ ἐν τοῖς πειρασμοῖς μου κἀγὼ διατίθεμαι ὑμῖν, 

11 λέγοντες 


Ν 


178 KATA AOYTKAN XXII 


\ , ’ € Ea 4 ¢ 
καθὼς διέθετό μοι ὁ πατήρ ‘pou’ βασιλείαν, ἵνα ἔσθητε καὶ 
, 3 “ , ΄“ 
πίνητε ἐπὶ τῆς τραπέζης μου ἐν τῇ βασιλείᾳ μου, καὶ 
τ Z iad πα , \ a 
καθῆσθε" ἐπὶ θρόνων τὰς δώδεκα φυλὰς κρίνοντες τοῦ 
3 , / , »] Ἁ «ς “ 3 ’ Cie 
Ἰσραήλ. Σίμων Σίμων, ἰδοὺ ὁ Σατανᾶς ἐξητήσατο ὑμᾶς 
a , ς Ν -“ 2 Ν \ , a 
τοῦ σινιάσαι ὡς Tov σῖτον: ἐγὼ δὲ ἐδεήθην περὶ σοῦ ἵνα 
¢ , 
μὴ ἐκλίπῃ ἡ πίστις σου’ καὶ σύ ποτε ἐπιστρέψας στήρισον 
\ 3 , c 8 > 2 ee = , Ἁ al 
τοὺς ἀδελφούς gov. ὁ δὲ eimev αὐτῷ Κύριε, μετὰ σοῦ 
χὰ “4 3 Ν 5 \ \ 3 , , 
ἕτοιμός εἰμι καὶ εἰς φυλακὴν καὶ εἰς θάνατον πορεύεσθαι. 
ε 5 2 , , > , , 3 2 
ὁ δὲ εἶπεν Λέγω σοι, Πέτρε, οὐ φωνήσει σήμερον ἀλέ- 
bp) , 
κτωρ ἕως τρίς pe ἀπαρνήσῃ εἰδέναι. Καὶ 
> > a Ο 2 , ¢ ἴω + / Ἁ 
εἶπεν αὐτοῖς Ὅτε ἀπέστειλα ὑμᾶς ἄτερ βαλλαντίου καὶ 
¢ ’ , ς , > 
πήρας Kal ὑποδημάτων, μή τινος VOTEPNTATE ; οἱ δὲ εἶπαν 
> 3 ζω 3 “ ’ 
Οὐδθενός. εἶπεν δὲ αὐτοῖς ᾿Δλλὰ νῦν ὁ ἔχων βαλλαντιον 
€ , Q\ , ς A A 
ἀράτω, ὁμοίως καὶ πήραν, καὶ ὁ μὴ ἔχων πωλησάτω τὸ 
“ 3 , 4 \ € A 
ἱμάτιον αὐτοῦ Kal ἀγορασάτω μάχαιραν. λέγω γὰρ υμιν 
~ \ “- wn , 
ὅτι τοῦτο τὸ γεγραμμένον δεῖ τελεσθῆναι ἐν ἐμοί, τὸ 
\ 3 / > ΄ ἃ \ \ Eee ΓΝ 
Καὶ μετὰ ANOMWN Ἐλογίσθη: καὶ yap τὸ πέρι ἐμοῦ 
, a € b 3 , b) τ , Ky , ς 
τέλος ἔχει. οἱ δὲ εἶταν Κύριε, ἰδου μάχαιραι ὧδε δύο. 0 
53 3 ΄ la 
δὲ εἶπεν αὐτοῖς Ἵκανὸν ἐστιν. 
Ἁ - A 7 a 
Kal ἐξελθὼν ἐπορεύθη κατὰ τὸ ἔθος εἰς τὸ “Opos τῶν 
9 “ 3 , \ ed “ \ ε ;ὔ᾽ ’ 
Ἐλαιῶν: ἠκολούθησαν δὲ αὐτῷ [καὶ] οἱ μαθηταί. γενό- 
‘ ana A , = > “ , \ 
μενος δὲ ἐπὶ τοῦ τόπου εἶπεν αὑτοῖς Προσεύχεσθε μὴ 
5 ‘Gap 5 , \ a. ae 3 , > 3 > 
εἰσελθεῖν els πειρασμόν. καὶ αὐτὸς ἀπεσπάσθη ἀπ᾿ av- 
vas ¢€ Q λίθ β Xn Ν 6 \ \ , , 
τῶν ὡσεὶ λίθου βολήν, Kat θεὶς τὰ γόνατα προσηύχετο 
’ 3 , a \ , 
λέγων Πάτερ, εἰ βούλει παρένεγκε τοῦτο TO ποτήριον 
2.55.3 “ Ἁ Ν οἱ , 4 > \ \ x , 
ἀπ᾿ ἐμοῦ: πλὴν μὴ τὸ θέλημά μου adda τὸ σὸν γινέσθω. 
[apd δὲ 3 a +S > τυ \ ram | 3 A 9 , 3 , 
ὥφθη δὲ αὐτῷ ἄγγελος, ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ ἐνισχύων αὐτὸν. 
‘ id 2 ’ Ν 
καὶ γενόμενος ἐν ἀγωνίᾳ ἐκτενέστερον προσηύχετο' καὶ 
5, τ Ἢ c ¢ \ > “ e A , “ : , 
éyévero' ὁ ἱδρὼς αὐτοῦ ὡσεὶ θρόμβοι atparos καταβαί- 
3 \ A ~ ΄ ΄ 
νοντες ἐπὶ τὴν γῆν.] καὶ ἀναστὰς ἀπὸ τῆς προσευχῆς ἐλ- 
\ \ ‘33 Ly > “- 
θὼν πρὸς τοὺς μαθητὰς εὗρεν κοιμωμένους αὐτοὺς ἀπὸ τῆς 
, 8 > ΄σ 5 , 
λύπης, Kat εἶπεν αὐτοῖς Ti καθεύδετε; ἀναστάντες προσ- 


ς 


29 μον, 30 καθήσεσθε 43 00° 44 ἐγένετο δὲ 


30 


32 


35 


36 


37 


38 


39 
40 


4I 


42 


43 
44 


45 


46 


XXII KATA AOTKAN 179 


/ e Ἁ 5 ? 5 aA 
47 εύχεσθε, iva μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμον. Ere 
air ~ Se a ἡ Teun r ὅτ " 2 
αὐτοῦ λαλοῦντος ἰδοὺ ὄχλος, καὶ ὁ λεγόμενος ᾿Ιούδας εἷς 
a ἃ / > / \ lA ~ > lal 
TOV δώδεκα προήρχετο αὐτούς, καὶ ἤγγισεν τῷ Ιησοῦ 
“ “ ‘ is > ~ / 
48 φιλῆσαι αὐτόν. ᾿Ιησοῦς δὲ εἶπεν αὐτῷ Ιούδα, φιλήματι 
\ αὶ “ 3 / ANY 5 / Ν ς L 2 
49 τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου παραδίδως; ἰδόντες δὲ οἱ περὶ av- 
\ Lees 5) 
τὸν τὸ ἐσόμενον εἶπαν Κύριε, εἰ πατάξομεν ἐν μαχαίρῃ ; 
ἊΣ 5 lal wn , “- 
so καὶ ἐπάταξεν εἷς τις ἐξ αὐτῶν τοῦ ἀρχιερέως τὸν δοῦλον καὶ 
΄ \ > 5 “ \ / > “ 
sx ἀφεῖλεν τὸ οὖς αὐτοῦ τὸ δεξιόν. ἀποκριθεὶς δὲ [ὁ] Ἰησοῦς 
> “ “ ’ ¢ , “ 5 ’ 
εἶπεν Ἔδτε ἕως τούτου: καὶ ἁψάμενος τοῦ ὠτίου ἰάσατο 
ὯΝ 3 la ‘ 3 3 
so αὐτόν. εἶπεν δὲ Ἰησοῦς πρὸς τοὺς παραγενομένους ἐπ᾽ αὐ- 
rod Ἁ na “ 
τὸν ἀρχιερεῖς καὶ στρατηγοὺς τοῦ ἱεροῦ καὶ πρεσβυτέρους 
Ν , \ hey U 
Ὡς ἐπὶ ληστὴν ἐξήλθατε μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων; 
/ > “ an “ > 3 
53 Καθ᾿ ἡμέραν ὄντος μου μεθ᾽ ὑμῶν ἐν τῷ ἱερῷ οὐκ ἐξε- 
, \ la ἈΠῸ 3 , 3 > Ω 2 Ν ς la ς of 
τείνατε τὰς χεῖρας ἐπ᾿ ἐμέ: AAA αὐτὴ ἐστὶν ὑμὼν ἢ wpa 
a ‘ 
καὶ ἡ ἐξουσία τοῦ σκότους. 
, ᾿ ὦ > \ Sper? 9 \ 
4 SvddAaBovres δὲ αὐτὸν ἤγαγον καὶ εἰσήγαγον εἰς THY 
noel “ > ? ς \ , 5 , Ly 
οἰκίαν τοῦ ἀρχιερέως: ὁ δὲ Πέτρος ἠκολούθει μακρόθεν. 
/ “-“ . ’ὔ a ΄σ ’ 
ss περιαψάντων δὲ πῦρ ἐν μέσῳ τῆς αὐλῆς καὶ συνκαθισαν- 
5 ’ ς , , > ~ 5 “A A SION 
των ἐκάθητο ὁ Πέτρος μέσος αὐτῶν. ἰδοῦσα δὲ αὐτὸν 
, / \ na ΡΣ 7, rn 
παιδίσκη τις καθήμενον πρὸς TO φῶς Kal ἀτενίσασα αὐτῷ 
2) \ i \ aes 53 ς \ 2 , , 
«7 εἶπεν Καὶ οὗτος σὺν αὐτῷ ἦν: ὁ δὲ ἠρνήσατο λέ- 
3 53, > / , \ \ \ o 
38 γῶν Οὐκ οἶδα αὐτόν, γύναι. καὶ μετὰ βραχὺ ἕτερος 
\ ah. UN %, \ 2) “ > € 
ἰδὼν αὐτὸν ἔφη Kai ov ἐξ αὐτῶν εἶς ὁ δὲ Πέτρος 
» yf > BAiwk \ , ¢€ Ν “ ΄σ 
s9 ἔφη ἴΑλνθρωπε, οὐκ εἰμί. καὶ διαστάσης ὥσει ὥρας μιᾶς 
» @ 
ἄλλος τις διισχυρίζετο λέγων Em ἀληθείας καὶ οὗτος 
> 5 ΄ 3 = > 
Go per’ αὐτοῦ ἦν, Kal yap Ταλιλαῖός ἐστιν: εἰπεν δὲ ὁ Πέ- 
᾽ 3 2 a , \ a »” 
τρος ἴΑνθρωπε, οὐκ οἶδα ὃ λέγεις. καὶ παραχρῆμα ert 
Ζ΄᾿ 3 ~ 5, , 3 ΄, \ \ ¢ 
61 λαλοῦντος αὐτοῦ ἐφώνησεν ἀλέκτωρ. καὶ στραφεὶς oO 
ἢ 3’ » “ ’ Ν ¢ ’ ε Ὲ &. 
κύριος ἐνέβλεψεν τῷ Πέτρῳ, καὶ ὑπεμνήσθη ὁ Πέτρος Tov 
(org ~ ,ὔ ς 5 > wn “ 3 ’ 
ῥήματος τοῦ κυρίου ὡς εἶπεν αὐτῷ OTL Πρὶν ἀλέκτορα 
“ , > / , 4 3 \ ᾿» 
62 φωνῆσαι σήμερον ἀπαρνηῆσῃ με τρίς. [καὶ ἐξελθὼν ἔξω 
»” a Ν € ph € , 
63 ἔκλαυσεν πικρῶς. | Kat of ἄνδρες ot συνέχον- 
cer Pp es 3 lad , ἈΝ / > 
64 Tes αὐτὸν ἐνέπαιζον αὐτῴ δέροντες, Kal περικαλύψαντες αὐ- 
N 2 


180 KATA AOTKAN XXII XMM 


A 5 , , / , 3 ¢€ / 
τὸν ἐπηρώτων λέγοντες Προφήτευσον, τις ἐστιν ὁ παισᾶας 
σε; καὶ ἕτερα πολλὰ βλασφημοῦντες ἔλεγον els αὐτόν. Ὃς 
ς 4 € 7 , \ , ca 
Kal ὡς ἐγένετο ἡμέρα, συνήχθη τὸ πρεσβυτέριον Tov 66 
“ ΄ “ > , \ 
λαοῦ, ἀρχιερεῖς TE Kal γραμματεῖς, καὶ ἀπήγαγον αὐτὸν εἰς 
, 9. ΄ A 3 
τὸ συνέδριον αὐτῶν, λέγοντες ἘΠ σὺ εἰ ὁ χριστός, εἰπὸν 67 
“ 3 3 ~ > \ < se δὴ 3 
ἡμῖν. εἶπεν δὲ αὐτοῖς “Eay υμῖν εἰπῶ οὐ μὴ πιστεύσητε" 
3X A 5 ’ 2 A ᾿] ~ ᾿] Α cal ΄ δ » 
ἐὰν δὲ ἐρωτήσω οὐ μὴ ἀποκριθῆτε. ἀπὸ τοῦ νὺν δὲ ἔσται 6, 
¢£ eA “ > / 7 5 n nm 
ὁ yidc TOY ANOPWTTOY KAOHMENOC EK λεζιῶν THC 
/ nr an 3 ‘ 3 53 
λγνάλεως TOY θεοῦ. εἶπαν δὲ martes Σὺ οὖν εἶ ὁ υἱὸς 70 
- rn € 8 \ > \ a4 ς - , σ 3 , 
rod θεοῦ; ὁ δὲ πρὸς αὐτοὺς ἔφη Ὑμεῖς λέγετε ore ἐγὼ 
ra εὖ ς A 5 I WS. + , , > Ν 
εἰμι" οἱ δὲ εἶπαν Τί ἔτι ἔχομεν μαρτυρίας χρείαν ; αὐτοὶ 7x 
3 “ , > ~ 
γὰρ ἠκούσαμεν ἀπὸ τοῦ στόματος αὐτου. Καὶ τ 
΄σ 3 ~ s+ 5 
ἀναστὰν ἅπαν τὸ πλῆθος αὐτῶν ἤγαγον αὐτὸν ἐπὶ τὸν 
vod li ΄“ > wn “» 
Πειλᾶτον. ἤρξαντο δὲ κατηγορεῖν αὐτοῦ λέγοντες Του- 2 
\ ΕΣ «ς “ / 
τον εὕραμεν διαστρέφοντα τὸ ἔθνος ἡμῶν καὶ κωλύοντα 
, , / Ν “4 on OR \ 
φόρους Καίσαρι διδόναι καὶ λέγοντα αὑτὸν χριστὸν βα- 
5 ς “ > > Ν 
σιλέα εἶναι. ὁ δὲ Πειλᾶτος ἠρώτησεν αὐτὸν λέγων Σὺ 3 
3 ΄ 9 ¢€ 2 > » 
εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; ὁ δὲ ἀποκριθεὶς αὐτῷ ἔφη 
, 7 ς - a \ > “ 
Σὺ Γλέγεις. ὁ δὲ Πειλᾶτος εἶπεν πρὸς τοὺς ἄρχιερεις 4 
x A 2 Qs oh 2} 5 “ > / 
καὶ τοὺς ὄχλους Οὐδὲν εὑρίσκω αἰτιον ἐν τῷ ἀνθρώπῳ 
΄ ς Ν ened , d > , \ \ 
τούτῳ. οἱ δὲ ἐπίσχυον λέγοντες ὅτι Ανασείει τὸν λαὸν 5 
, » [χὰ ΄σ >] / Ν 3 , > A r 
διδάσκων καθ᾽ ὅλης τῆς ᾿Ιουδαίας, καὶ ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς 
© r 3 , 

Tadtaalas ἕως ὧδε. Πειλᾶτος δὲ ἀκούσας ἐπηρώτησεν εἰ 6 
«ς af -/ > ἈΝ » A “ 3 lon 
[6] ἄνθρωπος ΤῬαλιλαῖός ἐστιν, καὶ ἐπιγνοὺς ort ek τῆς 7 

ΡῚ ’ ς / > A > 7 > ae A « / 
ἐξουσίας Ἡρῴδου cory ἀνέπεμψεν αὐτὸν πρὸς Ἡρῴδην, 
\ 2 , 2 cal , 
ὄντα καὶ αὐτὸν ev ᾿Ιεροσολύμοις ἐν ταύταις Tals ἡμε- 
ε om , ‘ las , , > 
pas. ὋὉ de Ἡρῴδης ἰδὼν τὸν Ἰησοῦν ἐχάρη λίαν, ἣν 8 
\ 5 «ς i / , 3 5 > ie \ \ > , 
yap ἐξ ἱκανῶν χρόνων θέλων ἰδεῖν αὐτὸν διὰ τὸ ἀκούειν 
= y a ~ a cha > n , 
περὶ αὐτοῦ, καὶ ἤλπιζέν τι σημεῖον ἰδεῖν ὑπ᾽ αὐτοῦ γινο- 
᾿ “ > \ 
μενον. ἐπηρώτα δὲ αὐτὸν ἐν λόγοις ἱκανοῖς" αὐτὸς δὲ ο 
‘ ~ > lal 
οὐδὲν ἀπεκρίνατο αὐτῷ. ἱστήκεισαν δὲ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ τὸ 
4 col » , ΄“ 5 “- 
οἱ γραμματεῖς εὐτόνως κατηγοροῦντες αὑτοῦ. ἐξουθενήσας τι 
- 4 = r > a 
δὲ αὐτὸν 6 Ἡρῴδης σὺν τοῖς στρατεύμασιν avTou καὶ ἐμ- 


7O εἰμι; 3 λέγεις; τι καὶ 


- 


XXIII KATA AOYTKAN 181 


, ‘ 5) rn ‘ PY yaa a 
παίξας περιβαλὼν ἐσθῆτα λαμπρὰν ἀνέπεμψεν. αὐτὸν τῷ 
, / ¢ , 5 
12 Πειλάτῳ. ᾿Ἐγένοντο δὲ φίλοι ὃ τε Ἣρῳδης καὶ ὁ ἹΠειλᾶ- 
ἣν» δὲ “ «ς , > > / - “ \ > 
Tos ἐν αὐτῇ TH ἡμέρᾳ μετ᾽ ἀλλήλων: προὐπῆρχον yap ἐν 
» li c /, ΄“ 
13 ἔχθρᾳ ὄντες πρὸς αὐτούς. Πειλᾶτος δὲ συνκα- 
, Ν > ~ ‘ li \ \ 
λεσάμενος τοὺς ἀρχιερεῖς Kal τοὺς ἄρχοντας Kat Tov λαὸν 
> 4 > U , , \ / re) 
14 εἶπεν πρὸς αὐτούς Προσηνέγκατέ μοι τὸν ἄνθρωπον τοῦ- 
ς γ , \ \ ἣ ς ΄ 
Tov ὡς ἀποστρέφοντα τὸν λαόν, καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἐνώπιον ὑμῶν 
> , >A. τὶ a > 7 fe 
ἀνακρίνας οὐθὲν εὗρον ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ αἴτιον ὧν 
lal > > ἴω τὶ > 5 \ c , > , 
15 Κατηγορεῖτε κατ᾽ αὐτοῦ. ἀλλ᾽ οὐδὲ Ἡρῴδης, ἀνέπεμψεν 
\ ἥν. ἣν A c la \ 5 \ > \ "ὕ, ’ 3 Ν 
γὰρ αὐτὸν πρὸς ἡμᾶς: καὶ ἰδοὺ οὐδὲν ἄξιον θανάτου ἐστὶν 
Ed 3 las > SN > 
73 πεπραγμένον αὐτῷ: παιδεύσας οὖν αὐτὸν ἀπολύσω. ἀνέ- 
A 4 ’ 3 ΄σ » , 
κραγον δὲ πανπληθεὶ λέγοντες Alpe τοῦτον, ἀπολυσον 
\ ca Q a Ω“ > 4 , 4 
19 δὲ ἡμῖν τὸν Βαραββᾶν: ὅστις ἦν διὰ στάσιν τινὰ γενο- 
»" ’ ΄“ »- 
μένην ἐν τῇ πόλει καὶ φόνον βληθεὶς ἐν τῇ φυλακῇ. 
/ an ‘ “ , > ζω 
20 πάλιν δὲ ὁ Πειλᾶτος προσεφώνησεν αὐτοῖς, θέλων ἀπολῦ- 
\ > A ς s 3 , / ΄ 
οι σαὶ τὸν ᾿Ιησοῦν. οἱ δὲ ἐπεφώνουν λέγοντες Σταύρου 
, 3 , « ’, > \ 5 , ’ A 
22 σταύρου αὐτόν. ὁ δὲ τρίτον εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Tt yap 
\ Ω : 3 “ , ie 2 
κακὸν ἐποίησεν οὗτος; οὐδὲν αἴτιον θανάτου εὑρον ἐν 
> La , 3 Nee > , ς WN 3 4 
23 αὐτῷ: παιδεύσας οὖν αὐτὸν ἀπολύσω. οἱ δὲ ἐπέκειντο 
a , , aN [πὸ “ τῇ 
φωναῖς μεγάλαις αἰτούμενοι αὐτὸν ᾿σταυρωθῆναι., καὶ 
3 ~ n 4 ’ 
24 κατίσχυον ai φωναὶ αὐτῶν, καὶ Πειλᾶτος ἐπέκρινεν γενέ- 
\ + 3 ~ 3 A \ \ / A 
25 σθαι TO αἴτημα αὐτῶν: ἀπέλυσεν δὲ τὸν διὰ στάσιν καὶ 
, ‘ a > a \ 3 a 
φόνον βεβλημένον εἰς φυλακὴν ov ἡτοῦντο, τὸν δὲ Ἰησοῦν 
΄“ , 3 val 
παρέδωκεν τῷ θελήματι αὐτῶν. 
\ Cn eh WP 7 > , , 
06 Καὶ ws ‘amnyayov' αὐτόν, ἐπιλαβόμενοι Σίμωνά τινα 
+ 3 , pee) > a 2 ’ 3 A \ 
Κυρηναῖον ἐρχΟμΕναμ άπ aug ἐπέθηκαν αὐτῷ τὸν σταυ- 
’ 5] “ “ ’ \ a 
27 pov φέρειν ὄπισθεν Tov ᾿Ιησοῦ. ᾿Ηκολούθει δὲ αὐτῷ modu 
rn Aa “ las ἃ > » \ 4 
πλῆθος τοῦ λαοῦ καὶ γυναικῶν ai ἐκόπτοντο καὶ ἐθρήνουν 
0 Ν \ x pi. 3 a 5 , 
28 αὐτόν. στραφεὶς δὲ πρὸς αὐτὰς Ἰησοῦς εἶπεν Θυγατέ- 
2 / A ’ 3.663 5) , \ > % ς A 
pes Ἰερουσαλήμ, μὴ κλαίετε em ἐμέ: πλὴν ἐφ᾽ ἑαυτὰς 
“ / 4 2 ¢ 
29 KAaiere Kal ἐπὶ τὰ τέκνα ὑμῶν, ὅτι ἰδοὺ ἔρχονται ἡμέραι 
ἐν αἷς ἐροῦσιν Μακάριαι αἱ στεῖραι καὶ αἱ κοιλίαι at 
3 δ. Ὁ» \ Q a > »~ , > 
30 οὐκ ἐγέννησαν καὶ μαστοὶ οἱ οὐκ ἔθρεψαν. τότε ἄρξονται 


23 σταυρῶσαι 26 ἀπῆγον 


182 KATA AOTKAN XXIII 


/ a 5 7] 3 a ie 
λέγειν τοῖς Opecin Tlécate ἐφ᾽ ἡμᾶο, Kal τοῖος BoY- 
val ω ς oo 574 Ἦν 3 ἜΝ ΄σ , “ 
νοῖς Καλύψατε Hmac: ὅτι εἰ ἐν ' ὑγρῷ ξύλῳ ταῦτα 

~ 5 6 “ , 3, 
ποιοῦσιν, ἐν τῷ ξηρῷ τί γένηται; “Hyovro δὲ καὶ ἕτεροι 
΄ , A ,’ “ rs 
κακοῦργοι δύο σὺν αὐτῷ ἀναιρεθῆναι. Καὶ ὅτε 
3 Die S \ , \ , , 5) “ 5 
ἦλθαν ἐπὶ τὸν τόπον τὸν καλούμενον Κρανιον, exer ἐσταῦ- 
ws ‘ Ἷ a5 A 
ρωώσαν αὐτὸν kal Tous κακούργους, ov μὲν ἐκ δεξιῶν ov δὲ 
ἐξ ἀριστερῶν. [ὁ δὲ ᾿Ιησοῦς ἔλεγεν Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς, 
Ν 7 a / 
οὐ yap οἴδασιν τί ποιοῦσιν. AlaMEPIZOMENO! δὲ τὰ ἱλλόά- 
3 σι yy ~ AC dye , «ς A 
TIA ἀὐτοῦ EBAAON κλῆρον: καὶ ἱστῆκει ὁ λαὸς θεω- 
nt > 3, ’, 
ρῶν. €ZEMYKTHPIZON δὲ καὶ οἱ ἄρχοντες λέγοντες "Αλ- 
λους ἔσωσεν, σωσάτω ἑαυτόν, εἰ οὗτός ἐστιν ὁ χριστὸς τοῦ 
θεοῦ, ὁ ἐκλεκτός. ἐνέπαιξαν δὲ αὐτῷ καὶ οἱ στρατιῶται 
, BY , I δὶ Ν ᾽ὔ >) 
προσερχόμενοι, OZ0C προσφέροντες αὐτῷ καὶ λέγοντες Et 
\ ea ἘΣ \ a ? , ἐς Γ 9 \ 
σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν ᾿Ιουδαίων, σῶσον σεαῦτον. 7 δὲ 
καὶ ἐπιγραφὴ ἐπ᾿ αὐτῴ O BASIAEYS ΤΌΝ I0Y- 
AAIQN OYTOS. Εἷς δὲ τῶν κρεμασθέντων κακούργων 
> , 37 2 se% \ Be ἐξ , “ 
ἐβλασφήμει αὐτόν Οὐχὶ σὺ εἰ ὁ χριστὸς; σῶσον σεαὺ- 
\ A c A > Ν Ν ς σ > ~ > lon 
τὸν Kat ἡμᾶς. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Eres On eae αὐτῷ 
J, 5 ‘ ~ Q ~ 
ἔφη Οὐδὲ φοβῇ σὺ τὸν θεόν, ὅτι ἐν τῷ αὐτῷ κρίματι εἴ; 
\ ¢€ “ A , 35 \ € 3 ’ 3 , 
καὶ ἡμεῖς μὲν δικαίως, ἄξια yap ὧν ἐπράξαμεν ἀπολαμβα- 
π A > x A + Ν ῃ᾿ > 
ψομεν: οὗτος δὲ οὐδὲν ἄτοπον ἔπραξεν. καὶ ἔλεγεν Ιη- 
“ ο “ Γ A "ἡ 
σοῦ, μνήσθητί μου ὅταν ἔλθης “eis τὴν βασιλείαν σου. 
Ν ἃ Aap οὲ 3 , , , 23 ~*~ 
καὶ εἶπεν αὐτῷ ᾿Αμήν σοι λέγω, σήμερον μετ ἐμοὺ ἐσῇ 
ey τῷ παραδείσῳ. Καὶ ἦν ἤδὴ ὧδδὲϊ dpa Ext καὶ σκότος 
: Ρ ps ΠΡ ΡΟΝ “ ἢ 
» , 2 » “ν A ~ Ὁ “ 3 , “ « / 3 / 
ἐγένετο ἐφ᾽ ὅλην THY γῆν Ews wpas ἐνατῆς TOV ἡλίου ἐκλεί- 
ποντος, ἐσχίσθη δὲ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ μέσον. καὶ 
, ΄“ U ¢y. r+ io , > “ / 
φωνήσας φωνῇ μεγάλῃ o Ἰησοὺυς etmev Πάτερ, εἰς χεῖρδο 
lo) / lal 
COY TrapaTiOEMal TO TTINEYMA MOY" τοῦτο δὲ εἰπὼν ἐξέ- 
ϑτ᾽ῶνλ \ c ς , ἈΝ , > , 
amvevoev. δῶν δὲ Ὁ ExaTovrapxns TO ὙΕΡΌΜΕΨΟΡ ἐδόξαζεν 
᾿ \ , ,, ¢ » cs , > 
τὸν θεὸν λέγων Οντως ὁ ἄνθρωπος ovros δίκαιος ἦν. 
‘ a 
καὶ πάντες of συνπαραγενόμενοι ὄχλοι ἐπὶ τὴν θεωρίαν 
ταύτην, θεωρήσαντες τὰ γενόμενα, τύπτοντες τὰ στήθη 
« , n 
ὑπέστρεφον. icTHkeICAN δὲ πάντες οἱ γνωοτοὶ αὐτῷ 


31 τῷ 42 ἐν τῇ βασιλείᾳ 


31 


32 


33 


34 


25 


56 


37 


38 


39 


40 


41 
42 


43 
44 
45 
46 


47 


48 


49 


ST XIV KATA AOTKAN 133 


3 \ / a Ὁ ΄ ς σ΄ ἡγ 
ATTO MAKPOOEN, Καὶ γυναικες αἱ συνακολουθοῦσαι αὐτῷ 


> \ “ , c “ las 
ἀπὸ ths Γαλιλαίας, ὁρωσαι ταῦτα. 
Ν 5 A aS > / > 4 Α « , 
50 Καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ὀνόματι ᾿Ιωὡσὴφ βουλευτὴς ὑπάρχων, 
ἌΝ rT? Α \ , | Ks > > fz 
sx ἀνὴρ ᾿ἀγαθὸς καὶ δίκαιος, --ὀ ovTos οὐκ ἣν συνκατατεθει- 
, Ἵ ΄“ lad Q “ > “ > 4 ς ’ 
μένος" τῇ βουλῇ καὶ τῇ πράξει αὐτῶν,-- ἀπὸ Αριμαθαίας 
΄ “ > , ὰ ,ὕ 4 , σε 
πόλεως τῶν Ἰουδαίων, ὃς προσεδέχετο τὴν βασιλείαν τοῦ 
3 < 4 “ , ’ , ~ o 
52 θεοῦ, οὗτος προσελθὼν τῷ Πειλατῷ ῃτήῆσατο τὸ σῶμα τοῦ 
3 la 4 4 » , > \ U Ν neds 
53 Ἰησοῦ, καὶ καθελὼν ἐνετύλεξεν αὐτὸ σινδόνι, καὶ ἔθηκεν 
Ἂν. » f ΄σ e > > > \ 37 / 
αὐτὸν ἐν μνήματι AakevT@ οὗ οὐκ ἣν οὐδεὶς οὔπω κει- 
\ Ὁ , > 4 q ’ 5 , 
sq μενος. Καὶ ἡμέρα ἦν παρασκευῆς, Καὶ σάββατον ἐπέφω- 
- «“ 43 
ss oxev. Κατακολουθήσασαι δὲ αἱ γυναικες, αἰτινες ἦσαν 
“ los lad 4 4 
συνεληλυθυῖαι ἐκ τῆς Ταλιλαίας αὐτῷ, ἐθεάσαντο τὸ μνη- 
΄σ [τ , Q an a ς , 
56 μεῖον καὶ ὡς ἐτέθη TO σῶμα αὐτοῦ, ὑποστρέψασαι δὲ ητοι- 
> U ν ἢ 
μασαν ἀρώματα καὶ μύρα. 
Καὶ A! Ἁ 13/3 € , \ 4 3 λ iy 
τὸ μὲν σάββατον ἡσύχασαν κατὰ τὴν ἐντοΛΉΡ, 
» A wn nw , a ge 5 Α Ν Les: 
177 δὲ μιᾷ τῶν σαββάτων ὄρθρου βαθέως ἐπὶ τὸ μνῆμα 
> , a ς , ϑυμὴ π᾿ 4 δὴ 
ο ἦλθαν φέρουσαι ἃ ἡτοίμασαν ἀρώματα. εὕρον δὲ τὸν 
ἢ » Sen fa a a N 
3 λίθον ἀποκεκυλισμένον ἀπὸ τοῦ μνημείου, εἰσελθοῦσαι δὲ 
ΕῚ e e. X a ΄- ~ ᾿ » , » 
,οὐχ εὗρον τὸ σῶμα [τοῦ κυρίου Ἰησοῦ]. καὶ ἐγένετο ἐν 
a > To aN Α , \ 2 δ » ’ 
τῷ ἀπορεῖσθαι αὐτὰς περὶ τούτου Kal ἰδοὺ ἄνδρες δύο 
» ’ 3 Lag > 5 “ 3 Ul » ¢ A 
ς ἐπέστησαν αὐταῖς ἐν ἐσθῆτι ἀστραπτουσῇ. ἐμφόβων δὲ 
ΕῚ A a A # οὗ “ 
γενομένων αὐτῶν καὶ κλινουσῶν τὰ πρόσωπα εἰς τὴν γὴν 
> Q ~ 4 Α σι 
εἶπαν πρὸς avtds Τί (ζητεῖτε τὸν ζώντα μετὰ τῶν 
~ 3 "Ὁ k> 3 A bres , « 
δνεκρῶν; [οὐκ ἔστιν ὧδε, ἀλλα ἠγέρθη.] μνήσθητε ὡς 
>» 1X ben » BY > “ λ λ ¢ Xr , \ eX oe 
7 ἐλάλησεν ὑμῖν ἔτι ὧν ἐν TH Γαλιλαίᾳ, λέγων τὸν vioy TOU 
> , co las ~ ΄σ ’ 
ἀνθρώπου ὅτι δεῖ παραδοθῆναι εἰς χεῖρας ἀνθρώπων apap- 
nw ~ “ ε - 3 lod 
τωλῶν καὶ σταυρωθῆναι καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστῆήγαι. 
8 ’ a € 9 a ¢ , 
καὶ ἐμνήσθησαν τῶν ῥημάτων αὑτοῦ, καὶ ὑποστρέψασαι 
3 ‘ ἴω 3 f la , “ “ 
[ἀπὸ τοῦ μνημείου] ἀπήγγειλαν ταῦτα ττάντα τοις ἕνδεκα 
΄σ rn ΄ > « i a 
το καὶ πᾶσιν τοῖς λοιποῖς. ἦσαν δὲ ἡ Μαγδαληνὴ Μαρία 
οὐκ. ΄ Ν ¢ Cae) a ἈΝ ε Ν \ 2 
καὶ Ἰωάνα καὶ Μαρία ἡ ᾿Ιακώβου: καὶ αἱ λοιπαὶ σὺν av- 
΄σ : Α Α ΄σ , 
xr ταῖς ἔλεγον πρὸς τοὺς ἀποστόλους ταῦτα. καὶ ἐφάνησαν 
» , ΄σ ς lan A Crue τ» 3 
ἐνώπιον αὐτῶν ὡσεὶ λῆρος τὰ ῥήματα ταῦτα, καὶ ἠπίστουν 


49 αἱ 50 ἀγαθός,- δίκαιος EL συνκατατιθέμενος 


184 KAT A AOTKAN XXIV 


αὐταῖς. [Ὁ δὲ Πέτρος ἀναστὰς ἔδραμεν ἐπὶ τὸ 
μνημεῖον: καὶ παρακύψας βλέπει τὰ ὀθόνια μόνα: καὶ 
ἀπῆλθεν πρὸς αὑτὸν θαυμάζων τὸ “γεγονός ἢ 

Καὶ ἰδοὺ δύο ἐξ αὐτῶν ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ ἦσαν πορευό- 
μενοι εἰς, κὥμην ἀπέχουσαν σταδίους ἑξήκοντα ἀπὸ Ἴερου- 
σαλήμ; ἧ ὄνομα "Eppiaovs, καὶ αὐτοὶ ὠμίλουν πρὸς ἀλλή- 
λους περὶ πάντων τῶν συμβεβηκότων τούτων. καὶ suas 
ἐν τῷ ὁμιλεῖν αὐτοὺς καὶ σιριζηπεῖν [καὶ] αὐτὸς Ἰησοῦς 
ἐγγίσας συνεπορεύετο αὐτοῖς, οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν ἐκρα- 
τοῦντο τοῦ μὴ ἐπιγνώναῦ αὐτόν. εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς 
Τίνες οἱ λόγοι οὗτοι ovs ἀντιβάλλετε πρὸς ἀλλήλους 
περιπατοῦντες ; καὶ ἐστάθησαν σκυθρωποί. ἀποκριθεὶς 
δὲ εἷς ὀνόματι Κλεόπας εἶπεν πρὸς αὐτὸν Σὺ μόνος 
παροικεῖς ᾿Ιερουσαλὴμ καὶ οὐκ ἔγνως τὰ γενόμενα ἐν 
αὐτῇ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις; καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ποῖα; 
οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ Τὰ περὶ Ἰησοῦ τοῦ Ναζαρηνοῦ, ὃς 
ἐγένετο ἀνὴρ προφήτης δυνατὸς ἐν ἔργῳ καὶ λόγῳ ἐναντίον 
τοῦ θεοῦ καὶ παντὸς τοῦ λαοῦ, ὅπως τε παρέδωκαν αὐτὸν oi 
ἀρχιερεῖς καὶ οἵ ἄρχοντες ἡμῶν εἰς κρίμα θανάτου καὶ 
ἐσταύρωσαν αὐτόν. ἡμεῖς δὲ ἠλπίζομεν ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ 
μέλλων λυτροῦσθαι τὸν Ἰσραήλ: ἀλλά γε καὶ σὺν πᾶσιν 
τούτοις τρίτην ταύτην ἡμέραν ἄγει ἀφ᾽ οὗ ταῦτα ἐγένετο. 
ἀλλὰ καὶ γυναῖκές τινες ἐξ ἡμῶν ἐξέστησαν ἡμᾶς, γενό- 
μεναι ὀρθριναὶ ἐπὶ τὸ ῥρηβεῖον καὶ μὴ εὑροῦσαι τὸ σῶμα 
αὐτοῦ ἦλθαν λέγουσαι καὶ ὀπτασίαν ἀγγέλων ἑωρακέναι, οἱ 
χέγουσιν αὐτὸν ζῇν. καὶ ἀπῆλθάν τινες τῶν σὺν ἡμῖν 
ἐπὶ τὸ μνημεῖον, καὶ εὗρον οὕτως καθὼς αἱ γυναῦρεν, εἶπον, 
αὐτὸν δὲ οὐκ εἶδον. καὶ αὐτὸς εἶπεν πρὸς αὐτούς °O 
ἀνόητοι καὶ Panter τῇ καρδίᾳ τοῦ πιστεύειν ἐπὶ πᾶσιν οἷς 
ἐλαλήδαῦ ol προφῆται: οὐχὶ ταῦτα ἔδει παθεῖν τὸν χρι- 
στὸν καὶ εἰσελθεῖν εἰς τὴν δόξαν αὐτοῦ; καὶ ἀρξάμενος 
ἀπὸ Μωυσέως καὶ ἀπὸ πάντων τῶν προφητῶν διερμήνευ- 
σεν αὐτοῖς ἐν πάσαις ταῖς γραφαῖς τὰ περὶ ἑαυτοῦ. Καὶ 


12 


1 


21 


28 


XXIV KATA AOTKAN 185 


ἤγγισαν εἰς τὴν κώμην οὗ ἐπορεύοντο, καὶ αὐτὸς προσε- 
29 ποιήσατο πορρώτερον πορεύεσθαι. καὶ παρεβιάσαντο 
αὐτὸν λέγοντες Μεῖνον μεθ᾽ ἡμών, ὅτι πρὸς ἑσπέραν 
ἐστὶν καὶ κέκλικεν ἤδη ἡ ἡμέρα. καὶ εἰσῆλθεν τοῦ μεῖναι 
30 σὺν αὐτοῖς. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ κατακλιθῆναι αὐτὸν 
μετ᾽ αὐτῶν λαβὼν τὸν ἄρτον εὐλόγησεν καὶ κλάσας ἐπε- 
31 δίδου αὐτοῖς: αὐτῶν δὲ διηνοίχθησαν οἱ ὀφθαλμοὶ καὶ 
ἐπέγνωσαν αὐτόν: καὶ αὐτὸς ἄφαντος ἐγένετο ἀπ᾽ αὐτῶν. 
32 καὶ eet πρὸς ἀλλήλους Οὐχὶ ἡ Καρδία ἡμῶν καιομέ- 
νὴ ἦν ᾿ ὡς ἐλάλει ἡμῖν ἐν TH ὁδῷ, ὡς διήνοιγεν oe Tas 
33 γραφάς; Kat ἀναστάντες αὐτῇ τῇ @pa ὑπέ- 
στρεψαν εἰς Ἰερουσαλήμ, καὶ εὗρον ἡθροισμένους τοὺς 
34 ἕνδεκα καὶ τοὺς σὺν αὐτοῖς, λέγοντας ὅτι ὄντως ἠγέρθη 
35 0 κύριος καὶ ὥφθη Σίμωνι. καὶ αὐτοὶ ἐξηγοῦντο τὰ ἐν 
τῇ ὁδῷ καὶ ὡς ἐγνώσθη αὐτοῖς ἐν τῇ κλάσει τοῦ ἄρ- 
36 του. Ταῦτα δὲ αὐτῶν λαλούντων αὐτὸς ἔστη ἐν 
37 μέσῳ αὐτῶν [καὶ λέγει αὐτοῖς Ἑἰρήνη ὑμῖν]. ᾿πτοηθέντες᾽ 
38 δὲ καὶ ἔμφοβοι γενόμενοι ἐδόκουν πνεῦμα θεωρεῖν. καὶ 
εἶπεν αὐτοῖς Τί τ yee: ἐστέ, καὶ διὰ τί διαλο- 
39 γισμοὶ ἀναβαίνουσιν ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμών; ἴδετε τὰς χεῖράς 
μου καὶ τοὺς πόδας μου ὅτι ἐγώ τ αὐτός" ψηλαφήσατέ 
με καὶ ἴδετε, ὅτι πνεῦμα σάρκα καὶ ὀστέα οὐκ ἔχει καθὼς 
4o ἐμὲ Gempeire τ [καὶ τοῦτο εἰπὼν ἔδειξεν αὐτοῖς τὰς 
4 χεῖρας καὶ τοὺς πόδας.]]} Ἔτι δὲ ἀπιστούντων αὐτῶν ἀπὸ 
τῆς χαρᾶς καὶ eee εἶπεν αὐτοῖς Ἐχετέ τι βρώ- 
“᾿σιμον ἐνθάδε; οἱ δὲ ἐπέδωκαν αὐτῷ ἰχθύος ὀπτοῦ μέρος" 
4) καὶ λαβὼν ἐνώπιον αὐτῶν ἔφαγεν. Εἶπεν δὲ 
πρὸς αὐτούς Οὗτοι οἱ λόγοι μου οὗς ἐλάλησα πρὸς ὑμᾶς 
ἔτι ὧν σὺν ὑμῖν, ὅτι δεῖ προ πάντα τὰ γεγραμμένα 
ἐν τῷ νόμῳ Μωυσέως καὶ τοῖς προφήταις καὶ Ψαλμοῖς 
45 περὶ ἐμοῦ. τότε διήνοιξεν αὐτῶν τὸν νοῦν τοῦ συνιέναι 
,.6 τὰς γραφάς. καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὅτι οὕτως γέγραπται πα- 


32 ἐν ἡμῖν 37 θροηθέντες 


186 KATA AOYTKAN XXIV 


e 5 s 9 [οὶ 5 - ΄ 
θεῖν τὸν χριστὸν καὶ ἀναστῆναι ἐκ νεκρῶν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, 
nr ~ So. 7 > ~ U 
καὶ κηρυχθῆναι ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ μετάνοιαν els’ ἄφε- 47 
- , A , ΤΆ 3 ΄ 
σιν ἁμαρτιῶν εἰς TayTa τὰ ἔθνη, -- ἀρξάμενοι ἀπὸ ᾿Ἱερου- 
, ς ee | ΄ 4 \ ae) Seek ᾿ς» 23 , 48 
σαλήμ' ὑμεῖς" μάρτυρες τούτων, Καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἐξαποστέλλω 4, 
" “ ‘ > «ς ΄“΄ ς ΄ 
τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ πατρὸς μου ἐφ᾽ ὑμᾶς: ὑμεῖς δὲ καθί- 
Ἵ a U “ κ᾽ fe) ’ 5 “ , 
gate ἐν TH πόλει EWS οὐ ἐνδύσησθε ἐξ ὕψους δύναμιν. 
Ἔ ξή δὲ αὐτοὺς ἔω ὃς Βηθανίαν, καὶ ἐπάρα 
ήγαγεν δὲ αὐτοὺς ews πρὸς by Ἶ ἐπάρας so 
4 = > - ’ U > Ul Ν > 4 3 “ 
τὰς χεῖρας αὐτοῦ εὐλόγησεν avTovs, καὶ ἐγένετο ἐν τῷ κι 
> r 9) > 4 , ’ >) >) ~ \ > , 3 
εὐλογεῖν αὐτὸν αὐτοὺς διέστη ἀπ’ αὐτῶν [kal ἀνεφέρετο εἰς 
4 ah ¢ 
τὸν οὐρανόν]. καὶ αὐτοὶ [προσκυνήσαντες αὐτὸν} ὑπέ- 52 
᾿ \ “ , 9 
στρεψαν εἰς ᾿Ἰερουσαλὴμ μετὰ xapas μεγάλης, καὶ ἦσαν 53 
~ A ~ A ‘ 
διὰ παντὸς ἐν TO ἱερῷ εὐλογοῦντες TOV θεόν. 


47 καὶ | ἔθνη; ἀρξάμενοι ἀπὸ ᾿Ιερουσαλὴμ, ὑμεῖς 


ἃ 


KATA IQANHN 


EP ΘΠ APXH ἦν ὁ λόγος, καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν, 
ς καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος. Οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ 
3 πρὸς τὸν θεόν. πάντα δι᾽ ΠΣ ἐγένετο, καὶ χωρὶς αὐτοῦ 
4 ae οὐδὲ "ev, ὃ γέγονεν ἐν᾽ αὐτῷ ζωὴ ἦν, καὶ ἡ ζωὴ 
5 ἦν τὸ φώς τῶν ἀνθρώπων" καὶ τὸ φώς ἐν τῇ σκοτίᾳ φαίνει, 
6 καὶ ἡ σκοτία αὐτὸ οὐ Kor eho. ᾿Ἐγένετο, ἄνθρωπος 
7 ἀπεσταλμένος παρὰ θεοῦ, ὅ ὄνομα αὐτῷ ᾿Ιωάνης" οὗτος ἦλθεν 
εἰς μαρτυρίαν, ἵνα μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός, ἵνα πάντες 
8 πιστεύσωσιν δι’ αὐτοῦ. οὐκ a ἐκεῖνος τὸ φώς, ἀλλ᾽ ἵνα 
9 μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός. "Hy τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν ὃ ὃ 
το φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον. ἐν 
τῷ κόσμῳ ἦν, καὶ 0 κόσμος δι αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ ὁ κόσμος 
τι αὐτὸν οὐκ eyo. "Eis' ra ἴδια ἦλθεν, καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ 
12 παρέλαβον. ὅσοι δὲ ἔλαβον αὐτόν, ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν 
τέκνα θεοῦ ΠΧ ΟΣ τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ, 
1.5 οἱ οὐκ ἐξ αἱμάτων οὐδὲ ἐκ θελήματος σαρκὸς οὐδὲ ἐκ θελή- 
14 ματος ἀνδρὸς ἀλλ᾽ ἐκ θεοῦ ἐγεννήθησαν. Kat 
ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν, καὶ ἐθεασά- 
μεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρός, 
15 πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας" (Ἰωάνης μαρτυρεῖ meee 
αὐτοῦ καὶ κέκραγεν Γλέγων -- οὗτος ἦν ὁ εἰπὼν -- "Ο᾽ ὀπί- 
σω μου ἐρχόμενος ἔμπροσθέν μου γέγονεν, ὅτι πρῶτός μου 


A ἃ , ? ? , ὅδ mn a Ὁ « 
3,4 ἕν ὃ γέγονεν. ἐν τι εἰς 15 λέγων Οὗτος ἦν ὃν εἴπον᾽ ὁ 
v, λέγων Οὗτος ἣν ὃν εἶπον Ὃ 





) | λέγων 


188 KATA JOANHN I 


ἦν.) ὅτι ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλάβο- 
μεν, καὶ χάριν ἀντὶ χάριτος" ὅτι ὃ νόμος διὰ Μωυσέως 
ἐδόθη, ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ ᾿Ιησοῦ Χρίσγου eye: 
veto. θεὸν οὐδεὶς ἑώρακεν πώποτε: μονογενὴς θεὸς ὁ ὧν 
εἰς τὸν κόλπον τοῦ πατρὸς ἐκεῖνος ἐξηγήσατο. = 

Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ μαρτυρία τοῦ ᾿Ιωάνου ὅτε ἀπέστει- 
λαν πρὸς αὐτὸν οἱ ᾿Ιουδαῖοι ἐξ ᾿Ιεροσολύμων ἱερεῖς καὶ 
Λευείτας ἵνα ἐρώτήθοσιν αὐτόν Σὺ τίς εἶ; καὶ ὡμολόγη- 
σεν καὶ οὐκ ἠρνήσατο, καὶ ὠμολόγησεν ὅτι Ἐγὼ οὐκ εἰμὶ 
ὁ χριστός. καὶ ἠρώτησαν αὐτόν Τί" οὖν; [ov] Ἠλείας" εἶ; 
καὶ λέγει Οὐκ εἰμί. ‘O προφήτης εἶ σύ; καὶ ἀπεκρίθη 
οὔ. εἶπαν οὖν αὐτῷ Τίς εἶ; ἵνα ἀπόκρισιν δῶμεν τοῖς 
πέμψασιν ἡμᾶς: τί λέγεις περὶ σεαυτοῦ; ἔφη Ἐγὼ 
φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήλλῳ EYOYNaTe τὴν OAON 
Kyploy, καθὼς εἶπεν Hoaias ὁ προφήτης. 
μένοι ἦσαν ἐκ τῶν Φαρισαίων. 


Καὶ ἀπεσταλ- 
καὶ ἠρώτησαν αὐτὸν καὶ 
εἶπαν αὐτῷ Τί οὖν βαπτίζεις εἰ σὺ οὐκ εἶ ὁ χριστὸς οὐδὲ 
Ἠλείας Σ δὲ ὁ προφήτης; ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὃ Ἰωάνης 


Ἐγὼ βαπτίζω ἐν ὕδατι: μέσος ὑμῶν στῆκεῖ ὃν 


"ὑμεῖς οὐκ οἴδατε, ὀπίσω μον ἐρχόμενος, οὗ οὐκ εἰμὶ [ἐγὼ] 


Ταῦ- 
τα ἐν Βηθανίᾳ ἐγένετο πέραν τοῦ Ιορδάνου, ὅπου ἦν ὃ 
᾿Ιωάνης βαπτίζων. 


ἄξιος ἵ ἵνα λύσω αὐτοῦ τὸν ἱμάντα τοῦ ὑποδήματος. 


Ty ἐπαύριον βλέπει τὸν 
? “ep , 4 3 , 

Ιησοῦν ἐρχόμενον mpos avrav, καὶ λέγει 
τοῦ θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου. 
ὑπὲρ οὗ ἐγὼ εἶπον 


Ἴδε ὁ ἀμνὸς 
οὗτός ἐστιν 
᾿οΟπίσω γι: per ἀνὴρ ὃς ἔμπρο- 
σθέν μου γέγονεν, ὅτι πρῶτός μου ἦν: κἀγὼ οὐκ ἥδειν 
αὐτόν, ἀλλ᾽ ἵνα φανερωθῇ τῷ Ἰσραὴλ διὰ τοῦτο ἦλθον 
ἐγὼ ἐν ὕδατι βαπτίζων. Καὶ ἐμαρτύρησεν 
λέγων ὅτι Τεθέαμαι τὸ πνεῦμα καταβαῖνον ὡς περιστε- 
ρὰν ἐξ οὐρανοῦ, καὶ ἔμεινεν ἐπ᾽ αὐτόν' 


᾿Ιωάνης 


κἀγὼ οὐκ ἥδειν 
αὐτόν, ἀλλ᾽ ὁ πέμψας με βαπτίζειν ἐν ὕδατι ἐκεῖνός μοι 


εἶπεν “Ed ὃν ἂν ἴδῃς τὸ πνεῦμα καταβαῖνον καὶ μένον 


21 οὗν av; ᾿Ηλείας 


> ao tec edict θα αν 


16 
17 
18 ‘Es 
19 
20 
2Ὶ ive ἐς 
[8 
22 
23. «ὦ 
a ἢ 
Ginn? 
24 
~_ Α 
25 EOS | 
τὶ τῷ 
26 
27 
28 
nf 
299i°+4 3) 
of & ᾿ 
Q-- 
30% 4 \ 
31 
32 


33 


I KATA IQANHN 189 


ἐπ᾽ αὐτόν, οὗτός ἐστιν ὁ βαπτίζων ἐν πνεύματι belle 
34 κἀγὼ ἑώρακα, καὶ μεμαρτύρηκα ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς 
τοῦ θεοῦ. 
a > , , c / > , \ > ~ 
35 Τῇ ἐπαύριον πάλιν ἱστήκει Imayns καὶ εκ τῶν μαθη- 
~ 9 rs ’ὔ A > , a >’ ~ ΄“ 
36 τῶν αὐτοῦ δύο, καὶ ἐμβλέψας τῷ ᾿Ιησοῦ περιπατοῦυντι 
΄ > ¢ > \ “ “ πον € ,ὔ Γ 
37 λέγει Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ. καὶ ἤκουσαν οἱ δύο ᾿μαθη- 
\ > a1 “ \ > , - 5 “ 
38 ταὶ αὐτοῦ λαλοῦντος καὶ ἠκολούθησαν τῷ Inoov. στρα- 
φεὶς δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς καὶ θεασάμενος αὐτοὺς ἀκολουθοῦντας 
λέγει αὐτοῖς Τί ζητεῖτε; οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ Ῥαββεί, 
A , , , 
(ὃ λέγεται μεθερμηνευόμενον Διδάσκαλε,) ποῦ μένεις ; 
39 λέγει αὐτοῖς Ἔρχεσθε καὶ ὄψεσθε. ἦλθαν οὖν καὶ εἰδαν 
“ . a », ε , 
ποῦ μένει, καὶ παρ᾽ αὐτῷ ἔμειναν τὴν ἡμέραν ἐκείνην" 
Ω͂ 5 > \ 
4o Opa ἦν ὡς δεκάτη. Ἢν ᾿Ανδρέας ὁ ἀδελφὸς Σίμωνος 
, = lod lo > 
Πέτρου εἷς ἐκ τῶν δύο τῶν ἀκουσάντων παρὰ ᾿Ιωάνου καὶ 
41 ἀκολουθησάντων αὐτῷ" εὑρίσκει. οὗτος πρῶτον τὸν ἀδελφὸν 
τὸν ἴδιον Σίμωνα καὶ λέγει αὐτῷ Εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν 
“5 (ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον Kpegrés)i ἤγαγεν. αὐτὸν πρὸς 
τὸν Ἰησοῦν. ἐμβλέψας αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν Σὺ εἶ 
, 7 . Ἢ fe ᾿ 7 ἃ ’ 
ς ¢ > , \ , ” ¢€ 
Σίμων ὁ υἱὸς ‘Iwavov, σὺ κληθήσῃ Κηφᾶς (ὁ sigs el 
43 Πέτρος). Τῇ ἐπαύριον ἠθέλησεν ἐξελθεῖν εἰς 
τὴν Ταλιλαίαν. καὶ εὑρίσκει Φίλιππον καὶ λέγει αὐτῷ ὁ 
> a ‘px 
44’ Ἰησοῦς ᾿Ἀκολούθει por. ἦν δὲ ὁ Φίλιππος ἀπὸ Βηθ- 
, A 
4s σαιδά, ἐκ τῆς πόλεως ᾿Ανδρέου καὶ Πέτρου. εὑρίσκει 
, ὭΣ a 93, 
Φίλιππος τὸν Ναθαναὴλ. καὶ λέγει αὐτῷ Ὃν ἔγραψεν 
πο ἐν τῷ »ύμῷ καὶ οἱ προφῆται εὑρήκαμεν, Ἰησοῦν 
46 υἱὸν τοῦ τ τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ. καὶ εἶπεν αὐτῷ Να- 
θαναήλ Ἔκ Ναΐαρὲτ δύναταί τι ἀγαθὸν εἶναι; λέγει 
> ~ ς 53 “ \ 
47 a0T@® ὁ Φίλιππος Ἔρχου καὶ ide. εἶδεν ᾿Ιησοῦς τὸν 


A , , a / 
Ναθαναὴλ ἐρχόμενον πρὸς αὐτὸν καὶ λέγει περὶ αὐτοῦ “We ., . 


ε 


48 ἀληθῶς Ἰσραηλείτης ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστιν. λέγει αὐτῷ 
Ναθαναήλ Πόθεν με γινώσκεις; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ 
εἶπεν αὐτῷ Πρὸ τοῦ σε Φίλιππον φωνῆσαι ὄντα ὑπὸ τὴν 

49 συκῆν εὔδάν σε. ἀπεκρίθη αὐτῷ Ναθαναήλ αββεί, σὺ 


37 αὐτοῦ μαθηταὶ 


Vy 


100 KATA IQANHN I ll 


“i ‘ > ξ 4 a » A 4 53 way 3 , % 
τ ν εἶ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, σὺ βασιλεὺς εἰ τοὺ Ἰσραήλ. ἀπεκρίθη 50 
— 3 πν \ > Wha ¢ - > ἢ “ 3. 7 ε 55: Ἐπ: 
: Ingots καὶ εἶπεν αὐτῷ Ort εἰπὸν σοι oTt εἶἰδὸν σε ὑπο. Byam 
͵ lod “ + 
κάτω τῆς συκῆς πιστεύεις; μείζω τούτων OW. καὶ λέγει sx = 


Pe 

f δὰ ως. 
1% 
ἵ 


ς 5 n , \ ς , qd Ν 3. Ἂν 

6 Ἰησοῦς Τεμίσατε τὰς ὑδρίας ὕδατος: καὶ ἐγέμισαν 

Ces Ὡ cA Ἂς ’ > ~ > / rn \ 

αὐτὰς ws ἄνω. Kat λέγει “αὐτοῖς .Αντλήσατε vuy Καὶ 8 


᾿ φέ ~ ἀρχιτρικλίνῳ: οἱ δὲ ἤνεγκαν. ὡς δὲ ἐγεύσατο 
ζ φέρετε τῷ ἀρχιτρικλίνᾳ i ἤνεγκαν. Ύ 9 





et: 9 ai “ὃ 3 , \ 3 "ἃ 
ἐ ὁ ἀρχιτρίκλινος τὸ ὕδωρ οἶνον γεγενημένον, καὶ οὐκ ἤθει 
, > / ς \ / 3 ς 2 / A c 
πόθεν ἐστίν, οἱ δὲ διάκονοι ἤδεισαν οἱ ἠντληκότες τὸ ὕδωρ, 
φωνεῖ τὸν νυμφίον ὁ 4 ιτρίκλενος καὶ λέγει αὐτῷ Πᾶς τὸ 
a ὁ PX’ ες : Sa a 
“ 3 
ἄνθρωπος πρῶτον τὸν καλὸν οἶνον τίθησιν, καὶ ὅταν μεθυ- 


fol \ 5 Ud \ / \ \ > A 
(abo αθῶσὶν τὸν ἐλάσσω" συ τετηρήκαξ τὸν καχον piven, ews 
gs, ἄρτι. Ταύτην ἐποίησεν ἀρχὴν τῶν σημείῶν ὁ Inoous εν τι + 
οὐδ. τ  Κανὰ τῆς Γαλιλαίας καὶ ἐφανέρωσεν τὴν δόξαν αὐτοῦ, καὶ. ἜΝ 
"| ὀηίστευσαν. εἰς αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. *s AR. VE 


META ΤΟΥ͂ΤΟ κατέβη els Καφαρναοὺμ αὐτὸς καὶ ἡ 12 
, > “ Ν € 10 Ἂν Ν Ν ξ \ 3 a Ν 
μήτηρ αὐτοῦ καὶ οἱ ἀδελφοὶ καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, καὶ 
“ A 
ἐκεῖ ἔμειναν οὐ πολλὰς ἡμέρας. 
᾿ » Ν > \ , lod 5 >] 
Kai ἐγγὺς ἦν τὸ πασχα τῶν Ιουδαίων, καὶ ἀνέβη εἰς 13 


τ τρίτῃ ἡμέρᾳ 


EE ——— SM 


Il Ill KATA TOANHN [ΟΙ 


14 Ἱεροσόλυμα ὁ Ἰησοῖ. καὶ εὗρεν ἐν τῷ ἱερῷ τοὺς πω- 
λοῦντας βόας καὶ πρόβατα καὶ περιστερὰς καὶ τοὺς Κερτ 
Ad. ματιστὰς καθημένους, καὶ ποιήσας φραγελλιῶν ἐκ ch 
Ly janes ἐξέβαλεν ἐκ τοῦ ἱεροῦ τά τε πρόβατα καὶ τοὺς 
ἡ Boas, καὶ τῶν κολλυβιστῶν ἐξέχεεν τὰ κέρματα καὶ τὰς 
At. £6 τραπέζας "dvérpe er καὶ τοῖς Tas περιστερὰς πολοῦσθι. 
| εἶπεν ἤΑρατε ταῦτα ἐντεῦθεν, μὴ ποιεῖτε τὸν οἶκον τοῦ 
17 πατρός μου οἶκον ἐμπορίου. Ἐμνήσθησαν οἵ μαθηταὶ 
Δὐκίρυ αὐτοῦ ὅτι γεγραμμένον ἐστίν Ὁ Ζῆλος τοῦ οἴκου en 
/ 98 κἀτάφάγεταί ΛΛΕ. ᾿Απεκρίθησαν οὖν οἱ ᾿Ιουδαῖοι καὶ 
εἶπαν αὐτῷ Τί σημεῖον δεικνύεις ἡμῖν, ὅτι ταῦτα ποιεῖς; 
το ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς Λύσατε τὸν ναὸν. τοῦυ- 
20 Tov καὶ [ἐν] τρισὶν ἡμέραις ἐγερῶ αὐτόν. εἶπαν οὖν οἵ 
Ιουδαῖοι βεασερίκοντα καὶ ἕξ ἔτεσιν οἰκοδομήθη ὁ ναὸς 
21 οὗτος, καὶ σὺ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερεῖς αὐτόν; ἐκεῖνος δὲ 
o2 ἔλεγεν περὶ τοῦ ναοῦ TOU σώματος αὐτοῦ. Ὅτε οὖν 
ἠγέρθη ἐκ papers ἐμνήσθησαν οἱ panna αὐτοῦ OTL τοῦτο 
eheyer, Kai ἐπίστευσαν τῇ γραφῇ Kal τῷ λόγῳ ὃν εἶπεν 

ee Ἰησοῦς. ο -- οὖς 
Ls Bee Tig οὐδὲ ἤν. ἐν: TOLS ᾿εροσολύμοις ἐν τῷ πάσχα ἐν τῇ 
| ἑορτῇ, πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ, θεωροῦντες 
Ἢ 34 αὐτοῦ τὰ σημεῖα ἃ ἐποίει’ αὐτὸς δὲ Ἰησοῦς οὐκ ἐπίστευεν 





25 αὑτὸν αὐτοῖς διὰ τὸ αὐτὸν yee Key πάντας Kal ὅτι ov 

χρείαν εἶχεν ἵνα τις μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ ἀνθρώπου, αὐτὸς 
γὰρ ἐγίνωσκεν τί ἦν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ. 

1 Ἔν δὲ ἄνθρωπος ἐκ τῶν Φαρισαίων, Νικόδημος ὄνομα i 55 

2 αὐτῷ, ἄρχων τῶν Ἰουδαίων: οὗτος ἦλθεν πρὸς αὐτὸν νυ- Ve ee 
KTOS Kal εἶπεν αὐτῷ Ῥαββεί, οἴδαμεν ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐλή- 
λυθας διδάσκαλος: οὐδεὶς γὰρ δύναται ταῦτα τὰ σημεῖα 

3 ποιεῖν ἃ σὺ ποιεῖς, ἐὰν μὴ ἢ ὁ θεὸς μετ᾽ αὐτοῦ. ἀπεκρίθη 
Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ ᾿Αμὴν ἀμὴν λέγω σοι, ἐὰν μή τις 
γεννηθῇ ἄνωθεν, οὐ Oivarar Jew τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. 


4 λέγει πρὸς αὐτὸν [ὁ] Νικόδημος Πῶς δύναται ἄνθρωπος 


15 ἀνέστρεψεν 


192 ὦ ΚΑΤᾺ IQANHN | ΠῚ 


» , +f A , 3 A , ~ “ 
γεννηθῆναι γέρων ὧν; μὴ δύναται εἰς τὴν κοιλίαν τῆς μη- 
τρὸς αὐτοῦ δεύτερον εἰσελθεῖν καὶ γεννηθῆναι; ἀπεκρί- 5᾽ 

« Ε “ 3 \ es , aA , r 
θη [ὁ] Ἰησοῦς ᾿Αμὴν apny λέγω σοι, ἐὰν μή τις γεννηθῇ 
3 ¢/ \ , 3 , 2 » » \ 
ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βα- 

“ ΄“ A i Spams: Ἀ ’ 
σιλείαν τοῦ θεοῦ. τὸ γεγεννημένον ἐκ τῆς σαρκὸς σάρξ ὁ 
’ “ “ , 
ἐστιν, καὶ τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ πνεύματος πνεῦμά ἐστιν. 
, 7 > o ον ὟΝ Ξ- a γ᾿ - 

μὴ θαυμάσῃς ore εἶπόν σοι Δεῖ ὑμᾶς γεννηθῆναι ἄνωθεν. 7 |) : Μᾷ β 

nw “ Ἀ ~ ‘ ae ἅ 
τὸ πνεῦμα ὅπου θέλει πνεῖ, καὶ τὴν φωνὴν αὐτοῦ ἀκούεις, 8 diay 
> 3 >) 3 ’ wy Q “- «ς , od 
ἀλλ᾽ οὐκ οἶδας πόθεν ἔρχεται Kal mov ὕυπάγει' οὕτῶς 





3 “ «ς “ ’ 3 ee 
ἐστὶν πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ πνεύματος. ἀπεκρίθη 9 
a) Q > 5: “ δύ ΄ v4 6 Ἂ ἐν 
Νικόδημος καὶ εἶπεν αὐτῷ los δύναται ταῦτα γενεσναι: : 
3 , 3 “ A 5 > 4 Α 3. ἐς , a ; 
ἀπεκρίθη ᾿Ιησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ Zu εἰ ὁ διδάσκαλος τοῦ 10 , 
9 Α Q ΄“ > ͵ 3 \ > A , ce 
Ἰσραὴλ καὶ ταῦτα ov γινώσκεις ; ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι ὅτι τι. = 
a Ὁ κ a , : a 7 ΓΑ dh 
ὃ οἴδαμεν λαλοῦμεν καὶ ὃ ἑωράκαμεν μαρτυροῦμεν, καὶ τὴν “1 ἐπε 
, ἘΝ 2 , 3 ‘ ay 2 ἘΣ Cn δ 
peprupiy ἡμῶν ov λαμβάνετε. εἰ τὰ ἐπίγεια εἶπον ὑμῖν το a3 
la dA od Cie \ > 
καὶ οὐ πιστεύετε, πῶς ἐὰν εἴπω υμῖν TA ἐπουρανια πιστεῦ- 
\ Te a , > \ a ae ee δ 
σετε; καὶ οὐδεὶς ἀναβέβηκεν εἰς Tov οὐρανὸν εἰ μῆ ὁ EK 13 
nn Ψ A “ 2 
τοῦ οὐρανοῦ καταβάς, ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου. καὶ καθὼς 14 
“ ed 4 ey) 2 “ 3 , ef «ς “ 
Μωυσῆς ὕψωσεν τὸν ὄφιν ἐν τῇ ἐρήμῷ, OVTOS ὑψωθῆναι | 
a \ \ Ὧν, «Ὁ RES Ὁ a en ’ > 2 ja ἣν i 
δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων ἐνιαυτῷ ΕΧΏ τ Rom. 
\ > 27. “ \ ee A ε \ pepemo 
ζωὴν αἰώνιον. Οὕτως γὰρ ἠγάπησεν ὁ θεὸς τὸν τό és 
, ἐξ ᾿ \ - 4 “ ε ε Ἂ- 
κόσμον ὥστε τὸν υἱὸν τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ  ™. 
, > 24 Sahl cane Ae . ὦ \ “} a 
πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται ἀλλὰ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. } 
A > , ε LY \ a \ 
"οὐ γὰρ ἀπέστειλεν ὁ θεὸς Tov υἱὸν εἰς τὸν κόσμον ἵνα κρίνῃ 17 / 
hl 7 
\ , ἢ 5 ὦ mee , > ar ¢ ’ ~— 
τὸν κόσμον, GAN ἵνα σωθῇ ὁ κόσμος δι αὐτοῦ. ὁ πιστευων τὸ | 
᾿ ᾿ 
ὶ 
} 
{ 
\ 





9 ae. 3 , « 4 , +f P44 ¢ \ 
eis αὐτὸν οὐ κρίνεται. ὁ μὴ TLOTEVOV ἤδη κέκριται, OTL μὴ 
A ἡ “ A “ a ΄“΄ 
πεπίστευκεν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ τοῦ θεοῦ. 
ae: “ She ¢ , “ νι EN γῆν θ > \ ͵ ) } 
= αὕτη δέ ἐστιν ἡ κρίσις ὁτι TO φῶς ἐλήλυθεν εἰς τὸν κοσμον τὸ | 
τ es een © » “ \ ’ Ἄς ΤΟΝ κε Da 
καὶ nyamnoay οἱ ἄνθρωποι μᾶλλον τὸ σκότος ἢ Τὸ φώς, ἡν 
τῶν A “~ A ς “ , 
γὰρ αὐτῶν πονηρὰ τὰ ἔργα. πᾶς γὰρ ὁ φαῦλα πρασ- 20 


} 
ἦ 
- rn \ φῶ ν > » ν ν φῶ Pos ρος \ f 
Gav μισεῖ TO φῶς καὶ οὐκ ἔρχεται πρὸς TO φῶς, Wa μὴ 
> lo \ + 5 ~ ιν A na 4 9 , » ᾿ 
ἐλεγχθῇ τὰ ἔργα αὐτου" ὁ δὲ ποιῶν τὴν ἀλήθειαν ἐρχεται 21 \ 
\ \ κ e npn reel Ne rm] > ε ) Ἶ 
πρὸς τὸ φῶς, wa φανερωθῇ αὐτοῦ τὰ ἔργα ὅτι ἐν θεῷ 
᾿ ( 


25 Ἰουδαίων 


FOR ALL THE 


NEWEST 
BOOKS... 





a -- 


-- . 


PULVER CO. ROCHE S,, 
~ R, 


ΝΥ 





͵ 


III IV KATA IQANHN 193 


é ἐστὶν εἰργασμένα. 


rs 3 « » r \ ee. > 
5 Μετὰ ταῦτα ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ of μαθηταὶ αὐτοῦ ets 
ὴν ᾿Ιουδαί ῆ ὶ ἐκεῖ διέτριβεν > αὐτῶν καὶ ἐβά- 
τὴν Ιουδαίαν γῆν, καὶ ἐκεῖ διέτριβεν μετ αὖ 
> , / \ \ “ 
.5 πτιζεν. ἣν δὲ καὶ [ὁ] ᾿Ιωάνης βαπτίζων ἐν Aivov ἐγγὺς τοῦ 
“-- ~ , 
Σαλείμ, ὅτι ὕδατα πολλὰ ἦν ἐκεῖ, καὶ παρεγίνοντο καὶ 
- Ω , Ν Ν 
o4 ἐβαπτίζοντο: οὔπω γὰρ ἦν βεβλημένος εἰς τὴν φυλακὴν 
3 “ 3 7 > , 3 “ ~ > / 
25 Iwavns. Eyeveto οὖν ζήτησις ἐκ τῶν μαθητῶν ᾿Ιωάνου 





7 n > \ 

26 μετὰ “lovdaiov' περὶ καθαρισμοῦ. καὶ ἦλθαν πρὸς τὸν 
δι, em 3 Sa τ 5) 0 ,ἃ 53 5 “ , 
Ἰωάνην καὶ εἰπὰν αὐτῷ; Ῥαββεῖ; os nv peTa σοὺ περᾶν 

n ? Q/ “Ὁ Ἁ , 2 C t Ν 
τοῦ Ἰορδάνου, ᾧ σὺ μεμαρτύρηκας, ἴδε οὗτος βαπτίζει καὶ 
, > > ἢ , τς 5.3 
.7) πάντες ἔρχονται πρὸς αὐτόν. ἀπεκρίθη Ἰωάνης καὶ εἶπεν 
> ‘ “ \ \ 3 
Οὐ δύναται ἄνθρωπος λαμβάνειν οὐδὲν ἐὰν μὴ ἢ δεδομένον 
San ἃ a > a > Ν, 08 r “ od Cp 

28 αὐτῷ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ. αὐτοὶ ὑμεῖς μοι μαρτυρεῖτε OTL εἰπὸν 
> is > > 7 9 
[ἐγώ] Οὐκ εἰμὶ ἐγὼ ὁ χριστός, GAN ὅτι ᾿Απεσταλμένος 
ἜΣ τῆν δι ἢ © 3s Q , , » , ; 

29 εἰμὶ ἔμπροσθεν ἐκείνους ὁ EX@Y τὴν νύμφην νυμφίος ἐστίν" “ 
ς \ / a , ὁ \ ee) / ye, sere ad 
ὁ δὲ φίλος τοῦ νυμφίου, ὁ ἑστηκὼς καὶ ἀκούὼν αὐτου, χάρᾷςς 

/ 4 \ \ a , e > ς Α «ς 
χαίρει διὰ τὴν φωνὴν τοῦ νυμφίου. αὕτη οὖν ἡ χαρὰ ἢ 
“αν , » rn va > , 3 A Ν > “ 

30 ἐμὴ πεπλήρωται. ἐκεῖνον δεῖ αὐξάνειν, ἐμὲ δὲ ἐλαττού- 

ε oy be1 5 , aaa: (ph 

31 σθαι. O ἄνωδεν ἐρχόμενος ἐπάνω πάντῶν 
3 / c KA 3 A r ΄ ΄σ \ - nr 
ἐστίν. ὁ dv ἐκ τῆς γῆς ἐκ τῆς γῆς ἐστὶν Kal ἐκ τῆς γῆς 

-“ ¢ > “ 3 “ [τ ,ὔ 
λαλεῖ: ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐρχόμενος ᾿ἐπάνω πάντων ἐστίν" 
Cy ee 4 \ +9 a τὶ; a \ , 

32 ὃ ἑώρακεν καὶ ἤκουσεν TovTO' μαρτυρεῖ, Kal THY μαρτυρίαν 

> la > A U ς ‘ > a A , 

33 αὐτοῦ οὐδεὶς λαμβάνει. ὁ λαβὼν αὐτου τὴν μαρτυρίαν 

2 > t “ ς #9 \ Ε. δ». OS 

ἣν 34 ἐσφράγισεν ὅτι ὁ θεὸς ἀληθής ἐστιν. ὃν γὰρ ἀπέστειλεν ὕὐό, 
μος ΓΖ. φόπσων» ον τὶ ages ee bc sir gst a 5. τὰ χ΄ Σ , , 
ὁ θεὸς τὰ ῥήματα τοῦ θεοῦ λαλεῖ, οὐ γὰρ ἐκ μέτρου δίδωσιν 
\ ~ ς \ 2 a \ cr \ , ΄ 

3g τὸ πνεῦμα. ὁ πατὴρ ἀγαπᾷ Tov υἱἷον, καὶ πάντα δέδωκεν 
3 hans \ > - ς , \ ss 

36 ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ. ὁ πιστεύων εἰς TOP υἱὸν ἔχει ζωὴν 
27 ε “3 a Oe Ce ΟΣ ᾽ , 9 > & 5 ΡΥ ὁ» 
αἰώνιον" ὁ δὲ ἀπειθῶν τῷ υἱῷ οὐκ ὄψεται ζωήν, ἀλλ᾽ ἡ ὀργὴ 

a ey bee | > ’ » ? ΚΑ 
τοῦ θεοῦ μένει ἐπ᾽ αὐτὸν. “Ὁ “ὦ ΕΝ 

ἘΠΕ > »4 c , Ψ of ς ΐ κ ef 

I Ὡς οὖν ἔγνω ὁ κύριος ὅτι ἤκουσαν οἱ Φαρισαῖοι OTe 
? - , A r \ 
Ingots πλείονας μαθητὰς ποιεῖ καὶ βαπτίζει [ἢ] Ἰωά- 

δ , 3 a 5 > > ΕΣ 

5 νῆς, -- καίτοιγε Ἰησοῦς αὐτὸς οὐκ ἐβάπτιζεν ἀλλ᾽ οἱ μα- 


“τ ἢ ᾧ, δ 

31τ, 32 ὃ ἑώρακεν καὶ ἤκουσεν ΤΉ ΞΘ 

ὡς ἢ : eu gat “οὐ F ‘ O 
΄“΄. 2.23 7 tt. Fs 


y a a 
Sion PA 2:5 as »s me κα <= 











(pw. 


194 KATA IQANHN ow 


θηταὶ. αὐτοῦ, -- ἀφῆκεν τὴν Ἰουδαίαν καὶ ἀπῆλθεν πάλιν 
εἰς τὴν Γαλιλαίαν. "Ἔδει δὲ αὐτὸν διέρχεσθαι διὰ τῆς Σα- 4 
μαρίας. ἔρχεται οὖν εἰς πόλιν τῆς Σαμαρίας λεγομένην 


«Συχὰρ πλησίον τοῦ χωρίου ὃ ἔδωκεν ᾿Ιακὼβ [τῷ] Ἰωσὴφ 


τῷ υἱῷ αὐτοῦ" ἦν δὲ ἐκεῖ πηγὴ τοῦ Ιακώβ. ὁ οὖν Ἰησοῦς 
κεκοπιακὼς ἐκ τῆς ὁδοιπορίας ἐκαθέζετο. οὕτως ἐπὶ τῇ 
πηγῇ" ὥρα ἦν ὡς ἔκτη. ἔρχεται γυνὴ ἐκ τῆς Zapapias av- 
τλῆσαι ὕδωρ. λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς Aos μοι πεῖν' οἱ γὰρ 


μαθηταὶ αὐτοῦ ἀπεληλύθεισαν εἰς τὴν πόλιν, ἵνα τροφὰς 


ἀγοράσωσιν. λέγει οὖν αὐτῷ ἡ γυνὴ 7 Squapetnes Πῶς 
σὺ Ἰουδαῖος ὧν παρ᾽ ἐμοῦ πεῖν αἰτεῖς γυναικὸς Σαμα- 
ρείτιδος οὔσης; [οὐ γὰρ, συνχρώνται ἸΙουδαῖοι Zapapetrats. 
ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ Ei ἥδεις τὴν δωρεὰν τοῦ 
θεοῦ καὶ τίς ἐστιν ὁ λέγων σοι. Δός μοι πεῖν, σὺ a ἤτη- 
σας αὐτὸν καὶ ἔδωκεν ἄν σοι ὕδωρ ζῶν. λέγει αὐτῷ Κύ- 
a» + ys 3 \ we ’ 
ple, οὔτε ἄντλημα ἔχεις καὶ τὸ φρέαρ ἐστὶν βαθύ: 
, Sate \ a \ N ’ 5 “A : 
πόθεν οὖν ἔχεις TO ὕδωρ τὸ ζῶν; μὴ σὺ μείζων εἶ TOU πα- 
Q c A 3 , a ᾿»ὔ ΓΜ οἱ \ , \ 5. σὰ 3 
πο ερημῶν nea ὃς ἔδωκεν ἡμῖν TO φρέαρ καὶ αὐτὸς ἐξ 
αὐτοῦ ἔπιεν καὶ oi υἱοὶ αὐτοῦ καὶ τὰ θρέμματα αὐτοῦ; 
ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ Πᾶς ὁ πίνων ἐκ τοῦ 
95. ἃ , 3 wn og 
ὕδατος τούτου διψήσει πάλιν: ὃς δ᾽ ἂν πίῃ ἐκ rod ὕδατος 
- 3 A / > ”~ ele A , > A TA > Ν A 
ov eyo δώσω αὐτῷ »που μὴ διψήσει ets τὸν alae, ἀλλὰ τὸ 
ὕδωρ ὃ δώσω αὐτῷ γενήσεται ἐν αὐτῷ πηγὴ ὕδατος adXo- 
μένου εἰς ζωὴν αἰώνιον. λέγει πρὸς αὐτὸν ἡ γυνή Κύριε, 
δός μοι τοῦτο τὸ ὕδωρ, ἵνα μὴ διψῶ μηδὲ διέρχωμαι 
ἐνθάδε ἀντλεῖν. λέγει αὐτῇ Ὕπαγε φώνησόν σου τὸν 
ἄνδρα καὶ ἐλθὲ ἐνθάδε. ἀπεκρίθη ἡ γυνὴ καὶ εἶπεν [αὐ- 
~ 3 So es ,᾽7 , 95. A ¢ n an 3 
τῷ] Οὐκ ἔχω ἄνδρα. λέγεί αὐτῇ. ὁ Ἰησοῦς Καλῶς εἶπες 
zd yf 3 9 
ὅτι Avdpa | οὐκ ἔχω: πέντε γὰρ ἄνδρας ἔσχες, καὶ νῦν 
ὃν exets οὐκ ἔστιν σου ἀνήρ: τοῦτο ἀληθὲς εἴρηκας. λέγει 
αὐτῷ ἡ γυνή Κύριε, θεωρῶ ὅτι προφήτης εἶ σύ. οἱ 
, «ς ~ 3 lan af , , εἶ ς ΄σ 
πατέρες ἡμῶν ἐν τῷ OPEL τούτῳ προσεκύνησαν: καὶ ὑμεῖς 


, “ 3 > 7, » € ,ὔ vA 
_héyete OTL ἐν Ιεροσολύμοις εστιν O τοπὸς που προσκυ- 


1τ ἡ γυνή 


ΤῊΣ 


5 


6 


7 
8 


9 


It 


I2 


18 
19 


joven 


ne” 


—s 


IV KATA IQANHN 198 


at νεῖν δεῖ. λέγει ἀὐτῇ ὁ Ἰησοῦς Πίστευέ μοι, γύναι, ὅτι 
ἔρχεται ὧρα ὅτε οὔτε ἐν τῷ ὄρει τούτῳ οὔτε ἐν Ἰεροσολύ- 
25 μοις προσκυνήσετε τῷ πατρί. ὑμεῖς πρροαγουψεῖαο ὃ οὐκ οἵ- 
δατε, ἡμεῖς προφκὐνοῦμεν ὃ οἴδαμεν, ὅτι ἡ σωτηρία ἐκ 
23 τῶν ᾿Ιουδαίων ἐστίν: ἀλλὰ ἔρχεται ὧρα καὶ νῦν ἐστίν, ὅτέ 
οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταὶ προσκυνήσουσιν τῷ πατρὶ ἐν πνεύ- 
ματι καὶ ἀληθείᾳ, καὶ γὰρ ὃ πατὴρ τοιούτους ζητεῖ τοὺς 
24 προσκυνοῦντας αὐτόν' πνεῦμα ὁ θεός, καὶ τοὺς προσκυνοῦν- 
os τας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν. λέγει 
αὐτῷ ἡ γύνη Οἶδα ὅτι Μεσσίας ἔρχεται, ὁ λεγόμενος 
26 Χριστός: ὅταν ἔλθῃ ἐκεῖνος, ἀναγγέλεέϊ ἡμῖν ἅπαντα. λέγει 


27 αὐτῇ ὁ ᾿Ιησοῦς "Eye εἰμι, ὁ λαλῶν σοι. Καὶ 


ἐπὶ τούτῳ ἦλθαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, καὶ ἐθαύμαζον ὅτι 
μετὰ γυναικὸς ἐλάλει: οὐδεὶς μέντοι εἶπεν Τί ζητεῖς; i 
28 Ti λαλεῖς μετ᾽ αὐτῆς; ἀφῆκεν οὖν τὴν ὑδρίαν αὐτῆς ἡ 
γυνὴ καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν πόλιν καὶ λέγει τοῖς ἀνθρώποις 
29 Δεῦτε ἴδετε ἄνθρωπον ὃς εἶπέ μοι πάντα ἃ ἐποίησα" 
30 μήτι οὗτός ἐστιν ὁ χριστός; ἐξῆλθον ἐκ τῆς πόλεως καὶ 
31 ἤρχοντο πρὸς αὐτόν. Ἔν τῷ μεταξὺ ἠρώτων 
32 αὐτὸν οἱ μαθηταὶ λέγοντες Ῥαββεί, φάγε. ὁ δὲ εἶπεν 
αὐτοῖς ayo βρῶσιν ἔχω. φαγεῖν ἣν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε. 
33 ete yor οὖν ot μαθηταὶ πρὸς ἀλλήλους Μή τις ἤνεγκεν 
34 αὐτῷ φαγεῖν; λέγει αὐτοῖς ὁ ᾿Ιησοῦς Ἐμὸν βρῶμά ἐστιν 
ἵνα ποιήσω τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με καὶ τελειώσω 
35 αὐτοῦ τὸ ἔργον. οὐχ ὑμεῖς λέγετε ὅτι “Ett τετράμηνός 
ἐστιν καὶ ὁ θερισμὸς ἔρχεται; ἰδοὺ λέγω ὑμῖν, ἐπάρατε 
τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν καὶ θεάσασθε τὰς χώρας ὅτι λευκαί 
56 εἰσιν πρὸς θερισμόν" ἤδη ὁ θερίζων μισθὸν λαμβάνει 
καὶ συνάγει καρπὸν εἰς ζωὴν αἰώνιον, ἵνα ὁ σπείρων ὁμοῦ 
37 χαίρῃ καὶ ὁ θερίζων. ἐν “γὰρ τούτῳ ὁ λόγος ἐστὶν ἀλη- 
θινὸς ὅτι ἄλλος ἐστὶν ὁ σπείρων καὶ ἄλλος ὁ θερίζων: 
488 ἐγὼ ἀπέστειλα ὑμᾶς ἴοι ὃ οὐχ ὑμεῖς κεκοπιάκατε" 
ἄλλοι κεκοπιάκασιν, καὶ ὑμεῖς εἰς τὸν κόπον αὐτῶν εἰσ- 
O2 








πὰς a -“.-ὦἕ - 


— ΘΙ  Ὕ 


ὦ ae 


ee ee ee Ee ee ee ee eee ee ως κα. π᾿ ρος 


il et ed ll ti 


196 - KATA IQANHN Iv 


> \ “ , 3 / 
εληλύθατε. Ex δὲ τῆς πόλεως ἐκείνης ποὰλ- 39 
> Lee a a \ \ ’ 
λοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν τῶν Σαμαρειτῶν διὰ τὸν λόγον 
- \ ’ 7 > / a / 
Τῆς γυναικὸς μαρτυρουσης ὅτε ἘἰΪπέν μοι πάντα ἃ ἐποί- 
ἊΣ 53 4 : ety.’ “ > ‘4 
noa. ὡς οὖν ἦλθον πρὸς αὐτὸν οἱ Σαμαρεῖται, ἠρώτων 40 
΄“ 3 > “ “ , 
αὐτὸν μεῖναι παρ᾽ αὐτοῖς: καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ δύο ἡμέρας. 

\ n , 5 \ \ , Ἢ i ας 
καὶ πολλῴῷ πλείους ἐπίστευσαν διὰ τὸν λόγον αὐτοῦ, 4x 
a“ A ον v4 Ἂν \ \ i 238 ba 
τῇ τε γυναικὶ ἔλεγον [ὅτι] Οὐκέτι διὰ τὴν σὴν λαλιὰν 42f | 

> A > / 7 “ a τὰν 
πιστεύομεν: αὐτοὶ γὰρ ἀκηκόαμεν, καὶ οἰδαμεν ὅτι οὗτός — | 
rn ς Α ~ / 
ἐστιν ἀληθῶς ὁ σωτὴρ τοῦ κόσμου. 


Μετὰ δὲ τὰς δύο ἡμέρας ἐξῆλθεν ἐκεῖθεν εἰς τὴν Γαλι- 43. 
λαίαν: αὐτὸς γὰρ ᾿Ιησοῦς ἐμαρτύρησεν ὅτι προφήτης ἐν 44 | 
τῇ ἰδίᾳ πατρίδι τιμὴν οὐκ ἔχει. ὅτε οὖν ἦλθεν εἰς τὴν 45 
Ταλιλαίαν, ἐδέξαντο αὐτὸν οἱ “Γαλιλαῖοι, πάντα ἑωρακότες 
ὅσα ἐποίησεν ἐν Ἰεροσολύμοις ἐν τῇ ἑορτῇ, καὶ αὐτοὶ γὰρ 


ἦλθον εἰς τὴν ἑορτήν. Ἦλθεν οὖν πάλιν εἰς 46 


\ Α “- , σ 
τὴν Kava τῆς Ταλιλαίας, ὅπου ἐποίησεν τὸ ὕδωρ 
2 Γ. Ἄν το \ e ¢ \ > 
owov, Καὶ ἦν tis βασιλικὸς οὗ ὁ vids ἠσθένει ἐν 
U iQ 3 / 7 > ~ vA ~ 
Καφαρναούμ: οὗτος ἀκούσας ὅτι ᾿Ιησοῦς ἥκει ἐκ τῆς 47 
3 2 \ , 3 > \ 3 
Ιουδαίας εἰς τὴν Ταλιλαίαν ἀπῆλθεν πρὸς αὐτὸν καὶ 
> , a “-“ \ 2.7 3 “ \ ce? af 
ypara wa καταβῇ καὶ ἰάσηται «αὐτοῦ τὸν υἱόν, ἤμελ- 
᾿ > , 3 πον AT a \ eh 
Aev yap ἀποθνήσκειν. εἶπεν οὖν ὁ Ιησοῦς πρὸς αὐτὸν 48 
mA \ n \ , ἴδ 3 woe ͵; Ἴ 
ἂν μὴ σημεῖα καὶ τέρατα ἴδητε, οὐ μὴ "πιστεύσητε. 
2 A τ ς ‘ ’ Ud \ 
λέγει πρὸς αὐτὸν 6 βασιλικός Κύριε, κατάβηθι πρὶν 49 
> “ \ / , > ΄“ Εἰ χὸ “ 
ἀποθανεῖν τὸ παιδίον μου. λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς Πο- 50 
, ε , ~ 3 ’ ε “ / 
βεύου" ὁ υἱὸς σου ζῆ. ἐπίστευσεν 6 ἄνθρωπος τῷ λόγῳ 
4a > b κα chy 9 “ \ 3 , of \ > a 
ov εἰπεν αὐτῷ o Inoovs καὶ ἐπορεύετο. ἤδη δὲ αὐτοῦ sx 
ca > “ an 
καταβαίνοντος of δοῦλοι αὐτοῦ ὑπήντησαν αὐτῷ λέγοντες 
oe n > ΄“ “ , 3 > > “ "ἢ 
ὅτι ὁ παῖς αὐτοῦ ζῆ. ἐπύθετο οὖν τὴν ὥραν παρ᾽ αὐτῶν se κγ΄ 
> e , 7 Ὄ 7 δον ety ee > ν Ων 
ἐν 9 κομψότερον ἔσχεν: εἶπαν οὖν αὐτῷ ὅτι Ἐχθὲς « | 
¢ ων yn > \ ς , x eo Keer 
ὥραν ἑβδόμην ἀφῆκεν αὐτὸν ὁ πυρετός. ἔγνω οὖν 653 | 
ey Φ Bt ety, a ¢ wre, 2 reyes δ᾽ a «ὦ 
πατὴρ ὅτι ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ ἐν ἡἣ εἶπεν αὐτῷ ὁ ᾿Ιησοῦς 
cs loa \ bei 4 bon | A € -.. ἢ 3 “ OX 
υἱὸς σου (ζῇ, καὶ ἐπίστευσεν αὐτὸς καὶ ἡ οἰκία αὐτοῦ ὅλη. 


42 λαλιάν σου 46 "Hy b€ 48 πιστεύσητε; 


IV V KATA IQANHN 197 


54 Τοῦτο [δὲ] πάλιν δεύτερον σημεῖον ἐποίησεν ὁ ᾿ἸΙησοῦς 
ἐλθὼν ἐκ τῆς ᾿Ιουδαίας εἰς τὴν Γαλιλαίαν, 


4 a 3 , 
1 META ΤΑΥ͂ΤΑ ἦν ἑορτὴ τῷν ᾿Ιουδαίων, καὶ ἀνέβη 
/ κ 
2 Ἰησοῦς εἰς Ἰεροσόλυμ. Ἔστιν δὲ ἐν τοῖς Ἰεροσολύ- 
2 ea ἴω “ , ¢ b , 
μοις ἐπὶ τῇ προβατικῃ κολυμβήθρα ἡ ἐπιλεγομένη 
oe Γ ton , Ἁ 4, 
3 EBpaiori ᾿Βηθζαθά,, πέντε στοὰς ἔχουφα' ἐν ταύταις 
κατέκειτο πλῆθος τῶν ἀσθενούντων, τυφλῶν, χωλῶν, ξη- 
la x , ld A 2 
5 ρῶν, ἦν δέ τις ἄνθρωπος ἐκεῖ τριάκοντα [καὶ] ὀκτὼ ἔτη 
“ 3 “ “. \ ς a 
6 ἔχων ἐν τῇ ἀσθενείᾳ αὐτοῦ: τοῦτον ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς κατα- 
7 \ , , ΕΣ , 
κείμενον, καὶ γνοὺς ὅτι πολὺν ἤδη χρόνον ἔχει, λέγει 
ϑυ. ΨἈ ς \ 4 3 ,ὔ 5 al ς 3 las 
γ αὐτῷ Θέλεις ὑγιὴς. γενέσθαι; ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ ἀσθενῶν 
Ae Ses ? ¢ a ο 
Κύριε, ἄνθρωπον οὐκ ἔχω ἵνα ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ βάλῃ 
> ‘ λ βηθ τς 5 Ξε δὲ Ψ»ἤ ἘΠΕ ΣῪ ἄλλ . 
με εἰς τὴν κολυμβήθραν: ἐν ᾧ δὲ ἔρχομαι ἐγὼ ἄλλος πρὸ 
5 ἴῃς , ? Sie σὰ coer a ᾽ 3 
8 ἐμοῦ καταβαίνει. λέγει αὐτῷ ὁ icons Byatae ἄρον 


ο τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει. καὶ εὐθέως ἐγένεσο 
ὑγιὴς ὁ ἄνθρωπος, καὶ ἦρε τὸν κράβαττον αὐτοῦ καὶ περι- 
ἐπάτει. "Hy δὲ σάββατον ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ. 


το ἔλεγον οὖν οἱ ᾿ἸἸουδαῖοι τῷ τεθεραπευμένῳ Σαάββατόν 
3 3 

τι ἐστιν, καὶ οὐκ ἔξεστίν σοι ὧραι τὸν κράβαττον. ὃς δὲ 
3 , > “ € , [4 A 3 ~ 7 > 
ἀπεκρίθη αὐτοῖς Ὃ ποιήσας pe ὑγιῆ ἐκεῖνός μοι εἶπεν 
> 4 , ,ὔ 

το Αρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει. ἠρώτησαν αὐ- 
, , 5 ¢ Ψ ς > , 3 \ 
τὸν Tis ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ὁ εἰπών σοι ἾΑρον καὶ περι- 


, ς \ 3 \ 3 3, , > ¢ A 3 A 
13 πάτει; ὁ δὲ ἰαθεὶς οὐκ ἤδει τίς ἐστιν, ὁ γι ἸΗΣΟΥ͂Ν: 
14 ἐξένευσεν ὄχλου ὄντος ἐν τῷ τόπῳ. Μετὰ ταῦτα εὑρί- 


σκει αὐτὸν [ὁ] Ἰησοῦς ἐν τῷ ἱερῷ; καὶ εἶπεν αὐτῷ “Ide 
ὑγιὴς γέγονας: μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χεῖρόν σοί τι 
Δ. ae? mee ΤῸ al mere: 
τς γένηται. ἀπῆλθεν ὁ ἄνθρωπος καὶ ‘eimey'’ τοῖς ἼἸου- 
, v4 > “ 5 \ ¢ , SN « Lon \ A 
16 δαίοις ὅτι Ἰησοῦς ἐστὶν ὁ ποιήσας αὐτὸν ὑγιῆ. καὶ διὰ 
΄“ a \ A f a 3 
τοῦτο ἐδίωκον οἱ ᾿Ιουδαῖοι τὸν ᾿Ιησοῦν ὅτι ταῦτα ἐποίει 
5 ,ὔ ¢ \ 3 , » ΄“ ς ’ 
1)ὲν σαββάτῳ. ὁ δὲ ἀπεκρίνατο αὐτοῖς ‘O πατήρ μου 


2 βηθσαιδά 15 ἀνήγγειλεν 


“hh, 











RES linge at rs rn 


it. aes! 


198 KATA IQANHN ve 


σ A > , > A 3 , 

ἕως ἄρτι ἐργάζεται, Kaye ἐργάζομαι. διὰ τοῦτο οὖν pan 
λον ἐζήτουν αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι ἀποκτεῖναι ὅτι οὐ μόνον 
“ἔλυε τὸ σάββατον ἀλλὰ καὶ πατέρα ἴδιον τυ τὸν θεόν, 


ἶσον ἑαυτὸν ποιῶν τῷ θεῷ. ᾿Απεκρίνατο οὖν lo Ἰησοῦς] 


ΡΒ 


θέλημα τοῦ πέμψαντός με. 


καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ᾿Αμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ δύναται ὁ 
υἱὸς ποιεῖν ἀφ᾽ ἑαυτοῦ οὐδὲν ἂν μή τι βλέπῃ τὸν marépa 
ποιοῦντα' a yap ἂν ἐκεῖνος ποιῇ, ταῦτα καὶ ὁ υἱὸς ὁμοίως 
ποιεῖ. ὁ yap πατὴρ ΦΊΛΕΙ τὸν υἱὸν καὶ πάντα δείκνυσιν 
αὐτῷ ἃ αὐτὸς ποιεῖ, καὶ “μείζονα τούτων δείξει αὐτῷ ἔργα, 
ἵνα ὑμεῖς θαυμάζητε. ὥσπερ γὰρ ὁ πατὴρ ἐγείρει τοὺς 
γεκροὺς καὶ ζωοποιεῖ, οὕτως καὶ ὁ υἱὸς οὺς θέλει ζωοποιεῖ. 
οὐδὲ γὰρ ὁ πατὴρ κρίνει οὐδένα, ἀλλὰ τὴν κρίσιν πᾶσαν 
δέδωκεν τῷ Μϑβι ἵνα πάντες pee! τὸν υἱὸν καθὼς τιμῶσι 
τὸν πατέρα. ὁ μὴ τιμῶν τὸν υἱὸν οὐ τιμᾷ τὸν πατέρα 
τὸν πέμψαντα αὐτόν. ᾿Αμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὁ τὸν 
λόγον μου ἀκούων καὶ πιστεύων τῷ πέμψαντί με ἔχει ζωὴν 
αἰώνιον, καὶ εἰς κρίσιν οὐκ ἔρχεται ἀλλὰ μεταβέβηκεν ἐκ 
τοῦ θανάτου εἰς τὴν Cony. ἐμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι 
ἔρχεται dpa καὶ νῦν ἐστὶν ὅτε οἱ »εκροὶ ἀκούσουσιν τῆς 
φωνῆς τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ καὶ οἱ ἀκούσαντες ζήσουσιν. 
ὥσπερ γὰρ ὁ πατὴρ exet ζωὴν ἐν ἑαυτῷ, οὕτως καὶ τῷ υἱῷ 
ἔδωκεν ζωὴν ἔχειν ἐν ἑαυτῷ" καὶ ἐξουσίαν ἔδωκεν αὐτῷ 
κρίσιν ποιεῖν, ὅτι υἱὸς ἀνθρώπου ἐστίν. μὴ θαυμάζετε 


= 5 a 
Fawr oor ἔρχεται ὥρα ἐν ἡ πάντες οἱ ἐν τοῖς μνημείοϊς 


ἀκούσουσιν τῆς φωνῆς αὐτοῦ καὶ ἐκπορεύσονται οἱ τὰ 
ἀγαθὰ ποιήσαντες εἰς ἀνάστασιν Cans, οἱ ἴ τὰ φαῦλα πρά- 
ξαντες εἰς ἀνάστασιν κρίσεως. Οὐ δύναμαι eyo ποιεῖν 
ar epavrop οὐδέν: καθὼς ἀκούω κρίνω, καὶ ἡ κρίσις ἡ ἐμὴ 
δικαία ἐστίν, ὅτι οὐ ζητῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν ἀλλὰ τὸ 


᾿Ἐὰν ἐγὼ μαρτυρῶ 


18 


22 


23 


24 


25 


29. 


30 


31 


a περὶ ἐμαυτοῦ, ἡ. “μαρτυρία μου. οὐκ ἔστιν ἀληθής" ἄλλος 32 


ἐστὶν ὁ μαρτυρῶν περὶ εβθῦς καὶ οἶδα ὅτι “ἀληθής ἐστιν 


“ἢ μαρτυρία ἣν μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ. ὑμεῖς ἀπεστάλκατε 33 


20 δὲ 


c? 


ὃν 

τος 
4, 

A 


V VI KATA IQANHN 199 


\ > ’ \ , -“ > , » \ \ > 
34 πρὸς Ιωάνην, καὶ μεμαρτύρηκε τῇ ἀληθείᾳ: ἐγὼ δὲ οὐ 
\ > / \ / , > A lad 4 
mapa ἀνθρώπου τὴν μαρτυρίαν λαμβάνω, ἀλλὰ ταῦτα λέγω 
Copa a a a , ¢ , 
35 Wa ὑμεῖς σωθῆτε. ἐκεῖνος ἦν ὃ λύχνος ὁ καιόμενος Kal 
, ς “ \ b] , > “ \ σ » 
φαίνων, ὑμεῖς δὲ ἠθελήσατε ἀγαλλιαθῆναι πρὸς ὥραν ἐν 
“ \ > “ > \ Ν ῃ᾿ὔ͵ \ ’ ,ὔ “ 
3. τῷ φωτὶ αὐτοῦ: ἐγὼ δὲ ἔχω τὴν μαρτυρίαν μείζω τοῦ 
> Y, A , ς ted / 
Ιωάνου, τὰ yap ἔργα a δέδωκέν μοι ὁ πατὴρ iva τελειώσω 
! . ἃ a “ αὐ 7.5, ς 
αὐτά, αὐτὰ τὰ ἔργα ἃ ποιῶ, μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ ὅτι ὁ 
> , be \ r 
37 πατήρ με ἀπέσταλκεν, Kal ὁ πέμψας με πατὴρ ἐκεῖνος 
a , A ’ A > 
μεμαρτύρηκεν περὶ ἐμοῦ. οὔτε φωνὴν αὐτοῦ πώποτε ἀκη- 
/ “ 5 “ Ud J ? ~ 
38 KoaTe οὔτε εἶδος αὐτοῦ ἑωράκατε, Kal τὸν λόγον αὐτοῦ 
» ς la a > ΄ a, 
οὐκ ἔχετε ἐν ὑμῖν pevanr a OTL ὃν ἀπέστειλεν ἐκεῖνος TOU- 
~ 5 
39 Τῷ ὑμεῖς οὐ πιστεύετε. “pavers Tas γραφάς, ὅτι ah 
ae cee αὐταῖς ζωὴν αἰώνιον ἔχειν" καὶ ἐκεῖναί εἶσιν αἱ 
40 μαρτυροῦσαι περὶ ἐμοῦ: καὶ οὐ θέλετε ἐλθεῖν πρός με 
oe A » , A 3 , > , 
qr wa ζωὴν ἔχητε. Δόξαν παρὰ ἀνθρώπων οὐ λαμβάνω, 
\ .- REN > a a > » 
42 ἀλλὰ ἔγνωκα unas ὅτι τὴν ἀγάπην. τοῦ θεοῦ οὐκ ἔχετε 
43ἐν ἑαυτοῖς. ἐγὼ ἐλήλυθα ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ πατρός μου 
καὶ οὐ λαμβάνετέ με ἐὰν ἄλλοι ἔλθῃ ἐν τῷ ὀνόματι τῷ 
Ἵ ἰδίῳ, ἐκεῖνον λήμψεσθε. πῶς δύνασθε ὑμεῖς πεσξεῦσο 
δόξαν Trap’ ἀλλήλων λαμβάνοντες, καὶ τὴν δόξαν τὴν παρὰ 


“Let 45 τοῦ μόνου [θεοῦ] οὐ Sareire ; μὴ δοκεῖτε ὅτι ἐγὼ ΚΟΤΉ ΟΣ 


ρήσω ups mpos τὸν πατέρα: ἔστιν ὁ κατηγορῶν ὑμῶν 

46 Μωυσῆς, εἰς ὃν ὑμεῖς ἠλπίκατε. εἰ γὰρ ἐπιστεύετε Μωυ- 
gel, ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί, περὶ γὰρ ἐμοῦ ἐκεῖνος ἔγρα- 

47 Wev. εἰ δὲ τοῖς ἐκείνου γράμμασιν οὐ πιστεύετε, πῶς τοῖς 
ἐμοῖς ῥήμασιν ' πιστεύσετε"; 


A A be Cue ὃ» a , a , 
1 Μετὰ ταῦτα ἀπῆλθεν ὁ Ἰησοῦς πέραν τῆς θαλάσσης 
“- “ 3 A ,, 
2 τῆς Ταλιλαίας τῆς Τιβεριάδος. ἠκολούθει δὲ αὐτῷ ὄχλος 
, ¢ ’ ’ \ ESL ΚΟ 5 ’ ΕΝ τῷ rn 3 , 
πολύς, OTL ἐθεώρουν τὰ σημεῖα ἃ ἐποίει ἐπὶ τῶν ἀσθενούν- 
8, et A 9 \ af > “ A » a 3 , 
3 Tov. ἀνῆλθεν δὲ eis τὸ ὄρος ᾿Ιησοῦς, Kal ἐκεῖ ἐκάθητο 
A a A 5. a 5 ie A \ t al 
4peTa τῶν μαθητῶν αὐτοῦ. ἦν δὲ ᾿ἐγγὺς τὸ πάσχα," ἡ 
ς ‘ “- > 7 3 3 A > a 
5 ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων. ἐπάρας οὖν τοὺς ὀφθαλμοὺς ὁ ᾿Ιησοῦς 


47 πιστεύετε ΓΝ 


=X 








200 KATA TQANHN VI 


4 , [2 Ν 3 » 4 > ee | , ὁ 
καὶ θεασάμενος ὅτι πολὺς ὄχλος ἔρχεται πρὸς αὐτὸν λέγει 
‘ A , / 2 U >/ “ / 
πρὸς Φίλιππον Πόθεν ἀγοράσωμεν ἄρτους ἵνα φάγωσιν 
οὗτοι; τοῦτο δὲ ἔλεγεν πειράζων αὐτόν, αὐτὸς yao ἥδει 6 
? , Yi ρ ᾽ YoP 2 
ΕΣ a / 3 “ , 
τί ἔμελλεν ποιεῖν. ἀπεκρίθη αὐτῷ Φίλιππος δΔΙιακοσίων 7 
yf “ σ΄ 
δηναρίων ἄρτοι οὐκ «ἀρκοῦσιν αὐτοῖς ἵνα ἕκαστος βραχὺ 
,ὔ rd 9. A : Ὁ > “ a b] “ 3 ΄ 
λάβῃ. λέγει αὐτῷ εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, Ἀνδρέας 8 
2, , = a 
ὁ ἀδελφὸς Σίμωνος Πέτρου Ἔστιν παιδάριον ὧδε ὃς 9 
» , 3, , 4 if > r > ‘ “ 
ἔχει πέντε ἄρτους κριθίνους καὶ δύο ὀψάρια: ἀλλὰ ταῦτα 


eB b , > ©. a , A 
TL ἐστιν εἰς τοσούτου; εἰπεν O ἴησους Ποιήσατε τοὺς 10 


3 J > ~ 5 Ν 4 A > ~ ᾽ὔ 
ἀνθρώπους ἀναπεσεῖν. ἦν δὲ χόρτος πολὺς ἐν τῷ τόπῳ. 
ὃς 2 Γε. 3 ς 27 7 X > 4 ς , 
ἀνέπεσαν οὖν οἱ avdpes’ τὸν ἀριθμὸν ὡς πεντακισχίλιοι. 
» > Χ τ΄ ἔς 9 las \ 3 , ΄ 
ἔλαβεν οὖν τοὺς ἄρτους ὁ Ἰησοῦς καὶ εὐχαριστήσας διέ- τι 
΄σ 3 ε , a > tf 
δωκεν τοῖς ἀνακειμένοις, ὁμοίως καὶ ἐκ τῶν ὀψαρίων ὅσον 
3 € A 2 , , “- ral > ΄σ 
ἤθελον. ὡς δὲ ἐνεπλήσθησαν λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ τ: 
, 4 , , e , > / 
Συναγάγετε TA περισσεύσαντα κλάσματα, ἵνα μή τι ἀπό- 
, > / / 
Anta. συνήγαγον οὖν, καὶ ἐγέμισαν δώδεκα κοφίνους 13 
nw > na a 
κλασμάτων ἐκ τῶν πέντε ἄρτων τῶν κριθίνων ἃ ἐπερίσ- 
a , 3 y 
gevoay τοῖς βεβρωκόσιν. Οἱ οὖν ἄνθρωποι 14 
ΕΣ Γὰ 2 , eo a) 27 oY (wae 2 > 
ἰδόντες ‘a ἐποίησεν σημεῖα' ἔλεγον. ὅτι Οὗτός ἐστιν 


3 fod ε J € 2 ’ > \ / > Gas ? 
ἀληθῶς ὃ προφήτης ὁ ἐρχόμενος εἰς τὸν κῶόσμον. ᾿Ιησοῦς 15e), 


> τ Ὁ yy Shy a Me , 53's [χὰ 
οὖν γνοὺς ὁτι μέλλουσιν ἔρχεσθαι καὶ ἁρπάζειν αὐτὸν ἵνα 


, , 3 , , 3 Ne 3. Ὦ 
ποιήσωσιν βασιλέα ἀνεχώρησεν πάλιν εἰς τὸ ὄρος αὐτὸς = 
ς > if : 
μόνος. Ὡς δὲ ὀψία ἐγένετο κατέβησαν οἱ pa- τὸ 


᾿: 3 a“ > ee A / Ἁ 3 U > as 
θηταὶ αὐτοῦ ἐπὶ τὴν θάλασσαν, καὶ euBavtes εἰς πλοῖον 17 
3 , “ , 
ἤρχοντο πέραν τῆς θαλάσσης cis Καφαρναούμ. καὶ σκοτία 
nO 3 4 Ἀ ,ὔ 3 50 i Sa \ 3 A ¢ 3 Mm | 
ἤθη ἐγεγόνει Kat οὕπω ἐληλύθει 'πρὸς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς", 
4 , 3 / 
n τε θάλασσα ἀνέμου μεγάλου πνέοντος διεγείρετο. ἐλη- 
, > 7 “Ὁ 
λακότες οὖν ὡς σταδίους εἴκοσι πέντε ἢ τριάκοντα θεω- 
΄σ A 3 la “ lal 
povow τὸν Ingovy περιπατοῦντα ἐπὶ τῆς θαλάσσης καὶ 
2 4 a , , 4 > , «ς \ , 
ἐγγὺς Tov πλοίου γινόμενον, καὶ ἐφοβήθησαν. ὁ δὲ λέγει 20 
o 3 4 4 a > 4 
αὐτοῖς “Eyod εἶμι, μὴ φοβεῖσθε. ἤθελον οὖν λαβεῖν ax 
> A 3 λ΄ ΄“ \ 52 7 Te \ ~ oe a 
αὐτὸν εἰς TO πλοῖον, καὶ εὐθέως ἐγένετο τὸ πλοῖον ἐπὶ τῆς 
ra 3 A ες “ > τ ᾿ 
ς εἰς ἣν ὑπῆγον. 
ἐξ i ἣν Ὁπῆγ 


18 
19 


» . , a“ -“ Ν 
1o οὖν, ἄνδρες 14 ὃ ἐποίησεν σημεῖον 17 ᾿Ιησοῦς πρὺς αὐτοὺς 








VI KATA IOANHN 201 


Τῇ 3 , ¢ »/ r (4 ¢ 4 ’ “ 6 x , 

22 ἢ ἐπαύριον ὁ ὄχλος ὁ ἑστηκὼς πέραν τῆς θαλάσσης 
ΓῈΣ ¢ , cL 3 a > “ > Ne ey Nit Ὁ > 
elOov ὅτι πλοιάριον ἄλλο οὐκ ἢν ἐκεῖ εἰ μὴ EV, καὶ OTL οὐ 

΄ la “ >’ la) ©. { “A al 
συνεισῆλθεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὁ ᾿Ιησοῦς εἰς τὸ πλοῖον 
3 a 5 “ > 3 r 

23 ἀλλὰ μόνοι οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἀπῆλθον: ἀλλὰ ἦλθεν πλοῖα 
3 , 3 \ “ / Ὡ ad \ BTA 
ἐκ Τιβεριάδος ἐγγὺς τοῦ τόπου ὅπου ἔφαγον τὸν ἄρτον 

3 , a , ιν BH 3 a δ σ΄ 

24 εὐχαριστήσαντος τοῦ κυρίου. OTE οὖν εἰδεν ὁ ὄχλος ὅτι 
3 ΄- 3 » 2 ca IQA ς \ 3 “ 47 
Ingovs οὐκ ἔστιν ἐκεῖ οὐδὲ of μαθηταὶ αὐτοῦ, ἐνέβησαν 

3 \ 5 \ / Woe > \ a 
αὐτοὶ εἰς Ta πλοιάρια Kal ἦλθον εἰς Καφαρναοὺμ ἕητοῦν- 
A > “ « , DUN lal 

25 Tes τὸν Inoovv. καὶ εὑρόντες αὐτὸν πέραν. τῆς θαλάσσης 

6 ἘΝ 5. Pn ῬἭ 8 , , 50 , ν > 14 > σ΄ 

26 εἶπον αὐτῷ ῬΡαββεί, πότε ὧδε γέγονας; ἀπεκρίθη αὐτοῖς 
Cos 4 > > \ ἃ , Cc oa ας Κ 
Ὁ Ιησοὺς καὶ εἶπεν ᾿Αμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ζητεῖτέ pe 

? 7 aA ~ > 3. of, > / 3 Lal LA ᾿ 
οὐχ ὅτι εἴδετε σημεῖα ἀλλ᾽ ὅτι ἐφάγετε ἐκ τῶν ἄρτων καὶ 
> , 5 , \ \ ~ A > ΄ 

27 ἐχορτάσθητε: ἐργάζεσθε μὴ τὴν βρῶσιν τὴν ἀπολλυμένην 
> \ \ “ \ , ) \ δ. ὰ « eX 
ἀλλὰ τὴν βρῶσιν τὴν μένουσαν εἰς Cony αἰώνιον, ἣν ὁ υἱὸς 
τοῦ ἀνθρώπου ὑμῖν δώσει, τοῦτον γὰρ ὁ πατὴρ ἐσφράγι- 

28 σεν ὁ θεός. εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν Τί ποιῶμεν ἵνα ἐργα- 

ε΄» “ \ τ 
29 ζώμεθα τὰ ‘eae TOU aoe: ἀπεκρίθη. ὁ "Ἰησοῦς καὶ eviee 
30 ὃν ἀπέστειλεν ἐκεῖνος. εἶπον οὖν αὐτῷ Τί οὖν ποιεῖς σὺ 
a ? , , , 

31 σημεῖον, ἵνα ἰδώμεν καὶ τιστευσώμέν σοι; τί ἐργάζῃ; οἱ 
πατέρες ἡμῶν τὸ μάννα ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ, καθώς ἐστιν 
γεγραμμένον “APTON EK TOY OYPANOY EAWKEN AayTore 

32 φὰγζεῖν. εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ᾿Αμὴν ἀμὴν λέγω 
Cc oa > a UC» πε ΣΈ ΑΙ MC κ » 3 a 3 ΄“ 
υμῖν, οὐ Μωυσῆς ἔδωκεν᾽ ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, 
> . c , ( (Fe \ yf ) “ 2 ΄σ 
ἀλλ᾽ ὁ πατὴρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ 
\ 3 , ς \ ἍΜ “ a 2 \ ς , 

33 τὸν ἀληθινόν: ouyap ἄρτος τρῦ θεοῦ ἐστὶν ὁ καταβαίνων 

34 ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ. εἶπον οὖν πρὸς 

35 αὐτόν Κύριε, πάντοτε δὸς ἡμῖν τὸν ἄρτον τοῦτον. εἶπεν 

Cen) κ Ἦν οἱ c 5 “ a A , 
αὐτοῖς ὁ Beatie ae εἶμι ὁ ἄρτος τῆς Come ὃ ἐρχόμενος 
πρὸς ἐμὲ οὐ μὴ πεινάσῃ, καὶ ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ 

36 διψήσει πώποτε. GAN εἶπον ὑμῖν ὅτι καὶ ἑωράκατέ [με] 

37 καὶ οὐ πιστεύετε. Πᾶν ὃ δίδωσίν μοι ὁ πατὴρ πρὸς ἐμὲ 

38 ἥξει, καὶ τὸν ἐρχόμενον πρός με οὐ μὴ ἐκβάλω ἔξω, ὅτι 


ἰδ Ν ev ’ 4 e 4 
22 LOWY OTL..,,,.KUpLOU'— ὅτε 32 δέδωκεν 


πον τ a ne ee 


202 KATA IOQANHN VI 


μὐταβέβηκα ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τὸ 
ἐμὸν ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός = τοῦτο δέ ἐστιν 
τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με ἵνα πᾶν ὃ δέδωκέν μοι μὴ 
ἀπολέσω ἐξ αὐτοῦ ἀλλὰ ἀναστήσω αὐτὸ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. 


τοῦτο ‘yap ἐστιν TO θέλημα τοῦ πατρὸς μου ἵνα πᾶς ὁ θεω- 40 


ρῶν τὸν υἱὸν καὶ πιστεύων εἰς αὐτὸν ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον, καὶ 
θναρτήσω αὐτὸν ἐγὼ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. Ἔγόγ- 
yucov οὖν οἱ ᾿ἸἸουδαῖοι περὶ αὐτοῦ ὅτι εἶπεν mii εἰμι 
ὁ ἄρτος ὁ καταβὰς ἐκ τοῦ. οὐρανοῦ, καὶ ἔλεγον ὍΘΕ 
οὗτός ἐστιν Ἰησοῦς ὁ υἱὸς Ἰωσήφ, οὗ ἡμεῖς οἴδαμεν τὸν 
πατέρα καὶ τὴν μητέρα; πῶς νῦν λέγει ὅτι Ἔκ τοῦ οὐρα- 
νοῦ καταβέβηκα; ἀπεκρίθη ᾿Ιησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς Μὴ 
γογγύζετε μετ᾽ ἀλλήλων. οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν ᾿πρός pe 
ἐὰν μὴ ὁ πατὴρ ὃ πέμψας με ἘΝ Εύ ΟΝ αὐτόν, κἀγὼ ἀνα- 
στήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. ἔστιν γεγραμμένον ἐν 
τοῖς προφήταις Kal ἔσονται πάντες λιλὰκτοὶ θεοῦ" 
πᾶς ὁ ἀκούσας παρὰ τοῦ Lesh al καὶ — pe πρὸς 
ἐμέ. οὐχ ὅτι τὸν πατέρα͵ ἑώρακέν τις εἰ μὴ ὁ ὧν παρὰ [τοῦ] 
θεοῦ, οὗτος ἑώρακεν τὸν πατέρα. ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, 
ὁ πιστεύων ἔχει ζωὴν αἰώνιον. ἐγώ εἰμι ὃ ἄρτος τῆς Cons: 
οἱ πατέρες ὑμῶν spiny ἐν τῇ ἐρήμῳ τὸ μάννα καὶ ἀπέ- 
θανον' οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνων 
ἵνα τις ἐξ αὐτοῦ φάγῃ καὶ μὴ “ἀποθάνῃ ἐγώ εἰμι ὁ 
ἄρτος ὁ ζῶν ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς: ἐάν τις φάγῃ 
ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου ζήσει εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ὁ ἄρτος 
δὲ ὃν ἐγὼ δώσω ἡ σάρξ μου ἐστὶν ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου 
ζωῆς. ᾿Ἔμάχοντο οὖν πρὸς ἀλλήλους οἱ Ἰου- 
δαῖοι λέγοντες Πῶς δύναται οὗτος ἡμῖν δοῦναι τὴν σάρκα 
[αὐτοῦ] φαγεῖν ; εἶπεν οὖν αὐτοῖς [ὁ] Ιησοῦς ᾿Αμὴν ἀμὴν 


39 


41 


42 


43 
44 


4g 


49 
50 


51 


52 


53 


’ CA 3A A , A , ΄“΄ ca “ 3 θ , 
λέγω ὍΡΩΝ, ἐαν "ἢ Sued ee coe Tov viov του ανθδρὼ- 


aa Kal πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς. 


ὁ τρώγων ἐὰν τὴν σάρκα καὶ πίνων Hey, TO αἷμα fo Conv 54 
. ΚΡ» 
αἰώνιον, κἀγὼ ἀναστήσω αὐτὸν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ: ἡ γὰρ 55 


5 42, Οὐχ. «44. πρὸς ἐμὲ 


VI VII KATA IQANHN 203 


σάρξ μου ἀληθής ἐστι βρώσις; καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθής 
56 ἐστι πόσις. ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ 
57 αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ. καθὼς ἀπέστειλέν με 
ὃ (ov πατὴρ κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν Weare pa, καὶ ὁ τρώγων με 
58 κἀκεῖνος ζήσει Ov ἐμέ. οὗτός ἐστιν 6 ἄρτος ὁ ἐξ οὐρανοῦ 
’ > \ a δ , Ard , ¢€ , 
καταβάς, ov καθὼς ἔφαγον οἱ πατέρες καὶ ἀπέθανον: ὁ τρώ- 
a“ \ » ~ ro 53 
59 γων τοῦτον τὸν ἄρτον ζήσει εἰς τὸν αἰῶνα. Ταῦτα εἶπεν 
“ , 4 
60 ἐν συναγωγῇ διδάσκων ἐν Καφαρναούμ. Πολ-᾿ 
> > , a a na > 
Aol οὖν ἀκούσαντες ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἶπαν Σκλη- 
ς , e , t a , ; 
pos ἐστιν ὁ λόγος οὗτος: τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν ;. 
“yh \ oe δὲν a 5) ς - ὦ , ς ἐΠΒορο ε ψι εὐ, 
ὅ: εἰδὼς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐν ἑαυτῷ ὅτι γογγύζουσιν περὶ τούτου 
oe “ t 
ς \ > “ > > “ n ς nm , 
οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς Τοῦτο ὑμᾶς σκανδαλίζει ; 
62 ἐὰν οὖν θεωρῆτε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἀναβαίνοντα ὅπου 
63 ἦν τὸ πρότερον; τὸ πνεῦμά ἐστιν τὸ ζωοποιοῦν, ἡ σὰρξ 
οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν: τὰ ῥήματα ἃ ἐγὼ λελάληκα ὑμῖν πνεῦμά 
> \ ΤΟΥ 5 \ δι > Coa A a 3 
64 ἐστιν καὶ ζωὴ ἐστιν" « ἀλλὰ εἰσὶν ἐξ ὑμῶν τινὲς οἱ οὐ πι- 
, + \ 2 > “ (ome a , Spee « ‘\ 
στεύουσιν. “Hider yap ἐξ ἀρχῆς ὁ Ἰησοῦς τίνες εἰσὶν οἱ μὴ 
’ p RY Tia στα 
65 πιστεύοντες καὶ Tis ἐστιν ὁ παραδώσων αὐτόν. καὶ ἔλεγεν 
\ ~ + Ce “ > \ , 3 “ , 
Διὰ τοῦτο εἰρηκα υμῖν ὅτι οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός pe 
66 dA A 3 ὃ ὃ ,ὕ 5. κ 5 “ , Ἔκ 
ἐὰν μὴ 7 δεδομένον αὐτῷ ἐκ τοῦ πατρός, 
, Q ») a “ Din. las > “ >} A 3 , 
τούτου πολλοὶ ἐκ TOY μαθητῶν αὐτοῦ ἀπῆλθον εἰς τὰ ὀπί- 
= => ς 9» aA 
67 O@ καὶ οὐκέτι μετ᾽ αὐτοῦ ἢ ερ πατοῦις Εἶπεν οὖν ὁ ᾿Ιησοῦς 
» , > 
68 τοῖς δώδεκα Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν; ἀπεκρίθη av- 
τῷ Σίμων Πέτρος Κύριε, πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; ῥήματα 
p Σίμ ρ pee, πρὸς τίνα ἀπ μεθα; ῥήμα 
A » «ς r 4 , 
69 ζωῆς αἰωνίου ἔχεις, Kal ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν καὶ ἐγνώκα- 
roa nes A A a 9 a 
7o μεν OTL σὺ εἶ ὁ ἅγιος τοῦ θεοῦ. dex piOn αὐτοῖς ὃ Ιησοῦς 
Οὐκ ἐγὼ ὑμᾶς τοὺς δώδεκα ἐξελεξάμην; ; καὶ ἐξ ὑ ὑμῶν εἷς διά- 
7X βολός ἐστιν. ἔλεγεν δὲ τὸν ᾿Ιούδαν Σιμῶνος Ἰσκαριώτου" 
οὗτος γὰρ ἔμελλεν παραδιδόναι αὐτόν, εἷς ἐκ τῶν δώδεκα. 


: ΚΑΙ ΜΕΤᾺ ΤΑΥ͂ΤΑ περιεπάτει [ὁ] ᾿Ιησοῦς ἐν τῇ 


50 ἀποθνήσκῃ 


204 KATA IOQANHN VII 


‘ ” 5) a9 , a δ , 
Γαλιλαίᾳ, ov yap ἤθελεν ἐν τῇ ᾿Ιουδαίᾳ περιπατεῖν, ὅτι ἐζή- 
“ 9 ΄σ > a“ 
τουν αὐτὸν οἱ ᾿Ιουδαῖοι ἀποκτεῖναι. ἦν δὲ ἐγγὺς ἡ ἑορτὴ τῶν 
> ¢ , 5 53 4 ie. 
Ιουδαίων ἡ σκηνοπηγία. εἶπον οὖν πρὸς αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ 
3 “ 4 2 “ e Α 
αὐτοῦ Μετάβηθι ἐντεῦθεν καὶ ὕπαγε εἰς τὴν “Ἰουδαίαν, 
ἵνα καὶ οἱ μαθηταί σου θεωρήσουσιν ‘Loov] τὰ ἔργα. ἃ ποιεῖς" 
οὐδεὶς yap τι ἐν κρυπτῷ ποιεῖ καὶ ζητεῖ "αὐτὸς ἐν παρρη- 
σίᾳ εἶναι: εἰ ταῦτα ποιεῖς, φανέρωσον σεαυτὸν τῷ κόσμῳ. 
QA \ 6. 2 4 3 m 590 ἢ 3 Saf a 7 3 
οὐδὲ γὰρ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ ἐπίστευον εἰς αὐτόν. λέγει οὖν 
3 ΄ ς > a € ‘ is 3 Ν +f , ς A 
αὐτοῖς ὁ Ingots Ὃ καιρὸς ὁ ἐμὸς οὔπω πάρεστιν, ὁ δὲ 
Ἁ ς « / , 
ἐδιθοθοῖς ὑμέτερος πάντοτέ ἐστιν ἐτοιμίορῦ, οὐ δύναται 6 
ee DO 
κόσμος per ὑμᾶς, ἐμὲ δὲ poe, OTL ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ 
αὐτοῦ ὅτι τὰ ἔργα οἱ peri πονήρά ἐστιν. ὑμεῖς ἀνάβητε 
εἰς τὴν ἑορτήν" ἐγὼ. "οὔπω" ἀναβαίνω εἰς τὴν ἑορτὴν. ταύ- 


ς nee 
THY, ὅτι O ἐμός καιρὸς οὔπω πεπλήρωται. ταῦτα ὟΣ 


εἰπὼν ‘avrois' ἔμεινεν ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ. Ὡς 
δὲ ἀνέβησαν οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ εἰς σὴν ἑορτήν, τότε καὶ 
αὐτὸς ἀνέβη, οὐ φανερῶς ἀλλὰ ὡς ἐν Kuang. οἱ οὖν 
Ἰουδαῖοι ἐζήτουν αὐτὸν ἐν τῇ ἑορτῇ καὶ eye Ποῦ 
A 
ἐστὶν ἐκεῖνος; Kal γογγυσμὸς περὶ αὐτοῦ ἣν πολὺς ἐν 
τοῖς ὄχλοις: οἱ μὲν ἔλεγον ὅτι ᾿Αγαθός ἐστιν, ἄλλοι [δὲ] 
ἔλεγον Οὔ, ἀλλὰ πλανᾷ τὸν ὄχλον. οὐδεὶς μέντοι 
, δὴν \ 3 a 4 <P t a ΕΣ 
παρρησίᾳ ἐλάλει περὶ αὐτοῦ διὰ τὸν φόβον τῶν ᾽Ἴου- 
δαίων. 

Ἤδη δὲ τῆς ἑορτῆς μεσούσης ἀνέβη ᾿Ιησοῦς εἰς τὸ 
ἱερὸν καὶ ἐδίδασκεν. ἐθαύμαζον οὖν οἱ ᾿Ιουδαῖοε λέγον- 
τες Πῶς οὗτος γράμματα οἶδεν μὴ μεμαθηκώς ; ἀπε- 

, > i ae a ἀν ae ¢ κα ᾿ oo ὧν 
κρίθη οὖν αὐτοῖς ᾿Ιησοῦς καὶ εἶπεν Ἣ ἐμὴ διδαχὴ οὐκ ἔ- 

3 A 2s A a , , ; 5} , A , 
στιν ἐμὴ adda τοῦ πέμψαντός pe ἐάν τις θέλῃ τὸ θέ- 
λημα αὐτοῦ ποιεῖν, γνώσεται περὶ τῆς διδαχῆς πότερον ἐκ 

> “n 3 Ν “Ἃ > \ ae 3 ΄ “ ς > > ¢ 
τοῦ θεοῦ ἐστὶν ἢ ἐγὼ am ἐμαυτοῦ ado. ὁ ἀφ᾽ éav- 
τοῦ λαλῶν τὴν δόξαν τὴν ἰδίαν ζητεῖ: ὁ δὲ ξητῶν τὴν 
δόξαν τοῦ πέμψαντος αὐτὸν οὗτος ἀληθής ἐστιν καὶ 


> , 3 >) ~ 3 »y 
ἀδικία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν. οὐ Μωυσῆς Γἔδωκεν᾽ ὑμῖν τὸν τος; 


3 τὰ ἔργα σου 4 αὐτὸ κ᾿ 8 οὐκ 9 αὐτὸς 
eee 


7 a 


8 


9 


10 


II 


12 


13 


14 
15 


VII KATA IJQANHN 208 


νόμον; καὶ οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ποιεῖ τὸν νόμον. τί με ζητεῖτε 
20 ἀποκτεῖναι; ἀπεκρίθη ὃ ὄχλος Δαιμόνιον ἔχεις" τίς σε 
ax (ητεῖ ἀποκτεῖναι; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς “Ev 
55 ἔργον ἐποίησα καὶ πάντες θαυμάζετε. διὰ τοῦτο Μωυσῆς 


δέδωκεν ὑμῖν τὴν περιτομῆν,-- οὐχ ὅτι ἐκ τοὺ Μωυσέως 
ἐστὶν GAN ἐκ τῶν πατέρων, - καὶ [ἐν] σαββάτῳ περιτέμνετε 


23 ἄνθρωπον. εἰ περιτομὴν λαμβάνει [6] ἄνθρωπος ἐν σαβ-" ihe 


/ “ A ~ ς / , > \ ΄σ σ 
βάτῳ ἵνα μὴ huey auvopos Motte as; ἐμοὶ χολᾶτε ὅτι 
24 ὅλον ἄνθρωπον ὑγιῆ ἐποίησα ἐν σαββάτῳ; μὴ κρίνετε 
tf 
25 κατ᾽ ὄψι, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν κρίνετε. E- 
με seg es 
λεγον οὖν τινὲς ἐκ τῶν Ἰεροσολυμειτῶν Oux οὗτός ἐστιν 
a \ 
26 ὃν ζητοῦσιν ἀποκτεῖναι ; καὶ ἴδε παρρησίᾳ λαλεῖ καὶ 
> r 
οὐδὲν αὐτῷ Reyouci: μὴ ποτε ἀληθῶς € ἐγνωσάν οἱ ἄρχον- 
27 τες ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ Ἀριστούς ἀλλὰ τοῦτον οἴδαμεν πόθεν 
ἐστίν: ὁ δὲ χριστὸς ὅταν ἔρχηται τὸ οὐδεὶς γινώσκει πόθεν 
28 ἐστίν. "Expaéev οὖν ἐν τῷ ἱερῷ διδάσκων [ὁ] Ἐπ σίυῦς καὶ 
Sie f 
λέγων Kaye οἴδατε καὶ οἴδατε: πύθεν εἰμί: καὶ ἀπ᾽ ἐμαυ- 
an / > > \ ς , ὰ 
τοῦ οὐκ ἐλήλυθα, GAN ἔστιν ἀληθινὸς ὁ πέμψας με, ὃν 
a > 53. 5. es 9 > a ᾽ 
29 ὑμεῖς οὐκ οἴδατε: ἐγὼ οἶδα αὐτόν, ὅτι παρ᾽ αὐτοῦ εἰμὶ κα- 
ὦ } > 3 , > > Χ , 
go κεῖνός με ἀπέστειλεν. Ἑζήτουν οὖν αὐτὸν πιάσαι, καὶ 
> Ἁ 3 , Ἂ Ὁ 3 \ A Cans “ of 2) / 
οὐδεὶς ἐπέβαλεν ἐπ᾽ αὐτὸν τὴν χεῖρα; ὅτι οὔπω ἐληλύθει 
ς A 3 “ 3 =~ of \ \ 2) / 9 
317) ὥρα αὐτοῦ. Ἔκ τοῦ ὄχλου δὲ πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς 
eek Sg Bs ¢ \ “ » \ , 
αὐτόν, καὶ ἔλεγον ὋὉ χριστὸς ὅταν ἔλθῃ μὴ πλείονα ση- 
32 μεῖα ποιήσει ὧν οὗτος ἐποίησεν ; ᾿Ἤκουσαν 
΄σ “-“ fp / > an r 
οἱ Φαρισαῖοι Tov ὄχλου popcorn: περὶ αὐτοῦ ταῦτα, καὶ 
ad 
ἀπέστειλαν ot ἀρχιερεῖς καὶ οἵ τ ὑπηρέτας ἵνα 
3 ’ 
33 πιάσωσιν αὐτόν. “εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς Ἔτι χρόνον μικρὸν 
΄σ / 
34 μεθ᾽ ὑμῶν εἰμὶ καὶ ὑπάγω πρὸς τὸν πέμψαντά pe. ζ(ητή- 
/ 4 Ω 5 A Qn 
σετέ με καὶ οὐχ εὑρήσετέ pe, Kal ὅπου εἰμὶ ἐγὼ ὑμεῖς ov 
, 5) - > ἘΣ cd “ \ ς , A 
35 δύνασθε ἐλθεῖν. εἶπον οὖν οἱ ᾿Ιουδαῖοι πρὸς ἑαυτοὺς Ποῦ 
a , “ σ΄ > € / 
οὗτος μέλλει πορεύεσθαι ὅτι ἡμεῖς οὐχ εὑρήσομεν αὐτόν ; 
A > s \ ~ € / yp ’ 
μὴ εἰς τὴν διασπορὰν τῶν “Ἑλλήνων μέλλει πορεύεσθαι 
Ν , \ τ 
36 καὶ διδάσκειν τοὺς Ἕλληνας ; τίς ἐστιν ὁ λόγος οὗτος ὃν 


oh 


19 δέδωκεν 


Cenk 


$s Υ é 
4 Lire Fi 
SCA4E 2, 


“ 


ΓΙ 


ae 


206 KATA IQANHN VII VIII 


> 4 , Α 3 ς , , \ 7 ace 
εἶπε Ζητήσετέ pe καὶ οὐχ εὑρήσετέ με καὶ ὅπου εἰμὶ 
> \ ς “" > , 3 “ 
ἐγὼ ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν ; 
3 \ ΄“ >’ , ¢ , ~ , nn ¢€ “ ς 4 
Ev δὲ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ TH μεγάλῃ τῆς ἑορτῆς ἱστή- 37 
ξ 9 a , ἡ , ey, as , 
ket ὁ Ingots, καὶ ἔκρᾳξεν λέγων ἜΔν tis διψᾷ ἐρχέσθω 
A I 
πρός με Kal πινέτω. ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, καθὼς εἶπεν ee 
~ “ ε 
γραφή, ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν δα: 
τος ζῶντος. Τοῦτο δὲ εἶπεν περὶ τοῦ πνεύματος "od | 39 
ἔμελλον λαμβάνειν οἱ πιστεύσαντες els αὐτόν: οὔπω 
\ > a Φ 3 a ey] 3 , 9 “ 
γὰρ ἦν πνεῦμα, ὅτι ᾿Ιησοῦς οὔπω ἐδοξάσθη. Ἔκ τοῦ 40 
> > > ’ a , , »~ σ e 
ὄχλου οὖν ἀκούσαντες τῶν λόγων τούτων ἔλεγον [ὅτι] Οὗ- 
“ Ey] ry e 
Tos ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης: ἄλλοι ἔλεγον Οὗτός 41 
5 9, ᾿ 4 \ a 
ἐστιν ὁ χριστός: οἱ δὲ ἔλεγον Μὴ yap ἐκ τῆς Γαλιλαίας 
¢ », 3 v4 n / 
ὁ χριστὸς ἔρχεται; οὐχ ἡ γραφὴ εἶπεν ὅτι ἐκ TOY CTTEP- 42 
arn \ a , “ > 
matoc AayeidA, καὶ ἀπὸ BHOAEEM τῆς κώμης ὅπου ἦν 
, v ς ’ , > Mae 2 “ 
Δαυείδ, ἔρχετὰι ὁ χριστός; σχίσμα οὖν ἐγένετο ἐν τῷ 43 
3 b ) 3 , \ δι + > > - U > / 
ὄχλῳ dt αὐτόν. τινὲς δὲ ἤθελον ἐξ αὐτῶν πιάσαι αὐτόν, 44 
», \ “ 59 
ἀλλ᾽ οὐδεὶς ἔβαλεν ἐπ᾿ αὐτὸν τὰς χεῖρας. Ηλ- 45 
θον οὖν οἱ ὑπηρέται πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ Φαρισαίους, 
καὶ εἶπον αὐτοῖς ἐκεῖνοι Διὰ τί οὐκ. ἠγάγετε avon ; 
ἀπεκρίθησαν οἱ ὑπηρέται Οὐδέποτε ἐλάλησεν οὕτως 46 
3, 3 > > - ς ΄“ A 
ἄνθρωπος. ἀπεκρίθησαν οὖν [αὐτοῖς] of Φαρισαῖοι Μὴ 47 
καὶ ὑμεῖς πεπλάνησθε; μή τις ἐκ τῶν ἀρχόντων ἐπίστευ- 48 
3 esa KA > “ / 3 \ c¢ Wf - 
σεν εἰς αὐτὸν ἢ ἐκ τῶν Φαρισαίων; adda ὁ ὄχλος οὗτος 49 
ὁ μὴ γινώσκων τὸν νόμον ἐπάρατοί εἰσιν. λέγει Νικόδη- 50 
ρα ᾿ 
μος πρὸς αὐτούς, ὁ ἐλθὼν πρὸς αὐτὸν πρότερον, εἷς ὧν 
> 3 “ \ c , € ~ , \ af 3A 
ἐξ αὐτῶν Μὴ ὁ νόμος ἡμῶν κρίνει τὸν ἄνθρωπον ἐὰν 51 
> “ an ~ “ 
μὴ ἀκούσῃ πρῶτον παρ᾽ αὐτοῦ καὶ γνῷ τί ποιεῖ; ἀπε- 5: 
, έτος \ 3 x A \ \ <i ὧδ a We 5 
κρίθησαν καὶ εἶπαν αὐτῷ Μὴ καὶ σὺ ἐκ τῆς Ταλιλαίας 
εἰ 3 ἐραύνησον καὶ ἴδε ὅτι ἐκ τῆς Ταλιλαίας TOP URES 
OUK ἐγείρεται, + typ ΠΤ 
a a yt 
Πάλιν οὖν αὐτοῖς ἐλάλησεν [Ὁ] Ἰησοῦς λέγων Ἐγώ 12 
“ “ > ~ > 4 
εἰμι TO φῶς τοῦ κόσμου: ὁ ἀκολουθῶν μοι οὐ μὴ περι- 


39 ὃ 


Ι] 
Mint 


7 
᾿ 


a) ALA 


} 
ls 
ζὰ 


VIII KATA IQANHN 207 


πατήσῃ ἐν τῇ σκοτίᾳ, ἀλλ’ ἕξει τὸ φῶς τῆς wns. 
13 εἶπον οὖν αὐτῷ οἱ Φαρισαῖοι Σὺ περὶ σεαυτοῦ μαρτυ- 
14 ρεῖς" ἡ μαρτυρία σου οὐκ ἔστιν ἀληθής. ἀπεκρίθη ᾿Ιησοῦς 
καὶ εἶπεν αὐτος Κἂν ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ ἐμαυτοῦ, 
᾿ἀληθής ἐστιν ἡ μαρτυρία Hou , ὅτι οἶδα πόθεν ἦλθον 
καὶ ποῦ ὑπάγω" ὑμεῖς δὲ οὐκ οἴδατε πόθεν ἔρχομαι 
157) ποῦ ὑπάγω. ὑμεῖς κατὰ τὴν σάρκα κρίνετε, ἐγὼ οὐ 
16 κρίνω οὐδένα. καὶ ἐὰν κρίνω δὲ ἐγώ, ἡ Ἐρισῦῦ ” ἐμὴ 
ἀληθινή ἐστιν, ὅτι μόνος οὐκ εἰμί, ἀλλ᾽ ἐγὼ καὶ ὁ πέμ- 
17 Was pe [πατήρ]. καὶ ἐν τῷ νόμῳ δὲ τῷ ὑμετέρῳ γέγρα- 
18 πται ὅτι δύο ἀνθρώπων ἢ μαρτυρία ἀχηδής ἐστιν. ἐγώ 
εἰμι ὁ μαρτυρῶν περὶ ἐμαυτοῦ καὶ μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ 
190 πέμψας pe πατήρ. ἔλεγον οὖν αὐτῷ Ποῦ ἐστὶν ὁ 
πατήρ σου; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς Οὔτε ἐμὲ οἴδατε οὔτε τὸν 
πατέρα μου: εἰ ἐμὲ ἤδειτε, καὶ τὸν πατέρα μου ἂν 
20 ἤδειτε. Ταῦτα τὰ ῥήματα ἐχάλησεν ἐν τῷ γαζοφυλάκια 
διδάσκων ἐν τῷ ἱερῷ" καὶ οὐδεὶς ἐπίασεν αὐτόν, ὅτι οὔπω 
ἐληλύθει ἡ ἡ ὥρα αὐτοῦ. 


21 Εἶπεν οὖν πάλ ιν αὐτοῖς Ἐγὼ ὑπάγω καὶ ζητήσετέ 
“i oe 
με, καὶ ἐν 7a apaptia ὑμῶν ἀποθανεῖσθε: ὅπου ἐγὼ 
C7 € 3 Caw ἃ 
22 ὑπάγω ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν. ἔλεγον οὖν οἱ Ἴου- 


“ Ἢ 3 “ e ἃ τ , ¢ 3 \ ς [4 

δαῖοι Μήτι ἀποκτενεῖ ἑαυτὸν ὅτι λέγει Ὅπου ἐγὼ ὑπά- 

ς “ > , 3 rn A + > a ¢€ A 

23 yo ὑμεῖς ov δύνασθε ἐλθεῖν; καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς Ὑμεῖς 
5 , vA \ a , ,ὔ ς a 3 

EK τῶν κάτω ἐστέ; ἐγὼ ἐκ τῶν ἄνω εἰμί: Ὑμεῖς ἐκ τού- 

του τοῦ κόσμου ἐστέ, ἐγὼ οὐκ εἰμὶ ἐκ τοῦ κόσμου τού- 

φ4 του. εἶπον οὖν ὑμῖν ὅτι ἀποθανεῖσθε ἐν eS ἁμαρτίαις 

ὑμῶν’ ἐὰν γὰρ μὴ πιστεύσητε ὅτι ᾿ἐγώ εἰμι", ἀποθανεῖσθε 

5 δὲ υἷα iN , fp 

25 ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν. Se οὖν αὐτῷ Σὺ tis εἶ; 

5 » cad ς >) ray 7 

εἶπεν αὐτοῖς Lo] ἰησοῦς Τὴν ἀρχὴν ὅτι καὶ λαλῶ “ὑμῖν; 

26 πολλὰ ἔχω περὶ ὑμῶν λαλεῖν καὶ κρίνειν" ἀλλ᾽ ὃ πέμψας 

" ἀληθής ἐστιν, κἀγὼ ἃ ἤκουσα Tap’ αὐτοῦ ταῦτα λαλῶ 

27 εἰς τὸν κόσμον. οὐκ ἔγνωσαν ὅτι τὸν πατέρα αὐτοῖς 


14 ἡ μαρτυρία μου ἀληθής ἐστιν 24 ἐγὼ εἰμί ‘ 25 ὑμῖν. 


208 KATA IOQANHN VIL 


> > ξ 3 ~ C7 ς ΄ τὴ «" 
ἔλεγεν. εἰπεν οὖν ὁ ἴησους ΡῈ ὑψώσητε τὸν υἱὸν 28 
τοῦ ἀνθρώπου, τότε γνώσεσθε ὅτι ᾿ ἐγώ εἰμ: δ, καὶ ἀπ᾽ ἐ- 
κ 
μαυτοῦ ποιῶ οὐδέν, ἀλλὰ καθὼς ἐδίδαξέν με ὁ πατὴρ 
“- lo A ς f 3 3 ~ 3 / 3 > 
ταῦτα λαλῶ. καὶ ὁ πέμψας pe μετ᾽ ἐμοῦ ἐστίν: οὐκ ἀ- 29 
“ ΄ 4 vA 3 Ν 8 > | 3 lod lon U 
φῆκέν pe μόνον, ὅτι ἐγὼ τὰ ἀρεστὰ αὐτῷ ποιῶ παν- 
lad 3 ΄“- a N 3 , 5 > 
tore. Tavta αὐτοῦ λαλοῦντος πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς av- 30 
, a > ε ΡῚ a A 4 
τὸν. ἔλεγεν οὖν ὁ ᾿Ιησοῦς πρὸς τοὺς ment 31 
Ι 3 ΄“ 3 , 2 \ ς “΄“΄ / > ~ , 
στευκότας αὐτῷ ‘lovdatovs ᾿Εὰν ὑμεῖς μείνητε ἐν τῷ Xo- 
~~ 3 ἴω a) ~ ΄ ’ Ν 7 
γῳ τῷ ἐμῷ, ἀληθῶς μαθηταί μού ἐστε, καὶ γνώσεσθε 5: 
‘ IX 60 Α ¢ iv 16 aN θ , ca > AG x 
τὴν ἀλήθειαν, καὶ ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς. ἀπεκρί- 33 
Α Ae ὦ , > , - Α > A 
θησαν πρὸς αὐτόν Σπέρμα ᾿Αβραάμ ἐσμεν καὶ οὐδενὶ 
, , ~ \ , [τ 3 , 
δεδουλεύκαμεν πώποτε: πῶς σὺ λέγεις ὅτι ᾿Ἐλεύθεροι 
f 5 ’ 2 “ € 3 “ 3 Ἁ 32 \ 
γενήσεσθε; ἀπεκρίθη αὐτοῖς [ὁ] Ἰησοῦς ᾿Αμὴν ἀμὴν 34 
ε / an ς A ‘ a , 3 
λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν δοῦλός ἐστιν 
[τῆς ἁμαρτίας]: ὁ δὲ δοῦλος οὐ μένει ἐν τῇ οἰκίᾳ εἰς τὸν 
fis ἁμαρτίας] ὁ U μένει ἐν τῇ οἰκίᾳ εἰς τὸν 35 


> [2 ὍΝ 
ἐλευθερώσῃ, ὄντως ἐλεύθεροι ἔσεσθε. οἶδα ὅτι σπέρμα 37 
᾿Αβραάμ ἐστε: ἀλλὰ ζητεῖτέ με ἀποκτεῖναι, ὅτι ὁ λόγος 
ὁ ἐμὸς οὐ χωρεῖ ἐν ὑμῖν. ἃ ἐγὼ ἑώρακα mapa τῷ πα- 38 
τρὶ λαλῶ: καὶ ὑμεῖς οὖν ἃ ἠκούσατε παρὰ τοῦ πατρὸς 
3 
ποιεῖτε. ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπαν αὐτῷἠς Ὃ πατὴρ ἡμῶν 39 
4 2 - a a 
᾿Αβραάμ ἐστιν. λέγει αὐτοῖς [Ὁ] Ἰησοῦς Ei τέκνα τοῦ 
A 33, er \ = PG A 
᾿Αβραάμ ἐστε, τὰ ἔργα Tov ᾿Αβραὰμ ‘motetre'’s viv δὲ 40 
vad > ~ of ἃ \ ἐ 0 
ζητεῖτέ με ἀποκτεῖναι, ἄνθρωπον os τὴν ἀλήθειαν ὑμῖν 
, ἃ a» Α ~ ΄ lot > Ἁ 
λελάληκα ἣν ἤκουσα παρὰ τοῦ θεοῦ: τοῦτο ᾿Αβραὰμ 
> , ς “ “ “ “ 
οὐκ ἐποίησεν. ὑμεῖς ποιεῖτε τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς ὑμῶν. 41 
εἶ 3. τος Ἥ “ 5 , ra3 3 6 le [χά 
imay αὐτῷ μεῖς ἐκ πορνείας οὐκ ἐγεννήθημεν " eva 
, », Ν , 3 2 a ς > n > 
πατέρα ἔχομεν τὸν θεόν. εἶπεν αὐτοῖς [ὁ] Ἰησοῦς i 42 
ε \ “ > ΡῚ a “Δ Q an 
ὁ θεὸς πατὴρ ὑμῶν ἦν ἠγαπᾶτε ἂν ἐμέ, ἐγὼ yap ἐκ τοῦ 
θ ~ 35 A “ ? A A 3 2 3 ΄“ 3 , 
εοῦ ἐξῆλθον καὶ new: οὐδὲ yap dm ἐμαυτοῦ ἐλήλυθα, 
5 > n ps \ A 
ἀλλ᾽ ἐκεῖνός Re ἀπέστειλεν. διὰ τί τὴν λαλιαν τὴν ἐμὴν 43 
οὐ γινώσκετε; ὅτι op δύνασθε ἀκούειν τὸν λόγον τὸν ἐμόν. 
ὑμεῖς ἐκ τοῦ πατρὸς τοῦ διαβόλου ἐστὲ καὶ τὰς ἐπιθυμίας 44 


-΄-- 


28 ἐγὼ εἰμί 39 ἐποιεῖτε 41 οὐ γεγεννήμεθα. 


ν" 


Ὶ hehe 


aA ἢ εχ , Y \ 5. a4 Φ- ΠΕΣ. ἐκ Caliey . - 
αἰῶνα" Ο υἱὸς μενξει εις TOV At@vVa, εα»ν OVUY O VLOS upas 36 δ 


VU IX KATA IQANHN 209 


a \ c ~ , “" 3 »“» > 
τοῦ πατρὸς ὑμῶν θέλετε ποιεῖν. ἐκεῖνος ἀνθρωποκτό- 
> 343 > a } > 5 ) , 3 2 “ 
vos ἦν ἀπ ἀρχῆς, καὶ ἐν τῇ ἀληθείᾳ οὐκ ἔστηκεν, ὅτι 
ἊΝ Ἄγε ἦν » ἘΔ > » κ “ a \ a > a 
οὐκ ἔστιν ἀλήθεια ἐν αὐτῷ. ὅταν λαλῇ τὸ ψεῦδος, ἐκ τῶν 
7 ~ of , 5) \ «ι € ‘ ’ ~ ἡ ἃ 
45 ἰδίων λαλεῖ, ὅτε ψεύστης ἐστὶν καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ. ἐγὼ 
δ νὼ \ 3 / , > ’ , , > ¢ ~ 
46 δὲ ὅτι τὴν ἀλήθειαν λέγω, ov πιστεύετέ μοι. Tis ἐξ ὑμῶν 
» , \ «ς , > > ’ , A , 
ἐλέγχει με περὶ ἁμαρτίας; εἰ ἀλήθειαν λέγω, διὰ τί 
a , 4 6 “Δ » “ “ \ Crk ΄“ 
47 ὑμεῖς οὐ πιστεύετέ μοι; ὁ ὧν ἐκ τοῦ θεοῦ τὰ ῥήματα τοῦ 
~ > \ a “ > > , a na ΄“ 
θεοῦ ἀκούει: διὰ τοῦτο ὑμεῖς οὐκ ἀκούετε ὅτι ἐκ τοῦ θεοῦ 
> > , > , Chas 5 Ν S bee > 
48 οὐκ ἐστέ. ἀπεκρίθησαν ot ᾿Ιουδαῖοι καὶ εἶπαν αὐτῷ Ov 
 κ“ ,ὕ ς a ¢ , 3; A \ , 
καλῶς λέγομεν ἡμεῖς ὅτι Σαμαρείτης εἰ σὺ καὶ δαιμόνιον 
»Ἤ} 3 Ve > a > \ , > + > A 
49 ἔχεις; ἀπεκρίθη ‘Ingots ᾿Εγὼ δαιμόνιον οὐκ ἔχω, ἀλλὰ 
΄σ 4A ’ Ἁ € “ » / » A > 
50 τιμῶ TOY πατέρα pov, Kal ὑμεῖς ἀτιμάζετέ με. ἐγὼ δὲ οὐ 
“ Ἁ , dl ς ~ Ἁ , 3 \ 
5I "re τὴν δόξαν sional abi oe ζητών τὸ Αμὴν 
ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐάν τις τὸν ἐμὸν λόγον τηρήσῃ, θάνατον 
52 OU μὴ θεωρήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα. εἶπαν αὐτῷ οἱ "Iov- 
δαῖοι Νῦν ἐγνώκαμεν ὅτι δαιμόνιον ἔχεις. Gnade ἀπέ- 
rd “ \ A , 3 ’ A 
θανεν καὶ οἱ προφῆται, καὶ ov λέγεις “Eav τις τὸν 
, , ᾽ A ? , A 
λόγον μου τηρήσῃ, ov μὴ γεύσηται θανάτου eis τὸν 
oA A \ ’ > “ aN ς “ > , fod 
53 αἰῶνα: μὴ σὺ μείζων εἰ τοῦ πατρὸς ἡμῶν ᾿Αβραάμ, ὅστις 
\ ¢ > > , / 
ἀπέθανεν; καὶ ot προφῆται ἀπέθανον. τίνα σεαυτὸν 
nr > , 3 “ > \ 3 \ , » , € 
54 ποιεῖς; ἀπεκρίθη Ἰησος Ἐὰν ἐγὼ δοξάσω ἐμαυτόν, ἡ 
δόξ ᾽δέν ἐστιν: ἔ ) πατή ) δοξαζ 
ofa μου οὐδέν ἐστιν: ἔστιν ὁ πατήρ μου ὁ δοξάζων με, 
a € “ ? 4 fe A Chee a1. 69 , \ > > , 
55 OV ὑμεῖς λέγετε OTL θεὸς ὑμῶν ἐστίν, Kal οὐκ ἐγνώκατε 
Tee δὼ A S Ses A di o 2 > > 
αὐτόν, ἐγὼ δὲ oda αὐτὸν: κἂν εἴπω ὅτι οὐκ οἶδα αὐ- 
, ᾿ἦ a tc ioa , 3 \ ὯΝ pa Q 
TOV, ἔσομαι ὅμοιος ὑμῖν ψεύστης: ἀλλὰ οἶδα αὐτὸν καὶ 
\ / 3 “ a 3 A ¢ \ ς “ 9 
56 τὸν λόγον αὐτοῦ τηρῷ ᾿Αβραὰμ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἠγαλ- 
, or > EN ς \ See a: > 
λιάσατο wa iy τὴν ἡμέραν τὴν ἐμήν, Kal εἶδεν καὶ 
, > > 9 r \ > / 
57 ἐχάρη. εἶπαν οὖν of ᾿Ιουδαῖοι πρὸς αὐτόν ἹΠεντήκοντα 
᾿ + + \ > A fc? Ἢ 3 3 a 
58 €T] οὕπω ἔχεις Kat Αβραὰμ ᾿ἑώρακας ; εἶπεν αὐτοῖς 
> » 3 \ 3 \ , ca A 3 \ , 
Ingovs Apny ἀμὴν λέγω ὑμῖν, πρὶν ᾿Αβραὰμ γενέσθαι 


SN Diet > > , “ , δι. εὶς 
59 ἐγω εἰμί. ἦραν οὖν λίθους ἵνα βάλωσιν ἐπ᾽ αὐτόν" 
> r “ »“ Qn 
Ιησοῦς δὲ ἐκρύβη καὶ ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ ἱεροῦ. 
\ , i + A 2 r 
I Kat παράγων εἰδεν ἄνθρωπον τυφλὸν ἐκ γενετῆς. 
54 Θεὸς ἡμών 57 ἑωρακέν σε 


Β 


4. 


“ Υ̓ >) 


210 KATA IOQANHN 1X 


4 3 ’ ὌΨΙΝ «ς Ἁ >] a ’ 
καὶ προ σαν αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες Ῥαββεί, 2 
τίς ἥμαρτεν, οὗτος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἵνα τυφλὰν γεννηθῇ 
ἀπεκρίθη Ἰησοῦς Οὔτε οὗτος ἥμαρτεν οὔτε οἱ γονεῖς 
αὐτοῦ, ἀλλ᾽ ἵνα φανερωθῇ, τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ ἐν αὐτῷ. 
ἡμᾶς δεῖ ἐργάζεσθαι τὰ ἔργα τοῦ πέμψαντός με “éws' 
ἡμέρα ἐστίν" ἔρχεται νὺξ ὅτε οὐδεὶς δύναται ἐργάξεσθαι. 
ὅταν ἐν τῷ κόσμῳ ὦ, φῶς εἰμὶ τοῦ κόσμου. ταῦτα εἰπὼν 
ἔπτυσεν χαμαὶ καὶ ἐποίησεν πηλὸν ἐκ τοῦ πτύσματος, καὶ 
᾿ἐπέθηκεν' αὐτοῦ τὸν πηλὸν ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ 
εἶπεν αὐτῷ Ὕπαγε νίψαι εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ 
ΐ γ ὴ μβήθραν τοῦ 
U ἃ 7 3 > 3 -- “. 
Σιλωάμ (ὃ ἑρμηνεύεται ᾿Απεσταλμένος) ἀπῆλθεν οὖν καὶ 
5 3 
ἐνίψεατο, καὶ ἦλθεν βλέπων. Οἱ οὖν Lagan καὶ 
οἱ θεωροῦντες αὐτὸν τὸ πρότερον ὅτι προσαίτης ἦν ἔλεγον 
Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ καθήμενος καὶ προσαιτῶν; ἄλλοι ἔλε- 
γον ore Οὗτός ἐστιν’ ἄλλοι ἔλεγον Οὐχί, ἀλλὰ coves 
3 ~ 3 , 2 “ ys 7 3 ᾽ > 
αὐτῷ ἐστίν. ἐκεῖνος ἔλεγεν ὅτι de εἰμι. ἔλεγον οὖν 
>) n~ 
αὐτῷ Πῶς [οὖν] ἠνεῴχθησάν σου οἱ ὀφθαλμοί; ἀπε- 
/ 
κρίθη ἐκεῖνος ‘O ἄνθρωπος ὁ λεγόμενος Ἰησοῦς πηλὸν 
ἐποίησεν καὶ ἐπέχρισέν μου τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ εἶπέν μοι 
σ 
ὅτι Ὕπαγε εἰς τὸν Σιλωὰμ καὶ νίψαι: ἀπελθὼν οὖν καὶ 
νιψάμενος ἀνέβλεψα. καὶ εἶπαν αὐτῷΩ,ρ: Ποῦ ἐστὶν ἐκεῖ- 
νος; λέγει Οὐκ οἶδα. ᾿Αγουσιν αὐτὸν πρὸς 
τοὺς Φαρισαίους τόν ποτε τυφλόν. ἦν δὲ σάββατον ἐν ἧ 
ἡμέρᾳ τὸν πηλὸν ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἀνέφξεν αὐτοῦ 
τοὺς ὀφθαλμούς. πάλιν οὖν ἡρώτων αὐτὸν καὶ οἱ Φαρι- 
σαῖοι πῶς ἀνέβλεψεν. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς Πηλὸν ἐπέθη- 
κέν μου ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ ἐνιψάμην, καὶ βλέπω. 
ἔλεγον οὖν ἐκ τῶν Φαρισαίων tives Οὐκ ἔστιν οὗτος παρὰ 
“ qd \ al of 
θεοῦ ὁ ἄνθρωπος, ὅτι τὸ σάββατον οὐ τηρεῖ. ἄλλοι [δὲ] 
- ΄σ , 2, ς \ πὸ 
ἔλεγον Πῶς δύναται ἄνθρωπος ἁμαρτωλὸς τοιαῦτα ση- 


“ ΄ , 3 3 3 ae > 
€lQ@ ποιίιειν: καὶ σχισμα V εν αὔὕτοις. λέ ουσιν ουν 
? . 


΄- ΄ Ἁ a 
τῷ τυφλῷ πάλιν Ti σὺ λέγεις περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἠνέῳξέν 
L a & 
\ > ’ « \ 3 ad ’ > , 
gov τοὺς ὀφθαλμούς; ὁ δὲ εἶπεν bre Προφήτης ἐστίν. 


40s ὁ 6 ἐπέχρισεν 


3 


8 


Io 


It 


ΤΣ 


15 


16 


ΙΧ KATA IQANHN 211 


5) edi g a ¢ > ~ Ν δι τὰ “ 3s 
18 Οὐκ ἐπίστευσαν οὖν οἱ ᾿Ιουδαῖοι περὶ αὐτοῦ ὅτι ἦν 
\ ae “ “ » ’ὔ 4 ΄σ 
τυφλὸς καὶ ἀνέβλεψεν, Ews ὅτου ἐφώνησαν τοὺς γονεῖς 
5 “ “ > , A 3 , 93 A , 
19 αὐτοῦ τοῦ ἀναβλέψαντος καὶ ἠρώτησαν αὐτοὺς λέγοντες 
4 ’ 5 ¢c c\ ς “ ἃ ς a , σ A b] 
Οὗτος ἐστιν ὁ υἱὸς υμῶν, ὃν ὑμεῖς λέγετε OTL τυφλὸς ἐγεν- 
, “ 3 , >} 3 5 r 
Ὡο νήθη; πῶς οὖν βλέπει ἄρτι; ἀπεκρίθησαν οὖν οἱ γονεῖς 
> “ \ > ᾿ τ Sis ¢ Cad 
αὐτοῦ καὶ εἶπαν - Οἴδαμεν ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς ἡμῶν 
o \ 3 / “" Ἁ “ ΄ ΟῚ f 
οι kal ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη: πῶς δὲ νῦν βλέπει οὐκ οἴδαμεν, 
aA / 3 oN \ > ‘ ς a 3 ᾿ 
ἢ τίς ἤνοιξεν αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἡμεῖς οὐκ οἴδαμεν" 
ἥν | 3 , aN A av Jae N Ae “ λ λ 
αὐτὸν ἐρωτήσατε, ἡλικίαν ἔχει, αὐτὸς περὶ ἑαυτοῦ λαλήσει. 
a“ > ς “ > mee 5) ~ \ , 
22 ταῦτα εἶπαν οἱ γονεῖς αὐτοῦ ὅτι ἐφοβοῦντο τοὺς Ἰουδαίους, 
a+ \ ΄ Ch 9) io) e a? 35 BN € 
ἤδη yap συνετέθειντο οἱ ᾿Ιουδαῖοι iva ἐάν Tis αὐτὸν ὁμολο- 
, , > , 4 \\ Ci 
23 γήσῃ Χριστόν, ἀποσυνάγωγος γένηται. διὰ τοῦτο οἱ 
an ΕῚ A 5 “ ¢ , » ara ime) 4 
γονεῖς αὐτοῦ εἶπαν ὅτι Ηλικίαν ἔχει, αὐτὸν ᾿ ἐπερωτή- 
τ: 3 , 3 \ 2 3 , 4 3 
24 cate. Ἑφωνησαν οὖν τὸν ἄνθρωπον ἐκ δευτέρου ὃς ἦν 
on ὯΝ ’ la 4 ’ n ΄ rn » 
τυφλὸς καὶ εἶπαν αὐτῷ Δὸς δόξαν τῷ θεῷ: ἡμεῖς οἴδα- 
of τ es eee τα oP > 
25 μεν OTL οὗτος ὁ ἄνθρωπος ἁμαρτωλός ἐστιν. ἀπεκρίθη 
> Ce om a ἐ , ᾿ » IN ἁ > σ 
οὖν ἐκεῖνος Et ἁμαρτωλὸς ἐστιν οὐκ οἶδα' ev οἶδα ὅτι 
\ \ 3) 2) 3 5. ee , 
οὁ τυφλὸς ὧν ἄρτι βλέπω. εἶπαν οὖν αὐτῷ Τί ἐποίησέν 
a >/ , \ 3 , 2 , 3 
27 σοι; πῶς ἤνοιξέν σου τοὺς ὀφθαλμούς; ἀπεκρίθη αὐ- 
val 5 ΕἾ αν + \ b) > , ΣΙ ἃ , , 
τοῖς Eimoy ὑμῖν ἤδη καὶ οὐκ ἠκούσατε: Ti ' πάλιν θέλετε 
> / \ \ ς ~ , ? oe \ la 
ἀκούειν; μὴ Kal ὑμεῖς θέλετε αὐτοῦ μαθηταὶ γενέσθαι; 
\ ) , 5. \ ἘΣ ‘ \ aes , 

28 kal ἐλοιδόρησαν αὐτὸν Kal εἶπαν Σὺ μαθητὴς εἶ ἐκείνου, 
« ΄σ 4 ~ , 3 A , € ΄ . 3 ¢ 
29 ἡμεῖς δὲ TOU Μωυσέως ἐσμὲν μαθηταί: ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι 

- ; ς “ 3 937 , 
Μωυσεῖ λελάληκεν ὁ θεός, τοῦτον δὲ οὐκ οἴδαμεν πόθεν 
> , 3 , ©) “yp: \ 5 9 a 3 , 
30 ἐστίν. ἀπεκρίθη ὁ ἄνθρωπος καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ἔν rov- 

\ \ , σ΄ ¢ “ 3 δ , 
τῷ γὰρ. τὸ θαυμαστόν ἐστιν ὅτι ὑμεῖς οὐκ οἰδατε πόθεν 
3 , \ a ,ὕ ἃ 5 , ww “ ¢€ 
31 ἐστίν, Kal nvoisév μου τοὺς ὀφθαλμούς. οἴδαμεν ὅτι ὁ 
\ ς a 3 ae / δ» Ὁ δὲν 6 \ 3 \ 
θεὸς ἁμαρτωλῶν οὐκ ἀκούει, ἀλλ᾽ ἐᾶν τις θεοσεβὴς ἡ καὶ 
3 “ a 3 + 3 ΄σ 5“ “5 ’ A 
32 TO θέλημα αὐτοῦ ποιῇ τούτου ἀκούει. ἐκ τοῦ αἰῶνος οὐκ ἢἡ- 
’ ¢ 3 , , 3 A “ ΄ 
κούσθη ὅτι ἠνέῳ ξέν ns ὀφθαλμοὺς τυφχοῦ γεγεννημέ- 

9 3 - “ oe 

33 vou: εἰ μὴ ἣν οὗτος παρὰ θεοῦ, οὐκ ἠδύνατο ποιεῖν οὐδέν. 
> , Ἢ 3 Spans > ¢ , q 3 , 
34 ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπαν αὐτῷ Ἔν αμαρτίαις σὺ ἐγεννή- 
“ \ 4 , [4 A Ἁ 5 , “ΡΠ N 
Ons ὅλος, καὶ ov διδάσκεις ἡμᾶς; Kat ἐξέβαλον αὐτὸν 


23 ἐρωτήσατε 27 οὖν 


P2 


212 ,_' 2. Kea ‘ “Ix 


3 “ Ω , ΕἾΝ ἣ 
ἔξω. Ἤκουσεν Ingots ὅτι ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω, 35 
\ oh 2 5 \ , 9 A ελ “ » ΄ 
καὶ evp@y αὐτὸν εἶπεν Σὺ πιστεύεις εἰς τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώ- 
Cc > , Σ᾽ κα Α΄ Ὁ Ν fe a a ΄ es. 
mov; ἀπεκρίθη ἐκεῖνος [καὶ εἶπεν] Καὶ ris ἐστιν , Κύριε, ἵνα 36 
4 3 > 4 Ss 3 “ ΣΙΝ.) ~ / 
πιστεύσω εἰς αὐτὸν; εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς Καὶ ἑώρακας 37 
A ς ΄ 4 a lon 
αὐτὸν καὶ ὁ λαλῶν pera σοῦ ἐκεῖνός ἐστιν. ὁ δὲ ἔφη Πι- 58 
U / 3 ~ > > “ 
στεύω, κύριε: καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ. καὶ εἶπεν ὁ ᾿Ιησοῦς 39 
ἘῚ ’ > A > A , “ ANG a ς Α 
ἰς Κρίμα ἐγὼ εἰς τὸν κόσμον τοῦτον ἦλθον, ἵνα οἱ μὴ 
βλέποντες βλέπωσιν καὶ οἱ βλέποντες τυφλοὶ γένωνται. 40 
2, κ , a 2 > a » 
Ηκουσαν ἐκ τῶν Φαρισαίων ταῦτα of per’ αὐτοῦ ὄντες, καὶ 
> 5 κα A en eee as) > Nae ¢ 
εἶπαν αὐτῷ Μη kat ἡμεῖς τυφλοί ἐσμεν; εἶπεν αὐτοῖς [ὁ] 4x 
> ~ ie) , 3 > KN ᾿ ς “σ΄ \ v4 
Inoovs Et τυφλοὶ ἦτε, οὐκ ἂν εἴχετε ἁμαρτίαν: νῦν δὲ λέγε- 
“ , Fest , πὰς δ a, 3 
τε ὅτι Βλέπομεν: ἡ ἁμαρτία ὑμῶν μέν. — \ — Ag 
δ aN , Coa ε \ ς , ΤῊΝ A a , 9 
μὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ μὴ εἰσερχόμενος διὰ τῆς θύρας εἰς 
\ a 70 i Ame 2 OES) , 2 τυ 
τὴν αὐλὴν τῶν προβάτων ἀλλὰ ἀναβαίνων ἀλλαχόθεν 
ee , a Ate’: 4 , ε eee , δ 
ἐκεῖνος κλέπτης ἐστὶν καὶ λῃστής: 6 δὲ εἰσερχόμενος διὰ 2 
a (fe ea , ? a , , ¢ Q i 
τῆς θύρας ποιμήν ἐστιν τῶν προβάτων. τούτῳ ὁ θυρωρὸς 3 
NN , a a > a 3 , \ 
ἀνοίγει, καὶ Ta πρόβατα τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούει, καὶ τὰ 
x , ee x house See 5 See + ¢ \ 
ἰδια πρόβατα φωνεῖ Kar ὄνομα καὶ ἐξάγει αὐτά. ὅταν τὰ 4 
yf ’ > , wa 3 ~ , \ \ 
wa πάντα ἐκβάλῃ, ἔμπροσθεν αὐτῶν πορεύεται, καὶ τὰ 
, > nw > “ σ΄ » \ \ > ee 
πρόβατα αὐτῷ ἀκολουθεῖ, ὅτι οἴδασιν τὴν φωνὴν αὐτοῦ" 
> 4 3 , 3 ‘6 , 
ἀλλοτρίῳ δὲ οὐ μὴ ἀκολουθήσουσιν ἀλλὰ φεύξονται - 
> 9d 3 “ ivf 3 dA ~ > , \ / 
am αὐτοῦ, OTL οὐκ οἰδασι τῶν ἀλλοτρίων τὴν φωνήν. 
3 3 a cy a “ τ 
Ταύτην τὴν παροιμίαν εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς: ἐκεῖνοι δὲ 6 
3 »»ὕ , > AL as » a 3 
οὐκ ἐγνωσαν τινα ἦν ἃ ἐλάλει αὐτοῖς. Εἶπεν 7 
3 ~ ς 3 “ 3 Ἁ 2 4 id ΕΣ γα, 3 fe εἶ ς 
οὖν πάλιν [ὁ] Ἰησοῦς ᾿Αμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐγώ εἰμι ἡ 
, a , , “ 3 δι, ὼς ΄, 
θύρα τῶν προβάτων. πάντες ὅσοι ἦλθον πρὸ ἐμοῦ κλέπται 8 
94 ‘ , Ny 3° Sia «4 , 
εἰσὶν καὶ λῃσταί: ἀλλ᾽ οὐκ ἤκουσαν αὐτῶν τὰ πρόβατα. 
» 4 3 ς , 3 » “ 5.» b>) 7 \ 
ἐγὼ εἰμι ἡ θύρα: dC ἐμοῦ ἐάν τις εἰσέλθῃ σωθήσεται καὶ 9 
> , ’ 9 , Ἐν ‘ ¢ + ¢ , 
εἰσελεύσεται καὶ ἐξελεύσεται καὶ νομὴν eupnoet. ὁ κλέ- τὸ 
> » > A. of , \ A a 2 ; 
πτης οὐκ ἐρχεται εἰ μὴ Wa κλέψῃ Kat θύσῃ Kal ἀπολέσῃ: 
BoM FG [χὰ 4 ᾿»,Ἰ \ \ » ; > 4 
ἐγὼ ἦλθον wa ζωὴν ἔχωσιν καὶ περισσὸν ἔχωσιν. Ἐγώ τι 
ε ς , 4 ¢€ \ Ἁ \ 
εἰμι ὁ ποιμὴν ὁ καλός: ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς τὴν ψυχὴν 
» ~ “ τ > A 
αὐτοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῶν προβάτων: ὁ μισθωτὸς καὶ οὐκ ὧν x2 


36 Καὶ τίς ἐστιν, ἔφη 


ἊΣ KATA ΤΩΑΝῊΝ 213 


, e 5 ᾿ὕ ‘ ’ a” ~ \ , 
ποιμήν, OV οὐκ ἔστιν τὰ πρόβατα ἴδια, θεωρεῖ τὸν λύκον 
> , \ > \ / 4 , : \ ς 
ἐρχόμενον καὶ ἀφίησιν τὰ πρόβατα καὶ φεύγει,-- καὶ ὁ 
/ ¢ , > Ὺ ad 
13 λύκος ἁρπάζει αὐτὰ καὶ σκορπίζει,- ὅτι μισθωτός ἐστιν 
\ > > ~ a Α 
14 καὶ οὐ μέλει αὐτῷ περὶ τῶν προβάτων. ἐγὼ εἰμι ὁ ποιμὴν 
ς ᾽ὔ \ \ \ , 
ὁ καλός, Kal γινώσκω Ta ἐμὰ Kal γινώσκουσί με τὰ ἐμά, 
\ , ς \ > \ \ 
15 Καθὼς γινώσκει με ὁ πατὴρ κἀγὼ γινώσκω τὸν πατέρα, καὶ 
TR , γ εἶτ a , ν΄ ἡ) , 
16 τὴν ψυχήν μου τίθημι ὑπὲρ τῶν προβάτων. καὶ ἄλλα πρό- 
ἃ 5 ’ “ 3 ΄ , ΄σ ΄ 
Bara ἔχω ἃ οὐκ ἔστιν ἐκ τῆς αὐλῆς ταύτης" κἀκεῖνα δεῖ με 
> an las lo 3 , / 
ἀγαγεῖν, καὶ τῆς φωνῆς pou ἀκούσουσιν, καὶ γενήσονται 
, , τ / \ ae ¢ \ > a 
17 μία ποίμνη, Εἷς TTOIMHN. δια τοῦτο με ὁ πατὴρ αἀγαπᾷᾳ 
a rp , \ , “ , , me 
ὅτι ἐγὼ τίθημι τὴν ψυχήν pov, wa πάλιν λάβω αὐτὴν. 
2a \ rs =F > A 8 δ᾽ ae rn 9 δ ΘΗΝ , > 4 > 
18 οὐδεὶς “ἦρεν αὐτὴν am ἐμοῦ, ἀλλ᾽ ἐγὼ τίθημι αὐτὴν a- 
3 3 rn 3 , wy ~ > , \ > , + 
π᾿ ἐμαυτοῦ. ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι αὐτήν, καὶ ἐξουσίαν ἔχω 
, -“" > / / \ 3 \ » A 
πάλιν λαβεῖν αὐτήν: ταύτην τὴν ἐντολὴν ἔλαβον παρὰ 
το τοῦ πατρός μου. Σχίσμα πάλιν ἐγένετο ἐν 
a x Nica er ee , 
20 τοῖς Ιουδαίοις διὰ τοὺς λόγους τούτους. ἔλεγον δὲ πολλοὶ 
5 > “ , ’ > ~ > , 
ἐξ αὐτῶν Δαιμόνιον ἔχει καὶ μαίνεται: τί αὐτοῦ ἀκούετε ; 
A yw - \ ¢ 7? 3 wy 3 
er ἄλλοι ἔλεγον Ταῦτα τὰ ῥήματα οὐκ ἔστιν δαιμονιζομένου" 
\ ᾿ς , “ 3 \ > nw 
μὴ δαιμόνιον δύναται τυφλῶν ὀφθαλμοὺς ἀνοῖξαι; 


> , , a3 / 9 n° ἢ 
22 Ἐγένετο τότε τὰ ἐνκαίνια ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις’ χει- 
No > ’ ς > “ > a a δ] ΤΣ 
23 μὼν ἦν, καὶ περιεπάτει [ὁ] Ἰησοῦς ἐν τῷ ἱερῷ ἐν τῇ 
~ a ~ ise Ἴ 515 SAN ς 5 a 
24 στοᾷ TOU Σολομῶνος. ᾿ἐκύκλωσαν οὖν αὐτὸν οἱ ‘lovdatoe 
\ ex 3 ~ ao 4 \ \ ¢ “ δὴ ᾿ 3 
καὶ ἔλεγον αὐτῷ Ἕως πότε τὴν Ψυχὴν ἡμῶν αἱρεις; εἰ 
\ ΕΝ: , Ser ers es , 9 κ 
25 σὺ εἶ ὁ χριστός, εἶπον ἡμῖν παρρησίᾳ. ἀπεκρίθη αὐτοῖς 
᾿ς a 5 a > ¢ α \ > , ὦ ack SEEN 
[6] Ἰησοῦς Εἶπον ὑμῖν καὶ οὐ πιστεύετε: τὰ ἔργα a ἐγὼ 
“ > ~ > , “ ’ “ al \ 
ποιῶ ἐν τῷ ὀνόματι TOU πατρὸς μου ταῦτα μαρτυρεῖ περὶ 
“ 3 Ν ς “ 3 , “ 3 3 A 5 “ 
26 ἐμοῦ: ἀλλὰ ὑμεῖς οὐ πιστεύετε, OTL οὐκ ἐστὲ ἐκ τῶν προ- 
“ ΄ A / \ » Α ΄“ los 
27) Barwv τῶν ἐμῶν. τὰ πρόβατα τὰ ἐμὰ τῆς φωνῆς μου 
a > A , > , \ > “ 
ἀκούουσιν, κἀγὼ γινώσκω αὐτά, καὶ ἀκολουθοῦσίν μοι, 
5 \ , > “- ‘ SZ \ 3 Ἁ > U 
28 κἀγὼ δίδωμι αὐτοῖς ζωὴν αἰώνιον, καὶ ov μὴ ἀπόλωνται 
A an > € SEN » os / 
eis Tov αἰῶνα, Kal οὐχ ἁρπάσει Tis αὐτὰ ἐκ τῆς χειρός 
ca , nme? ΕΣ a 
29 μου, ὁ πατήρ pov oO δέδωκέν μοι πάντων μεῖζόν ἐστιν. 


18 αἴρει 24 ἐκύκλευσαν 29 ὃς,, μείζων ἐστίν 


214 KATA IQANHN ΧΧΙ 


καὶ οὐδεὶς δύναται ἁρπάζειν ἐκ τῆς χειρὸς τοῦ πατρός: 


ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν. ᾿Ἐβάστασαν πάλιν λίθους οἱ Το 
Ἰουδαῖοι ἵνα i ees αὐτόν. ἀπεκρίθη αὐτοῖς 6 “In- 32 147: 


govs Πολλὰ é ἔργα ᾿ἔδειξα ὑμῖν καλὰ" ἐκ τοῦ μέν διὰ 
ποῖον αὐτῶν ἔργον ἐμὲ λιθάζετε ; ἀπεκρίθησαν αὐτῷ οἱ 33 
Ιουδαῖοι Περὶ καλοῦ ἔργου οὐ λιθάζομέν σε ἀλλὰ περὶ 
Βχασφημίας, καὶ ὅτι σὺ ἄνθρωπος ὧν ποιεῖς σεαυτὸν θεόν. 
ἀπεκρίθη αὐτοῖς [Ὁ] Ιησοῦὺς Οὐκ ἔστιν Mabie els ἐν 34 
τῷ γόμῳ ὑμῶν ὅτι ᾿Εγὼ elma Θεοί ἐστε; εἰ ἐκεί- 35 
νους εἶπεν θεοὺς πρὸς οὗς ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ἐγένετο, καὶ οὐ 
diverat oe ἡ γραφή, ὃν ὁ πατὴρ ἡγίασεν καὶ ἀπέ- 36 
4 Paced εἰς τὸν κόσμον ὑμεῖς λέγετε ὅτι Βλασφημεῖς, 
ὅτι εἶπον Ὑἱὸς τοῦ θεοῦ εἰμί; εἰ οὐ ποιῶ τὰ i 6 τοῦ 37 
πατρός μου, μὴ πιστεύετέ μου i δὲ ποιῶ, κἂν ἐμοὶ μὴ 38 
ἠφὀδλμ τοῖς ἔργοις πιστεύετε, ἵνα γνῶτε καὶ γινώσκητε, 
or ἐν ἐμοὶ ὁ πατὴρ ye ἐν TO πατρί. Ἔῤήτουν [ody] - 39 
"αὐτὸν πάλιν" πιάσαι: καὶ ἐξῆλθεν ἐκ τῆς χειρὸς αὐτῶν. 

Καὶ ἀπῆλθεν πάλιν πέραν τοῦ Ἰορδάνου εἰς τὸν τόπον 40 
ὅπου ἦν ᾿Ιωάνης τὸ πρῶτον βαπα καὶ ᾿ἔμενεν' ἐκεῖ. 
καὶ πολλοὶ ἦλθον πρὸς αὐτὸν καὶ ἔλεγον ὅτε ᾿Ἰωάνης 4x 
μὲν ΕΠ Ὲν Lindh δύ δος πάντα δὲ ὅσα εἶπεν Ἰωάνης 
περὶ τούτου ἀληθῆ ἦν. καὶ πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν 42 
ἐκεῖ. 

> Hy δὲ Fis ἀσθενῶν, Ad¢apos ἀπὸ Βηθανίας.ς ἐκ τῆς τ 
κώμης Μαρίας καὶ Μάρθας τῆς ἀδελφῆς αὐτῆς. ἦν δὲ 2 
Μαριὰμ ” ἀλείψασα τὸν κύριον μύρῳ καὶ ἐκμάξασα τοὺς 
πόδας αὐτοῦ ταῖς ὀῤιξὶν αὐτῆς, ἧς ὁ ἀδελιῴδι Λάξαρος 
ἠσθένει. ἀπέστειλαν οὖν αἱ ἀδελφαὶ πρὸς αὐτὸν ΛΕΥ͂ΘΕΣ 3 
σαι Κύριε, ἴδε ὃν φιλεῖς ἀσθενεῖ. ἀκούσας δὲ 6 Ἴη- 4 
σοῦς εἶπεν Αὕτη ἡ ἀσθένεια οὐκ ἔστιν πρὸς θάνατον 
ἀλλ᾽ ὑπὲρ τῆς δόξης τοῦ θεοῦ ἵνα δοξασθῇ ὁ υἱὸς τοῦ 
θεοῦ Ov αὐτῆς. ἠγάπα δὲ 6 Ἰησοῦς τὴν Μάρθαν καὶ s 
τὴν ἀδελφὴν αὐτῆς καὶ τὸν Λάζαρον. ὡς οὖν ἤκουσεν ὁ 


32 καλὰ ἔδειξα ὑμῖν 39 [παλιν] αὐτὸν 40 ἔμεινεν 


A 
f 


(17 


7 


. 7 


ἐ 


ΧΙ KATA IQANHN 215 


ov 4 6 ~ ’ ἊΝ » > e 3 δύ ξ , a 
ὅτι ἀσθενεῖ, τότε μὲν ἔμεινεν ἐν ᾧ ἦν τόπῳ δυο ἡμέρας 
=) Α “ ΄ a wy 3. ‘ 

7 ἔπειτα μετὰ τοῦτο λέγει τοῖς μαθηταῖς Αγωμεν εἰς τὴν 
> ᾽ , > “ ’ «ς s 
8 Ιουδαίαν πάλιν. λέγουσιν αὐτῷ ol μαθηταί PaBBei, 

΄ 5 ΄ , ξ 5 val 4 , € ‘ 

νῦν ἐζήτουν σε λιθάσαι οἱ ᾿Ιουδαῖοι, καὶ πάλιν ὑπάγεις 
ἂν κα > , BY rn > A , @ , > a [Sethe 

ἢ ἐκεῖ; ἀπεκρίθη Ιησοῦς Οὐχὶ δώδεκα wpal εἶσιν τῆς ηἡμέ- 
, A al Fal Ὁ » ’ “ Ν 

pas; ἐάν τις περιπατῇ ἐν τῇ ἡμέρᾳ, οὐ προσκόπτει, OTL τὸ 
“ ΓΟ ᾽ὔ , 5" ’ Cad 5 

10 pos TOU κόσμου τούτου βλέπει; ἐὰν δέ τις περιπατῇ ἐν 
yf ’ 3 “" 

τῇ νυκτί, προσκόπτει, ὅτι τὸ φώς οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ. 
, ς o 

τ ταῦτα εἶπεν, καὶ μετὰ τοῦτο λέγει αὐτοῖς Λάζαρος ὁ φιί- 
+ > tA 

dos Ov κεκοίμηται. ἀλλὰ πορεύομαι ἵνα ἐξυπνίσω αὐτόν. 

μ Sent] μ Ἵ 


zt > 5 ς ra) Ν ΩΣ ΚΟ Κύ 3 , w6n- 
12 εἰπαν οὖν οἱ μαθηταὶ αὐτῷ ύριε, εἰ κεκοίμηται σωθὴη 

’ 4 ς 3 lal A ~ ’ 3 ~ 
13 σεται. εἰρήκει δὲ ὁ Ἰησοῦς περὶ τοῦ Oavaroy avTou. 


> “ \ + ¢ Q a , Cau Ses , 
ἐκεῖνοι δὲ ἔδοξαν ὅτι περὶ τῆς κοιμήσεως τοῦ ὕπνου λέγει. 
, > > > “ “ , Se 
14 τότε οὖν εἶπεν αὐτοῖς ὁ ᾿ησοῦς παρρησίᾳ τ απέ- 
15 θανεν, καὶ χαίρω δι᾽ ὑμᾶς, ἵνα πιρτεύσῃηξε; ὅτε οὐκ ἤμην 
16 ἐκεῖ: ἀλλὰ ἄγωμεν πρὸς αὐτόν. εἶπεν οὖν Bones ὁ λεγό- 
μενος Δίδυμος τοῖς συνμαθηταῖς ἴἨλγωμεν καὶ ἡμεῖς ἵνα 
> , 5 9 “ 3 A 3 (omc) ΄ 
17 ἀποθάνωμεν μετ᾽ αὐτοῦ. Ἑλθὼν οὖν ὁ ᾿Ιησοῦς 
e δ κα ’ yf e ’’ wy 3 “ 
εὗρεν αὐτὸν τέσσαρας ἤδη ἡμέρας ἔχοντα ἐν TO μνημείῳ. 
Ψ . , 5 \ ~ > , ς SIGN , 
13 ἣν δὲ Βηθανία ἐγγὺς τῶν ᾿Ιεροσολύμων ὡς ἀπὸ σταδίων 
la 3 , 
19 δεκαπέντε. πολλοὶ δὲ ἐκ τῶν Ιουδαίων ἐληλύθεισαν πρὸς 
A , Ἁ \ e ’ Se N 
τὴν Μάρθαν καὶ Μαριὰμ ἵνα παραμυθήσωνται αὐτὰς 
\ ~ 9 a er. 2 , Sh oy cei, a 
πο περὶ. τοῦ ἀδελφοῦ. ἡ οὖν Mes οἰρη κοῦσεν. one Ἰησοῦς 
ἔρχεται ὑπήντησεν αὐτῷ: "Μαριὰμ᾽ δὲ ἐν τῷ οἴκῳ eae, 
or εἶπεν οὖν ἡ Μάρθα πρὸς Ἰησοῦν “Κύρις, εἰ" ἧς ὧδε 
22 οὐκ ἂν ἀπέθανεν ὁ ἀδελφός μου: καὶ νῦν οἶδα ὅτι ὅσα ἂν 
3 4 ἈΝ 4 ¢ / , , A Cys: r 
23 αἰτήσῃ τὸν θεὸν δώσει σοι ὁ θεὸς. λέγει αὐτῇ ὁ “Ingots 
ἽΛ ς ? , td 3 “ ς / 53 
24 ᾿Αναστήσεται 0 ἀδελφός σου. λέγει αὐτῷ ἡ Μάρθα Οἶδα 
“ en) > tan a ‘ ee, ς 
ὅτι ἀναστήσεται ἐν τῇ ἀναστάσει ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. 
5 οι δ 5 “ 3 (2 3 Cr a No GG , 
25 εἶπεν αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς Ἐγώ εἶμι ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ ζωή" 
260 πιστεύων εἰς ἐμὲ κἂν ἀποθάνῃ ζήσεζαι, καὶ πᾶς ὁ ζῶν 
καὶ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ ἀποθάνῃ εἰς τὸν αἰῶνα" πιστεύ- 


στα ἴω" 
27 €t$ τοῦτο; λέ ει αὐτῷ Nai KU Le: ἐ @ πεπίστευκα ὅτι 
7 € ? τ 9 


20 Μαρία 21 Ee 


216 KATA IQANHN ΧΙ 


ς 


σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ὁ εἰς τὸν κόσμον ἐρχόμενος. 

καὶ τοῦτο εἰποῦσα ἀπῆλθεν καὶ ἐφώνησεν Μαριὰμ mY 28 
ἀδελφὴν αὐτῆς λάθρᾳ εἴπασα ὯὋ διδάσκαλος peer καὶ 
φωνεῖ σε. wet} ε ὡς ἤκουσεν ἠγέρθη se καὶ ἤρχετο 29 Ὁ 
πρὸς αὐτόν" οὔπω δὲ ἐληλύθει ὁ Ἰησοῦς εἰς τὴν κώμην, 30 
ἀλλ᾽ ἦν ἔτι ἐν τῷ τόπῳ ὅπου ὑπήντησεν αὐτῷ ἡ Mapa. 

οἱ οὖν ᾿Ιουδαῖοι οἱ ὄντες μετ᾽ αὐτῆς ἐν τῇ οἰκίᾳ καὶ παρα: 31 
μυθούμενοι αὐτήν, ἰδόντες τὴν Μαριὰμ ὅτι ταχέως ἀνέστη 

καὶ ἐξῆλθεν, ἠκολούθησαν αὐτῇ δόξαντες ὅτι ὑπάγει εἰς τὸ 
μνημεῖον ἵνα κλαύσῃ ἐκεῖ. ἡ οὖν Μαριὰμ ὡς ἦλθεν ὃ ὅπου 32 
ἦν ᾿Ιησοῦς ἰδοῦσα αὐτὸν ἔπεσεν αὐτοῦ πρὸς τοὺς πόδας, 
λέγουσα αὐτῷ Κύριε, εἰ ἧς ὧδε οὐκ ἄν μου ἀπέθανεν ὃ 
ἀδελφός. Ἰησοῦς οὖν ὡς εἶδεν αὐτὴν κλαίουσαν καὶ τοὺς 33 
συνελθόντας αὐτῇ ᾿Ιουδαίους κλαίοντας ἐνεβριμήσατο τῷ 
πνεύματι καὶ ἐτάραξεν ἑαυτόν, καὶ εἶπεν Ποῦ τεθείκατε 34 
αὐτόν; λέγουσιν αὐτῷ Κύριε, ἔρχου καὶ ἴδε. ἐδάκρυ- 35 
σεν ὁ ‘Ingots. ἔλεγον οὖν οἱ Ιουδαῖοι Ἴδε πῶς ἐφίλει 36 
αὐτόν. τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν εἶπαν Οὐκ ἐδύνατο οὗτος 5; 
ὁ ἀνοίξας τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ τυφλοῦ ποιῆσαι ἵνα Kale 
οὗτος μὴ ἀποθάνῃ; ᾿Ιησοῦς. οὖν πάλιν ἐμβριμώμενος ἐν 38 
ἑαυτῷ ἔρχεται εἰς τὸ μνηβείον" ἣν δὲ σπήλαιον, καὶ λίθος τά α:, 
ἐπέκειτο ἐπ᾿ αὐτῷ. λέγει ὁ Ἰησοῦς Ἄρατε τὸν λίθον. 30 
λέγει αὐτῷ ἡ ἀδελφὴ τοῦ τετελευτηκότος Μάρθα Κύ- 
pie, ἤδη ὄζει, ΘΕΤἀρτλοςι yap ἐστιν. λέγει αὐτῇ ὁ Ἴη- 40 
σοῦς Οὐκ εἶπόν σοι ὅτι ἐὰν rime veg ὄψῃ τὴν δόξαν 

τοῦ θεοῦ; ἦραν οὖν τὸν λίθον. ὁ δὲ Ἰησοῦς ἦρεν TOUS 4x 
ὀφθαλμοὺς ἄνω καὶ εἶπεν Tati εὐχαριστῶ σοι ὅτι 
ἤκουσάς μου, ἐγὼ δὲ ἤδειν ὅτι πάντοτέ μου ἀκούεις" 42 
ἀλλὰ διὰ τὸν ὄχλον τὸν sds ga eden εἶπον ἵνα πιστεύσωσιν 

ὅτι σύ με ἀπέστειλας. καὶ ταῦτα εἰπὼν φωνῇ μεγάλῃ 43 
ἐκραύγασεν Λάξαρε, δεῦρο ἔξω. ἐξῆλθεν ὁ τεθνηκὼς 44 
δεδεμένος τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας κειρίαις, καὶ ἡ ὄψιος ἄπβαγί, “ 
αὐτοῦ σουδαρίῳ περιεδέδετο. λέγει [ὁ] ᾿Ιησοὺῦς αὐτοῖς \ ‘eis 


ΧΙ XII KATA IQANHN 217 


’ mw \ + πον « ’ 
45 Λύσατε αὐτὸν καὶ ἄφετε αὐτὸν ὑπάγειν. Πολ- 
‘ 3 " a > , ἐς Ὁ / \ 4 4 
λοὶ οὖν ἐκ τῶν ᾿Ιουδαίων, of ἐλθόντες πρὸς τὴν Μαριὰμ 
, ran 5 , 5 ae 2 tdi Cf 4 
46 καὶ θεασάμενοι ᾽δ ἐποίησεν, ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν' τινὲς 
ae. δα oon \ A , \ 5 
δὲ ἐξ αὐτῶν ἀπῆλθον πρὸς τοὺς Φαρισαίους καὶ εἶπαν 


> “ a rl] , > “ 4 > ¢€ 

47 AUTOLS ἃ ἐποίησεν ᾿Ιησοῦς. Συνήγαγον οὖν οἱ 
> a Ν ς “ , Ν 5 >? 
ἀρχιερεῖς Kal ot Φαρισαῖοι συνέδριον, Kai ἔλεγον Te 


“ a i> «ς ἢ 4 “ “ be 
48 ποιοῦμεν OTL οὗτος ὁ ἄνθρωπος πολλὰ ποιεῖ σημεῖα; ἐὰν 
3 a +N e , ’ » 
ἀφώμεν αὐτὸν οὕτως, πάντες πιστεύσουσιν εἰς αὐτόν, καὶ 
» ; ἔν en δὲ Maas εἶτα \ ᾿ , 
ἐλεύσονται οἱ Ῥωμαῖοι καὶ ἀροῦσιν ἡμῶν καὶ τὸν τόπον 


Ν ὯΝ ΄ 3... ὧὧῪ 4 nN 
49 καὶ TO ἔθνος. eis δέ τις ἐξ αὐτῶν Καιάφας, ἀρχιερεὺς ὧν 
45) 9 oN 
τοῦ ἐνιαυτοῦ. ἐκείνου, εἶπεν αὐτοῖς Ὑμεῖς οὐκ οἴδατε 


so οὐδέν, οὐδὲ λογίζεσθε ὃ ὅτι συμφέρει ὑμῖν ἵνα εἷς ἄνθρωπος 
ἀποθάνῃ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ καὶ μὴ ὅλον τὸ ἔθνος ἀπόλη- 
a τὴν ἐπείρα aA 3 > ’ ee igi a a 
51 Tat. Τοῦτο δὲ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ οὐκ εἶπεν, ἀλλὰ ἀρχιερεὺς ὧν 
es -S ay 9 , ¢ + > κε 
τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνου ἐπροφήτευσεν ὅτι ἔμελλεν Ἰησοῦς 
A 3 > “ » 
52 ἀποθνήσκειν ὑπὲρ τοῦ ἔθνους, καὶ οὐχ ὑπὲρ τοῦ ἔθνους 
’ > eae / A \ , ~ Ces 4 , 
μόνον, ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τὰ τέκνα τοῦ θεοῦ τὰ διεσκορπισμένα 
[χά 
53 συναγάγῃ εἰς ἕν. "Ar ἐκείνης οὖν τῆς ἡμέρας ἐβουλεύ- 
σαντο ἵνα ἀποκτείνωσιν αὐτόν. 
, , 3 Aa 
54 Ὃ οὖν Ἰησοῦς οὐκέτι παρρήσιᾳ περιεπάτει ἐν τοῖς Ἴου- 
, > \ aes 3 x 5 Ἁ , > \ a 
δαίοις, ἀλλὰ ἀπῆλθεν ἐκεῖθεν eis τὴν χώραν ἐγγὺς τῆς 
3 , 3 3 \ 4 , 3 ~ » \ 
ἐρήμου, eis ᾿Εφραὶμ λεγομένην πόλιν, κἀκεῖ ἔμεινεν μετὰ 


“ “ 3 Ν 3 A Ἁ My aA 3 , 
55 τῶν μαθητῶν. Hv δὲ ἐγγὺς τὸ πάσχα τῶν Ἰουδαίων, 
\ Sine \ 9 9 ἢ 5) n ’ 
καὶ ἀνέβησαν πολλοὶ εἰς ᾿Ιεροσόλυμα ἐκ τῆς χώρας 
“ Ud 4 ¢ [4 
56 πρὸ τοῦ πᾶσχα ἵνα ἁγνίσωσιν ἑαντούς. ἐζήτουν οὖν 


\ 3 a ν. ἡ rR , 9 cic Pa ae 
tov Inoovv καὶ ἔλεγον per ἀλλήλων ἐν τῷ ἱερῷ ἑστη- 
’ Ti ὃ low Cass A oe > iY ἔλθ 5 Ἁ ς A ν 
κότες Τί δοκεῖ υμῖν; ὅτι οὐ μὴ ἔλθῃ εἰς τὴν ἑορτήν; 
’ \ ¢ 3 ons \ i ~ > A 
57 δεδώκεισαν δὲ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ of Φαρισαῖοι ἐντολὰς 
“ » Aa ae Site , / , > 
wa ἐὰν τις γνῷ ποῦ ἐστὶν μηνύσῃ, ὅπως πιάσωσιν αὐ- 
¢ 
τόν. 
: 5 3 f A ἃ e Com “ , 3 
1 Ο οὖν Ἰησοῦς πρὸ ἐξ ἡμερῶν τοῦ πάσχα ἦλθεν εἰς 
, of > , ὰ » > σεν 5 pS 
Βηθανίαν, ὅπου ἦν Λάζαρος, ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν Ἰησοῦς. 


=) 2 > b) A ΄ ΡῚ aA Ἁ ¢ , , 
φέποιησαν οὖν αὐτῷ δεῖπνον ἐκεῖ, καὶ ἡ Μάρθα διηκόνει, 
ESTE 


ἃ 
"a ΥΊ ! > 8 45 4 
fs Ὁ oe, Peay Fe eee Ἔν Ἢ ee ae WT Rie Ae f G 
‘ J εἶ ee ES oF & & \ SF 2 Lit ef bof 3 εἰ = 1 ἐς A δ ee Sof & f ri B 


218 KATA IJQANHN χα 


ε 


ὁ δὲ Λάζαρος εἷς ἦν ἐκ τῶν ἀνακειμένων σὺν αὐτῷ: ἡ 

; 4 ρ 1 ; μ ΘΓ 

. ~ , / vo 
οὖν Μαριὰμ λαβοῦσα λίτραν μύρου νάρδου πιστικῆς πολυ- 
y Α ᾿ς Γ κ“Ἴ 9 Ps Brew e 
τίμου ἤλειψεν τοὺς πόδας [τοῦ] ᾿Ιησοῦ καὶ ἐξέμαξεν ταῖς 
\ XA N , nk. ς κ᾿ in if 5) ’ 5) 
θριξὶν αὐτῆς τοὺς πόδας αὐτοῦ ἡ δὲ οἰκία ἐπληρώθη ἐκ 

fn 3 σ΄“ a , , Ν 3 / c.f g 
τῆς ὀσμῆς τοῦ μύρου. λέγει [δὲ] ᾿Ιούδας ὁ ᾿Ισκαριώτης 4 
© r ΄“ 3 “ ς 4 >, 4 / A 
eis τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, ὁ μέλλων αὐτὸν παραδιδόναι Διὰ 5 

n ὲ 
τί τοῦτο τὸ μύρον οὐκ ἐπράθη τριακοσίων δηναρίων καὶ 
ἐδόθη πτωχοῖς; εἶπεν δὲ τοῦτο οὐχ ὅτι περὶ τῶν πτωχῶν 6 
+ δι τ > > ot , a Ν A ΄ 
ἔμελεν αὐτῷ ἀλλ᾽ ὅτι κλέπτης ἦν καὶ τὸ γλωσσόκο- 
ΕΝ \ , 2Ω > OF (eee 
pov ἔχων ta βαλλόμενα ἐβαάσταζεν. εἶπεν οὖν ὁ In- 7 

a“ yf > , [χὰ ΡῚ 4 ¢ , “ 5 
σοῦς Αφες BOTH, πα sais me Ee evrapun- 
σμοῦ βου τηρήσῃ αὐτό: τοὺς πτωχοὺς γὰρ πάντοτε ἔχετε 8 
μεθ' ἑαυτῶν, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε. Ἔγνω 9 
οὖν ὁ ὄχλος πολὺς ἐκ τῶν ᾿Ἰουδαίων ὅτι ἐκεῖ ἐστίν, καὶ 
=> “ e 
ἦλθαν οὐ διὰ τὸν Ἰησοῦν μόνον ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τὸν Aa- 

a a af 3 “ 2 ὔ A ¢ 
Capov ἴδωσιν ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. ἐβουλεύσαντο δὲ οἱ 10 

“ a 
ἀρχιερεῖς ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον ἀποκτείνωσιν, ὅτι πολ- τι 
λοὶ δ αὐτὸν ὑπῆγον τῶν ᾿Ιουδαίων καὶ ἐπίστευον εἰς τὸν 
Ἰησοῦν. 

a 4 
Τῇ ἐπαύριον 6 ὄχλος πολὺς ὁ ἐλθὼν εἰς τὴν ἑορτήν, τ 

5 ’ [χέ ἊΨ, 3 ca 2 3 ’ »ἢ» 
ἀκούσαντες ὅτι ἔρχεται ᾿Ιησοῦς εἰς Ιεροσόλυμα, ἔλαβον 13 

\ B of “ ’ \ ἐξῆλθ > [4 [4 > ~ 
τὰ Baia τῶν φοινίκων καὶ ἐξῆλθον εἰς ὑπάντησιν αὐτῷ, 
καὶ ἐκραύγαζον 

€ / 

CUCANNA, 
eYAorHMeNoc ὁ ἐρχόλλενος ἐν ONOMaTI Κυρίου, 
καὶ ὁ βασιλεὺς τοῦ σραήλ. 

ε , lane | 3 , i“ 
εὑρὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ὀνάριον ἐκάθισεν ἐπ᾽ αὐτό, καθώς 14 
ἐστιν γεγραμμένον 

a / / 
M8 φοβοῦ, θγγάτηρ Σιών": 15 
3 A ἐ ‘ » 
iAoy O BaciAeyc Coy Ερχετὰι, 
3 na “ἷῇ 
κἀθήλλενος ETT! ττῶλον ONOY. 
΄“ 3 yf 5 ΄“ ξς Q 4 ΄σ΄ > 3 ¢ 
Ταῦτα οὐκ ἔγνωσαν αὐτοῦ οἱ μαθηταὶ τὸ πρῶτον, ἀλλ᾽ ὃ- τό 
2 ῳ 2 a 4 3 a “ “ > Bad) > 
τε ἐδοξάσθη ᾿Ιησοῦς τότε ἐμνήσθησαν OTL ταῦτα ἣν ἐπ av- 


XII KATA JOANHN 219 


17 τῷ γεγραμμένα καὶ ταῦτα ἐποίησαν αὐτῷ. ᾿Ἐμαρτύρει 
οὖν ὁ ὄχλος ὁ ὧν per αὐτοῦ ὅτε τὸν Λάζαρον ἐφώνησεν 

18 ἐκ τοῦ μνημείου καὶ ἤγειρεν αὐτὸν ἐκ νεκρῶν. διὰ τοῦτο 
καὶ ὑπήντησεν αὐτῷ ὁ ὄχλος ὅτι ἤκουσαν τοῦτο αὐτὸν 

19 πεποιηκέναι τὸ σημεῖον. οἱ οὖν Φαρισαῖοι εἶπαν πρὸς 
ἑαυτούς Θεωρεῖτε ὅτι οὐκ ὠφελεῖτε οὐδέν: ἴδε ὁ κόσμος 
ὀπίσω αὐτοῦ ἀπῆλθεν. 

2 Ἦσαν δὲ Ἕλληνές τινες ἐκ τῶν ἀναβαινόντων ἵνα 


Ud ~ ΄ i>) i) nf 
οἱ προσκυνήσωσιν ἐν τῇ ἑορτῇ: οὗτοι οὖν προσῆλθαν Φι- 
lan > “ 
λίππῳ τῷ ἀπὸ Βηθσαιδὰ τῆς Ταλιλαίας, καὶ ἠρώτων 
δ ἊΝ ΄ ’ , \ > Ls 2 “ ᾿ἤ 
22 αὐτὸν λέγοντες Κύριε, θέλομεν τὸν ᾿Ιησοῦν ἰδεῖν. ἐἔρ- 


"“ 3 ’ - 
χεται 6 Φίλιππος καὶ λέγει τῷ ᾿Ανδρέᾳ: ἔρχεται ᾿Ανδρέας 
\ \ , ~ 39 la € iY > na 
23 καὶ Φίλιππος καὶ λέγουσιν τῷ Inoov. oO δὲ ᾿Ιησοῦς 
rn i¢ 2 - “ 
ἀποκρίνεται αὐτοῖς λέγων ᾿Ἐλήλυθεν ἡ ὥρα ἵνα δοξασθῇ 
ΕἾ ἴω ce « 
94 ὃ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπους ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ ὁ 
΄ : a 5 > ’ 
κόκκος τοῦ σίτου πεσὼν εἰς τὴν γῆν ἀποθάνῃ, αὐτὸς μόνος 
, ak aN Ἂν » 4 \ A . ΄ ς aA 
τῷ HENGE eur δὲ ἀποθάνῃ, πολυν καρπὸν φέρει. ὁ φιλῶν 
τὴν Ψυχὴν αὐτοῦ ἀπολλύει αὐτήν, καὶ ὁ μισῶν τὴν ψυχὴν 


αὐτοῦ ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ εἰς ζωὴν αἰώνιον Φυλάξει αὐτήν. 


26 ἐὰν ἐμοί τις διακονῇ ἐμοὶ ἀκολουθείτω, καὶ ὅπου εἰμὶ 
ἐγὼ ἐκεῖ καὶ ὃ διάκονος ὁ ἐμὸς ἔσται: ἐάν τις ἐμοὶ 
27 διακονῇ τιμήσει αὐτὸν ὁ πατήρ. νῦν ἡ Ψυχή MOY τετά- 
4 
Ράκτὰι, καὶ τί εἴπω; πάτερ, σῶσόν με ἐκ τῆς ὥρας 
? 3 \ \ a 3 
ταύτης. ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἦλθον εἰς τὴν ὥραν ταύτην. 
, , 4 Ng td > > \ 2 “ 
28 πάτερ, δόξασόν σου τὸ ὄνομα. ἦλθεν οὖν φωνὴ ἐκ τοῦ 
29 οὐρανοῦ Καὶ ἐδόξασα καὶ πάλιν δοξάσω. ὁ [οὖν] ὄχλος 
ε (4 \ a 3 , y+ \ 7 By 
ὁ ἑστὼς καὶ ἀκούσας ἔλεγεν βροντὴν γεγονέναι" ἄλλοι 
39 ἔλεγον “Ayyedos αὐτῷ λελάληκεν. ἀπεκρίθη καὶ εἶπεν 
Ἰησοῦς Οὐ δὲ ἐμὲ ἡ φωνὴ αὕτη γέγονεν ἀλλὰ δι ὑμᾶς. 
31 νῦν κρίσις ἐστὶν τοῦ κόσμου τούτου, νῦν ὁ ἄρχων τοῦ 
32 κόσμου τούτου ἐκβληθήσεται ἔξω: κἀγὼ ἂν ὑψωθῷ ἐκ 
33 τῆς γῆς, πάντας Axio πρὸς ἐμαυτόν. τοῦτο δὲ 
ἔλεγεν σημαίνων ἡ ποίῳ θανάτῳ ἤμελλεν ἀποθνήσκειν. 


*¢ wy byt 


220 KATA JOANHN xXit 


> , Φ 357 c Ρ, € - 5 , 3 “ 
ἀπεκρίθη οὖν αὐτῷ ὁ ὄχλοε Ἡμεῖς ἠκούσαμεν ἐκ τοῦ 34 
νόμου ὅτι ὁ χριστὸς μένει εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ πῶς λέγεις 

\ oe r [4 "“ 4 ελ “ 3 / , » 
σὺ ὅτι δεῖ ὑψωθῆναι τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου; τίς ἐστιν 
οὗτος ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου; εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἴη- 535 
σοῦς Ἔτι μικρὸν χρόνον τὸ φῶς ἐν ὑμῖν ἐστίν. περι- _ 

΄ e rh ὦ “΄“ + 2 4 4 ε “ / σελ nf a 
πατεῖτε ws TO φώς ἔχετε, ἵνα μὴ σκοτία ὑμᾶς καταλάβη, 9 δ᾿ 
καὶ ὁ περιπατῶν ἐν τῇ σκοτίᾳ οὐκ οἶδεν ποῦ ὑπάγει. 
¢€ \ ~ + i 3 A nm ¢ co \ 
ὡς TO Pas ἔχετε, πιστεύετε εἰς TO φῶς, ἵνα viol φωτὸς 36 

’ “ 3 , 3 “ A > 
γένησθε. Ταῦτα ἐλάλησεν ᾿Ιησοῦς, καὶ ἀπελ- 
θὼν ἐκρύβη ἀπ᾽ αὐτῶν. Τοσαῦτα δὲ αὐτοῦ σημεῖα πεποιη- 37 

4 9 3 an > > 5 , fod € 
κότος ἔμπροσθεν αὐτῶν οὐκ ἐπίστευον εἰς αὐτόν, ἵνα ὁ 38 

3 lad “ a Ss 
λόγος “Heatoy τοῦ προφήτου πληρωθῇ ov εἶπεν 
4 3 “ 3 “ ε nt 
Κύριε, τίς ἐπίοτεγοεν TH ἀκοῇ ἡμῶν; 
\ ε 3 / 

Kal ὁ BpaxiwNn Kypfoy τίνι ATTEKaAYDOH ; 

\ Ge => 
δια τοῦτο οὐκ ἠδύναντο πιστεύειν ὅτι πάλιν εἶπεν Ἦσαί- 39 
ας 

7] 3 na \ > \ > 

TETYPAWKEN AYTAN TOYC GHOadMOYC Kal ἐττώ- 40 

> a 
P@CEN AYTON TAN KapAian, 
ἵνὰ MH ἴλωοσιν τοῖς ὀφθδλλλοῖο Kal NOHCWCIN 
τῇ κὰρλίὰ Kal στράφῶοιν, 
/ 3 7 
Kal ἰδαολλὰι AYTOYC. 

- ὭΣ 3 , “ 5 \ , > A“ \ , 
Tavta εἶπεν Hoatas ὅτι εἶδεν τὴν δόξαν αὐτοῦ, καὶ ἔλά- 4t 
λησεν περὶ αὐτοῦ. Ὅμως μέντοι καὶ ἐκ τῶν ἀρχόντων 42 

A 3 , >) » , > 4 A \ , 
πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν, ἀλλὰ διὰ τοὺς Φαρισαίους 
οὐχ ὡμολόγουν ἵνα μὴ ἀποσυνάγωγοι γένωνται, ἠγά- 43 

\ \ , ἮΝ 9 ἢ A cx 5 \ 
moav yap τὴν δόξαν τῶν ἀνθρώπων μᾶλλον “ἤπερ᾽ τὴν 
a a ~ 4 F 
δόξαν τοῦ θεοῦ. Ἰησοῦς δὲ ἔκραξεν καὶ εἶπεν 44 
« , 3 ΛΩΝ 3 , > Jieeh 3 \ 3 A 
O πιστεύων eis ἐμὲ ov πιστεύει εἰς ἐμὲ ἀλλὰ εἰς τὸν 

, , Ν ς “ Pate ας “ \ , 
πέμψαντά με, καὶ ὁ θεωρῶν ἐμὲ θεωρεῖ τὸν πέμψαν- 45 

U 3 Α a 3 A / 3 / [τὰ ~ ς 
τὰ pe. ἐγὼ φῶς εἰς τὸν κόσμον ἐλήλυθα, ἵνα πᾶς ὁ 46 

4 ~ 5. Ὁ 
πιστεύων εἰς ἐμὲ ἐν τῇ σκοτίᾳ μὴ μείνῃ. καὶ ἐάν τίς 47 

3 , a ¢ , \ A , 3 A > 4 
μου ἀκούσῃ τῶν ῥημάτων καὶ μὴ φυλάξῃ, ἐγὼ ov κρίνω 

3 , > A » “ / A U > x σ΄ 
αὐτὸν, οὐ γὰρ ἦλθον ἵνα κρίνω τὸν κόσμον ἀλλ᾽ ἵνα 


43 ὑπὲρ 


XII XII KATA IOANHN 221 


, \ , ς > “ νας \ \ ’ \ 

48 σώσω TOY κῦσμον. ὁ ἀθετῶν ἐμὲ καὶ μὴ λαμβάνων τὰ 

Le ’ ᾿, \ , > , ς , A P 4 

βήματα μου ἔχει τὸν κρίνοντα αὐτόν: ὁ λόγος ὃν ἐλά- 

a ~ 38 “ , ς 3 \ 

49 Anoa ἐκεῖνος κρινεῖ αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ: ὅτι ἐγὼ 

᾽ > a > nN ἢ > > ς yi A > 

ἐξ ἐμαυτοῦ οὐκ ἐλάλησα, ἀλλ᾽ ὁ πέμψας pe πατὴρ av- 

’ >’ \ Md , » \ 4 , \ 

50 TOS μοι ἐντολὴν δέδωκεν τί εἴπω καὶ τί λαλήσω. καὶ 

> o ε > \ > a“ \ >) ots , 5 A io SiN 

οἶδα ὅτι ἡ ἐντολὴ αὐτοῦ ζωὴ αἰώνιός ἐστιν. ἃ οὖν ἐγὼ 
-“ 4 δ , ς σ aN 
λαλῶ, καθὼς εἴρηκέν μοι ὁ πατήρ, οὕτως λαλῶ. 


4 
: : - ~ , A pe) σὰ 
I ΠΡῸ AE ΤῊΣ EOPTHS τοῦ πάσχα εἰδὼς ὁ ᾿Ιησοῦς 
Ὁ > 3 ᾽ a ¢ “ a σα... a , , 
ὅτι ἦλθεν αὐτοῦ ἡ ὥρα ἵνα μεταβῇ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου 
\ A Cc ᾽ “ ‘ Ἁ ἊΝ LU 
πρὸς Tov πατέρα ἀγαπήσας τοὺς ἰδίους τοὺς ἐν τῷ κόσμῳ 
, , > #1 “ 

2 εἰς τέλος ἠγάπησεν αὐτούς. Καὶ δείπνου γινομένου, τοῦ δια- 
, 4 ’ [χὰ ΄ 9." Αἱ 
βόλου ἤδη βεβληκότος εἰς τὴν καρδίαν ἵνα παραδοῖ αὐτὸν 

γ 7 , 2 “ a A “ , » 
3 lovdas Σίμωνος ᾿Ισκαριώτης, εἰδὼς ὅτι πάντα ἔδωκεν 
αὐτῷ ὁ πατὴρ εἰς τὰ ipa i ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐξῆλθεν 
Ὁ O πατὴρ εἰς τὰς χεῖρας, καὶ ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐξῆ 
Ν A A \ ς ’ 3 a ’ A 
4 Kal πρὸς τὸν θεὸν ὑπάγει, ἐγείρεται ἐκ τοῦ δείπνου Kat 
, \ εἰ τἪ \ A , ΄ ς . 
τίθησιν τὰ ἱμάτια, καὶ λαβὼν λέντιον διέζωσεν ἑἕαυτόν' 
Ξ ’ “ » \ = \ » , δ 
5 εἰτα βαλλει ὕδωρ εἰς τὸν νιπτῆρα, καὶ ἤρξατο νίπτειν τοὺς 


ἴεν 


, A a \ > , a , > 

πόδας τῶν μαθητῶν καὶ ἐκμάσσειν τῷ λεντίῳ ᾧ ἣν 

, + > \ , , , > 

6 διεζωσμένος. εβχεξαι οὺν mpgs Σίμωνα Πέτρον. λέγει av- 

~ , “ 

γ τῷ Κύριε, σύ μου νίπτεις τοὺς πόδας; ἀπεκρίθη ᾿Ιησοῦς 

5 , 

καὶ εἶπεν αὐτῷ “Ὃ ἐγὼ ποιῶ σὺ οὐκ οἶδας ἄρτι, γνώσῃ 

8 δὲ μετὰ ταῦτας. λέγει αὐτῷ Πέτρος Οὐ μὴ νίψῃς μου 
A ~ 

τοὺς πόδας εἰς τὸν αἰῶνα. ἀπεκρίθη Ἰησοῦς αὐτῷ ᾿Ἐὰν 

3 A 

go pn νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος per’ ἐμοῦ. λέγει αὐτῴ 

Σίμων Πέτρος Κύριε, μὴ τοὺς πόδας μου μόνον ἀλλὰ 

«ς 
το Καὶ τὰς χεῖρας καὶ τὴν kepadyy. λέγει αὐτῷ Ἰησοῦς Ὁ 


λελουμένος οὐκ ἔχει χρείαν [εἰ μὴ τοὺς πόδα] sa , 


ἀλλ᾽ ἔστιν καθαρὸς ὅλος: καὶ ὑμεῖς καθαροί ἐ cure, ἀλλ᾽ οὐχὶ 
11 πάντες. ἤδει γὰρ τὸν παραδιδόντα αὐτόν: διὰ τοῦτο 
12 εἶπεν ὅτε Οὐχὶ πάντες καθαροί ἐστε. Ὅτε οὖν ἔνιψεν 


, 
1,2 πατέρα, -- ἀγαπήσας........««αὐτούς, -- καὶ 


222 KATA IQANHN XIII 


Ν AN 5 “ , Nef ΄ 5. a A” eee 
τοὺς πόδας αὐτῶν καὶ ἔλαβεν Ta ἱμάτια αὐτοῦ καὶ aveére- 
| 2 5) vos / / , C ὧν 
σεν, πάλιν' εἶπεν αὐτοῖς Τινώσκετε τί πεποίηκα ὑμῖν; 
a r € ’ ς , 
ὑμεῖς φωνεῖτέ pe Ὃ διδάσκαλος καί O κύριος, καὶ 
XG λέ Pes 4 ᾿ Φ ei ee Ψ Ch ἃς \ ὃ 
καλῶς λέγετε, εἰμὶ γάρ. εἶ οὖν ἐγὼ ἔνιψα υμῶν τοὺς πόδας 
“ 3 
6 κύριος καὶ ὁ διδάσκαλος, καὶ ὑμεῖς ὀφείλετε ἀλλήλων 
, Ἅ, ῇ c , \ » ec A ed ‘ 
νίπτειν τοὺς πόδας: ὑπόδειγμα yap ἔδωκα ὑμῖν wa καθὼς 
΄σ - a > \ pr τὰς c «a 
ἐγὼ ἐποίησα ὑμῖν καὶ ὑμεῖς IO CHAT Ga COON CERT λέγω ὑμῖν, 
οὐκ ἔστιν δοῦλος μείζων τοῦ κυρίου αὐτοῦ οὐδὲ ἀπόστολος 
μείζων τοῦ πέμψαντος αὐτόν. εἰ ταῦτα οἴδατε, μακάριοί 
΄“ > / ς ~ > A 3 
ἐστε ἐὰν ποιῆτε αὐτά. οὐ περὶ πάντων ὑμῶν λέγω" ἐγώ. οἶδα 
, 9 > o ς ἢ an ¢ 7 
τίνας ἐξελεξάμην: ἀλλ᾽ ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ ~O τρώ- 
\ “ 2 “ 5. ἐδ 5 \ δ / 

TWN MOY TON ἄρτον ἐπῆρεν ἐπ᾽ Eme τὴν TITEPNAN 
an > “ "<a 4 “ ω 
aYTOY. am ἄρτι λέγω ὑμῖν πρὸ τοῦ γενέσθαι, ἵνα πι- 
, ¢ 4 ¢ Γ-3 ΄ ΡῚ 7 δον : ἢ , 
στεύητε ὅταν γένηται ὅτι ἐγὼ εἶμι. ἀμὴν ἀμὴν λέγω 

A ’ , , 3. Ὁ ¢ 

ὑμῖν, ὁ λαμβάνων ἄν τινα πέμψω ἐμὲ λαμβάνει, ὁ δὲ ἐμὲ 

Ψ « \ U a 
λαμβάνων λαμβάνει τὸν πέμψαντα pe. Ταῦτα 
5 A > ΄“ 5 , an , 4 » , Q 
εἰπὼν Ἰησοῦς ἐταράχθη τῷ πνεύματι καὶ ἐμαρτύρησεν καὶ 

> > \ 5 ΩΝ ΄ ΕΟ or ὍΣ 2 Ἐς ὖν , 
εἶπεν ᾿Αμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει 
+ 3 > , € ᾿ A 3 ’ \ 
pe. ἔβλεπον eis ἀλλήλους οἱ μαθηταὶ ἀπορούμενοι περὶ 
3 ΡῚ a ~ “ > a > 
τίνος λέγεις. ἦν ἀναϊκείμανος εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἐν 
τῷ κόλπῳ τοῦ ᾿Ιησοῦ, ὃν ἡγᾶπτα [6] Ἰησοῦς" νεύει οὖν 
τούτῳ Σίμων Πέτρος καὶ λέγει αὐτῷ Εἰπὲ τίς ἐστιν περὶ 
οὗ never! ἀναπεσὼν ἐκεῖνος οὕτως ἐπὶ TO στῆθος τοῦ 
Ἰησοῦ λέγει αὐτῷ Κύριε, τίς ἐστιν; ἀποκρίνεται οὖν 
3 nr > - 7 : -π-π s \ , 
[Ὁ] Ἰησοῦς °Exeivos ἐστιν ᾧ ἐγὼ βάψω τὸ ψωμίον Kat δώ- 

3 “ , > U 

go αὐτῷ: βάψας οὖν [τὸ] ψωμίον λαμβάνει καὶ δίδωσιν 

3 4 v > ᾽ Ἁ Ν \ , 4 
Iovda Σίμωνος ᾿Ἰσκαριώτου. καὶ pera τὸ Ψωμίον τότε 
» “Ἃ > > ον ς “ , > Se Ἢ - 
εἰσῆλθεν eis ἐκεῖνον ὁ Σατανᾶς. λέγει οὖν avt@ Inoovs 


a lad , , a \ 3 ΄ς ΕΣ 

O ποιεῖς ποίησον τάχειον. τοῦτο [δὲ] οὐδεὶς ἔγνω 
~ > 4 , 5 3 ~ iN > ’ 

τῶν ἀνακειμένων πρὸς τί εἶπεν αὐτῷ" τινὲς γὰρ ἐδόκουν, 


2 Ν \ , > > , eg ΄, x κα 
ἐπεὶ τὸ γλωσσόκομον εἶχεν Ἰούδας, ὅτι λέγει αὐτῷ 
> > > es τὰ , w+ > \ ¢ “4 ΕἾ 

Ιησος <Ayopacoy ὧν χρείαν ἔχομεν εἰς τὴν ἐορτὴν, ἢ 


13 
14 


20 


21 


22 ᾧ 


23 
24 


25 


26 


27 


23 
29 


τοῖς πτωχοῖς ἵνα τι OO. λαβὼν οὖν τὸ ψωμίον ἐκεῖνος 
x D. μ 30 


3 ¢ , ΕῚ 4 ᾽ 4 
12 ἀνέπεσεν παλιν, IQ ἐγὼ εἰμί 


XIII XIV KATA IQANHN 223 


΄σ > , 3 Ν / 
ἐξῆλθεν evbus: nv δὲ νύξ. 
ἘΝ lad > ~ ΄σ € 
38. "Ore οὖν ἐξῆλθεν λέγει “Ingots Νῦν ἐδοξάσθη ὁ 
εν a 2 ἃ , Nites \ ) , “3 δ ΠΑ Neu ie 
32 υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ὁ θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ: καὶ 6 
4 ’ » A > ς “ \ > A / > ’ 
θεὸς δοξάσει αὐτὸν ἐν αὐτῷ, καὶ εὐθὺς δοξάσει αὐτόν. 
, » \ 1 πτ la ΡΣ / ’ ᾽ὔ A A 
33 Texvia, €re μικρὸν μεθ ὑμῶν εἰμί: ζητήσετέ pe, καὶ καθὼς 
Ψ ΄“΄ 3 / σ σ 3 ‘ ς , «ς r » 
εἶπον τοῖς ᾿Ιουδαίοις ore Ὅπου ἐγὼ ὑπάγω ὑμεῖς οὐ 
“ (sa. , A Ἁ 4 / 
34 δύνασθε ἐλθεῖν, καὶ ὑμῖν λέγω ἄρτι. ἐντολὴν καινὴν δί- 
ς » 7 > “~ 3 / 4 , = 
δωμι ὑμῖν wa ἀγαπᾶτε ἀλλήλους, καθὼς ἠγάπησα ὑμᾶς 
? ς cal > “ 3 J 
35 Wa Kal ὑμεῖς ἀγαπᾶτε ἀλλήλους. ἐν τούτῳ γνώσονται 
7 3 \ 4 > \ > / 2 5 
πάντες ὅτι ἐμοὶ μαθηταί ἐστε, ἐὰν ἀγάπην" ἔχητε ἐν 
> , , A , 3 , 
36 ἀλλήλοις. Λέγει αὐτῷ Σιμων Πέτρος Κύριε, 
΄“ c ‘ 3 4 > ἴω σ ¢ 4 > , , 
ποῦ υπαγεις; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς Ὅπου ὑπάγω ov δύνασαί 
΄ > lan 3 / 4 “ , 
37 MOL νῦν ἀκολουθῆσαι, ἀκολουθήσεις δὲ ὕστερον. λέγει 
n eer, Aq 3 , 2 
αὐτῷ [ὁ] Πέτρος ᾿Κύριε, διὰ τί οὐ δύναμαί σοι ἀκολου- 
= » \ , c A , ᾽ 
38 θεῖν apte; τὴν ψυχὴν μου ὑπὲρ σοῦ θήσω. ἀποκρίνεται 
> na A / € ‘ 3 wn , 5 Ἁ 9 A 
Ingots Τὴν ψυχήν σου ὑπὲρ ἐμοῦ θήσεις; ἀμὴν ἀμὴν 
3 \ > , “ τ > , 
λέγω σοι, ov μὴ ἀλέκτωρ φωνήσῃ ἕως οὗ ἀρνήσῃ pe 
\ ΄ € MA ς Ε 
τ τρίς. Μὴ ταρασσέσθω ὑμῶν ἡ καρδία: ἵπι- 
’ 3 a , 7 3 3 ) , aA 
5 στεύετε εἰς τὸν θεόν, καὶ εἰς ἐμὲ πιστεύετε. ἐν TH οἰκίᾳ 
a , \ , > 3 \ , 35. x 
τοῦ πατρὸς pov μοναὶ πολλαί εἰσιν: εἰ δὲ μή, εἶπον ἂν 
rt 4, ’ τς ’ ς lad A a 
3 ὑμῖν, OTL πορεύομαι ἑτοιμάσαι τόπον ὑμῖν: Kal ἐὰν πορευθῶ 
, ς-κ , “ : 
καὶ ἑτοιμάσω τόπον ὑμῖν, πάλιν ἔρχομαι καὶ παραλήμψο- 
ς “ \ 3 , er Ὑ θεῖον 3 \ ΄“΄ > 
μαι ὑμᾶς προς ἐμαυτόν, iva ὅπου εἰμὶ ἐγὼ Kal ὑμεῖς ἦτε. 
\ ω 9 \ «ς , 3 A ¢ , , 

ς Καὶ ὅπου ἐγὼ ὑπάγω οἴδατε τὴν ὁδόν. Λέγει 
5 A rn , 3 + A ς , aA » 
αὐτῷ Θωμᾶς Κύριε, οὐκ οἴδαμεν ποῦ ὑπάγεις: πῶς otda- 

\ 300 i λέ > “ 37 a Ἢ , b) ς SOC Qn ME 

6 μεν THY ὁδόν; ἐγει αὐτῷ Ἰησοῦς ᾿Εγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ 

3 Le \ ς , > \ » A Ἁ , 3 \ 

ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή: οὐδεὶς ἔρχεται πρὸς τὸν πατέρα εἰ μὴ 
oa , aed \ U4 Ἃ A 

7 δ ἐμοῦ. εἰ ἐγνωώκειτέ᾽'με, Kal τὸν πατέρα pov ἂν ἤδειτε" 

9629. Δ Υ͂ ’ ΠᾺΡ δὰ N ς ἢ Ἢ πε , 

8 ἀπ᾿ ἄρτι γινώσκετε αὐτὸν καὶ ἑωράκατε ΄. Λέ- 

εἰ αὐτῷ Φίλιππος Κύριε, δεῖξον ἡμῖν τὸν πατέρα, καὶ 
a : eo ἣμ Pes 

5 “ Ca ’ 3 lo e > “ ΓΙ A 4 <1 

ο ἀρκεῖ ἡμῖν. λέγει αὐτῷ [6] Ἰησοῦς “Τοσοῦτον Xpovov 

> ς A > ee \ > + , “ ς e \ 

ped ὑμῶν εἰμὶ καὶ οὐκ ἔγνωκάς pe, Φίλιππε; ὁ ἑωρακὼς 

ἈΝ , A Ce na A a r Ἁ 

ἐμὲ ἑώρακεν τὸν πατέρα: πῶς σὺ λέγεις Δεῖξον ἡμῖν τὸν 


37 Διὰ I πιστεύετε, εἰς τὸν θεὸν καὶ ὑτό Τοσούτῳ χρόνῳ 
os 3 7 α ov 9 Te XP rs 


224 KATA TQANHN XIV 


’ ’ 7 bd Ἄ nw \ 

πατέρα; οὐ πιστεύεις OTL ἐγὼ ἐν τῷ πατρὶ καὶ ὁ πατὴρ ἐν το 

, 2 \ 6.7 A b 4 Εν. ὁ > > “ 3 
ἐμοί sagas 22 a eye λέγω ope ἐμαυτοῦ ov 
λαλῶ: ὃ δὲ πατὴρ ἐν ἐμοὶ ipsa ποιεῖ Ta ἔργα αὐτοῦ. πι- τι 

3, 

στεύετέ μοι ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρὶ καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί: εἰ 
δὲ μή, διὰ τὰ ἔργα ᾿αὐτὰ' πιστεύετε. ᾿Αμὴν ἀμὴν λέγω 12 
Cc A ς , x a 4 ~ > lad 
ὑμῖν, ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ τὰ ἔργα ἃ ἐγὼ ποιῶ κἀκεῖνος 

, Q ’ , σ“ > \ \ 
ποιήσει, καὶ μείζονα τούτων ποιήσει, OTL ἐγὼ πρὸς TOY πα- 

, Γ ’ 71 weg A 1, ean. ae at “- 2. oe i 
τέρα Topevopat:' Kal OTL ἂν ' αἰτήσητε᾽ ἐν TO ὀνόματί pov 13 

“ ld e a € Ἁ 3 ~ ci 327 3 , 
τοῦτο ποιήσω, iva δοξασθῇ ὁ πατὴρ ἐν τῷ υἱῷ" ἐάν τι αἰτή- 14 

, > a 9.δ ἢ ’ Ἐπ a , a 
σητέ [με] ἐν τῷ ὀνόματί μου ‘TovTO' ποιήσω. Ἐὰν 15 
3 lan A 3 \ \ 3 , 5 \ 3 
ἀγαπᾶτέ με, Tas ἐντολᾶς τὰς ἐμὰς τηρήσετε' καγὼ ἐρω- τό 

, \ » ν ἡ. , , ἐς αὐ ee 
τήσω τὸν πατέρα καὶ ἄλλον παράκλητον δώσει ὑμῖν ἵνα 
cD Soh ston 9 \ "55 1 ᾿ a a >, 6 , ΓΝ: 
ἢ ped ὑμῶν εἰς Tov αἰῶνα᾽, τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὃ ὁ 17 

, 9 ’ an “ 9 κ 5.0 Ν 5... , 
κόσμος οὐ δύναται λαβεῖν, ὅτι οὐ θεωρεῖ αὐτὸ οὐδὲ γινώ- 

-“ , > , a > : Ag Ν » 
σκει: ὑμεῖς γινώσκετε AUTO, OTL Tap ὑμῖν μένει καὶ ἐν 
con ΓΞ ν. ἢ > b) , eed) > f , x 
ὑμῖν ἐστίν. Οὐκ αφήσω ὑμᾶς ὀρφανούς, ἔρχομαι πρὸς 18 

΄“ A ς oy “ ξ ΄“΄ 
ὑμᾶς. ἔτι μικρὸν καὶ ὁ κόσμος με οὐκέτι θεωρεῖ, ὑμεῖς τὸ 
δὲ θ πον ν cf 3 A a ® Q c “ , 3 3 , 

ἐ θεωρεῖτέ pe, ὅτι ἐγὼ ζώ "καὶ ὑμεῖς ζήσετε. ἐν ἐκείνῃ 20 

ir ‘ “~ , ¢ “ 
τῇ ἡμέρᾳ ὑμεὶς γνώσεσθε ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρί μου καὶ ὑμεῖς 
\ / a 
ἐν ἐμοὶ κἀγὼ ἐν ὑμῖν. ὁ ἔχων τὰς ἐντολάς μου καὶ τηρῶν 21 
3 a > lad > 
αὐτὰς ἐκεῖνός ἐστιν ὁ ἀγαπῶν pe: ὁ δὲ ἀγαπῶν pe ἀγαπη- 

, «ς A “ , \ , > A 
θήσεται ὑπὸ τοῦ πατρός pov, κἀγὼ ἀγαπήσω αὐτὸν καὶ 
ἐμφανίσω αὐτῷ ἐμαυτόν. έγει αὐτῷ ᾿Ἰούδας, 22 

x ὁ ἾἸσκαριώ Κύ [ γέ ὅτι ἡμῖν μέλλ 
οὐχ ριώτης, Κύριε, τί γέγονεν ὅτι ἡμῖν μέλλεις 
5 , \ > “ 
ἐμφανίζειν σεαυτὸν καὶ οὐχὶ τῷ κόσμῳ; ; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς 23 

\ 3 » a 
kal εἶπεν αὐτῷ °Eay τις ἀγαπᾷ με τὸν λόγον μου τηρήσει, 

A ε , 
καὶ 0 πατήρ μου ἀγαπήσει αὐτόν, καὶ πρὸς αὐτὸν ἐλευσό- 

A \ > 2. A \ b) a 
μεθα καὶ μονὴν παρ᾽ αὐτῷ ποιησόμεθα. ὁ μὴ ἀγαπῶν με 24 
, . > 6 ς ’ a 3 ΄ 3 
τοὺς λόγους μου οὐ τηρεῖ: καὶ ὁ λόγος ὃν ἀκούετε οὐκ ἔ- 
3 ‘ 3 \ “ , / , “ 
στιν ἐμὸς ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με πατρός. Ταῦ- 25 
/ ¢ 2 iC” ie ΄ ς 4 , \ 
Ta λελάληκα ὑμῖν παρ᾽ ὑμῖν μένων: ὁ δὲ παράκλητος, TO 26 
“ Α Ο a ἥδ [4 a » “ 9 , 
πνεῦμα TO ἅγιον ὃ πέμψει ὁ πατὴρ ἐν TH ὀνόματί μου, 
> “ ς « , , € , a a 
ἐκεῖνος ὑμᾶς διδάξει πάντα Kal ὑπομνήσει ὑμᾶς πάντα ἃ 


> ~ , A “ . A 
x1 αὐτοῦ | μοι 12 πορεύομαι, 13 αἰτῆτε 14 ἐγὼ 16 μεθ᾽ ὑμῶν εἰς τὸν αἰώνα 7 


XIV XV KATA IQANHN 225 


9 ee 9 , Dy ἢ re Lad c “a Vee ἡ \ 3. AN 
27 εἶπον ὑμῖν ἐγώ. Elpnynv ἀφίημι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν 
, | eg Ὧἕὲ > \ ς ’ / » \ , ς ζω 
δίδωμι ὑμῖν: οὐ καθὼς ὁ κόσμος δίδωσιν ἐγὼ δίδωμι ὑμῖν. 
, a ς 
28 μὴ ταρασσέσθω ὑμῶν ἡ καρδία μηδὲ δειλιάτω. ἠκούσατε 
of > a ς 2 n 
OTL ἐγὼ εἶπον ὑμῖν “Yrayw καὶ ἔρχομαι πρὸς ὑμᾶς. εἰ 
la 3). Gf , 
ἠγαπᾶτέ pe ἐχάρητε ay, ὅτι πορεύομαι πρὸς τὸν πατέρα, 
“ + “ 
99 ὅτι ὁ πατὴρ μείζων μού ἐστιν. καὶ νῦν εἴρηκα ὑμῖν πρὶν 
30 γενέσθαι, ἵνα ὅταν γένηται πιστεύσητε. οὐκέτι πολλὰ λα- 
~ » ”~ U 
λήσω μεθ' ὑμῶν, ἔρχεται γὰρ ὁ τοῦ κόσμου ἄρχων" καὶ ἐν 
31 ἐμοὶ οὐκ ἔχει οὐδέν, ἀλλ᾽ ἵνα γνῷ ὁ κόσμος ὅτι ἀγαπῶ τὸν 
πατέρα, καὶ καθὼς ἐντολὴν ἔδωκέν μοι ὁ πατὴρ, οὕτως ποιῶ. 
᾿ἘΕγείρεσθε, ἄγωμεν ἐντεῦθεν. 
> , > ς + ς 3 ,ὔ Α ¢ , € 
I Ἐγὼ εἶμι ἢ ἄμπελος ἡ ἀληθινή, καὶ ὁ πατήρ μου ὁ 
van - , 4 / 
2yewpyos ἐστιν: πᾶν κλῆμα ἐν ἐμοὶ μὴ φέρον καρπὸν αἴρει 
na A 4 4 , 
αὐτό, καὶ πᾶν τὸ καρπὸν φέρον καθαίρει αὐτὸ ἵνα καρπὸν 
, , » ς be Lea 3 A \ / a 
3 πλείονα φέρῃ. ἤδη ὑμεῖς καθαροί ἐστε διὰ τὸν λόγον ov 
, Gis κα eh δ: ὦ , BER ἈΝ 5 Can Ν \ 
4 λελάληκα υμῖν: μείνατε ἐν ἐμοί, κἀγὼ ἐν ὑμῖν. καθὼς τὸ 
“ > / \ ? > > e ~ 5" A , 
κλῆμα ov δύναται καρπὸν φέρειν ἀφ᾽ ἑαυτοῦ ἐὰν μὴ μένῃ 
΄ , ef 5 ς ar , 
ἐν τῇ ἀμπέλῳ, οὕτως οὐδὲ ὑμεῖς ἐὰν μὴ ἐν ἐμοὶ μένητε. 
¢€ 
5 ἐγώ εἰμὶ ἡ ἄμπελος, ὑμεῖς τὰ κλήματα. ὁ μένων ἐν ἐμοὶ 
κἀγὼ ἐν αὐτῷ οὗτος φέρει καρπὸν πολύν, ὅτι χωρὶς ἐμοῦ 
6 οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν. ἐὰν μή τις pevep ἐν ἐμοί, ἐβλήθη 
ἔξω ὡς τὸ κλῆμα καὶ ἐξηράνθη, καὶ συνάγουσιν αὐτὰ καὶ 
>) A “ , \ , 3 \ [2 3 3 X 
7 εἰς TO πῦρ βάλλουσιν καὶ καίεται. ᾿Ἐὰν μείνητε ἐν ἐμοὶ 
Ν \ ς», , 2 ει «ἃ ᾽ δ᾽, δ , Shaw, 
καὶ τὰ ρήματά μου ἐν ὑμῖν μείνῃ, Ὁ ἐὰν θέλητε αἰτήσασθε 
\ ἢ con ἢ , ἢ , ε , rae ¢ 
8 kal γενήσεται ὑμῖν: ἐν τούτῳ ἐδοξάσθη ὁ πατήρ pov. ἵνα 
\ ‘ , δεινὸν Ἵ \ , \ 
9 Καρπὸν πολὺν φέρητε καὶ ᾿ γένησθε᾽ ἐμοὶ μαθηταί. καθὼς 
b , ¢ , 3 Cre C9 αἱ r 
ἡγάπησέν με ὁ πατήρ, κἀγὼ ὑμᾶς ‘nydarnoa,' μείνατε ἐν TH 
> 4 “ aw χε = 
10 ἀγάπῃ τῇ ἐμῇ. ἐὰν τὰς εὐτανας = τηρήσητε, μενεῖτε ἐν τῇ 
ἀγάπῃ μου, καθὼς ἐ ἐγὼ τοῦ ' πατρὸς τὰς ἐντολὰς τετήρηκα καὶ 
τ μένω αὐτοῦ ἐν τῇ. ἀγάπῃ. Ταῦτα λελάληκα ὑμῖν ἵνα ἡ χα- 
»“» “- [2 
12 ρὰ ἡ ἐμὴ ἐν ὑμῖν ἢ καὶ ἡ χαρὰ ὑμῶν πληρωθῇ. αὕτη ἐστὶν ἡ 
5 Α ς 3 ἈΝ 3 “ 5 ’ \ ν᾿ Ud ς “ 
ἐντολὴ ἡ ἐμὴ ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους καθὼς ἠγάπησα ὑμᾶς" 
, , > 4 3 \ ay [χά A \ 3 
13 μείζονα ταύτης ἀγάπην οὐδεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὐ- 
17 ἔσται ὃ γενήσεσθε 9 ἠγάπησα" IO πατρός μου 


Q 


226 KATA IOQANHN XV XVI 


~ “- ς 4 ~ , >) ~ ς ΄“΄ 
τοῦ θῇ ὑπὲρ τῶν φίλων αὐτοῦ. ὑμεῖς φίλοι μού ἐστε ἐὰν 
- rat ’ ὼ > rr cn δέ ὃ ΝΣ 
ποιδες.. ὁ. ἐγωσξντέλλομαν ὑμῖν, οὐκέτι eye ὑμᾶς δούλους, 
ὅτι ὁ δοῦλος οὐκ οἶδεν vi ποιεῖ αὐτοῦ ὁ κύριος" ὑμᾶς δὲ 
εἴρηκα φίλους, ὅτι πάντα ἃ ἤκουσα παρὰ τοῦ πατρός μου 
ca > ¢ “ > \ 
ἐγνώρισα ὑμῖν. οὐχ ὑμεῖς με ἐξελέξασθε, ἀλλ᾽ ἐγὼ ἐξελε- 
«ς “~ eran) [χά € ~ / 
Eapnv ὑμᾶς, καὶ ἔθηκα ὑμᾶς ἵνα ὑμεῖς ὑπάγητε καὶ καρπὸν 
Γ μ al 
φέρητε καὶ ὁ καρπὸς ὑμῶν μένῃ, ἵνα, ὅτι ἂν “αἰτήσητε 
τὸν πατέρα ἐν τῷ ὀνόματί μου δῷ ὑμῖν. Ταῦτα 
ἐντέλλομαι ὑμῖν ἵνα ἀγαπᾶτε ἀχχήχουνι Ei ὁ κόσμος 
a “ , σ 3 “ r 
ὑμᾶς μισεῖ, γινώσκετε ὅτι ἐμὲ πρῶτον ὑμῶν μεμίσηκεν. 
ee) “ 7 > ς , Ἅ Ἀν | 2 “ . 
εἰ ἐκ τοῦ κόσμου NTE, ὁ κοσμος ἂν τὸ ἴδιον ἐφίλει" ὅτι δὲ 
2 a 7 > 2 2 3 See τος Ea , δον πες > “ 
ἐκ τοῦ κόσμου οὐκ ἐστέ, GAL ἐγὼ ἐξελεξάμην ὑμᾶς ἐκ τοῦ 
LY a “ [ Pes. ς “ 
κόσμου, διὰ τοῦτο μισεῖ ὑμᾶς ὁ κόσμος. μνημονεύετε τοῦ 
, @: 3 \ 5 CAn 3 » rn , rs 
λόγου ov ἐγὼ εἶπον ὑμῖν Οὐκ ἔστιν δοῦλος μείζων τοῦ 
, > ~ 5 > ‘ Q/ τ ἘΦ IA , 3 \ 
κυρίου αὐτοῦ: εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν, καὶ ὑμᾶς διώξουσιν: εἰ τὸν 
: 3 , \ \ «ς / \ 
λόγον μου ensayo ey, δρόσον ὑμέτερον rap rea ἀλλὰ 
ταῦτα πάντα ποιήσουσιν εἰς ὑμᾶς διὰ τὸ ὄνομά μου, ὅτι 
οὐκ οἴδασιν τὸν πέμψαντά pe. Ei μὴ ἦλθον καὶ ἐλάλησα 
αὐτοῖς, ἁμαρτίαν οὐκ εἴχοσαν' νῦν δὲ πρόφασιν οὐκ ἔχου- 
“ ς , > “ ς » la 
σιν περὶ τῆς ἁμαρτίας αὐτῶν. ὁ ἐμὲ μισῶν καὶ τὸν πατέρα 
> 5) \ ὦ A+ 3 , 3 » ME SEK te 
μου μισεῖ. εἰ Ta ἔργα μὴ ἐποίησα ἐν αὐτοῖς ἃ οὐδεὶς ἄλλος 
ς 7 9 yw a 
ἐποίησεν, ἁμαρτίαν οὐκ εἴχοσαν: νῦν δὲ καὶ ἑωράκασιν καὶ 
Ἁ 3 4 A \ 
μέμισήκασιν καὶ ἐμὲ καὶ τὸν πατέρα μου. adr, ἵνα πληρωθῇ 
ὁ λόγος ὁ ἐν τῷ νόμῳ αὐτῶν γεγραμμέμος ὅτι Ἐμίοηοάν 
me δωρεάν. Ὅταν ἔλθῃ ὁ παράκλητος ὃν ἐγὼ πέμψω 
“-“- “- / \ ~ a > a \ 
ὑμῖν παρὰ τοῦ πατρός, TO πνεῦμα τῆς ἀληθείας ὃ παρὰ 
~ Ν 3 , 3 ~ ~ 
TOU πατρὸς ἐκπορεύεται, ἐκεῖνος μαρτυρήσει περὶ ἐμοῦ" 
“ “ A ἥν. Ὁ “ 3 “~ > 
καὶ ὑμεῖς δὲ μαρτυρεῖτε, ὅτι ἀπ’ ἀρχῆς per ἐμοῦ ἐ- 
, “- U ᾿ς τ σ A 
στέ. Ταῦτα λελάληκα ὑμῖν ἵνα μὴ σκανδα- 
A 3 , : , ὦ oan 9» “ 
λισθῆτε. ἀποσυναγωώγους ποιήσουσιν ὑμᾶς" ἀλλ᾽ ἔρχεται ὥρα 
a a ¢ 3 ‘va [ὑμᾶς] δόξ λατρείαν φέ “- 
ἵνα πᾶς ὁ ἀποκτείνας |vpas| δοξῃ λατρείαν προσφέρειν τῷ 
r r , ad 3 yy 4 
θεῷ. καὶ ταῦτα ποιήσουσιν ὅτι οὐκ ἔγνωσαν τὸν πατέρα 


18 


το 


21 


22 


26 


27 


3 


οὐδὲ ἐμέ. ἀλλὰ. ταῦτα λελάληκα ὑμῖν ἵνα ὅταν ἔλθη ἡ 4 


ὰ ΒΑ. σὰν 
14 a 16 αἰτὴτε 


XVI KATA IQANHN 227 


; wae. , b ad 7 53 ἘΠ Ὁ, a 
ὧρα αὐτῶν μνημονεύητε αὐτῶν ὅτι ἐγὼ εἶπον ὑμῖν: ταῦτα 
No δὰ ἂν > > rn > 5 Υ ye. ὁ ” > ‘ 
5 δὲ ὑμῖν ἐξ ἀρχῆς οὐκ εἶπον, ὅτι ped ὑμῶν ἤμην. νῦν δὲ 
’ὔ B » ε ~ a 
ὑπάγω πρὸς τὸν πέμψαντά pe καὶ οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ἐρωτᾷ 
“-“ 3 3 7 la) ’ c a 
6 pe Ποῦ ὑπάγεις; ἀλλ᾽ ὅτι ταῦτα λελάληκα ὑμῖν ἡ λύπη 
, ς “ \ Ig 3 > > \ A 5 / 
7 πεπλήρωκεν ὑμῶν THY καρδίαν. ἀλλ᾽ ἐγὼ τὴν ἀλήθειαν 
λέγω ὑμῖν, συμφέρει ὑμῖν ἵνα ἐγὼ ἀπέλθω. ἐὰν γὰ 7 
έγω ὑμῖν, συμφέρει ὑμ γ γὰρ μὴ 
> , e U > A wy \ Cw aN Α 
ἀπέλθω, ὁ παράκλητος οὐ μὴ ἔλθη πρὸς ὑμᾶς: ἐὰν δὲ 
vat ’ὔ > A \ ς ΄“ τὴς at | 3 \ a 
8 πορευθῶ, πέμψω αὐτὸν πρὸς ὑμᾶς. Καὶ ἐλθὼν ἐκεῖνος 
’ \ ς ’ 
ἐλέγξει τὸν κόσμον περὶ ἁμαρτίας καὶ περὶ δικαιοσύνης 
, \ ς / A > 
ο kal περὶ κρίσεως" περὶ ἁμαρτίας μέν, OTL οὐ, πιστεύουσιν 
, σ AN Α 
το εἰς ἐμέ: περὶ δικαιοσύνης δέ, ὅτι πρὸς τὸν πατέρα ὑπάγω 
& A , σ VA “- 
τι καὶ οὐκέτι θεωρεῖτέ με" περὶ δὲ κρίσεως, ὅτι ὁ ἄρχων τοῦ 
, , , 7 , » Cc oa , 
12 Κόσμου τούτου κέκριται. Ere πολλὰ ἔχω ὑμῖν λέγειν, 
, by v =} nr 
13 GAN ov δύνασθε βαστάζειν ἄρτι: ὅταν δὲ ἔλθῃ ἐκεῖνος, τὸ 
»“ a“ 3 , ς ’ὔ ε “ ΓεὖὉ A 3 , ra 
πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὁδηγήσει ὑμᾶς ‘eis τὴν ἀλήθειαν πᾶ- 
, > 3 “ [2 ie 
gav', οὐ yap λαλήσει ἀφ᾽ ἑαυτοῦ, ἀλλ᾽ daa’ ἀκούει' λαλήσει, 
/ 9 “ CAA κ΄“ 
τι καὶ τὰ ἐρχόμενα ἀναγγελεῖ ὑμῖν. ἐκεῖνος ἐμὲ δοξάσει, 
a “ ’ 3 lal al 
15 OTL ἐκ τοῦ ἐμοῦ λήμψεται καὶ ἀναγγελεῖ ὑμῖν. πάντα 
¢ \ 3 , > \ ~ 53 of nm 
ὅσα ἔχει ὁ πατὴρ ἐμὰ ἐστιν: διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι ἐκ TOU 
» ~ , A 3 a ς κ« \ 
16 ἐμοῦ λαμβάνει καὶ ἀναγγελεῖ ὑμῖν. Μικρὸν 
ry ν΄, ὦ wa - Ἁ ’ \ \ + ΠΩ 
καὶ οὐκέτι θεωρεῖτέ με, καὶ πάλιν μικρὸν καὶ ὄψεσθέ με. 
“" > an “ 3 “ Ἁ 
1 Εἶπαν οὖν ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ πρὸς ἀλλήλους Τί 
3 la a , £ Ἁ \ 3 ““᾽σ », 
ἐστιν τοῦτο ὃ λέγει ἡμῖν Μικρὸν καὶ οὐ θεωρεῖτέ με, 
‘ ’ \ \ ἡ) , , ¢ ec ἢ \ 
καὶ πάλιν μικρὸν καὶ ὄψεσθέ pe; καί Ὅτι ὑπάγω πρὸς 
A ? + > [ORE | a a , , 
18 τὸν πατέρα; ἔλεγον οὖν Ti ἐστιν τοῦτο ὃ λέγει μικρόν; 
3 ld , Con) > “ 
19 οὐκ οἴδαμεν [τί λαλεῖ]. ἔγνω Ἰησοῦς ὅτι ἤθελον αὐτὸν 
an 3 a , a“ 
ἐρωτᾷν, καὶ εἶπεν αὐτοῖς Περὶ τούτου ζητεῖτε μετ᾽ ἀλ- 
, {χε 3 ‘ \ 3 ~ 2? \ ’, 
λήλων ὅτι εἶπον Μικρὸν καὶ οὐ θεωρεῖτέ με, καὶ πάλιν 
A Q ὕ , 3 \ 3 \ , ΤΩ co , 
20 μικρὸν καὶ ὑψεσθέ με; ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι κλαύσετε 
€ ad ¢€ , , ς “ 
καὶ θρηνήσετε ὑμεῖς, ὁ δὲ κόσμος χαρήσεται: ὑμεῖς λυπη- 
, 9 3 {4 , € ἴω 3 \ iA e 4 
οι Onoew Oe, GAN ἡ λύπη ὑμῶν εἰς χαρὰν γενήσεται. ἢ γυνὴ 
¢ ’ ’ » ζ 3 rae > oA ἊΝ \ 
ὅταν τίκτῃ λύπην ἔχει, ὅτι ἦλθεν ἡ @pa αὐτῆς" ὅταν δὲ 
lA A ’ 3 , 4 A , A 
γεννήσῃ τὸ παιδίον, οὐκέτι μνημονεύει τῆς θλίψεως διὰ 


8 καὶ 13 ἐν τῇ ἀληθείᾳ πάσῃ | ἀκούσει 


0:2 


͵ 


228 KATA JOANHN XVI XVII 


Ν 4 “ 3 / A 3 \ , 4 
τὴν χαρὰν ore ἐγεννήθη ἄνθρωπος εἰς τὸν κόσμον. καὶ 22 
ς Col 3 “ \ ‘ » i Ν + € ~ 
ὑμεῖς οὖν νῦν μὲν λύπην ἔχετε: πάλιν δὲ ὄψομαι ὑμᾶς, 
κὰὶ XOPHCETAL ὑμῶν H Kopala, καὶ τὴν χαρὰν ὑμῶν 
οὐδεὶς ‘ape’ ἀφ᾽ ὑμῶν. καὶ ἐν ἐκείνῃ TH ἡμέρᾳ ἐμὲ 23 
, | Tea a 
οὐκ ἐρωτήσετε ‘ovdev:' ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἄν τι airy 
, , “ ΄“ » , , 
σητε τὸν πατέρα δώσει ὑμῖν ἐν τῷ ovopart ows ἕως ἄρτι 24 
οὐκ ἡτήσατε οὐδὲν ἐν τῷ ὀνόματί pov: αἰτεῖτε καὶ λήμψε- 
σθε, ἵνα ἡ χαρὰ ὑμῶν ἀ πεπληρωμένη. Ταῦτα 25 
2 , ’ ς a » a . 5... 3 
ἐν παροιμίαις λελάληκα ὑμῖν: ἔρχεται ὥρα ὅτε οὐκέτι ἐν 
, c ταὶ > \ ~ ι 
παροιμίαις λαλήσω ὑμῖν ἀλλὰ παρρησίᾳ περὶ τοῦ πατρὸς 
“ GA 3 , A ς , τῶν , 
ἀπαγγελῶ ὑμῖν. ἐν ἐκείνῃ TH ἡμέρᾳ ἐν τῷ ὀνόματί pov 26 
2 ΄ cs σ \ 
αἰτήσεσθε, καὶ ov λέγω ὑμῖν ὅτι ἐγὼ ἐρωτήσω τὸν πατέρα 
“ 3: ΙΝ \ ε \ Lge Pe M3 “ € Lica Fly 
περὶ ὑμῶν: αὐτὸς yap ὁ πατὴρ φιλεῖ ὑμᾶς, ὅτι ὑμεῖς ἐμὲ 27 
, “ A A - Ν 
πεφιλήκατε καὶ πεπιστεύκατε ὅτι ἐγὼ παρὰ τοῦ πατρὸς 
“ “ “ x 
ἐξῆλθον. ἐξῆλθον ἐκ τοῦ πατρὸς καὶ ἐλήλυθα eis τὸν 28 
3 , , A 
κόσμον: πάλιν ἀφίημι τὸν κόσμον καὶ πορεύομαι πρὸς 
\ , , ς A > “ , ~ > 
τὸν πατέρα. easy εν of μαθηταὶ αὐτοῦ "Ide νῦν ἐν 29 
παρρησίᾳ λαλεῖς, καὶ παροιμίαν οὐδεμίαν λέγεις. νῦν 30 
οἴδαμεν ὅτι οἶδας πάντα καὶ οὐ χρείαν ἔχεις ἵνα τίς σε 
ἐρωτᾷ: ἐν τούτῳ πιστεύομεν ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐξῆλθες. ἀπε- 31 
, 3 Ce 3 φ΄- ᾿, , > \ » 9 
κρίθη αὐτοῖς Ἰησοῦς ἴΑρτι πιστεύετε; ἰδοὺ ἔρχεται wpa 32 
Q ἡ <4 z - “ 9 \ ν᾿ > Fe 
καὶ ἐλήλυθεν ἵνα σκορπισθῆτε ἕκαστος eis τὰ ἴδια κἀμὲ 
3 “ 5 Q > nw 
μόνον ἀφῆτε" καὶ οὐκ εἰμὶ μόνος, ὅτι ὁ πατὴρ per ἐμοῦ 
ἐστίν. ταῦτα λελάληκα ὑμῖν ἵνα ἐν ἐμοὶ εἰρήνην ἔχητε: 33 
ἐν τῷ κόσμῳ θλίψιν ἔχετε, ἀλλὰ θαρσεῖ γὼ f 
ἐν τῷ κόσμᾳ Www ἔχετε, α θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα 
᾿ , 
τὸν κόσμον. 
“ 2 4 3 a 
Ταῦτα ἐλάλησεν ‘Ingots, καὶ ἐπάρας τοὺς ὀφθαλ- x 
A 2 a by 5 2 \ > , ἊΝ ἢ ς 
fous αὐτου εἰς τὸν οὐρανὸν εἶπεν Πάτερ, ἐλήλυθεν ἡ 
A , ’ Ν er (v4 ες cA , ? A 
ὥρα: δόξασόν σου τὸν υἱόν, ἵνα ὁ vids δοξάσῃ σέ, καθὼς 2 
» > a“ 5 , ’ , oe A a , 
ἔδωκας αὐτῷ ἐξουσίαν πάσης PAGES) ϑαμφία κε δέδωκας 
3 “ , 3 Los \ , 
αὐτῷ δώσει αὐτοῖς ζωὴν αἰώνιον. αὕτη δέ ἐστιν ἡ αἰώνιος 3 
ζωὴ ἵνα γινώσκωσι σὲ τὸν μόνον ἀληθινὸν θεὸν καὶ ὃν 
ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν. ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς 4 


» » , 
22 αἴρει 23 οὐδέν, 


XVII KATA IQANHN 229 


a \ ᾿ / a ΄ , e / 4 

5 γῆς; TO ἔργον τελειώσας Ὁ δέδωκάς μοι Wa ποιήσω" καὶ 
“ δόξ rd ύ ά Α lad lol δόξ Ee 3 
νῦν δόξασόν pe σύ, πάτερ, παρὰ σεαυτῷ τῇ δόξῃ ‘7 εἶχον 

\ a \ ’ > \ , > , 

6 πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί. Εφανέ- 

’ \ a4 ΄“΄ > / Δ » , 
paca gov τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις ovs ἔδωκάς μοι ἐκ 
“ , > 3 \ ‘ 
τοῦ κόσμου. σοὶ ἦσαν καμοὶ αὐτοὺς ἔδωκας, καὶ τὸν 
’ / “ » A , od 

7 Noyov cov τετήρηκαν. νῦν ἔγνωκαν ὅτι πάντα ὅσα 
Γ» ps} Q a Sipe es ¢/ \ (a A Ty» 071 

8 ἔδωκάς μοι παρὰ σοῦ εἰσίν: ὅτι τὰ ῥήματα a "ἔδωκάς 

> ΄“ Ν » Ν », \ y+ > “ 
μοι δέδωκα αὐτοῖς, καὶ αὐτοὶ ἔλαβον καὶ ἔγνωσαν ἀληθῶς 
[χ Ἁ - ~ by / σ ’ > 
ὅτι mapa σοῦ ἐξῆλθον, καὶ ἐπίστευσαν OTL σύ με ἀπέστει- 
> \ 3 “ 2 laa > \ ~ , 5 n 

ο Aas. “Ey@ περὶ αὐτῶν ἐρωτῶ: ov περὶ τοῦ κόσμου ἐρωτῶ 
? \ ἀρ π , , @ "1.5 Nt oI 1s ἊΝ , 

10 ἄλλα περὶ ὧν δέδωκάς μοι, ὅτι σοί εἰσιν, καὶ τὰ ἐμὰ πάντα 

res ν Ν Ἀν "5. τὸ ᾿ς , » Pi τα oe 

11 σὰ ἐστιν καὶ Ta oa ἐμά, καὶ δεδόξασμαι ἐν αὐτοῖς. . Kat ov- 
, ae of ΞΘ τ] 5 rn ’ ΓΝ ΠῚ 
κέτι εἰμὶ ἐν τῷ κόσμῳ, καὶ ᾿αὐτοὶ ἐν τῷ κόσμῳ εἰσίν, κἀγὼ 

t & ε L 
Ν A » 7 ec i ‘ > 4 > ~ 
πρὸς σὲ ἔρχομαι. MaTep ἅγιε, τήρησον αὐτοὺς ἐν τῷ 
> sf , e , , γον τ 3 ἁ A ε κ 
ὀνόματί σου ᾧ δέδωκάς μοι, ἵνα ὦσιν ἕν καθὼς ἡμεῖς. 
"0 5 ᾽ 2A SEEN Ds I > mS 3: σι aoe ’ 
12 Ὅτε ἤμην μετ᾽ αὐτῶν ἐγὼ ἐτήρουν αὐτοὺς ἐν τῷ ὀνόματί 
Ὁ , ΄ Wied , \ 3 \ 2 2 τ 9 , 
σου ᾧ δέδωκάς μοι, καὶ ἐφύλαξα, καὶ οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἀπώ- 
2 Ἁ ες [4 a > , a ς AY a 
Aero εἰ μὴ ὁ υἱὸς. THs ἀπωλείας, Wa ἡ γραφὴ πληρωθῇ. 
“ \ ΕΣ A A δ ~ , a 

13 νῦν δὲ πρὸς σὲ ἔρχομαι, καὶ ταῦτα λαλῶ ἐν TO κόσμῳ ἵνα 
, \ A \ , > ς a 
ἔχωσιν τὴν χαρὰν τὴν ἐμὴν πεπληρωμένην ἐν ἑαυτοῖς. 
» Ἁ , 3 “ Ν , \ € ,ὔ 9», οἡ 

14 Εἰγὼ δέδωκα αὐτοῖς τὸν λόγον σου, καὶ ὁ κόσμος ἐμίσησεν 

3 , σ 3 . los , A > A > et 
αὐτοὺς, OTL οὐκ εἰσὶν ἐκ TOU κόσμου καθὼς ἐγὼ οὐκ εἰμὶ 
> “ , > > rn [χὰ Ὡ 3 Ἁ » wn / 

15 ἐκ TOU κόσμου. οὐκ ἐρωτῶ ἵνα ἄρῃς αὐτοὺς ἐκ TOU κό- 

9 5 ὦ \ 3 a aA 9 a 

16 σμου ἀλλ᾽ ἵνα τηρήσῃς αὐτοὺς EK τοῦ πονηροῦ. ἐκ TOU 

, > > 3 > a U 
κόσμου οὐκ εἰσὶν καθὼς ἐγὼ οὐκ εἰμὶ ἐκ TOU κόσμου. 
G9 3 ‘ > a 3 ,ὔ ς , ς Q ὃ. ἢ ’ 

17 αγίασον αὐτοὺς ἐν τῇ ἀληθείᾳ". ὁ λόγος ὁ σὸς ἀλήθειά 
5 ᾿ 9 ᾿ , > A 

3 ἐστιν. καθὼς ἐμὲ ἀπέστειλας εἰς τὸν κόσμον, κἀγὼ 
ew, Re τὸν: \ CoN Sia 3. ek 

19 ἀπέστειλα αὐτοὺς εἰς τὸν κόσμον: καὶ ὑπὲρ αὐτῶν [ἐγὼ] 
«ς / , χὰ > 3 \ ς Ἅ 3 
αγιάζω ἐμαυτόν, ἵνα ὦσιν καὶ αὐτοὶ ἡγιασμένοι ἐν 
onion > \ ’ Wa 3 a , 

20 ἀληθείᾳ. Ov περὶ τούτων δὲ ἐρωτῶ μόνον, 
> \ \ A rf , Ἁ A ’ 3 ΄ ΡῚ 
ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν πιστευόντων διὰ τοῦ λόγου αὐτῶν εἰς 
3 oe / a 3 , , 5 » \ 3 \ 

21 ἐμέ, Wa πάντες ἕν ὦσιν, καθὼς σύ, πατήρ, ἐν ἐμοὶ κἀγὼ 
> Ne > a, se a ς , , 
ἐν σοί, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐν ἡμῖν ὦσιν, ἵνα ὁ κόσμος πιστεύῃ 


5 ἣν 7 δέδωκας 8 δέδωκας τι οὗτοι 


230 KATA IQANHN XVII XVIII 


Ort σύ pe ἀπέστειλας. κἀγὼ τὴν δόξαν ἣν δέδωκάς por 22 
δέδωκα αὐτοῖς, ἵνα ὦσιν ἕν καθὼς ἡμεῖς ἐν, ἐγὼ ἐν αὐτοῖς 25 
καὶ σὺ ἐν ἐμοί, ἵνα ὦσιν τετελειωμένοι εἰς ἕν, ἵνα γινώ- 
σκῃ ὁ κόσμος ὅτι σύ με ἀπέστειλας καὶ ᾿γάπησας αὐτοὺς 
καθὼς ἐμὲ ἤγάπησας. θύμον κι Q δέδωκάς pot, θέλω ἵνα 4 
ὅπου εἰμὶ ἐγὼ κἀκεῖνοι ὦσιν μετ᾽ ἐμοῦ, ἵνα θεωρῶσιν τὴν 
δόξαν τὴν ἐμὴν ἣν ᾿ δέδωκάς" μοι, ὅτι ᾿γάπησάς με πρὸ 
καταβολῆς κόσμου. Πατὴρ δίκαιε, καὶ ὃ κόσμος σε οὐκ ἔ- 25 
γνω, ἐγὼ δέ σε ἔγνων, καὶ οὗτοι ἔγνωσαν ὅτι σύ με 
ἀπέστειλας, καὶ ἐγνώρισα αὐτοῖς τὸ ὄνομά σου. καὶ γνῶ- 26 
ρίσω, ἵνα ἡ ἀγάπη ἣν ἠγάπησάς με ἐν αὐτοῖς ἦ κἀγὼ ἐν 
αὐτοῖς. 


΄“ “Ἄ wn 4 ral o > ΄ 
Ταῦτα εἰπὼν Ἰησοῦς ἐξῆλθεν σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ τ 
“- a ΄ ¢ > “ 2 a 
πέραν τοῦ Χειμάρρου τῶν Κέδρων ὅπου ἦν κῆπος, εἰς ὃν 
ἊΝ ἐς ἐν > 8. “ yf 3 ’, 
εἰσῆλθεν αὐτὸς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. ἤδει δὲ καὶ Ἰούδας 2 
ς A \ 
ὁ δεισθεθοὴς αὐτὸν τὸν τόπον, "λα πολλάκις συνήχθη 
Ἰησοῦς © ἐκεῖ μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ. ὁ οὖν ᾿Ιούδας λα- 3 
βὼν τὴν σπεῖραν καὶ ἐκ τῶν ἀρχιερέων καὶ [ἐκ] τῶν Φαρι- 
’ ς ᾿ cr ΄“ / 
σαίων ὑπηρέτας ἔρχεται ἐκεῖ μετὰ φανῶν καὶ λαμπάδων 
Ἀ εν > a 3 ὅν , Ar 15 t Bae > 
καὶ ὅπλων. Ἰησοῦς οὖν εἰδὼς πάντα τὰ ἐρχόμενα ἐπ᾽ αὐ- 4 
\ 54“ a“ ΄σ 3 ΄, 
τὸν ἐξῆλθεν, καὶ λέγει αὐτοῖς Τίνα ζητεῖτε; ἀπεκρίθησαν 5 
3 “- 3 “ A na , > ΄ > ie > a 
avT@ ἴησουν τὸν Ναζωραῖον. λέγει αὐτοῖς ΞῊΝ pews 
ere κει δὲ καὶ ᾿Ιούδας ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν per’ αὐτῶν. 
ὡς οὖν εἶπεν αὐτοῖς ᾿Ἐγώ εἰμι, ἀπῆλθαν εἰς τὰ ὀπίσω καὶ 6 
> 3 
ἔπεσαν χαμαί. πάλιν οὖν ἐπηρώτησεν αὐτούς Τίνα 7 
a ς \ 3 3 a \ > 3 , 
ζητεῖτε; οἱ δὲ εἶπαν ᾿Ἰησοῦν τὸν NaCwpaiov. ἀπεκρίθη 8 
Py, x ἘΠ Cc on ¢ 3 , 9 - ΕῚ 3 δεν 
ησοῦς trop οὐμπκότιπεγών eee «εἶ “OUP τεμὲ ὀγγεῖτε, 
ἄφετε τούτους ὑπάγειν: ἵνα πληρωθῇ ὁ λόγος ὃν εἶπεν 9 
v4 
OTL Ons δέδωκάς μοι οὐκ ἀπώλεσα ἐξ αὐτῶν οὐδένα. 
Σίμων οὖν Πέτρος ἔχων μάχαιραν εἵλκυσεν αὐτὴν καὶ τὸ 
ἔπαισεν τὸν τοῦ ἀρχιερέως δοῦλον καὶ ἀπέκοψεν αὐτοῦ τὸ 
ὠτάριον τὸ δεξιόν. Av δὲ ὄνομα τῷ δούλῳ Μάλχος. 


24 ἔδωκας 2 μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἐκεῖ 5 Ἰησοῦς 


XVIII KATA IOQANHN 221 


4 3 ς ὙΠ a “ Ie Bar ‘ U ΟῚ 
11 εἶπεν οὖν ὁ ᾿Ιησοῦς τῷ Πέτρῳ aXe τὴν μάχαιραν εἰς 
‘ “ \ / , , c ‘ » 
τὴν θήκην: τὸ ποτήριον ὃ δέδωκέν μοι ὁ πατὴρ οὐ μὴ πίω 
> ‘ 
αὐτὸ; 
« > “ A ς / \ ς ς ’ ΄ 
12 H οὖν σπεῖρα καὶ ὁ χιλίαρχος Kat of ὑπηρέται τῶν 
» ’ , 4 Tal 
13 Ἰουδαίων συνέλαβον τὸν Ἰησοῦν καὶ ἔδησαν αὐτὸν καὶ 
ad A ¢ ra Φ Ν Α val , 
ἤγαγον πρὸς Ανναν πρῶτον" ἣν yap πενθερὸς τοῦ Καιάφα, 
a 2 b) Ἁ “ > a 3 ,ὔ > τ ’ Ἑ 
14 ὃς ἦν ἀρχιερεὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνου: ἦν δὲ Καιάφας ὁ 
/ “ 3 , [χ , “ ” 
συμβουλεύσας τοῖς ᾿Ιουδαίοις ὅτι συμφέρει eva ἄνθρωπον 
» ΄“΄ ¢ 4 “ “ ΄σ΄ 
15 ἀποθανεῖν ὑπὲρ τοῦ λαοῦ. ἨἬκολούθει δὲ τῷ 
> nA , , Ἁ 3, , € \ A 
Inood Renton Herpes kat ἄλλος μαθητής. ὁ, δὲ μαθητὴς 
Les! > ~ 3 ” A Lol ΄" 
ἐκεῖνος ‘nv γνωστὸς τῷ ἀρχιερεῖ, καὶ συνεισῆλθεν τῷ 
> ~ 3 \ 2» \ o > , ς \ ΄ « U 
16 Ἰησοῦ eis τὴν αὐλὴν τοῦ ἀρχιερέως, ὁ δὲ Πέτρος ἱστηκει 
4 “ ΄- > ς ε if c 
πρὸς τῇ θύρᾳ ἔξω. ἐξῆλθεν οὖν ὁ μαθητὴς ὁ ἄλλος ὁ 
\ nr ’ 53 ΄“΄ r , 
γνωστὸς τοῦ ἀρχιερέως καὶ εἶπεν TH θυρωρῷ καὶ εἰσήγαγεν 
17 τὸν Πέτρον. λέγει οὖν τῷ Πέτρῳ ἡ παιδίσκη ἡ θυρωρός 
mene pov. y : Povey : “ ἡ ΒῶΡ 
A 3 κ ΄ 53 ~ ἤ 
Μὴ καὶ σὺ ἐκ τῶν μαθητῶν εἶ τοῦ ἀνθρώπου τούτου; 
“ 5 ti 4 lod 
18 λέγει ἐκεῖνος Οὐκ εἰμί, ἱστήκεισαν δὲ οἱ δοῦλοι καὶ οἱ 
ς , 3 \ , “ ’ a Nie 5 
ὑπηρέται avOpakiay πεποιηκότες, ὅτι Ψύχος ἦν, Kal ἐθερ- 
/ cy \ \ c , 3 3 a e \ 4 
palvovro: ἦν δὲ καὶ ὁ Πέτρος μετ᾽ αὐτῶν ἑστὼς καὶ θερ- 
, ¢ > 9 \ Senay ‘ 
19 μαινόμενος. Ο οὖν ἀρχιερεὺς ἠρώτησεν τὸν 
Ἶ 3 -“ a ΄σ > na Q ζω lod 
Ιησοῦν περὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ καὶ περὶ τῆς διδαχῆς 
αὐτοῦ. ἀπεκρίθη αὐτῷ Ἰησοῦς ᾿Ἐγὼ παρρησίᾳ λελάληκα 
20 αὐτοῦ, ἀπεκρίθη αὐτῷ Ἰησοῦς γὼ παρρησίᾳ ἀλη 
“A 4 > \ , »"ἍὋν} 3 ΄“ Α ΄ 
τῷ κόσμῳ: ἐγὼ πάντοτε ἐδίδαξα ἐν συναγωγῇ καὶ ἐν τῷ 
a o , 3 ~ , = 
ἱερῷ, ὅπου πάντες οἱ ᾿Ιουδαῖοι συνέρχονται, Kal ἐν κρυπτῷ 
’ , - Qe , > A 2 Ἁ 3 , 
ar ἐλάλησα οὐδέν: Ti με ἐρωτᾷς; EPWTNTOV τοὺς ακηκοῦτας 
, U 3 “ δὴ Ὁ δὴ ὰ 3 2 [4 an 
22 TL ἐλάλησα αὐτοῖς: ἴδε οὗτοι οἰδασιν ἃ εἶπον Ey®. ταῦτα 
~ a - ay a € 6 + 
δὲ αὐτοῦ εἰπόντος εἷς παρεστηκὼς τῶν ὑπηρετῶν ἔδωκεν 
“ a ’ τ ? “ ΄σοὸ 3 
ῥάπισμα τῷ ᾿Ἰησοῦ εἰπὼν Οὕτως ἀποκρίνῃ τῷ ἀρχιε- 
- 3 ΄σ΄ » ΄“ . “ ϑ3 , 
23 pet; ἀπεκρίθη αὐτῷ “Ingots Ei κακῶς ἐλάλησα, pap- 
~ n~ "» ’ if 
τύρησον περὶ τοῦ κακοῦ: εἰ δὲ καλῶς, τί pe Sepes; 
> © Ὁ ’ὔ’ A , 
24 ᾿Απέστειλεν οὖν αὐτὸν ὁ “Avvas δεδεμένον πρὸς Καιάφαν 
= , ¢ Α 
25 τὸν ἀρχιερέα. Ἦν δὲ Σίμων Πέτρος ἑστὼς 
δ μ > φ ee Υζρς \ 4 AW ey “ % 
καὶ θερμαινόμενος. εἶπον οὖν αὐτῷ Μη καὶ ov ἐκ τῶν pa 


15 γνωστὸς ἦν 


232 KATA ITQANHN XVIII 


“- 9 nr > >) , 5 ΄ 5 5 
θητῶν αὐτοῦ εἶ; ἠρνήσατο ἐκεῖνος καὶ εἶπεν Οὐκ εἰμί. 
e A ’ r 3 \ Δ τ 
λέγει εἷς ἐκ τῶν δούλων τοῦ ἀρχιερέως, συγγενὴς ὧν οὗ 
> , , \ δον 5 > 4 > 3 a , 
ἀπέκοψεν Πέτρος τὸ ὠτίον Οὐκ ἐγὼ σε εἶδον ἐν τῷ KNTO 
> 5 A / 3 5» ’ὔ , \ > , > , 
μετ αὐτοῦ; πάλιν οὖν npynoaro Πέτρος" καὶ εὐθέως ἀλέ- 
5 , 
κτωρ ἐφώνησεν. 
ey, 53 \ > a 3 \ lo ͵ >, A 
Ayovow οὖν τὸν ἴησουν amo tov Kaada εἰς TO 
, 3 \ , \ 9 \ 3 Mee , 4 
mpatt@piov ἦν δὲ πρωί: Kat αὐτοὶ οὐκ εἰσῆλθον εἰς TO 
4 lof Ἁ lad 5 \ 4, A ’ὔ 
πραιτώριον, ἵνα μὴ μιανθῶσιν ἀλλὰ φάγωσιν τὸ πάσχα. 
IER 3 ε κε », A ᾽ ᾿ , 
ἐξῆλθεν οὖν ὁ Πειλᾶτος ἔξω πρὸς αὐτοὺς καί φησιν Τίνα 
, lad 3 4 , 5 ’ 
κατηγορίαν φέρετε τοῦ ἀνθρώπου τουτου; ἀπεκρίθησαν 
A ἊΣ ea 5 \ > - Α an > ΕΣ 
Καὶ εἶπαν αὐτῷ Ei μὴ nv οὗτος κακὸν ποιῶν, οὐκ ἂν σοι 
, 9 , > 3 3 ΄ a , 
παρεδώκαμεν αὐτὸν. εἰπεν οὖν αὐτοῖς Πειλᾶτος Λάβετε 
3. ε la \ LY \ ς ἊΝ * 2 53 
αὑτὸν ὑμεῖς, καὶ κατὰ τὸν νόμον ὑμῶν κρίνατε αὐτὸν. εἶπον 
> nr C.,'S r € ΄“ 5 »» > ~ IN 
αὐτῷ οἱ ᾿Ιουδαῖοι ἭἫἩμῖν οὐκ ἔξεστιν ἀποκτεῖναι οὐδένα" 


ἵνα ὁ λόγο ῦ Ἰησοῦ πληρωθῇ ὃν et νων ποίῳ 
γος τοῦ ᾿Ιησοῦ πληρωθῇ ὃν εἰπεν σημαίνων ποίᾳ 
, af ΕῚ , na 3 
θανάτῳ ἤμελλεν ἀποθνήσκειν. Εἰσῆλθεν οὖν 


,ὔ > \ , ς a \ 5 4 \ 
πάλιν εἰς TO πραιτώριον ὁ Πειλᾶτος καὶ ἐφώνησεν τὸν 
3 a \ 5 Nae \ a wt Ν “ 3 , 
Ἰησοῦν καὶ εἶπεν αὐτῷ Σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν ᾿Ιουδαίων ; 
3 > a 3 las ἴω \ +» 
ἀπεκρίθη ‘Incovs ᾿Απὸ σεαυτοῦ σὺ τοῦτο λέγεις ἢ ἄλλοι 
5 , las ~ / 3 \ 
εἰπόν σοι περὶ ἐμοῦ; ἀπεκρίθη ὁ Πειλᾶτος Μήτι ἐγὼ 
3 ὃ as > ν 95) ‘ \ No fh ον 9 ἴα “δ le 
lovOatos εἰμι; τὸ ἔθνος τὸ σὸν καὶ οἱ ἀρχιερεῖς παρέδωκαν 
2 ip ,ὔ 2 3 > la ς “ ς 
σε ἐμοί: τί ἐποίησας; ἀπεκρίθη “Incots Ἢ βασιλεία ἡ 
BN > a , > 435 ~ / 
ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐκ TOU κόσμου τούτου: εἰ EK TOU κόσμου 
7 5 ς / Coe UF δον τε , C8 \_ 2 / 
τούτου nv ἢ βασιλεία ἡ ἐμὴ, οἱ ὑπηρέται οἱ ἐμοὶ ἡγωνί- 
3 ce Ἁ ΄σ ΄ 3 , “ δὲ « 
ζοντο av, ἵνα μὴ παραδοθῶ τοῖς ᾿Ιουδαίοις. νῦν δὲ ἡ 
\ » “ Φ 9S > a“ ς 
βασιλεία. ἡ ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐντεῦθεν. εἶπεν οὖν αὐτῷ O 
“ > “ > , > , ¢ > [a 
Πειλᾶτος Οὐκοῦν βασιλεὺς εἶ σύ; ἀπεκρίθη [ὁ] ᾿Ιησοῦς 
\ ΄ ¢ 5 δὲ να, -.Ὁ] >| ἃ > n , 
Συ λέγεις ὅτι βασιλεύς ᾿εἰμι.' ἐγὼ εἰς τοῦτο γεγέννημαι 
Ν 5 “ > , | \ , σ / a 
Kal εἰς τοῦτο ἐλήλυθα eis τὸν κόσμον ἵνα μαρτυρήσω TH 
ἀληθείᾳ: πᾶς ὁ ὧν ἐκ τῆς ἀληθείας ἀκούει μου τῆς φωνῆς 
ηθείᾳ: πᾶς ὁ ὧν ἐκ τῆς adn μου τῆ ἧς. 
, > las ς σ΄“ δ; ΧῸΣ 3 ἢ Υ 
λέγει αὐτῷ ὁ Πειλᾶτος Τί ἐστιν ἀλήθεια; Kat 
~ \ ΄σ \ \ > , \ 
τοῦτο εἰπὼν πάλιν ἐξῆλθεν πρὸς τοὺς ᾿Ιουδαίους, καὶ λέγει 
? Ἐς 3 \ 3 ,ὔ δι 5] > aA FI ᾿» x 
αὐτοῖς γὼ οὐδεμίαν εὑρίσκω ἐν αὐτῷ αἰτίαν: ἔστιν δὲ 


37 εἰμι; 


26 


27 


28 


99 
30 


31 


32 
33 


34 


35. 


36 


37 


38 


39 


XVIII XIX KATA IJQANHN 233 


; c aA [χά a” > , Cc aA ΖΦ ἢ ΄ , 
συνήθεια ὑμῖν ἵνα ἕνα ἀπολύσω ὑμῖν [ἐν] τῷ πάσχα' 
βούλεσθε οὖν ἀπολύσω ὑμῖν τὸν βασιλέα τῶν ᾿Ιουδαίων ; 


4o ἐκραύγασαν οὖν πάλιν᾽ λέγοντες Μὴ τοῦτον ἀλλὰ τὸν 
΄- 53 »“ 
Βαραββᾶν. ἣν δὲ ὁ Βαραββᾶς λῃστής. 
ι Tore οὖν ἔλαβεν ὁ Πειλᾶτος τὸν ᾿Ιησοῦν καὶ ἐμαστί- 


Ν . a , ΄ 2 > a 
2yooev. καὶ of στρατιῶται πλέξαντες στέφανον ἐξ ἀκανθῶν 
ἐπέθηκαν αὐτοῦ τῇ κεφαλῇ, καὶ ἱμάτιον πορφυροῦν περιέ- 

4 a 
βαλον αὐτόν, kal ἤρχοντο πρὸς αὐτὸν καὶ ἔλεγον Χαῖρε, 
c \ - 3 , \ 5 3 ΄“ ς , 
ὁ βασιλεὺς τῶν ᾿Ιουδαίων: καὶ ἐδίδοσαν αὐτῷ ῥαπίσματα. 
- a 7 vy, eo il 2: a 
4 Kat ἐξῆλθεν᾽ πάλιν ᾿ ἔξω ὁ Πειλᾶτος᾽ καὶ λέγει αὐτοῖς “Ide 


ω 


+ aa ay % »~ 4 ΄ “ 3 , Sh, (set) 
ἄγω ὑμῖν αὐτὸν ἔξω, ἵνα γνῶτε ὅτι οὐδεμίαν αἰτίαν εὑρίσκω 
» 3 ~ »» “5 5 ς > ΄“΄᾽ 3» an \ > / 
5€v αὐτῷ. ἐξῆλθεν οὖν [ὁ] Ἰησοῦς ἔξω, φορῶν τὸν ἀκάνθι- 
Ἁ “ , \ 
νον στέφανον Kai τὸ πορφυροῦν ἱμάτιον. καὶ λέγει av- 
- > As ¢ of “ 3 5 da N 1S eget a 
ὁ τοῖς ‘Idov ὁ ἄνθρωπος. ore οὖν εἶδον αὐτὸν οἱ ἀρχιερεῖς 
ς , 4 4 
καὶ οἱ ὑπηρέται expavyacay λέγοντες Σταύρωσον orav- 
Ζ ae et a , . A (ee 
ρωσον. λέγει αὐτοῖς ὁ Πειλᾶτος Λάβετε αὐτὸν ὑμεῖς 
Ἁ , 2 A A > e / > 3 ~ Jel 
Ὁ τουρρυάρε μου ψὰρ πουχ εεεύρίσκῶς ἐνὶ avrg! Salm, 
΄ ΄ r If 
7 ἀπεκρίθησαν αὐτῷ οἱ Ιουδαῖοι Ἡμεῖς νόμον ἔχομεν, 
\ A X 4 > , 3 ΄σ eo ev a 
καὶ κατὰ τὸν νόμον ὀφείλει ἀποθανεῖν, ὅτι υἱὸν θεοῦ 
iy ‘\ > , ¢/ > ᾽ ς “ ~ 
8 ἑαυτον ἐποίησεν. Οτε οὖν ἤκουσεν ὁ Πειλᾶτος τοῦτον 
A / “ 3 , A 
g Tov λόγον, μᾶλλον ἐφοβήθη, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ mpat- 
/ , A ΄“ 3 ΄ 3 
τώριον πάλιν καὶ λέγει τῷ Ἰησοῦ Πόθεν εἶ σύ; ὁ δὲ 
5 A > ’ 3 - 3 n ὕ 3 9 an ς 
10 Ἰησοῦς ἀπόκρισιν οὐκ ἔδωκεν αὐτῷ: λέγει οὖν αὐτῷ ὁ 
“ 3 \ b) “ > 
Πειλᾶτος Ἐμοὶ ov λαλεῖς; οὐκ οἶδας ore ἐξουσίαν ἔχω 
> “ , > “- 
11 ἀπολῦσαί σε καὶ ἐξουσίαν ἔχω σταυρῶσαί σε; ἀπεκρίθη 
3 ῶ Ἶ a O 3 τ ἐξ , 353 - ὃ , 3 4 
αὐτῷ Ingots UK εἶχες ἐξουσίαν κατ᾽ ἐμοῦ οὐδεμίαν εἰ μὴ 
3 8 ὃ , > be ‘ ὃ A “ ε ὃ / , 
ἣν δεδομένον σοι ἄνωθεν: δια τοῦτο ὁ παραδούς μέ σοι 
“ «ς , yf > , ς ΄σ 3 , 3 
12 μείζονα ἁμαρτίαν ἔχει. ἐκ τούτου ὁ Πειλᾶτος ἐζήτει ἀπο- 
“ > / ε ‘ 3 - 3 , , > \ 
λῦσαι αὐτὸν: οἱ δὲ ᾿Ιουδαῖοι ἐκραύγασαν λέγοντες ᾿Ἐὰν 
[οὶ > U > 5 cas , a ¢€ 
τοῦτον ἀπολύσῃς, οὐκ εἰ φίλος τοῦ Καίσαρος: πᾶς ὁ 
Α aA 3 4 ~ > 
13 βασιλέα ἑαυτὸν ποιῶν ἀντιλέγει τῷ Καίσαρι. Ὃ οὖν 
“ > ’ ~ 
Πειλᾶτος ἀκούσας τῶν λόγων τούτων ἤγαγεν ἔξω τὸν 
5 ~ A > / Jes , 5 , , 
Ιησοῦν, καὶ ἐκάθισεν ἐπὶ βήματος εἰς τόπον λεγόμενον 


4 Ἑξηῆλθεν | ὃ Πειλᾶτος ἔξω 


234 KATA IQANHN ab i 


. 2 3 
ΔΛιθόστρωτον, ᾿Εβραϊστὶ δὲ Ταββαθά. ἣν δὲ παρα- 
σκευὴ τοῦ πάσχα, Opa ἦν ὡς ἕκτη. καὶ λέγει τοῖς Ἴου- 
, > ς \ ς “ > , 5 » ΄ 
δαίοις Ἴδε ὁ βασιλεὺς ὑμῶν. ἐκραύγασαν οὖν ἐκεῖνοι 


ΓῚ 3 , > 4 > A ς a 
7Apov ἄρον, σταύρωσον αὐτόν. λέγει αὐτοῖς ὁ Πειλᾶτος 


Τὸν βασιλέα ὑμῶν σταυρώσω; ἀπεκρίθησαν οἱ ἀρχιερεῖς 
Οὐκ ἔχομεν βασιλέα εἰ μὴ Καίσαρα. τότε οὖν παρέδωκεν 
αὐτὸν αὐτοῖς ἵνα σταυρωθῇ. 

Παρέλαβον οὖν τὸν Ἰησοῦν: καὶ βαστάζων αὑτῷ 
τὸν σταυρὸν ἐξῆλθεν εἰς τὸν λεγάμεμον Κρανίον Τόπον, 
ὃ cba sain ᾿Εβραϊστὶ ΓΡολγοθά", ὅπου αὐτὸν ἐσταύρωσαν, 
καὶ μετ᾽ αὐτοῦ ἄλλους δύο ἐντεῦθεν καὶ ἐντεῦθεν, μέσον δὲ 
τὸν Ἰησοῦν. ἔγραψεν δὲ καὶ τίτλον 6 Πειλᾶτος καὶ 
ἔθηκεν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ: ἦν δὲ γεγραμμένον ἸΗΣΟΥ͂Σ 
O ΝΑΖΏΡΑΙΟΣ Ο BASIAEYS ΤΩΝ ἸΙΟΥΔΑΙΩΝ. 
τοῦτον οὖν τὸν τίτλον πολλοὶ ἀνέγνωσαν τῶν ᾿Ιουδαίων, 
ὅτι ἐγγὺς ἦν ὁ τόπος τῆς πόλεως ὅπου ἐσταυρώθη ὁ 
Ἰησοῦς: καὶ ἦν γεγραμμένον Ἔβραϊστί, Ῥωμαϊστί, “Ἑλλη- 
νιστί. ἔλεγον οὖν τῷ Πειλάτῳ οἱ ἀρχιερεῖς τῶν Ἴου- 
δαίων Μὴ γράφε ‘O βασιλεὺς τῶν "Jovdaiwy, ἀλλ᾽ ὅτι 
ἐκεῖνος εἶπεν Βασιλεὺς τῶν ᾿Ιουδαίων εἰμί, ἀπεκρίθη ὁ 
Πειλᾶτος Ὃ γέγραφα γέγραφα: 

Οἱ οὖν στρατιῶται ὅτε ἐσταύρωσαν τὸν ᾿ησοῦν ἔλα- 
βον τὰ ἱμάτια αὐτοῦ καὶ ἐποίησαν τέσσερα μέρη, ἑκάστῳ 
στρατιώτῃ. μέρος, καὶ τὸν χιτῶνα. ἦν δὲ ὁ χιτὼν. dpadas, 
ἐκ τῶν ἄνωθεν ὑφαντὸς δι’ ὅλον: εἶπαν οὖν πρὸς ἀλλή- 
λους Μὴ σχίσωμεν αὐτόν, ἀλλὰ λάχωμεν περὶ αὐτοῦ 
τίνος ἔσται ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ 

Aiemepicanto TA ἱλλάτιά. MOY EdYTOTC 

Kal ἐπὶ TON IMATICMON MOY EBAAON KAAPON. 
Οἱ μὲν οὖν στρατιῶται ταῦτα ἐποίησαν: ἱστήκεισαν δὲ 
παρὰ τῷ σταυρῷ τοῦ Ἰησοῦ ἢ μήτηρ αὐτοῦ καὶ ἡ ἀδελφὴ 
τῆς μητρὸς αὐτοῦ, Μαρία ἡ τοῦ Κλῳπᾶ καὶ Μαρία ἡ 
Μαγδαληνή. Ἰησοῦς οὖν ἰδὼν τὴν μητέρα καὶ τὸν μαθητὴν 


17 Τολγόθ 


14 


15 


16 


17 


18 


a9 


20 


21 


22 


ν, 


23 


24 


25 


26 


XIX KATA IQANHN 235 


“ a > / , “ 7 x / 7 c c? 
παρεστῶτα ὃν ἠγάπα λέγει TH μητρί Vuva, We ὁ υἱὸς 
μιν ΄, “Ὁ le. , 
o7 σου" εἶτα λέγει τῷ μαθητῇ “Ide ἡ μήτηρ σου. καὶ ἀπ᾽ ἐκεί- 
A “ »" ΕἾ \ Sfa4 > \ ἡ 
ys τῆς ὥρας ἔλαβεν ὁ μαθητὴς αὐτὴν εἰς Ta ἰδια. 
‘ a rae ες.» ASOD, ᾽ , , 
28 Mera τοῦτο ‘cides ὁ ᾿Ιησοῦς ore ἤδη πάντα τετέλεσται 
σ “a , an “ 4, / 
o9 ἵνα τελειωθῇ ἡ γραφὴ λέγει Aly. σκεῦος ἔκειτο ὄξους 
δ \ ~ ΄ 
μεστόν: σπόγγον οὖν μεστὸν τοῦ ὄξογο ὑσσώπῳ περιθέν- 
, > a “ ’ oa κ᾿ " Ν 
30 TES app oye y Ray αὐτοῦ τῷ στόματι. OTE οὖν ἐλάβεν TO 
» “ ἘΣ Ν , 
ὄξος [ὁ] Ἰησοῦς εἶπεν Τετέλεσται, καὶ κλίνας τὴν κεφα- 
\ , \ a“ ς ὯΝ 3 Cr 
31 λὴν παρέδωκεν TO πνεῦμα. Οἱ οὖν ᾿Ιουδαῖοι, 
ἐπεὶ παρασκευὴ ἦν, ἵνα μὴ μείνῃ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ τὰ σώ- 
> “ , 3 \ , Cre. Bp ΤΡ i) aah “- 
ματα ἐν τῷ σαββάτῳ, nv γὰρ μεγάλη ἡ ἡμέρα ἐκείνου τοῦ 
σαββάτου, ἠρώτησαν τὸν Πειλᾶτον ἵνα κατεαγῶσιν αὐτῶν 
, a 3 > a 
32 τὰ σκέλη καὶ ἀρθῶσιν. ἦλθον οὖν οἱ στρατιῶται, καὶ 
τοῦ μὲν πρώτου κατέαξαν τὰ σκέλη καὶ τοῦ ἄλλου τοῦ 
’ 5 “ SEN AN A 3 Aa 5» 4 ¢ 
33 συνσταυρωθέντος αὐτῷ: ἐπὶ δὲ τὸν ᾿Ιησοῦν ἐλθόντες, ws 
5 > 2A Ee. 3 , on \ , 
εἶδον ἤδη αὐτὸν τεθνηκότα, ov κατέαξαν αὐτοῦ τὰ σκέλη, 
> Ξε an r la “ 
34 ἀλλ᾽ εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν evuser, 
ἃ ΣΦ AX ΩΝ Ἀν, ἘΣ \ ς ς A 
35 καὶ ἐξῆλθεν εὐθὺς αἷμα καὶ ὕδωρ. Kal ὁ ἑωρακὼς μεμαρ- 
/ > > “ val 
τύρηκεν, καὶ ἀληθινὴ αὐτοῦ ἐστὶν ἡ μαρτυρία, Kal ἐκεῖνος 
Ss σ 3 “ , e \ ς ΄ , > , 
36 οἶδεν ὅτι ἀληθῆ λέγει, wa Kal ὑμεῖς πιστεύητε. ἐγένετο 
A lal Ἵ ς Α “ 3 an ΡῚ 
γὰρ ταῦτα iva ἡ γραφὴ πληρωθῇ ~“OcTOoYN OY CYNTPI- 
7 3 a \ / ιν \ 4 ΜΚ 
37 Βήσετὰι aYTOY. καὶ πάλιν ἑτέρα γραφὴ λέγει ᾿Οψον- 
ἃ 3 7 
τὰ! εἰς ON EZEKENTHCAN. 
“ Vv “ 
33 Μετὰ δὲ ταῦτα ἠρώτησεν τὸν ἸΠειλᾶτον Ἰωσὴφ ἀπὸ 
A \ A 5 a , 
“Αριμαθαίας, ὧν μαθητὴς [τοῦ] Ἰησοῦ κεκρυμμένος δὲ διὰ 
A ’ ~ > , χὰ of A a nw 5 r 
τὸν φόβον τῶν ᾿Ιουδαίων, wa apy τὸ σῶμα Tov Ἰησοῦ" 
No st? ς “ 3 3 NG τ Ὁ A ~ 
καὶ ἐπέτρεψεν ὁ Πειλᾶτος. ἦλθεν οὖν kat ἦρεν TO σῶμα 


- 3 , 
ag αὐτοῦ. ἦλθεν δὲ καὶ Νικόδημος, ὁ ἐλθὼν πρὸς αὐτὸν 
\ A ~ , m4 ἢ , \ > / € 
νυκτὸς TO πρῶτον, φέρων ‘Eedtyya’ σμύρνης Kai ἁλόης ὡς 
> 53 ΄σ a > ΄ 
go λίτρας ἑκατόν. ἔλαβον οὖν τὸ σῶμα τοῦ ᾿Ιησοῦ καὶ 


᾿ὕ 22.8 > , \ ~ > 4 MS a 
ἔδησαν αὐτὸ ὀθονίοις μετὰ τῶν ἀρωμάτων, καθὼς ἔθος 
> \ “ > / As) , > ae ee) A , a 

41 ἐστὶν τοῖς ᾿Ιουδαίοις ἐνταφιάζειν. ἦν δὲ ἐν TH τόπῳ ὅπου 
> , ~ \ 3 a , “ / > 
ἐσταυρώθη κῆπος, Kal ἐν τῷ κήπῳ μνημεῖον καινὸν, ἐν 


28 ᾿Ιησοῦς εἰδὼς 31 ἐκείνη 39 μίγμα 


236 KATA TOANHN XIXREK 


i >Qe > \ 3 ΄ > “ > \ \ 

@ οὐδέπω οὐδεὶς ἦν τεθειμένος- ἐκεῖ οὖν διὰ τὴν παρα- 
\ aA 3 ' “ 5 \ 53 κ᾿ κ “ 
σκευὴν τῶν ᾿ουδαίων, ὅτι ἐγγὺς ἦν τὸ μνημεῖον, ἔθηκαν 

τὸν ᾿Ιησοῦν. 
lad A ~ “ , € 
Τῇ δὲ μιᾷ τῶν σαββάτων Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ ἔρ- 
\ + ΄ 
χεται πρωὶ σκοτίας ἔτι οὔσης εἰς τὸ μνημεῖον, καὶ βλέπει 
\ / 3 “ a 
τὸν λίθον ἡρμένον ἐκ τοῦ μνημείου. τρέχει οὖν καὶ ἔρ- 
\ , , \ \ A Ἵ \ 
χεται πρὸς Σιμωνα Ilérpov καὶ πρὸς τὸν ἄλλον μαθητὴν 
ὰ 5 / ς > “ \ ’ > “ 3 Ν ’ 
ὃν ἐφίλει ὁ ‘Ingots, καὶ λέγει αὐτοῖς Ἦραν τὸν κύ- 
» lal > 7 “ > 
ριον ἐκ TOU μνημείου, καὶ οὐκ οἴδαμεν ποῦ ἔθηκαν av- 


42 


τόν. ᾿Εξῆλθεν οὖν ὁ Πέτρος καὶ 6 ἄλλος pa- 3 


Zz ν΄ 9» > 4 a » \ ς ,ὔ 
θητής, καὶ ἤρχοντο εἰς τὸ μνημεῖον. ἔτρεχον δὲ οἱ δύο 
“-“ ς U \ Z, = 
ὁμοῦ: Kat ὃ ἄλλος μαθητὴς προέδραμεν τάχειον τοῦ 
Π , Q ANG a 5 3 4 la Q rp 
έτρου kal ἦλθεν πρῶτος εἰς TO μνημεῖον, Kal παρακύψας 
A > > a 
βλέπει κείμενα τὰ ὀθόνια, οὐ μέντοι εἰσῆλθεν. ἔρχεται 
> 3 - >, a “ ΕῚ 
οὖν καὶ Σίμων Πέτρος ἀκολουθῶν αὐτῷ, καὶ εἰσῆλθεν εἰς 
A ΄ = A Δ’ \ 

TO μνημεῖον: καὶ θεωρεῖ τὰ ὀθόνια κείμενα, καὶ τὸ σου- 
, a εν os BA “ “ > ~ > A - > / 
δάριον, Ὁ ἣν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, οὐ μετὰ τῶν ὀθονίων 

Σ ry / , 
κείμενον ἀλλὰ χωρὶς ἐντετυλιγμένον eis ἕνα τόπον: τότε 
3 > a Coes, ; \ a \ 
οὖν εἰσῆλθεν Kai ὁ ἄλλος μαθητὴς ὁ ἐλθὼν πρῶτος εἰς τὸ 
- > 3 ‘ 14 
μνημεῖον, καὶ εἰδεν καὶ ἐπίστευσεν: οὐδέπω yap ἤδεισαν 
\ \ U o 2 oN 3 a 3 a es 
τὴν γραφὴν ore δεῖ αὐτὸν ἐκ νεκρῶν ἀναστῆναι. ἀπῆλθον 
> awe A ε A ς / / ‘ 
οὖν πάλιν πρὸς αὑτοὺς of μαθηταί. Μαρία δὲ 
ἱστήκει πρὸς τῷ μνημείῳ ἔξω κλαίουσα. ὡς οὖν ἔκὰλ 
τήκει πρὸς τῷ μνημείῳ ἔξο σα. ὡς οὖν ἔκλαιεν 
, > A 4 Ν ~ , > , > 
παρέκυψεν εἰς TO μνημεῖον, καὶ θεωρεῖ δύο ἀγγέλους ἐν 
“ ’ [χά \ ~ ΄“΄ \ oa \ 
λευκοῖς καθεζομένους, ἕνα πρὸς τῇ κεφαλῇ καὶ eva πρὸς 
Το , ω A a nm > a 
τοῖς ποσίν, ὅπου ἔκειτο TO σῶμα τοῦ ᾿Ιησοῦ. καὶ λέγουσιν 
9. A ΄“ , 3 ΄σ Ce 3 τὶ 
αὐτῇ ἐκεῖνοι Τύναι, τί κλαίεις; λέγει αὐτοῖς “ὅτι Ἦραν 
, > 3 ~ %, 3 / ΄ 
τὸν κύριόν μου, καὶ οὐκ οἶδα ποῦ ἔθηκαν αὐτόν. ταῦτα 
“ \ > , ~ \ > “ 
εἰποῦσα ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ θεωρεῖ τὸν ᾿Ιησοῦν 
ς a Ν > A “ > na > , : 4 3... on) 
ἑστῶτα, καὶ οὐκ ἥδει OTL ᾿Ιησοῦς ἐστίν. λέγει αὐτῇ "In- 
~ “ 3 , ΄ “ 
gous Τύναι, τί κλαίεις ; τίνα ζητεῖς; ἐκείνη δοκοῦσα ὅτι 
€ , PJ ~ , 5 \ 3 , 
ὁ κηπουρός ἐστιν λέγει αὐτῷὠλ Κύριε, εἰ od ἐβάστασας 
> ‘ 9 , ~ ἔθ 3 , 5 \ 3.54 > a“ λέ 
αὐτόν, εἰπέ μοι ποῦ ἔθηκας αὐτόν, κἀγὼ αὐτὸν ἀρῶς λέγει 


13 Ὅτι ἦραν 


On 


Io 


12 


13 


14 


15 


16 


ἫΝ KATA IQANHN 237 


γῇ Ἰησοῦ Μαριά στραφεῖσα ἐκείνη λέγει αὐτῷ 
αὐτῇ Ἰησοῦς ριάμ. στραφεῖσα ἐκείνη λέγ ὑτῷ 
> “ ’ « 4 ΄, ᾿ ’ 
17 Εβραϊστί Ῥαββουνεί (ὃ λέγεται Διδάσκαλε). λέγει 
Di ὥς Ὶ “ ΓΜ , “ Ἵ +f \ > ΄ὕ \ 
αὐτῇ Inoovs ἢ μου ἅπτου, οὕπω yap avaBéBnka πρὸς 
‘ ¢ / \ \ 4 > , Ν 
τὸν πατέρα: πορεύου δὲ πρὸς τοὺς ἀδελφούς μου καὶ 
΄- 3 \ , 
εἰπὲ αὐτοῖς ᾿Αναβαίνω πρὸς τὸν πατέρα μου καὶ πατέρα 
Cs, see Ν ’ \ \ ¢ rn »” \ ς 
18 ὑμῶν καὶ θεόν μου καὶ θεὸν ὑμῶν. ἔρχεται Μαριὰμ ἡ 
ὯΝ » iA c ’ A 
Μαγδαληνὴ ἀγγέλλουσα τοῖς μαθηταῖς ὅτε Ἑώρακα τὸν 
, la > os: A 
κύριον καὶ ταῦτα εἶπεν αὐτῇ. 
Ovo ὖν owl ἢ ἡμέρᾳ ἐκεί 7 μιᾷ σαββάτων 
19 ns οὖν ὀψίας τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ TH mia | 7 
\\ “ a , ¢ 3 [4 \ 
καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων ὅπου ἦσαν οἱ μαθηταὶ διὰ τὸν 
/ a 3 , > on a δ. 2 \ 
φόβον τῶν ᾿Ιουδαίων, ἦλθεν ὁ ᾿Ιησοῦς καὶ ἔστη εἰς TO 
΄ “ σ΄ lal \ 
20 μέσον, καὶ λέγει αὐτοῖς Eipnvn ὑμῖν. καὶ τοῦτο εἰπὼν 
», \ \ “ \ \ » “ 3 ’ 
ἔδειξεν καὶ τὰς χεῖρας καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῖς. ἐχάρησαν 
oy > a > “: c 
οἱ οὖν οἱ μαθηταὶ ἰδόντες τὸν κύριον. εἶπεν οὖν αὐτοῖς [ὁ 
3 “ , Ψ , ἘΝ io \ 3 , 4 « 
Ιησοῦς] πάλιν Ἑϊρήνη ὑμῖν: καθὼς ἀπέσταλκέν pe ὃ 
΄ δὲν, «ἡ SE gh eee: a \ » , 
22 πατήρ, καγὼ πέμπω ὑμᾶς. καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐνεφύσησεν 
Ἢ , 3 “ , “ σ JA im 9 lod 
23 καὶ λέγει αὐτοῖς Λάβετε πνεῦμα ἅγιον: ἂν τινων ἀφῆτε 
᾿ ς , [yer 5} cy es "4 4 a , 
Tas ἁμαρτίας ἀφέωνται αὐτοῖς: ἄν τινων κρατῆτε κεκρά- 
τηνται. A 
“ © A , Ξε 4 , 
24 Θωμᾶς δὲ εἷς ἐκ τῶν δώδεκα, ὁ λεγόμενος Δίδυμος, 
> > ΕῚ Timing ὅν ¢ > > a ay 3 3 “ 
25 οὐκ ἦν μετ᾽ αὐτῶν ὅτε ἦλθεν Ἰησοῦς. ἔλεγον οὖν αὐτῷ 
¢ »S , ς , A ’ ς \ 5 
οἱ ἄλλοι μαθηταί “Ewpaxayev τὸν κύριον. ὁ δὲ εἶπεν 
> a 3 \ Leta. 4 ΄ “- A , “ 
αὐτοῖς ‘Eay μὴ ἰδω ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν 
DY \ , \ , , 9 \ ’ σι a 
ἥλων καὶ βάλω τὸν δάκτυλον pov eis τὸν τύπον τῶν ἥλων 
\ , “ \ \ > Τρ: 2 A 
kat βάλω μου τὴν χεῖρα eis τὴν πλευρὰν αὐτοῦ, οὐ μὴ 
, \ Ve ey 3 \ , > 
26 πιστεύσω. Kai μεθ᾽ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ἦσαν 
+ Ἁ > a a > ϑει τᾶ € 
ἔσω οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ Θωμᾶς per αὐτῶν. ἔρχεται ὃ 
3 lad “ “ , Ἁ 
Ιησοῦς τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον 
\ > 9 , Coa 3 , A A , 
27 Καὶ εἶπεν Etpnyvyn υμιν. εἰτα λέγει τῷ Θωμᾷ Φέρε 
A / , - Ay, ὦ \ co 4 Ἁ , 
τὸν δακτυλόν σου ὧδε καὶ ide τὰς χεῖράς pov, Kal φέρε 
\ “ , Δ 
τὴν χεῖρα σου καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου, καὶ μὴ γί- 
> 2 \ , > , “ \ > 
28 νου ἄπιστος ἀλλὰ πιστός. ἀπεκρίθη Θωμᾶς καὶ εἶπεν 
> -“ € 4 , Ἁ € , 2 > “ [2 3 
29 αὐτῷ Ὃ κύριός μου καὶ ὁ θεός μου. λέγει αὐτῷ [Ὁ] ἾἸη- 


a 
17 My ἅπτου μου 23 τινος. «τινος | ἀφίονται 


238 KATA IQANHN | XX XXI 


gots Ὅτι ἑώρακάς pe πεπίστευκας; μακάριοι οἱ μὴ 
ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες, 

Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα αμεία ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς 30 
ἐνώπιον τῶν μαθητῶν, ἃ οὐκ ἔστιν γεγραμμένα ἐν τῷ 
βιβλίῳ τούτῳ: ταῦτα δὲ ψεγριασίραι ἵνα πιστεύητε ὅτι i 31 
gous ἐστὶν ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, καὶ ἵνα πιστεύοντες 
ζωὴν ἔχητε ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ. 


META ΤΑΥ͂ΤΑ ἐφανέρωσεν ἑαυτὸν πάλιν ᾿Ιησοῦς τ 
τοῖς μαθηταῖς ἐπὶ τῆς θαλάσσης τῆς Τιβεριάδος" ἐφανέ- 
ρωσεν δὲ οὕτως. Ἦσαν ope Σίμων Πέτρος καὶ Θω- 2 
μᾶς ὁ λεγόμενος Δίδυμος καὶ Ναθαναὴλ ὁ ἀπὸ Κανὰ τῆς 
Γαλιλαίας καὶ οἱ τοῦ Ζεβεδαίου καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν μαθητῶν 
αὐτοῦ δύο. λέγει αὐτοῖς Σίμων Merper Ὑπάγω ἁλιεύειν" 3 
λέγουσιν αὐτῷ Epxopeda καὶ ἡμεῖς σὺν σοί. ἐξῆλθαν 
καὶ ἐνέβησαν εἰς τὸ πλοῖον, καὶ ἐν ἐκείνη τῇ νυκτὶ ἐπίασαν 
οὐδέν. πρωίας δὲ ἤδη γινομένης ἔστη δησᾳθε “eis! τὸν 4 
αἰγιαλόν. οὐ μέντοι ἤδεισαν ob μαθηταὶ ὅτι ᾿Ιησοῦς ἐστίν. 
λέγει οὖν αὐτοῖς Ἰησοῦς Παιδία, μή τι προσφάγιον ἔχε- 5 
τε; ἀπεκρίθησαν αὐτῷ Οὔ. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς Βάλετε 6 
εἰς τὰ δεξιὰ μέρῃ τοῦ πλοίου τὸ δίκτυον, καὶ εὑρήσετε. 
ἔβαλον οὖν, καὶ οὐκέτι αὐτὸ ἑλκύσαι ἴσχυον ἀπὸ τοῦ πλή- 
θους τῶν ἰχθύων. λέγει οὖν ὁ μαθητὴς ἐκεῖνος ὃν ἠγάπα 7 
ὁ Ἰησοῦς τῷ Hering Ὃ κύριός ἐστιν. Σίμων οὖν ΤΠετρρεὶ 
ἀκούσας ὅτι ὁ κύριός ἐσερι τὸν ἐπενδύτην διεζώσατο, ἦν 
γὰρ γυμνός, καὶ ἔβαλεν ἑαυτὸν εἰς τὴν θάλασσαν: οἱ δὲ 8 
ἄλλοι μαθηταὶ τῷ πλοιαρίῳ ἦλθον, οὐ γὰρ ἦσαν μακρὰν 
ἀπὸ τῆς γῆς ἀλλὰ ὡς ἀπὸ πηχῶν διακοσίων, σύροντες τὸ 
δίκτυον τῶν ἰχθύων. ‘Qs οὖν ἀπέβησαν εἰς τὴν γῆν βλέ- 9 
πουσιν ἀνθρακιὰν κειμένην καὶ ὀψάριον ἐπικείμενον καὶ 


30 αὐτοῦ 4 ἐπὶ 


XX KATA IJQANHN 239 


ΒΩ , > “~ ς > a ᾽ , > \ “ 
10 ἄρτον. λέγει αὐτοῖς [ὁ] ᾿ἸΙησοῦς Eveyxate ἀπὸ τῶν 
> ,ὔ Me ’ ’ ζ ΡΥ, a / , Ν 
1x ὀψαρίων ὧν ἐπιάσατε νῦν. ἀνέβη οὖν Σίμων Ilérpos καὶ 
σ \ \ ~ \ / , 
εἵλκυσεν τὸ δίκτυον εἰς τὴν γῆν μεστὸν ἰχθύων μεγάλων 
, a , ff ’ > fe 
ἑκατὸν πεντήκοντα τριῶν' Kal τοσούτων ὄντων οὐκ ἐσχίσθη 
\ / , > " ς 3 “ “ 5 , 
12 τὸ δίκτυον. λέγει αὐτοῖς [Ὁ] Ἰησοῦς Δεῦτε ἀριστήσατε, 
3 A ϑισν 4 a “ 2 , 3. “τ \ , 5 
οὐδεὶς ἐτόλμα τῶν μαθητῶν ἐξετάσαι αὐτόν Σὺ τίς εἶ; 
“πε ἃ σ 5 , / 3 yy 3 “ Ν , 
13 εἰδότες ὅτε ὁ κύριός ἐστιν. ἔρχεται ᾿Ιησοῦς καὶ λαμβάνει 
\ 5 \ , > “ \ \ {9 , ς / na 
14 τὸν ἄρτον καὶ δίδωσιν αὐτοῖς, καὶ TO ὀψάριον ὁμοίως. Tod- 
τὸ ἤδη τρίτον ἐφανερώθη Ἰησοῦς τοῖς μαθηταῖς ἐγερθεὶς 
ΠΡ ΡΩΝ ΤΑΊ PACH παι Sy, 
> ἴω 
ἐκ νεκρῶν. 


7 > 2 ζω , 5 

15 Ore οὖν ἠρίστησαν λέγει TH Σίμωνι Πέτρῳ ὁ In- 
a , > a ’ὔ 

gous Σίμων ἸΙωάνου, ἀγαπᾷς με πλέον τούτων; λέγει 
> Te 'δς , , \ 2 ¢ a , pate 
αὐτῷ Nai, κύριε, σὺ οἶδας ὅτι φιλῶ oe. λέγει αὐτῷ 

/ \ 3 ’ ? 3 “a / , , 
16 Βόσκε τὰ apvia pov. λέγει αὐτῷ πάλιν δεύτερον Σίμων 


Ἶ , 3 “ ϑ λέ 7. ἡ Ν , , \ id 
@avou, ἀγαπᾷς με; λέγει αὐτῷ ai, κύριε, σὺ οἶδας 
¢ ~ , ~ , NV UG , a7 
ὅτι φιλῶ σε. λέγει adtg Toipawe τὰ 'προβάτιά" pov. 
3 “ \ , / 3 ’ lo 
17 λέγει αὐτῷ TO τρίτον Σίμων “Iwavov, φιλεῖς pe; ἐλυπήθη 
c , / > © eC \ , “ > 
o Πέτρος ore εἰπεν αὐτῷ τὸ τρίτον Φιλεῖς pe; καὶ εἶπεν 
b ed , , \ a 4 , ¢ “ 
αὐτῷ Κύριε, πάντα σὺ οἶδας, σὺ γινώσκεις ὅτι φιλῶ σε. 
, Sian Ὁ A , WE , 7 > A 3 A 
18 λέγει αὐτῷ ‘Inoovs Booke τὰ 'προβάτιά' pov. ἀμὴν ἀμὴν 
, σ > , 5 , \ 
λέγω σοι, OTE ἧς νεώτερος, ἐζώννυες σεαυτὸν Kal περιε- 
’ ἰὴ >/ “ \ , 3 - \ is) Sy 
marets ὅπου ἤθελες: ὅταν δὲ ynpaons, ἐκτενεῖς τὰς χεῖράς 
Xo oe , Ν δ) σ Σ , a 
19 σου, καὶ ἄλλος (woes σε καὶ οἴσει ὅπου οὐ θέλεις. τοῦτο 
\ 53 , / 4 , \ , \ 
δὲ εἶπεν σημαίνων ποίῳ θανάτῳ δοξάσει τὸν θεόν. καὶ 
rn 3 Q , > “ 3 7 > 
20 τοῦτο εἰπὼν λέγει αὐτῷ Ακολούθει μοι. Ἐπι- 
\ € -? fy \ \ a 3 ’ ¢ 
στραφεὶς ὁ Πέτρος βλέπει τὸν μαθητὴν ὃν ἠγάπα ὁ 
5 los 3 a a \ ers 3 a , ΘΟ Ἂς \ 
Ἰησοῦς ἀκολουθοῦντα, ὃς καὶ ἀνέπεσεν ἐν τῷ δείπνῳ ἐπὶ τὸ 
a > lo \ > , , > ἐ , 
στῆθος αὐτοῦ καὶ εἶπεν Κύριε, τίς ἐστιν ὁ παραδιδούς σε; 
A 3 \ ς a 9 a , @ 
2x τοῦτον οὖν ἰδὼν ὁ Πέτρος λέγει τῷ Ἰησοῦ Κύριε, οὗτος δὲ 
, , > “ ¢ > “ 3 \ εν , ’ Ὁ 
55 τί; λέγει αὐτῷ ὁ ᾿Ιησοῦς ᾿Ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως 
= , ΄ , 3 , > a > 
23 ἔρχομαι, τὲ πρὸς σέ; σύ μοι ἀκολούθει, "EEnAOey οὖν 
ὩΣ ε , : > \ > \ ¢ ς \ Se 
οὗτος ὁ λόγος εἰς τοὺς ἀδελφοὺς ὅτι 6 μαθητὴς ἐκεῖνος 
> > , ΕΣ 5 A Sh τας, C3: a “ > > 
οὐκ ἀποθνήσκει. οὐκ εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ ᾿Ιησοῦς ὅτι οὐκ ἀ- 


16 πρόβατά 17 πρόβατά 


240 KATA IQANHN XXI 


» 
ποθνήσκει, ἀλλ᾽ Ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως ἔρχομαι, 
, \ , 
τί πρὸς σέ; 
δ a 
Οὗτός ἐστιν ὁ μαθητὴς 6° μαρτυρῶν περὶ τούτων ‘Kal 24 
ce , val if σ “- 
ὅ' γράψας ταῦτα, καὶ οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς αὐτοῦ ἡ μαρτυρία 
5 ’ 
ἐστίν. 
“ f 3, 4 cal 
Ἔστιν δὲ καὶ ἄλλα πολλὰ ἃ ἐποίησεν ὁ ᾿Ιησοῦς, ἅτινα 25 
, » Ὁ 2.9 3: ‘ / 1 σῷ 
ἐὰν γράφηται καθ᾽ ἕν, οὐδ᾽ αὐτὸν οἶμαι τὸν κόσμον χωρή- 
σειν τὰ γραφόμενα βιβλία. 


24 καὶ | [ὃ] καὶ 


Her) *MOMAAIAOZ TIEPIKOTIO 


[kaTA IWANHN VIL 53— VIII τ} 


53 [ΚΑΙ ἘΠΟΡΕΎΘΗΣΑΝ ἕκαστος els τὸν οἶκον αὐτοῦ, 
> Ἰησοῦς δὲ ἐπορεύθη τς τὸ Ὄρος τῶν ᾿Ελαιῶν. Ὄρθρου 
ὩΣ πάλιν ᾿παρεγένετο' εἰς τὸ iepdrl, καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἤρχετο 

3 πρὸς αὐτόν, καὶ καθίσας ἐδίδασκεν αὐτούς]. Αγουσιν δὲ 
οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Bs ᾿ γυναῖκα ἐπὶ μοιχείᾳ᾽ κατει- 
4 λημμένην, καὶ στήσαντες αὐτὴν ἐν μέσῳ 'λέγουσιν᾽ αὐτῷ 
Διδάσκαλε, αὕτη ἡ ry ᾿κατείληπται᾽' ἐπ᾿ αὐτοφώρῳ μοι- 
5 χευομένη" ἐν δὲ τῷ νόμῳ [ἡμῖν] Μωυσῆς ἐνετείλατο τὰς 

6 τοιαύτας λιθάζειν: σὺ ᾿οὖν' τί λέγεις; [τοῦτο δὲ ἔλεγον 
πειράζοντες αὐτόν, ἵνα ἔχωσιν κατηγορεῖν αὐτοῦ. ὁ δὲ 
Ἰησοῦς κάτω κύψας τῷ δακτύλῳ ᾿κατέγραφεν᾽ εἰς τὴν γῆν. 

γὡς δὲ ἐπέμενον ἐρωτῶντες [avréy), ἀνέκυψεν. καὶ εἶπεν 
[αὐτοῖς] Ὃ ἀναμάρτητος ὑμῶν πρῶτος én’ αὐτὴν ᾿βαλέτω 

8 λίθον. καὶ πάλιν ᾿“κατακύψας" ᾿ ἔγραφεν εἰς τὴν γῆν. 

g οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐξήρχοντο εἷς καθ᾽ εἰς ἀρξάμενοι ἀπὸ τῶν 
πρεσβυτέρων". » καὶ κατελείφθη μόνος" : τς ἡ γυνὴ ἐν ne 

τοοὖῦσα. ἀνακύψας δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν "αὐτῇ Τύναι, ποῦ" 

11 εἰσίν; οὐδείς σε κατέκρινεν ; ἡ δὲ εἶπεν Οὐδείς, κύριε. 
εἶπεν δὲ ὁ Ἰησοῦς Οὐδὲ ἐγώ σε κατακρίνω: πορεύου, 
ἀπὸ τοὺ νῦν μηκέτι ἁμάρτανε. 

2 ἦλθεν 3 ἐπὶ ἁμαρτίᾳ γυναῖκα 4 εἶπον | εἴληπται 5 δὲ περὶ 


αὐτῆς 6 ἔγραφεν 7 [τὸν] λίθον βαλέτω 8 κάτω κύψας | τῷ δακτύλῳ 
ο t...t ὁ ᾿Ιησοῦς το τῇ γυναικί Ποῦ 


































Ἶ ΄ ‘ ΝᾺ ; a ν 
a” Le ERO. Ca ee Serpe no 
5 | . ; 5 Ν Ὁ - 


ον be Se we saps sotnmigad 30 Dr οἷ 
“τον Aumyoyek : ee ΠῚ «τῶν TOTS ie 
Pars DC yadpotin ἢ τὸ wragAisDa- AY it eres 
Jane empAisyas> sot ΟΣ MUO: at 456 


att ὦ [Goren eee ΤΟΣ wooys ny dor, 


Ewa s 35 τοὐωλῷ fabrie) 2THATOGS Couey: 


“cougen ‘atiginty 30° YS 5650. 5 hohe" 


πο κυτννὁ ix τοὐνα ὠνὴν ὃ etPAnG wats τ] ἡ 


i 
et ey Vige FR ep a er niet εν Ye ee ᾿ 
ἵν 


za 


i ea ὦν 


: WHOA ZOBINAKIOM® 


“< t es 
Fic TH — ey TY ἐπ ἥδωι ΑΥ̓ΡΆ Fit 


~ ἣν Fe [1 .- Ὁ ν᾿ 
ἴοτον torIo “OT. εὐ 2 oTDNrs Vib THO TATE Ad 
roe; % 
SoA" NODAL ἀν GO". oF zd (Ainqons, & xe 
aregaR zen ὃ δι, Ink «νοῦν OF Zia Rape tA 


tT 


ae wad” Ῥὰ τον wannbifis anoibna Jam κα 


i 86 οτῦότί ΑΚ ie etal tx ἊΝ) 88 
ine sir dia ardngy tps ᾧ ὐταρό ὧτ afin ὦ 


οτὸ Κοξν᾽ «(το “wh τοτῴοτε. Trias corer os οἷς 
Atte apr a2 φῷραχο "ς ᾿ενψυχοτολ᾽ AD 
wr πὸ sowayhagh 2a Yn τὸ» oTWOKgNa> 2 2 
i a ts ζαυς et ja ς “ποιοὶ το ϑαζοτηὰ isl (: 
"ete unrest ers i” yaata> acount 5 90 ‘oma 
IGA ἀὐδόνο  aaenie 56 ᾧ τα Q AIT. γ0. τ΄ 


τ Δ τ Ὁ stony MG 


ier εν : spyngAja fads pos saline τοῦ ink i 


Golk buawey ὅτ or 


TTPAZEIS ATIOSTOAQN 









SE MQAOTZONA -ΞἸΞΞΗ 











ΠΡ ΞΕ ATIOZTOAQN 


, 


,ὔ A 
ι TON MEN ΠΡΩ͂ΤΟΝ ΛΟΙΓῸΝ ἐποιησάμην περὶ 
, > Θ / x e » g T A Ξ τ 
πάντων, ὦ Θεόφιλε, ὧν ἤρξατο ᾿Ιησοῦς ποιεῖν τε καὶ 
’ 3, iQ ς , 3 ’ “ 3 , A 
2 διδάσκειν ἄχρι ἧς ἡμέρας ἐντειλάμενος τοῖς ἀποστόλοις διὰ 
, ead a 3 , 3 , Ὧν ν , 
3 πνεύματος ἁγίου ovs ἐξελέξατο ἀνελήμφθη: ois καὶ παρέ- 
΄σ \ “ ant N ΨΆ 
στησεν ἑαυτὸν ζῶντα μετὰ τὸ παθεῖν αὐτὸν ἐν πολλοῖς. 
3 « los , > , 3 las 
τεκμηρίοις, OL ἡμερῶν τεσσεράκοντα ὀπτανόμενος αὐτοῖς 
A “ a <a 
4 kal λέγων ta περὶ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ. καὶ συναλι- 
΄ ~ , ~ 3 ’ \ , 
ζόμενος ᾿ παρήγγειλεν αὐτοῖς ἀπὸ ᾿Ἰεροσολύμων μὴ χωρί- 
> \ A les \ ὰ 
ζεσθαι, ἀλλὰ περιμένειν τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ πατρὸς ἣν 
> , 4 Tie 3 ’ A » / v4 € a Ν 
5 ἠκούσατε μου: ὃτι ᾿Ιωάνης μὲν ἐβάπτισεν ὕδατι, ὑμεῖς δὲ 
3 , , Core 3 Ἁ \ , 
ev πνεύματι βαπτισθήσεσθε ἁγίῳ ov peta πολλὰς ταύτας 
ς ’ € si > , > , 3275 
6 ἡμέρας. Οἱ μὲν οὖν συνελθόντες ἡρωτων αὐτὸν 
, “ ’ 3 4 
λέγοντες Κύριε, εἰ ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ ἀποκαθιστάνεις τὴν 
/ ~ > , 3 \ 3 , 5 € A 
7 βασιλείαν τῷ Ἰσραήλ; εἶπεν πρὸς αὐτούς Οὐχ ὑμῶν 
ΓΝ A a ε Ν » ΄“- 
ἐστὶν γνῶναι χρόνους ἢ καιροὺς ovs ὁ πατὴρ ἔθετο ἐν τῇ 
, Ἄν “1 
8 ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ, ἀλλὰ λήμψεσθε δύναμιν ἐπελθόντος τοῦ ἁγίου 
ἐ “« >, , 2 3 
πνεύματος ἐφ᾽ ὑμᾶς, καὶ ἔσεσθέ μου μάρτυρες ἔν τε Ἴερου- 
\ A 3 , “ 3 ’ \ ’ Ν oa 
σαλὴμ καὶ [ἐν] πάσῃ τῇ Ἰουδαίᾳ καὶ Σαμαρίᾳ καὶ ἕως 
, ~ ΄“ an \ 3 ΄ 
οἐσχάτου τῆς γῆς. καὶ ταῦτα εἰπὼν βλεπόντων αὐτῶν 
5 , , Ἄς τ > lon > “ 
ἐπήρθη, καὶ νεφέλη ὑπέλαβεν αὐτὸν ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν 
» nm => 
το αὐτῶν. καὶ ὡς ἀτενίζοντες ἦσαν εἰς TOY οὐρανὸν πορευο- 
΄ > κ = Vac? , , 5. OA 
μένου αὐτοῦ, καὶ ἰδοὺ ἄνδρες δύο παριστήκεισαν αὐτοῖς ἐν 


246 ΠΡΑΞΕῚΣ ΑΠΟΣΤΟΌΛΩΝ I 


cal a 3 ᾿» r 
ἐσθήσεσι λευκαῖς, οἱ Kai εἶπαν “ Avdpes Γαλιλαῖοι, τί ἑστή- 
Ἀν , 9 Α > , @ ¢ 9 r ¢ 3 
kare βλέποντες εἰς τὸν οὐρανὸν; οὗτος ὁ Ἰησοῦς ὁ ἀναλημ- 
Α δ eee, oe b) Α΄ 3 A of > , a 4 
φθεὶς ap ὑμῶν εἰς τὸν οὐρανὸν οὕτως ἐλεύσεται ὃν τρό- 
A , ‘ 
πον ἐθεάσασθε αὐτὸν πορευύμενον eis τὸν οὐρανόν. Τότε 
e , 5 3 A > \ wf “- , 
ὑπέστρεψαν eis ᾿Ιερουσαλὴμ ἀπὸ ὄρους Tov καλουμένου 
"EX ~ “ > τιν 3 \ "Te r \ BB , » 
αἰῶνος, ὃ ἐστιν ἐγγὺς ρουσαλὴμ σαββάτου ἔχον 
ς ‘ Ω͂ 3 ~ Σ A ¢ “ > +» 
ὁδόν. Καὶ ore εἰσῆλθον, εἰς τὸ ὑπερῷον ἀνέβη- 
e Ὁ , Υ͂ , A 2 Υ͂ \ 3γ7 
σαν οὐ σαν Καταμένοντες, 0 τέ IleTpos καὶ Iwavns καὶ Ia- 
Ὶ 3 , ~ ΄σ 
κωβος καὶ ᾿Ανδρέας, Φίλιππος καὶ Θωμᾶς, Βαρθολομαῖος 
΄“ 3ι 7 A 
καὶ Μαθθαῖος, ᾿Ιάκωβος ᾿Αλφαίου καὶ Σίμων ὁ ζηλωτὴς 
, 3 , e ’ > a 
ὶ Ἰούδας ᾿Ιακώβου. οὗτοι πάντες ἦσαν προσκαρτεροῦντες 
4 “" “ A nw 
ὁμοθυμαδὸν τῇ προσευχῇ σὺν γυναιξὶν καὶ Μαριὰμ τῇ 
᾿ς Q la > ~ \ A “ 10: λ rsa b A 
μητρὶ [τοῦ] ᾿Ιησοῦ καὶ σὺν τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ. 


KAI EN TAIZ ΗἩΜΕΡΑΙΣ ταύταις ἀναστὰς Πέτρος 
ἐν μέσῳ τῶν ἀδελφῶν εἶπεν (hv τε ὄχλος ὀνομάτων ἐπὶ τὸ 
αὐτὸ ὡς ἑκατὸν εἴκοσι) ἼΑνδρες, ἀδελφοί, ἔδει πληρωθῆναι 
τὴν γραφὴν ἣν προεῖπε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον διὰ στόματος 
Δαυεὶδ περὶ ᾿Ιούδα τοῦ γενομένου ὁδηγοῦ τοῖς συλλαβοῦσιν 
Ἰησοῦν, ὅτι κατηριθμημένος ny ἐν ἡμῖν καὶ ἔλαχεν τὸν 
κλῆρον τῆς διακονίας ταύτης. -- Οὗτος μὲν οὖν ἐκτήσατο 


~ A > \ / 
χωρίον ἐκ μισθοῦ τῆς ἀδικίας, καὶ πρηνὴς γενόμενος 
[4 ,ὕ 3 aA 
- ἐλάκησεν μέσος, καὶ ἐξεχύθη πάντα τὰ σπλάγχνα αὐτοῦ. 


καὶ γνωστὸν ἐγένετο πᾶσι τοῖς κατοικοῦσιν ᾿Ιερουσαλήμ, 
ὥστε κληθῆναι τὸ χωρίον ἐκεῖνο τῇ διαλέκτῳ αὐτῶν ᾿Α κελ- 
δαμάχ, τοῦτ᾽ ἔστιν Χωρίον Αἵματος. -- Τέγραπται γὰρ 
ἐν Βίβλῳ Ψαλμῶν 

Γενηθήτω ἢ ἔπδγλιο: ayTOY ἔρηλλος 

Kal MA ECTW ὁ κατοικῶν ἐν ἀὐτῆ, 
καί 

Τὴν ἐπιοκοττὴν ἀὐτοῦ λὰβέτω ἕτεροα. 


5 εἰς 


11 


14 


15 


τό 


17 
18 


ad 


20 


ec 


i 


I II ΠΡΑΞΕΙ͂Σ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 247 


a 4 - , € »“ > ΄ " Ν / e 
at δεῖ οὖν τῶν συνελθόντων ἡμῖν ἀνδρῶν ἐν παντὶ χρόνῳ ᾧ 
J a EBA SPAS ks AS ς , > a > , 
22 εἰσῆλθεν καὶ ἐξῆλθεν ἐφ᾽ ἡμᾶς ὁ κύριος ᾿Ιησοῦς, ἀρξάμενος 
lo / > / Ο “ ς , - ᾽ ’ 
ἀπὸ τοῦ βαπτίσματος ᾿Ιωάνου ews τῆς ἡμέρας ἧς aveAnp- 
-“ ; ΄" 9 , >) “ \ ς lad 
hon ἀφ᾽ ἡμῶν, μάρτυρα τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ σὺν ἡμῖν 
, [χὰ , \Y DS ὦ > \ \ , 
23 γενέσθαι Eva τούτων. καὶ ἔστησαν δύο, Ιωσὴφ τὸν Kadov- 
la ἃ ’ > ~ , 
μενον BapaaBBav, os ἐπεκλήθη ᾿Ιοῦστος, καὶ Μαθθίαν. 
i) \ / “ , 
24 Kal προσευξάμενοι εἶπαν Su κύριε καρδιογνῶστα πάντων; 
ἂν ἢ a , , a « - “ 
25 avadetEov ὃν ἐξελέξω, ἐκ τούτων τῶν δύο Eva, λαβεῖν τὸν 
, A 1 , \ > n 3. 8. Ὁ , 
τόπον τῆς διακονίας ταύτης καὶ ἀποστολῆς, ap ns παρέβη 
> , a 9 \ , \ > by tN 
26 ᾿Ιούδας πορευθῆναι εἰς τὸν τόπον Tov ἴδιον. καὶ ἔδωκαν 
’ 3 “ \ ᾿ ¢ “ px LN / \ 
κλήρους αὐτοῖς, καὶ ἔπεσεν ὁ κλῆρος ἐπὶ Μαθθίαν, καὶ 
/ \ = “ > / 
συνκατεψηφίσθη μετὰ τῶν ἕνδεκα ἀποστόλων. 


» “ “ A « 7 los “ 

I Καὶ ἐν τῷ συνπληροῦσθαι τὴν ἡμέραν τῆς πεντηκοστῆς 
> ’ὔ Qn > , yf Co 

2 ἦσαν πάντες ὁμοῦ ἐπὶ τὸ αὐτό, καὶ ἐγένετο Ἢ ἐκ TOU 
οὐρανοῦ ἦχος ὥσπερ Pepoperns πνοῆς βιαίας καὶ ἐπλήρω- 

5-σὲεν ὅλον τὸν οἶκον. οὗ ἦσαν καθήμενοι, καὶ ὥφθησαν αὐ- 
τοῖς διαμεριζόμεναι γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός, καὶ ἐκάθισεν 
» ᾽ “Ὁ ΄ 5 ΄σ \ 5 , , , 

4 ἐφ᾽ ἕνα ἕκαστον αὐτῶν, καὶ ἐπλήσθησαν πάντες πνεύματος 
8 , \ ἢ ἕ NN Xx ΄ ς , λ / ba \ 
aylov, καὶ ἤρξαντο λαλεῖν ἑτέραις γλώσσαις καθὼς τὸ 

“ 5.7 , 2 “es 5 
5 πνεῦμα ἐδίδου ἀποφθέγγεσθαι αὐτοῖς. Ἤσαν 
ὌΝ, cs \ a > A a» > rc 
δὲ ἐν ᾿Ιερουσαλὴμ κατοικοῦντες ᾿Ιουδαῖοι, ἄνδρες εὐλαβεῖς 
2 \ A yf a ς \ \ 3 i ΄ 
6 ἀπὸ παντὸς ἔθνους τῶν ὑπὸ τὸν οὐρανὸν: γενομένης δὲ τῆς 
an , ΄σ A “ \ , a RA 
φωνῆς ταύτης συνῆλθε TO πλῆθος Kal συνεχύθη, ὅτι ἤκου- 
ἘΣ A ~ mm/ , ,ὔ 3 r ν᾿ 
γσεν εἷς ἕκαστος τῇ ἰδίᾳ διαλέκτῳ λαλούντων αὐτῶν- ἐξί- 
\ ) , , = 
σταντο δὲ καὶ ἐθαύμαζον λέγοντες ‘Ovyit' ἰδοὺ πάντες 
Ὡς / ’ “ a a a 
8 οὗτοί εἰσιν οἱ λαλοῦντες Γαλιλαῖοι; καὶ πῶς ἡμεῖς ἀκούο- 
“ a 59.) , ς a > Qi 5 / 
μεν ἕκαστος τῇ ἰδίᾳ διαλέκτῳ ἡμῶν ἐν ἡ ἐγεννήθημεν ; 
, Q ~ > lal wn 
9 Πάρθοι καὶ Μῆδοι καὶ ᾿Ελαμεῖται, καὶ οἱ κατοικοῦντες τὴν 
3 
Μεσοποταμίαν, Ἰουδαίαν τε καὶ Καππαδοκίαν, Πόντον καὶ 
A > , , , + 
τοτὴν Agiay, Φρυγίαν re καὶ Παμφυλίαν, Αἴγυπτον καὶ τὰ 
? “ ’ ~ \ ’ ‘A ¢€ 5 cal 
μέρη τῆς Λιβύης τῆς κατὰ Κυρήνην, καὶ ot ἐπιδημοῦντες 
ς na 9- Yolo) QA , cs \ m+ = 
τι Ῥωμαῖοι, Ἰουδαῖοί re καὶ προσήλυτοι, Κρῆτες καὶ Αραβες, 


7 Οὐχ 


.- 
2 





248 TIPAZEIS ΑΠΟΣΤΟΛΩ͂Ν com 


" , , 5 “ “ ς , Fi cues A 
ἀκούομεν λαλούντων αὐτῶν ταῖς ἡμετέραις γλώσσαις τὰ 


lal a ~ 5 ’ὔ A J , \ ~ 
μεγαλεῖα τοῦ θεοῦ. ἐξίσταντο δὲ πάντες καὶ διηποροῦντο, x12 
ἄλλος πρὸς ἄλλον λέγοντες Ti θέλει τοῦτο εἶναι; ἕτεροι x3 


ἐμ ᾿ 
δὲ διαχλευάζοντες ἔλεγον ὅτε ΨΤλεύκους μεμεστωμένοι 


εἰσίν. Σταθεὶς δὲ ὁ Πέτρος σὺν τοῖς ἕνδεκα 
ἐπῆρεν τὴν φωνὴν αὐτοῦ καὶ ἀπεφθέγξατο αὐτοῖς "Ανδρες 
Ιουδαῖοι καὶ οἱ κατοικοῦντες ᾿Ιερουσαλὴμ πάντες, τοῦτο 
ὑμῖν γνωστὸν ἔστω καὶ ἐνωτίσασθε τὰ ῥήματά μου. οὐ 
γὰρ ὡς ὑμεῖς ὑπολαμβάνετε οὗτοι μεθύουσιν, ἔστιν γὰρ 
ὥρα τρίτη τῆς ἡμέρας, ἀλλὰ τοῦτό ἐστιν τὸ εἰρημένον διὰ 
τοῦ προφήτου Ἰωήλ 
Καὶ €ctai ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις, λέγει ὁ θεός, 
ἐκχεῶ ἀττὸ τοῦ TINEYMATOC MOY ETT! ττᾶσὰν οάρκὰ, 
Kal ττροφητεύοουοιν οἱ γίοὶ ὑλλῶν καὶ ai θγγὰτέρεο 
Υλλῶν, 
κἀὶ οἱ νεὰνίοκοι YM@N ὁρἄάςσειας ὄψονται, 


14 


15 


16 


17 


gp Ὶ 


#5 


\ 


‘ 
ia γ he “p 


aqariah 


ἣ Ὧν 


Kal οἱ πρεσβύτεροι YM@N ἐνυπνίοις ENYTINIACOH- © ace >) 


CONTAI" 
Kal γε ἐπὶ ToYC δούλογα MOY Kal ἐπὶ τὰς λούλὰς 
MOY 
EN TATC HMEPaic EKEFNAIC ἐκχεῶ ἀπὸ TOY TINEY- 
MATOC MOY, 
καὶ προφητεύσουσιν. 
Kal A@cw τέρατὰ ἐν τῷ οὐρὰνῷ ἄνω 
Kal σημεῖα ἐπὶ τῆς γῆς κάτω, 


aima Kal τῦρ Kal ἀτλίλὰ KaTINOY: οὐ ον δὶ οὐ 


€ “ PAK > ΄ 

O HAIOC METACTPAPHCETAL EIC CKOTOC 

Kal ἢ σελήνη εἰς alma 
πρὶν " ἐλθεῖν ἡλέρὰν Kypfoy τὴν λιεγάλην 


18 


19 


20 


Kat ETTIPANA. © 


Kal €ctar πᾶς ὃς ἐὰν ETTIKAAECHTAI TO ONOMA 
Kyptoy σωθήσεται. 

» 3 al > ’ \ , , > 
Avopes ᾿ἸΙσραηλεῖται, ἀκούσατε τοὺς λόγους τούτους.  In- 


pal 
20 ἢ 


21 


22 


ὁ υἱ A Ie, 


ir IIPAZEIS AIODTOAON | eH "hag 


σοῦν τὸν Ναζωραῖον, ἄνδρα ἀποδεδειγμένον ἀπὸ τοῦ θεοῦ 
εἰς ὑμᾶς δυνάμεσι καὶ τέρασι καὶ σημείοις οἷς ἐποίησεν 
23 δ αὐτοῦ ὁ θεὸς ἐν μέσῳ ὑμῶν, καθὼς αὐτοὶ οἴδατε, τοῦτον 
τῇ ὠὡρισμένῃ βουλῇ καὶ προγνώσεε τοῦ θεοῦ ἔκδοτον διὰ 
24 χειρὸς ἀνόμων προσπήξαντες ἀνείλατε, ὃν ὁ θεὸς ἀνέστησεν 
λύσας τὰς ὠδῖνας τοῦ θανάτου, καθότι οὐκ ἦν δυνατὸν 
25 κρατεῖσθαι αὐτὸν ὑπ᾽ αὐτοῦ: Aaveld yap λέγει εἰς αὐτόν 
ἸΤροορώλην τὸν κύριον ἐνώπιόν MOY Ald ττἀὰντόσ, 
ὅτι ἐκ λεζξιῶν MOY ECTIN ἵνὰ MH CaAEYOO. 
26 Ald τοῦτο HYPPANOH MOY ἢ KapAfa Kal ἠγζάλλιάσδτο 
H fPA@cca Moy, 
ἔτι λὲ Kal H σάρξ MOY KATACKHNOCE! ETF ἐλπίλι: 
27 ὅτι OYK ENKATAAEIWVEIC THN Ψυχήν MOY εἰς KAHN, 
OYAE AWCEIC TON OCION Coy iAETN δλιάφθοράν. 
2 €fNiwpicdc μοι OAOYC zwhc, | 
TTAHPWCEIC ME EYPPOCYNHC META τοῦ TIPOCWTTOY 
aed allen « skerkteoy, 
29”"Avdpes ἀδελφοί, ἐξὸν eimetv μετὰ παρρησίας πρὸς ὑμᾶς 
περὶ τοῦ πατριάρχου Δαυείδ, ὅτι καὶ ἐτελεύτησεν καὶ 
ἐτάφη καὶ τὸ μνῆμα αὐτοῦ ἔστιν ἐν ἡμῖν ἄχρι τῆς ἡμέρας 
30 ταύτης: προφήτης οὖν ὑπάρχων, καὶ εἰδὼς ὅτι ὅρκῳ ὥλλο- 
CEN ἀὐτῷ ὁ θεὸς ἐκ κἀρττοῦ TAC ὀσφύος αὐτοῦ KaGical 
31 ἐπὶ τὸν θρόνον aYTOY, προιδὼν ἐλάλησεν περὶ τῆς ἀνα- 
στάσεως τοῦ χριστοῦ ὅτι οὔτε ἐνκὰτελείφθη εἰς AAHN 
32 OYTE ἡ σὰρξ αὐτοῦ ETAEN λιαφθοράν. τοῦτον τὸν Ἰησοῦν 
33 ἀνέστησεν ὁ θεός, οὗ πάντες ἡμεῖς ἐσμὲν μάρτυρες. TH 
δεξιᾷ οὖν τοῦ θεοῦ ὑψωθεὶς τήν τε ἐπαγγελίαν τοῦ πνεύμα- 
τος τοῦ ἁγίου λαβὼν παρὰ τοῦ πατρὸς ἐξέχεεν τοῦτο ὃ 
34 ὑμεῖς [καὶ] βλέπετε καὶ ἀκούετε. οὐ γὰρ Δαυεὶδ ἀνέβη εἰς 
τοὺς οὐρανούς, λέγει δὲ αὐτὸς 
Εἶπεν Κύριος τῷ κγρίῳ Moy Κάθου ἐκ λεζιῶν 
MOY 
35 ἕως ἂν θῶ Toye éyOpoye coy YTIOTIOAION TON 
TIOAW@N COY, 


230 TIPAZEIZ ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ Il IIT 


ἀσφαλώς οὖν γα ἐ τῶ πᾶς οἶκος ᾿Ισραὴλ ὅτι καὶ κύριον 36 
αὐτὸν καὶ χριστὸν ἐποίησεν ὁ θεός, τοῦτον τὸν Ἰησοῦν ὃν 
ὑμεῖς ἐσταυρώσατε. ᾿Ακούσαντες δὲ κατενύγησαν 37 
τὴν καρδίαν, εἶπάν τε πρὸς τὸν Πέτρον καὶ τοὺς λοιποὺς 
ἀποστόλους Τί ποιήσωμεν, ἄνδρες ἀδελφοί; Πέτρος δὲ 58 
πρὸς αὐτούς Μετανοήσατε, καὶ βαπτισθήτω ἕκαστος ὑμῶν 
ἐν τῷ ὀνόματι ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ εἰς ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν 
ὑμῶν, καὶ λήμψεσθε τὴν δωρεὰν τοῦ ἁγίου πνεύματος. 
ὑμῖν γάρ ἐστιν ἡ ἐπαγγελία καὶ τοῖς τέκνοις ὑμῶν καὶ πᾶσι 39 
τοῖς εἶς λλδικρὰν Ocoyc ἂν TIPOCKAAECHTAI KYpioc 
6 θεὸς ἡμῶν. ἑτέροις τε λόγοις πλείοσιν διεμαρτύρατο, καὶ 40 
παρεκάλει αὐτοὺς λέγων Σώθητε ἀπὸ τῆς yess τῆς σκο- 
λιᾶς ταύτης. Οἱ μὲν οὖν ἀποδεξάμενοι τὸν λόγον αὐτοῦ 41 
ἐβαπτίσθησαν, καὶ προσετέθησαν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ψυχαὶ 
ὡσεὶ τρισχίλιαι. ἦσαν δὲ προσκαρτεροῦντες τῇ διδαχῇ τῶν 4: 
ἀποστόλων καὶ τῇ κοινωνίᾳ, τῇ κλάσει τοῦ "ἄρτου καὶ ταῖς 
προσευχαῖς. Ἐγίνετο δὲ πάσῃ ψυχῇ φόβος, 43 
πολλὰ δὲ τέρατα καὶ opto διὰ τῶν ἀποστόλων ἐγίνετο. 
πάντες δὲ οἱ πιστεύσαντες ᾿ ἐπὶ τὸ αὐτὸ᾽ εἶχον ἅπαντα κοινά, 44 
καὶ τὰ κτήματα καὶ τὰς ὑπάρξεις ἐπίπρασκον καὶ διεμέριζον 45 
αὐτὰ πᾶσιν καθότι ἄν τις χρείαν εἶχεν. καθ᾽ ἡμέραν τε 46 
προσκαρτεροῦντες ὁμοθυμαδὸν ἐν τῷ ἱερῴ, κλῶντές τε 
κατ᾽ οἶκον ἄρτον, μετελάμβανον τροφῆς ἐν ἀγαλλιάσει καὶ 
ἀφελότητι καρδίας, αἰνοῦντες τὸν θεὸν καὶ ἔχοντες χάριν 47 
πρὸς ὅλον τὸν λαόν. ὁ δὲ κύριος προσετίθει τοὺς σωζομέ- 
νους καθ᾽ ἡμέραν ἐπὶ τὸ αὐτό. 1 
7 
Πέτρος δὲ καὶ Ἰωάνης ἀνέβαινον εἰς τὸ ἱερὸν ἐπὶ τὴν 
@pav τῆς προσευχῆς τὴν ἐνάτην, καί τις ἀνὴρ χωλὸς ἐκ 2 
κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ ὑπάρχων ἐβαστάζετο, ὃν ἐτίθουν 
καθ᾽ ἡμέραν πρὸς τὴν θύραν τοῦ ἱεροῦ τὴν λεγομένην 
Ὡραίαν τοῦ αἰτεῖν ἐλεημοσύνην παρὰ τῶν εἰσπορευομένων 
εἰς τὸ ἱερόν, ὃς ἰδὼν Πέτρον καὶ ᾿Ιωάνην μέλλοντας εἰσιέ- 3. 


42 ἄρτου, 


III TIPAZ EIS AIOSTOAQN 251 


o 
> A < \ > , > Δ ΄“ > , ‘ 

4 vat εἰς TO ἱερὸν ἡρῶτα ἐλεημοσύνην λαβεῖν. ἀτενίσας δὲ 

, > = "ἃ \ ἂς Α , καὶ ‘A > Os 
Ilerpos ets i ad scandal τῳ Iwavy εἰπεν Βλέψον εἰς μας. 
ς \ > a “ ~ ms r 
50 δὲ ἐπεῖχεν αὐτοῖς προσδοκῶν τι παρ᾽ αὐτών λαβεῖν. 
3 ‘ , > , A , > ς / 

6 εἶπεν δὲ Πέτρος ᾿Αργύριον καὶ χρυσίον οὐχ ὑπάρχει μοι, 
a Ν᾿ » “Ὁ μβ , > “ _ peel > “ “ 
ὃ δὲ ἔχω τοῦτό σοι δίδωμι" ἐν TH ὀνόματι ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ 

a , ἤ 3 \ ~ “ 
τοῦ Ναζωραίου περιπάτει. καὶ πιάσας αὐτὸν τῆς δεξιᾶς 
\ 5 al 4 2 ant > / 
χειρὸς ἤγειρεν αὐτόν’ παραχρῆμα δὲ ἐστερεώθησαν ai 
, κρῖ » κα \ X , ‘3 , x ‘ 
.8 βάδεις αὐτοῦ καὶ τὰ σφυδρά, καὶ ἐξαλλόμενος ἔστη καὶ 
ν π \ No Lar \ x κ 
περιεπάτει, καὶ εἰσῆλθεν σὺν αὐτοῖς εἰς τὸ ἱερὸν περιπατῶν 
XN ,.δ , Ν δι Nees, \ θ , Ν Ree yee ς r \ 
9 καὶ ἁλλόμενος καὶ αἰνῶν τὸν θεόν. καὶ etdev πᾶς ὁ λαὸς 
΄“ “ \ , , Ἁ 
10 αὐτὸν περιπατοῦντα καὶ αἰνοῦντα τὸν θεύν, ἐπεγίνωσκον δὲ 
- > A \ ‘ , Sas 
αὐτὸν OTL οὗτος ἦν ὁ πρὸς THY ἐλεημοσύνην καθήμενος ἐπὶ 
a co “ , 
τῇ “Qpaia Πύλῃ τοῦ ἱεροῦ, καὶ ἐπλήσθησαν θάμβους καὶ 
~ t 3 n~ 

τι ἐκστάσεως ἐπὶ TO συμβεβηκότι αὐτῷ. Κρα- 

an > “ \ Ν 3 , 2 
rouvros δὲ αὐτοῦ τὸν Πέτρον καὶ τὸν Iwayny συνέδραμεν 
“- A 3 \ ) vos “ n ~~ . 
πᾶς 0 λαὸς πρὸς αὐτοὺς ἐπὶ τῇ στοᾷ τῇ καλουμένῃ Σολομῶν- 
"ὕ ἰὃ \ ὃ es , > \ \ , 
x2 Tos ἔκθαμβοι. ἰδὼν δὲ ὁ Πέτρος ἀπεκρίνατο πρὸς τὸν λαόν 
7a ὃ 1 x A , 60 iC > \ ; K τ ΞΕ ΩΣ , 
ὑθίευς Ισραηλεῖται; τὶ, θαυμάζετε, cml: reve χὴν yp amine 
ἀτενίζετε ὡς ἰδίᾳ δυνάμει ἢ ἢ εὐσεβείᾳ πεποιηκόσιν τοῦ περι- 

13 πατεῖν αὐτόν; ὁ θεὸς “ABpadm Kal ᾿Ιοδὰκ Kal ᾿Ιὰκώβ, 
ὁ θεὸς TAN TIATEPWN HMA@N, EAGZACEN TON TTATAd AY- 

σι > “ a ¢c “ ; , 
TOY Ἰησοῦν, ὃν ὑμεῖς μὲν παρεδώκατε καὶ ἠρνήσασθε κατὰ 
, > € ΄σ 
τι πρόσωπον Πειλάτου, κρίναντος ἐκείνου ἀπολύειν: ὑμεῖς δὲ 
᾿ ¢ \ / > , ας ΠΝ ἢ » 
τὸν ἅγιον καὶ δίκαιον ἠρνήσασθε, καὶ ἠτήσασθε ἄνδρα 
~ cn Ἁ A aA an 
15 φονέα χαρισθῆναι ὑμῖν, τὸν δὲ ἀρχηγὸν τῆς ζωῆς ἀπεκτεί- 
a c \ 3, “ es - 
vate, ὃν ὁ θεὸς ἤγειρεν EK νεκρῶν, οὗ ἡμεῖς μάρτυρές ἐσμεν. 
na ΄ 3 lf > A n a ΄σ 

16 καὶ τῇ πίστει τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ τοῦτον ὃν θεωρεῖτε καὶ 

li A la “ € ~ 
οἴδατε ἐστερέωσεν TO ὄνομα αὐτοῦ, καὶ ἡ πίστις ἡ δι αὐτοῦ 
3 “ \ [4 
ἔδωκεν αὐτῷ τὴν ὁλοκληρίαν ταύτην ἀπέναντι πάντων 
Cpa es \ a EN Ἐς ΟἿΣ “ Soa > , 
17 ὑμῶν. Kal νῦν, ἀδελφοί, οἶδα ὅτι κατὰ ἄγνοιαν ἐπράξατε, 
a at QS ¢ τ a 
18 ὥσπερ Kal οἱ ἄρχοντες ὑμῶν: ὁ δὲ θεὸς a προκατήγγειλεν 
A , 2 “ wn “~ \ 

διὰ στόματος πάντων τῶν προφητῶν παθεῖν τὸν χριστὸν 

> Coe WEE) , “ , ax 

το αὐτοῦ ἐπλήρωσεν οὕτως. μετανοήσατε οὖν Kal ἐπιστρέψατε 


44 ἦσαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ 


252 TIPAZEIZ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Tit Ὁ 


πρὸς τὸ ἐξαλιφθῆναι ὑμῶν Tas ἁμαρτίας, ὅπως ἂν ἔλθωσιν 20 
καιροὶ ἀναψύξεως ἀπὸ προσώπου τοῦ κυρίου καὶ ἀποστείλῃ 
τὸν προκεχειρισμένον ὑμῖν χριστὸν Ἰησοῦν, ὃν δεῖ οὐρανὸν 2x 
μὲν δέξασθαι ἄχρι χρόνων ἀποκαταστάσεως πάντων ὧν ἐλά- 
λησεν 6 θεὸς διὰ στόματος τῶν ἁγίων ἀπ᾽ αἰῶνος αὐτοῦ 
προφητῶν. Μωυσῆς μὲν εἶπεν ὅτι Τροφήτην YMIN ἀνὰ- 22 
if, 7 e A > an 3 ne ¢ nr « 3 i : 
ctHcel Κύριος ὁ θεὸς ἐκ TAN ἀλελφῶν YM@N COC EME: 
a / \ / 
AYTOY AKOYCECOE KATA TIANTA OCA AN AdAHCH πρὸς 
a “Μ A a “ 7 a κι 
ymac. €cTat δὲ ACA Ψυχὴ ATIC ἂν MA &KOYCH TOY 23 
7 3 / 3 ͵7 2 n n 
προφήτου ἐκείνου εἐζολεθρεγθήσετδι EK τοῦ AdoyY. 

\ ’ A ς ΄ 3 \ c Ἁ QA ΄ - 
καὶ πάντες δὲ οἱ προφῆται ἀπὸ Σαμουὴλ καὶ τῶν καθεξῆς 24 
ὅσοι ἐλάλησαν καὶ κατήγγειλαν τὰς ἡμέρας ταύτας, ὑμεῖς 25 
δ \ ς Gus ὅπ = Ν a , Gl ς \ , 
ἐστὲ of υἱοὶ τῶν προφητῶν καὶ τῆς διαθήκης ἧς ὁ θεὸς διέ- 
θετο πρὸς τοὺς πατέρας ᾿ ὑμῶν, λέγων πρὸς ᾿Αβραάμ Kai 

τὰ / ' ms 

EN τῷ επέρλλὰτί COY EYAOPHOHCONTAI τδοὰι δὶ ττὰ- 
τριὰὶ TAC γῆς. ὑμῖν πρῶτον ἀναστήσας ὁ θεὸς τὸν παῖδα 26 
αὐτοῦ ἀπέστειλεν αὐτὸν εὐλογοῦντα ὑμᾶς ἐν τῷ ἀποστρέφειν 
ἕκαστον ἀπὸ τῶν πονηριῶν [ὑμῶν]. Λαλούν- τ 
των δὲ αὐτῶν πρὸς τὸν λαὸν ἐπέστησαν αὐτοῖς of‘ ἀρχιερεῖς" 
καὶ ὁ στρατηγὸς τοῦ ἱεροῦ καὶ οἱ Σαδδουκαῖοι, διαπονού- 2 

\ \ , EE N \ \ , 
μενοι διὰ τὸ διδάσκειν αὐτοὺς τὸν λαὸν καὶ καταγγέλλειν 
> rn 9 lat εἶ > , \ 3 “ ᾿ξ pS Δ 
ἐν τῷ Ἰησοῦ τὴν ἀνάστασιν τὴν ἐκ νεκρῶν, καὶ ἐπέβαλον 53 
αὐτοῖς τὰς χεῖρας καὶ ἔθεντο εἰς τήρησιν εἰς τὴν αὔριον, ἦν 

4 ς ὕ a \ \ ~ > ’ \ , 3 , 
yap ἑσπέρα ἤδη. πολλοὶ δὲ τῶν ἀκουσάντων τὸν λόγον ἐπί- 4 
στευσαν, καὶ ἐγενήθη ἀριθμὸς τῶν ἀνδρῶν ὡς χιλιάδες πέντε. 

Ἐγένετο δὲ ἐπὶ τὴν αὔριον συναχθῆναι αὐτῶν τοὺς 5 
ἄρχοντας καὶ τοὺς πρεσβυτέρους καὶ τοὺς γραμματεῖς ἐν 
Ἰερουσαλήμ (καὶ “Avvas ὁ ἀρχιερεὺς καὶ Καιάφας καὶ 6 
3 f Δ oe , \ 7 3 Ἷ 4 3 
Ιωάννης καὶ ᾿Αλέξανδρος καὶ ὅσοι ἦσαν ἐκ γένους apxtepa- 
τικοῦ), καὶ στήσαντες αὐτοὺς ἐν τῷ μέσῳ ἐπυνθάνοντο Ἔν 7 

, , na 92 , pigs > , = ες 
ποίᾳ δυνάμει ἢ ἐν ποίῳ ὀνόματι ἐποιήσατε τοῦτο ὑμεῖς ; 

ς > \ > 
τότε Πέτρος πλησθεὶς πνεύματος ἁγίου εἶπεν πρὸς αὐτούς 8 
”Apyovres τοῦ λαοῦ καὶ πρεσβύτεροι, εἰ ἡμεῖς σήμερον 9 


25 ἡμῶν 


IV IIPAS EIS ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 253 


> / > Seal > ’ > , > ~ Ε] , 
ἀνακρινόμεθα ἐπὶ εὐεργεσίᾳ ἀνθρώπου ἀσθενοῦς, ἐν τίνι 
10 οὗτος σέσωσται, γνωστὸν ἔστω πᾶσιν ὑμῖν καὶ παντὶ τῷ 
ὥς τ ἃ, \ tv > lal δ. ἢ > a “a a 
λαῷ Ἰσραὴλ ore ἐν τῷ ὀνόματι ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ τοῦ Nato- 
“ ς va 3 f a ς Ν ᾿ > al 
patov, ov ὑμεῖς EaTavpwcare, ὃν ὃ θεὸς ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν, 
, iy «ς ΄“ , - , 
Ir ἐν τούτῳ οὗτος παρέστηκεν ἐνώπιον ὑμῶν ὑγιής. οὗτός 
> ¢ 7 ε 3 \ € > ς “ “»" / 
ἐστιν Ο λίθου O EZOYOENHOEIC YP ὑμῶν τῶν OIKOAO- 
e / 4, \ > ay 
12 MWN, O FENOMENOC EIC KEPAAHN FWNIAC. Kal οὐκ ἔστιν 
ν ἄλλ Ἶδενὶ ἡ fl δὲ yap ὄνομά ἐστιν ἕτερον 
ἐν ἄλλῳ οὐδενὶ ἡ σωτηρία, οὐδὲ γὰρ ὄνομά ἐσ ρ 
c \ A > \ \ , > > , > € = Se 
ὑπὸ τὸν οὐρανὸν TO δεδομένον ἐν ἀνθρώποις ἐν, ᾧ δεῖ σωθῆ- 
Ce “ Ἁ “ Ui 
13 vat ἡμᾶς. Θεωροῦντες δὲ τὴν τοῦ Πέτρου παρρησίαν 
Κ A ot , \ λ Bo Ω af ra) 2 U , 
at Iwavov, καὶ καταλαβόμενοι ὅτι ἄνθρωποι ἀγράμματοί 
> >} “ > A “ ‘ 
εἰσιν καὶ ἰδιῶται, ἐθαύμαζον, ἐπεγίνωσκόν τε αὐτοὺς ὅτι σὺν 
a 9 ee ’ , ᾿ Ses 
τι τῷ Inoov ἦσαν, τόν re ἄνθρωπον βλέποντες σὺν αὐτοῖς 
-» A "“ / 
15 ἑστῶτα τὸν τεθεραπευμένον οὐδὲν εἶχον ἀντειπεῖν. κελεύ- 
> ν᾿: an > ΄ 
σαντες δὲ αὐτοὺς ἔξω τοῦ συνεδρίου ἀπελθεῖν συνέβαλλον 
Νὰ 3 , , ’, / - 3 , 
16 mpos ἀλλήλους λέγοντες Τί ποιήσωμεν τοῖς ἀνθρώποις 
“ Ν \ ΄“ 3 x, A 
τούτοις ; OTL μὲν γὰρ γνωστὸν σημεῖον γέγονεν δι’ αὐτῶν 
΄ ΄“ “ > 4 ’ 3 , 
πᾶσιν τοῖς κατοικοῦσιν Ἱερουσαλὴμ φανερόν, καὶ οὐ δυνά- 
3 va 3 δι. Ὁ Mvp 332 N “ a > An 
17 μεθα ἀρνεῖσθαι: ἀλλ᾽ ἵνα μὴ ἐπὶ πλεῖον διανεμηθῇ eis τὸν 
’ 3 3 ~ a nm > + 
λαόν, ἀπειλησώμεθα αὐτοῖς μηκέτι λαλεῖν ἐπὶ τῷ ὀνόματι 
’ 3 3 \ / 
18 τούτῳ μηδενὶ ἀνθρώπων. καὶ καλέσαντες αὐτοὺς παρήγ- 
A ’ , \ a 
γείλαν καθόλου μὴ φθέγγεσθαι μηδὲ διδάσκειν ἐπὶ τῷ 
bee - 3 a ς \ , \ 3 / > 
19 ὀνόματι [τοῦ] Ἰησοῦ. ὁ δὲ Πέτρος καὶ ᾿Ιωάνης ἀποκρι- 
= ΟῚ nw 
θέντες εἶπαν πρὸς αὐτούς ἘΠ δίκαιόν ἐστιν ἐνώπιον τοῦ 
io ε ΄“ » , nm “Ν a a , > , ~ 
20 θεοῦ ὑμῶν ἀκούειν μᾶλλον ἢ τοῦ θεοῦ κρίνατε, ov δυνάμεθα 
\ ς a a δὴ \ 3 , \ - € 4 
21 γὰρ ἡμεῖς ἃ εἴδαμεν καὶ ἠκούσαμεν μὴ λαλεῖν. οἱ δὲ 
, 3 i 
προσαπειλησάμενοι ἀπέλυσαν αὐτούς, μηδὲν εὑρίσκοντες 
\ “ , f Ns) , 
τὸ πῶς κολάσωνται αὐτούς, διὰ τὸν λαόν, ὅτι πάντες 
ἐδόξαζον τὸν θεὸν ἐπὶ τῷ τι" ἐτῶν γὰρ ἦν πλειό 
22 , ΓΝ ᾧ γεγονότι: ἐτῶν γὰρ ἦν πλειόνων 
3 ϑι δ 8. ἃ , ‘ es “ 
τεσσεράκοντα ὁ ἄνθρωπος ἐφ᾽ ὃν γεγόνει τὸ σημεῖον τοῦτο 
[εν ΡΠ 3 53 A 
23 τῆς ἰάσεως. Απολυθέντες δὲ ἦλθον πρὸς τοὺς 
3.7 A > ὔ Ω 4 > Ἁ e 3 Le) \ ¢€ 
ἰδίους καὶ ἀπήγγειλαν ὅσα πρὸς αὐτοὺς οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ 
, 53 > ς A “ 
24 πρεσβύτεροι εἶπαν. οἱ δὲ ἀκούσαντες ὁμοθυμαδὸν ἦραν 


e A 
I τέρεις 


254 MPAZEIS ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ IV 


φωνὴν. πρὸς τὸν θεὸν καὶ εἶπαν Δέσποτα, σὺ ὁ TIOIHCAC 
τὸν OY PANON Kal THN γῆν Kal THN θάλδοοὰν Kal 
TTANTA TA EN ayToic, Γὸ τοῦ πατρὸς ἡμῶν διὰ πνεύματος 
ἁγίου στόματος" Δανεὶδ παιδός σου εἰπών 

ns τί épyazZan ἔθνη 

al Aaol EMEAETHCAN κενά; 
rrapécTHcaN οἱ BactAeic TAC rhe 
Kal οἱ ἄρχοντεο ογνήχθηοὰν ἐπὶ τὸ ἀὐτὸ 
KATA τοῦ Ky Ploy kal KaTA TOY XPICTOY ἀΥ̓ τοῦ. 

CYNHXOHCAN yap en ἀληθείας ἐν τῇ πόλει ταύτῃ ἐπὶ τὸν 
εἶ ἅγιον maida σου Ἰησοῦν, ὃν EXPICAC, Ἡρῴδης τε Kal 
Πόντιος Πειλᾶτος σὺν ἔθνεοιν καὶ Aaoic Ἰσραήλ, ian ire 
ὅσα ἡ χείρ σου καὶ ἡ βουλὴ προώρισεν γενό ΗΘ καὶ τὰ 
νῦν, κύριε, ἔπιδε ἐπὶ τὰς ἀπειλὰς αὐτῶν, καὶ δὸς τοῖς δούλοις 
σου μετὰ παρρησίας πάσης λαλεῖν τὸν λόγον out, ἐν τῷ 
τὴν χεῖρα ἐκτείνειν σε εἰς ἴασιν καὶ σημεῖα καὶ τέρατα 
vine Oa διὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ ἁγίου παιδός σου Ἰησοῦ. 
καὶ δεηθέντων αὐτῶν ἐσαλεύθη ὁ τόπος ἐν ᾧ ἦσαν συνη- 
γμένοι; καὶ ἐπλήσθηδειν ἅπαντες τοῦ ἁγίου πνεύματος, 
καὶ ἐλάλουν τὸν λόγον τὸῦ θεοῦ μετὰ παρρησίας. 


Τοῦ δὲ πλήθους τῶν πιστευσάντων ἣν καρδία καὶ ψυχὴ 
μία, καὶ οὐδὲ εἷς τι τών ὑπαρχόντων αὐτῷ ἔλεγεν ἴδιον εἶναι, 
ἀλλ᾽ ἦν αὐτοῖς πάντα κοινά. καὶ δυνάμει μεγάλῃ ἀπεδί- 
δουν τὸ μαρτύριον οἱ γοῦκοσπολαι τοῦ κυρίου Ἰησοῦ τῆς 
ἀναστάσεως, χάρις τε μεγάλη ἦν ἐπὶ πάντας αὐτούς. οὐδὲ 
γὰρ ἐνδεής τις ἦν ἐν αὐτοῖς" ὅσοι γὰρ κτήτορες χωρίων ἢ 
οἰκιῶν ὑπῆρχον, πωλοῦντες ἔφερον τὰς τιμὰς τῶν πιπρα- 
σκομένων καὶ ἐτίθουν παρὰ τοὺς πόδας τῶν ἀποστόλων" 
διεδίδετο δὲ ἑκάστῳ καθότι ἄν τις χρείαν εἶχεν. Ἰωσὴφ δὲ 
ὁ ἐπικληθεὶς BapvdBas ἀπὸ τῶν ἀποστόλων, ὅ ἐστιν μεθερ- 
μηνευόμενον Yios Παρακλήσεως, Λευείτης, Κύπριος τῷ 
γένει, ὑπάρχοντος αὐτῷ ἀγροῦ πωλήσας ἤνεγκεν τὸ χρῆμα 


25 ἵ...ἢ 


“6 


30 


31 


ῳ 
Ss 


ΌΣ 
ῳ 


37 


IV Vv TPAZEIS ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 255 


voy ‘ \ ’ a ᾽ ἢ ν 
καὶ ἔθηκεν παρὰ τοὺς πόδας τῶν ἀποστόλων. 
> ‘ , c 7 > / \ , o 4 
I Ανὴρ δέ τις Avavias ὀνόματι σὺν Σαπφείρῃ τῇ γυναικὶ 
αὐτοῦ ἐπώλησεν κτῆμα καὶ ἐνοσφίσατο ἀπὸ τῆς τιμῆς, 
΄“ ’ ὗ 
συνειδυίης καὶ τῆς γυναικός, καὶ ἐνέγκας μέρος τι παρὰ 
\ , “- > / + Ω ν ς ΄ 
3 τοὺς πόδας τῶν ἀποστόλων ἔθηκεν. εἶπεν δὲ ὁ Πέτρος 


t 


« ’ \ , > 4 ¢€ “ Ἁ ’ 
Ανανία, διὰ τί ἐπλήρωσεν ὁ Σατανᾶς τὴν καρδίαν σου 
/ \ ~ A [κι 
ψεύσασθαί σε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον καὶ νοσφίσασθαι ἀπὸ 
- a a“ bMS Ν δ 
, τῆς τιμῆς τοῦ χωρίου; οὐχὶ μένον σοὶ ἔμενεν καὶ πραθὲν 
» cal ΄“ / ς ~ , “ ’ 3 ΄“ 
ἐν τῇ σῇ ἐξουσίᾳ ὑπῆρχεν ; τί ὅτι ἔθου ἐν τῇ͵ καρδίᾳ σου 
\ lod ~ > > , > ’ > Ν σ΄“ ΄σ 
τὸ πρᾶγμα τοῦτο; οὐκ ἐψεύσω ἀνθρώποις adda τῷ θεῷ. 
ε΄ « ’ \ , , \ 
5 ἀκούων δὲ ὁ ‘Avavias τοὺς yous τούτους πεσὼν ἐξέψυξεν" 
, 3 , \ > , 
6 καὶ ἐγένετο φόβος μέγας ἐπὶ πάντας τοὺς ἀκούοντας. ἀνα- 
U 4 , ΝᾺ 
στάντες δὲ οἱ νεώτεροι συνέστειλαν αὐτὸν καὶ ἐξενέγκαντες 
»»Ἤ 3 4 \ e ς na a , < 
7 ἔθαψαν. Ἐγένετο δὲ ὡς ὡρῶν τριῶν διάστημα 
ς A 3 ΄- \ 3 “ Ν 4 ~ 
8 καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ μὴ εἰδυῖα TO γεγονὸς εἰσῆλθεν. ἀπε-. 
, Ν \ > 3 ? 2 ti 2 , \ 
κρίθη δὲ πρὸς αὐτὴν Πέτρος ime μοι, εἰ τοσούτου τὸ 
> ς \ > , ’ ς , 
9 χωρίον ἀπέδοσθε; ἡ δὲ εἶπεν Ναί, τοσούτου. ὁ δὲ Πέ- 
A >) , , Ψ 4 (5 συ 
τρος πρὸς αὐτήν Ti ὅτι συνεφωνήθη ὑμῖν πειράσαι τὸ 
A ’ A / a , A , 
πνεῦμα Κυρίου; ἰδοὺ οἱ πόδες τῶν θαψάντων τὸν ἄνδρα 
> N ~ i) \ 5 ’ / yy A a 
10 σου ἐπὶ τῇ θύρᾳ καὶ ἐξοίσουσίν oe, ἔπεσεν δὲ παραχρῆμα 
\ \ ¢ ? a \ S&P 2 , \ e 
πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ καὶ ἐξέψυξεν: εἰσελθόντες δὲ οἱ 
e 2A , 
νεανίσκοι εὗρον αὐτὴν νεκράν, καὶ ἐξενέγκαντες ἔθαψαν 
Ν \ 37 ΝΑΙ ἊΝ \ > , a ᾽’ > > 
τι πρὸς Tov ἄνδρα αὐτῆς. Kat ἐγένετο φόβος μέγας ἐφ ὁλην 
\ , \ > 3 ~ 
τὴν ἐκκλησίαν Kal ἐπὶ πάντας τοὺς ἀκούοντας ταῦτα. 


Q Α A na “ 3 ba 2 ” A 
12 Διὰ δὲ τῶν χειρῶν τῶν ἀποστόλων ἐγίνετο σημεία καὶ 
, A 3 6 a \ > ς \ , ) 
τέρατα πολλὰ ἐν τῷ λαῷ: καὶ ἦσαν ὁμοθυμαδὸν πάντες ἐν 

ἴω ~ “ ΄ι Ἁ fon 3 been / 
1377 Στοᾷ Σολομῶντος: τῶν δὲ λοιπῶν οὐδεὶς ἐτόλμα κολ- 
a > ΄σ΄ 3 > 4 3 4 ς ’ “΄: Ν 
14 λᾶσθαι αὐτοῖς" ἀλλ᾽ ἐμεγάλυνεν αὐτοὺς ὁ λαός, μᾶλλον δὲ 
, ~ , > Cn) \ 
προσετίθεντο πιστεύοντες τῷ κυρίῳ πλήθη ἀνδρῶν τε καὶ 
~~ tv A 4 3 ΄σ 
15 γυναικῶν: ὥστε καὶ εἰς τὰς πλατείας ἐκφέρειν τοὺς ἀσθενεῖς 

2 e 3 , 

καὶ τιθέναι ἐπὶ κλιναρίων καὶ κραβάττων, wa ἐρχομένου 
x δια σὰ , \ 
16 Πέτρου κἂν ἡ σκιὰ ἐπισκιάσει τινὶ αὐτῶν. συνήρχετο δὲ 


—_— ἃ 


256 TIPAZEIS AIOZTOAQN v 


“ “ , > / 
καὶ τὸ πλῆθος τῶν πέριξ πόλεων ᾿ἸΙερουσαλήμ, φέροντες 
“ , ς \ 4 ed 
ἀσθενεῖς καὶ ὀχλουμένους ὑπὸ πνευμάτων ἀκαθάρτων, οἵτινες 
“ Ε 
ἐθεραπεύοντο ἅπαντες. 
3 4 Ν ε > \ \ U 4 ‘ " ΄-“ « 
Αναστὰς δὲ 6 ἀρχιερεὺς καὶ πάντες οἱ σὺν αὐτῷ, ἢ 
> a > , 
οὖσα αἵρεσις τῶν Σαδδουκαίων, ἐπλήσθησαν ζήλου καὶ 
3 , ‘ ὅν oe. ‘ > J, ,w~ 3 \ 
ἐπέβαλον τὰς χεῖρας ἐπὶ τοὺς ἀποστόλους καὶ ἔθεντο αὐτοὺς 
+ A , 
ἐν τηρήσει δημοσίᾳ. “Ayyedos δὲ Κυρίου διὰ νυκτὸς ἤνοιξε 
4 , “a a 3 / Ds iA 3 
τὰς θύρας τῆς φυλακῆς ἐξαγαγὼν τε αὐτοὺς εἶπεν Πο- 
ρεύεσθε καὶ σταθέντες λαλεῖτε ἐν τῷ ἱερῷ τῷ λαῷ πάντα 
A Ce “ ~ 4 > , \ > ~ « A 
τὰ ῥήματα τῆς ζωῆς ταύτης. ἀκούσαντες δὲ εἰσῆλθον ὑπὸ 
X > > oN ts \ < pws / Ν 
τὸν ὄρθρον εἰς τὸ ἱερὸν καὶ ἐδίδασκον. Παραγενόμενος δὲ 
\ ee Pes \ , 
ὁ ἀρχιερεὺς καὶ of σὺν αὐτῷ συνεκάλεσαν τὸ συνέδριον kal 
“ \ a an 
πᾶσαν τὴν γερουσίαν τῶν υἱῶν ᾿Ισραήλ, καὶ ἀπέστειλαν 
εἰς τὸ δεσμωτήριον ἀχθῆναι αὐτούς. οἱ δὲ παραγενόμενοι 
ἘΣ 3 4 ~ a 3 
ὑπηρέται οὐχ εὗρον αὐτοὺς ἐν τῇ φυλακῇ, ἀναστρέψαντες 
A > / , v4 \ / v4 
δὲ ἀπήγγειλαν λέγοντες ὅτε To δεσμωτήριον εὕρομεν 
’ » if 3 Ψ, N \ iv ε ἘΝ 
κεκλεισμένον ἐν πάσῃ ἀσφαλείᾳ καὶ τοὺς φύλακας ἑστῶτας 
ἀκ ΄“ nf > / , »+ > , oa « ‘ 
ἐπὶ τῶν θυρῶν, ἀνοίξαντες δὲ ἔσω οὐδένα εὕρομεν. ὡς δὲ 
» A ’ ΄-. ΄“΄ 
ἤκουσαν τοὺς λόγους τούτους ὅ τε στρατηγὸς τοῦ ἱεροῦ καὶ 
9 ΄“΄ ’ A x A 
οἱ ἀρχιερεῖς, διηπόρουν περὶ αὐτῶν τί ἂν γένοιτο τοῦτο. 
’ MG > , 3 ΄“ σ 3 A ¢ 
Παραγενόμενος δέ τις ἀπήγγειλεν αὐτοῖς ὅτι ᾿Ιδοὺ οἱ 
> a " 3 “ a 5. A 9 a ¢ -ςε “ 
ἄνδρες ovs ἔθεσθε ἐν τῇ φυλακῇ εἰσὶν ἐν τῷ ἱερῷ εἐστῶτες 
A , \ / , > A € A Ἁ 
καὶ διδάσκοντες τὸν λαόν. τότε ἀπελθὼν ὁ στρατηγὸς σὺν 
la ¢ ’ = > , 3 A , > ae A 
τοῖς ὑπηρέταις ἦγεν αὐτούς, οὐ μετὰ Bias, ἐφοβοῦντο yap 
\ , εν ΄“ > , \ > \ + 
τὸν λαόν, μὴ λιθασθῶσιν: ἀγαγόντες δὲ αὐτοὺς ἔστησαν 
; “ Ἁ ¢ > A 
ἐν τῷ συνεδρίῳ. καὶ ἐπηρώτησεν αὐτοὺς ὁ ἀρχιερεὺς 
λέγων Παραγγελίᾳ παρηγγείλαμεν ὑμῖν μὴ διδάσκειν ἐπὶ 
“ - east 6 / \ > A / x > \ 
τῷ ὀνόματι τούτῳ, καὶ ἰδοὺ πεπληρώκατε THY Ἱερουσαλὴμ 
a a Cu. JA \ , b) a 343 εξ “a \ 
τῆς διδαχῆς ὑμῶν, καὶ βούλεσθε ἐπαγαγεῖν ep ἡμᾶς τὸ 
e a , 
αἷμα τοῦ ἀνθρώπου τούτου. ἀποκριθεὶς δὲ Ilérpos καὶ οἱ 
3 “ »“" “ ΄“ x\ 
ἀπόστολοι εἶπαν Πειθαρχεῖν δεῖ θεῷ μᾶλλον ἢ ἀνθρώποις. 
« A 6 4 rod + wn a ΄ 
ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν ἤγειρεν ᾿Ιησοῦν, ὃν ὑμεῖς διεχει- 


21 


22 


23 


24 


25 


26 


a 


28 


35 


39 


ρίσασθε Kkpemacantec ἐπὶ ZYAOY: τοῦτον ὁ θεὸς ἀρχηγὸν 3: 


»» > ~ 3 a > - 
32 €V AUTW Ὁ. ἐσμεν AUTW 


Vv VI IIPAZ EIS AIOZTOAQN 257 


N “ c/ “ a > 6 a ΄ 7 
καὶ σωτῆρα ὕψωσεν τῇ δεξιᾷ αὐτοῦ, [τοῦ] δοῦναι μετάνοιαν 
τῷ Ἰσραὴλ καὶ ἄφεσιν ἁμαρτιῶν: καὶ ἡμεῖς ᾿ἐσμὲν᾽ μάρ- 
3 τῷ Ἰσραὴλ καὶ ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. καὶ my γμὲν᾽ μάρ- 
τυρες τῶν ῥημάτων ᾿'τούτων, καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ὃ 
΄“ “ > ~ > 
33 ἔδωκεν ὁ θεὸς τοῖς πειθαρχοῦσιν αὐτῷ. οἱ δὲ ἀκούσαντες 
, wll ty ͵ > κε > , > A ᾽ 
34 διεπρίοντο καὶ ἐβούλοντο ἀνελεῖν αὐτούς. ᾿Αναστὰς δέ τις 
> - / “ δ ον , 
ἐν τῷ συνεδρίῳ Φαρισαῖος ὀνόματι Ταμαλιήλ, νομοδιδά- 
ε ι 
σκαλος τίμιος παντὶ τῷ Aaw, ἐκέλευσεν ἔξω βραχὺ τοὺ 
“ Ds paxu τοὺς 
a ae ᾽ ΄σ ἌΣ ἊΣ A b) , + > 
35 ἀνθρώπους ποιῆσαι, εἶπέν Te πρὸς αὐτοὺς “Avdpes Ἰσραη- 
΄ ΄“΄ 3 Ν “ > , ’ 
λεῖται, προσέχετε ἑαυτοῖς ἐπὶ τοῖς ἀνθρώποις τούτοις τί 
᾽ / \ A , la ς ΄ 
36 μέλλετε πράσσειν. πρὸ γὰρ τούτων τῶν ἡμερῶν ἀνέστη 
na > , Ὁ ΄ 
Θευδᾶς, λέγων εἶναί τινα ἑαυτόν, ᾧ προσεκλίθη ἀνδρῶν 
> \ ς , a > if \ U 
ἀριθμὸς ὡς τετρακοσίων: ὃς ἀνῃρέθη, καὶ πάντες ὅσοι 
> / > ΄“ ’ \ > , >) >] , Ἁ 
37) ἐπείθοντο αὐτῷ διελύθησαν καὶ ἐγένοντο εἰς οὐδέν, μετὰ 
»“" > , > , c “ 3 “” € , a 
τοῦτον ἀνέστη Ἰούδας ὁ Ταλιλαΐῖος ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς 
οι “ 3 \ > , > ~ a 
ἀπογραφῆς καὶ ἀπέστησε λαὸν ὀπίσω αὐτοῦ: κἀκεῖνος 
Ree, \ , Giant Aoi ἮΝ δ) ui , 
ἀπώλετο, καὶ πάντες ὅσοι ἐπείθοντο αὐτῷ διεσκορπίσθη- 
A a ’ὔ Εὐὐεε > , 3 A “ , 
38 σαν. καὶ [τὰ] νῦν λέγω ὑμῖν, ἀπόστητε ἀπὸ τῶν ἀνθρώ- 
’ \ A 3 , WA dA > 3 3 / 
Tov τούτων Kal ἄφετε αὐτούς: (ὅτι ἐὰν ἡ ἐξ ἀνθρώπων 
« \ “ Ἃ ae a , 3 ΝΠ 
39 ἢ βουλὴ αὕτη ἢ τὸ ἔργον τοῦτο, καταλυθήσεται: εἰ δὲ ἐκ 
a > , ca 3 , , 
θεοῦ ἐστίν, οὐ δυνήσεσθε καταλῦσαι αὐτούς") μή ποτε καὶ 
6 / ¢ On 3 , 6 δὲ » “ \ λ 
49 θεομάχοι εὑρεθῆτε. ἐπείσθησαν δὲ αὐτῷ, καὶ προσκαλε- 
, \ > Ri: / , Α “ 
σάμενοι τοὺς ἀποστόλους δείραντες παρήγγειλαν μὴ λαλεῖν 
» a > , A“ > “ \ > / > 
4 ἐπὶ τῷ ὀνόματι Tov ᾿Ιησοῦ καὶ ἀπέλυσαν. Οἱ μὲν οὖν 
’ > A , A 4 
ἐπορεύοντο χαίροντες ἀπὸ προσώπου τοῦ συνεδρίου ὅτι 
fA ¢ vas > , > A a 
42 κατηξιώθησαν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος ἀτιμασθῆναι: πᾶσάν τε 
ε “ a > ἊΣ 5 , 4 
ἡμέραν ἐν τῷ ἱερῷ καὶ κατ᾽ οἶκον οὐκ ἐπαύοντο διδάσκον- 
3 / \ \ > “ 
τες καὶ εὐαγγελιζόμενοι τὸν χριστὸν Ιησοῦν. 


r EN ΔῈ ΤΑΙ͂Σ ἩΜΕΡΑΙ͂Σ ταύταις πληθυνόντων τῶν 
μαθητῶν ἐγένετο γογγυσμὸς τῶν Ἑλληνιστῶν πρὸς τοὺς 
"EBpaiovs ὅτι παρεθεωροῦντο ἐν τῇ διακονίᾳ τῇ καθημερινῇ 


ν A WA 
32 τούτων" καὶ TO πνεῦμα TO AyLOV 


258 ΠΡΑΞΕῚΣ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ VI VII 


~ 5 ~ ἤ με 
αἷ χῆραι αὐτῶν. προσκαλεσάμενοι δὲ οἱ δώδεκα τὸ πλῆ- 2 


6 a 6 led Zz > > , 5 Εἰ , 
ος τῶν μαθητῶν εἶπαν Οὐκ ἀρεστόν ἐστιν ἡμᾶς καταλεί- 
\ 4 a “ “ 
Wavras τὸν λόγον τοῦ θεοῦ διακονεῖν τραπέζαις" ἐπισκέ- 
Γὰ 3 fe. Σ CBs A 
ψασθε ‘dé’, ἀδελφοί, ἄνδρας ἐξ ὑμῶν μαρτυρουμένους ἑπτὰ 
, , a lod 
πλήρεις πνεύματος Kal σοφίας, ovs καταστήσομεν ἐπὶ τῆς 
, 4 ἐς tos \ “ “ “ “ 
χρείας ταύτης: ἡμεῖς δὲ τῇ προσευχῇ καὶ τῇ διακονίᾳ τοῦ 
’ , 
λόγου προσκαρτερήσομεν. καὶ ἤρεσεν ὁ λόγος ἐνώπιον 
A ~ 4 \ 3 v4 
παντὸς τοῦ πλήθους, καὶ ἐξελέξαντο Στέφανον, ἄνδρα 
Ε ee , \ , ἔτ \ , \ 
πλήρη πίστεως Kal πνεύματος ἁγίου, καὶ Φίλιππον καὶ 
4 a 
Πρόχορον καὶ Νικάνορα καὶ Tipwva καὶ Παρμενᾶν καὶ 
/ 4 3 la a a+ >’ , lod 
Νικόλαον προσήλυτον ᾿Αντιοχέα, ovs ἔστησαν ἐνώπιον τῶν 
5 ’ὔ / > w nr 
ἀποστόλων, καὶ προσευξάμενοι ἐπέθηκαν αὐτοῖς Tas χεῖρας. 


3 


4 
5 


6 


ς “ a f 
Kai ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ηὔξανεν, καὶ ἐπληθύνετο ὁ apt- 7 


θμὸς τῶν μαθητῶν ἐν ᾿Ιερουσαλὴμ σφόδρα, πολύς τε ὄχλος 
τῶν ἱερέων ὑπήκουον τῇ πίστει. 


, Ul ’ 

Στέφανος δὲ πλήρης χάριτος καὶ δυνάμεως ἐποίει τέρατα 
Q nw tA 3 »“" ΄“ 5 , , nw 
καὶ σημεῖα μεγάλα ἐν τῷ λαῷ. ᾿Ανέστησαν δέ τινες τῶν 

3 » a »“" 4 ,’ὔ A 
ἐκ τῆς συναγωγῆς τῆς λεγομένης Λιβερτίνων καὶ Kupn- 

3 ’ “ 
ναίων καὶ ᾿Αλεξανδρέων καὶ τῶν ἀπὸ Κιλικίας καὶ ᾿Ασίας 
i bite / \ > δὴ 3 lon a 
συνζητοῦντες τῷ Στεφάνῳ, καὶ οὐκ ἰσχνον ἀντιστῆναι TH 
n ‘ ' “- , € ΄ὔ + 
copia καὶ τῷ πνεύματι ᾧ ἐλάλει. τότε ὑπέβαλον ἄνδρας 
> “ 9 , 3. ἃ a er , 
λέγοντας ort Aan konpey αὐτοῦ λαλοῦντος βμδητα βλα- 
υὔηνα εἰς Μωυσῆν καὶ τὸν θεόν' συνεκίνησάν τε τὸν λαὸν 
καὶ τοὺς πρεσβυτέρους: καὶ τοὺς ypapparets, καὶ ἐπιστάντες 
συνήρπασαν αὐτὸν καὶ ἤγαγον εἰς τὸ συνέδριον, ἔστησάν 
, - , ε 7 ee 3 
τε μάρτυρας ψευδεῖς λέγοντας Ὃ ἄνθρωπος οὗτος ov παῦε- 
΄ ς \ a “ ¢ 

ται λαλῶν ῥήματα κατὰ τοῦ τόπου τοῦ ἁγίου [τούτου] καὶ 
A , “ , σ 3 “ ε 
τοῦ νόμου, ἀκηκόαμεν γὰρ αὐτοῦ λέγοντος ὅτι Ἰησοῦς o 


8 
9 


7 , 


II 


12 


13 


i. 


“ e a 4 “ 5 Ul 
Ναζωραῖος οὗτος καταλύσει τὸν τόπον τοῦτον Kat ἀλλάξει, 


Ἄς τὸν a , Cex a A. νυ / 3 
τὰ ἔθη ἃ παρέδωκεν ἡμῖν Μωυσῆς. καὶ ἀἁτενίσαντες εἰς 
Eee 4 ΄σ 7 5 A ‘ 
αὐτὸν πάντες οἱ καθεζόμενοι ἐν τῷ συνεδρίῳ εἰδαν TO προσ- 
ὠπὸν αὐτοῦ ὡσεὶ πρόσωπον ἀγγέλου. Εἰπεν 


3 [64] 5 πλήρης MSS 


15 


I 


VII TIPAZ EIS ΑἈΠΟΣΤΟΛΩΝ 259 


2 δὲ ὁ ἀρχιερεύς Ei ταῦτα οὕτως ἔχει; ὁ δὲ ἔφη ΑΛνδρες 
ἀδελφοὶ καὶ πατέρες, ἀκούσατε. ‘O θεός TAC λόξηοσ 
wW ~ \ ς σ΄“ 3 \ » ᾽ lad / 
open τῷ πατρὶ ἡμών ᾿Αβραὰμ ὄντι ἐν τῇ Μεσοποταμίᾳ 

5 πρὶν ἢ κατοικῆσαι αὐτὸν ἐν Χαρράν, kal εἶπεν πρὸς 
ἀὐτόν Ἔξελθε ἐκ TAC Ac coy καὶ ' τῆς cyrreNnefac 

4 COY, Kal λεΐρο εἰς τὴν γῆν ἣν ἄν οοι λείξω: τότε ἐξελ- 

\ ἢ n , ἢ ῃ , ἃ, ἸῸΝ 4 

: θὼν ἐκ γῆς Χαλδαίων κατῴκησεν ἐν Χαρράν. ᾿ κἀκεῖθεν μετὰ 
τὸ ἀποθανεῖν τὸν πατέρα αὐτοῦ μετῴκισεν αὐτὸν εἰς τὴν γῆν 

5 ταύτην εἰς ἣν ὑμεῖς νῦν κατοικεῖτε, καὶ ΟΥ̓Κ ἔλωκεν αὐτῷ 
κληρονομίαν ἐν αὐτῇ OYAE BAMA πολόο, καὶ ἐπηγγείλατο 
λοῦνὰ! ἀὐτῷ εἰς KATACXECIN ἀὐτὴν Kal τῷ σπέρλλατι 


3 A 3 ἈΠ: 3 “ SoA , δ 7 «ἢ 
6 AYTOY MET AYTON, οὐκ ὄντος αὐτῷ τέκνου. ἐλάλησεν δὲ 


οὕτως ὁ θεὸς ὅτι ἔοτὰι τὸ σπέρλλὰ ἀὐτοῦ πάροικον ἐν 
rH ἀλλοτρίὰ, Kal λΔογλώοογοιν AYTO Kal κἀκώρσογοιν 
7 ἔτη TETPAKOCIA: Kal TO EONOC ᾧ AN AOYAEYCOYCIN 
κρινῶ ἐγώ, ὁ θεὸς εἶπεν, καὶ META TAYTA EZEACYCONTAI 
8 Kal AATPEYCOYCIN MOL ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ. καὶ ἔδωκεν 
αὐτῷ AIAOHKHN περιτολλῆς: καὶ οὕτως ἐγέννησεν τὸν 
Ἰσαὰκ καὶ περιέτελλεν AYTON TH ἡμέρὰ τῆ ὀγλόῃ, 
καὶ Ἰσαὰκ τὸν Ἰακώβ, καὶ Ἰακὼβ τοὺς δώδεκα πατριὰρ- 
ο χας. Καὶ οἱ πατριάρχαι ZHAWCANTEC TON lwchd ἀπέ- 
το AONTO εἰς Αἴγυπτον: καὶ HN ὁ θεὸς MET AYTOY, καὶ 
ἐξείλατο αὐτὸν ἐκ πασῶν τῶν θλίψεων αὐτοῦ, καὶ ἔλωκεν 


aYT@ χἄριν καὶ σοφίαν ἐνὰντίον Papacd BaciA€we — 


Αἰγύπτου, Kal KATECTHCEN AYTON ἡγούλλενον ἐπ Αἴ- 
11 FYTITON Kal ' ὅλον τὸν οἶκον ayYTOY. ἦλθεν δὲ AIMOC 
ἐφ᾽ ὅλην THN Αἴγυπτον καὶ Xanadn καὶ θλίψις 
μεγάλη, καὶ οὐχ ηὕρισκον χορτάσματα οἱ πατέρες ἡμῶν" 


/ 9 3, Ly 
12 AKOYCAC δὲ ᾿Ιὰκὼβ ὄντὰ ciTia εἰς Αἴγυπτον ἐξαπέ--} 
13 στείλεν τοὺς πατέρας ἡμῶν πρῶτον' καὶ ἐν τῷ δευτέρῳ 


3 7 A > an > an 

ETNWPICOH ᾿Ιωοὴφ τοῖα ἀλελφοῖο ayToY, καὶ φα- 
14 νερὸν ἐγένετο τῷ Φαραὼ τὸ γένος Ἰωσήφ. ἀποστείλας δὲ 

Ἰωσὴφ μετεκαλέσατο Ἰακὼβ τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ πᾶσαν 


3 ἐκ 10 ἐφ᾽ 13 ἀνεγνωρίσθη 


5. 2 


260 TIPAZEIZ ATOZTOAQN VII 


τὴν συγγένειαν EN YYYATC EBAOMHKONTA πέντε, "KATEBH 
dé* Ἰακὼβ [εἰς Αἴγυπτον) Kal ἐτελεύτησεν ayToc Kal 
of πατέρες ἡμῶν, καὶ METETEOHCAN εἰς Σχὲλλ καὶ ἐτέθη- 
σαν ἐν τῷ MNHMATI ᾧ GNHCATO ABpadm τιμῆς ἀργυρίου 
“πὰρὰ τῶν YIQN ᾿Ελλλλὼρ ἐ ἐν Συχέμ. Καθὼς δὲ ἤγγιζεν 
ὁ χρόνος τῆς ἐπαγγελίας 3) ἧς ὡμολόγησεν ὁ ὁ θεὸς τῷ ᾿Αβραάμ, 
HYZHCEN ὁ λαὸς Kal ἐπληθύνθη ἐν Αἰγύπτῳ, ἄχρι οὗ 
ANECTH BaciAeye ἕτερος ἐπ’ Αἴγυπτον, ὃς οὐκ ἤλει 
τὸν ᾿Ιωοήφ. οὗτος κἀτδοοφιοἄλενοο τὸ γένος ἡμῶν 
ἐκάκωσεν τοὺς πατέρας τοῦ ποιεῖν τὰ βρέφη ἔκθετα αὐτῶν 
εἰς τὸ μὴ πρῶ is ρον ρυνοὰ ἐν ᾧ καιρῷ ἐγεννήθη Μωυσῆς, καὶ 
ἦν ACTETOC τῷ θεῷ: ὃς ἀυκεράα MANAC τρεῖς ἐν τῷ οἴκῳ 
τοῦ πατρός: ἐκτεθέντος δὲ αὐτοῦ ANE{AATO αὐτὸν ἡ θγΓγά- 
THP Φδρδὼ καὶ ἀνεθρέψατο αὐτὸν ἑλγτῆ εἰς γίόν. καὶ 
ἐπαιδεύθη Μωυσῆς πάσῃ σοφίᾳ Αἰγυπτίων, ἦν δὲ δυνατὸς 
ἐν λόγοις καὶ ἔργοις αὐτοῦ. ‘Qs δὲ ἐπληροῦτο αὐτῷ τεσσε- 
ρακονταετὴς χρόνος, ἀνέβη ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτοῦ ἐπισκέ- 
ψασθαι τοὺς ἀλελφο ο ἀΥτοῦ Toye Yioye ᾿Ιορὰήλ. καὶ 
ἰδών τινα ἀδικούμενον ἠμύνατο καὶ ἐποίησεν ἐκδίκησιν τῷ 


καταπονουμένῳ τἀτάξὰς τὸν Αἰγύπτιον. ἐνόμιζεν δὲ συ- : 


νιέναι τοὺς ἀδελφοὺς ὅτι ὁ θεὸς διὰ χειρὸς αὐτοῦ δίδωσιν 
σωτηρίαν αὐτοῖς, οἱ δὲ οὐ συνῆκαν. τῇ τε ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ 
ὠφθη αὐτοῖς μαχομένοις καὶ συνήλλασσεν αὐτοὺς εἰς εἰρή- 
νην εἰπών ἴἤΑνδρες, ἀδελφοί ἐστε: ἵνα τί ἀδικεῖτε ἀλλήλους ; 
ὁ δὲ AAIKAN τὸν πληοίον ἀπώσατο αὐτὸν εἰπών Τίς cé 
KATECTHCEN ἄρχοντὰ Kal AIKACTHN ἐπ᾽ ἡλλῶν; MH ἀνε- 
λεῖν ME οὐ θέλεις ὃν τρόπον ἀνεΐῖλες ἐχθὲς τὸν Αἰ- 
Γὕπτιον ; ἔφυγεν λὲ Moychic EN τῷ λόγῳ τούτῳ, 
Kal ἐγένετο TIAPOIKOC ἐν FH Maaidm, ov ἐγέννησεν υἱοὺς 
δύο. Καὶ πληρώωθέντων ἐτῶν τεσσεράκοντα COPOH ἀὐτῷ 
ἐν TH ἐρήλλῳ TOY Opoyc Σινὰ ἄγγελος ἐν φλογὶ πγρὸς 
BAtoy: ὁ δὲ Μωυσῆς ἰδὼν ἐθαύμασεν τὸ ὅραμα: προσερ- 
χομένου δὲ αὐτοῦ κατανοῆσαι ἐγένετο φωνὴ Κυρίου ᾿Εγὼ 


15 καὶ κατέβη 33 ἡμῖν 


μ᾿ 


7 


" 


22 


23 


6 


Ὁ 


30 


31 
32 


ala 


VII TIPAREIS AIOSTOAQN 261 


ὁ O€OC TAN TIATEPWN COY, ὁ θεὸς ABpadm Kal’ Icadk 
Kal ᾿Ιὰλκώβ. ἔντρομος δὲ γενόμενος Μωυσῆς οὐκ ἐτόλμα 
33 κατανοῆσαι. εἶτπτεν AE ἀὐτῷ ὁ κύριοα AYCON τὸ ὑπό- 
ληλλὰ τῶν τολῶν Coy, ὁ γὰρ TOTTOC ἐφ᾽ GS ECTHKAC FA 
34 APIA ECTIN. ἰλὼν εἶλον τὴν KAKWCIN TOY AaOY MOY 
τοῦ én Αἰγύπτῳ, kal τοῦ CTENaPMOY aYTOY HkKOYCA, 
Kal κατέβην €ZEAECOAI AYTOYC’ Kal NYN A€Ypo ἀποοτεί- 
35 Aw ce eic ΑἴγγΥπτον. Τοῦτον τὸν Μωυσῆν, ov ἠρνήσαντο 
εἰπόντες TiC Cé KATECTHCEN ἄρχοντὰ Kal, λικδοτήν, 
τοῦτον ὁ θεὸς Kal ἄρχοντα καὶ λυτρωτὴν ἀπέσταλκεν σὺν χει- 
36 ρὶ ἀγγέλου τοῦ ὀφθέντος αὐτῷ ἐν τῇ βάτῳ. οὗτος ἐξήγαγεν 
αὐτοὺς ποιήσας TEPATA κὰὶ CHMETA ἐν τῆ Αἰγύπτῳ καὶ ἐν 
᾿Ἐρυθρᾷ Θαλάσσῃ καὶ ἐν TH ἐρήλλῳ ἔτη TECCEPAKONTA. 
37 οὗτός ἐστιν ὁ Μωυσῆς ὁ εἴπας τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ TTpo- 
φήτην YMIN ANACTHCE! ὁ θεὸς ἐκ τῶν ἀλελφῶν γλλῶν 
38 WC EME. οὗτός ἐστιν ὁ γενόμενος ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἐν τῇ 
ἐρήμῳ μετὰ τοῦ ἀγγέλου τοῦ λαλοῦντος αὐτῷ ἐν τῷ ὄρει 
Σινὰ καὶ τῶν πατέρων ἡμῶν, ὃς ἐδέξατο λόγια ζῶντα δοῦναι 
39 ὑμῖν, ᾧ οὐκ ἠθέλησαν ὑπήκοοι γενέσθαι οἱ πατέρες ἡμῶν 
ἀλλὰ ἀπώσαντο καὶ ECTPAPHCAN ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν 
go εἰς Αἴγυττον, εἰπόντες τῷ ᾿Αὰρών TTOfHCON HMIN 
θεοῦΐς οἱ προπορεύοοντὰι ἡλλῶν: ὁ γὰρ ΛΛωγοῆοσ 
οὗτος, ὃς ἐξήγαγεν Hmac ἐκ γῆς Αἰγύπτου, οὐκ of- 
4: AAMEN τί ἐγένετο ἀὐτῷ. καὶ ἐλλοοχοττοίηοὰν ἐν ταῖς 
ἡμέραις ἐκείναις καὶ ἀν ήΓάΓον OYCIAN τῷ εἰδώλῳ, καὶ εὐ- 
42 Ppaivovro ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν αὐτῶν. ἔστρεψεν δὲ 
ὁ θεὸς καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς λατρεύειν TH οτρὰτιᾶ τοῦ 
OYPANOY, καθὼς γέγραπται ἐν Βίβλῳ τῶν προφητῶν 
ΛΛὴ οφάγιὰ kal 6ycfac ττροοηνέγκὰτέ MO! 
ἔτη TECCEPAKONTA ἐν τῆ ἐρήλλῳ, OTKOC ᾿Ϊορδήλ; 
43. κὰὶ ἀνελάβετε τὴν οκηνὴν τοῦ Λλολόχ 
Kal τὸ ἄστρον τοῦ θεοῦ ἱ Ρολλφᾶ, 
Toye τύπογο οἵς ἐποιήσατε προσκυνεῖν αὐτοῖς. 
κὰἀὶ λλετοικιῶ YMAC ἐπέκεινὸ Βαβυλῶνος. 


- 


262 TIPAZ EIS ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ VIL 


Ἢ σκηνὴ τοῦ μαρτυρίου ἦν τοῖς πατράσιν ἡμῶν ἐν τῇ 44 
ἐρήμῳ, καθὼς διετάξατο ὁ λάλῶν τῷ ΛΛωγοῆ ποιῆοσδι 
αὐτὴν KATA τὸν τύπον ON ἑωράκει, ἣν καὶ εἰσήγαγον 45 
διαδεξάμενοι οἱ πατέρες ἡμῶν μετὰ Ἰησοῦ ἐν Th κὰἀτὰ- 
cyecel τῶν ἐθνῶν ὧν ἐξῶσεν ὁ θεὸς ἀπὸ προσώπου τῶν 
πατέρων ἡμῶν ἕως τῶν ἡμερῶν Δαυείδ: ὃς εὗρεν χάριν 46 
ἐνώπιον τοῦ θεοῦ καὶ ἠτήσατο εὐρεῖν οκήνωλλὰ τῷ 
Γθεῷ "Ιὰκώβ. LOAOMAN δὲ οἰκολόλησεν ἀὐτῷ OTKON. 47 
ἀλλ᾽ οὐχ ὁ ὕψιστος ἐν χειροποιήτοις κατοικεῖ: καθὼς 6 48 
προφήτης λέγει 
‘O oypandc Mol θρόνου, 49 
"kal H' ΓΗ͂ YTOTTOAION τῶν TIOA@N MOY: 
ποῖον οἶκον O/KOAOMHCETE Mol, λέγει Κύριος, 
A tic τόπους TAC KaTaTTaycewc Moy; 
oYyl Η χείρ MOY ἐποίησεν TAYTA TTANTA ; 50 
Σκληροτράχηλοι καὶ ἀπερίτλητοι ᾿κἀρλίδιο᾽ καὶ TOTC 51 
GOCIN, ὑμεῖς ἀεὶ τῷ TINEY MAT! τῷ ἁγίῳ ἀντιττίττετε, ὡς 
οἱ πατέρες ὑμῶν καὶ ὑμεῖς. τίνα τῶν προφητῶν οὐκ ἐδίωξαν s2 
οἱ πατέρες ὑμῶν ; καὶ ἀπέκτειναν τοὺς προκαταγγείλαντας 
περὶ τῆς ἐλεύσεως τοῦ δικαίου οὗ νῦν ὑμεῖς προδόται καὶ 
φονεῖς ἐγένεσθε, οἵτινες ἐλάβετε τὸν νόμον εἰς διαταγὰς 53 
ἀγγέλων, καὶ οὐκ ἐφυλάξατε. 3 ᾿Ακούοντες δὲ 54 
ταῦτα διεπρίοντο ταῖς καρδίαις αὐτῶν καὶ ἔβρυχον τοὺς 
ὀδόντας ἐπ᾿ αὐτόν. ὑπάρχων δὲ πλήρης πνεύματος ἁγίου 55 
ἀτενίσας εἰς τὸν οὐρανὸν. εἶδεν δόξαν θεοῦ καὶ ᾿Ιησοῦν ἑστῶτα 
ἐκ δεξιῶν τοῦ θεοῦ, καὶ εἶπεν ᾿Ιδοὺ θεωρῶ τοὺς οὐρανοὺς 56 
διηνοιγμένους καὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐκ δεξιῶν ἑστῶτα 
τοῦ θεοῦ. κράξαντες δὲ φωνῇ μεγάλῃ συνέσχον τὰ ὦτα 57 
αὐτῶν, καὶ ὥρμησαν ὁμοθυμαδὸν ἐπ᾽ αὐτόν, καὶ ἐκβαλόντες 58 
ἔξω τῆς πόλεως ἐλιθοβόλουν. καὶ οἱ μάρτυρες ἀπέθεντο τὰ 
ἱμάτια αὐτῶν παρὰ τοὺς πόδας νεανίου καλουμένου Σαύλου. 
καὶ ἐλιθοβόλουν τὸν Στέφανον ἐπικαλούμενον καὶ λέγοντα 59 
Kvpte Ἰησοῦ, δέξαι τὸ πνεῦμά pou: θεὶς δὲ τὰ γόνατα 60 


46 1... 49 ἡ δὲ 


“VII VII ΠΡΑΞΕΙ͂Σ ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ 263 


» - / / \ , > ΄σ , \ 
ἔκραξεν φωνῇ μεγάλῃ Κύριε, μὴ στήσῃς αὐτοῖς ταύτην τὴν 
΄ \ 5 - το 
1 ἁμαρτίαν: καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐκοιμήθη. Σαῦλος 
» »΄»-» " / » val 
δὲ ἦν συνευδοκῶν τῇ ἀναιρέσει αὐτου. 
Ἢ , δὲ 5 5 / laa ς , ὃ Ἁ , SDN \ 
γένετο δὲ ἐν ἐκείνῃ TH ἡμέρᾳ διωγμὸς peyas ἐπὶ τὴν 
> , \ > 5 , , ἥ. \ U 
ἐκκλησίαν τὴν ev ᾿Ιεροσολύυμοις" πάντες [δὲ] διεσπάρησαν 
\ lad > ΄“ 
κατὰ τὰς χώρας τῆς ᾿ἸἸουδαίας καὶ Σαμαρίας πλὴν τῶν 
> , / \ \ , 5 » 
> ἀποστόλων. συνεκόμισαν͵ δὲ τὸν Στέφανον ἄνδρες evda- 
“ \ Ε , τ , > > 5. ts a \ 
3 Beis καὶ ἐποίησαν κοπετὸν μέγαν ἐπ᾿ αὐτῷ. Σαῦλος δὲ 
, A ‘ 14 U 
ἐλυμαίνετο τὴν ἐκκλησίαν κατὰ TOUS OLKOUS εἰσπορευόμε- 
fs aA ὃ ἈΝ “ yf) 5 φ λ 7 
νος, σύρων τε ἄνδρας καὶ γυναῖκας παρεδίδου εἰς φυλακήν. 


δι ἶ ᾿Ξ Ἁ 
, Of μὲν οὖν διασπαρέντες διῆλθον εὐαγγελιζόμενοι τὸν 
A a 
5 λόγον. Φίλιππος δὲ κατελθὼν eis τὴν πόλιν τῆς Σαμα- 
Qn ΄΄ oA 
6 plas ἐκήρυσσεν αὐτοῖς τὸν χριστόν. προσεῖχον δὲ οἱ ὄχλοι 
“ Ζ ς A lo , ς \ 3 ~ 
τοῖς λεγομένοις ὑπὸ τοῦ Φιλίππου ὁμοθυμαδὸν ἐν τῷ 
> , > \ \ DS \ - a > , ‘ 
ἀκούειν αὐτοὺς καὶ βλέπειν TA σημεια A ἐποίει" πολλοὶ 
\ “ a ΄“ 
γὰρ τῶν ἐχόντων πνεύματα ἀκάθαρτα βοῶντα φωνῇ με- 
, 
γάλῃ ἐξήρχοντο, πολλοὶ δὲ παραλελυμένοι καὶ χωλοὶ 
2 ’ 3 ’ὔ Ν \ \ 3 “ / 
8 ἐθεραπεύθησαν: ἐγένετο δὲ πολλὴ χαρὰ ἐν τῇ πόλει 
ο ἐκείνῃ. ᾿Ανὴρ δέ τις ὀνόματι Σίμων προυπῆρχεν 
» rr - an : 
ἐν τῇ πόλει μαγεύων καὶ ἐξιστάνων τὸ ἔθνος τῆς Σαμαρίας, 


a 


2 3 , ς \ , τ σ “ὧν 
το λέγων εἰναί τινα ἑαυτὸν μέγαν, ᾧ προσει το ν πάντες aro 
Cans G ’ πε 3 an 
μικροῦ ἕως μεγάλου λέγοντες Οὗτός ἐστιν ἡ Δύναμις τοῦ 

“Ὁ ς 2 , n \ 5 es c\ A 
τι θεοῦ ἡ καλουμένη Μεγάλη. προσειχον δὲ αὐτῷ δια TO 
« “ , » , 3 4 >) ’ ed A 
τς ἱκανῷ χρόνῳ ταῖς μαγίαις ἐξεστακέναι αὐτοὺς. OTE δὲ 
ἐπίστευσαν τῷ Φιλίππῳ εὐαγγελιζομένῳ περὶ τῆ βασι- 

ἢ Φιλίππῳ εὐαγγελιζομένῳ περὶ τῆς 

/ cal “ Q “ 3 3 ΄σ A > , 
λείας τοῦ θεοῦ καὶ Tov ὀνόματος Ιησοῦ Χριστου, ἐβαπτι- 

+ \ ΄“΄ ε A ? Ν > A 3 , 
13 ζοντο ἄνδρες τε καὶ γυναῖκες. ὁ δὲ Σίμων καὶ αὐτὸς eml- 

A K > oS ~ , 

στευσεν, καὶ βαπτισθεὶς ἦν προσκαρτερῶὼν τῷ Φιλίππῳ, 

΄- ΄“- , 3 / 
θεωρῶν τε σημεῖα καὶ δυνάμεις μεγάλας γινομένας ἐξί- 

> / 

14 OTTO, ᾿Ακούσαντες δὲ οἱ ἐν ᾿Ιεροσολύμοις 
> , ce , « ’ A / ΄“΄ “ 
ἀπόστολοι ὅτι δέδεκται ἡ Σαμαρία τὸν λόγον τοῦ θεοῦ 
3 A ’ὔ 9 ’ a 

15 ἀπέστειλαν πρὸς αὐτοὺς Πέτρον καὶ ᾿Ιωάνην, οἰτινες Κατα- 


51 καρδίας 


264 TIPAZEIZ AIOZTOAQN VU 


βάντες προσηύξαντο περὶ αὐτῶν ὕπως λάβωσιν πνεῦμα 
ἅγιον: οὐδέπω γὰρ ἣν ἐπ᾽ οὐδενὶ αὐτῶν ἐπιπεπτωκός, μόνον 
δὲ βεβαπτισμένοι ὑπῆρχον εἰς τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου Ἰησοῦ. 
τότε ἐπετίθεσαν τὰς χεῖρας ἐπ᾿ αὐτούς, καὶ ἐλάμβανον 
πνεῦμα ἅγιον. ᾿Ιδὼν δὲ ὁ Σίμων ὅτι διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν 
χειρῶν τῶν ἀποστόλων δίδοται τὸ πνεῦμα προσήνεγκεν 
αὐτοῖς χρήματα λέγων Δότε κἀμοὶ τὴν ἐξουσίαν ταύτην 
ἵνα ᾧ ἐὰν ἐπιθῶ τὰς χεῖρας λαμβάνῃ πνεῦμα ἅγιον. Πέ- 
τρος δὲ εἶπεν πρὸς αὐτόν Τὸ ἀργύριόν σου σὺν σοὶ εἴη 
εἰς ἀπώλειαν, ὅτι τὴν δωρεὰν τοῦ θεοῦ ἐνόμισας διὰ χρημά- 
των κτᾶσθαι. οὐκ ἔστιν σοι μερὶς οὐδὲ κλῆρος € ἐν τῷ λόγῳ 
τούτῳ, ἡ γὰρ Kopala σοὺ ΟΥ̓Κ ECTIN εὐθεῖὰ ENANTI TOY 
θεοΥ. μετανόησον οὖν ἀπὸ τῆς κακίας σου ταύτης, καὶ 
δεήθητι τοῦ κυρίου εἰ ἄρα ἀφεθήσεταί σοι ἡ ἐπίνοια τῆς 
Καρδίας σου" εἰς γὰρ χολὴν τικρίδς καὶ CYNAECMON ἀλι- 
κίὰς ὁρώ σε ὄντα. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Σίμων εἶπεν Δεήθητε 
ὑμεῖς ὑπὲρ ἐμοῦ πρὸς τὸν κύριον ὅπως μηδὲν ἐπέλθῃ ἐπ᾽ ἐμὲ 
ὧν εἰρήκατε. Οἱ μὲν οὖν διαμαρτυράμενοι καὶ 
λαλήσαντες τὸν λόγον τοῦ κυρίου ὑπέστρεφον εἰς Ἰεροσό- 
λυμα, πολλάς τε κώμας τῶν Σαμαρειτῶν εὐηγγελίζοντο. 
“Ayyedos δὲ Κυρίου ἐλάλησεν πρὸς Φίλιππον λέγον 
᾿Ανάστηθι καὶ πορεύου κατὰ μεσημβρίαν ἐπὶ τὴν ὁδὸν τὴν 
καταβαίνουσαν ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ εἰς Τάξαν': αὕτη ἐστὶν 
ἔρημος. καὶ ἀναστὰς ἐπορεύθη, καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ Aiftoyp 
εὐνοῦχος δυνάστης Κανδάκης βασιλίσσης Αἰθιόπων, ὃς ἦν 
ἐπὶ πάσης τῆς γάζης αὐτῆς, [ὃς] ἐληλύθει προσκυνήσων εἰς 
Ἰερουσαλήμ, ἦν δὲ ὑποστρέφων καὶ καθήμενος ἐπὶ τοῦ 
douaros αὐτοῦ καὶ ἀνεγίνωσκεν τὸν προφήτην Ἠσαίαν. 
εἶπεν δὲ τὸ πνεῦμα τῷ Φιλίππῳ Πρόσελθε καὶ κολλήθητι 
τῷ ἅρματι τούτῳ. προσδραμὼν δὲ ὁ Φίλιππος ἤκουσεν 
αὐτοῦ ἀναγινώσκοντος Ἢσαίαν τὸν προφήτην, καὶ εἶπεν 
"Apa γε γινώσκεις ἃ ἀναγινώσκεις; ὁ δὲ εἶπεν Πῶς γὰρ 


16 


17 
18 


10 
20 


21 


25 


26 


27 


28 


= 
30 


31 


σι ψο ὠάγ a 


VIII IX TMPAZEIZ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 265 


ἂν δυναίμην ἐὰν μή τις ὁδηγήσει με; παρεκάλεσέν τε τὸν 
32 Φίλιππον ἀναβάντα καθίσαι σὺν αὐτῷ, ἡ δὲ περιοχὴ τῆς 
γραφῆς ἣν ἀνεγίνωσκεν ἦν αὕτη 
“Ὥς πρόβδτον ἐπὶ οφὰγὴν ἤχθη, 
Kal ὧς AMNOC ἐνὰντίον τοῦ " κείροντος" ἀὐτὸν 


APWNOC, 
OYTWC OYK ἀνοίγει TO CTOMA AYTOY. 
33 ΕΝ TH TATTEINWCE! ἢ κρίοιο AYTOY ἤρθη: 
τὴν γενεὰν &YTOY TIC λιηγήσεται; : 


“ 5 \ “ ~ ¢ \ 3 a 
OT! ἀΐρετὰαι ATTO TAC FAC ἢ ζωὴ ayTOY. 
> \ Nia 5 rn a , Gr , , 
34 ἀποκριθεὶς δὲ ὁ εὐνοῦχος τῷ Φιλίππῳ εἶπεν Δέομαί σου, 
[ 5 (os aa N 
περὶ τίνος ὁ προφήτης héyet τοῦτο; περὶ ἑαυτοῦ ἢ περὶ 
ς 98 Ἶ , 2 , ‘ Nae , ,\ , 3 n \ 
35 ἑτέρου τινός; ἄνοίξας δὲ ὁ Φίλιππος TO στόμα αὐτοῦ καὶ 
3 , > \ lan “ , > ,ὔ > A \ 
ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς γραφῆς ταύτης εὐηγγελίσατο αὐτῷ Tov 
3 a c Ν Ss , \ \ CQ’ > Deh 
36 Ἰησοῦν. ws δὲ ἐπορεύοντο κατὰ τὴν οδόν, ἦλθον ἐπί τι 
“ ,ὔ ς 3 la > Ν Υ͂ ,ὔ ’ 
ὕδωρ, καί φησιν ὁ εὐνοῦχος ᾿Ιδοὺ ὕδωρ' τί κωλύει με 
“ “HW n Ἁ “ 
38 βαπτισθῆναι; καὶ ἐκέλευσεν στῆναι τὸ ἅρμα, καὶ κατέ- 
None Pi ebiies Saat ee 
Bnoav ἀμφότεροι εἰς τὸ ὕδωρ 6 TE Φίλιππος Kal ὁ εὐνοῦχος, 
\ > , : 3 , a7 oN eet 3 aA of 
39 Καὶ ἐβάπτισεν αὐτόν. ὅτε δὲ ἀνέβησαν ἐκ τοῦ ὕδατος, 
“ , 4 A / \ 35 Φ Jae 
πνεῦμα Κυρίου ἥρπασεν τὸν Φίλιππον, Kat οὐκ εἶδεν αὐτὸν 
3 3 a \ \ eq\ > a 
οὐκέτι ὁ εὐνοῦχος, ἐπορεύετο yap THY ὁδὸν αὐτοῦ χαίρων. 
€ “ 
49 Φίλιππος δὲ εὑρέθη εἰς "Αζωτον, καὶ διερχόμενος εὐηγγε- 
\ a a > a > 
λίζετο τὰς πόλεις πάσας ἕως τοῦ ἐλθεῖν αὐτὸν εἰς Και- 
σαρίαν. 


[2 A =) > 3 a 
1 Ο δὲ Σαῦλος, ἔτι ἐνπνέων ἀπειλῆς καὶ φόνου εἰς τοὺς 
\ ~ a an 

5 μαθητὰς τοῦ κυρίου, προσελθὼν τῷ ἀρχιερεῖ ἠτήσατο 

5 > ~ x \ 
παρ αὐτοῦ ἐπιστολὰς εἰς Δαμασκὸν πρὸς τὰς συναγωγάς, 
vA 37 “ an A ’ > ΄- 
ὅπως ἐὰν τινας εὕρῃ τῆς ὁδοῦ ὄντας, ἄνδρας τε καὶ γυναῖ- 
ὃ ὃ 4 > , > 3 , > A 
3 Kas, δεδεμένους ἀγάγῃ εἰς ᾿Ιερουσαλήμ. Εν δὲ 
τῷ πορεύεσθαι ἐγένετο αὐτὸν ἐγγίζειν τῇ Δαμασκῷ, ἐξέ- 

> A , ~ aA “ 

4 ᾧνης τε αὐτὸν περιήστραψεν φῶς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ πεσὼν 


32 κείραντος 


266 TIPAZEIZ ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ ΙΧ 


"“ εἶ , "ἢ “- 
ἐπὶ τὴν γῆν ἤκουσεν φωνὴν λέγουσαν αὐτῷ Σαούλ Σαούλ, 
/ / 3 ΄ , > , ¢ s > , 3 
τί με διώκεις; εἶπεν δέ Τίς εἶ, κύριε; ὁ δέ Eyo εἶμι 5 
3 “ ἃ 3 ΄ > 
Ιησοῦς ὃν σὺ διώκεις: ἀλλὰ ἀνάστηθι Kat εἴσελθε εἰς τὴν 6 
΄ Ν ῇ if “ ~ om € Ν 
πόλιν, καὶ λαληθήσεταί σοι ὅτι σε δεῖ ποιεῖν. οἱ Oe 7 » 
A ς U ΒΞ τ σι ς , > , 3 , ἘΣ Ι 
ἄνδρες οἱ συνοδεύοντες αὐτῷ ἱστήκεισαν ἐνεοί, ἀκούοντες {{{ εἰ 
΄“ ΄ , “ 3 ’΄ a 
μὲν τῆς φωνῆς μηδένα δὲ θεωροῦντες. ἠγέρθη δὲ Σαῦλος 8 
> A ca ΄σ , 4 ΄ a” > aA 
ἀπὸ τῆς γῆς; ἀνεῳγμένων δὲ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ οὐδὲν 
b , 
ἐβλεπεν" χειραγωγοῦντες δὲ αὐτὸν εἰσήγαγον εἰς Δαμα- 
σκόν. καὶ ἦν ἡμέρας τρεῖς μὴ βλέπων, καὶ οὐκ ἔφαγεν 9 
οὐδὲ ἔπιεν. 
5 , Q 2 rae er sav , 
Hy δέ tis μαθητὴς ἐν Δαμασκῷ ονόματι Avavias, τὸ 
Ν 2 A 5. ἃ 2 Εν ς ’ ς , ς A 
καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν ἐν ὁράματι ὁ κύριος “Ἀνανία. ὁ δὲ 
is > eae] ΄ , ς \ / \ δ΄ ok Γν» με 
εἶπεν ᾿Ιδοὺ ἐγώ, κύριε. ὁ δὲ κύριος πρὸς αὐτὸν Ἀνάστα τι 
, x A 4 ev 4 , > a Ἢ ͵ 
πορεύθητι ἐπὶ τὴν ῥύμην τὴν καλουμένην Ἑυθεῖαν καὶ ζη- 
> > Pr > /, ~ ϑ τον , τ Ν Ν 
τησον ἐν οἰκίᾳ Ἰούδα Σαῦλον ὀνόματι Ταρσέα, ἰδοὺ γὰρ 
/ A i BTA > ¢ U ς ’ 3 / 
προσεύχεται, καὶ εἶδεν ἄνδρα [ἐν ὁράματι] “Avaviay ovo- τὸ 
> / Ν > , 3. “ὁ 4 ~ A 3 
ματι εἰσελθόντα καὶ ἐπιθέντα αὐτῷ [τὰς] χεῖρας ὅπως ἀνα- 
3 ς / 7 > A “~ 
βλέψη. ἀπεκρίθη δὲ “Avavias Κύριε, ἤκουσα ἀπὸ πολλῶν 13 
“ \ , σ“ va re 
περὶ τοῦ ἀνδρὸς τούτου, ὅσα κακὰ τοῖς ἁγίοις σου ἐποίησεν 
3 , - 4, 4 ~ 
ἐν Ἱερουσαλήμ: καὶ ὧδε ἔχει ἐξουσίαν παρὰ τῶν ἀρχιερέων 14 
n , \ lf μὴ 
δῆσαι πάντας τοὺς ἐπικαλουμένους τὸ ὄνομά σου. εἶπεν 15 
δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ κύριος Ἡρβεῦον: ὅτι σκεῦος ἐκλογῆς ἐστίν 
μοι οὗτος τοῦ βαστάσαι τὸ ὄνομά μου ἐνώπιον [τῶν] ἐθνῶν 
τε καὶ βασιλέων υἱῶν τε ᾿Ισραήλ, ἐγὼ γὰρ ὑποδείξω αὐτῷ 16 
“ - eA ἐμ ον “- 5. 2 , “ 3 cal 
ὅσα δεῖ αὐτὸν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματός μου παθεῖν. ᾿Απῆλθεν 17 
νι κε , Ν > “ 3 Ἁ Dine ae: S. ge Ν + oe Hees | 
δὲ “Avavias καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν οἰκίαν, Kat ἐπιθεὶς ἐπ᾿ αὐτὸν 
\ - 3S \ 3 , ¢€ 7 > , , 
τὰς χεῖρας εἶπεν Σαοὺλ ἀδελφέ, ὁ κύριος ἀπέσταλκέν με, 
3 “ C2 / 3 a c ~ @& wit cd > , 
Ιησοῦς ὁ ὀφθείς σοι ἐν τῇ ὁδῷ ἣ ἤρχου, ὅπως ἀναβλέψῃς 
x oe , ς 3 ’ 5 ’ 3 
καὶ πλησθῆς πνεύματος ἁγίου. καὶ εὐθέως ἀπέπεσαν av- 18 
a 3 Ν “ > “a , > 
TOU ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν ὡς λεπίδες, ἀνέβλεψέν τε, καὶ ἀνα- 
στὰς ἐβαπτίσθη, καὶ λαβὼν τροφὴν ἐνισχύθη. 19 
γα γέμετο δὲ μετὰ τῶν ἐν Δαμασκῷ μαθητῶν ἡμέρας 
τινάς, καὶ εὐθέως ἐν ταῖς συναγωγαῖς ἐκήρυσσεν τὸν ᾿Ιησοῦν 20 


τι ᾿Αναστὰς 


IX MPAZEIS ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 264 


, “ ee > ¢ ran vn “- δ,» \ , ς 
er ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ. ἐξίσταντο δὲ πάντες ot 

> , \ + > bs / > c ’ 5 
ἀκούοντες καὶ ἔλεγον Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ πορθήσας ἐν 

A \ \ , "“" ἃ -π 

᾿ἸΙερουσαλὴμ τοὺς ἐπικαλουμένους τὸ ὄνομα τοῦτο, καὶ ὧδε 

> a » , ed , > \ > , Svs \ 
eis τοῦτο ἐληλύθει iva δεδεμένους αὐτοὺς ἀγάγῃ ἐπὶ τοὺς 

ry | a ral Ἁ lad > ΄“΄ \ , 

22 ἀρχιερεῖς; Σαῦλος δὲ μᾶλλον ἐνεδυναμοῦτο καὶ συνέχυννεν 
> , A “ » ΄“-΄᾽ , ce 
Ἰουδαίους τοὺς κατοικοῦντας ἐν Δαμασκῳ, συνβιβαζων OTL 
} c / ¢ Μ “3 lal ς 

23 οὗτός ἐστιν ὁ χριστός. Ὡς δὲ ἐπληροῦντο ἡμέ- 

«ς ’ὔ / ς » r 3 λ φ΄ι » ff: 
pat ixavai, συνεβουλεύσαντο οἱ ᾿Ιουδαῖοι ἀνελεῖν avtov: 

24 ἐγνώσθη δὲ τῷ Σαύλῳ ἡ ἐπιβουλὴ αὐτῶν. παρετηροῦντο 

Ἵ Y Ln ς «ς : 7 7 4 ͵ : 5» \ 5 ’ὔ 

\ A / 4 Co 
δὲ καὶ τὰς πύλας ἡμέρας τε Kal νυκτὸς ὅπως αὐτὸν aveho- 


, \ c Ν > a 4 4 “ , 
25 ow: λαβόντες δὲ of μαθηταὶ αὐτοῦ νυκτὸς διὰ τοῦ TELXOUS»; 


A So\ 
26 καθῆκαν αὐτὸν χαλάσαντες ἐν σφυρίδι. Παρα- 
ἰέ 3 A “ ΄ 
γενόμενος δὲ εἰς ᾿Ιερουσαλὴμ ἐπείραζεν κολλᾶσθαι τοῖς 
a a / 4 , 
μαθηταῖς: καὶ πάντες ἐφοβοῦντο αὐτόν, μὴ πιστεύοντες 
“ > \ , , eres) , Sie jy 
27 ὅτι ἐστὶν μαθητής. BapvaBas δὲ ἐπιλαβόμενος αὐτὸν ἢγα- 
4 \ > , > va vad >. 
γεν πρὸς τοὺς ἀποστόλους, καὶ διηγήσατο αὐτοῖς πῶς ἐν 
΄ « la 3, \ , ἮΈ - δ 3 , 5 ~ \ 6 3 
τῇ ὁδῷ εἰδὲν τὸν κύριον καὶ ὅτι ἐλάλησεν αὐτῷ, καὶ πῶς ἐν 
- » i} 5) a Shi 3 a \ 5 
28 Δαμασκῷ ἐπαρρησιάσατο ἐν τῷ ὀνόματι ἴησου. καὶ ἣν 
3 9 af ἢ , δῶν 5 , > 29 
μετ αὐτῶν εἰσπορευόμενος Kal ἐκπορευόμενος εἰς Lepov- 
, , “ ’ A , = U 
29 σαλήμ, παρρησιαζόμενος ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου, ἐλάλει 
\ / A \ ¢ , ¢ \ 3 [4 
τε καὶ συνεζήτει πρὸς τοὺς Ἑλληνιστᾶς: οἱ δὲ ἐπεχείρουν 
> OS Dine SP > , Vege ies \ , 51} 
3. ἀνελεῖν αὐτόν. ἐπιγνόντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ κατήγαγον αὐτὸν 
>] , A 3 Ζ dN 5 , 
εἰς Καισαρίαν καὶ ἐξαπέστειλαν αὐτὸν eis Ταρσόν. 
«ς 5 ΄ 
31 Η μὲν οὖν ἐκκλησία καθ᾽ ὅλης τῆς ᾿Ιουδαίας καὶ Γαλι- 
, \ 3 
λαίας καὶ Σαμαρίας εἶχεν εἰρήνην οἰκοδομουμένη, καὶ 
, rn , an a fine a 
πορευομένη TO φόβῳ τοῦ κυρίου καὶ TH παρακλήσει τοῦ 
[4 / , > / 
ἁγίου πνεύματος ἐπληθύνετο. 


3 ἘΓΈΝΕΤΟ ΔῈ ΠΕΤΡΟΝ διερχόμενον διὰ πάντων 
» \ \ ΄“- 

κατελθεῖν καὶ πρὸς τοὺς ἁγίους τοὺς κατοικοῦντας Λύδδα. 

ξ᾿ δ δες πο» , ϑ ὧν Di, oP 2 XA > \ 

33 evpev δὲ ἐκεῖ ἄνθρωπόν τινα ὀνόματι Aivéay ἐξ ἐτῶν ὀκτὼ 


ν Χ ; 


--- 


268 TIPAZEIZ AIOZTOAQN IX X 


κατακείμενον ἐπὶ κραβάττου, ὃς ἦν παραλελυμένος. καὶ 
εἶπεν αὐτῷ ὁ Ilérpos Αἰνέα, ἰᾶταί σε Ἰησοῦς Χριστός" 
ἀνάστηθι καὶ στρῶσον σεαυτῷ: καὶ εὐθέως ἀνέστη. καὶ 
εἶδαν αὐτὸν πάντες οἱ κατοικοῦντες Λύδδα καὶ τὸν Σαρῶνα, 
οἵτινες ἐπέστρεψαν ἐπὶ τὸν κύριον. 

Ἔν Ἰόππῃ δέ. τις ἦν μαβήτρια ὀνόματι Ταβειθά, 
διερμηνευομένῃ λέγεται Δορκάς: αὕτη ἦν πλήρης ἔργων 
ἀγαθῶν καὶ ἐλεημοσυνῶν ὧν ἐποίει, ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς 
ἡμέραις ἐκείναις ἀσθενήσασαν αὐτὴν ἀποθανεῖν: λούσαντες 
δὲ ἔθηκαν ᾿ ἐν ὑπερῴῷφ. ἐγγὺς δὲ οὔσης Λύδδας τῇ Ἰόππῃ 
οἱ μαθηταὶ ἀκούσαντες ὅτι Πέτρος ἐστὶν ἐν αὐτῇ ἀπέστει- 
λαν δύο ἄνδρας πρὸς αὐτὸν παρακαλοῦντες Μὴ ὀκνήσῃς 
διελθεῖν ἕως ἡμῶν: ἀναστὰς δὲ Πέτρος συνῆλθεν αὐτοῖς" 
ὃν παραγενόμενον ἀνήγαγον εἰς τὸ ὑπερῷον, καὶ παρέστη- 
σαν αὐτῷ πᾶσαι αἱ χῆραι κλαίουσαι καὶ ἐπιδεικνύμεναι 
χιτῶνας καὶ ἱμάτια ὅσα ἐποίει per αὐτῶν οὖσα ἡ Δορκάς. 


34 


35 


ἢ 36 


97 


38 


39 


=) A ’ 
ἐκβαλὼν δὲ ἔξω πάντας ὁ Πέτρος καὶ θεὶς τὰ γόνατα. 4o 


’ ᾿ σ 53 / 
προσηύξατο, kai ἐπιστρέψας πρὸς TO σῶμα εἶπεν Ταβειθά, 
Ρ pie ἈΣΤῸΝ ~ 
ἀνάστηθι. 1 δὲ ἤνοιξεν τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῆς, καὶ ἰδοῦσα 
\ - 5 , A \ , A a Sie. 
tov Πέτρον ἀνεκάθισεν. δοὺς δὲ αὐτῇ χεῖρα ἀνέστησεν 
> 4 4 \ \ 
αὐτήν, φωνήσας δὲ τοὺς ἁγίους καὶ τὰς χήρας παρέστησεν 
> \ ”~ \ \ 3 ’ Ἡ] “ 2 / Ν 
αὐτὴν ζῶσαν. γνωστὸν δὲ ἐγένετο καθ᾽ ὅλης Ἰόππης; καὶ 
/ 
ἐπίστευσαν πολλοὶ ἐπὶ τὸν κύριον. ᾿Ἐγένετο δὲ ἡμέρας 
ἱκανὰς μεῖναι ἐν Ἰόππῃ παρά τινι Σίμωνι Bupoen mo Ub 


> ‘\ , 5 , , 
Amp δέ tis ἐν Katoapia ὀνόματι ἹζΚορνήλιος, ἑκατον- 
’ 3 / “ 4 > a > 4 aN 
τάρχης ἐκ σπείρης τῆς καλουμένης ᾿Ιταλικῆς, εὐσεβὴς καὶ 
Ψ' \ 4 εἶ “ yf 3 “ lad 5 
Φοβούμενος τὸν θεὸν σὺν παντὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, ποιῶν ἐλεη- 
᾽ A - »“»" Α , “ὃ ΄ Ἁ 4 
μοσύνας πολλὰς τῷ λαῷ καὶ δεόμενος τοῦ θεοῦ διὰ παντός, 
3 “ ς 7 δι Oe ~ ¢€ 
εἰδεν ἐν ὁράματι φανερῶς ὡσεὶ περὶ ὥραν ἐνάτην τῆς npé- 
“ a , \ \ Ν 3 / 
pas ἄγγελον τοῦ θεοῦ εἰσελθόντα πρὸς αὐτὸν καὶ εἰπόντα 


41 


42 
43 


ᾧ 


> “ Ψ, ε A 3 , 3 a NS ld 
αὐτῷ Κορνήῆλιε. ὁ δὲ ἀτενίσας αὐτῷῴ καὶ ἔμφοβος γενό- 4 


> > > on 
μενος εἶπεν Τί ἐστιν, κύριε; εἶπεν δὲ αὐτῴῷ Ai προσευ- 


27 αὐτὴν 


{ 


x WPAZEIS ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 269 


; > , 9 , 
Xai σου καὶ αἱ ἐλεημοσύναι σου ἀνέβησαν εἰς μνημόσυνον 
ΕΣ ΄“ ra) a \ “ ᾽ ay ὃ οἷ "Id 
ἔμπροσθεν τοῦ θεοῦ: καὶ νῦν πέμψον ἄνδρας εἰς Ἰόππην 


4 ἃ > r ΄ - 
6 καὶ μετάπεμψαι Σίμωνά τινα ὃς ἐπικαλεῖται Ilerpos* οὗτος 


Io 


ΤῈ 


12 


13 
14 
15 


τό 
17 


τὸ 


al © > ,ὔ ‘ ‘ 
ξενίζεται mapa τινι Σίμωνι Bupoei, ᾧ ἐστὶν οἰκία παρὰ θά- 
. A »” ς a Ate ,ὔ 
λασσαν. ὡς δὲ ἀπῆλθεν ὁ ἄγγελος 6 λαλῶν αὐτῷ, φωνήσας 
na “ ’ 5 “ “ , 
δύο τῶν οἰκετῶν καὶ στρατιώτην εὐσεβῆ τῶν προσκαρτερούν- 
> nA ’ ie ΡῚ co > 
των αὐτῷ καὶ ἐξηγησάμενος ἅπαντα αὐτοῖς ἀπέστειλεν 
> \ > \ αι A de > , “ὃ ΕΣ 
αὐτοὺς εἰς τὴν Ἰόππην. Τῇ δὲ ἐπαύριον ὁδοι 
, a , 5 , > , 
πορούντων ἐκείνων καὶ τῇ πόλει ἐγγιζόντων ἀνέβη Πέτρος 
ὃ΄.ἃἃ \ ~ , A [χὰ . “ 2 , δὲ 
ἐπὶ τὸ δῶμα προσεύξασθαι περὶ ὥραν ἕκτην. ἐγένετο δὲ 
, δὰ ᾽ , \ 
πρόσπεινος kat ἤθελεν γεύσασθαι: παρασκευαζόντων δὲ 
2 A ee eee \ 7 A > \ 
αὐτῶν ἐγένετο ἐπ᾽ αὐτὸν ἔκστασις, καὶ θεωρεῖ τὸν οὐρανὸν 
“ a? ς 3 ΄ "ἐδ, 
ἀνεῳγμένον καὶ καταβαῖνον σκεῦός τι ὡς ὀθόνην μεγάλην 
, > a ΄ een a τ > Ἔ ¢ a 
τεσσ μου» ἀρχαῖς καθιέμενον ἐπὶ τῆς γῆς, ἐν ᾧ ὑπῆρχεν 
, , \ A a a 4 Cees 
πᾶντα Ta τετράποδα καὶ ἑρπετὰ τῆς γῆς καὶ πετεινὰ τοῦ 
3 “ \ 5» , A \ > ,ὔ 3 ῇ , 
οὐρανοῦ. καὶ ἐγένετο φωνὴ πρὸς αὐτόν ᾽Αναστάς, Πέτρε, 
bo \ , ¢ Oe 11 [5 Μ ὃ a ’ ¢ 
vgov καὶ φάγε. ὁ δὲ Πέτρος εἶπεν Μηδαμῶς, κυριε, ὅτι 
> , » wn“ A ‘ 9 , \ A 
οὐδέποτε ἔφαγον πᾶν κοινὸν καὶ ἀκάθαρτον. καὶ φωνὴ 
, 2 , A Dt aN a ¢ \ 2 , AY \ 
πάλιν ex δευτέρου πρὸς αὐτὸν “A ὁ θεὸς ἐκαθάρισεν σὺ μὴ 
’ : “ Ν 5 , > A , \ 3 A > , Ἁ 
κοίνου. τοῦτο δὲ ἐγένετο ἐπὶ τρίς, καὶ εὐθὺς ἀνελήμφθη τὸ 
ν᾽ 3 \ > , ς \ 3 ς A 
σκεῦος εἰς TOY οὐρανόν. Ὡς δὲ ἐν ἑαυτῷ διη- 
, ς ἢ ron " vig ἃ ὁ δὴὰ5 ὅν Ἂν CoP nee 
mopet ὁ Πέτρος τί ἂν εἴη τὸ ὅραμα ὃ εἶδεν, ἰδοὺ οἱ ἄνδρες 
Ἔν > ΄ δ ἘΝ As / , ᾿ 
οἱ ἀπεσταλμένοι ὑπὸ τοῦ Κορνηλίου διερωτήσαντες τὴν 
be a , ἣ “ , 
οἰκίαν TOU Σίμωνος ἐπέστησαν ἐπὶ τὸν πυλῶνα, καὶ φωνή- 
τ ai! ,ὔ € > , 
σαντες ἐπύθοντο' εἰ Σίμων ὁ ἐπικαλούμενος Πέτρος ἐν- 


19 θάδε ξενίζεται. Τοῦ δὲ Πέτρου διενθυμουμένου περὶ τοῦ 


Cn oh, Sy \ a le \ » aN er a 
ὁράματος εἰπεν τὸ πνεῦμα | ᾿Ιδοὺ ἄνδρες δύο ζητοῦντές oe: 


> A > A 4 \ 4 \ 3 a A 
5. ἀλλὰ ἀναστὰς κατάβηθι καὶ πορεύου σὺν αὐτοῖς μηδὲν 
, ¢ > \ 9 , 3 ’ \ \ , 

ax διακρινόμενος, ὅτι ἐγὼ ἀπέσταλκα αὐτούς. καταβὰς δὲ Πέ- 


\ \ , 3 > A a , 9 a r , 
Tpos πρὸς τοὺς ἄνδρας εἶπεν ᾿Ιδοὺ ἐγώ εἶμι ὃν ζητεῖτε: τίς 


ς eh 5 ἡ “ἃ , € \ >. , e 
22 ἢ αἰτία Ov ἣν πάρεστε; of δὲ εἶπαν Κορνήλιος ἕκατον- 


᾽ὔ Ds ih / A , \ \ , 

Tapxns, ἀνὴρ δίκαιος καὶ φοβούμενος τὸν θεὸν μαρτυρού- 
, Sar he ~ » a > 

μενὸς Te ὑπὸ odov τοῦ ἔθνους τῶν ᾿Ιουδαίων, ἐχρηματίσθη 


18 ἐπυνθάνοντο 19 αὐτῷ | [τρεῖς] 


270 TIPAZEIZ AIOZTOAQN x 


Ἔν ὙΡΜΕΣ, , CA , > \ ὯΝ 3 “ 

ὑπὸ ἀγγέλου ἁγίου μεταπέμψασθαί σε εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ 
3 an δ \ “ , τὸ 3 ᾿, 

καὶ ἀκοῦσαι ῥήματα παρὰ σοῦ. εἰσκαλεσάμενος οὖν αὐτοὺς 

lo i ΄σ 

ἐξένισεν. Τῇ δὲ ἐπαύριον ἀναστὰς ἐξῆλθεν σὺν 
> ~ , ~ 3 ~ lad 3 A 27! ~ 

αὐτοῖς, Kal τινες τῶν ἀδελφῶν τῶν ἀπὸ ᾿Ιόππης συνῆλ- 
> ~ “ A 3 , 2) “Ὁ >) 4 , 

dav αὐτῷ. τῇ δὲ ἐπαύριον εἰσῆλθεν εἰς τὴν Καισαρίαν' 
ς A , 3 ΄“ ? \ , \ 

ὁ δὲ Κορνήλιος ἦν προσδοκῶν αὐτοὺς συνκαλεσάμενος τοὺς 

“ 3 “ Α A 3 ,ὔ ᾽ € A > s 

συγγενεῖς αὐτοῦ καὶ τοὺς ἀναγκαίους φίλους. “Os δὲ ἐγέ- 


aA 5 ἴω A ’ , " na ς : 
vero τοῦ εἰσελθεῖν τὸν Πέτρον, συναντήσας αὐτῷ o Kop- 


Υ \ σι \ 4 / , «ς x ν 
νήλιος πεσὼν ἐπὶ τοὺς πόδας προσεκύνησεν. ὁ δὲ Πέτρος 
3f ἊΝ δὰ , > , Ἂς 3 \ a8 >/ ’ 
ἤγειρεν αὐτὸν λέγων ᾿Ανάστηθι: καὶ ἐγὼ αὐτὸς ἀνθρωπὸς 
εἶμι. καὶ συνομιλῶν αὐτῷ εἰσῆλθεν, καὶ εὑρίσκει συνελη- 
λυθότας πολλούς, ἔφη τε πρὸς αὐτούς Ὑμεῖς ἐπίστασθε 
ς 5242 / 3 3 eae , a Ce , 
ὡς ἀθέμιτόν ἐστιν ἀνδρὶ Ιουδαίῳ κολλᾶσθαι ἢ προσέρχε- 
σθαι ἀλλοφύλῳ-: κἀμοὶ ὁ Boies ἔδειξεν μηδένα κοινὸν ἢ 
ἀκάθαρτον λέγειν ἄνθρωπον: διὸ καὶ ἀναντιρήτως ἦλθον 
μεταπεμφθείς. πυνθάνομαι οὖν τίνι λόγῳ μετεπέμψασθέ 
Α ὡς , + > \ iA ς , 4 
με. καὶ ὁ Κορνήλιος ἔφη Amo τετάρτης ἡμέρας μέχρι 
΄ ¢) 4 > ~ 
ταύτης τῆς ὥρας ἤμην τὴν ἐνάτην προσευχόμενοι, €v TP 
οἴκῳ βου; καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ἔστη ἐνώπιόν μου ἐν ἐσθῆτι λαμ- 
πρᾷ καί φησι Κορνήλιε, εἰσηκούσθη σου ἡ προσευχὴ καὶ 
αἱ ἐλεημοσύναι σου ἐμνήσθησαν ἐνώπιον τοῦ θεοῦ: πέμψον 
οὖν εἰς Ἰόππην καὶ μετακάλεσαι Σίμωνα ὃς ἐπικαλεῖται 
, τ , 3 νι ΤΣ , / \ 
Πέτρος: οὗτος ξενίζεται ἐν οἰκίᾳ Σίμωνος βυρσέως mapa 
U 3 “ 3 »” εἶ , , a 
θάλασσαν. ἐξαυτῆς οὖν ἔπεμψα πρὸς σέ, σύ τε καλῶς 
ἐποίησας παραγενόμενος. νῦν οὖν πάντες ἡμεῖς ἐνώπιον 
τοῦ θεοῦ πάρεσμεν ἀκοῦσαι πάντα τὰ προστεταγμένα 
€ \ “ 
σοι ὑπὸ τοῦ Kuplov. ἀνοίξας δὲ Πέτρος τὸ στόμα εἶπεν 
3 3 > 
Er ἀληθείας καταλαμβάνομαι ὅτι οὐκ ECTIN TIPOCWTTO- 
/ 3 4 3 
λήλλπττηο ὁ θεός, GAN ἐν παντὶ ἔθνει ὁ φοβούμενος av- 
; la \ 
τὸν καὶ ἐργαζόμενος δικαιοσύνην δεκτὸς αὐτῷ ἐστίν. TON 
/ Γ9 7 ral ~~ 3 > / 
λόγον ‘ATTECTEIAEN τοῖς υἱοῖς ICpanA εγὰγγελιζόλλενοῦ 
εἰρήνην διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ: οὗτός ἐστιν πάντων κύριος. 
ς “ A Ad , ca b oe “ 9 , 
ὑμεῖς οἴδατε τὸ" γενόμενον ῥῆμα καθ᾽ ὅλης τῆς ᾿Ιουδαίας, 


36,37 ὃν ἀπέστειλεν...... Χριστοῦ (οὗτος...... κύριος) ὑμεῖς οἴδατε, τὸ 


23 


24 


25 


26 


27 
28 


si 


30 


31 
32 


33 


37 


MT ΠΡΑΞΕῚΣ AILOSTOAQN 271 


ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας μετὰ τὸ βάπτισμα ὃ ἐκήρυ- 
38 ξεν ἸΙωάνης, Ἰησοῦν τὸν ἀπὸ Ναζαρέθ, ὡς EXPICEN αὐτὸν 
ὁ θεὸς πνεύλιδτι ἁγίῳ καὶ δυνάμει, ὃς διῆλθεν εὐεργετῶν 
καὶ ἰώμενος πάντας τοὺς καταδυναστευομένους ὑπὸ τοῦ 
39 διαβόλου, ὅτι ὁ θεὸς ἦν μετ᾽ αὐτοῦ: καὶ ἡμεῖς μάρτυρες 
πάντων ὧν ἐποίησεν ἔν τε τῇ χώρᾳ τῶν Ἰουδαίων καὶ 
᾿Ιερουσαλήμ: ὃν καὶ ἀνεῖλαν KpeMACAaNTEC ἐπὶ ΖΥλΟΥ. 
4ο τοῦτον ὁ θεὸς ἤγειρεν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ καὶ ἔδωκεν αὐτὸν 
4 ἐμφανῆ γενέσθαι, οὐ παντὶ τῷ λαῷ ἀλλὰ μάρτυσι τοῖς 
προκεχειροτονημένοις ὑπὸ τοῦ θεοῦ, ἡμῖν, οἵτινες συνεφά- 
γομεν καὶ συνεπίομεν αὐτῷ “μετὰ τὸ ἀναστῆναι αὐτὸν ἐκ 
42 νεκρῶν: καὶ παρήγγειλεν. ἡμῖν κηρύξαι τῷ λαῷ καὶ δια- 
μαρτύρασθαι ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ ὡρισμένος ὑπὸ τοῦ θεοῦ 
43 Κριτὴς ζώντων καὶ νεκρῶν. τούτῳ πάντες of προφῆται 
μαρτυροῦσιν, ἄφεσιν ἁμαρτιῶν λαβεῖν διὰ τοῦ ὀνόματος 
44 αὐτοῦ πάντα τὸν πιστεύοντα εἰς αὐτόν. "Ett 
λαλοῦντος τοῦ Πέτρου τὰ ῥήματα ταῦτα ἐπέπεσε τὸ πνεῦμα 
“5 τὸ ἅγιον ἐπὶ πάντας τοὺς sent cag τὸν λόγον. καὶ 
ἐξέστησαν οἱ ἐκ περιτομῆς πιστοὶ ol συνῆλθαν τῷ Πέτρῳ; 
ὅτι καὶ ἐπὶ τὰ εὐ ἡ δωρεὰ τοῦ πνεύματος τοῦ τ ἐκκέ- 
46 χυται" ἤκουον γὰρ αὐτῶν λαλούντων γλώσσαις καὶ μεγα- 
47 λυνόντων τὸν θεόν. τότε ἀπεκρίθη Πέτρος Μήτι τὸ ὕδωρ 
δύναται κωλῦσαί τις τοῦ μὴ ele ἐν τούτους οἵτινες 
48 τὸ ase τὸ ἅγιον ἔλαβον ὡς καὶ ἡμεῖς; προσέταξεν 
δὲ αὐτοὺς ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ βαπτισθῆναι. 
τότε ἠρώτησαν αὐτὸν ἐπιμεῖναι ἡμέρας τινάς. 
: ἜἬἨκουσαν δὲ οἱ ἀπόστολοι καὶ of ἀδελφοὶ οἱ ὄντες κατὰ 
τὴν Ιουδαίαν ὅτι καὶ τὰ ἐδέξαντο τὸν λόγον τοῦ θεοῦ. 
2 Ὅτε δὲ ἀνέβη Πέτρος εἰς Ἱερουσαλήμ, Beek peu aaa πρὸς 
3 αὐτὸν οἱ ἐκ περιτομῆς λέγοντες ¢ ὅτι ᾿εἰσῆλθεν πρὸς ἄνδρας 
4 ἀκροβυστίαν ἔχοντας καὶ συνέφαγεν αὐτοῖς. ἀρξάμενος 
5 δὲ Πέτρος ἐξετίθετο αὐτοῖς ἐπ δῆς λέγων Ἐγὼ ἤμην ἐν 
πόλει ᾿Ιόππῃ προσευχόμενος καὶ εἶδον ἐν ἐκστάσει ὅραμα, 


45 ὅσοι 3 Εἰσῆλθες πρὸς....... καὶ συνέφαγες 


272 TIPAZEIS ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΧΙ 


»“» a? ς 3 , / , 9 “" 
καταβαῖνον σκεῦός τι ὡς ὀθόνην μεγάλην τέσσαρσιν ἀρχαῖς 
“ 3 a > yf 3 a 3 ἃ 
καθιεμένην ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἦλθεν ἄχρι ἐμοῦ" εἰς ἣν 
, a A , “ “ 
ἀτενίσας κατενόουν καὶ εἶδον τὰ τετράποδα τῆς γῆς καὶ 
, Ν Ae \ \ \ \ a 3 a“ 4 
τὰ θηρία καὶ Ta ἑρπετὰ καὶ Ta πετεινὰ TOU οὐρανοῦ: ἤκουσα 
Ν \ ὑπο ’ 3 ‘ 4 “ Ν 
δὲ καὶ φωνῆς λεγούσης por ᾿Αναστάς, Πέτρε, θῦσον καὶ 
, 53 ΄ “ , “ A Ἃ 3. Δ 
φάγε. εἶπον δέ Μηδαμῶς, κύριε, ὅτι κοινὸν ἢ ἀκάθαρτον 
“- ’ 
οὐδέποτε εἰσῆλθεν εἰς τὸ στόμα μουν ἀπεκρίθη δὲ "ἐκ δευ- 
4 SU ie σι 3 rn a e ‘ >) , Ά ‘ 
τέρου φωνὴ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ “Α ὁ θεὸς ἐκαθάρισεν σὺ μὴ 
~ \ > A “ἊΝ , 5 / 
koivov. τοῦτο δὲ ἐγένετο ἐπὶ τρίς, καὶ ἀνεσπάσθη πάλιν 
“ 5 ‘ 3 ’ ἀν ἘΠΡΟ A a2, ” 
ἅπαντα eis τὸν οὐρανόν. καὶ ἰδοὺ ἐξαυτῆς τρεῖς ἄνδρες 
3.12 5. AN A eed 2 =. dn τὶ > 7. δι τΎΝ 
ἐπέστησαν ἐπὶ τὴν οἰκίαν ἐν 7 nev’, ἀπεσταλμένοι ἀπὸ 
, Se \ Ν a ΄ 
Καισαρίας πρὸς με. εἰπεν δὲ τὸ πνεῦμά μοι συνελθεῖν 
3 val Ν , > : ἃ 
αὐτοῖς μηδὲν Ovaxpivavra. ἦλθον δὲ σὺν ἐμοὶ καὶ οἱ ἐξ 
3 ἜΣ A 3 ’ 3 A 3 cat > 
ἀδελφοὶ οὗτοι, καὶ εἰσήλθομεν eis τὸν οἶκον τοῦ ἀνδρός. 
Pa ie Neh eae ον a 5 \ 2 > ~ oF > ~ 
ἀπήγγειλεν δὲ ἡμῖν πῶς εἰδεν TOV ἄγγελον ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ 
7 4 >) id > 4 > dy / \ , 
σταθέντα καὶ εἰπόντα ᾿Απόστειλον εἰς ᾿Ιόππην καὶ μετά- 
, A > U , a , 
πεμψαι Σίμωνα τὸν ἐπικαλούμενον Πέτρον, os λαλήσει 
ΟΕ \ 3 Ω , \ \ a ε Sack 
ῥήματα πρὸς σὲ ἐν οἷς σωθήσῃ σὺ καὶ πᾶς ὁ οἶκός σου. 
» A ~ 3 , o 3 , A “ re 
ev δὲ τῷ ἄρξασθαί pe λαλεῖν ἐπέπεσεν TO πνεῦμα TO ἅγιον 
Sie 3 A [χὰ Ne 3 3 ς ~ 3 > “ 3 ’ A an 
ἐπ᾿ αὐτοὺς ὥσπερ καὶ ἐφ᾽ ἡμᾶς ἐν ἀρχῆ. ἐμνήσθην δὲ τοῦ 
“ Ε 3 
ῥήματος τοῦ κυρίου ὡς ἔλεγεν ᾿Ιωάνης μὲν ἐβάπτισεν 
c/ ε “ A , 5 ’ Ἐν ; 9 3 
ὕδατι ὑμεῖς δὲ βαπτισθήσεσθε ἐν πνεύματι ἁγίῳ. εἰ οὖν 
Q > \ Ὁ, > “ c 4 ¢€ \ ca , 
τὴν ἰσην δωρεαν ἔδωκεν αὐτοῖς ὁ θεὸς ὡς καὶ ἡμῖν πιστεύ- 
a PRES \ f 3 a / > Α “ 
σασιν ἐπὶ τὸν κύριον ᾿Ιησοῦν Χριστόν, ἐγὼ τίς ἤμην δυνατὸς 
“ἢ A ’ 2 ‘ a ε 
κωλῦσαι τὸν θεόν; ἀκούσαντες δὲ ταῦτα ἡσύχασαν καὶ 
‘ Ν \ ᾿ ΄σ ε A 
ἐδόξασαν τὸν θεὸν λέγοντες “Apa καὶ τοῖς ἔθνεσιν ὁ θεὸς 
\ / », 
τὴν μετάνοιαν εἰς ζωὴν ἔδωκεν. 
4 > ra ee a ’ “ ν᾽ 
Οἱ μὲν οὖν διασπαρέντες ἀπὸ τῆς θλίψεως τῆς γενομέ- 
A r Yo 
νης ἐπὶ Στεφάνῳ διῆλθον ἕως Φοινίκης καὶ Κύπρου καὶ 
Ἂ i δενὶ λαλοῦντες τὸν λόγον ei μὴ μόνον “lov- 
ντιοχεΐας, μηδενὶ λαλοῦντες τὸν λόγον εἰ μὴ μόνον “lov 
> ᾽ὔ » 3 a >» 
“δαίοι. “Hoav δέ τινες ἐξ αὐτῶν avdpes Κύπριοι καὶ 
“ 4 > ΄ 3 3 , ‘ 
Κυρηναῖοι, οἵτινες ἐλθόντες cis ᾿Αντιόχειαν ἐλάλουν καὶ 


9 φωνὴ ἐκ δευτέρον II ἤμην 


6 


7 


10 


It 


17 


18 


20 


MUXIT TIPAZ EIS AITOSTOAQN 273 


πρὸς τοὺς Ἕλληνιστάς, εὐαγγελιζόμενοι τὸν κύριον Ἰησοῦν. 
a1 καὶ ἣν χεὶρ Κυρίου μετ᾽ αὐτῶν, πολύς τε ἀριθμὸς ὁ πιστεύ- 
o2 σας ἐπέστρεψεν ἐπὶ τὸν κύριον. ᾿Ηκούσθη δὲ ὁ λόγος εἰς 
τὰ ὦτα τῆς ἐκκλησίας τῆς οὔσης ἐν ᾿Ιερουσαλὴμ περὶ 
23 αὐτῶν, καὶ ἐξαπέστειλαν Βαρνάβαν ἕως ᾿Αντιοχείας" ὃς 
παραγενόμενος καὶ ἰδὼν τὴν χάριν τὴν τοῦ θεοῦ ἐχάρη 
καὶ παρεκάλει πάντας τῇ mpaeer et τῆς λυ προσμένει 
24 [ἐν] τῷ κυρίῳ, ὅτι ἦν ἀνὴρ ἀγαθὸς καὶ πλήρης πνεῦμα: 
τος ἁγίου καὶ πίστεως. καὶ προσετέθη ὄχλος ἱκανὸς τῷ 
25 κυρίῳ. ἐξῆλθεν δὲ εἰς Ταρσὸν ἀναζητῆσαι Σαῦλον, καὶ 
τὸ εὑρὼν ἤγαγεν εἰς ᾿Αντιόχειαν. ἐγένετο δὲ αὐτοῖς καὶ ἐνι- 
αὐτὸν ὅλον συναχθῆναι ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ διδάξαι ὄχλον 
ἱκανόν, χρηματίσαι τε πρώτως ἐν ᾿Αντιοχείᾳ τοὺς μαθητὰς 
Χριστιανούς. 


2 EN TAYTAIS AE TAIZ  ΜΕΡΑΙΣ κατῆλθον ἀπὸ 

28 Ἰεροσολύμων τ ΟΦ ταν, εἰς Bt ἀναστὰς δὲ εἷς ἐξ 
αὐτῶν ὀνόματι ΓΑγαβος ᾿ ἐσήμαινεν᾽ διὰ τοῦ πνευμαῖος λιμὸν 
μεγάλην μέλχειν ἔσεσθαι ἐφ᾽ ὅλην τὴν οἰκουμένην" ἥτις 

29 ἐγένετο ἐπὶ Κλαυδίου. τῶν δὲ μαθητῶν καθὼς εὐπορεῖτό τις 
ὥρισαν ἕκαστος αὐτῶν εἰς διακονίαν πέμψαι τοῖς κατοικοῦσιν 
> AAD , 3 “ a Α 2 , 3 , 

30 ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ἀδελφοῖς: ὃ καὶ ἐποίησαν ἀποστείλαντες 

\ 

πρὸς τοὺς πρεσβυτέρους διὰ χειρὸς BapvaBa καὶ Σαύλου. 

: Kar ἐκεῖνον δὲ τὸν καιρὸν ἐπέβαλεν Ἡρῴδης ὁ βασι- 

A 6 na od n 

λεὺς τὰς χεῖρας κακῶσαί τινας τῶν ἀπὸ τῆς ἐκκλη- 
,ὔ 3 von Me a ἢ \ 3 Ἁ 3 , , 

5 σίας. ἀνεῖλεν δὲ Ἰάκωβον τὸν ἀδελῴον Iwavov payaipn. 
᾿ \ \ “ > , 3 “ 3 ,ὔ 4 

3 ἰδὼν δὲ ὅτι ἀρεστόν ἐστιν τοῖς Ἰουδαίοις προσέθετο συλ- 

A 3 A ~ , 

λαβεῖν καὶ Πέτρον, (ἦσαν δὲ ἡμέραι τῶν ἀζύμων,) 
ὰ \ , » > , ‘ , 

40v καὶ πιάσας ἔθετο εἰς φυλακὴν, παραδοὺς τέσσαρσιν 
τετραδίοις AP eee φυλάσσειν αὐτόν, βουλόμενος μετὰ 
τὸ πάσχα ἀναγαγεῖν αὐτὸν τῷ λαῷ. ὁ μὲν οὖν Πέτρος 


3 , 
28 ἐσήμανεν 


Al 


274 TIPAZEIS ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ XII 


5 rn ΕῚ a “ x aS ἃ > ΄ ΄ 
ἐτηρεῖτο ἐν τῇ φυλακῇ: προσευχὴ δὲ ἦν ἐκτενῶς γινομένη 
ς A na 3 tA \ A εἶ \ 5 “ “ \ 
ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας πρὸς τὸν θεὸν περὶ αὐτοῦ. Ὅτε δὲ 
ἿΣ πὸ ἢ > A Ἐς , an > 
ἤμελλεν ᾿ προσαγαγεῖν αὐτὸν ὁ Hp@dns, τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ ἣν 
, \ , ΄σ 
ὁ Πέτρος κοιμώμενος μεταξὺ δύο στρατιωτῶν δεδεμένος 
ε , , , , A ΄“ , 3 , A 
ἁλύσεσιν δυσίν, φύλακές τε πρὸ τῆς θύρας ἐτήρουν τὴν 
, πα \ 3 , 3 - 
φυλακήν. καὶ ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου ἐπέστη, καὶ φῶς ἔλαμ- 
> “ >] / / \ A A “ , 
ev ἐν τῷ οἰκήματι: πατάξας δὲ τὴν πλευρὰν Tov Πέτρου 
3, δ 8 , > ’ 5 U \ > Vs 
ἤγειρεν αὐτὸν λέγων ᾿Ανάστα ev τάχει: καὶ ἐξέπεσαν 
5 “ ς ς ἤ ’ 6 ~ a A ¢ 3) 
αὐτοῦ αἱ ἁλύσεις ἐκ τῶν χειρῶν. εἶπεν δὲ ὁ ἄγγελος 
. ΣΎ, κ ore meee \ , , 3 , 
πρὸς αὐτόν Ζῶσαι καὶ ὑπόδησαι τὰ σανδαλιά σου ἐποί- 
od “ “ 
noev δὲ οὕτως. καὶ λέγει αὐτῷ Περιβαλοῦ τὸ ἱμάτιόν σου 
\ 
καὶ ἀκολούθει por καὶ ἐξελθὼν ἠκολούθει, καὶ οὐκ ἤδει 
Ὁ 5 , 3 \ ’ \ “ > , 5. 7 Ν 
ὅτι ἀληθές ἐστιν τὸ γινόμενον διὰ τοῦ ἀγγέλου, ἐδόκει δὲ 
σ ,ὔ , 
ὅραμα βλέπειν. διελθόντες δὲ πρώτην φυλακὴν καὶ δευτέ- 
3 DN δ , \ a Q , ΟῚ 
ραν ἦλθαν ἐπὶ τὴν πύλην τὴν σιδηρᾶν τὴν φέρουσαν εἰς 
4 , [γι > / > ’ 3 “ Ν 3 [ 
τὴν πόλιν, ἥτις αὐτομάτη ἠνοίγη αὐτοῖς, καὶ ἐξελθόντες 
a Ca , \ ? , 5 , ς cA λ 
προῆλθον ῥύμην μίαν, καὶ εὐθέως ἀπέστη ὁ ἄγγελος 
ἀπ᾿ αὐτοῦ. καὶ ὁ Πέτρος ἐν ἑαυτῷ γενόμενος εἶπεν Νῦν 
a 7 Γ Ἴ \ “ 3 
οἶδα ἀληθῶς ὅτι ἐξαπέστειλεν ‘6 κύριος Tov ἄγγελον av- 
τοῦ καὶ ἐξείλατό pe ἐκ χειρὸς Ἡρῴδου καὶ πάσης τῆς 
μ χειρ ρᾳ Tot 
, r an a 3 ͵ lA 3 Pe 
προσδοκίας τοῦ λαοῦ τῶν Ιουδαίων. συνιδών τε ἦλθεν ἐπὶ 
“ n κ ’ 
τὴν οἰκίαν τῆς Μαρίας τῆς μητρὸς Ιωάνου τοῦ ἐπικαλουμένου 
a 93 , 
Μάρκου, οὗ ἦσαν ἱκανοὶ συνηθροισμένοι καὶ προσευχόμενοι. 
“ ἧς “- “ lie a al 
κρούσαντος δὲ αὐτοῦ τὴν θύραν τοῦ πυλῶνος ᾿ προσῆλθε 
ig “ “ Α 
παιδίσκη ὑπακοῦσαι ὀνόματι “Pddn, καὶ ἐπιγνοῦσα τὴν 
Ν “ Ἁ lol A a 
φωνὴν τοῦ Πέτρου ἀπὸ τῆς χαρᾶς οὐκ ἤνοιξεν τὸν πυλώνα, 
al > , \ ~ 
εἰσδραμοῦσα δὲ ἀπήγγειλεν ἑστάναι τὸν Πέτρον πρὸ τοῦ 
λῶ ἱ δὲ πρὸς αὐτὴν εἶ Μαί δὲ διισχυρί- 
πυλῶνος. οἱ δὲ πρὸς αὐτὴν εἶπαν Μαίνῃ. ἡ δὲ διισχυρὶ 
co ay ς , [4 | ¢ a» ’ 5 > “ 
_€eto οὕτως ἔχειν. οἱ δὲ ᾿ἔλεγον᾽ Ὃ ἄγγελος ἐστιν αὑτοῦ. 
ς \ , 3 is ’ 3 , Ν᾿ aN pee Ν 
ὁ δὲ Πέτρος ἐπέμενεν κρούων' ἀνοίξαντες δὲ εἰδαν αὐτον καὶ 
7 3 σ΄ n “ 
ἐξέστησαν. κατασείσας δὲ αὐτοῖς τῇ χειρὶ σιγᾷν διηγή- 
΄ ol bait , ~ ΄ 
σατο αὐτοῖς πῶς ὁ κύριος αὐτὸν ἐξήγαγεν ἐκ τῆς φυλακῆς, 
ey > ~ 3 o lo 
εἶπέν τε ᾿Απαγγείλατε ᾿Ιακώβῳ καὶ τοῖς ἀδελφοῖς ταῦτα. 


6 προαγαγεῖν τι Κύριος 13 προῆλθε 15 εἶπαν 


10 


11 


12 


13 
14 


15 


16 
17 


XII XIII ΠΡΆΞΕΙΣ AMOZTOAQN 278 


\ ’ o 
18 καὶ ἐξελθὼν ἐπορεύθη εἰς ἕτερον τόπον. Γενομένης δὲ ἡμέ- 
4 > ’ ΄σ / 
pas ἦν τάραχος οὐκ ὀλίγος ἐν τοῖς στρατιώταις, τί ἄρα ὁ 
, ΠΥ ee ε , Ὁ 3 t 2. \ ae, Cease 
19 Πέτρος ἐγένετο. “Hp@dns δὲ ἐπιζητήσας αὐτὸν kat μὴ εὐρῶν 
> / \ , 5 , > ~ 4) \ 
dvaxpivas τοὺς φύλακας ἐκέλευσεν ἀπαχθῆναι, καὶ κατελθὼν 


Ἢν 
δὲ θυμομαχῶν Τυρίοις καὶ Σιδωνίοις: ὁμοθυμαδὸν δὲ πα- 


> Ν la > / / 
20 ἀπὸ τῆς ᾿Ιουδαίας εἰς Καισαρίαν διέτριβεν. 


lal A > , Ν , / \ ba “ 
_pyoav πρὸς αὐτόν, καὶ πείσαντες Βλάστον τὸν ἐπὶ τοῦυ 
a “ , > a 5 , Ν \ , 
κοιτῶνος τοῦ βασιλέως ἠτοῦντο εἰρήνην διὰ τὸ τρέφεσθαι 
ΣΕΙ ΔΎΟ tes Bra , “ an la 
οἱ αὐτῶν THY χώραν ἀπὸ τῆς βασιλικῆς. τακτῇῃ δὲ ἡμέρᾳ 
c « , > , b) ~ 4 a / pe 
[Ὁ] “Hp@dns ἐνδυσάμενος ἐσθῆτα βασιλικὴν ᾿καθίσας ἐπὶ 
κ ’ > ἢ ἌΣ ΩΣ , ς Α A > , 
22 τοῦ βήματος ἐδημηγόρει πρὸς αὐτοὺς" ὁ δὲ δῆμος ἐπεφώνει 
“ \ \ 3 > , “~ \ 3 , > ϊ 
23 Θεοῦ φωνὴ καὶ οὐκ ἀνθρώπου. παραχρῆμα δὲ ἐπάταξεν av- 
Ἃ 5d , 3 me Φ > » \ , κ a 
τὸν ἄγγελος Κυρίου ἀνθ᾽ ὧν οὐκ ἔδωκεν τὴν δόξαν τῷ θεῷ, 
ς 
24 καὶ γενόμενος σκωληκόβρωτος ἐξέψυξεν. O δὲ 
’ ἴω all 
λόγος τοῦ ‘kupiov' ηὔξανεν kal ἐπληθύνετο. 
es , Γ \ 
25  BapvaBas δὲ καὶ Σαῦλος ὑπέστρεψαν εἰς Ἱερουσαλὴμ 
, 
πληρώσαντες τὴν᾽ διακονίαν, συνπαραλαβόντες ᾿Ιωάνην τὸν 
ἐπικληθέντα Μάρκον. 


ay > \ 4 3 
I Hoay δὲ ἐν ᾿Αντιοχείᾳ κατὰ τὴν οὖσαν ἐκκλησίαν προ- 
an , ζ , 
φῆται καὶ διδάσκαλοι ὅ τε Βαρνάβας καὶ Συμεὼν ὁ καλου- 
ν᾿ € a“ U « ’ 
μενος Νίγερ, καὶ Λούκιος ὁ Κυρηναῖος, Μαναὴν τέ Ηρῴδου 
~ : ΄σ ’ 
2 τοῦ τετραάρχου σύντροφος καὶ Σαῦλος. Λειτουργούντων 
΄ A ΄ > 4 “~ A 
δὲ αὐτῶν τῷ κυρίῳ καὶ νηστευόντῶν εἶπεν τὸ πνεῦμα τὸ 
td 3 , ΄σ \ 
ἅγιον ᾿Αφορίσατε δή μοι τὸν Βαρνάβαν καὶ Σαῦλον εἰς τὸ 
% a > , / 
3 ἔργον ὃ προσκέκλημαι αὐτοὺς. τότε νηστεύσαντες καὶ προσ- 
(ala: , r > “ 3 ᾿ 
ευξάμενοι καὶ ἐπιθέντες τὰς χεῖρας avTots ἀπέλυσαν. 
5 Ἁ A 3 5 , € \ ~ ξ ’ , 

4. Avrot péev οὖν. ἐκπεμφθέντες. vo Tov aylou mvevpaToS 
“in 3 , 3 = , 3 Le 2. , 
κατῆλθον εἰς Σελευκίαν, ἐκεῖθέν τε ἀπέπλευσαν εἰς Κύπρον, 
Ἁ / > - ’ \ , A 
5 καὶ γενόμενοι ἐν Σαλαμῖνι κατήγγελλον τὸν λόγον τοῦ θε- 
~ cod ~ ~ 3 3 3 , 
οὗ ἐν ταῖς συναγωγαῖς τῶν ᾿Ιουδαίων' εἶχον δὲ καὶ Ιωαν- 

id , ave , A lod δι = 
6 νην ὑπηρέτην. oe A Διελθόντες δὲ ὅλην THY νῆσον 
, e 7 \ IY , 3 
ἄχρι Πάφου εὗρον ἄνδρα τινὰ μᾶγον ψευδοπροφήτην Ιου- 


24 θεοῦ 25 [ἐξ Ἱερουσαλὴμ πληρώσαντες τὴνὶ 
ἼΣΩ 


276 IIPASEIZ ATOZTOAQN 4, 4" xa 


e 


δαῖον ᾧ ὄνομα Βαριησοῦς, ὃς ἦν σὺν τῷ ἀνθυπάτῳ Σεργίῳ 

Παύλῳ, ἀνδρὶ συνετῷ. οὗτος προσκαλεσάμενος Βαρνάβαν 

καὶ Σαῦλον eneGernee ἀκοῦσαι τὸν λόγον τοῦ θεοῦ: ἀν- 
, A > ~ 3 Ul ς , ca \ 

θίστατο δὲ αὐτοῖς ᾿Ελύμας ὁ μάγος, οὕτως γὰρ μεθερμη- 
a A lA 3 ~ “ \ 5 

γεύεται TO ὄνομα αὐτοῦ, ζητῶν διαστρέψαι τὸν ἀνθύπατον 
3 \ a“ ἴω ’ ΄ 

ἀπὸ τῆς πίστεως. Σαῦλος δέ, ὁ καὶ Παῦλος, πλησθεὶς 

, coy > , 3 3 , 
πνεύματος ἁγίου ἀτενίσας εἰς αὐτὸν εἶπεν Ὦ πλήρης παν- 


τὸς δόλου καὶ πάσης ῥᾳδιουργίας, υἱὲ διαβόλου, ἐχθρὲ" 


, ἢ 3 7 , \ ¢ \ ic a 
maons δικαιοσύνης, οὐ παυσῃ διαστρέφων TAC OAOYC TOY 
κυρίογ᾽ τὰς €yOEfac; καὶ νῦν ἰδοὺ χεὶρ Κυρίου ἐπὶ σέ, καὶ 
ΒΩ \ A ΄, Α “ af “ os 
ἔσῃ τυφλὸς μὴ βλέπων τὸν ἥλιον ἄχρι καιροῦ. παρα- 
χρῆμα Oe! ἔπεσεν ἐπ᾽ αὐτὸν ἀχλὺς καὶ σκότος, καὶ περιάγων 
ἐζήτει χειραγωγούς. τότε ἰδὼν ὁ ἀνθύπατος τὸ γεγονὸς ἐπί- 
στευσεν ἐκπληττόμενος ἐπὶ τῇ διδαχῇ τοῦ κυρίου. 
᾿Αναχθέντες δὲ ἀπὸ τῆς Πάφου οἱ περὶ Παῦλον ἦλθον 
εἰς Πέργην τῆς Παμφυλίας: Ἰωάνης δὲ ἀποχωρήσας 
ἀπ᾿ αὐτῶν ὑπέστρεψεν εἰς Ιεροσόλυμα. Αὐτοὶ δὲ διελ- 
θόντες ἀπὸ τῆς Πέργης παρεγένοντο εἰς ᾿Αντιόχειαν τὴν 
Πισιδίαν, καὶ ἐλθόντες εἰς τὴν συναγωγὴν τῇ ἡμέρᾳ τῶν 
σαββάτων ἐκάθισαν. μετὰ δὲ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ νόμου 
καὶ τῶν προφητῶν ἀπέστειλαν οἱ ἀρχισυνάγωγοι πρὸς av- 
τοὺς λέγοντες “Avdpes ἀδελφοί, εἴ τις ἔστιν ἐν ὑμῖν λόγος 
/ A \ ’ , 3 4 \ lol 
παρακλήσεως πρὸς τὸν λαόν, λέγετε. ἀναστὰς δὲ Παῦλος 
καὶ κατασείσας τῇ χειρὶ εἶπεν “Avopes ᾿Ισραηλεῖται καὶ οἱ 
4 4 / > , ς A vas “a , 
φοβούμενοι τὸν θεόν, ἀκούσατε. Ὃ θεὸς τοῦ λαοῦ τούτου 
ΡῚ ᾿ 5 - A ’ ¢€ nw \ \ A (sf 
‘Iopand ἐξελέξατο τοὺς πατέρας ἡμῶν, καὶ τὸν λαὸν ὕψωσεν 
ἐν τῇ παροικίᾳ ἐν γῇ Αἰγύπτου, καὶ λλετὰ “Βρἀχίονος 
ὑψηλοῦ ἐξηγὰάγεν ayToyc ἐξ ἀὐτῆς, "Kal, ὡς. 1 GERARD 
ταετῆ χρόνον ETPOTTOGPHCEN ayToye EN TH EPHMQ), 
κἀθελὼν᾽ ἔθνη ἑπτὰ EN γῆ XaNdAN KATEKAHPO- 
NOMHCEN τὴν Ἂν» αὐτῶν ὡς ἔτεσι τετρακοσίοις καὶ πεντή- 
κοντα. καὶ μετὰ ταῦτα ἔδωκεν κριτὰς ἕως Σαμουὴλ προ- 
φήτου. κἀκεῖθεν ἡτήσαντο βασιλέα, καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς 


to Κυρίου II παραχρῆμά τε 18 καὶ ὡς....««ἐρήμῳ, Kat καθελὼν 


Tz 


13 


14 


15 


16 


21 





XII IIPAZEIS AIOSTOAQN 277 


ὁ θεὸς τὸν Σαοὺλ υἱὸν Κείς, ἄνδρα ἐκ φυλῆς Βενιαμείν, ἔτη 
o2 τεσσεράκοντα: καὶ μεταστήσας αὐτὸν ἤγειρεν τὸν Δαυεὶδ 
αὐτοῖς εἰς βασιλέα, ᾧ καὶ εἶπεν μαρτυρήσας EYpoNn 
᾿Δαγεὶλ τὸν τοῦ Ἰεσσαί, [ANApa] KATA THN κἀρδλίδν MOY, 
23 ὃς ποιήσει πάντα τὰ θελήματά μου. τούτου ὁ θεὸς ἀπὸ 
τοῦ σπέρματος κατ᾽ ἐπαγγελίαν ἤγαγεν τῴ ‘Iopand σωτῆρα. 
24 Ἰησοῦν, προκηρύξαντος ᾿Ιωάνου πρὸ προσώπου τῆς εἰσόδου. 
25 αὐτοῦ βάπτισμα μετανοίας παντὶ τῷ λαῷ Ἰσραήλ. ὡς δὲ 
ἐπλήρου ᾿Ιωάνης τὸν δρόμον, ἔλεγεν Τί ἐμὲ ὑπονοεῖτε 
Γεῖναι; ovK' εἰμὶ eyo ἀλλ᾽ ἰδοὺ € ἔρχεται μετ᾽ ἐμὲ οὗ οὐκ εἰμι 
.6 ἄξιος τὸ ὑπόδημα τῶν ποδῶν λῦσαι. “Avdpes ἀδελφοί, υἱοὶ 
γένους ᾿Αβραὰμ καὶ οἱ ἐν ὑμῖν φοβούμενοι τὸν θεόν, ἡμῖν 
27 ὁ AOfOC τῆς σωτηρίας ταύτης ἐξὰατπτεοτάλη. οἱ γὰρ κατοι- 
κοῦντες ἐν Ἰερουσαλημ καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτών τοῦτον 
ἀγνοήσαντες καὶ τὰς φωνὰς τῶν προφητῶν τὰς κατὰ πᾶν 
28 σάββατον ἀναγινωσκομένας κρίναντες ἐπλήρωσαν, καὶ 
μηδεμίαν αἰτίαν θανάτου εὑρόντες ᾿ἡτήσαντο᾽ Πειλᾶτον 
29 ἀναιρεθῆναι. αὐτόν: ὡς δὲ ἐτέλεσαν πάντα τὰ περὶ αὐτοῦ 
γεγραμμένα, καθελόντες ἀπὸ τοῦ ξύλου ἔθηκαν εἰς ps 
30 μεῖον. ὁ δὲ θεὸς ἤγειρεν αὐτὸν ἐκ νεκρῶν' ὃς ὠφθη ἐπὶ 
ἢ ἡμέρας πλείους τοῖς συναναβᾶσιν αὐτῷ ἀπὸ τῆς Ταλιλαίας 
εἰς Ἱερουσαλήμ, οἵτινες [νῦν] εἰσὶ μάρτυρες αὐτοῦ πρὸς τὸν 
52 λαόν. καὶ ἡμεῖς ὑμᾶς εὐαγγελιζόμεθα τὴν πρὸς τοὺς 
335 πατέρας ἐπαγγελίαν γενομένην ὅτι ταύτην ὁ θεὸς ἐκπεπλή- 
ρωκεν τοῖς τέκνοις ᾿ἡμῶν᾽ ἀναστήσας ᾿Ιησοῦν, ὡς καὶ ἐν τῷ 
ψαλμῷ γέγραπται τῷ δευτέρῳ Yidc moy ef cy, ἐγὼ 
34 CHMEPON γεγέννηκά Ce. ὅτι δὲ ἀνέστησεν αὐτὸν ἐκ 
νεκρῶν μηκέτι μέλλοντα ὑποστρέφειν εἰς διαφθοράν, ov- 
τως εἴρηκεν ὅτι Δώοω YMIN τὰ Ocid Δαγεὶλ τὰ πιοτά. 
35 διότι καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει ΟΥ̓ AWCEIC τὸν ὅειόν COY 
36 ἰλεῖν Atap@opan’ AayelA μὲν γὰρ ἰδίᾳ γενεᾷ ὑπηρετή- 
σας τῇ τοῦ θεοῦ βουλῇ ἐκοιμήθη καὶ προσετέθη TIPOC 
37 TOYC TIATEPAC δύτον καὶ εἶδεν διαφθοράν, ov δὲ ὁ θεὸς 


> » x , Ν =~ 
25 εἶναι, οὐκ 28 ἤτησαν τὸν 29 γεγραμμένα περὶ αὐτοῦ 33 tad 





278 TIPAZEIZ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ XIII 


ἤγειρεν οὐκ εἶδεν διαφθοράν. Τνωστὸν οὖν ἔστω ὑμῖν, 58 
ἄνδρες ἀδελφοί, ὅτι διὰ τούτου ὑμῖν ἄφεσις ἁμαρτιῶν καταγ- 
γέλλεται, καὶ ἀπὸ πάντων ὧν οὐκ ἠδυνήθητε ἐν νόμῳ 39 
Μωυσέως δικαιωθῆναι ἐν τούτῳ πᾶς ὁ πιστεύων δικαιοῦται. 
βλέπετε οὖν μὴ ἐπέλθῃ τὸ εἰρημένον ἐν τοῖς προφήταις 40 
Ἴλετε, οἱ ΚΑΤΑ ΦΡΟΝΗΤΟΙ, κὰὶ θδγλλάοδτε Kal ἀφὰ- 41 
NiCOHTE, 
ὅτι ἔργον ἐργάζολιδι ἐγὼ ἐν TATC HMEPAaIC YMON, 
ἔργον ὃ OY MH TTICTEYCHTE EAN TIC ἐκλιηγητδι 


YMIN. 
ΓἘξιόντων δὲ αὐτῶν παρεκάλουν εἰς τὸ μεταξὺ σάββατον 42 
λαληθῆναι αὐτοῖς τὰ ῥήματα ταῦτα. λυθείσης δὲ τῆς 45. 


συναγωγῆς ἠκολούθησαν πολλοὶ τῶν Ἰουδαίων καὶ τῶν 
, , ~ , \ 5 ‘ ce 
σεμομενῶν» mpoonhvr ay τῷ Παύλῳ καὶ τῷ BapvaBa, οἵτινες 
προσλαλοῦντες αὐτοῖς ἔπειθον ie shee Bas τῇ χάριτι 
τοῦ θεοῦ. Τῷ ‘de! ᾿ἐρχομένῳ᾽ σαββάτῳ σχε- 44 
δὸν πᾶσα ἡ πόλις συνήχθη ἀκοῦσαι τὸν λόγον τοῦ "θεοῦ... 
ἰδόντες δὲ οἱ Ἰουδαῖοι τοὺς ὄχλους ἐπλήσθησαν ζήλου καὶ 45 
3 ᾿ eo ς \ / ᾿ς a 
ἀντέλεγον τοῖς ὑπὸ Παύλου λαλουμένοις βλασφημοῦντες. 
παρρησίασἀβενοΐ τε ὁ Παῦλος καὶ ὁ Βαρνάβας εἶπαν 46 
Ὑμῖν ἦν ἀναγκαῖον ἘΡΌΤΟΣ ΧΟΛΉ Oqvat τὸν λόγον τοῦ θεοῦ: 
᾿ἐπειδὴ᾽ ἀπωθεῖσθε αὐτὸν καὶ οὐκ ἀξίους κρίνετε ἑαυτοὺς 
τῆς αἰωνίου ζωῆς, ἰδοὺ στρεφόμεθα εἰς τὰ ἔθνη: οὕτω γὰρ 47 
ἐντέταλται ἡμῖν ὁ κύριος 
/ > an rn 
Τέθεικά ce εἰς φῶς ἐθνῶν 
A > > 14 4 “A “A 

TOY εἶνδί ce εἶα CWTHPIAN Ewe ἐσχάτου τῆς γῆςσ. 
9 , \ 1.» »” κΥ one \ , a 
ἀκούοντα δὲ τὰ ἔθνη ἔχαιρον καὶ ἐδόξαζον τὸν λόγον τοῦ 48 
᾿θεοῦ;, καὶ ἐπίστευσαν ὅσοι ἦσαν τεταγμένοι εἰς ζωὴν 
αἰώνιον" dtepepero δὲ ὁ λόγος τοῦ κυρίου δι ὅλης τῆς 49 
χώρας. οἱ δὲ ᾿Ιουδαῖοι παρώτρυναν τὰς σεβομένας yer. 50 
Kas τὰς εὐσχήμονας καὶ τοὺς πρώτους τῆς πόλεως Kal 
“Sa . \ > 4 \ a \ t \ 
ἐπήγειραν διωγμὸν ἐπὶ τὸν Παῦλον καὶ Βαρνάβαν, καὶ 
by > \ > \ “ « > e ε \ 3 , 
ἐξέβαλον αὐτοὺς ἀπὸ τῶν ὁρίων αὐτῶν. οἱ δὲ ἐκτιναξάμε- 5x 


ant 44 τε | ἐχομένῳ | κυρίου 46 ἐπεὶ δὲ 48 κυρίον 


XIII XIV TIPAZEIZ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 279 


vos τὸν κονιορτὸν τῶν ποδῶν ἐπ᾽ αὐτοὺς ἦλθον εἰς ᾿Ικόνιον, 
52 ol Te' μαθηταὶ ἐπληροῦντο χαρᾶς καὶ ΠΕ EE ΟΝ ἁγίου. 
I mere δὲ ἐν Ἰκονίῳ κατὰ τὸ αὐτὸ εἰσελθεῖν αὐτοὺς 
εἰς τὴν συναγωγὴν τῶν Tovdaley' καὶ λαλῆσαι οὕτως ὥστε 
> πιστεῦσαι ᾿Ιουδαίων τε καὶ Ἑλλήνων πολὺ πλῆθος. οἱ δὲ 
ἀπειθήσαντες ᾿Ιουδαῖοι ἐπήγειραν καὶ ἐκάκωσαν τὰς ψυχὰς 
ς« τῶν ἐθνῶν κατὰ τῶν ἀδελφῶν. ἱκανὸν μὲν οὖν χρόνον 
διέτριψαν παρρησιαζόμενοι ἐπὶ τῷ κυρίῳ τῷ Peres 
τῷ λόγῳ THs χάριτος αὐτοῦ, Siddvrs σημεῖα, καὶ τέρατα 
4 γίνεσθαι διὰ τῶν χειρῶν αὐτῶν. ἐσχίσθη δὲ τὸ πλῆθος 
τῆς πόλεως, καὶ οἱ μὲν ἦσαν σὺν τοῖς ᾿Ιουδαίοις οἱ δὲ σὺν 
ς τοῖς ἀποστόλοις. ὡς δὲ ἐγένετο. ὁρμὴ τῶν ἐθνῶν τε καὶ 
Ἰουδαίων σὺν τοῖς ἄρχουσιν αὐτῶν ὑβρίσαι καὶ λιθοβολῆ- 
6 σαι αὐτούς, συνιδόντες κατέφυγον εἰς τὰς πόλεις τῆς Av- 
7 Kaovias Λύστραν καὶ Δέρβην καὶ τὴν περίχωρον, κἀκεῖ 
8 εὐεγγελεζόμεηοε ἦσαν. Καί τις ἀνὴρ ἀδύνατος 
ἐν Λύστροις τοῖς ποσὶν ἐκάθητο, χωλὸς ἐκ κοιλίας μητρὸς 
9 αὐτοῦ, ὃς οὐδέποτε περιεπάτησεν. οὗτος Δ τοῦ Παύ- 
λου λαλοῦντος" ὃς ἀτενίσας αὐτῷ καὶ ἰδὼν ὅτι ἜΧΕΙ πίστιν 
10 τοῦ σωθῆναι εἶπεν μεγάλῃ giava ᾿Ανάστηθι ἐπὶ τοὺς πό- 
11 Oas σου ὀρθός: καὶ ἥλατο καὶ περιεπάτει. οἵ τε ὄχλοι 
ἰδόντες ὃ ἐποίησεν Παῦλος ἐπῆραν τὴν φωνὴν αὐτῶν Λυ- 
καονιστὶ ‘AE youres Οἱ θεοὶ ὁμοιωθέντες ἀνθρώποις κατέ- 
15 βησαν πρὸς ἡμᾶς, ἐκάλουν τε τὸν Βαρνάβαν Δία, τὸν δὲ 
Παῦλον Ἑρμῆν ἐπειδὴ αὐτὸς ἣν ὁ ee TOU λόγου. 
13.6 τε ἱερεὺς τοῦ Διὸς τοῦ ὄντος πρὸ τῆς πόλεως ταύρους 
“ καὶ στέμματα ἐπὶ τοὺς πυλῶνας ἐνέγκας σὺν τοῖς ὄχλοις 
14 ἤθελεν θύειν. ἀκούσαντες δὲ οἱ απ ξστολοι Βαρνάβας καὶ 
Παῦλος, διαρρήξαντες τὰ ἱμάτια Γἑαυτῶν᾽ ἐξεπήδησαν 
15 εἰς τὸν ὄχλον, κράζοντες καὶ λέγοντες *AvOpes, τί ταῦτα 
ποιεῖτε; καὶ ἡμεῖς ὁμονοπαθεῖς ἐσμὲν ὑμῖν ἄνθρωποι, eu 
ArCopevot ὑμᾶς ἀπὸ τούτων τῶν ματαίων ἐπιστρέφειν ἐπὶ 
θεὸν ζῶντα ὃς ἐποίηςεν τὸν OYPANON κὰἀὶ τὴν [HN 


52 οἱ δὲ 14 τὶν 


280 TIPAZEIS ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ VXIV EY 


\ \ / \ / \ 2 > nA ἃ ’ “ 
Kal THN OAAACCAN KAI τὰἀντὰ TA ἐν AYTOTC: ὃς ἐν ταῖς 


᾿ , “ > , \ + , 
παρῳχημέναις γενεαῖς εἰασεν πάντα τὰ ἔθνη πορεύεσθαι 


n c ΄“ > - , 9 ? / ἘΠῚ 3 on 
ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν: καίτοι οὐκ ἀμάρτυρον αὑτὸν ἀφῆκεν 
> ~ 3 4 c a € \ 
ἀγαθουργῶν, οὐρανόθεν ὑμῖν ὑετοὺς διδοὺς καὶ καιροὺς 
[2 3 vod ~ 4 
καρποφόρους, ἐμπιπλῶν τροφῆς καὶ εὐφροσύνης τὰς Kap- 
, c a 5 A 
δίας ὑμῶν. καὶ ταῦτα λέγοντες μόλις κατέπαυσαν τοὺς 
yf “ 4 > “ ΄σ A > \ 
ὄχλους τοῦ μὴ θύειν αὐτοῖς. ᾿Ἐπῆλθαν δὲ ἀπὸ 
3 , CVn) / > ae \ , Ν / 
Avttoxeias καὶ Ἰκονίου Ιουδαῖοι, καὶ πείσαντες τοὺς ὄχλους 
, \ val - lod 
καὶ λιθάσαντες τὸν Παῦλον ἔσυρον ἔξω τῆς πόλεως, νομί- 
5 ᾽ “ las 
Covtes αὐτὸν τεθνηκέναι. κυκλωσάντων δὲ τῶν μαθητῶν 
2 ee. > ΄“ a if 
αὐτὸν ἀναστὰς εἰσῆλθεν εἰς τὴν πόλιν. καὶ TH ἐπαύριον 
55“ \ ~ , ς , > , ’ 
ἐξῆλθεν σὺν τῷ Βαρνάβᾳ εἰς Δέρβην. εὐαγγελισάμενοί 
, > , , € , 
Te THY πόλιν ἐκείνην Kal μαθητεύσαντες ἱκανοὺς ὑπέστρε- 
2 \ , ἈΝ 3 > 4 Ν 3 » tf 
Way εἰς τὴν Λύστραν καὶ εἰς Ἰκόνιον καὶ [εἰς] ᾿Αντιόχειαν, 
ἐπιστηρίζοντες τὰς ψυχὰς τῶν μαθητῶν, παρακαλοῦντες 
la lo , “ € ice 
ἐμμένειν τῇ πίστει καὶ ὅτι διὰ πολλῶν θλίψεων Set ἡμᾶς 
by a > ‘ , a a 7 = aN 
εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. χειροτονήσαντες δὲ 
3 σ΄“ ἢ , \ 
αὐτοῖς κατ᾽ ἐκκλησίαν πρεσβυτέρους προσευξάμενοι μετὰ 


“ , 3 \ “- , a , 
VNOTEL@Y παρέθεντο αὐτους T@ KUPl@ εἰς OV πετπιστευκει- 


σαν. καὶ διελθόντες τὴν Πισιδίαν ἦλθαν εἰς τὴν Παμ- 
φυλίαν, καὶ λαλήσαντες “ἐν Πέργῃ τὸν λόγον κατέβησαν 


4 ΄ oe 
εἰς ᾿Ατταλίαν, κἀκεῖθεν ἀπέπλευσαν εἰς ᾿Αντιόχειαν, ὅθεν 
ἊΝ a ΄ “ Ν » a 
ἦσαν παραδεδομένοι τῇ χάριτι τοῦ θεοῦ εἰς τὸ ἔργον ὃ 


2 , , A \ , \ 

ἐπλήρωσαν. Παραγενόμενοι δὲ καὶ συναγαγόντες τὴν 

» , > 7 Ψ 5 ’ ε A 9 Sa 

ἐκκλησίαν ἀνήγγελλον ὅσα ἐποίησεν ὁ θεὸς μετ᾽ αὐτῶν 
ld “ », , Ν 

καὶ ὅτι ἤνοιξεν τοῖς ἔθνεσιν θύραν πίστεως. διέτριβον δὲ 

’ > > ἴω rn 
χρόνον οὐκ ὀλίγον σὺν τοῖς μαθηταῖς. 


KAI TINE KATEAGONTES ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας 
ἐδίδασκον τοὺς ἀδελφοὺς ὅτι Ἐὰν μὴ περιτμηθῆτε τῷ 
ἔθει τῷ Μωυσέως, οὐ δύνασθε σωθῆναι. γενομένης δὲ 


25 εἰς τὴν Πέργην 


16 


17 


18 


20 


21 


22 


23 


24 
25 
26 


27 


28 


XV NPAZEIZ ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ 281 


Ἵ ὶ ζητήσεως οὐκ ὀλί ᾧῷ Παύλῳ καὶ τῷ Bap- 
στάσεως καὶ ζητήσεως yns τᾷ ὕλᾳ ) Bap 
fi. \ > \ wv 3 ,ὔ “ \ , 
vaBa πρὸς αὐτοὺς ἔταξαν ἀναβαίνειν Παῦλον καὶ Bapva- 
, ” > » OA \ ‘ > , 
βαν καί τινας ἄλλους ἐξ αὐτῶν πρὸς τοὺς ἀποστόλους 
> > \ las , 
καὶ πρεσβυτέρους εἰς ᾿Ιερουσαλὴμ περὶ τοῦ ζητήματος 
3 ’ »" 
3 τούτου. Οἱ μὲν οὖν προπεμφθέντες ὑπὸ τῆς 
» , , , , \ , 5 
ἐκκλησίας διήρχοντο τήν τε Φοινίκην καὶ Σαμαρίαν ἐκδιη- 
\ ~ ΄“ 
γούμενοι τὴν ἐπιστροφὴν τῶν ἐθνῶν, καὶ ἐποίουν χαρὰν 
, r va > a , Δ >) b) 
4 μεγάλην πᾶσι τοῖς ἀδελφοῖς. παραγενόμενοι δὲ εἰς Ἴερο- 
΄ \ “ 3 ΄σ 
σόλυμα παρεδέχθησαν ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας καὶ τῶν ἀπο- 
, \ A , ad , “ ε \ 
στόλων Kal τῶν πρεσβυτέρων, ἀνηήγγειλᾶν Te ὅσα ὁ θεὸς 
, > > “ 3 , ΄ ~ 
5 ἐποίησεν μετ᾽ αὐτῶν. “E€avéornoay δέ τινες τῶν ἀπὸ τῆς 
»" , , ~ 
αἱρέσεως τῶν Φαρισαίων πεπιστευκότες, λέγοντες ὅτι δεῖ 
\ , “ 
περιτέμνειν αὐτοὺς παραγγέλλειν τε τηρεῖν τὸν νόμον 
Μωυσέως. 
, 2) , ΄ 
6 Συνήχθησάν τε οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ πρεσβύτεροι ἰδεῖν 
‘ val ’ . , ~ \ , ᾽ὕ 
7 περὶ τοῦ λόγου τούτου. Πολλῆς δὲ ζητήσεως γενομένης 
> \ ΄ = \ > , > 3 Ii ne κ 
ἀναστὰς Πέτρος εἶπεν πρὸς αὐτούς “Avdpes ἀδελφοί, ὑμεῖς 
3 , “ > > ¢ “ 3 , 3 εἰν as » , 
ἐπίστασθε ὅτι ἀφ᾽ ἡμερῶν ἀρχαίων ev ὑμῖν ἐξελέξατο 
ς Ν sy “-“ , / 3 “ \ + \ , 
ὁ θεὸς διὰ τοῦ στόματός pov ἀκοῦσαι τὰ ἔθνη τὸν λόγον 
~ 3 ΄ ς / 
8 τοῦ εὐαγγελίου καὶ πιστεῦσαι, Kal ὁ καρδιογνώστης θεὸς 
’ 5 “ Ν a an \ e 
ἐμαρτύρησεν αὐτοῖς δοὺς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον καθὼς 
ὌΝ εὐτα Ὄπ a , aCe \ re 
ο καὶ ἡμῖν, καὶ ‘oudev’ διέκρινεν μεταξὺ ἡμῶν τε καὶ αὑτῶν, 
a 4 3 “- “ > , 
τὸ τῇ πίστει καθαρίσας Tas καρδίας αὐτῶν. νῦν οὖν TL πειρά- 
\ , Ce \ > \ aA 
(ere τὸν θεόν, ἐπιθεῖναι ζυγὸν ἐπὶ τὸν τράχηλον τῶν 
~ a , ὔ ς ΄ a+ e ΄ 
μαθητῶν ὃν οὔτε οἱ πατέρες ἡμῶν οὔτε ἡμεῖς ἰσχύσαμεν 
> \ \ “ , “ las 
τι βαστάσαι; ἀλλὰ διὰ τῆς χάριτος τοῦ κυρίου ᾿Ιησοῦ πιστεύο- 
lon > A ‘ > “ > “- 
12 μεν σωθῆναι καθ᾽ ὃν τρόπον κἀκεῖνοι. ᾿Εσίγησεν δὲ πᾶν 
\ ~ i , } 5 
τὸ πλῆθος, καὶ ἤκουον BapyaBa καὶ ἸΤαύλου ἐξηγουμένων 
, ζω \ ’΄ ~ =) 
ὅσα ἐποίησεν ὁ θεὸς σημεῖα καὶ τέρατα ev τοῖς ἔθνεσιν 
> 3 ~ Ἁ ‘ A -~ > \ 2 "Ἤ > / 
13 δ αὐτῶν. Μετὰ δὲ τὸ σιγῆσαι αὐτοὺς ἀπεκρίθη ᾿Ιάκωβος 
, ὔ > δ , , \ , 
14 λέγων “Avdpes ἀδελφοί, ἀκούσατέ pov. Συμεὼν ἐξηγή- 
\ ΄σ lad ΄ 
σατο καθὼς πρῶτον ὁ θεὸς ἐπεσκέψατο λαβεῖν ἐξ ἐθνῶν 
\ ~ » , ’ la ’ “ , 
15 λαὸν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ. καὶ τούτῳ συμφωνοῦσιν οἱ λόγοι 


9 οὐδὲν 


282 TIPAZEIZ ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ XV 


τῶν προφητῶν, καθὼς γέγραπται 
Λλετὰ τὰτὰ ἀνδοτρέψω 
Kal ANOIKOAOMHCW τὴν οκηνὴν δὰγεὶλ τὴν πε- 
TIT@KYTAN 
/ a 
Kal TA KATECTPAMMENA AYTAC ANOIKOAOMHCO) 
Kal ANOPOWCW AYTHN, 
[72 3 € ΄- 
ὅτωως ἂν EKZHTHCWCIN οἱ KATAAOITIO! τῶν ἀνθρώ- 
τῶν τὸν Κύριον, 
\ / AS aoe > > A 3 7 A oak / 
Kal TTANTA TA ἔθνη ἐφ᾽ OYC ETTIKEKAHTAI TO ONOMA 
MOY ἐπ᾽ aYTOYC, 
τὴ a a ILA 
λέγει Κύριος ποιῶν TAYTA FNWCTA ATT AI@NOC. 
διὸ ἐγὼ κρίνω μὴ παρενοχλεῖν τοῖς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ἐπιστρέ- 
3. Ἁ \ / 3 QA 3 4 9 an -n 3 , 
φουσιν ἐπὶ τὸν θεόν, ἀλλὰ ἐπιστεῖλαι αὐτοῖς TOU ἀπέχεσθαι 
τῶν ἀλισγημάτων τῶν εἰδώλων καὶ τῆς πορνείας καὶ πνικτοῦ 
καὶ τοῦ αἵματος: Μωυσῆς γὰρ ἐκ γενεῶν ἀρχαίων κατὰ πόλιν 
τοὺς κηρύσσοντας αὐτὸν ἔχει ἐν ταῖς συναγωγαῖς κατὰ πᾶν 
if 2 7 , + r 
σάββατον ἀναγινωσκόμενος. Τότε ἔδοξε τοῖς 
ἀποστόλοις καὶ τοῖς πρεσβυτέροις σὺν ὅλῃ τῇ ἐκκλησίᾳ 
> ΄, oo 9 ieee , .. “ἢ ’ Q 
ἐκλεξαμένους ἄνδρας ἐξ αὐτῶν πέμψαι eis ᾿Αντιόχειαν σὺν 
τῷ Παύλῳ καὶ Βαρνάβᾳ, Ἰούδαν τὸν καλούμενον Βαρσαβ- 
“ Ν , a € ‘ ὕ 3 ἴω > “ ’ 
Bav καὶ Σίλαν, ἄνδρας ἡγουμένους ἐν τοῖς ἀδελφοῖς, ypa- 
ψαντες διὰ χειρὸς αὐτῶν Οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ πρεσβύτεροι 
ἀδελφοὶ τοῖς κατὰ τὴν ᾿Αντιόχειαν καὶ Συρίαν καὶ Κιλικίαν 
᾽ ~ “ 3 > ~ ,ὔ > \ > , σ 
ἀδελφοῖς τοῖς ἐξ ἐθνῶν χαίρειν. ᾿Ἐπειδὴ ἠκούσαμεν ort 
τινὲς ἐξ ἡμῶν ἐτάραξαν ὑμᾶς λόγοις ἀνασκευάζοντες τὰς 
ψυχὰς ὑμῶν, οἷς οὐ διεστειλάμεθα, ἔδοξεν ἡμῖν γενομένοις 
ὁμοθυμαδὸν "ἐκλεξαμένοις" ἄνδρας πέμψαι πρὸς ὑμᾶς σὺν 
τοῖς ἀγαπητοῖς ἡμῶν Βαρνάβᾳ καὶ Παύλῳ, ἀνθρώποις 
παραδεδωκόσι τὰς ψυχὰς αὐτῶν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ 
κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. ἀπεστάλκαμεν οὖν ᾿Ιούδαν 
καὶ Σίλαν, καὶ αὐτοὺς διὰ λόγου ἀπαγγέλλοντας τὰ αὐτά. 
ἔδοξεν γὰρ τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ καὶ ἡμῖν μηδὲν πλέον ἐπι- 


25 ἐκλεξαμένους 


τό 


LS) 


3 


XV XVI WPAZEIS AMOSTOAQN 283 


, ca / \ / vad 3 / ᾽ , 
τίθεσθαι ὑμῖν βάρος πλὴν τούτων τῶν ἐπάναγκες, ἀπέχεσθαι 
29 εἰδωλοθύτων καὶ αἵματος καὶ πνικτῶν καὶ πορνείας: ἐξ ὧν 
5 \ 3 Vy 

διατηροῦντες ἑαυτοὺς εὖ πράξετε. “Eppoode. 

30 Οἱ μὲν οὖν ἀπολυθέντες κατῆλθον εἰς ᾿Αντιόχειαν, καὶ 

31 συναγαγόντες τὸ πλῆθος ἐπέδωκαν τὴν ἐπιστολήν: ἀνα- 

35 γνόντες δὲ ἐχάρησαν ἐπὶ τῇ παρακλήσει. ᾿Ιούδας τε καὶ 

΄σ , \ ΄σ 
Σίλας, καὶ αὐτοὶ προφῆται ὄντες, διὰ λόγου πολλοῦ πα- 
/ A > \ Ἀ 5 Si / 

33 ρεκάλεσαν τοὺς ἀδελφοὺς καὶ ἐπεστήριξαν: ποιήσαντες 

/ am nr 

δὲ χρόνον ἀπελύθησαν μετ’ εἰρήνης ἀπὸ τῶν adehpov 

; \ \ 2 , > , “ \ 

35 πρὸς τοὺς ἀποστείλαντας αὐτοὺς. Παῦλος δὲ 

καὶ Βαρνάβας διέτριβον ἐν ᾿Αντιοχείᾳ διδάσκοντες καὶ 

> / \ \ (geen? “ Ν / ~ 

εὐαγγελιζόμενοι μετὰ καὶ ἑτέρων πολλῶν τὸν λόγον τοῦ 

κυρίου. 


36 Μετὰ δέ τινας ἡμέρας εἶπεν πρὸς Βαρνάβαν Παῦλος 
᾿Ἐπιστρέψαντες δὴ ἐπισκεψώμεθα τοὺς ἀδελφοὺς κατὰ πό- 
λιν πᾶσαν ἐν αἷς κατηγγείλαμεν τὸν λόγον τοῦ κυρίου, πῶς 

37 ἔχουσιν. Βαρνάβας δὲ ἐβούλετο συνπαραλαβεῖν καὶ τὸν 

58 Ἰωάνην τὸν καλούμενον Μάρκον: Παῦλος δὲ ἠξίου, τὸν ἀπο- 
στάντα ἀπ᾿ αὐτῶν ἀπὸ Παμφυλίας καὶ μὴ συνελθόντα 

39 αὐτοῖς εἰς τὸ ἔργον, μὴ συνπαραλαμβάνειν τοῦτον. ἐγένετο 
δὲ παροξυσμὸς ὥστε ἀποχωρισθῆναι αὐτοὺς am ἀλλήλων, 
τόν τε Βαρνάβαν παραλαβόντα τὸν Μάρκον ἐκπλεῦσαι εἰς 

4o Κύπρον. Παῦλος δὲ ἐπιλεξάμενος Σίλαν ἐξῆλθεν παρα- 

4: δοθεὶς τῇ χάριτι τοῦ κυρίου ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν, διήρχετο 
δὲ τὴν Συρίαν καὶ [τὴν] Κιλικίαν ἐπιστηρίζων τὰς ἐκκλη- 

τ σίας. Κατήντησεν δὲ καὶ εἰς Δέρβην καὶ εἰς 
Λύστραν. καὶ ἰδοὺ μαθητής τις ἦν ἐκεῖ ὀνόματι Τιμόθεος, 

2 υἱὸς γυναικὸς ᾿Ιουδαίας πιστῆς πατρὸς δὲ Ἕλληνος, ὃς 
ἐμαρτυρεῖτο ὑπὸ τῶν ἐν Λύστροις καὶ ᾿Ἰκονίῳ ἀδελφῶν" 

3 τοῦτον ἠθέλησεν ὁ Παῦλος σὺν αὐτῷ ἐξελθεῖν, καὶ λαβὼν 
περιέτεμεν αὐτὸν διὰ τοὺς Ιουδαίους τοὺς ὄντας ἐν τοῖς 
τόποις ἐκείνοις, ἤδεισαν γὰρ ἅπαντες ὅτι Ἕλλην ὁ 


284 TIPAZEIZ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ XVI 


4 3 “ ς “ € A ,ὔ Α , 
πατὴρ αὐτοῦ ὑπῆρχεν. Qs δὲ διεπορεύοντο τὰς πόλεις, 4 
> ~ \ 
παρεδίδοσαν αὐτοῖς φυλάσσειν τὰ δόγματα τὰ κεκριμένα. 
vad 3 ~~ 7 

ὑπὸ τῶν ἀποστόλων καὶ πρεσβυτέρων τῶν ἐν ᾿Ιεροσολύ- 

Ν > ΄σ “- 
μοις. Αἱ μὲν οὖν ἐκκλησίαι ἐστερεοῦντο τῇ 5 

, ΑΝ 5 , ~ > “ > i , 
πίστει Kal ἐπερίσσευον τῷ ἀριθμῷ Kad ἡμέραν. 
a \ \ / 
Διῆλθον δὲ τὴν Φρυγίαν καὶ Ταλατικὴν χώραν, Kodv- 6 
Ὧν ΧΟΘΡ̓ῬΗ" 
ig \ ~ ἘΞ , od \ can 
θέντες ὑπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος λαλῆσαι τὸν λόγον ἐν TH 
/ \ \ 4 
"Agia, ἐλθόντες δὲ κατὰ τὴν Μυσίαν ἐπείραζον eis τὴν 7 
“- 9 a va 
Βιθυνίαν πορευθῆναι καὶ οὐκ εἴασεν αὐτοὺς TO πνεῦμα 
“ , \ 4 , 

Ἰησοῦ: παρελθόντες δὲ τὴν Μυσίαν κατέβησαν εἰς Τρῳάδα. 8 
i N \ n / 3, ΚΑ / 
καὶ ὅραμα διὰ νυκτὸς τῷ Παύλῳ ὠφθη, ἀνὴρ Μακεδών 9 
5 ς \ \ - a" ΟΝ \ , \ 

Tis ἦν ἑστὼς καὶ παρακαλῶν αὐτὸν καὶ λέγων Διαβὰς 

, cbs ¢ 7 > 
εἰς Μακεδονίαν βοήθησον ἡμῖν. ὡς δὲ τὸ ὅραμα εἶδεν, τὸ 
εὐθέως ἐζητήσαμεν ἐξελθεῖν εἰς Μακεδονίαν, συνβιβάζοντες 
“ ΄ aes ε rN 2 ; 5 ’ 
ὅτι προσκέκληται ἡμᾶς ὁ θεὸς εὐαγγελίσασθαι αὐτούς. 
5 , > 5 \ / 3 , 5 
᾿ Ἀναχθέντες οὖν ἀπὸ Τρῳάδος εὐθυδρομήσαμεν εἰς Σαμο- τι 
a \ 2 ,ὕ = 3 , 
θρᾷάκην, τῇ Se ἐπιούσῃ εἰς Νέαν Πόλιν, κἀκεῖθεν εἰς Φιλίπ- τὸ 
“ » \ = / “ ,ὔ aI , / 
πους, ἥτις ἐστὶν πρωτὴ τῆς μερίδος Μακεδονίας πόλις, 
, 53 n 
κολωνία. "Hyev δὲ ἐν ταύτῃ τῇ πόλει δια- 
/ ¢€ , , lad ς ’ὕ wn , 3 , 
τρίβοντες ἡμέρας Twas. τῇ TE ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων ἐξήλ- 13 
ΕΣ ΄“΄ / \ \ Gi 
Gopev ἔξω τῆς πύλης Tapa ποταμὸν οὗ ἐνομίζομεν προσ- 
> / 3 A an 
ευχὴν εἶναι, καὶ καθίσαντες ἐλαλοῦμεν ταῖς συνελθούσαις 
, , \ 7. ,ὔ ’ 
γυναιξίν. καί τις γυνὴ ὀνόματι Λυδία, πορφυρόπωλις 14 
Ὰ Θ ( βομένη τὸν θεόν, ἤκουεν, ἧς ὁ KU 
πόλεως Θυατείρων σεβομένη τὸν θεόν, ἤκουεν, ἧς ὁ κύ- 
’, ΄σ 
ριος διήνοιξεν τὴν καρδίαν προσέχειν τοῖς λαλουμένοις ὑπὸ 
, ς Nid , ie δι: > » , 
Παύλου. ὡς δὲ ἐβαπτίσθη καὶ ὁ οἶκος αὐτῆς, παρεκάλε- 15 
, 9 , ΄ Ν “ , > 
σεν λέγφυσα , Εἰ κεκρίκατε με πεσζὴν. τῷ κυρίῳ! EHNA 
5 X 
εἰσελθόντες εἰς τὸν οἰκόν μου μένετε’ καὶ παρεβιάσατο 
a 3 “oa 
ἡμᾶς. ᾿ Ἐγένετο δὲ πορευομένων ἡμῶν εἰς τὴν τό 
{ Be : Ae Ss a ς 
προσευχὴν παιδίσκην τινὰ ἔχουσαν πνεῦμα πύθωνα ὑπαν- 
“ ς ~ 5 nisi aia \ cal “ 
τῆσαι ἡμῖν, ἥτις ἐργασίαν πολλὴν παρεῖχεν τοῖς κυρίοις 
τ σα , [γι “A “ , \ 
αὐτῆς pavrevopérn αὕτη κατακολουθοῦσα [τῷ] Παύλῳ καὶ 17 
¢ 6 y , ὃ ἘΠῚ", ΄“ ΄ “ 
ἡμῖν ἔκραζεν λέγουσα Οὗτοι οἱ ἄνθρωποι δοῦλοι τοῦ θεοῦ 


ra-tist 


XVI TIPAZEIS ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 285 


a «Ἔ , Sah id ᾿ , c« «a «ὧν 
τοῦ ὑψίστου εἰσίν, οἵτινες καταγγέλλουσιν ὑμῖν ὁδὸν σωτη- 
/ “A ‘ > / > a \ ς ὕ Ν 
18 ρίας. τοῦτο δὲ ἐποίει ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας. διαπονηθεὶς 
δὲ Παῦλος καὶ ἐπιστρέψας τῴ πνεύματι εἶπεν Παραγ- 
Ρ̓ : μ por 
, b] > , > ΄“ ΄“ > ΄σ 9 3 bP Le 
γέλλω σοι ἐν ὀνόματι ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ ἐξελθεῖν ἀπ᾽ αὐτῆς" 
\ LP a x A “ “ Γ᾽ , sl ς , 2 A A 
19 καὶ ἐξῆλθεν αὐτῇ τῇ wpa. ᾿᾿Ιδόντες δὲ᾽ οἱ κύριοι αὐτῆς ὅτι 
Ife ς b] \ ~ 3 Lf > ~ » , \ 
ἐξῆλθεν ἡ ἐλπὶς τῆς ἐργασίας αὐτῶν ἐπιχαβομενοι τὸν 
Παῦλον καὶ τὸν Σίλαν εἵλκυσαν εἰς τὴν ἀγορὰν ἐπὶ τοὺς 
20 ἄρχοντας, καὶ προσαγαγόντες αὐτοὺς τοῖς στρατηγοῖς εἶπαν 
Οὗτοι οἱ ἄνθρωποι ἐκταράσσουσιν ἡμῶν τὴν πόλιν ᾿Ιουδαῖοι 
δι ὦ» \ ΄ Ψ, ἃ > + Can 
οι ὑπάρχοντες, Kal καταγγέλλουσιν ἔθη a οὐκ ἔξεστιν ἡμῖν 
22 παραδέχεσθαι οὐδὲ ποιεῖν Ρωμαίοις οὖσιν. καὶ συνεπέστη 
ἐ» 3 > a > “ 
Ὁ ὄχλος κατ᾽ αὐτῶν, καὶ οἱ στρατηγοὶ περιρήξαντες αὐτῶν 
\ , a7 r ΕἸ vn 
23 τὰ ἱμάτια ἐκέλευον ῥαβδίζειν, 'πολλὰς δὲ ἐπιθέντες αὐτοῖς 
\ Ὁ 3 , , a , 
πληγὰς ἔβαλον εἰς φυλακήν, παραγγείλαντες τῷ δεσμοφύ- 
3 “ la 5 a , 
24 Make ἀσφαλῶς τηρεῖν αὐτούς: ὃς παραγγελίαν τοιαύτην 
\ » > \ > ἘΝ b) , \ \ \ 
λαβὼν ἔβαλεν αὐτοὺς eis τὴν ἐσωτέραν φυλακὴν καὶ τοὺς 
/ > , - \ 
25 πόδας ἠσφαλίσατο αὐτῶν eis τὸ ξύλον. Κατὰ δὲ τὸ μεσο- 
, ἮΝ \ , , 4 \ , 
vuxtiov Παῦλος καὶ Σίλας προσευχόμενοι ὕμνουν τὸν θεόν, 
5 a A 3. τ σὲ ¢ ? 5 iY A Ἄν fF. 
26 ἐπηκροῶντο δὲ αὐτῶν οἱ δέσμιοι: ἄφνω δὲ σεισμὸς ἐγένετο 
7 ~ la , 3 ’ 
μέγας ὦστε σαλευθῆναι τὰ θεμέλια τοῦ δεσμωτηρίου, ἠνεῴ- 
\ “ “ / \ 
χθησαν δὲ [παραχρῆμα] ai θύραι πᾶσαι, καὶ πάντων τὰ 
Ν ον» ’ , \ 
27 δεσμὰ ἀνέθη. ἔξυπνος δὲ γενόμενος ὁ δεσμοφύλαξ καὶ 
5 \ > , 4 , r A 4 \ 
ἰδὼν ἀνεῳγμένας τὰς θύρας τῆς φυλακῆς σπασάμενος τὴν 
+ > “ , 
μάχαιραν ἤμελλεν ἑαυτὸν ἀναιρεῖν, νομίζων ἐκπεφευγέναι 
Ἁ ,ὔ 5 4 a A 
28 Tous δεσμίους. ἐφώνησεν δὲ Παῦλος μεγάλῃ φωνῇ λέγων 
A , lo / σ , » 3 , 
Μηδὲν πράξῃς σεαυτῷ κακόν, ἅπαντες γάρ ἐσμεν ἐνθάδε. 
el ae ἢ ‘ lad , », / 

29 αἰτήσας δὲ φῶτα εἰσεπήδησεν, καὶ ἔντρομος γενόμενος προσ- 
’ “ / Ἁ , \ A > A + 
30 ἔπεσεν τῷ Παύλῳ καὶ Sida, καὶ προαγαγὼν αὐτοὺς ἔξω 
4 ’ t a “ Ὁ a ς . 2 
31 ἔφη Κύριοι, τί pe δεῖ ποιεῖν ἵνα code; ot δὲ εἶπαν 

A / A Ἁ 

Πίστευσον ἐπὶ τὸν κύριον ᾿Ιησοῦν, καὶ σωθήσῃ σὺ καὶ 

« af: ee aA \ , a ΓΘ “1 ᾿ 
32 0 Οἰκὸς σου. καὶ ἐλάλησαν αὐτῷ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ συν 
wn ΄“ a A \ 3 A 3 

33 πᾶσι τοῖς ἐν TH οἰκίᾳ αὐτοῦ. καὶ παραλαβὼν αὐτοὺς ἐν 
> , “ Ὁ a A 9 3 \ “ “ Ν 
ἐκείνῃ τῇ WPA τῆς νυκτὸς ἔλουσεν ἀπὸ τῶν πληγῶν, καὶ 


19 Καὶ ἰδόντες 23 πολλᾶς τε 32 κυρίου 


286 TIPAZEIZ ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ XVI XVII 


ἐβαπτίσθη αὐτὸς καὶ of αὐτοῦ ἅπαντες παραχρῆμα, avaya- 34 
Φ , / 
γών τε αὐτοὺς εἰς τὸν οἶκον παρέθηκεν τράπεζαν, καὶ ἠγαλ- 
, A \ “ nm € , \ , 
λιάσατο πανοικεὶ πεπιστευκὼς τῷ θεῷ. Ἡμέρας δὲ yevope- 35 
Ν ς Ud he 
νης ἀπέστειλαν οἱ στρατηγοὶ τοὺς ῥαβδούχους λέγοντες 
> , Ν > , > / ‘5 , tase A € 
Απόλυσον τοὺς ἀνθρώπους. ἐκείνους. ἀπήγγειλεν δὲ ὁ δε- 36 
σμοφύλαξ τοὺς λόγους πρὸς τὸν Παῦλον, ὅτι ᾿Απέσταλ- 
Kav ol στρατηγοὶ ἵνα ἀπολυθῆτε: νῦν οὖν ἐξελθόντες πορεύ- 
εσθε ἐν εἰρήνῃ. ὁ δὲ Παῦλος ἔφη πρὸς αὐτούς Δείραντες 37 
ἡμᾶς δημοσίᾳ ἀκατακρίτους, ἀνθρώπους Ῥωμαίους ὑπάρ- 
xovras, ἐβαλαν εἰς φυλακήν: καὶ νῦν λάθρᾳ ἡμᾶς ἐκβάλ- 
λουσιν; οὐ γάρ, ἀλλὰ ἐλθόντες αὐτοὶ ἡμᾶς ἐξαγαγέτωσαν. 
ἀπήγγειλαν δὲ τοῖς στρατηγοῖς ot ᾳβδοῦχοι τὰ ῥήματα 38 
ταῦτα: ἐφοβήθησαν δὲ ἀκούσαντες ὅτι “Ῥωμαῖοί εἰσιν, kal 39 
ἐλθόντες παρεκάλεσαν αὐτούς, καὶ ἐξαγαγόντες ἠρώτων 
ἀπελθεῖν ἀπὸ τῆς πόλεως. ἐξελθόντες δὲ ἀπὸ τῆς φυλακῆς 40 
5A A A , A 30Q7 , ᾿ 
εἰσῆλθον πρὸς τὴν Λυδίαν, καὶ ἰδόντες παρεκάλεσαν τοὺς 
ἀδελφοὺς καὶ ἐξῆλθαν. 
4 
Διοδεύσαντες δὲ τὴν ᾿Αμφίπολιν καὶ τὴν ᾿Απολλωνίαν τ 
ἦλθον εἰς Θεσσαλονίκην, ὅπου ἦν συναγωγὴ τῶν Ιουδαίων. 
κατὰ δὲ τὸ εἰωθὸς τῷ Παύλῳ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτοὺς καὶ ἐπὶ 2 
σάββατα τρία Bickdtare αὐτοῖς ἀπὸ τῶν γραφῶν, διανοί- 3 
you καὶ παρατιθέμενος ὅτι τὸν χριστὸν On παθεῖν καὶ 
¢ 
ἀναστῆναι ἐκ νεκρῶν, Kal ὅτι οὗτός ἐστιν ‘Oo χριστός, ο 
3 ce tr | a A los 
Ingots’ ὃν ἐγὼ καταγγέλλω ὑμῖν. καί τινες ἐξ αὐτών 4 
ἐπείσθησαν καὶ προσεκληρώθησαν τῷ Παύλῳ καὶ [τῷ] Σίλᾳ, 
= ἢ ‘ 2 be Pos ε δ ε 
τῶν τε σεβομέων Ἑλλήνων πλῆθος πολὺ γυναικῶν τε 
κ ,ὔ > 5 7 ἊΨ ᾿ Ὁ a \ 
τῶν πρώτων οὐκ ὀλίγαι. Ζηλώσαντες δὲ οἱ ᾿Ιουδαΐῖοι καὶ 5 
/ ~ \ 
προσλαβόμενοι τῶν ἀγοραίων ἄνδρας τινὰς πονηροὺς καὶ 
ὀχλοποιήσαντες ἐθορύβουν τὴν πόλιν, καὶ ἐπιστάντες τῇ 
΄“ A an 
οἰκίᾳ ᾿Ιάσονος ἐζήτουν αὐτοὺς προαγαγεῖν εἰς τὸν δῆμον" 
‘ «ς ᾿) Ν > \ a 5 / / > \ 
μὴ εὑρόντες δὲ αὐτοὺς ἔσυρον ᾿Ιάσονα Kai τινας ἀδελφοὺς 6 
λυ νῷ \ 2 “ 4 € \ 9 ,ὔ 
ἐπὶ τοὺς πολιτάρχας, βοῶντες ὁτε Οἱ τὴν οἰκουμένην 
3 er , ἃ 
ἀναστατώσαντες οὗτοι καὶ ἐνθάδε πάρεισιν, ovs ὑποδέ- 7 


3 Χριστὸς Ἰησοῦς 


XVII TIPAREIS AILOZTOAQN 287 


, Ky “ 
δεκται ᾿Ιάσων: καὶ οὗτοι πάντες ἀπέναντι τῶν δογμάτων 
Καίσαρος πράσσουσι, βασιλέα ἕτερον λέγοντες εἶναι ᾿Τη- 
“ 3 ’ x A Ἱ \ Ν / > / 
8 σοῦν. ἐτάραξαν δὲ τὸν ὄχλον καὶ τοὺς πολιτάρχας ἀκούον- 
n A ~ 
9 Tas ταῦτα, καὶ λαβόντες TO ἱκανὸν παρὰ τοῦ Ἰάσονος καὶ 
a“ “ > 

10 τῶν λοιπῶν ἀπέλυσαν αὐτούς. Οἱ δὲ ἀδελφοὶ 

\ \ / “᾿ 
εὐθέως διὰ νυκτὸς ἐξέπεμψαν τόν τε Παῦλον καὶ τὸν Σίλαν 

’ \ ΄“ 
εἰς Βέροιαν, οἵτινες παραγενόμενοι εἰς τὴν συναγωγὴν τῶν 

ν ’ > ,ὔ < > , aA 

11 Ἰουδαίων amnecav: οὗτοι δὲ ἦσαν εὐγενέστεροι τῶν ev Θεσ- 

a 

σαλονίκῃ, οἵτινες ἐδέξαντο τὸν λόγον μετὰ πάσης προ- 

\ » ¢ ΄ , ‘ » 
θυμίας, [τὸ] καθ᾽ ἡμέραν ἀνακρίνοντες τὰς γραφὰς εἰ ἔχοι 

“~ “ \ 53 3 “ 
12 ταῦτα οὕτως. πολλοὶ μὲν οὖν ἐξ αὐτῶν ἐπίστευσαν, καὶ 
΄ c r ~ > Ud > ~ 

τῶν Ἑλληνίδων γυναικῶν τῶν εὐσχημόνων καὶ ἀνδρῶν 

» 3 i? ¢ Ν ad ς > Ν ~ / 

13 οὐκ ὀλίγοι. Qs δὲ ἔγνωσαν οἱ ἀπὸ THs Θεσσαλονίκης 
3 ~ σ Ν 5 “ If ’ ς \ ~ ’ 
Ιουδαῖοι ὅτι καὶ ἐν τῇ Βεροίᾳ κατηγγέλη ὑπὸ τοῦ Παύλου 
«ε “ “ > > 6 , 

ὁ λόγος τοῦ θεοῦ, ἦλθον κἀκεῖ σαλεύοντες Kal ταράσσοντες 
\ Ἂ κε 

14 τοὺς ὄχλους. εὐθέως δὲ τότε τὸν Παῦλον ἐξαπέστειλαν of 
» \ , a Sis aN \ , ς 2 Ud 
ἀδελφοὶ πορεύεσθαι ἕως ἐπὶ τὴν θάλασσαν: ὑπέμεινάν τε 

ς ΄“ , \ 

15 0 Te Σίλας καὶ ὁ Τιμόθεος ἐκεῖ. οἱ δὲ καθιστάνοντες τὸν 

Ξ / > a , \ 
Παῦλον ἤγαγον ἕως ᾿Αθηνῶν, καὶ λαβόντες ἐντολὴν πρὸς 
\ , \ \ / σ ε “ .᾽ὔ Ν 
τὸν Σίλαν καὶ τὸν Τιμόθεον ἵνα ὡς τάχιστα ἔλθωσιν πρὸς 
> 
αὐτὸν ἐξήεσαν. 
> n~ 3 , 3 \ a ΄ 

τό Ἐν δὲ ταῖς ᾿Αθήναις ἐκδεχομένου αὐτοὺς τοῦ Παύλου, 
παρωξύνετο τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ θεωροῦντος κατείδω- 

> a A > A na 

17 λὸν οὖσαν τὴν πόλιν. διελέγετο μὲν οὖν ἐν TH συναγωγῇ 

ad b] , “ la 39 ~ A 
τοῖς ᾿Ιουδαίοις καὶ τοῖς σεβομένοις καὶ ἐν TH ἀγορᾷ κατὰ 
΄“ « . \ ‘ 

18 πᾶσαν ἡμέραν πρὸς τοὺς παρατυγχάνοντας. τινὲς δὲ καὶ 

cad > las 
τῶν Emtxovpioy καὶ Στωικῶν φιλοσόφων συνέβαλλον 
2. OA , “, , ἃ , ¢ / ε 
αὐτῷ, καί τινες ἔλεγον Τί ἂν θέλοι ὁ σπερμολόγος οὗτος 
λέ ᾿ « δέ μι’; , “ \ 3 
eye; οἱ δέ Ξένων δαιμονίων δοκεῖ καταγγελεὺς εἶναι" 
vA A 3 “ \ A 3 ’ 3 , 3 
19 OTL τὸν Ιησοῦν Kal τὴν ἀνάστασιν εὐηγγελίζετο. ἐπιλα- 
, \ > a 33% \ a , γ᾿, , 
βόμενοι δὲ αὐτοῦ ἐπὶ τὸν ΓΑρειον Πάγον ἤγαγον, λέγοντες 
, = ς Cua a ΄ 
Δυνάμεθα γνῶναι τίς ἡ καινὴ αὕτη [ἡ] ὑπὸ σοῦ λαλουμένη 
ὃ ὃ , , , 3 , 3 A Ἵ \ € Riss 
20 διδαχή ; ξενίζοντα γάρ τινα εἰσφέρεις εἰς τὰς ἀκοὰς ἡμῶν 


288 TIPAZEIS AWOZTOAQN XVIT 


βουλόμεθα οὖν γνῶναι τίνα θέλει ταῦτα εἶναι. "AOnvaior 
δὲ πάντες καὶ οἱ ἐπιδημοῦντες ξένοι εἰς οὐδὲν ἕτερον ηὐ- 
καίρουν ἢ λέγειν τι ἢ ἀκούειν τι καινότερον. σταθεὶς δὲ 
Παῦλος ἐν μέσῳ τοῦ ᾿Αρείου Πάγου ἔφη “Avdpes ᾿Αθη- 
ναῖοι, κατὰ πάντα ὡς δεισιδαιμονεστέρους ὑμᾶς θεωρῶ" 
διερχόμενος γὰρ καὶ ἀναθεωρῶν τὰ σεβάσματα ὑμῶν εὗρον 
καὶ βωμὸν ἐν ᾧ ἐπεγέγραπτο ATNOQSTQ CEQ, ὃ οὖν 
ἀγνοοῦντες εὐσεβεῖτε, τοῦτο ἐγὼ καταγγέλλω ὑμῖν. ὁ 
θεὸς ὁ TIOIHCAC τὸν κόσμον Kal πάντα τὰ ἐν AYTO, 
οὗτος οὐρὰνοῦ Kal γῆς ὑπάρχων κύριος οὐκ ἐν χειρο- 
moujrots ναοῖς κατοικεῖ οὐδὲ ὑπὸ χειρῶν ἀνθρωπίνων θερα- 


πεύεται προσδεόμενός 7 αὐτὸς λιλοὴς πᾶσι ζωὴν καὶ 


πνοὴν καὶ τὰ πάντα: ἐποίησέν τε ἐξ ἑνὸς πᾶν ἔθνος ἂν- 
, r a ~ Es 
θρώπων κατοικεῖν ἐπὶ παντὸς προσώπου τῆς γῆς, ορίσας 
\ \ a PS 
προστεταγμένους καιροὺς καὶ Tas ὁροθεσίας τῆς κατοικίας 
3 “ “ N \ > »W , δος ἃς Ν 
αὐτῶν, ζητεῖν τὸν θεὸν εἰ apa γε Ψψηλαφήσειαν αὐτὸν καὶ 
wd / “ 
εὕροιεν, καί γε οὐ μακρὰν ἀπὸ ἑνὸς ἑκάστου ἡμῶν ὑπάρ- 
3 “ 4 “ ς 
χοντα. ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν, ὡς 
an Sp aay eo] x 
kai τινες τῶν καθ᾽ ‘duas' ποιητῶν εἰρήκασιν 

wn Ν ’ 

Τοῦ γὰρ καὶ γένος ἐσμέν. 

’ 3 ¢ f “ “ Ψ 3 / 
γένος οὖν ὑπάρχοντες Tov θεοῦ οὐκ ὀφείλομεν νομίζειν 
~ KX > 4 “Δ , , 4 ee / 
χρυσῷ ἢ ἀργύρῳ ἢ λίθῳ, χαράγματι τέχνης καὶ ἐνθυμήσεως 

Ἁ “ ἊΣ Ω͂ \ ‘ > / 
ἀνθρώπου, TO θεῖον εἶναι ὅμοιον. τοὺς μὲν οὖν χρόνους 
a 3 f ς Q ς \ \ “ ? 4 - 2 / 
τῆς ἀγνοίας ὑπεριδὼν ὁ θεὸς Ta viv ἀπαγγέλλει τοῖς ἀνθρώ- 
’ “ r « 
ποις πάντας πανταχοῦ μετανοεῖν, καθότι ἔστησεν ἡμέραν 
5 -“ », 4 / > / 
ἐν ἡ μέλλει κρίνειν THN OIKOYMENHN ἐν AIKAIOCYNH 
3 5 Ν Ω d ance 
ἐν ἀνδρὶ 6 ὥρισεν, πίστιν παρασχὼν πᾶσιν ἀναστήσας 


ΘΝ 3 ΄“ > , > '¢ ss 7 
αὐτὸν ἐκ νεκρῶν. ἀκούσαντες δὲ ἀνάστασιν νεκρῶν οἱ 
4 > , 3. 3 / , 
μὲν ἐχλεύαζον of δὲ εἶπαν ᾿Ακουσόμεθά σου περὶ TovTov 


\ ’ “ “- ΄ 3 ne 
καὶ πάλιν. οὕτως ὁ Παῦλος ἐξῆλθεν ἐκ μέσου αὐτῶν" 
᾿ ΝΥ ΄ ae eee ἜΣ > @ \ 
τινὲς δὲ ἄνδρες κολληθέντες αὐτῷ ἐπίστευσαν, ἐν οἷς Kat 
, ς 3 , A b > ’ ’ \ 
Διονύσιος [ὁ] ᾿Αρεοπαγίτης καὶ γυνὴ ὀνόματι Δάμαρις kat 
χὰ Ἁ > nan 
ETEPOL σὺν αὐτοῖς. 


28 ἡμᾶς 


21 


22 


23 


24 


25 


26 


27 


28 


= 
30 


31 


32 


33 
34 


XVIII IIPAS EIS ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ 289 


a ° , “ | land 3 7 
1 Mera ταῦτα χωρισθεὶς ἐκ τῶν ᾿Αθηνῶν ἦλθεν εἰς Ko- 
“ > 
2 βινθον. καὶ εὑρών τινα ᾿Ιουδαῖον ὀνόματι ᾿Ακύλαν, Ποντι- 
κὸν τῷ γένει, προσφάτως ἐληλυθότα ἀπὸ τῆς ᾿Ιταλίας καὶ 
Πρ ϑειλλὰν γυναῖκα αὐτοῦ διὰ τὸ διατεταχέναι Κλαύδιον 
χωρίζεσθαι πάντας τοὺς ᾿Ιουδαίους ἀπὸ τῆς “Ῥώμης, “pcos 
3 ῆλθεν αὐτοῖς, καὶ διὰ τὸ βμιῤτεχηον εἶναι ἔμενεν παρ’ αὐὖ- 
Ν 
τοῖς καὶ ᾿ἠργάζοντο,, ἦσαν γὰρ σκηνοποιοὶ τῇ τέχνῃ. 
, Yo a a \ a , " ΄ 
4 διελέγετο δὲ ἐν τῇ συναγωγῇ κατὰ πᾶν σάββατον, ἔπειθέν 
ς Ν ΄σ 
5 τε ᾿Ιουδαίους καὶ “Ἑλληνας. Ὡς δὲ, κατῆλθον 
“ “2 4 4 / 
ἀπὸ τῆς Μακεδονίας 6 τε Σίλας καὶ ὁ Τιμόθεος, συνείχετο 
τῷ λόγῳ ὁ Παῦλος, διαμαρτυρόμενος τοῖς ᾿Ιουδαίοις εἶναι 
6 τὸν χριστὸν Ἰησοῦν. ἀντιτασσομένων δὲ αὐτῶν καὶ βλα: 
’ 
σφημούντων ἐκτιναξάμενος τὰ ἱμάτια εἶπεν πρὸς αὐτούς 
Δ ΩΣ ε “ ΩΝ \ \ ¢ ~ A is 4 > 4. 
Τὸ αἷμα ὑμῶν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ὑμῶν" καθαρὸς ἐγὼ: ἀπὸ 
a lo Y, ’ \ “ 
τοῦ νῦν εἰς τὰ ἔθνη πορεύσομαι. καὶ μεταβὰς ἐκεῖθεν 
o 3 5. “ἢ A δ, ἃ , > , ΄ 
ἦλθεν εἰς οἰκίαν τινὸς ὀνόματι Τιτίου ᾿Ιουστου σεβομέ- 
x , ec 4 > 7 > a r 4 
vou tov θεόν, ov ἡ οἰκία ἦν συνομοροῦσα TH συναγωγῇ. 
’ ς 5 ,. 3 , las A 
8 Κρίσπος δὲ ὁ ἀβχισπιυαγωρίος ἐπίστευσεν τῷ κυρίῳ συν 
ὅλῳ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, καὶ πολλοὶ τῶν Κορινθίων ἀκούοντες 
9 ἐπίστευον καὶ ἐβαπτίζοντο. Εἶπεν δὲ ὁ κύριος ἐν νυκτὶ 
> € , n~ , 
δι opaparos το Παύλῳ ΛΛὴ φοβοΐν, ἀλλὰ λάλει καὶ μὴ 
, 3 \ la) \ 2 ee 
10 σιωπήσῃς, διότι ἐγώ ELIMI META COY καὶ οὐδεὶς ἐπιθήσεταί 
A n , ad , 
σοι τοῦ κακῶσαί oe, διότι λαός ἐστί μοι πολὺς ἐν TH πόλει 
, > / A > \ \ “ a Ud » 
τι ταύτῃ. ἊἜκάθισεν δὲ ἐνιαυτὸν καὶ μῆνας ἕξ διδάσκων ἐν 
> ΄σ NV A a 
12 αὐτοῖς τὸν λόγον τοῦ θεοῦ. Ταλλίωνος δὲ ἀνθυ- 
, δὴ “ 3 / Ud Bt. 3 tes ς 
πάτου ὄντος τῆς ᾿Αχαίας κατεπέστησαν ᾿ οἱ ᾿Ιουδαῖοι ὁμοθυ- 
| z ’ τ 53 See 5: ἐν ‘ vas , 
13 μαδὸν' τῷ Παύλῳ καὶ ἤγαγον αὐτὸν ἐπὶ τὸ βῆμα, λέγοντες 
a \ A e \ 3 ’ 
ὅτι Παρὰ τὸν νόμον ἀναπείθει οὗτος τοὺς ἀνθρωπους 
\ , “- ’ > 
14 σέβεσθαι τὸν θεόν. μέλλοντος δὲ τοῦ Παύλου ἀνοίγειν 
A , 5 ς ih \ A 3 , 3 ‘ 
TO στόμα εἰπεν ὁ Ταλλίων πρὸς τοὺς Ιουδαίους Ei Bee 
ἣν ἀδίκημά τι ἢ ῥᾳδιούργημα πονηρόν, ὦ ᾿Ιουδαϊοῖ, κατὰ 
15 λόγον ἂν ἀνεσχόμην ὑμῶν: εἰ δὲ ζητήματά ἐστιν περὶ 
, AS 9 , \ , a 
λόγου καὶ ὀνομάτων καὶ νόμου τοῦ καθ᾽ ὑμᾶς, ὄψεσθε αὐτοί" 
3 ἠργάζετο 6 ἐγὼ ἀπὸ 12 ὁμοθυμαδὸν ot ᾿Ιουδαῖοι 


U 


290 TIPAZEIZ ἈΠΟΣΤΟΛΩΝ XVIII XIX 


\ > εὖ , > , Ὧν 4 > a 
κριτὴς ἐγὼ τούτων ov βούλομαι εἶναι. καὶ ἀπήλασεν 
9 ‘ ra na , > , κ᾿ , ¥ 
αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ βήματος. ἐπιλαβόμενοι δὲ πάντες Σωσθέ- 
, “ / 
νην τὸν ἀρχισυνάγωγον ἔτυπτον ἔμπροσθεν τοῦ βήματος" 
> “ 
καὶ οὐδὲν τούτων TH Ταλλίωνι ἔμελεν. Ὃ δὲ 
΄ + , ς ᾽ὔ ς Ἁ ΄“ 3 ΄“΄ » 
Παῦλος ἔτι προσμείνας ἡμέρας ἱκανὰς τοῖς ἀδελφοῖς ἀπο- 
> n) Ἁ / \ “ 
ταξάμενος ἐξέπλει εἰς τὴν Συρίαν, καὶ σὺν αὐτῷ Πρίσκιλλα 
« 
ΝΣ , > ΄ A , 53 
καὶ AxvAas, κείραμενος ἐν Κενχρεαῖς τὴν κεφαλήν, εἶχεν 
, , ‘ » 
yap εὐχήν. κατήντησαν δὲ eis Ἔφεσον, κἀκείνους κατέ- 
> ~ αὐ, ἢ Ν 5 4 > \ Ά la 
λιπεν αὐτοῦ, αὐτὸς δὲ εἰσελθὼν eis τὴν συναγωγὴν διελέ- 
vad > “ 
ξατο τοῖς ᾿Ιουδαίοις. ἐρωτώντων δὲ αὐτῶν ἐπὶ πλείονα 


, “ > 3 , ἱλλὰ 3 / A > ‘ 
; χρόνον μειναι OUK ET EVEVOEY, a a ἀποταξάμενος Και εἰπὼν 


Πάλιν ἀνακάμψω πρὸς ὑμᾶς τοῦ θεοῦ θέλοντος ἀνήχθη 
ἀπὸ τῆς ᾿Εφέσου, καὶ κατελθὼν εἰς Καισαρίαν, ἀναβὰς 
καὶ ἀσπασάμενος τὴν ἐκκλησίαν, κατέβη εἰς ᾿Αντιόχειαν, 
Ν , , \ by hes / na 
καὶ ποιῆσας χρόνον twa ἐξῆλθεν, διερχόμενος καθεξῆς 
ἤ 
τὴν Ταλατικὴν χώραν καὶ Φρυγίαν, στηρίζων πάντας τοὺς 
, 
μαθητάς. 
las > A , 3 “ 
Ἰουδαῖος δέ τις ᾿Απολλὼς ὀνόματι, ᾿Αλεξανδρεὺς τῷ 
, eee | / 4 3 + \ “ἡ » 
γένει, ἀνὴρ λόγιος, κατήντησεν εἰς "Ἔφεσον, δυνατὸς ὧν ἐν 
“ ΄σ -π 5 A 4 i lal 
ταῖς γραφαῖς. οὗτος ἣν κατηχημένος THY ὁδὸν ᾿ τοῦ κυρίου", 
Ἀ ᾽’ὔ a ’ > / NY > “ Ἁ QA 
καὶ ζέων τῷ πνεύματι ἐλάλει καὶ ἐδίδασκεν ἀκριβῶς τὰ περὶ 
τοῦ Ἰησοῦ, ἐπιστάμενος μόνον τὸ βάπτισμα ᾿Ιωάνου. οὗτός 
[4 r “ μὴ 
τε ἤρξατο παρρησιάζεσθαι ἐν τῇ συναγωγῇ" ἀκούσαντες 
δὲ αὐτοῦ Πρίσκιλλα καὶ ᾿Ακύλας προσελάβοντο αὐτὸν καὶ 
΄“ 4 ‘ ΄σ “ 
ἀκριβέστερον αὐτῷ ἐξέθεντο τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ. βουλο- 
»" δὲ 3 “ ὃ λθ Ce 3 \ > ’ " 
μένου δὲ αὐτοῦ διελθεῖν εἰς τὴν ᾿Αχαίαν προτρεψάμενοι 
οἱ ἀδελφοὶ ἔγραψαν τοῖς μαθηταῖς ἀποδέξασθαι αὐτόν" 
A a 
Os παραγενόμενος συνεβάλετο πολὺ τοῖς πεπιστευκόσιν 
διὰ τῆς χάριτος: εὐτόνως γὰρ τοῖς ᾿Ιουδαίοις διακατηλέγ- 
Ν “ a a 
xeto δημοσίᾳ ἐπιδεικνὺς διὰ τῶν γραφῶν εἶναι τὸν χριστὸν 
9 A 3 , A > “-“ Α 9 \ 3 
Ιησοῦν. Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ τὸν ᾿Απολλὼ εἶναι 


25 Κυρίον 


τό 


18 


79 


20 


21 


22 


23 


24 


25 


26 


27 


28 


Σ 


XIX ΠΡΑΞΕῚΣ AIOZTOAQN 20% 


ev Κορίνθῳ Παῦλον διελθόντα τὰ ἀνωτερικὰ μέρη ἐλθεῖν 
2 εἰς Ἔφεσον. καὶ εὑρεῖν τινὰς μαθητάς, εἶπέν τε πρὸς αὐτούς 
Εἰ πνεῦμα ἅγιον ἐλάβετε πιστεύσαντες ; οἱ δὲ πρὸς αὐτὸν 
5 ΔΑλλ᾽ οὐδ᾽ εἰ πνεῦμα ἅγιον ἔστιν ἠκούσαμεν. Γεῖπέν te’ Eis 
τί οὖν ἐβαπτίσθητε; οἱ δὲ εἶπαν Els τὸ Ἰωάνου βάπτισμα. 
4 εἶπεν δὲ Παῦλος ᾿Ιωάνης ἐβάπτισεν. βάπτισμα μετανοίας, 
τῷ λαῷ λεγῶν εἰς τὸν ἐρχόμενον per αὐτὸν Wa πιστεύσω- 
5 σιν, τοῦτ᾽ ἔστιν εἰς τὸν ‘gous ἀκούσαντες δὲ ἐβαπτίσθη- 
6 σαν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου Ἰησοῦ" καὶ ἐπιθέντος αὐτοῖς 
τοῦ Παύλου χεῖρας ἦλθε τὸ πνεῦμα τὸ oes ἐπ᾽ αὐτούς, 
7 ἐλάλουν τε γλώσσαις καὶ ἐπροφήτευον, ἦσαν δὲ οἱ πάντες 
8 ἄνδρες, ὡσεὶ δώδεκα. Εἰσελθὼν δὲ εἰς τὴν συ- 
ναγωγὴν ἐπαρρησιάζετο ἐπὶ μῆνας τρεῖς διαλεγόμενος καὶ 
9 πείθων περὶ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ. ὡς δέ τινες ἐσκλη- 
ρύνοντο καὶ ἡπείθουν κακολογοῦντες τὴν ὁδὸν ἐνώπιον τοῦ 
πλήθους, ἀποστὰς am αὐτῶν ἀφώρισεν τοὺς μαθητάς, 
το καθ᾽ ἡμέραν Blake yoteyos ἐν τῇ ἄχθη Τυράννου. τοῦτο 
δὲ ἐγένετο ἐπὶ ἔτη δύο, ὥστε πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν 
᾿Ασίαν ἀκοῦσαι τὸν λόγον τοῦ κυρίου, Ἰουδαίους τε καὶ 
ΤΙ Ἕλληνας. Δυνάμεις τε οὐ τὰς τυχούσας ὁ θεὸς 
12 ἐποίει διὰ τῶν oe Παύλου, ὥστε καὶ ἐπὶ τοὺς ἀσθενοῦν- 
τας emia a ἀπὸ TOU χρωτὸς αὐτοῦ σουδάρια ἢ ἢ σιμικίν- 
θια καὶ ἀπαλλάσσεσθαι ἀπ᾽ αὐτῶν τὰς νόσους, τά τε πνεύ- 
13 ματα τὰ πονηρὰ ἐκπορεύεσθαι. ᾿Ἐπεχείρησαν δέ τινες καὶ 
τῶν περιερχομένων Ιουδαίων ἐξορκιστῶν ὀνομάζειν ἐ ἐπὶ τοὺς 
ἔχοντας τὰ πνεύματα τὰ πονηρὰ τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου Ἰησοῦ 
ἜΡΩΣ Ὃρκίζω ὑμᾶς τὸν Ἰησοῦν ὃν Παῦλος κηρύσσει. 
14 ἦσαν δέ τινος Σκευᾶ ᾿Ιουδαίου ἀρχιερέως ἑπτὰ υἱοὶ τοῦτο 
15 ποιοῦντες. ἀποκριθὲν δὲ τὸ mvevpe TO πονηρὸν εἶπεν av- 
τοῖς Tov [μὲν] πη σοῦ γινώσεο καὶ τὸν Παῦλον ἐπίστα- 
16 μαι, ὑμεῖς δὲ τίνες ἐστέ; καὶ ἐφαλόμενος ὁ ἄνθρωπος 
3 ὃ δὲ εἶπεν 


U 2 


292 TIPAZEIZ ΑΠΟΣΤΌΛΩΝ XIX 


> > 3 A 5 er TS A a 4 
ἐπ αὐτοὺς ἐν ᾧ ἣν TO πνεῦμα TO πονηρὸν κατακυριεύσας 
3 of ° > > “ 7 
ἀμφοτέρων ἰσχυσεν κατ᾽ αὐτῶν, ὥστε γυμνοὺς καὶ τετραυ- 
4 > a 5 ΄“ / a 
ματισμένους ἐκφυγεῖν ἐκ TOU οἴκου €keElvov. τοῦτο δὲ 
Lee's \ n > ΄ 4 Ὁ ~ 
ἐγένετο γνωστὸν πᾶσιν Ἰουδαίοις τε καὶ Ἕλλησιν τοῖς 
a \ yf A > , ὕ > δὰ , 
κατοικοῦσιν τὴν “Eqecov, καὶ ἐπέπεσεν φόβος ἐπὶ πάντας 
9 , 4 5 , 4 ey A = 
αὐθεις, > as εεμεγαλύνετο. me opepe ran κυρίου Ἰησοῦ. 
ἀναγγέλλοντες + τὰς πράξεις αὐτοὶ, κὐ ἑκευιοὶ «pepe πε- 
ρίεργα πραξάντων συνενέγκαντες τὰς βίβλους κατέκαιον 
f ’ A , \ A 3 “ 
ἐνώπιον πάντων: καὶ συνεψήφισαν τὰς τιμὰς αὐτῶν καὶ 
= 5 , 
εὗρον ἀργυρίου μυριάδας πέντε. Οὕτως κατὰ κράτος τοῦ 
κυρίου ὁ λόγος ηὔξανεν καὶ ἴσχυεν. vei ey 


ὩΣ ΔῈ ἘΠΛΗΡΩΘΗ ταῦτα, ἔθετο ὁ Παῦλος ἐν τῷ 


17 


ὶ 18 


30 


20 


2Ι1 


πνεύματι διελθὼν τὴν Μακεδονίαν καὶ ᾿Αχαίαν πορεύεσθαι ' 


εἰς Ἱεροσόλυμα, εἰπὼν ὅτι Μετὰ τὸ γενέσθαι με ἐκεῖ δεῖ 
»" A 
με καὶ Ῥώμην ἰδεῖν. ἀποστείλας δὲ εἰς τὴν Μακεδονίαν 
, a , > “ , Nah: > ae 

δύο τῶν διακονούντων αὐτῷ, Τιμόθεον καὶ "Ἔραστον, αὐτὸς 
eer : , > \ > ἢ 2 , \ 
ἐπέσχεν χρόνον eis τὴν ᾿Ασίαν. Ἐγένετο δὲ 

r , 3 3 4 r ~ 
κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον τάραχος οὐκ ὀλίγος περὶ τῆς ὁδοῦ. 

id , > ΄ > / “ Ν 
Δημήτριος γάρ τις ὀνόματι, ἀργυροκόπος, ποιῶν ναοὺς 
> ΄ 3 , , “ Fe > 9 , 
[ἀργυροῦς] “Ἀρτέμιδος παῤειχετουτοῖς «τεχνιαϑκάσονᾷ ohn 
ἐργασίαν, ovs συναθροίσας καὶ τοὺς περὶ τὰ τοιαῦτα “Pye 
Tas εἶπεν ΓΑνδρες, ἐπίστασθε ὅτι ἐκ ταύτης τῆς ἐργασίας 
ἡ εὐπορία ἡμῖν ἐστίν, καὶ θεωρεῖτε καὶ ἀκούετε ὅτι οὐ μόνον 
᾿Εφέσου ἀλλὰ σχεδὸν πάσης τῆς ᾿Ασίας ὁ Παῦλος οὗτος 
4 ἃ > , 
πείσας μετέστησεν ἱκανὸν ὄχλον, λέγων ὅτι οὐκ εἰσὶν θεοὶ 
ry — Ἔ .ὕ’ ΄ e 

οἱ διὰ χειρῶν γιψόμενοι. οὐ μόνον δὲ τοῦτο κινδυνεύει 
ἡμῖν τὸ μέρος εἰς ἀπελεγμὸν ἐλθεῖν, ἀλλὰ καὶ τὸ τῆς μεγά- 
Ans θεᾶς ᾿Αρτέμιδος ἱερὸν εἰς οὐθὲν λογισθῆναι, μέλλειν 


34 ὡς | κραζοντες 


22 


23 


25 


26 


27 


ei xx MPAZEIS ATOSTOAQN 203 


τε καὶ καθαιρεῖσθαι τῆς μεγαλειότητος αὐτῆς, ἣν ὅλη 
28 [ἡ] ᾿Ασία΄ καὶ [ἡ] οἰκουμένη σέβεται. ἀκούσαντες δὲ καὶ 
γενόμενοι πλήρεις θυμοῦ ἔκραζον λέγοντες Μεγάλη ἢ 
o9”Aprepis Ἐφεσίων. καὶ ἐπλήσθη ἡ πόλις τῆς συγχύσεως, 
ὥρμησάν τε ὁμοθυμαδὸν εἰς τὸ θέατρον συναρπάσαντες 
Ταῖον καὶ ᾿Αρίσταρχον Μακεδόνας, συνέκδήμους Παύλου. 
30 Παύλου δὲ βουλομένου εἰσελθεῖν εἰς τὸν δῆμον οὐκ εἴων 
31 αὐτὸν οἱ μαθηταί: τινὲς δὲ καὶ τῶν ᾿Ασιαρχῶν, ὄντες αὐτῷ 
φίλοι, πέμψαντες πρὸς αὐτὸν παρεκάλουν μὴ δοῦναι ἑαυ- 
5 τὸν εἰς τὸ θέατρον. ἄλλοι μὲν οὖν ἄλλο τι ἔκραζον, ἦν 
γὰρ ἡ ἐκκλησία συνκεχυμένη, καὶ οἱ πλείους οὐκ ἤδεισαν 
53 τίνος ἕνεκα συνέληλύθεισαν. ἐκ δὲ τοῦ dxAoV συνεβίβα- 
σαν ᾿Αλέξανδρον προβαλόντων αὐτὸν τῶν ᾿Ιουδαίων, ὁ δὲ 
᾿Αλέξανδρος κατασείσας τὴν χεῖρα ἤθελεν ἀπολογεῖσθαι 
34 τῷ δημῷ: Ἐς μοι δὲ ὅτι ᾿Ιουδαῖός ἐστιν φωνὴ ἐγένετο 
μία ἐκ πάντων ' ὡσεὶ ἐπὶ ὥρας δύο ᾿κραζόντων᾽ Μεγάλη 1 
35 “Apres Ἐφεσίων". καταστείλας δὲ τὸν ὄχλον ὃ γραμ- 
ματεύς φησιν “Av Opes ᾿Ἐφέσιοι, τίς yap ἐστιν ἀνθρώπων 
ὃς οὐ γινώσκει τὴν Epeotay πόλιν νεωκόρον οὖσαν τῆς 
36 peyakns ἀν τεμιδδο καὶ τοῦ διοπετοῦς ; ἀναντιρήτων οὖν 
ὄντων τούτων δέον ἐστὶν ὑμᾶς κατεσταλμένους ὑπάρχειν 
37 καὶ μῆδεν-" προπετὲς πρασσειν. ἠγάγετε γὰρ τοὺς ἄνδρας 
τούτους οὔτε ἱεροσύλους οὔτε τύχοι atrnds τὴν θεὸν 
38 ἡμῶν. εἰ μὲν οὖν Δημήτριος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ τεχνῖται 
exoucty πρός τινα λόγον, ἀγοραῖοι ἄγονται καὶ ἀνθύπατοί 
39 εἰσιν, ἐγκαλείτωσαν ἀλλήλοις. εἰ δέ τι περαιτέρω emer 
go TeiTe, ἐν TH ἐννόμῳ ἐκκλησίᾳ ἐπιλυθήσεται. καὶ γὰρ 
κινδυνεύομεν ἐγκαλεῖσθαι στάσεως ' περὶ τῆς σήμερον μη- 
δενὸς αἰτίου ὑπάρχοντος, περὶ οὗ οὐ δυνησόμεθα ἀποδοῦναι 
λόγον περὶ τῆς συστροφῆς ταύτης΄. καὶ ταῦτα εἰπὼν ἀπέ- 
λυσεν τὴν ἐκκλησίαν. 
τ Μετὰ δὲ τὸ παύσασθαι τὸν θόρυβον μεταπεμψάμενος 


34 Μεγάλη ἡ Ἄρτεμις ᾿Εφεσίων 49 1... 


204 IIPAZEIZ AIOSTOAQN ἋΣ 


ε rn Ν A \ , 3 / 
ὁ Παῦλος τοὺς μαθητὰς καὶ παρακαλέσας ἀσπασάμενος 
x \ A 
ἐξῆλθεν mopeverGat εἰς Μακεδονίαν. διελθὼν δὲ τὰ μέρη 2 
ἐκεῖνα καὶ παρακαλέσας αὐτοὺς λόγῳ πολλῷ ἦλθεν εἰς τὴν 
Ἑλλάδα, ποιήσας τε μῆνας τρεῖς γενομένης ἐπιβουλῆς 3 
αὐτῷ ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων μέλλοντι ἀνάγεσθαι εἰς τὴν Συρίαν 
ἐγένετο γνώμης τοῦ ὑποστρέφειν διὰ Μακεδονίας. συνεί- 4 
Ξ \ pier Ζε , , a 
meto δὲ αὐτῷ Σώπατρος Πύρρου Βεροιαῖος, Θεσσαλονι- 
κέων δὲ ᾿Αρίσταρχος καὶ Σέκουνδος καὶ Tatos Δερβαῖος καὶ 
3 , “- 
Τιμόθεος, ᾿Ασιανοὶ δὲ Τύχικος καὶ Τρόφιμος: οὗτοι δὲ 5 
Γ , +. y Εν 5 EN, τες a Ae U > 
προσελθόντες᾽ ἔμενον ἡμᾶς ἐν Τρῳάδι: ἡμεῖς de ἐξεπλεύσα- 6 
A A € 7 a Ser > \ , ΟΣ ὦ 
μεν μετὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἀζύμων ἀπὸ Φιλίππων, καὶ ἤλθο- 
. A Vd - @ 
μεν πρὸς αὐτοὺς εἰς τὴν Τρῳάδα ἄχρι ἡμερῶν πέντε, οὗ 
Ζ o 3 aA ΄ A“ 
διετρίψαμεν ἡμέρας ἕπτά. Ἐν δὲ τῇ μιᾷ τῶν 7 
’ 4 c aA Lie ΕΝ ς ΄ 
σαββάτων συνηγμένων ἡμῶν κλάσαι ἄρτον ὃ Παῦλος διε- 
λέγετο αὐτοῖς, μέλλων ἐξιέναι τῇ ἐπαύριον, παρέτεινέν τε 
s , , ? 53 \ Ae, ς \ 
τὸν λόγον μέχρι μεσονυκτίου ς ἦσαν δὲ λαμπάδες ἱκαναὶ 8 
3 rn ς ͵ @ > , 0 ie 
εὐλρα ὑπερῷ οὐ TEV, συνηγμένοι καθεζόμενος δέ TIS 9 
, > f =} Ἁ ΄- 
νεανίας ὀνόματι Evruxos ἐπὶ τῆς θυρίδος, καταφερόμενος 
ὕπνῳ βαθεῖ διαλεγομένου τοῦ ᾿Παύλου ἐπὶ πλεῖον, nares 
νεχθεὶο" ἀπὸ τοῦ ὕπνου ἔπεσεν ἀπὸ τοῦ τριστέγου κάτω καὶ 
ἤρθη νεκρός. καταβὰς δὲ ὁ Παῦλος ἐπέπεσεν αὐτῷ καὶ το 
σαμπτεριλαβὼν εἶπεν ‘Mi θορυβεῖσθε", ἡ γὰρ ψυχὴ αὐτοῦ 
7 
ἐν αὐτῷ ἐστίν. ἀναβὰς δὲ [καὶ] κλάσας τὸν ἄρτον καὶ τι 


-ς , x79 € ἣν τ ¢ , a» 3. os [τή 2. ΑΜ 4 
15 παμένοξος ἐφ᾽ ἱκανὸν τε ὁμιλήσας axpt avyns OvT@s/~° 


ἐξῆλθεν. ἤγαγον δὲ τὸν παῖδα ζῶντα, καὶ παρεκλήθησαν. τοῦ 
οὐ μετρίως. Ἡμεῖς δὲ “προελθόντες᾽ ἐπὶ τὸ 13° 
πλοῖον ἀνήχθημεν ἐπὶ τὴν ΓΑσσον, ἐκεῖθεν μέλλοντες ἀνα- 
λαμβάνειν τὸν ἸΤαῦλον, οὕτως γὰρ διατεταγμένος ἣν μέλ- 
λων αὐτὸς πεζεύειν. ὡς δὲ συνέβαλλεν ἡμῖν εἰς τὴν ἴΑσσον, 14 
ἀναλαβόντες αὐτὸν ἤλθομεν εἰς Μιτυλήνην, κἀκεῖθεν ἀπο- 15 
ee τῇ ἐπιούσῃ κατηντήσαμεν ἄντικρυς Χίου, τῇ 
δὲ ᾿ ἑτέρᾳ" παρεβάλομεν εἰς Σάμον, τῇ δὲ ἐχομένῃ ἤλθομεν 
εἰς Μίλητον: κεκρίκει γὰρ ὁ Παῦλος παραπλεῦσαι τὴν τὸ 


5 προελθόντες 9 Παύλου, ἐπὶ πλεῖον κατενεχθεὶς 10 μὴ θορυβεῖσθαι 


XX HPAZEIS ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ 295 


» ° ‘ , ty rn > ass , 
Εφεσον, ὅπως μὴ γένηται αὐτῷ χρονοτριβῆσαι ἐν τῇ Acta, 
» \ ’ A ae J 4 vas Ἀ € , ΄σ 
ἔσπευδεν γὰρ εἰ δυνατὸν εἴη αὐτῷ τὴν ἤμέραν τῆς πεντή- 
~ ΄, > , 
κοστῆς γενέσθαι εἰς ᾿Ιεροσόλυμα. 
> \ “ , “ 
17 Amd δὲ τῆς Μιλήτου πέμψας εἰς Ἔφεσον μετεκαλέ- 
\ a“ 
18 σατο τοὺς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας. ὡς δὲ παρεγένοντο 
\ > lad ς ΄σ > + Maas, , 
πρὸς αὐτὸν εἶπεν αὐτοῖς Ὑμεῖς ἐπίστασθε ἀπὸ πρώτης 
ς 4 > > e b ΄’ > \ > , ~ > ¢ ~ Ν 
ἡμέρας ἀφ᾽ ἧς ἐπέβην εἰς τὴν ῥσιαν πῶς μεθ᾽ ὑμῶν τὸν 
, ‘ , ~ , \ ’ 
19 πάντα χρόνον ἐγενόμην, δουλεύων τῷ κυριῷ μετὰ πασῆς 
. ’ a 6 , 
ταπεινοφροσύνης καὶ δακρύων καὶ πειρασμῶν τῶν συμβαν- 
al 6 a ς > ‘ « 
20 των μοι ἐν ταῖς ἐπιβουλαῖς τῶν Ιουδαίων: ὡς οὐδὲν υπε- 
“ “ > “" ἙΝ Ἁ 
στειλάμην τῶν συμφερόντων τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι ὑμῖν καὶ 
, c “ a , 
or διδάξαι ὑμᾶς δημοσίᾳ καὶ κατ᾽ οἴκους, διαμαρτυρόμενος 
3 , Ἁ cd Ν 2 \ ’ \ 
Ιουδαίοις. τε. καὶ Ἕλλησιν τὴν eis θεὸν μετανοίαν. kal 
, > A , CA 3 Fons \ a > \ ὃ ὃ 
oo πίστιν εἰς τὸν κύριον ἡμῶν Ιησουν. Καὶ νυν ἰδοὺ δεδε- 
, \ ~ 3 , x 2 
μένος ἐγὼ τῷ πνεύματι πορεύομαι εἰς ερουσαλὴμ, τὰ ἐν 
> . / \ n A 
23 αὐτῇ συναντήσοντα ἐμοὶ μὴ εἰδώς, πλὴν ὅτι τὸ πνεῦμα τὸ 
4 A / / ’ ’ “ Ν ‘ 
ἅγιον κατὰ πόλιν διαμαρτυρεται μοι λέγον ὅτε δεσμὰ καὶ 
, , 7 >? ᾿ \ , n \ 
o4 θλίψεις pe μένουσιν: ἀλλ οὐδενὸς λόγου ποιουμαι τὴν 
\ , a ἢ 5 \ , ‘ 
ψυχὴν τιμίαν ἐμαυτῷ ὡς Γτελειώσω᾽ τὸν δρόμον μου Kal 
Ἁ αὐ εν , a »y \ ~~. , 3 “σ΄ 
τὴν διακονίαν ἣν ἔλαβον παρὰ Tov κυρίου Ιησοῦ, διαμαρ- 
, rn aA ΄σ los 
25 τύρασθαι TO εὐαγγέλιον τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ. καὶ νῦν 
> Nee 3h aN 53 or Siew Z of \ ’ , ¢€ a 
ἰδοὺ ἐγὼ οἶδα ὅτι οὐκέτι ὄψεσθε TO πρόσωπον μοὺ ὑμεις 
, B) ε a , \ , 
26 πάντες ἐν οἷς διῆλθον κηρύσσων τὴν βασιλείαν" διότε μαρ- 
’ ς in 3 nn Ψ , 9 3 Ἁ 
τύρομαι ὑμῖν ἐν τῇ σήμερον ἡμέρᾳ ὅτι καθαρός εἰμι ἀπὸ 
“- a , nn > 
27 τοῦ αἵματος πάντων, οὐ γὰρ ὑπεστειλάμην τοῦ μὴ ἀναγ- 
28 γεῖλαι πᾶσαν τὴν βουλὴν τοῦ θεοῦ ὑμῖν. προσέχετε ἑαυ- 
- Ν Ἁ ~ , Ρ] πε ¢ “ Ἁ “ x Ὁ 
τοῖς καὶ παντὶ τῷ ποιμνίῳ, ἐν ᾧ ὑμᾶς τὸ πνεῦμα TO ἅγιον 
wy 3 4 L/ 2 “ ἴω 
ἔθετο ἐπισκόπους, ποιμαίνειν THN EKKAHCIAN TOY ΘΕΟΥῪ, 
a αν σ΄“ e ay ota 4 
09 HN TTEPIETTOINCATO δια τοῦ αἰματὸς τοῦ ἰδίου. ἐγὼ 
7} vA % λ , Ν \ af , ‘ cr 
οἶδα ὅτι εἰσελεύσονται μετὰ τὴν ἄφιξίν μου λύκοι. βαρεῖς 
. «ς val A ’ a ’ Ν 3 ς “ 3 aA 
9 εἰς ὑμᾶς μὴ φειδόμενοι τοῦ ποιμνίου, Kat ἐξ ὑμῶν [αὐτῶν] 
3 , “oy a , na 
ἀναστήσονται ἄνδρες λαλοῦντες διεστραμμένα τοῦ ἀπο- 
- \ \ 5. a a 
31 σπᾷν τοὺς μαθητὰς ὀπίσω ἑαυτῶν" διὸ γρηγορεῖτε, μνημο- 


13 προσελθόντες 15 ἑσπέρᾳ 21 Χριστόν 24 τελειώσαι 28 1... 


296 IIPAZEIZ ΑΠΟΣΤΌΛΩΝ XX XXF 


νεύοντες ὅτι τριετίαν νύκτα καὶ ἡμέραν οὐκ ἐπαυσάμην μετὰ 
δακρύων νουθετῶν ἕνα ἕκαστον. καὶ τὰ νῦν παρατίθεμαι 32 
ὑμᾶς τῷ ᾿ κυρίῳ. καὶ τῷ λόγῳ τῆς χάριτος αὐτοῦ τῷ δυναμένῳ, 
οἰκοδομῆσαι eal oud τὴν KAHPONOMION ἐν τοῖς ἡγιὰ- 
CMENOIC τῖδειν. ἀργυρίου ἢ χρυσίου ἢ ἱματισμοῦ οὐδενὸς 33 
ἐπεθύμησὰ!' αὐτοὶ γινώσκετε ὅτι ταῖς _Xpetacs μου καὶ τοῖς 34 
οὖσι per’ ἐμοῦ ὑπηρέτησαν αἱ χεῖρες αὗται. πάντα ὑπέδειξα 35 
ὑμῖν ὅτε οὕτως κοπιῶντας δεῖ ἀντιλαμβάνεσθαι τῶν ἄσθε- 
νούντων, μνημονεύειν τε τῶν λόγων τοῦ kuptou Ἰησοῦ ὅτι 
αὐτὸς εἶπεν Μακάριόν ἐστιν pny διδόναι ἢ λαμβάνειν. 
καὶ ταῦτα εἰπὼν θεὶς τὰ γόνατα αὐτοῦ σὺν πᾶσιν αὐτοῖς 36 
προσηύξατο. ἱκανὸς δὲ κλαυθμὸς ἐγένετο πάντων, καὶ 37 
ἐπιπεσόντες ἐπὶ τὸν τράχηλον τοῦ Παύλου κατεφίλουν 
αὐτόν, ὀδυνώμενοι μάλιστα ἐπὶ τῷ λόγῳ ᾧ εἰρήκει ὅτι 38 
οὐκέτι inane, TO πρόσωπον αὐτοῦ θεωρεῖν: προέπεμ- 
mov δὲ αὐτὸν εἰς τὸ πλοῖον. cr 

4 = δὲ ἐγένετο ἀναχθῆναι ᾿ἡμᾶς ἀποσπασθέντας ἀπ᾽ av- τ 
τῶν, εὐθυδρομήσαντες ἤλθομεν εἰς τὴν Κώ, τῇ δὲ ἑξῆς εἰς 
τὴν Ῥόδον, κἀκεῖθεν εἰς Ἰπάταρα' καὶ εὑρόντες πλοῖον 2 
διαπερῶν εἰς Bonen ἐπιβάντες ἀνήχθημεν. ἀναφάναντες 3 
δὲ τὴν Kum poy Kat καταλιπᾶντες αὐτὴν eveayopoy ἐπλέομεν 
εἰς Συρίαν, καὶ κατήλθομεν εἰς Τύρον, ἐκεῖσε γὰρ τὸ πλοῖον 
ἦν ἀποφορτιζόμενον τὸν γόμον. ἀνευρόντες δὲ τοὺς μαθη- 4 
τὰς ἐπεμείναμεν αὐτοῦ ἡμέρας ἑπτά, οἵτινες τῷ Παύλῳ 
ἔλεγον διὰ τοῦ πνεύματος μὴ ἐπιβαύθ εἰς ᾿ἐβδούνυβδι 
ὅτε δὲ ἐγένετο ᾿ἐξαρτίσαι ἡμᾶς" τὰς ἡμέρας, ἐξελθόντες 5 
ἐπορευόμεθα προπεμπόντων ἡμᾶς πάντων σὺν γυναιξὶ καὶ 
τέκνοις ἕως ἔξω τῆς πόλεως, καὶ θέντες τὰ γόνατα ἐπὶ 
τὸν αἰγιαλὸν προσευξάμενοι ἀπησπασάμεθα ἀλλήλους, καὶ 6 
ἐνέβημεν εἰς τὸ πλοῖον, ἐκεῖνοι δὲ ὑπέστρεψαν εἰς τὰ 
ἴδια. Ἡμεῖς δὲ τὸν πλοῦν διανύσαντες ἀπὸ γ᾽ 
Τύρου KAT HVT HO apEy eis Τιτολεμαῖδα, καὶ ἀσπασάμενοι 
τοὺς ἀδελφοὺς ἐμείναμεν ἡμέραν μίαν παρ᾽ αὐτοῖς. τῇ δὲ 8 


Py 


32 θεῷ I ἡμᾶς, ἀποσπασθέντες ἀπ᾿ αὐτῶν 


XXI MPASZ EIS AMOSTOAQN 297 


, ’ / lf 
ἐπαύριον ἐξελθόντες ἤλθαμεν εἰς Καισαρίαν, καὶ εἰσελ- 
ἢ \ κε ν “ n 
θόντες εἰς τὸν οἶκον Φιλίππου τοῦ εὐαγγελιστοῦ ὄντος ἐκ 
΄ \ 3 > 3 “ Φ 
ο τῶν ἑπτὰ ἐμείναμεν Tap αὐτῷ. τούτῳ δὲ ἦσαν θυγατέρες 
: . , , > / ς 
10 τέσσαρες παρθένοι προφητεύουσαι. Ἐπίιμενοντῶν δὲ ἡμέ- 
, a , ; Fa. na > , , 
pas πλείους κατῆλθέν τις ἀπὸ τῆς Ιουδαίας προφήτης 
Ἄν ἃ :, wv as 2 ἃ \ (SP Nis gah ‘ ’ 
τι ὀνόματι “AyaBos, καὶ ἐλθὼν πρὸς ἡμᾶς καὶ ἄρας τὴν ζωνὴην 
a / / “ \ \ a 3 
τοῦ Παύλου δήσας ἑαυτοῦ τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας εἶπεν 
, , \ “ \ Υ͂ Ἑ Ν 2», be) 4 ς 
Ῥάδε λέγει τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον Τὸν ἄνδρα ov ἐστὶν ἢ 
¢ Δ he 2 > \ «2? ~ Ν 
ζώνη αὕτη οὕτως δήσουσιν ἐν ᾿Ιερουσαλὴμ οἱ Ἰουδαῖοι καὶ 
QC ~ / ~~ 
12 παραδώσουσιν eis χεῖρας ἐθνῶν. ὡς δὲ ἠκούὐσαμὲν ταῦτα, 
" la r Ἶ $ “ > , 
παρεκαλοῦμεν ἡμεῖς τε Kal οἱ ἐντόπιοι τοῦ μὴ ἀναβαίνειν 
“Ὁ 3 , > “ , 
13 αὐτὸν εἰς Ἱερουσαλήμ. τότε ἀπεκρίθη [ὁ] Παῦλος Te 
a δὶ \ 
ποιεῖτε κλαίοντες καὶ συνθρύπτοντές μου THY καρδίαν; ἐγὼ 
\ 3 fi a 73 \ νιν. κ > 9 aN 
yap οὐ μόνον δεθῆναι ἀλλὰ καὶ ἀποθανεῖν εἰς Ἱερουσαλὴμ, 
» ¢ “ λα, Ἰώ a r a \ 
14 ἑτοίμως ἔχω ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ κυρίου ᾿ἰησοῦ. μὴ 
la ¢ sgh ΄ a Ν 
πειθομένου δὲ αὐτοῦ ἡσυχάσαμεν εἰπόντες Τοῦ κυρίου τὸ 


θέλημα γινέσθω. 


\ Ν Ar ς ? sm 5 3 ’ 3 , 
15 Mera δὲ Tas ἡμέρας TavTas ἐπισκευασαμένοι aveBaivo- 
3 3 , “ Ν A lad a“ 3 Ἁ 
16 μεν εἰς ᾿Ιεροσόλυμα" συνῆλθον δὲ καὶ τῶν μαθητῶν ἀπὸ 


« 


K , ὺν Lae ΕΝ 3 ἕ θῶ Μ ’ ’ 
αιἰσαρίας σὺν ἡμῖν, ἄγοντες παρ ᾧ ξενισθῶμεν Μνασωνι 
’ 3 , ~ / e A 
17 τινι Κυπρίῳ, ἀρχαίῳ μαθητῇ. Τενομένων δὲ ἡμῶν εἰς 
> / > 3 ὁ « lal > a Α 
1ι8 Ἱεροσόλυμα ἀσμένως ἀπεδέξαντο ἡμᾶς οἱ ἀδελφοί. τῇ OE 
3 , > , ς ΤΙ vv Ἁ (Peete A la β , 
ἐπιούσῃ εἰσήει ὁ Παῦλος σὺν ἡμῖν πρὸς Ἰάκωβον, πᾶντες 
, 3 
τὸ Te παρεγένοντο οἱ πρεσβύτεροι. καὶ ἀσπασάμενος αὐτοὺς 
3 Cn) 3 ἃ a 2 Ξε 3 [4 ς \ ) & wy 
ἐξηγεῖτο καθ᾽ ἕν ἕκαστον ὧν ἐποίησεν ὁ θεὸς ἐν τοῖς ἔθνεσιν 
\ a ,ὔ 3 ces ¢€ \ 3 , 5 7 Ν 
oo διὰ τῆς διακονίας αὐτοῦ. οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐδόξαζον τὸν 
θεόν. εἶπάν τε αὐτῷ Θεωρεῖς, ἀδελφέ, πόσα τὸ 
eov, εἶπαν τε αὐτῷ ρεῖς, ἀδελφέ, πόσαι μυριάδες 
2 = 3 A “ , , 
εἰσὶν ἐν τοῖς Ἰουδαίοις τῶν πεπιστευκότων, καὶ πάντες 
~ , 4 ς / a \ = 
ox ζηλωταὶ τοῦ νόμου ὑπάρχουσιν: κατηχήθησαν δὲ περὶ σου 
SA 3 , ᾽ὔ 3 Ἁ , \ A λυ.» 
ὅτι ἀποστασίαν διδάσκεις ἀπὸ Μωυσέως τοὺς κατὰ τὰ ἔθνη 
, > , \ 3 \ \ 
πάντας Ἰουδαίους, λέγων μὴ περιτέμνειν αὐτοὺς Ta τέκνα 
τ Ξ σι 3 ἢ 3 , 
95 μηδὲ τοῖς ἔθεσιν περιπατεῖν. τί οὖν ἐστίν; πάντως aKov- 


5 ἡμάς ἐξαρτίσαι 


298 TIPAREIS ΑΠΟΣΤΟΌΟΛΩΝ vo, oe 


¢ > , “ 3 , a 4, 
σονται ort ἐλήλυθας. τοῦτο οὖν ποίησον 6 σοι λέγομεν" 23 
oS LS le ” 4 5 \ + Cus 7 ς an 
εἰσὶν ἡμῖν ἄνδρες τέσσαρες εὐχὴν ἔχοντες ᾿ἀφ᾽ ἑαυτῶν. 
A ς , \ > “ 
τούτους παραλαβὼν ἁγνίσθητι σὺν αὐτοῖς καὶ δαπάνησον 24 
3 - U a \ t ; 
ex αὐτοῖς wa ξυρήσονται τὴν κεφαλήν, καὶ γνώσονται 
, Ψ = , Ν a Or ” > \ 
mavres OTL ὧν κατήχηνται περὶ σοῦ οὐδὲν ἔστιν, ἀλλὰ 
“ ἂν. Ἃ / \ , ΄σ 
στοιχεῖς καὶ αὐτὸς φυλάσσων τὸν νόμον. περὶ δὲ τῶν 25 
, 5) n ς ΄ fo , at 
πεπιστευκότων ἐθνῶν ἡμεῖς ᾿ἀπεστείλαμεν' κρίναντες φυ- 
, 3 \ 4 93 Ν @ A \ 
λάσσεσθαι αὐτοὺς τό τε εἰδωλόθυτον καὶ αἷμα καὶ πνικτὸν 
X , 4 ς ~ A ‘ el “ 
καὶ πορνείαν. τότε ὁ Παῦλος παραλαβὼν τοὺς ἄνδρας τῇ 26 
¢€ \ 3 “ έ δι ον \ 
ἐχομένῃ ἡμέρᾳ σὺν αὐτοῖς ἁγνισθεὶς εἰσήει εἰς τὸ ἱερόν, 
’ \ 3 , n € a WS n 
διαγγέλλων τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν HMEPAN TOY APNICMOY 
oe OF € Ν A / 3 ~ ¢ ΄ 
ἕως ov προσηνέχθη ὑπὲρ Evos ἑκάστου αὐτῶν ἡ προσφορά. 
ς QL + Ce \ ξ΄ μὲ γι eh ee 
Qs δὲ ἔμελλον ai ἑπτὰ ἡμέραι συντελεῖσθαι, of ἀπὸ 27 
΄“- > , 9 wr 4, > A 3 i ie ~ ’ 
τῆς Ασίας ᾿Ιουδαῖοι θεασάμενοι αὐτὸν ἐν τῷ ἱερῷ συνέχεον 
Δ A 3 \ 3 , > 3 2% A “ , 
πάντα τὸν ὄχλον καὶ ἐπέβαλαν ἐπ᾽ αὐτὸν Tas χεῖρας, Kpa- 28 
yf 9 - las Cees » ς 
ζοντες ἴΑνδρες ᾿Ισραηλεῖται, βοηθεῖτε: οὗτός ἐστιν 6 
wy \ “ ~ a t \ rn 
ἄνθρωπος ὁ κατὰ τοῦ λαοῦ Kal Tov νόμου καὶ τοῦ τόπου 
, , “ ’ + p ERs, 
τούτου πάντας πανταχῇ διδάσκων, ἔτι τε καὶ Ἕλληνας 
Ἂς Ν ao my / 
εἰσήγαγεν εἰς TO ἱερὸν Kal κεκοίνωκεν τὸν ἅγιον τόπον 
a 53 δ , , Q 3 ΄ 
τοῦτον. ἦσαν yap προεωρακότες Τρόφιμον τὸν ᾿Εφέσιον 29 
> lad ’ A 3 a a Re qd Cg ERG \ > , 
ἐν τῇ πόλει σὺν αὐτῷ, ὃν ἐνόμιζον ὅτι εἰς τὸ ἱερὸν εἰσήγα- 


γεν ὁ Παῦλος. ἐκινήθη τε ἡ πόλις ὅλη καὶ ἐγένετο συν- 30 


δρομὴ τοῦ λαοῦ, καὶ ἐπιλαβόμενοι τοῦ Παύλου εἷλκον 
> Ἃ », Ἐν ἐξ Ces \ 24 > , ς “ 
αὐτὸν ἔξω τοῦ ἱεροῦ, καὶ εὐθέως ἐκλείσθησαν αἱ θύραι. 
’ 5. ok 3 ΄ 4 , , an , 
Ζητούντων τε αὐτὸν ἀποκτεῖναι ἀνέβη φάσις τῷ χιλιάρχῳ 31 
~ / Ω ¢ , 3 p ARS a 3 ~ 
τῆς σπείρης ὁτι OAn συνχύννεται ᾿Ιερουσαλήμ, ὃς ἐξαυτῆς 32 
Γ ν 3 , 
παραλαβὼν στρατιώτας καὶ ἑκατοντάρχας κατέδραμεν 
ἣ \ 
ἐπ᾽ αὐτούς, οἱ δὲ ἰδόντες τὸν χιλίαρχον καὶ τοὺς στρατιώ- 
4 \ lal , 
Tas ἐπαύσαντο τύπτοντες τὸν Παῦλον. τότε ἐγγίσας ὁ 33 
a a « 
χιλίαρχος ἐπελάβετο αὐτοῦ καὶ ἐκέλευσε δεθῆναι ἁλύσεσι 
, \ 3 ’ , ” A / > , + 
δυσί, καὶ ἐπυνθάνετο τίς εἴη Kal Ti ἐστιν πεποιηκώς" ἄλλοι 34 
δὲ ἀλλ repo ἐν τῷ ὄχλῳ: μὴ δυναμένου δὲ αὐτοῦ 
ὲ Ο τι ἐπεφώνουν ἐν τῷ ὄχλῳ: μὴ δυναμένου δὲ αὐτοῦ 
δι Ἁ Ν , 2, 
γνῶναι τὸ ἀσφαλὲς διὰ τὸν θόρυβον ἐκέλευσεν ἄγεσθαι 


23 ἐφ᾽ 25 ἐπεστείλαμεν 32 λαβὼν 


XXI XXII DPAZEIS ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ 299 


To. > \ / 7 Ν » eam: re mS \ > 
35 αὐτὸν els τὴν παρεμβολήν... ὅτε δὲ ἐγένετο ἐπὶ τοὺς ava- 
, \ \ “ ΄ 
βαθμούς, συνέβη βαστάξεσθαι αὐτὸν ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν 
A 9» \ “ae ~ 
36 διὰ τὴν βίαν τοῦ ὄχλου, ἠκολούθει γὰρ τὸ πλῆθος τοῦ λαοῦ 
’ > Ὰ 3 7 , 3 , 
37 kpagovres Alp€ αὑτὸν, Μέλλων τε eloaye- 
, A ᾿ “ , ~ , 
σθαι els τὴν παρεμβολὴν 6 Παῦλος λέγει τῷ χιλιάρχῳ 
~ », “ \ e 4 F 
Εἰ ἔξεστίν μοι εἰπεῖν τι πρὸς σέ; ὁ δὲ ἔφη “Ἑλληνιστὶ 
Ὶ of > Qn 
38 γινώσκεις; οὐκ dpa σὺ εἶ ὁ Αἰγύπτιος ὁ πρὸ τούτων τῶν 
“ 3 2 > \ Ε 
ἡμερῶν ἀναστατώσας καὶ ἐξαγαγὼν εἰς τὴν ἔρημον τοὺς 
Α » a 3 4 - “ 
39 τετρακισχιλίους ἄνδρας τῶν σικαρίων ; εἶπεν δὲ ὁ Παῦλος 
Ἐγὼ ἄνθρωπος μέν εἰμι ᾿Ιουδαῖος, Ta ὺς τῆς Κιλικίας 
γὼ ἄνθρωπος μέν εἰμι “lovdatos, Tapoevs τῆς Κιλικίας, 
> Dy, rs δ / , 4 3... ἡ 4 
οὐκ ἀσήμου πόλεως πολίτης: δέομαι δέ σου, ἐπίτρεψόν μοι 
< a \ \ , r la 
go λαλῆσαι πρὸς τὸν λαόν. ἐπιτρέψαντος δὲ αὐτοῦ ὁ Παῦλος 
ς Ni Jia ~ 3 ΄ , τον r \ A " ~ 
ἑστὼς ἐπὶ τῶν ἀναβαθμῶν καθ σοι 8 τῇ χέιρὶ τῷ λαῴ, 
wits 4 XN ἴω ’ὔὕ , a δ 
πολλῆς δὲ ‘ovyns γενομένης᾽ προσεφώνησεν τῇ EBpaide 
, y 
1 διαλέκτῳ λέγων “Avdpes ἀδελφοὶ καὶ πατέρες, ἀκούσατέ 
~ ς “ ‘ χ ci 
2 mov τῆς πρὸς ὑμᾶς νυνὶ ἀπολογίας.-- ἀκούσαντες δὲ ὅτι 
“9 oh , , 5" r ΄“ , 
τῇ Ἔβραΐδι διαλέκτῳ προσεφώνει αὐτοῖς μᾶλλον παρέσχον 
c , , > ’ 3 ate oN 3 = 2 
3 ἡσυχίαν. καί φησιν- ᾿Ἐγώ εἰμι ἀνὴρ ᾿Ιουδαῖος, γεγεννημέ- 
ἐν Ταρσῷ τῆς Κιλικίας, ἀνατεθ νος δὲ ἐν τῇ πόλ 
νος ἐν Ταρσῷ τῆς Κιλικίας, ἀνατεθραμμένος δὲ ἐν τῃ πόλει 
, \ Ν / Ἢ , ,ὕ A 
ταύτῃ παρὰ τοὺς πόδας Ταμαλιήλ, πεπαιδευμένος κατὰ 
> a A Cad 
ἀκρίβειαν τοῦ πατρῴου νόμου, ζηλωτὴς ὑπάρχων τοῦ θεοῦ 
\ , ς “ a CQ 
«καθὼς πάντες ὑμεῖς ἐστὲ σήμερον, ὃς ταύτην τὴν ὁδὸν 
el 4 Ν᾿ ἡ ᾿ \ 
ἐδίωξα ἄχρι θανάτου, δεσμεύων καὶ παραδιδοὺς εἰς φυλακὰς 
SLA \ Cs x τὴ 
ς ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας, ὡς καὶ ὁ ἀρχιερεὺς papTUpEL μοι 
a“ x χω 
καὶ πᾶν τὸ πρεσβυτέριον’ παρ᾽ ὧν καὶ ἐπιστολὰς δεξάμε- 
\ \ > \ >) Q > , / 
vos πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς εἰς Δαμασκὸν emopevoyny ἄξων 
\ “ " = o 
καὶ τοὺς ἐκεῖσε ὄντας δεδεμένους εἰς ᾿Ιερουσαλὴμ wa τιμω- 
“ 3 , , , \ > , : [τ 
6 ρηθῶσιν. Ἐγένετο δέ μοι πορευομένῳ καὶ ἐγγίζοντι τῇ 
ce \ f > , > “ 3 vas 
Δαμασκῷ περὶ μεσημβρίαν ἐξαίφνης ἐκ Tov ovpavou περια- 
, “ ς \ τ ὁ ᾿- / > No ὩΣ \ 
7 στράψαι φώς ἱκανον περὶ ἐμέ, ἐπεσὰ TE εἰς TO ἔδαφος καὶ 
a+ rn 
ἤκουσα φωνῆς λεγούσης pot Σαούλ Σαούλ, τί pe διώκεις ; 
Ω ἐ ὼ δὲ 3 (θ Τί 3 Ud Ρ “oye \ 5 ἢ7 
γὼ δὲ ἀπεκρίθην is εἶ, κύριε; εἶπέν τε πρὸς ἐμέ 
3 / 3 ᾽ “ € ~ a Ἁ / € Ν Ν 
9 Ἐγώ εἶμι Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος ὃν σὺ διώκεις. οἱ δὲ συν 


40 γενομένης σιγῆς 


300 TIPAZEIS ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ  xxat 


V4 \ A ~ > , \ 4 
ἐμοὶ ὄντες TO μὲν φῶς ἐθεάσαντο τὴν δὲ φωνὴν οὐκ ἤκουσαν 
a “ , > ΄ , / , c \ , 
τοῦ λαλοῦντος μοι. εἶπον δέ Ti ποιήσω, κύριε; ὁ δὲ κύ- 
53 Υ > ‘ / vad 
plos εἶπεν πρὸς pe ᾿Αναστὰς πορεύου εἰς Δαμασκόν, κἀκεῖ 
, Ν , δὶ a 
σοι λαληθήσεται περὶ πάντων ὧν τέτακταί σοι ποιῆσαι. ὡς 
δὲ ΤᾺ Ὁ. > βλ 7 > \ a δόξ lo 4 "ἢ , 
ε οὐκ ἐνέβλεπον ἀπὸ τῆς δόξης τοῦ φωτὸς ἐκείνου, χειρα- 
/ € 4 ΄“- ͵ὔ = 
yoyoupevos ὑπὸ τῶν συνόντων μοι ἦλθον eis Δαμασκόν. 
‘Avavias δέ τις ἀνὴρ εὐλαβὴ τὰ τὸν νό αρτυρούμε- 
np ἧς κατὰ TOY νόμον, μαρτυρούμε 
OL , “ἢ ᾽ὔ 9 7 Α 
vos ὕὉπὸ πάντων τῶν κατοικούντων ᾿Ιουδαίων, ἐλθὼν πρὸς 
4 3 \ Bt ὩΣ 
ἐμὲ καὶ ἐπιστὰς εἶπέν pot Σαοὺχ ἀδελφέ, ἀνάβλεψον: 
ede | aoa a / SZ > 3, ς 
καγὼ αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἀνέβλεψα εἰς αὐτόν. ὁ δὲ εἶπεν ‘O 
\ 2? e “ ’ “- \ / c 
θεὸς TOY πατέρων ἡμῶν προεχειρίσατό σε γνῶναι TO θέλημα 


Io 


It 


3 


14 


ΩΝ, ; 4 3 ES \ δ: \ > ~ \ 3 4 a , 
αὐτοῦ καὶ ἰδεῖν τὸν δίκαιον Kal ἀκοῦσαι φωνὴν ἐκ τοῦ oTd- 


9 ~ of , wae ry , > , 
ματος αὐτοῦ, OTL ἔσῃ μάρτυς αὐτῷ πρὸς πάντας ἀνθρώπους 
e U A " lad ΄ > \ 
ὧν ἑωρακας Kal ἤκουσας, καὶ νῦν τί μέλλεις; ἀναστὰς 

See. ᾿ ς BES ’ 
βάπτισαι καὶ ἀπόλουσαι τὰς ἁμαρτίας σου ἐπικαλεσάμενος 
. oo» » δ > ΄ 7 ς δον γν, ae : 
τὸ ὄνομα αὐτοῦ. Ἐγένετο δέ μοι ὑποστρέψαντι eis Ἴερου- 
> ~ ~ > 
σαλὴμ Kal προσευχομένου μου ἐν τῷ ἱερῷ γενέσθαι pe ἐν 
a δὺς lal \ 
ἐκστάσει καὶ ἰδεῖν αὐτὸν λέγοντά pot Σπεῦσον καὶ ἔξελθε 
> , 3 > , , δ ΄ 7, 
ἐν τάχει ἐξ ᾿Ιερουσαλήμ, διότι οὐ παραδέξονταί σου μαρ- 
, \ “- 3 \ ἊΣ / > if 
τυρίαν περὶ ἐμοῦ. κἀγὼ εἶπον Κύριε, αὐτοὶ ἐπίστανται 
¢ 3.48) ἡ , Q ». \ \ \ 
oTt ἐγὼ ἤμην φυλακίζων καὶ δέρων κατὰ τὰς συναγωγὰς 
\ , 2 (ae , \ Ξε 
τοὺς πιστεύοντας ἐπὶ σέ' καὶ ὅτε ἐξεχύννετο τὸ αἷμα Στε- 
’ a / , ΚΡ yf Ά \ \ 
φάνου τοῦ μάρτυρός σου, Kal αὐτὸς ἤμην ἐφεστὼς καὶ 

“- , , ad 2 , 
συνευδοκῶν καὶ φυλάσσων τὰ ἱμάτια τῶν ἀναιρούντων 

> ’ \ S i? Τ F , Pf a. ᾽ Ἁ μ᾿ ἔθ 
αὐτὸν. καὶ εἶπεν πρός με ορεύου, ὅτι ἐγὼ εἰς ἔθνη 
“A (> ~ + > ~ 
μακρὰν ᾿ἐξαποστελῶ σε. Ηκουον δὲ αὐτοῦ 
af 4 n~ , Q 3 A 4 ‘ > Ἢ , 
ἄχρι Tovrov τοῦ λόγου καὶ ἐπῆραν τὴν φωνὴν αὐτῶν λέ- 

53 > \ ΄ ~ ΄σ 3 A lod 
yovres Αἰρε ἀπὸ τῆς γῆς τὸν τοιοῦτον, ov yap καθῆκεν 
5: κ a rad wie Tiga ᾿ 
αὐτὸν ζῇν. κραυγαζόντων τε αὐτῶν καὶ ῥιπτούντων τὰ 

«ς , \ \ ν᾿ >) L 7 ea 

ἱματια καὶ κονιορτὸν βαλλόντων eis τὸν ἀέρα ἐκέλευσεν 

ς / > , ae ἃ > \ hn 2 
ὁ χιλίαρχος εἰσάγεσθαι αὐτὸν εἰς τὴν παρεμβολήν, εἴπας 
, » πρό 5.4 ¢ 3 κ δὲ 4 9. of 
μάστιξιν ἀνετάζεσθαι αὐτὸν ἵνα ἐπιγνῷ δ ἣν αἰτίαν ov- 


3 ’ Sige as ς \ , ὦν “ Cla 
τως ἐπεφώνουν αὐτῷ. ως δὲ TT POETELVaV αὐτὸν Τοῖς μᾶσιν 


τι οὐδὲν ἔβλεπον 21 ἀποστελῶ 


15 
τό 


17 


18 


= 


20 


21 


24 


25 


ἐ 


οὐ ΔΙᾺ 
aa.  -  - °° 





XXII XXIII TIPAZ EIS ATOZSTOAQN 301 


ἜΝ Χ \ ς “a ς / ς “ δι 9. 

εἶπεν πρὸς τὸν ἑστῶτα ἑκατόνταρχον ὁ Παῦλος Ei ἀνθρω- 
vad > ’, ΄σ 

Tov Ῥωμαῖον καὶ ἀκατάκριτον ἔξεστιν ὑμῖν μαστίζεϊνς 

26 ἀκούσας δὲ ὁ ἑκατοντάρχης προσελθὼν τῷ χιλιάρχῳ ἀπήγ- 
γειλεν λέγων Τί μέλλεις ποιεῖν; ὁ γὰρ ἄνθρωπος οὗτος 

07 Pwpaids ἐστιν. προσελθὼν δὲ ὁ χιλίαρχος εἶπεν αὐτῷ 

, Xe r > ς \» / > & 

28 Λέγε μοι, σὺ Ῥωμαῖος ef; ὁ δὲ ἔφη Ναί. ἀπεκρίθη δὲ 

“ \ f 
ὁ χιλίαρχος ᾿Εγὼ πολλοῦ κεφαλαίου τὴν πολιτείαν ταύτην 
~ “, 4 
ἐκτησάμην. ὁ δὲ Παῦλος ἔφη ᾿Εγὼ δὲ καὶ γεγέννημαι. 
> , 3 2 , ae > A ς ᾽,' Sy > 
29 εὐθέως οὖν ἀπέστησαν ἀπ᾽ αὐτοῦ οἱ μέλλοντες αὐτὸν ἀνε- 
ly / ct 
τάζειν: καὶ ὁ χιλίαρχος δὲ ἐφοβήθη ἐπιγνοὺς ὅτι ‘Pwpatos 
“ δὲς ἢ 3 , 
ἐστιν καὶ ὅτι αὐτὸν ἦν Sedekos. 
a > ’ ’ ζω A , 

30 Τῇ δὲ ἐπαύριον βουλόμενος γνῶναι τὸ ἀσφαλὲς TO τί 

a ¢ ~ », / 
κατηγορεῖται ὑπὸ τῶν ᾿Ιουδαίων ἔλυσεν αὐτόν, καὶ ἐκέλευ- 

la 3 “ r 
σεν συνελθεῖν τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ πᾶν τὸ συνέδριον, καὶ 
Ἁ ‘ “ a+ 9 2 ’ 3 , 4 
1 Καταγαγὼν τὸν Παῦλον ἔστησεν εἰς αὐτούς. ἀτενίσας δὲ 
a a Pash Qe. of 9 ’ Ἁ U 

‘TlavAos τῷ συνεδρίῳ εἶπεν “Avdpes ἀδελφοί, ἐγὼ πάσῃ 
A “ “ if , ΄σ 
συνειδήσει ἀγαθῇ πεπολίτευμαι τῷ θεῷ ἄχρι ταύτης τῆς 

2 ἡμέρας. ὁ δὲ ἀρχιερεὺς ‘Avavias ἐπέταξεν τοῖς παρεστῶ- 

“ 3 A \ / “4 5 Ἁ 
3σιν αὐτῷ τύπτειν αὐτοῦ τὸ στόμα. τότε ὁ Παῦλος πρὸς 
ov 53 las 
αὐτὸν εἶπεν Τύπτειν σε μέλλει ὁ θεός, τοῖχε κεκονιαμένε" 
Ἁ / ' “- 

καὶ σὺ κάθῃ κρίνων με κατὰ τὸν νόμον, καὶ παρανομῶν κε- 
7 las > 3 

4 λεύεις με τύπτεσθαι; οἱ δὲ παρεστῶτες εἶπαν Τὸν ἀρχι- 
- A lan r ΄“΄ 3 af 

5 epea τοῦ θεοῦ λοιδορεῖς; ἔφη τε ὁ Παῦλος Οὐκ ἤδειν, 
3 , “ 3 Ἁ 3 , , 4 σ »᾿ 
ἀδελφοί, ore ἐστὶν ἀρχιερεύς: γέγραπται γὰρ ὅτι ᾿ Αρχοντὰ 

“- a > 3 an nan \ € “ 

6 TOY AAOY COY οὐκ ἐρεῖο κἀκῶς. Tvovs δὲ ὁ Παῦλος 
¢ »- ἃ 2 3 Χ , \ Me , 
ὅτι τὸ EV μέρος ἐστὶν Σαδδουκαίων τὸ δὲ ἕτερον Φαρισαίων 
- > = , 3 3 ’ > \ -/ 
ἔκραζεν ev τῷ συνεδρίῳ ᾿Ανδρες ἀδελφοί, ἐγὼ Φαρισαῖος 

\ Ν 2 7 ΄σ΄ 
εἰμι, υἱὸς Φαρισαίων: περὶ ἐλπίδος καὶ ἀναστάσεως νεκρῶν 
ΕΣ - ΡΝ G δ... 

7 κρίνομαι. τοῦτο δὲ αὐτοῦ λαλοῦντος ᾿ἐγένετο. στάσις 

“ i \ a 
τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων, καὶ ἐσχίσθη τὸ πλῆθος. 
΄“ A 5 , a» 

8 Σαδδουκαῖοι ᾿ yap λέγουσιν μὴ εἶναι ἀνάστασιν μήτε ayye- 

, “ ΄σ € A A > ’ 
λον μήτε πνεῦμα, Φαρισαῖοι δὲ ὁμολογοῦσιν τὰ ἀμφο- 

3 , 4 
gTepa. ἐγένετο δὲ κραυγὴ μεγάλη, καὶ ἀναστάντες τινές 


I τῷ συνεδρίῳ ὃ Παῦλος 6 ἐγὼ 7 εἴποντος | ἐπέπεσεν 8 μὲν 


302 TIPAZEIS AIOSTOAQN =x 


τῶν γραμματέων τοῦ μέρους τῶν Φαρισαίων διεμάχοντο 
λέγοντες Οὐδὲν κακὸν εὑρίσκομεν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ: 
εἰ δὲ πνεῦμα ἐλάλησεν αὐτῷ ἢ ayyehos—. Πολλῆς δὲ 
γινομένης στάσεως φοβηθεὶς ὁ χιλίαρχος μὴ διασπασθῇ 
ὁ Παῦλος ὑπ᾽ αὐτῶν ἐκέλευσεν τὸ στράτευμα καταβὰν 
ἁρπάσαι αὐτὸν ἐκ μέσου αὐτῶν, ἄγειν ' εἰς τὴν παρεμβο- 


’ “ Ν 3 ’ Ν 3 \ 2 “a «ς , 
Anv. Τῇ δὲ ἐπιούσῃ νυκτὶ ἐπιστὰς αὐτῳ ὁ κύριος 
53 4 c Ν ἢ 4 a 
εἶπεν Θάρσει, ὡς yap διεμαρτύρω τὰ περὶ ἐμοῦ eis Ἰερουσα- 
oS “Bed 4 “- 
λὴμ οὕτω σε δεῖ καὶ εἰς Ῥώμην μαρτυρῆσαι. Te- 


4 aN ee oe , 5 δὲν 5 σ 
νομένης ‘dé’ ἡμέρας ποιήσαντες συστροφὴν οἱ ᾿Ἰουδαῖοι 
2) , \ / “ ~ 
ἀνεθεμάτισαν ἑαυτοὺς λέγοντες. μήτε φαγεῖν μήτε πεῖν 
{ἘΣ e > , \ DA 3 4 f 
ἕως οὗ ἀποκτείνωσιν τὸν Παῦλον. ἦσαν δὲ πλείους 

/ ‘ , 
τεσσεράκοντα οἱ ταύτην THY συνωμοσίαν ποιησάμενοι" 
μ 

τᾷ / a“ > “ Ν ἊΨ , 
οἵτινες προσελθόντες τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ τοῖς πρεσβυτέ- 
3 3 > , \ \ 

pots εἶπαν ᾿Αναθέματι ἀνεθεματίσαμεν ἑαυτοὺς μηδενὸς 
“ - > , κ᾿ es = 5 

γεύσασθαι ἕως ov ἀποκτείνωμεν τὸν Παῦλον. νῦν οὖν 

Qn ΄“ ’ ~ [νὴ 
ὑμεῖς ἐμφανίσατε τῷ χιλιάρχῳ σὺν τῷ συνεδρίῳ ὅπως 

3. Ἃ > ς = ς ΄, , 
καταγάγῃ αὐτὸν eis ὑμᾶς ὡς μέλλοντας διαγινώσκειν 
Ν Α > ~ € ΄“΄ A na 
ἀκριβέστερον τὰ περὶ αὐτοῦ: ἡμεῖς δὲ πρὸ τοῦ ἐγγίσαι 
9“. ἅ σ ’ 5 lal 3 ΄“ 3 , > , A of ΕΝ 
αὐτὸν ἕτοιμοί ἐσμεν τοῦ ἀνελεῖν αὐτόν. ᾿Ακούσας δὲ ὁ υἱὸς 
κ 3 an , : \ aa 
τῆς ἀδελφῆς Παύλου τὴν ἐνέδραν παραγενόμενος καὶ 
Α \ ᾿ ate, A , 
εἰσελθὼν eis τὴν παρεμβολὴν ἀπήγγειλεν τῷ Παύλῳ. 
ς r an na 
προσκαλεσάμενος δὲ ὁ Παῦλος ἕνα τῶν ἑκατονταρχῶών 
“ἽἌ 32, \ 4, 
ἔφη Tov νεανίαν τοῦτον ἄπαγε πρὸς τὸν χιλίαρχον, ἔχει 
ω ἊΝ > \ 5 
γὰρ ἀπαγγεῖλαί τι αὐτῷ. ὁ μὲν οὖν παραλαβὼν αὐτὸν 
of A \ λί / 4 δέ a 
ἤγαγεν πρὸς Tov χιλίαρχον καί φησιν Ὃ δέσμιος Παῦλος 
"ἡ a N ie >, 3 
προσκαλεσάμενός με ἠρώτησεν τοῦτον τὸν νεανίαν aya- 
Cal 4 , y+ id λ xn , > Xr Δ δὲ 
γεῖν πρὸς σέ, ἔχοντά τι λαλῆσαί σοι. ἐπιλαβόμενος δὲ 


a 4 9 ORAL ξ δὼ ἧς κα, ΑΓ. , ᾽ ai 
THs KELPOS αὐτου O Xt tapxos Και αναχῶρήῆσας ΚΑΤ tolayv 


5 ΄ ΠΝ ΤῸ ὰ » 3 κ , oa δ 
ἐπυνθάνετο Τί ἐστιν ὃ ἔχεις ἀπαγγεῖλαί μοι; εἰπεν δὲ 
c ev > ~ » ~ 3 ~ ’ ΄“ yf 
ὅτι Οἱ Ἰουδαῖοι συνέθεντο τοῦ ἐρωτῆσαί σε ὅπως αὔριον 
\ a ζ΄ 2 Ἁ ᾽, ς , 

τὸν Παῦλον καταγάγῃς εἰς τὸ συνέδριον ws μέλλων τι 


Io 


It 


12 


13 


14 


15 


16 


10 


20 


5 , / ἂ > lal 4 3 A a 
ἀκριβέστερον πυνθάνεσθαι περὶ αὐτοῦ: συ οὖν μὴ meio OAs 2x 


Io TE I2 Te 18 νεανίσκον 


aie’ 


XXIII XXIV IIPAZEIZ AMIOZTOAQN 303 


᾽ la > / A ee 5 > “~ ᾿ ’ 
αὐτοῖς, ἐνεδρεύουσιν γὰρ αὐτὸν ἐξ αὐτῶν ἄνδρες πλείους 
eo ? / εἰ lal 
τεσσεράκοντα, οἵτινες ἀνεθεμάτισαν ἑαυτοὺς pyte φαγεῖν 
΄- e > ’ > a o 
μήτε πεῖν ἕως οὗ ἀνέλωσιν αὐτόν, Kal νῦν εἰσὶν ἕτοιμοι 
> A “ c % 
22 προσδεχόμενοι THY ἀπὸ σοῦ ἐπαγγελίαν. ὁ μὲν οὖν χιλί- 
, , r 
apyos ἀπέλυσε τὸν νεανίσκον παραγγείλας μηδενὶ ἐκλαλῆ- 
of a » , \ » \ ΄ δὴ ἊΣ 
23 σαι ὅτι ταῦτα ἐνεφάνισας πρὸς ἐμέ. Καὶ προσκαλεσάμενος 
“ “ Ss «ς / 
τινας δύο τῶν ἑκατονταρχῶν εἶπεν ἋἙτοιμάσατε στρατιώ- 
Ω ΄- ¢ a 
ras διακοσίους ὅπως πορευθῶσιν ἕως Καισαρίας, καὶ ἱππεῖς 
, / > “ 
ἑβδομήκοντα καὶ δεξιολάβους διακοσίους, ἀπὸ τρίτης @pas 
“ ,ὔ / ~ [χὰ .3 / 
24 τῆς νυκτός, κτήνη τε παραστῆσαι wa ἐπιβιβάσαντες τὸν 
vad / \ 7 Ν ς , , 

25 Παῦλον διασώσωσι πρὸς Φήλικα τὸν ἡγεμόνα, γράψας 
> \ »” \ ’ a , " 
26 ἐπιστολὴν ἔχουσαν τὸν τύπον τοῦτον Κλαύδιος Λυσίας 
A , ς ’ , , A of ~ 
a7 τῷ κρατίστῳ ἡγεμόνι Φήλικι χαίρειν. Τὸν ἄνδρα τοῦτον 

“ Ν Cal 
συλλημφθέντα ὑπὸ τῶν ᾿Ιουδαίων καὶ μέλλοντα ἀναιρεῖσθαι 
a \ Ν “ , 
ὑπ᾽ αὐτῶν ἐπιστὰς σὺν τῷ στρατεύματι ἐξειλάμην, μαθὼν 
7 a? , ’ ΄ 
28 ὅτε Ῥωμαῖός ἐστιν, βουλόμενός τε ἐπιγνῶναι τὴν αἰτίαν 
7 54 3 ; 3 ~ / 3 \ ’ὔ > nw 
dv ἣν ἐνεκάλουν αὐτῷ [κατήγαγον eis TO συνέδριον αὐτῶν ]" 
ἃ e , \ ’ ΄ rf 
29 ὃν εὗρον ἐγκαλούμενον περὶ ζητημάτων τοῦ νόμου αὐτῶν, 
A A + , “Δ “ yy “ 
30 μηδὲν δὲ ἄξιον θανάτου ἢ δεσμῶν ἔχοντα ἔγκλημα. μηνυ- 
/ ? > a > \ SL a 5 a 
θείσης δέ μοι ἐπιβουλῆς eis τὸν ἄνδρα ἔσεσθαι ἐξαυτῆς 
\ Ἁ r 
ἔπεμψα πρὸς σέ, παραγγείλας καὶ τοῖς κατηγόροις λέγειν 
\ Dy aN “ \ 53 ΄σ΄ 
31 πρὸς αὐτὸν ἐπὶ σοῦ. Οἱ μὲν οὖν στρατιῶται 
\ \ , 3 Cos) > / : \ a 
κατὰ τὸ διατεταγμένον αὐτοῖς ἀναλαβόντες τὸν Παῦλον 
a A \ 5 \ 3 , a \ 3 , 
32 ἤγαγον διὰ νυκτὸς eis τὴν ᾿Αντιπατρίδα' τῇ δὲ ἐπαύριον 
5 Ἁ ~ > \ > an 
ἐάσαντες τοὺς ἱππεῖς ἀπέρχεσθαι σὺν αὐτῷ ὑπέστρεψαν 
9. \ , Ό b>] fy > \ , 
33 εἰς THY παρεμβολήν οἵτινες εἰσελθόντες εἰς THY Καισαρίαν 
ἃ > f \ » A -“ ¢ 4 
καὶ avadovtes τὴν ἐπιστολὴν τῷ ἡγεμόνι παρέστησαν καὶ 
A A 3 “ 3 \ Ν > , 
34 τὸν Παῦλον αὐτῷ. ἀναγνοὺς δὲ καὶ ἐπερωτήσας ἐκ ποίας 
5 3 SY A , “ > \ , ’ 
35 ἐπαρχείας ἐστὶν καὶ πυθόμενος ὅτι ἀπὸ Κιλικίας Διακού- 
/ , 
σομαί σου, ἔφη, ὅταν καὶ of κατήγοροί σου παραγένωνται" 
, x , ie al ¢ , 
κελεύσας ἐν TO πραιτωρίῳ τοῦ Hp@dov φυλάσσεσθαι 
3 , 
αὐτόν. 
Ἅ Ἁ ? e , , ε 9 4 e , 
: Mera δὲ πέντε ἡμέρας κατέβη ὁ apxtepevs Avavias 


35 τῷ 


304 IIPAZEIZ ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ ee 


Ν / ~ % cs / 4 
μετὰ πρεσβυτέρων τινῶν καὶ ῥήτορος Τερτύλλου τινὸς, 


er > pa perl: / \ a Π ay Xr 
οἰτινες ενεφανισαν T®@ ηγεμονῳ κατα του αὐὔλου. ΚΛῆη- 2 


, 3 ~ EA ΄ ς ’ Ie 
θέντος δὲ [αὐτοῦ] ἤρξατο κατηγορεῖν ὁ Τέρτυλλος λέ- 
yov Πολλῆς εἰρήνης τυγχάνοντες. διὰ σοῦ καὶ διοῤῥωμάτῶν 
γινομένων τῷ ἔθνει τούτῳ διὰ τῆς σῆς προνοίας πάντῃ τε 
καὶ πανταχοῦ dmodeyopeba, κράτιστε Φῆλιξ, μετὰ πάσης 

3 , 7 \ nh ΄ 
εὐχαριστίας. ἵνα δὲ μὴ ἐπὶ πλεῖόν σε ἐνκόπτω, παρακαλώ 
3 ΄“ / ς Ca , a “ κοῖς Ἔ{Ὸν \ 
ἀκοῦσαί σε ἡμῶν συντόμως TH σῇ ἐπιεικίᾳ. εὑρόντες yap 

A lA ΄ Q “. ΄ r 
τὸν ἄνδρα τοῦτον λοιμὸν καὶ κινοῦντα στάσεις πᾶσι τοῖς 
3 / a Q \ Ἃ a 
Ἰουδαίοις τοῖς κατὰ τὴν οἰκουμένην T POTOT TERY τις τῆς 
τῶν Ναζωραίων αἱρέσεως, ὃς καὶ τὸ ἱερὸν ἐπείρασεν βεβῆξ 6 
λῶσαι, ὃν καὶ ἐκρατήσαμεν, παρ᾽ οὗ δυνήσῃ αὐτὸς ἀνα- 
κρίνας περὶ πάντων τούτων ἐπιγνῶναι ὧν ἡμεῖς κατηγοροῦ- 

3 i: 4“ δὲ \ Sie: ὃ “ , 
μεν avtov. συνεπέθεντο δὲ καὶ οἱ ᾿Ιουδαῖοι φάσκοντες 

ἧς A + > (60 ς σ΄ , 3, a 
ταῦτα οὕτως ἔχειν. ᾿Απεκρίθη τε ὁ Παῦλος νεύσαντος αὐτῷ 

γι. ¢ ’ > hs a , ἢ κε 
τοῦ ἡγεμόνος λέγειν ἊἜκ πολλῶν ἐτῶν ὄντα σε κριτὴν τῷ 

, ld A \ » “ 3 
ἔθνει τούτῳ ἐπιστάμενος͵ εὐθύμως τὰ περὶ ἐμαυτοῦ ἀπολο- 
gaa Rindapcion σου ἐπιγνῶναι, ὅτι ov πλείους εἰσίν μοι 
ἡμέραι δώδεκα ἀφ᾽ ἧς ἀνέβην προσκυνήσων εἰς Ἴερου- 
, Α 2, 5 = € ~ Cae / 
σαλήμ, καὶ οὔτε ἐν τῷ ἱερῷ εὗρόν pe πρός twa διαλεγό- 
\ 3 a sf + ΄σ ΄σ 
μενον ἢ ἐπίστασιν ποιοῦντα ὄχλου οὔτε ἐν ταῖς συναγωγαῖς 

“ A ‘ , a , 
οὔτε κατὰ τὴν πόλιν, οὐδὲ παραστῆσαι δύνανταί σοι περὶ 
Ὧν “ € lad an σ 
ὧν νυνὶ κατηγοροῦσίν μους ὁμολογῷ δὲ τοῦτο σοι OTL 

Ἁ \ [ e 1d ΄ 
κατὰ τὴν ὁδὸν ἣν λέγουσιν αἵρεσιν οὕτως ax pane τῷ πα- 
τρῴῳ θεῷ, πιστεύων πᾶσι τοῖς κατὰ τὸν aaa καὶ τοῖς 
ἐν τοῖς προφήταις γεγραμμένοις, ἐλπίδα ἔχων εἰς τὸν θεόν, ἣν 
καὶ αὐτοὶ οὗτοι προσδέχονται, ἀνάστασιν μέλλειν. ἔσεσθαι 

, 3 , > 3 “ > , 
δικαίων τε καὶ ἀδίκων: ἐν τούτῳ καὶ αὐτὸς ἀσκῶ ampoo- 
“5 \ er uhh ἢ 
κοπον συνείδησιν ἔχειν πρὸς τὸν θεὸν καὶ τοὺς ἀνθρώπους 

\ ~ lA , , > 
διὰ παντός. δι᾿ ἐτῶν δὲ πλειόνων ἐλεημοσύνας ποιήσων εἰς 

Ἁ Ud ν᾿ © Ol / 
τὸ ἔθνος μου παρεγενόμην καὶ προσφοράς, ev ais εὑρὸν με 
“ , 3 we NE, ~ > \ » r δὲ Α θ β 
ἡγνισμένον ἐν τῷ ἱερῷ, οὐ μετὰ ὄχλου οὐδὲ μετὰ θορύβου, 

Ν δὲ 2.4 a 3 , 3 - a ” 8. ὧν a - 
τινὲς δὲ ἀπὸ τῆς ᾿Ασίας ᾿Ιουδαῖοι, ovs ἔδει ἐπὶ σοῦ παρεῖναι 


3 


4 
5 


8 


Io 


11 


13 
14 


XXIV XXV TIPAZEIS ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 305 


“ , Ἅ 3 K 3 9 

20 καὶ κατηγορεῖν εἴ TL ἔχοιεν πρὸς ἐμέ,-- ἢ αὐτοὶ οὗτοι εἰπα- 

© > “ Ἃ 

or τωσαν τί εὗρον ἀδίκημα στάντος μου ἐπὶ τοῦ συνεδρίου ἢ 

a“ a - roa fed 
περὶ μιᾶς ταύτης φωνῆς ἧς ἐκέκραξα ἐν αὐτοῖς ἑστὼς ὅτι 
“ \ ς od 
Περὶ ἀναστάσεως νεκρῶν ἐγὼ κρίνομαι σήμερον ἐφ᾽ ὑμῶν. 
> > A ς od , 
oo AveBdrero δὲ αὐτοὺς ὁ Φῆλιξ, ἀκριβέστερον εἰδὼς τὰ 
Ἁ “~ € lal δὴ [2 , ς 7 ~ 
περὶ τῆς ὁδοῦ, εἴπας Ὅταν Λυσίας ὁ χιλίαρχος καταβῇ 
Ν > (ets ω 
23 διαγνώσομαι τὰ καθ᾽ ὑμᾶς: διαταξάμενος τῷ ἑκατοντάρ- 
΄ ἡ ’ 
χῃ τηρεῖσθαι αὐτὸν ἔχειν τε ἄνεσιν καὶ μηδένα κωλύειν 
“~ a € “ 3 “ 

24 τῶν ἰδίων αὐτοῦ ὑπηρετεῖν αὐτῷ. Μετὰ δὲ 
c A ς “ io 
ἡμέρας τινὰς παραγενόμενος ὁ Φῆλιξ σὺν ApovoihAy τῇ 
“ῃφτ Ν + > , , Ἁ “ \ 
ἰδίᾳ γυναικὶ οὔσῃ ᾿Ιουδαίᾳ μετεπέμψατο τὸν Παῦλον καὶ 
+ 3 “ Qn aA 

25 ἤκουσεν αὐτοῦ περὶ τῆς εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν πίστεως. δια- 
λεγομένου δὲ αὐτοῦ περὶ δικαιοσύνης καὶ ἐγκρατείας καὶ τοῦ 
κρίματος τοῦ μέλλοντος ἔμφοβος γενόμενος ὁ Φῆλιξ ἀπεκρί- 
θη Τὸ νῦν ἔχον πορεύου, καιρὸν δὲ μεταλαβὼν μετακαλέσο- 

6 , τ ΄ ἡ ek (ζων ὅ ᾽ὔ δοθή [αὐτῷ] 

26 pat σε’ ἅμα καὶ ἐλπίζων ὅτι χρήματα δοθήσεται Lavra 
«ς Ἁ “ / \ \ , 
ὑπὸ Tov Παύλου: διὸ καὶ πυκνότερον αὐτὸν μεταπεμπόμενος 

27 ὡμίλει AUTO. Aterias δὲ πληρωθείσης ἔλαβεν 
διάδοχον ὁ BAL Πόρκιον Φῆστον' θέλων τε χάριτα καταθέ- 
σθαι τοῖς ᾿Ιουδαίοις ὁ Φῆλιξ κατέλιπε τὸν Παῦλον δεδεμένον. 


΄-“" > » Ἁ ~ 
1 Φῆστος οὖν ἐπιβὰς τῇ Γἐπαρχείᾳ᾽ μετὰ τρεῖς ἡμέρας 
2 ἀνέβη εἰς Ἱεροσόλυμα ἀπὸ Καισαρίας, ἐνεφάνισάν τε QUT@ 
οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρῶτοι τῶν ᾿Ιουδαίων κατὰ τοῦ Tass, 
\ / be, 3 an ad 
3 καὶ παρεκάλουν αὐτὸν αἰτούμενοι χάριν κατ᾽ αὐτοῦ ὅπως 
,ὕ >) ΄“ 
μεταπέμψηται αὐτὸν εἰς ᾿Ιερουσαλήμ, ἐνέδραν ποιοῦντες 
> ie DES \ \ eqs ς \ a a 3 , 
4 ἀνελεῖν αὐτὸν κατὰ τὴν ὁδόν. ὁ μὲν οὖν Φῆστος ἀπεκρίθη 
»" A “ 
τηρεῖσθαι τὸν Παῦλον εἰς Καισαρίαν, ἑαυτὸν δὲ μέλλειν 
> , 3 , ς 53 » ς “ , \ 
5 ἐν τάχει ἐκπορεύεσθαι: Οἱ οὖν ἐν ὑμῖν, φησίν, δυνατοὶ 
’ la a , 
συνκαταβάντες εἴ τί ἐστιν ἐν τῷ ἀνδρὶ ἄτοπον κατηγορεί- 
> “ > ca ς 
6 τωσαν αὐτοῦ. Διατρίψας δὲ ἐν αὐτοῖς ἡμέρας 
> ’ 3 4 A , \ 3 , ΣΝ 
οὐ πλείους ὀκτὼ ἢ δέκα, καταβὰς εἰς Καισαρίαν, τῇ 
3 , , SN “ , Ἄν» A la 
ἐπαύριον καθίσας ἐπὶ τοῦ βήματος ἐκέλευσεν τὸν Παῦλον 


I ἐπαρχείῳ 


ee 
«-.. 


306 MPAZEIS AMOZTOAQN 7 XXV 


3 “ “- 
ἀχθῆναι. παραγενομένου δὲ αὐτοῦ περιέστησαν αὐτὸν ot 7 
3 4 Ee 
ἀπὸ ᾿ἸἹεροσολύμων καταβεβηκότες ᾿Ιουδαῖοι, πολλὰ καὶ 
4 a > n 
βαρέα αἰτιώματα καταφέροντες ἃ οὐκ ἴσχυον ἀποδεῖξαι, 
΄ , > ’ [ of “ A. , rn 
τοῦ Παύλου ἀπολογουμένου ὅτε OvTeE εἰς τὸν νόμον τῶν 8 
3 yf > x € A >» ᾿ > / 4 " ad 
Ιουδαίων οὔτε εἰς TO ἱερὸν οὔτε εἰς Katoapa Tt ἡμαρτον. 
ὁ Φῆστος δὲ θέχων τοῖς ᾿Ιουδαίοις χάριν καταθέσθαι ἀπο- 9 
“ 7 3 , 
κριθεὶς τῷ Παύλῳ εἶπεν Θέλεις εἰς Ιεροσόλυμα ἀναβὰς 
ἐκεῖ περὶ τούτων κριθῆναι ἐπ᾿ ἐμοῦ; εἶπεν δὲ ὁ Τεαῦλος το 
‘Ko oO Je n~ Bn K , , > ce 8 TR , 6 
τὼς ἐπὶ τοῦ βήματος Καίσαρός εἶμι, ov pe δεῖ κρίνεσθαι. 
3 , Ἕν 3... c \ \ , > / 
Ιουδαίους οὐδὲν ἠδίκηκα, ὡς Kal ov κάλλιον ἐπιγινώσκεις. 
᾿ Ν 3 >\ lod ey , , > 
εἰ μὲν οὖν ἀδικῶ καὶ ἄξιον θανάτου mémpaxa τι, οὐ παραι- τι 
τοῦμαι τὸ ἀποθανεῖν" εἰ δὲ οὐδὲν ἔστιν ὧν οὗτοι κατηγοροῦσίν 
μου, οὐδείς με δύναται αὐτοῖς χαρίσασ Gat: Καίσαρα ἐπικα- 
λοῦμαι. τότε ὁ Φῆστος συνλαλήσας μετὰ τοῦ συμβουλίου 12 
ἀπεκρίθη Καίσαρα ἐπικέκλησαι, ἐπὶ Καίσαρα πορεύσῃ. 
Ἡμερῶν δὲ τα μόρου τινῶν bi τὰ ὁ epi 13 
καὶ Βερνίκη κατήντησαν εἰς Καισαρίαν ᾿ἀσπασάμενοι᾽ τὸν 
Ῥῆστον. ὡς δὲ πλείους ἡμέρας διέτριβον ἐκεῖ, ὁ Φῆστος x4 
> , 
τῷ RS ἀνέθετο τὰ κατὰ τὸν Παῦλον λέγων rp 
τίς ἐστιν καταλελιμμένος ὑπὸ Φήλικος δέσμιος, περὶ οὗ 15 
Oe ον μου εἰς Ἰεροσόλυμα evebantordy oi ἀρχιερεῖς 
καὶ οἵ πρεσβύτεροι τῶν ᾿Ιουδαίων, αἰτούμενοι κατ᾽ αὐτοῦ 
καταδίκην' πρὸς ovs ἀπεκρίθην ὅτι οὐκ ἔστιν ἔθος Ῥω- τό 
μαίοις χαρίζεσθαί τινα ἄνθρωπον πρὶν ἢ ὁ κατ pepee 
μενος κατὰ πρόσωπον ἔχοι τοὺς κατηγόρους τόπον "re" 
ἀπολογίας λάβοι περὶ τοῦ ἐγκλήματος. συνελθόντων οὖν 17 
ἐνθάδε ἀναβολὴν μηδεμίαν ποιησάμενος τῇ ἑξῆς καθίσας 
ἐπὶ τοῦ βηματὸξ ἐκέλευσα ἀχθῆναι τὸν ἄνδρα: περὶ ov 18 
σταθέντες οἱ κατήγοροι οὐδεμίαν αἰτίαν ἔφερον ὧν ἐγὼ 
ὑπενόουν 'πονηρών. ἢ ζητήματα δέ τινα περὶ τῆς ἰδίας δεισι- τὸ 
δαιμονίας εἶχον πρὸς αὐτὸν καὶ περί τινος Ἰησοῦ τεθνηκό- 
τος, ὃν ἔφασκεν ὁ Παῦλος ζῇν. ἀπορούμενος δὲ ἐγὼ τὴν 20 
4 , , WHS 3 
περὶ τούτων ζήτησιν ἔλεγον εἰ βούλοιτο πορεύεσθαι εἰς 


13.1.1} 16 δὲ 18 πονηράν 


XXV XXVI IPAZEIS ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ 307 


a , “ ‘ 
or Ἱεροσόλυμα κἀκεῖ κρίνεσθαι περὶ τούτων, τοῦ δὲ Παύλου 
“ roe \ “ “ 
ἐπικαλεσαμένου τὴηρηθῆναι αὐτὸν εἰς τὴν τοῦ Σεβαστοῦ 
, “ o ee ’ > 
διάγνωσιν, ἐκέλευσα τηρεῖσθαι αὐτὸν ἕως οὗ ἀναπέμψω av- 
Ν \ > / \ Ἁ “ > 
22 Tov πρὸς Καίσαρα. ᾿Αγρίππας δὲ πρὸς τὸν Φῆστον “EBou- 
᾿] “ > / > ΄“ Ε 
λόμην καὶ αὐτὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀκοῦσαι. Δὔριον, φησίν, 
3 » “ “ > ΄σ 
23 ἀκούσῃ αὐτοῦ. Τῇ οὖν ἐπαύριον ἐλθόντος τοῦ 
3 / \ “ , N lon , \ 
Αγρίππα καὶ τῆς Βερνίκης pera πολλῆς φαντασίας καὶ 
> U Ν 
εἰσελθόντων εἰς τὸ ἀκροατήριον σύν te χιλιάρχοις καὶ 
3 “ > 4 ~ 
ἀνδράσιν τοῖς Kat ἐξοχὴν τῆς πόλεως Kal κελεύσαντος τοῦ 
’ , c “ “ 
24 Φήστου ἤχθη ὁ Παῦλος. καί φησιν ὁ Photos ᾿Αγρίππα 
“ ’ van Yi ΄σ 
βασιλεῦ καὶ πάντες οἱ συνπαρόντες ἡμῖν ἄνδρες, θεωρεῖτε 
a \ 2. Ὁ \ a ς΄ 2 , ro? at 
τοῦτον περὶ οὗ ἅπαν τὸ πλῆθος τῶν ᾿Ιουδαίων ἐνέτυχέν. μοι 
~ > 4 \ 3 r \ ΄σ Sey “ 
ἔν τε ᾿Ιεροσολύμοις καὶ ἐνθάδε, βοῶντες μὴ δεῖν αὐτὸν ζῇν 
, > \ \ , \ > . 3 A , 
os μηκέτι. ἐγὼ δὲ κατελαβόμην μηδὲν ἄξιον αὐτὸν θανάτου 
3 “ \ 
πεπραχέναι, αὐτοῦ δὲ τούτου ἐπικαλεσαμένου τὸν Σεβαστὸν 
εξ , Ξ \ Ξε 9 φ λέ iy a , 
26 ἔκρινα πέμπειν. περὶ οὗ ἀσφαλές τι γράψαι τῷ κυρίῳ 
3 a \ , δ ΟΝ 3 3 ς lon \ , SN 
οὐκ ἔχω: διὸ προήγαγον αὐτὸν ἐφ᾽ ὑμῶν καὶ μάλιστα ἐπὶ 
aA “ vi wn 3 » 
σοῦ, βασιλεῦ ᾿Αγρίππα, ὅπως τῆς ἀνακρίσεως γενομένης 
A , / , a ΄ ΄ 
27 σχῶ τί γράψω: ἄλογον γάρ μοι δοκεῖ πέμποντα δέσμιον 
\ \ > “ ~ > \ 
1 μὴ καὶ Tas κατ᾽ αὐτοῦ αἰτίας σημᾶναι. ᾿Αγρίππας δὲ πρὸς 
5 N r » la 7 an 
τὸν Παῦλον ἔφη ᾿Ἐπιτρέπεταί σοι ᾿ ὑπὲρ σεαυτοῦ λέγειν. 
, ¢ io > , \ “ 3 ~ Ν , 
2 τότε ὃ Παῦλος ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἀπελογεῖτο Tlept mav- 
Ὁ 2 a Cher AN 3 , ay) / 
των ὧν ἐγκαλοῦμαι ὑπὸ ᾿Ιουδαίων, βασιλεῦ Αγρίππα, 
7 Ν , A / > 
ἥγημαι ἐμαυτὸν μακάριον ἐπὶ σοῦ μέλλων σήμερον ἀπολο- 
“ ’ 7 , ~ \ 
3 γεῖσθαι, μάλιστα γνώστην ὄντα σε πάντων τῶν κατὰ 
Φ , > ~ \ / \ , , 
Ιουδαίους ἐθῶν τε καὶ ζητημάτων: διὸ δέομαι μακροθύμως 
a \ 3. > 
4 ἀκοῦσαί pov. Τὴν μὲν οὖν βίωσίν μου ἐκ νεότητος τὴν 
a 4 ~ ΄ > 
amr ἀρχῆς γενομένην ἐν τῷ ἔθνει μου ἔν τε ᾿Ιεροσολύμοις 
ld “ , Ey] 
ς ἴσασι πάντες Ιουδαῖοι, προγινώσκοντές pe ἄνωθεν, ἐὰν 
- A A > Ω “ 
θέλωσι μαρτυρεῖν, ὅτι κατὰ τὴν ἀκριβεστάτην αἵρεσιν τῆς 
ς la / yy “ \ ὩΣ Li 3 , 
6 ἡμετέρας θρησκείας ἔζησα Φαρισαῖος. καὶ viv ἐπ᾽ ἐλπίδι 
lot > tg “ ς Ν 
τῆς εἰς τοὺς πατέρας ἡμῶν ἐπαγγελίας γενομένης υπὸ 
r ; a , 3 ἃ Ν , ς “ 
τοῦ θεοῦ ἕστηκα κρινόμενος, εἰς ἣν τὸ δωδεκάφυλον ἡμῶν 


? , 2) Ν 
24 ενετυχὸν I περὶ 


x 2 


208 TIPAZEIS AIOZTOAQN XXVI 


5 ἀρ] , ’ \ coy ἃ a , i 
ἐν ἐκτενείᾳ νύκτα καὶ ἡμέραν λατρεῦον ἐλπίζει ᾿ καταν- 
A =] . *# ’ / 2 a tee Na? , 
τῆσαι"" περὶ ἧς ἐλπίδος ἐγκαλοῦμαι ὑπὸ ᾿Ιουδαίων, βασι- 
΄ / n 
Ned: τί ἄπιστον κρίνεται παρ᾽ ὑμῖν εἰ ὁ θεὸς νεκροὺς 
> A A 3 yy 3 lad \ 4 yf 
ἐγείρει; Ἐγὼ μὲν οὖν ἔδοξα ἐβμυτῷ προσ om 
Ἰησοῦ τοῦ Ναζωραίου δεῖν νεαρὰ: sph πρᾶξαι: ὃ καὶ 
ἐποίησα ἐν ᾿Ιεροσολύμοις, καὶ "πολλούς τε' τῶν ἁγίων ἐγὼ 
la \ “ 
ἐν φυλακαῖς κατέκλεισα τὴν παρὰ τῶν ἀρχιερέων ἐξουσίαν 
λαβών, ἀναιρουμένων τε αὐτῶν κατήνεγκα Ψῆφον, καὶ 
sy la 
κατὰ πάσας τὰς συναγωγὰς πολλάκις τιμωρῶν αὐτοὺς 
ἠνάγκαζον βλασφημεῖν, περισσῶς τε ἐμμαινόμενος αὐτοῖς 
ἐδίωκον ἕως καὶ εἰς τὰς ἔξω πόλεις. Ἔν οἷς πορευόμενος 
: A 
eis τὴν Δαμασκὸν per ἐξουσίας καὶ ἐπιτροπῆς τῆς τῶν 
3 ς , / Q ἃ .οὡλ > a 
ἀρχιερέων ἡμέρας μέσης κατὰ τὴν ὁδὸν etdov, βασιλεῦ, 
> , Cine A ἈΝ , ~ Wr / 
οὐρανόθεν ὑπὲρ τὴν λαμπρότητα τοῦ ἡλίου περιλάμψαν με 
φῶς καὶ τοὺς σὺν ἐμοὶ πορευομένους" πάντων τε καταπε- 
“ wn of \ 
σόντων ἡμῶν εἰς τὴν γῆν ἤκουσα φωνὴν λέγουσαν πρός 
n ofe ’ 
pe τῇ Ἔβραϊδι διαλέκτῳ Σαούλ Σαούλ, τί με διώκεις ; 
, \ ? , Ἄγ ἃ \ a , Δὰ 
σκληρόν σοι πρὸς κέντρα λακτίζειν. ἐγὼ δὲ εἶπα Τὶς εἰ, 
’ ε Ν , 2) > , > > νι ἃ αἰνὰ, MS , 
κύριε; ὁ δὲ κύριος εἶπεν Ey@ εἰμι Inoovs ὃν ov διώκεις" 
> \ 5... ἢ \ na 3 A \ / 3 “ 
ἀλλὰ ἀνάστηθι καὶ οτῆθι ἐπὶ Toye TIOAAC ΟΣ εἰς τοῦτο 
γὰρ ὦφθην σοι, προχειρίσασθαί σε ὑπηρέτην καὶ μάρτυρα ὧν 
τε εἶδές με ὧν τε ὀφθήσομαί σοι, ἐξαιρούμενός CE ἐκ 
τοῦ λαοῦ καὶ ἐκ τῶν ἐθνῶν, εἰς OYC ἐγὼ ἁποοτέλλω 
ce ἀνοῖζαι CHOAAMOYC αὐτῶν, τοῦ ἐπιστρέψαι ἀττὸ CKO- 
n las “ “ \ , 
Toye εἰς φῶς καὶ τῆς ἐξουσίας τοῦ Σατανᾶ ἐπὶ τὸν θεόν, 
΄“ ἴω 3 4 27 ¢ a Q lat » “ 
τοῦ λαβεῖν αὐτοὺς esti ἁμαρτιῶν καὶ κλῆρον ἐν τοῖς 
[ aN fom ey) , 
ἡ τασμενοὶς πίστει τῇ εἰς ἐμέ. Ober, βασι ev Αγρίππα, 
οὐκ ἐγενόμην ἀπειθὴς a οὐρανίῳ ὀπτασίᾳ, ἀλλὰ τοῖς ἐν 
Δαμασκῷ πρῶτόν τε καὶ Ἰεροσολύμοις, πᾶσάν τε τὴν χώ- 
ραν τῆς ᾿Ιουδαίας, καὶ τοῖς ἔθνεσιν ἀπήγγελλον pleravoety 
\ 
Kal ἐπιστρέφειν ἐπὶ τὸν θεόν, ἄξια τῆς μετανοίας ἐμγὰ 
mparoovras. ἕνεκα τούτων pe lovdator συλλαβόμενοι ἐν 


᾿ τῷ ἱερῷ ἐπειρῶντο διαχειρίσασθαι. ἐπικουρίας οὖν τυχὼν 


7 καταντήσειν 10 πολλοὺς 


Io 


It 


12 


13 


14 


15 


16 


Ἐ7 


18 


20 


22 


XXVI XXVII HPAZEIS ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ 309 


nw a“ » ΝΜ a e , , “ 
τῆς ἀπὸ τοῦ θεοῦ ἄχρι τῆς ἡμέρας ταύτης ἐστηκὰ μαρτυρό- 
΄-“ fa es 
μενος μικρῷ τε Kal μεγάλῳ, οὐδὲν ἐκτὸς λέγων ὧν τε οἱ προ- 
a ’ / “ 
23 φῆται ἐλάλησαν μελλόντων γίνεσθαι καὶ Μωυσῆς, εἰ παθη- 
“ > > lal an 
τὸς ὁ χριστύς, εἰ πρῶτος ἐξ ἀναστάσεως νεκρῶν φώς μέλλει 
24 καταγγέλλειν τῷ τε λαῷ καὶ τοῖς ἔθνεσιν. Ταῦ- 
\ 3 on 3 , « “ / “ a 
ra δὲ αὐτοῦ ἀπολογουμένου ὁ Φῆστος μεγάλῃ τῇ φωνῇ φη- 
, ? ΤᾺ ἃ ’ , τὶ he 
civ Maivy, Παῦλε: τὰ πολλά σε γράμματα εἰς μανίαν 
, ς Ν Low > , , / 
25 περιτρέπε. ὁ δὲ Παῦλος Ov μαίνομαι, φησίν, κράτιστε 
[οὶ 3 Q > , ς 
Φῆστε, ἀλλὰ ἀληθείας καὶ σωφροσύνης ῥήματα ἀποφθέγ- 
4 5) X is a 
26 γομαι. ἐπίσταται yap περὶ TOUT@Y ὁ βασιλεύς, πρὸς ov" 
ἢ a , q NT , > 
παρρησιαζόμενος λαλῶ: λανθάνειν γὰρ αὐτὸν τούτων οὐ 
3 , 3 , ’ὔ “ 
πείθομαι οὐθέν, οὐ γάρ ἐστιν ἐν γωνίᾳ πεπραγμένον τοῦτο. 
“ 3 a > ¢ 
27 πιστεύεις, βασιλεῦ ᾿Αγρίππα, τοῖς προφήταις ; οἶδα ὅτι 
ς 3 Ἁ \ “ 
.8 πιστεύει. ὁ δὲ ᾿Αγρίππας πρὸς τὸν Παῦλον Ἔν ὀλίγῳ 
as \ ἊΝ 7 “ 7 
og “pe πείθεις Χριστιανὸν ποιῆσαι΄. ὁ δὲ Παῦλος Εὐξαίμην 
xv Led a \ 3 3 he \ 3 / > ’ Α 
ἂν τῷ θεῷ καὶ ἐν ὀλίγῳ καὶ ἐν μεγάλῳ οὐ μόνον σε 
> A 7 A : , \ τ" 2 a , , 
ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ἀκούοντάς μου σήμερον γενέσθαι 
“ 4 A ~ ’ 
τοιούτους ὁποῖος καὶ ἐγώ εἶμι παρεκτὸς τῶν δεσμῶν του- 
3 , ς Ἁ Ν ς ς AY Ge 
30 TOY. Avéotn τε. ὃ βασιλεὺς Kal ὁ ἡγεμὼν ἡ 
’ \ ’ ΄σ ’ 
ax Te Βερνίκη καὶ οἱ συνκαθήμενοι αὐτοῖς, καὶ ἀναχωρῆσαν- 
A > ’ , vA > , 
res ἐλάλουν πρὸς ἀλλήλους λέγοντες OTL Οὐδὲν θανάτου 
x‘ “ fee =| 7 ς wy - 3 , 
3. ἢ δεσμῶν ᾿ἄξιον᾽ πράσσει ὁ ἄνθρωπος οὗτος. Αγρίππας 
al , ΕΣ 3 ε , 
δὲ τῴ Φήστῳ ἔφη ᾿Απολελύσθαι ἐδύνατο ὁ ἄνθρωπος 
οὗτος εἰ μὴ ἐπεκέκλητο Καίσαρα. 


: ‘Qs δὲ ἐκρίθη τοῦ ἀποπλεῖν ἡμᾶς εἰς τὴν ᾿Ἰταλίαν, 
f , = , Cy , 

παρεδίδουν τόν τε Παῦλον καὶ Twas ἐετέρους δεσμώτας 

2 ἑκατοντάρχῃ ὀνόματι ᾿Ιουλίῳ σπείρης Σεβαστῆς. ἐπιβαν- 

ἢ ς fk r 3 A \ 

τες δὲ πλοίῳ ᾿Αδραμυντηνῷ μέλλοντι πλεῖν εἰς τοὺς κατὰ 


A > , Ud > / + Q elas , ᾿ 
τὴν Ασιαν τοπους ἀνήχθημεν, ὄντος συν nity Ἀριστάρχου 


Ό 


Μακεδόνος Θεσσαλονικέως: τῇ τε ἑτέρᾳ κατήχθημεν εἰς 
σι / (3 ae , a , / 
Σιδῶνα, φιλανθρώπως τε ὁ ᾿Ιούλιος τῷ Παύλῳ χρησάμενος 
YY 4 \ A , 5 / o 
ἐπέτρεψεν πρὸς τοὺς φίλους πορευθέντι ἐπιμελείας τυχεῖν. 


26 καὶ | αὐτὸν τι 28 1... 31 ἀξιόν τι 


ae ae 


310 MPAZEIS AIOSTOAQN XXVII 


ΟῚ ΄σ 3 , € / Α , \ nn 

κἀκεῖθεν ἀναχθέντες ὑπεπλεύσαμεν τὴν Κύπρον διὰ τὸ 
‘ > oO 5 , , Le A 

τοὺς ἀνέμους εἶναι ἐναντίους, TO τε πέλαγος TO κατὰ τὴν 


Κιλικίαν καὶ Παμφυλίαν διαπλεύσαντες κατήλθαμεν εἰς 


, “A ig > Co ς \ ς ς , ~ 
Μύρρα τῆς Λυκίας. Κακεῖ evpov ὁ ἑκατοντάρχης πλοῖον 
A 4 la 
᾿Αλεξανδρινὸν πλέον εἰς τὴν ᾿Ιταλίαν ἐνεβίβασεν ἡμᾶς eis 
bie 
> , > “ ig , σ΄ 
αὐτό. ἐν ἱκαναῖς δὲ ἡμέραις βραδυπλοοῦντες καὶ μόλις 
’ \ 2 a“ ΄σ ΄“ 
γενόμενοι κατὰ τὴν Κνίδον, μὴ προσεῶντος ἡμᾶς τοῦ ἀνέ- 
, MM 
μου, ὑπεπλεύσαμεν τὴν Κρήτην κατὰ Zadpdynyv, μόλις τε 
, \ yf 
παραλεγόμενοι αὐτὴν ἤλθομεν εἰς τόπον τινὰ καλούμενον 
Καλοὺς Λιμένας, ᾧ ἐγγὺς ἦν πόλις Λασέα. Ἵκα- 
“ δὲ ,ὔ ὃ ’ \ ὄ HO 3 λ > 
νοῦ δὲ χρόνου διαγενομένου καὶ ὄντος ἤδη ἐπισφαλοῦς 
a“ λ 5) \ \ \ \ , Ἰὃ λ x θέ 
τοῦ πλοὸς διὰ τὸ καὶ τὴν νηστείαν ἤδη παρεληλυθέναι, 
~ lol 7 ~~ 4 
παρήνει ὁ Παῦλος λέγων αὐτοῖς “Avdpes, θεωρῶ ὅτι μετὰ 
“ 3 ἤ “- 
ὕβρεως καὶ πολλῆς ζημίας οὐ μόνον τοῦ φορτίου καὶ 





5 


6 


7 Eee : . 





8 


Io 


τοῦ πλοίου ἀλλὰ Kal Tov ψυχῶν ἡμῶν μέλλειν ἔσεσθαι. 


τὸν πλοῦν ὁ δὲ ἑκατοντάρχης τῷ κυβερνήτη καὶ τῷ 
, i FANS Ts iss! ; 
, ~ 3 , ΄σ΄ι' ς νι 2 
ναυκλήρῳ μᾶλλον ἐπείθετο aan ae Taviov ΛΕΜΏΜΟΡΕΣ 
> Ν “ 
ἀνευθέτου δὲ τοῦ λιμένος ὑπάρχοντος πρὸς παραχειμασίαν 
A ᾿ a “ Bl , 
οἱ πλείονες ἔθεντο βουλὴν ἀναχθῆναι ἐκεῖθεν, εἴ πως Ov- 
Ψ 
ναιντο καταντήσαντες εἰς Φοίνικα παραχειμάσαι, λιμένα 
“ “ , ΄“ € 
τῆς Κρήτης βλέποντα κατὰ λίβα καὶ κατὰ χῶρον. Yro- 
oe 
πνεύσαντος δὲ νότου δόξαντες τῆς προθέσεως κεκρατηκέναι 
> 3 3 \ 
ἄραντες ὦσσον παρελέγοντο τὴν Κρήτην. pet ov πολὺ 
\ + 3 5. κ y+ \ ¢ , 
δὲ ἔβαλεν κατ᾽ αὐτῆς ἄνεμος τυφωνικὸς ὁ καλούμενος 
3 is , \ ~ , \ Ν , 
ἙΕὐρακύλων: συναρπασθέντος δὲ τοῦ πλοίου καὶ μὴ δυναμέ- 
νου ἀντοφθαλμεῖν TO ἀνέμῳ ἐπιδόντες ἐφερόμεθα. νησίον 
μεῖν τῷ ἀνέμᾳ ρόμεθα. νη 
᾽ὔ’ € c Ὺ , ὙΖ. me] / , 
δέ τι ὑποδραμόντες καλούμενον Kavda ἰσχύσαμεν μόλις 
“ _f / ‘A la / 
περικρατεῖς γενέσθαι τῆς σκάφης, ἣν ἄραντες βοηθείαις 
“ a ld Ἁ Ἁ 
ἐχρῶντο ὑποζωννύντες τὸ πλοῖον: φοβούμενοί τε μὴ εἰς τὴν 
\ lo 7 
Σύρτιν ἐκπέσωσιν, χαλάσαντες TO σκεῦος, οὕτως ἐφέροντο. 
“ Ν a ς toy Lon CfA εἶ εὖ 5 ~ 
σφοδρῶς δὲ χειμαζομένων ἡμῶν τῇ ἑξῆς ἐκβολὴν ἐποιοῦντο, 
~ 4 A , 
καὶ τῇ τρίτῃ αὐτόχειρες THY σκευὴν τοῦ πλοίου ἔριψαν. 


It 


18 
19 


3 
μήτε δὲ ἡλίου μήτε ἄστρων ἐπιφαινόντων ἐπὶ πλείονας 20 


XXVII TIPAZ HIS ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 211 


΄σ » > , A 
ἡμέρας, χειμῶνός TE οὐκ ὀλίγου ἐπικειμένου, λοιπὸν περιῃ- 
΄. » \ ~~ .- (. ς nm ΄ ᾽ lA 

21 ρεῖτο ἐλπὶς πᾶσα τοῦ σώζεσθαι ἡμᾶς. Πολλῆς τε ἀσιτίας 

ς “ 5 o > 
ὑπαρχούσης τότε σταθεὶς ὁ Παῦλος ἐν μέσῳ αὐτῶν εἶπεν 
» , > wy ὃ θ / , A > U θ 
Εδει μέν, ὦ ἄνδρες, πειθαρχήσαντάς μοι μὴ ἀνάγεσθαι 
ὌΝ “ / “ ,ὔ \ ¢ , \ 
ἀπὸ τῆς Κρήτης κερδῆσαί te τὴν ὕβριν ταύτην καὶ THY 
, 4 hee “ a val ‘ 
22 ζημίαν. καὶ Ta νῦν παραινῶ ὑμᾶς εὐθυμεῖν, ἀποβολὴ γὰρ 
΄“ > / » 2 ς “ Ν ὮΝ , , 

23 Ψυχῆς οὐδεμία ἔσται ἐξ ὑμῶν πλὴν Tov πλοίου: παρέστη 
γάρ μοι ταύτῃ τῇ νυκτὶ τοῦ θεοῦ οὗ εἰμί, ᾧ καὶ λατρεύω, 
li ᾽ὔ \ lal ΄σ a 

24 ἄγγελος λέγων Μὴ φοβοῦ, Παῦλε- Καίσαρί σε δεῖ παρα- 

a \ \ , , ¢ 
στῆναι, καὶ ἰδοὺ κεχάρισταί σοι ὁ θεὸς πάντας τοὺς πλέον- 
A ~ \ > 6 f δι , a “- 
os τας μετὰ σοῦ. διὸ εὐθυμεῖτε, avdpes’ πιστεύω γὰρ τῷ θεῷ 
is “ + - ἃ ’ , , 2 ee 
26 OTL οὕτως ἔσται καθ᾽ ὃν τρόπον λελάληται μοι. εἰς νῆσον 
a ς QC » 
27) δέ τινα δεῖ ἡμᾶς ἐκπεσεῖν. Ὡς δὲ τεσσαρεσκαι- 
δεκάτη νὺξ ἐγένετο διαφερομέ ἡμῶν ἐν τῷ ᾿Αδρίᾳ, κατὰ 
η γενετρὴ διμφμεβθίρενμον I ONE Ar Bicy pia 
, “ a“ ,ὕ ca 
μέσον τῆς νυκτὸς ὑπενόουν οἱ ναῦται προσάγειν τινὰ αὐτοις 
, Ν , eet 3 3 \ / \ A 
28 χώραν. καὶ βολίσαντες εὗρον ὀργυιὰς εἴκοσι, βραχὺ δὲ 
, \ τῷ iQ 5 Ν 
διαστήσαντες καὶ πάλιν βολίσαντες εὗρον ὀργυιὰς δεκα- 
5 , , , \ a > 
29 πέντε᾽ φοβούμενοί τε μή που κατὰ τραχεῖς τόπους ἐκπέ- 
3 4 ε > , , 
σωμεν ἐκ πρύμνης ῥίψαντες ἀγκύρας τέσσαρας ηὔχοντο 
«ς ’ , ΄σ ΄ a ~ 3 
30 ἡμέραν γενέσθαι. Τῶν δὲ ναυτῶν ζητούντων φυγεῖν ἐκ 
“~ , ΝΥ , A , 5 \ / 
τοῦ πλοίου καὶ χαλασάντων τὴν σκάφην eis τὴν θάλασσαν 
, e > ’ 39 , 
προφάσει ὡς ἐκ πρῴρης ἀγκύρας μελλόντων ἐκτείνειν, 
ἊΣ ς ἴω ζω ΄σ , 

31 εἶπεν ὁ Παῦλος τῷ ἑκατοντάρχῃ καὶ τοῖς στρατιώταις 
3 A A - ’ » “ ,ὔ ς wn aA 3 
Ἐὰν μὴ οὗτοι μείνωσιν ἐν τῷ πλοίῳ, ὑμεῖς σωθῆναι ov 

, / > “ \ / “πὲ 

32 δύνασθε. τότε ἀπέκοψαν οἱ στρατιῶται τὰ σχοινία τῆς 

“ oy “ < ς 

33 σκάφης καὶ εἴασαν αὐτὴν ἐκπεσεῖν. Αχρι δὲ οὗ ἡμέρα 
lj ξ »“» ec 
ἤμελλεν γίνεσθαι παρεκάλει ὁ Παῦλος ἅπαντας μεταλα- 

΄σ΄ los , « 
βεῖν τροφῆς λέγων Τεσσαρεσκαιδεκάτην σήμερον ἡμέραν 
n >» r Ν , 
προσδοκῶντες ἄσιτοι διατελεῖτε, μηθὲν προσλαβομενοι" 
A A ς ΄σ an ~ lan \ A 

34 διὸ παρακαλῶ ὑμᾶς μεταλαβεῖν τροφῆς, τοῦτο yap πρὸς 
“ ε , 2 \ \ “ 
τῆς ὑμετέρας σωτηρίας ὑπάρχει: οὐδενὸς γὰρ ὑμῶν θρὶξ 
᾽ A lod “ 3 Con) 2 Ν ~ Ν \ 

35 ἀπὸ τῆς κεφαλῆς ἀπολεῖται. εἴπας δὲ ταῦτα καὶ λαβὼν 


27 προσαχεῖν 


312 TIPAZEIS AIOZTOAQN = xxXVII XXVIII 


ἄρτον εὐχαρίστησεν τῷ θεῷ ἐνώπιον πάντων καὶ κλάσας 

᾿ > , 7 4 , , N ee 

ἤρξατο ἐσθίειν. εὔθυμοι δὲ γενόμενοι TavTes καὶ avTot 36 

προσελάβοντο τροφῆς. ἤμεθα δὲ αἱ πᾶσαι ψυχαὶ ἐν τῷ 37 
, ΤῊ be , “ , ‘ A 3 , 

πλοίῳ ‘as’ ἑβδομήκοντα ἕξ. κορεσθέντες δὲ τροφῆς ἐκού- 38 

\ al > / \ ~ > \ / 
φιζον τὸ πλοῖον ἐκβαλλόμενοι τὸν σῖτον εἰς τὴν θάλασσαν. 


ΝΜ δὲ ς 4 3 , 4 lod > 9 , aN i Ρ L fe j 
ine ae μέρα! pda pcs γῆν οὐκ ten τὸν. KO) TrOWaD ἡ db. 
Ὗ 


δέ τινα κατενόουν Spa αἰγιαχὸν εἰς ὃν ἐβουλεύοντο εἶ 


δύναιντο ἢ ἐκσῶσαι' τὸ πλοῖον. καὶ τὰς ἀγκύρας περιελόν- 40 


Tes εἴων εἰς τὴν θάλασσαν, ἅμα ἀνέντες τὰς ζευκτηρίας τῶν 
πηδαλίων, καὶ ἐπάραντες τὸν ἀρτέμωνα τῇ πνεούσῃ κατεῖ- 
χον εἰς τὸν αἰγιαλόν. περιπεσόντες δὲ εἰς τόπον διθά- 4x 


λ 9 ᾽ Xr Q a A ς \ ~ 3 ’ τὰν τὰ 
ασσον ἐπέκειλαν τὴν ναῦν, καὶ ἢ μὲν πρῷρα ἐρείσασα ἔξ, 


Ὦὔἴ Diya ὧν ς 4 , ὅν, τὴ ci τὸν “ , 
ἔμεινεν ἀσάλευτος, ἡ δὲ πρύμνα ἐλύετο ὑπὸ τῆς βίας. 
“ Q las \ 3 , [χὰ Α ’ 
Τῶν δὲ στρατιωτῶν βουλὴ ἐγένετο ἵνα τοὺς δεσμώτας 42 
> ’ , ἢ , , Sc «αἱ ς ᾿ 
ἀποκτείνωσιν, μή τις ἐκκολυμβήσας διαφύγῃ" ὁ δὲ ἕκατον- 43 
, , a t a Suv > \ 
τάρχης βουλόμενος διασῶσαι τὸν Παῦλον ἐκώλυσεν αὕτους 
τοῦ βουλήματος, ἐκέλευσέν τε τοὺς δυναμένους κολυμβᾷν 
np ) μ Bclatce 
ἀπορίψαντας πρώτους ἐπὶ τὴν γῆν ἐξιέναι; καὶ τοὺς λοι- 44 
ποὺς ous pev ἐπὶ σανίσιν ovs δὲ ἐπί τινων τῶν ἀπὸ τοῦ 
πλοίου: καὶ οὕτως ἐγένετο πάντας διασωθῆναι ἐπὶ τὴν γῆν. 
σ΄ 
Καὶ διασωθέντες τότε ἐπέγνωμεν ὅτι Μελιτήνη ἣτ 
a n ed ~ “ 
νῆσος καλεῖται. οἵ τε βάρβαροι παρεῖχαν οὐ τὴν τυχοῦ- 2 
cia “ A \ , 
σαν φιλανθρωπίαν ἡμῖν, ἅψαντες yap πυρὰν προσελάβοντο 
, Cor A \ ς \ Ἁ 3 “ \ \ \ , 
πάντας ἡμᾶς διὰ τὸν ὑετὸν τὸν ἐφεστῶτα καὶ Sia TO uxos. _ 
“ id nA , 
συστρέψαντος δὲ τοῦ Παύλου φρυγάνων τι πλῆθος καὶ 3 
> ΄ 3. ΒᾺ \ , μὰ 3 oe AN ~ , 3 “a 
ἐπιθέντος ἐπὶ τὴν πυράν, ἔχιδνα ἀπὸ τῆς θέρμης ἐξελθοῦσα 
τ a \ Sitjnet ¢ λή δὲ 18) ¢ , , 
Kabinye (lil Sa she gcalp sibs δὲ εἶδαν of βάρβαροι Kpepa- 4 
μενον TO θηρίον ἐκ τῆς χειρὸς αὐτοῦ, πρὸς «ἀλλήλους ἔλεγον 
Πάντως φονεύς, ἐστιν ὁ ἄνθρωπος οὗτος ὃν διασωθέντα ἐκ 
τῆς nana Ope ἡ δίκη (nv οὐκ εἴασεν. δύμεν οὖν ἀποτινά- 5 
ξας τὸ θηρίον εἰς τὸ πῦρ ἔπαθεν οὐδὲν κακόν" ot δὲ προσε- 6 
δόκων αὐτὸν μέλλειν πίμπρασθαι ἢ καταπίπτειν ἄφνω. 
νεκρόν. ἐπὶ πολὺ δὲ αὐτῶν προσδοκώντων καὶ θεωρούντων 


47 διακόσιαι 39 ἐξῶσαι 


“οὐκ φοῥι νον θῇ 
“αὐτὰ νιττττττὔὖὴὯϑτττοτοτυ-ἧπτοτ τὺ ae 


XXVIII WPAZEIS ATOZSTOAQN 313 


μηδὲν ἄτοπον εἰς αὐτὸν γινόμενον, μεταβαλόμενοι ἔλεγον 
7 αὐτὸν εἶναι θεόν. Ἔν δὲ τοῖς τερὶ τὸν τόπον 
ἐκεῖνον ὑπῆρχεν χωρία τῷ πρώτῳ τῆς νήσου ὀνόματι Πο- 
πλίῳ, ὃς ἀναδεξάμενος ἡμᾶς ᾿ἡμέρας τρεῖς φιλοφρόνως 
8 ἐξένισεν. ἐγένετο δὲ τὸν πατέρα τοῦ Ποπλίου πυρετοῖς 
καὶ δυσεντερίῳ συνεχόμενον κατακεῖσθαι, πρὸς ὃν ὁ Παῦλος 
εἰσελθὼν καὶ προσευξάμενος ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας αὐτῷ ἰάσατο 
9 αὐτόν. τούτου δὲ γενομένου [καὶ] οἱ λοιποὶ οἱ ἐν τῇ νήσῳ 
10 ἔχοντες ἀσθενείας προσήρχοντο καὶ ἐθεραπεύοντο, ot καὶ 
πολλαῖς τιμαῖς ἐτίμησαν ἡμᾶς καὶ ἀναγομένοις ἐπέθεντο 
τὰ πρὸς τὰς χρείας. 
11 Mera δὲ τρεῖς μῆνας ἀνήχθημεν ἐν πλοίῳ παρακεχει- 
μακότι ἐν τῇ νήσῳ ᾿Αλεξανδρινῷ, παρασήμῳ Διοσκούροις. 
τ καὶ καταχθέντες εἰς Συρακούσας ἐπεμείναμεν ἡμέρας 
13 τρεῖς, ὅθεν περιελόντες κατηντήσαμεν εἰς Ῥήγιον. καὶ 
μετὰ μίαν ἡμέραν eat) ΠΤ νότου δευτεραῖοι ἤλθο- 
14 μεν εἷς Ποτιόλους, οὗ evpovres ἀδελφοὺς παρεκλήθημεν 
παρ᾽ αὐτοῖς ἐπιμεῖναι ἡμέρας ἑπτά" καὶ οὕτως εἰς τὴν Ῥώ- 
is μην ἤλθαμεν. κἀκεῖθεν οἱ ἀδελφοὶ ἀκούσαντες τὰ περὶ 
ἡμῶν ἦλθαν εἰς ἀπάντησιν ἡμῖν ἄχρι ᾿Αππίου Φόρου καὶ 
Τριῶν Ταβερνῶν, ovs ἰδὼν ὁ Παῦλος εὐχαριστήσας τῷ θεῷ 
16 ἔλαβε θάρσος. Ὅτε δὲ εἰσήλθαμεν εἰς Ῥώμην, 
ἐπετράπη τῷ Παύλῳ μένειν καθ᾽ ἑαυτὸν σὺν τῷ φυλάσ- 
σοντι αὐτὸν στρατιώτῃ, 


3 ’ A \ ς 7 wn 4 > | 
17 Ἐγένετο δὲ pera ἡμέρας τρεῖς συνκαλέσασθαι αὐτὸν 
4 = 39 , a 
τοὺς ὄντας τῶν Ἰουδαίων πρώτους: συνελθόντων δὲ αὐτῶν 
3, \ 3 3 ¥ 
ἔλεγεν πρὸς αὐτούς ᾿Ἐγώ, ἄνδρες ἀδελφοί, οὐδὲν ἐναντίον 
, a σοῖς, Ν Le, + 5 , Md 5) 
ποιήσας τῷ λαῷ ἢ τοῖς ἔθεσι τοῖς πατρῴοις δέσμιος ἐξ 
3 ’ 3 A a a ς , 
Ἱεροσολύμων παρεδόθην eis τὰς χεῖρας τῶν Ῥωμαίων, 
“ 3 , ’ 3 , 5 “ \ \ 
18 οἵτινες ἀνακρίναντές με ἐβούλοντο ἀπολῦσαι διὰ TO μηδε- 
, 
19 μίαν αἰτίαν θανάτου ὑπάρχειν ἐν ἐμοί: ἀντιλεγόντων δὲ 
ae 3 , 3 , 2 ’ , 3 ¢ 
τῶν Ιουδαίων ἠναγκάσθην ἐπικαλέσασθαι Καίσαρα, οὐχ ὡς 


7 τρεῖς ἡμέρας 


314 TIPAZEIS ἈΠΟΣΤΌΛΩΝ. XXVIII 


τοῦ ἔθνους μου ἔχων τε κατηγορεῖν. Sia ταύτην οὖν τὴν 
αἰτίαν παρεκάλεσα ὑμᾶς ἰδεῖν καὶ προσλαλῆσαι, εἵνεκεν 
γὰρ τῆς ἐλπίδος τοῦ ᾿Ισραὴλ τὴν ἅλυσιν ταύτην περίκειμαι. 
οἱ δὲ πρὸς αὐτὸν εἶπαν Ἡμεῖς οὔτε γράμματα περὶ σοῦ 
ἐδεξάμεθα ἀπὸ τῆς ᾿Ιουδαίας, οὔτε παραγενόμενός. τις τῶν 
ἀδελφῶν ἀπήγγειλεν ἢ ἐλάλησέν τι περὶ σοῦ πονηρόν. 
ἀξιοῦμεν δὲ παρὰ σοῦ ἀκοῦσαι ἃ φρονεῖς, περὶ μὲν γὰρ 
τῆς αἱρέσεως ταύτης γνωστὸν ἡμῖν ἐστὶν ὅτι πανταχοῦ 
ἀντιλέγεται. Ταξάμενοι δὲ αὐτῷ ἡμέραν ἦλθαν 
πρὸς αὐτὸν εἰς τὴν ξενίαν πλείονες, οἷς ἐξετίθετο διαμαρτυ- 
ρόμενος τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ πείθων τε αὐτοὺς περὶ τοῦ 
Ἰησοῦ ἀπό τε τοῦ νόμου Μωυσέως καὶ τῶν προφητῶν ἀπὸ 
πρωὶ ἕως ἑσπέρας. Καὶ οἱ μὲν ἐπείθοντο τοῖς λεγομένοις 
οἱ δὲ ἠπίστουν, ἀσύμφωνοι δὲ ὄντες πρὸς ἀλλήλους 
ἀπελύοντο, εἰπόντος τοῦ Παύλου ῥῆμα ἕν ὅτι Καλῶς 
τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐλάλησεν διὰ ᾿Ησαίου τοῦ προφήτου 
πρὸς τοὺς πατέρας ὑμῶν λέγων 
ΤΤορεύθητι πρὸς τὸν AdON τοῦτον Kal εἰτπτόν 

᾿Ακοῇ ἀκούσετε Kal OY MH CYNATE, 

Kal Βλέποντεο Βλέψετε Kal OY MH ἴλητε": 

€TAXYNOH γΊὰρ ἡ KapAfa TOY Aaofy ToyTOY, 

Kal TOTC ὠσὶν Bapéwe AKOYCAN, 
Kal TOYC GPOaAMOYC AYTAN EKAMMYCAN: 
MH ποτε TAWCIN τοῖο 6@OaAMOIC 
Kal τοῖο ὠσὶν AKOYCWCIN 
κὰἀὶ TH KApAfA CYN@CIN Kal ETTICTPEYWCIN, 
Kal IACOMAL AYTOYC. 


20 


21 


22 


23 


24 
25 


26 


27 


Α = € XA y+ “ a ft 9 4> aA 
γνωστον οὖν υμιν ἐστω OTL ΤΟΙ͂Ο EQNECIN απεσταλη TOUTO 28 


TO CWTHPION TOY θεογ' αὐτοὶ καὶ ἀκούσονται. 


> ᾽ὔ / 3 , , \ > 
Evéuewev δὲ διετίαν ὅλην ἐν ἰδίῳ μισθώματι, Kal ἀπε- 30 
, ΄ \ ἢ “ἼΞ \ pe: t 
δέχετο πάντας τοὺς εἰσπορευομένους πρὸς αὐτόν, κηρύσσων 31 


τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ καὶ διδάσκων τὰ περὶ τοῦ κυρίου 
> “ “ Jt 3 “ 
Ἰησοῦ Χριστοῦ μετὰ πάσης παρρησίας ἀκωλύτως. 


ETIISTOAAL KAQOAIKAL 


IAKQBOY 
TETPOY A 
TIETPOY B 
IQANOY A. 
IQANOY B 
IQANOY Γ 
IOYAA 


IAKQBOY 


I IAKQBOS θεοῦ καὶ κυρίου ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ δοῦλος 
ταῖς δώδεκα φυλαῖς ταῖς ἐν τῇ διασπορᾷ χαίρειν. 
a ἥ ¢ , 9 , “ 7 
2 Πᾶσαν χαρὰν ἡγήσασθε, ἀδελφοί pov, ὅταν πειρασμοῖς 
€ ΄ 
3 περιπέσητε ποικίλοις, γινώσκοντες ὅτι τὸ δοκίμιον ὑμῶν 
΄ ς \ 
4 τῆς πίστεως κατεργάζεται ὑπομονήν: ἢ δὲ ὑπομονὴ ἔργον 
, oom “ 5 , SiS ee πὴ > \ 
τέλειον ἐχέτω, iva ἦτε τέλειοι Kal ὁλόκληροι, ἐν μηδενὶ 
’ 93 ’ὔ ς A , , 
5 λειπόμενοι. Ei δέ τις ὑμῶν λείπεται σοφίας, 
> ὔ} A aA , w~ a e a Q 4 > 
αἰτείτω παρὰ τοῦ διδόντος θεοῦ πᾶσιν ἁπλῶς καὶ μὴ ὀνει- 
lod , A 
6 δίζοντος, καὶ δοθήσεται αὐτῷ": aireirw δὲ ἐν πίστει, μηδὲν 
/ ¢€ \ , yf , ’ 
διακρινόμενος, ὁ γὰρ διακρινόμενος ἔοικεν κλύδωνι θαλάσ- 
, € aA 
γ σης ἀνεμιζομένῳ καὶ ῥιπιζομένῳ: μὴ yap οἰέσθω ὁ ap- 
= δ , ’ 4 Ae AM oN 
8 θρωπος ἐκεῖνος ὅτι λήμψεταί τι mapa τοῦ ᾿ κυρίου ἀνὴρ 
a “ ΄“ ’ 
9 δίψυχος, ἀκατάστατος ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ. Καυχά- 
n a ’ 
10 σθω δὲ [6] ἀδελφὸς ὁ ταπεινὸς ἐν τῷ ὕψει αὐτοῦ, ὁ δὲ πλού- 
“ A / 4 
alos ἐν TH ταπεινώσει αὐτοῦ, ὅτι ὧς ἄνθος XOPTOY παρε- 
e le we \ Ce \ aA , \ 2 4 
τι λεύσεται. ἀνέτειλεν yap ὁ ἥλιος σὺν τῷ καύσωνι καὶ EZH- 
\ J ater 3 a 3? / NORE 
PANEN TON χόρτον, Kal τὸ ἄνθους αὐτοῦ EZETTECEN καὶ ἢ 
> ? a a “ , 
εὐπρέπεια TOU προσώπου αὐτοῦ ἀπώλετο: οὕτως Kal ὁ πλού- 
~ 3 “- 

12 σίος ἐν ταῖς πορείαις αὐτοῦ μαρανθήσεται. Ma- 
/ eth A / σ΄ 
KAPIOC ἀνὴρ OC YTIOMENE! πειρασμόν, ὅτι δόκιμος γενόμε- 

’ὔ A , ~ ΄“΄ ἃ ra 

vos λήμψεται τὸν στέφανον τῆς ζωῆς, ov ἐπηγγείλατο τοῖς 

24 ix > , σ 3 ς 

13 ἀγαπῶσιν αὐτόν. μηδεὶς πειραζόμενος λεγέτω ὅτε “Amro 


8 κυρίου, 


318 ἸΑΚΏΒΟΥ ΄- δ. 


θεοῦ πειράζομαι' ὁ γὰρ θεὸς ἀπείραστός ἐστιν κακῶν, 
πειράζει δὲ αὐτὸς οὐδένα. ἕκαστος δὲ πειράζεται ὑπὸ τῆς 
ἰδίας ἐπιθυμίας ἐξελκόμενος καὶ δελεαζόμενος" εἶτα ἡ ἐπι- 
θυμία συλλαβοῦσα τίκτει ἁμαρτίαν, ἡ δὲ ἁμαρτία ἀποτε- 
λεσθεῖσα ἀποκυεῖ θάνατον. Μὴ πλανᾶσθε, ἀδελφοί μου 
ἀγαπητοί. πᾶσα δόσις ἀγαθὴ καὶ πᾶν δώρημα τέλειον 
ἄνωθέν ἐστιν, καταβαῖνον ἀπὸ τοῦ πατρὸς τῶν φώτων, 
map ᾧ οὐκ ἔνι παραλλαγὴ ἢ τροπῆς ἀποσκίασμα, βου: 
ληθεὶς ἀπεκύησεν meee ere ἀληθείας, εἰς τὸ εἶναι ἡμᾶς 
ἀπαρχήν τινα τῶν ᾿αὐτοῦ, κτισμάτων. 

Ἴστε, ἀδελφοί μου ἀγαπητοί. ἔστω δὲ πᾶς ἄνθρωπος 
ταχὺς εἰς τὸ ἀκοῦσαι, βραδὺς εἰς τὸ λαλῆσαι, βραδὺς 
εἰς ὀργήν, ὀργὴ γὰρ ἀνδρὸς δικαιοσύνην θεοῦ οὐκ ἐργά- 
ζεται: διὸ απ SHEP OE πᾶσαν ῥυπαρίαν Kat περισσείαν 
κακίας ἐν πραὕτητι δέξασθε τὸν ἔμφυτον λόγον τὸν δυνά- 
μενον σῶσαι τὰς ψυχὰς ὑμῶν. ΤῬίνεσθε δὲ ποιηταὶ λόγου 
καὶ μη ἀκροαταὶ μόνον παραλογιζόμενοι ἑαυτούς, ὅτι εἴ 
τις ἀκροατὴς λόγου ἐστὶν καὶ οὐ ποιητής, οὗτος ἔοικεν 
ἀνδρὶ κατανοοῦντι τὸ πρόσωπον τῆς γενέσεως αὐτοῦ ἐν 
ἐσόπτρῳ, karevonoey γὰρ ἑαυτὸν καὶ ἀπελήλυθεν καὶ 
εὐθέως ἐπελάθετο ὁποῖος ἦν. ὁ δὲ παρακύψας εἰς νόμον 
τέλειον TOV τῆς ἐλευθερίας καὶ παραμείνας, οὐκ ἀκροατὴς 
ἐπιλησμονῆς γενόμενος. ἀλλὰ ποιητὴς ἔργου, οὗτος μακά- 


ΜΉΝ ἐν τῇ ποιήσει αὐτοῦ ἔσται. El τις δοκεῖ θρησκὸς 


εἶναι μὴ. Ἀδοηρηθν emer Γἑαυτοῦ ἀλλὰ ἀπατῶν 
καρδίαν ᾿ ἑαυτοῦ, τούτου μάταιος ἡ θρησιμεία: θρησκεία 
καθαρὰ καὶ ἀμίαντος παρὰ τῷ θεῷ καὶ πατρὶ αὕτη ἐστίν, 
ἐπισκέπτεσθαι ὀρφανοὺς καὶ χήρας ἐν τῇ θλίψει αὐτῶν, 
ἄσπιλον ἑαυτὸν τηρεῖν ἀπὸ τοῦ κόσμου. 


᾿Αδελφοί μου, μὴ ἐν προσωπολημψίαις ἔχετε τὴν 
πίστιν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ "Χριστοῦ. τῆς δόξης; ἐὰν 
γὰρ εἰσέλθῃ εἰς συναγωγὴν ὑμῶν ἀνὴρ χρυσοδακτύλιεος 


18 ἑαυτοῦ 26 αὐτοῦ 1 αὐτοῦ χ Χριστοῦ, 


21 


24 
25 


26 


27 


II TAKQBOT 319 


“ “a Pie) 2 \ ᾿ ἔν 
ἐν ἐσθῆτι λαμπρᾷ, εἰσέλθῃ δὲ καὶ πτωχὸς ἐν ῥυπαρᾷ 
“ , \ lal ἐ ~ 

3 ἐσθῆτι, ἐπιβλέψητε δὲ ἐπὶ τὸν φοροῦντα τὴν ἐσθῆτα 
‘ \ \ ᾿ \ / ie ~ A a 
τὴν λαμπρὰν Kal εἴπητε Σὺ κάθου ὧδε καλῶς, καὶ TH 

a ” \ lod Cn , 3 “ἽἹἽ « Ν \ € / fe 
πτωχῷ εἴπητε Σὺ στῆθι ᾿ἢ κάθου ἐκεῖ᾽ ὑπὸ τὸ ὑποπόδιόν 
Fag ,ὔ 3 ς χω Ai, δ.» gf \ 

4 pov, ‘ov SuexpiOnre ἐν ἑαυτοῖς καὶ ἐγένεσθε κριταὶ διαλο- 

los lon ἽἼ 3 , 9 ,ὔ 3 f 

5 γισμῶν πονηρῶν; ᾿Ακούσατε, ἀδελῴοί μου ἀγαπητοί, 

» c \ > , \ \ “ , , 

οὐχ ὁ beds ἐξελέξατο τοὺς πτωχοὺς TH κόσμῳ πλουσίους 
, \ , γῆς Ἴ Ὁ i , 

ἐν πίστει καὶ κληρονόμους τῆς βασιλείας ἧς ἐπηγγείλατο. 

“ i “ : “ > A , 
6 tots ἀγαπῶσιν αὐτόν; ὑμέϊς δὲ ἠτιμάσατε τὸν πτωχόν. 
, - 1.1 © 
οὐχ of πλούσιοι καταδυναστεύυουσιν ὑμῶν, καὶ αὐτοὶ ἔλ- 
a , 5 “ 
γκουσιν ὑμᾶς εἰς κριτήρια; οὐκ αὐτοὶ βλασφημοῦσιν τὸ 
Ἁ BTA Ἁ 3 \ 3 3 ¢ la) »Ὶ , 
8 καλὸν ὄνομα τὸ ἐπικληθὲν ἐφ᾽ ὑμᾶς; εἰ μέντοι νόμον 
~~ \ \ 
τελεῖτε βασιλικὸν κατὰ τὴν γραφήν ᾿Αγὰϊήοσειο TON 
q 4 A a 

9 πλησίον COY WC CEAYTON, καλώς ποιεῖτε: εἰ δὲ προσω- 

al « la 

πολημπτεῖτε, ἁμαρτίαν ἐργάζεσθε, ἐλεγχόμενοι ὑπὸ τοῦ 

gy / \ 
10 Vowou ὡς παραβάται. Ὅστις yap ὅλον τὸν νόμον τηρῆ- 
1107, πταίσῃ δὲ ἐν ἑνί, γέγονεν πάντων ἔνοχος. ὁ γὰρ 
, ’ D 3 , : / 
εἰπών MAN MolyeYCHC εἶπεν καί MAN boneycuec: εἰ 
δὲ οὐ potyevers φονεύεις δέ, γέγονας παραβάτης νόμου. 
¢ ~ \ o nw ς A 7 ἊΝ ν᾽ , 
12 οὕτως λαλεῖτε καὶ οὕτως ποιεῖτε ὡς Sta νόμου ἐλευθερίας 
> , a 

13 μέλλοντες κρίνεσθαι. ἡ γὰρ κρίσις ἀνέλεος TH μὴ ποιή- 

14 σαντι ἔλεος" κατακαυχᾶται ἔλεος κρίσεως. Τί 
ὄφελος, ἄδελφοι μου, ἐὰν πίστιν λέγῃ τις ἔχειν ἔργα 

15 δὲ μὴ ἐΧΠ: μὴ δύναται ἡ πίστις σῶσαι αὐτόν; ἐὰν 
ἀδελφὸς ἢ ἀδελφὴ γυμνοὶ ὑπάρχωσιν καὶ λειπόμενοι τῆς 
3 7 “ 2 ’ 3 “ 3 ς a ¢ , 

16 ἐφημέρου τροφῆς, εἴπη δέ τις αὐτοῖς ἐξ ὑμῶν Ὕπαγετε 
> 3 , ,ὔ Ν A an \ 
ἐν εἰρήνῃ, θερμαίνεσθε καὶ χορτάζεσθε, μὴ δῶτε δὲ 

» a , a 

17 αὐτοῖς τὰ ἐπιτήδεια τοῦ σώματος, Ti ὄφελος ; οὕτως Kal 
« », 9, » ’ 
ἢ πίστις, ἐὰν μὴ ἔχῃ ἔργα, νεκρά ἐστιν καθ᾽ ἑαυτήν. 

κ Γ» τὶ 3, ΕΣ aA 
18 GAN ἐρεῖ τις Σὺ πίστιν ᾿ἔχεις' κἀγὼ ἔργα ἔχω. δεῖξόν 
Ἁ las », 
μοι THY πίστιν σου χωρὶς τῶν ἔργων, κἀγὼ σοι δείξω ἐκ 
la 4 \ o © [Π- \ 

19 TOV ἔργων μου τὴν πίστιν. σὺ πιστεύεις OTL εἷς θεὸς 
» S| la an 
ἔστιν; καλῶς ποιεῖς: καὶ τὰ δαιμόνια πιστεύουσιν καὶ 


3 ἐκεῖ ἢ κάθου 4 διεκρίθητε.. πονηρῶν. 18 ἔχεις; 19 ὃ θεός ἐστιν 





320 IAKQBOT ) II ΠῚ 


, θέλ δὲ a ν᾿ "4 6 , “ ε 
φρίσσουσιν. θέλεις δὲ γνῶναι, ὦ ay ρωπε κενέ, OTL ἢ 20 
“ 9, > , \ 
πίστις χωρὶς τῶν ἔργων apy?) ἐστιν; ᾿ΑΒρὰὰλλ ὁ πατὴρ 21 
a 3, 3 ’ 3 7] 
ἡμῶν οὐκ ἐξ ἔργων ἐδικαιώθη, ἀΝνενέΓγκδο ᾿Ιεδὰκ τὸν 
€ a \ , 
YION ayTOY ἐπὶ TO OYCIACTHPION ; βλέπεις ὅτι ἡ πίστις 2: 
“ %, > “ a » 
συνήργει τοῖς ἔργοις αὐτοῦ καὶ ἐκ τῶν ἔργων ἡ πίστις 
ς Ν ΄ 
ἐτελειώθη, καὶ ἐπληρώθη ἡ γραφὴ ἡ λέγουσα ᾿Ἐπί- 23 
A 35 \ n n Ν 3 7 3 a 
CTEYCEN AE ABpaam τῷ θεῷ, Kal EAOPICOH AYTH 
> / nw ΄“ 
εἰς AIKAIOCYNHN, καὶ φίλος θεοὺ ἐκλήθη. ὁρᾶτε ὅτι 24 
ἐξ ἔργων δικαιοῦται ἄνθρωπος καὶ οὐκ ἐκ πίστεως 
, ε ’ . Ἂν ¢ Ν ¢ t 5) 3 » 9 
μόνον. ομοίως δὲ καὶ Ῥαὰβ ἡ πόρνη οὐκ ἐξ ἔργων ἐδι- 25 
, ¢ , N > aN x eae tK= 3 
καιώθη, ὑποδεξαμένη τοὺς ἀγγέλους Kat ἑτέρᾳ ὁδῷ ἐκβα- 
“ τῶν , 
λοῦσα; ὥσπερ τὸ σῶμα χωρὶς πνεύματος νεκρόν ἐστιν, 26 
οὕτως καὶ ἡ πίστις χωρὶς ἔργων νεκρά ἐστιν. 
Μὴ πολλοὶ διδάσκαλοι γίνεσθε, ἀδελφοί μου, εἰδότες τ 
qd ΄σ > if \ \ ,ὔ of 
ὅτι μεῖζον κρίμα λημψόμεθα: πολλὰ γὰρ πταιομεν ἅπαν" 2 
τες. εἴ τις ἐν λόγῳ οὐ πταίει, οὗτος τέλειος ἀνήρ, δυνατὸς 
χαλιναγωγῆσαι καὶ ὅλον τὸ σῶμα. εἰ δὲ τῶν ἵππων τοὺς 3 
\ 3 \ / / 3 A , 
χαλινοὺς εἰς τὰ στόματα βάλλομεν εἰς τὸ πείθεσθαι 
αὐτοὺς ἡμῖν, καὶ ὅλον τὸ σῶμα αὐτῶν μετάγομεν. ἰδοὺ 4 
ra “ ἡ , “ 
καὶ τὰ πλοῖα, τηλικαῦτα ὄντα καὶ ὑπὸ ἀνέμων σκληρῶν 
b) , / 4 τὴ 3 , , v4 € 
ἐλαυνόμενα, μετάγεται ὑπὸ ἐλαχίστου πηδαλίου ὅπου ἢ 
ὁρμὴ τοῦ εὐθύνοντος βούλεται: οὕτως καὶ ἡ γλώσσα s 
Ν , 3 Ν ἧς ig 2 “ 3 \ ς , ΄ 
μικρὸν μέλος ἐστιν Kal μεγάλα αὔχει. ἰδοὺ ἡλίκον πὺυρ 
ἡλίκην ὕλην ἀνάπτει' καὶ ἡ γλῶσσα πῦρ, ὁ κόσμος τῆς 6 
ἀδικίας ἡ γλῶσσα καθίσταται ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν, ἡ 
n e A ~ Ν , \ Ν x 
σπιλοῦσα ὅλον TO σῶμα Kal φλογίζουσα τὸν τροχὸν τῆς 
γενέσεως καὶ φλογιζομένη ὑπὸ τῆς γεέννης. πᾶσα γὰρ 7 


¢ 


φύσις θηρίων τε καὶ πετεινῶν ἑρπετῶν τε καὶ ἐναλίων 

, 4 , a , ἜΤ ἢ ᾳ ie 
δαμάζεται καὶ δεδάμασται τῇ Φύσει τῇ ἀνθρωπίνῃ" τὴν 8 
5 nC , 

δὲ γλῶσσαν οὐδεὶς δαμάσαι δύναται ἀνθρώπων: ἀκατάστα- 

“- “ > “ 
τον κακόν, μεστὴ ἰοῦ θανατηφόρου. ἐν αὐτῇ εὐλογοῦμεν 9 
» > 


τὸν κύριον Kal πατέρα, καὶ ἐν αὐτῇ καταρώμεθα τοὺς 
ἀνθρώπους τοὺς KAO GMO{WCIN θεοῦ γεγονότας" ἐκ τοῦ τὸ 


26 γὰρ Iv 2 φονεύετε. καὶ 


III IV TAKQBOT 321 


| and 
αὐτοῦ στόματος ἐξέρχεται" εὐλογία καὶ κατάρα. οὐ χρή, 
: , -“" Ω ΄σ΄ 
τι ἀδελφοί μου, ταῦτα οὕτως γίνεσθαι. μήτι ἡ πηγὴ ἐκ τῆς 
, A > “ ‘ 
το αὐτῆς ὀπῆς βρύει TO γλυκὺ Kal TO πικρόν; μὴ δύναται, 
10 λ , a aN , “ Ἃ »/ x ΄σ yA 
ἀδελφοί pov, συκῆ ἐλαίας ποιῆσαι ἢ ἄμπελος σῦκα; οὔτε 
ς \ ‘ A ah \ 5.9 
13 ἁλυκὸν γλυκὺ ποιῆσαι ὕδωρ. Τίς σοφὸς καὶ ἐπι- 
, ', συ “-“ “ ad \ 
στήμων ἐν ὑμῖν; δειξάτω ἐκ τῆς καλῆς ἀναστροφῆς Ta 
4 > a 3 oh , Ψ \ “ \ Bed 
14 ἔργα αὐτοῦ ἐν πραὕτητι σοφίας. εἰ δὲ ζῆλον πικρὸν ἔχετε 
A > ’ 3 “ ΄“ \ las 
καὶ ἐριθίαν ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμῶν, μὴ κατακαυχᾶσθε καὶ ψεύ- 
\ a 3 / ? a of ς / Lh 
το δεσθε κατὰ τῆς ἀληθείας. οὐκ ἔστιν αὕτη ἡ σοφία ἄνω- 
3 \ + ey / / 
θεν κατερχομένη, ἀλλὰ ἐπίγειος, ψυχική, δαιμονιώδης" 
σ \ ~ ~ ΄ 
16 ὅπου γὰρ ζῆλος καὶ ἐριθία, ἐκεῖ ἀκαταστασία καὶ πᾶν 
ς \ a , “- \ € 4 
17 φαῦλον mpiypa. ἢ δὲ ἄνωθεν σοφία πρῶτον μὲν gyn 
ἐστιν, ἔπειτα εἰρηνική, ἐπιεικής, εὐπειθής, μεστὴ ἐλέους 
18 καὶ καρπῶν ἀγαθῶν, ἀδιάκριτος, ἀνυπόκριτος: καρπὸς δὲ 
ad ΄σ / 
δικαιοσύνης ἐν εἰρήνῃ σπείρεται τοῖς ποιοῦσιν εἰρήνην. 
’ / \ ’ 3 Canes 3 2 “ 
: Πόθεν πόλεμοι καὶ πόθεν μάχαι ἐν ὑμῖν ; οὐκ ἐντεῦθεν, 
» ¢ wn ~ ~ = , 
ἐκ τῶν ἡδονῶν ὑμῶν TOY στρατευομένων ἐν τοῖς μέλεσιν 
c “ 3 θ “ \ 3 + ‘ia , Wal a 
2 ὑμῶν; ἐπιθυμεῖτε, καὶ οὐκ ἔχετε: φονεύετε καὶ ζηλοῦτε, 
καὶ οὐ δύνασθε ἐπιτυχεῖν: μάχεσθε καὶ πολεμεῖτε. οὐκ ἔχετε 
A A Ἁ 3 “ « “ 3 “ Ν 3 / 
“διὰ τὸ μὴ αἰτεῖσθαι ὑμᾶς: αἰτεῖτε καὶ ov λαμβάνετε, 
“ ral ‘A “ lal ς “ / 
διότι κακῶς αἰτεῖσθε, ἵνα ἐν ταῖς ἡδοναῖς ὑμῶν δαπανή- 
, > " σ ε , κα , Σ 
4 σητε. μοιχαλίδες, οὐκ οἴδατε ὅτι ἡ φιλία τοῦ κόσμου 
~ a a 3 a 3 
ἔχθρα τοῦ θεοῦ ἐστίν; ὃς ἐὰν οὖν βουληθῇ φίλος εἰναι 
- an a x “-. τ 
5 τοῦ κόσμου, ἐχθρὸς τοῦ θεοῦ καθίσταται. ἢ δοκεῖτε ὅτι 
n Fe cr ~ 
κενῶς ἡ γραφὴ 'λέγει Πρὸς φθόνον ἐπιποθεῖ τὸ πνεῦμα 
ee πα ΝΣ Renae iC ἐπ μα αν KCOCIN: YORIN weed 
60 κατῴκισεν EV ἡμίν; μείζονα O€ ΔΙΔΩΟΙΝ XAPIN ι 
¢ \ ¢ 7 3 / “- 
λέγει Ὁ θεὸς ὑπερηφάνοις ANTITACCETAI TATTEINOTC 
\ 7 7ἷ ς , 3 a na ΡῚ , ‘ 
7 δὲ AIAWCIN XAPIN. Yroraynre οὖν τῷ θεῷ" ἀντίστητε δὲ 
8 τῷ διαβόλφ, καὶ φεύξεται ἀφ᾽ ὑμῶν" ἐγγίσατε τῷ ae 
eal ἐγγίσει ὑμῖν. καθαρίσατε χεῖρας, ἁμαρτωλοί, καὶ 
9 ἁγνίσατε καρδίας, δίψυχοι. ταλαιπωρήσατε καὶ πενθή- 
gare καὶ κλαύσατε: ὁ γέλως ὑμῶν εἰς πένθος ἡ μετατραπήτω. 
το καὶ ἡ χαρὰ εἰς κατήφειαν: ταπεινώθητε ἐνώπιον Κυρίου, 


5,6 λέγει; πρὸὺς..«ἡμῖν; μείζονα v. λέγει; πρὸς. «ἡμῖν, μείζονα 9 μεταστραφήτω 
¥ 


322 IAKQBOT IV V 


ων \ ; ΄σ 
καὶ ὑψώσει ὑμᾶς. Μὴ καταλαλεῖτε ἀλλήλων, 
ς lod “ KA 
ἀδελφοί. ὁ καταλαλῶν ἀδελφοῦ ἢ κρίνων τὸν ἀδελφὸν 
αὐτοῦ καταλαλεῖ νόμου καὶ κρίνει νόμον: εἰ δὲ νόμον 
ἢ > 5 Ν , 9 4 ,ὔ @ τὸν a 
κρίνεις, οὐκ εἶ ποιητὴς νόμου ἀλλὰ κριτής. εἰς ἐστιν YO” 
μοθέτης καὶ κριτής, 6 δυνάμενος σῶσαι καὶ ἀπολέσαι" σὺ 
εν 
δὲ τίς εἶ, ὁ κρίνων τὸν πλησίον ; 


tA “-- ς λέ , al 3 , 
Αγε νῦν οἱ λέγοντες Σήμερον ἢ αὔριον πορευσόμεθα 
“ ‘ , \ ~ 
εἰς τήνδε τὴν πόλιν Kal ποιήσομεν ἐκεῖ ἐνιαυτὸν καὶ 
> ; Ν , “ 
ἐμπορευσόμεθα καὶ κερδήσομεν: οἰτινες οὐκ ἐπίστασθε 
Γ a + , ς διὰ Ce τοῖς > Α , 2 Ἵ \ 3Ὰ ἢ 
τῆς αὔριον ποία ἡ ζωὴ ὑμῶν! ἀτμίς γάρ ἐστε πρὸς ὀλιγον 
’ 3 2 lad δ εἰν 
φαινομένη, ἔπειτα καὶ ἀφανιζομένη: ἀντὶ τοῦ λέγειν ὑμᾶς 
is OF ¢ , Γθέλ | \ ζή ‘ , a A 
ἃν 6 κύριος “OéAn', καὶ ζήσομεν Kal ποιήσομεν τοῦτο ἢ 
3 f ~ Α ~ 3 ΄ 3 c ~ ΄“ 
ἐκεῖνο. νῦν δὲ καυχᾶσθε ἐν ταῖς ἀλαζονίαις ὑμῶν: πᾶσα 
’ U 3 5 \ ~ 
καύχησις τοιαύτη πονηρὰ ἐστιν. εἰδότι οὖν καλὸν ποιειν 
Ν \ “ ς , 3. τσε 2 , a 
καὶ μὴ ποιοῦντι, ἁμαρτία αὐτῷ ἐστίν. Αγε 
~ ς Ud 3 ’ 3..κὸἃ od 
νῦν of πλούσιοι, κλαύσατε ὀλολύζοντες ἐπὶ ταις ταλαι- 
’  « las r 5 , “ ἘΞ 
πωρίαις ὑμῶν ταῖς ἐπερχομέναις. ὁ πλοῦτος ὑμῶν σέση- 
Ν A c 7 eon , , ς πεν. τὸν 
πεν, καὶ τὰ ἱμάτια ὑμῶν σητόβρωτα γέγονεν, ὁ χρῦσος 
ε lod A ¢€ ᾽ 3 ΄“ ’ 
ὑμῶν καὶ ὁ ἄργυρος κατίωται, καὶ ὁ ἰὸς αὐτῶν εἰς μαρτυ- 
ς κα » , ~ € ΄ς τ Ἵ 
ριον ὑμῖν ἔσται καὶ φάγεται τὰς σάρκας ‘vpav ὡς TTYP 


12 


13 


14 


GOHCaypicate ἐν ἐσχάταις ἡμέραις. ἰδοὺ ὁ μιοθός τῶν 4 


ἐργατῶν τῶν ἀμησάντων τὰς χώρας ὑμῶν ὁ ἀφυστερημένος 
ἀφ᾽ YMON κράζει, καὶ ai Boat τῶν θερισάντων εἶς TA 
Gta Kyploy LaBawe εἰσελήλυθαν' érpupnoare ἐπὶ τῆς 
a rae , 5) ΄ Nu / ς 2 
γῆς καὶ ἐσπαταλήσατε, ἐθρέψατε τὰς καρδίας ὑμῶν ἐν 
Hmépa coarfic. κατεδικάσατε, ἐφονεύσατε τὸν δίκαιον. 
οὐκ ANTITACCETAI "ὑμῖν ;" 


Μακροθυμήσατε οὖν, ἀδελφοί, ἕως τῆς παρουσίας τοῦ 
κυρίου. ἰδοὺ ὁ γεωργὸς ἐκδέχεται τὸν τίμιον καρπὸν τῆς γῆς; 
μακροθυμῶν ἐπ᾽ αὐτῷ ἕως λάβῃ πρόϊλλον Kal ὄψιλον. 





tae ti cE να 


| 


? 4 ε Ὕ a ¥ ’ ‘ « Ae a > σι « , 
τῷ ἐστιν ὁ 14 τὰ τῆς αὐριον" ποία γὰρ ἢ ζωὴ ὑμών; ατμίς ἐστε ἢ 15 θελήσῃ 


ν [AKQBOY 323 


a = ς “ ’ \ ’ € n 

8 μακροθυμήσατε καὶ ὑμεῖς, στηρίξατε τὰς καρδίας ὑμῶν, 
td ¢ “ ‘ 

9 ὅτε ἡ παρουσία τοῦ κυρίου ἤγγικεν. BN στενάζετε, 
> , > 3 / a A “ > A € \ 
ἀδελφοί, κατ᾽ ἀλλήλων, ἵνα μὴ κριθῆτε' ἰδοὺ ὁ κριτης 

A aA la tv , ’ ~ 

10 πρὸ τῶν θυρῶν ἕστηκεν. ὑπόδειγμα haere, ἀδελφοί, τῆς 

, ~ 
κακοπαθίας καὶ τῆς μακροθυμίας τοὺς προφήτας, οἵ ἐλά- 
“ 3 , 

τι λησαν ἐν τῷ ὀνόματι Κυρίου. ἰδοὺ MAakapiZOMEN TOYC 
¢ , ἂ Α ς A I~ \ ’ , 
YITOMEINANTAC’ THY ὑπομονὴν ᾿Ιὼβ ἠκούσατε, καὶ τὸ τέλος 

, δὴ σ / / 3 γε 4 4 
Κυρίου εἴδετε, ὅτι TOAYCTIAAPXNOC ECTIN O KYPIOC Kal 
4, \ , 

12 OIKTIPMWN. Πρὸ πάντων δέ, ἀδελφοί pov, μὴ 
> ’ Ἁ 3 \ / 4 a 
ὀμνύετε, μήτε TOY οὐρανὸν μῆτε THY γὴν μήτε ἄλλον 

δ: ὅν of ee es ics / / \ \ , "ἢ + 
τινὰ ὅρκον: ἤτω δὲ ὑμῶν To Nat vat καὶ τὸ Οὐ ov, 
[χά ς A , “ 

13 ἵνα μὴ ὑπὸ κρίσιν πέσητε. Κακοπαθεῖ τις ἐν 
ς «a > “ “ 

14 ὑμῖν; προσευχέσθω: εὐθυμεῖ Tis; Ψψαλλέτω. ἀσθενεῖ τις 
2 ἘΣ τσὶ , \ “ 
ἐν ὑμῖν; προσκαλεσάσθω τοὺς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλη- 

, A , re 3 ἊΝ > , Ν , > 
σίας, καὶ προσευξάσθωσαν ἐπ᾽ αὐτὸν ἀλείψαντες ἐλαίῳ ἐν 
A > ’ “ , LY ς 3 4 a , , 
153 τῷ ὀνόματι [τοῦ κυρίου] καὶ ἡ εὐχὴ τῆς πίστεως σώσει 
4 ’ 3 - aN ¢€ , A € 
τὸν κάμνοντα, Kal ἐγερεῖ αὐτὸν ὁ κύριος" Kay ἁμαρτίας 
16 ἢ πεποιηκώς, ἀφεθήσεται αὐτῷ. - ἐξομολογεῖσθε οὖν ἀλλή- 
G Thee 
λοις τὰς ἁμαρτίας καὶ “mpocedxeoe’ ὑπὲρ ἀλλήλων, ὅπως 

17 ἰαθῆτε. πολὺ ἰσχύει δέησις δικαίου ἐνεργουμένη. Ἠλείας 
3, 53 A \ A 
ἄνθρωπος ἦν ὁμοιοπαθὴς ἡμῖν, καὶ προσευχῇ προσηύξατο 

A Q , Q 3 y+ ΣΝ a [οὶ 3 A 
τοῦ μὴ βρέξαι, καὶ οὐκ ἔβρεξεν ἐπὶ τῆς γῆς ἐνιαυτους 
“ “ δ / J ¢ 3 A 

18 τρεῖς καὶ μῆνας €€ καὶ παλιν προσηύξατο, καὶ ὁ οὐρανὸς 
τ Ἁ » al \ e r ’ , Ν 95. A 
ὑετὸν ἔδωκεν᾽ καὶ ἡ γῆ ἐβλάστησεν τὸν καρπὸν αὑτῆς. 
3 a “ 3 \ aA 3 

19 ᾿Αδελφοί μου, ἐάν τις ἐν ὑμῖν πλανηθῇ ἀπὸ τῆς ἀλη- 

, q 
so θείας καὶ ἐπιστρέψῃ τις αὐτόν, ᾿ γινώσκετε ὅτι ὁ ἐπι- 
,ὔ ε \ > , ς la > “ / Ἁ 
στρέψας ἁμαρτωλὸν ἐκ πλάνης ὁδοῦ αὐτοῦ σώσει ψυχὴν 
A a / va ε ΄-“ςα 
Γαὐτοῦ ἐκ θανάτου" καὶ καλύψει πλῆθος AMAPTION. 


Cal A Β a ΄ » 
3 ὑμῶν ὡς πῦρ᾽ 6 ὑμῖν. 11 Κύριος τό εὔχεσθε 
, ’ la! 
18 ἔδωκεν ὑετὸν 20 γινωσκέτω | ἐκ θανάτου αὐτοῦ 


TLE TBO A 


3 , 9 nw lal “ 
ΠΕΤΡΟΣ ἀπόστολος Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐκλεκτοῖς παρε-τ 
la ’ , 
πιδήμοις διασπορᾶΈε  Ilovrov, Γαλατίας, Καππαδοκίας, 
3 , 4 , Ν / “ , 2 
Ασίας, καὶ Βιθυνίας, κατὰ πρόγνωσιν θεοῦ πατρός, ἐν 2 
A , ¢ ‘ ς Ν ad 
ἁγιασμῷ πνεύματος, εἰς ὑπακοὴν καὶ ῥαντισμὸν αἵματος 
3 n a , con LE A Ae ae 
Ιησοῦ Χριστοῦ: χαρις υμιν Καὶ etpyyy πληθυνθείη. 
> \ ε A A ‘ - Π Ce 3 las 
Εὐλογητὸς ὁ θεὸς καὶ πατὴρ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ιησοῦ 3 
na ¢€ A κ᾿ ᾿ erly the) 3 , Coa 9 
Χριστοῦ, ὁ κατὰ τὸ πολὺ αὐτου ἔλεος ἀναγεννήῆσας ἡμᾶς εἰς 
9 , laa > 3 3 lo a 3 a 
ἐλπίδα ζῶσαν SC ἀναστάσεως Ἰησοῦ Χριστου ἐκ νεκρῶν, 
if > > , 
εἰς κληρονομίαν ἄφθαρτον καὶ ἀμίαντον καὶ ἅμάραντον, 4 
ee a - Mate , ee 
τετηρημένην ἐν οὐρανοῖς εἰς ὑμᾶς τοὺς ἐν δυνάμει θεοῦ 5 
< \ 
φρουρουμένους διὰ πίστεως εἰς σωτηρίαν ἑτοίμην ἀποκα- 
2. γος ἘΠ ἘΠ , » @ 95 a »/ 
λυφθῆναι ἐν καιρῷ ἐσχάτῷ ἐν @ ἀγαλλιᾶσθε, ὀλίγον 6 
3 > , , > , εκ Φ Ἢ 
ἄρτι εἰ δέον λυπηθέντες ἐν ποικίλοις πειρασμοῖς, Wa τὸ 7 
ἀξ =) “ σι t , ld “ 
Γδοκίμιον᾽ ὑμῶν τῆς πίστεως πολυτιμότερον χρυσίου τοῦ 
3 λ ’ Ἁ 4 δὲ ὃ , c On > 
ἀπολλυμένου διὰ πυρὸς δὲ δοκιμαζομένου ευρεθῇ εἰς ἔπαινον 
A 3 3 ΄“ an a 
καὶ δόξαν καὶ τιμὴν ἐν ἀποκαλύψει Ἰησοῦ Χριστοῦ. ov 8 
“ a , A c rol , 
οὐκ ἰδόντες ἀγαπᾶτε, εἰς ὃν ἄρτι μὴ ὁρῶντες πιστεύοντες 
δὲ ἀγαλλιᾶτ ἃ ἀνεκλαλήτῳ καὶ δεδοξασμέ 
é ay ε χαρᾷ ἀνεκλαλήτῳ καὶ ὁ σμένῃ, κομι- 9 
ἃ , a / Sa , a 
ζόμενοι TO τέλος τῆς πίστεως σωτηρίαν ψυχῶν. Περὶ 10 
@ 9 ’ ‘eS , im 
ἧς σωτηρίας ἐξεζήτησαν καὶ ἐξηραύνησαν προφῆται οἱ περὶ 
΄“ ε “ , ᾽ ΄ 
τῆς εἰς ὑμᾶς χάριτος προφητεύσαντες, ἐραυνῶντες εἰς τίνα τι 
aR r 4 Coq’ AT: 8 > a “ aA 
ἢ ποῖον καιρὸν ᾿ἐδήλου τὸ ἐν αὐτοῖς πνευμα Χριστοῦ προ- 
’ \ f 
μαρτυρόμενον τὰ εἰς Χριστὸν παθήματα καὶ τὰς μετὰ 
“ “4 ὩΣ 3 Ψ [χ 3 ς “ ξ' «a A 
ταῦτα δόξας: ois ἀπεκαλύφθη ὅτι οὐχ εαυτοῖς vp δὲ 12 
ΓΤ Ἀν ὰ la) 3 con A a 
διηκόνουν ᾿αὐτά, a’ νῦν ἀνηγγέλη ὑμῖν διὰ τῶν εὐαγγε- 


7...Ὁ} 11 ἐδηλοῦτο I2 avTa ἃ 


I Il IETPOT A 328 


Ed c¢ » / ΤΥ > , > 9 " “ 
λισαμένων ὑμᾶς πνεύματι ἁγίῳ ἀποσταλέντι ἀπ᾽ οὐρανοῦ, 
a > a »ἤ , 
εἰς a ἐπιθυμοῦσιν ἄγγελοι παρακύψααι. 

\ > ’ \ 3 , “ 4 id “ 
13 Aw ἀναζωσάμενοι τὰς ὀσφύας τῆς διανοίας ὑμῶν, 

/ , ) , ϑ. ἃ \ δ cn ’ 
νήφοντες τελείως, ἐλπίσατε ἐπὶ τὴν φερομένην vuw χάριν 
> “ “A ¢ , ς “ A 
14 €V ἀποκαλύψει Ἰησοῦ Χριστοῦ. ὡς τέκνα ὑπακοῆς, μὴ 


συνσχηματιζόμενοι ταῖς πρότερον ἐν τῇ ἀγνοίᾳ ὑμῶν ἐπι- “ 


15 θυμίαις, ἀλλὰ κατὰ τὸν καλέσαντα ὑμᾶς ἅγιον καὶ αὐτοὶ 
16 ἅγιοι ἐν πάσῃ ἀναστροφῇ γενήθητε, διότι γέγραπται [ὅτι] 
17 Ariot €cecde, OT! Em ἄξιοοσ, τ᾿ καὶ. εἰ πτὰτέρα [ἘΠῚ 

κἀλεῖοθε τὸν ἀπροσωπολήμπτως κρίνοντα κατὰ τὸ ἑἕκά- 

στου ἔργον, ἐν φόβῳ τὸν τῆς παροικίας ὑμῶν χρόνον ἀνα- 
1 στράφητε-: εἰδότες ὅτι OY φθαρτοῖς, ἀργγρίῳ ἢ χρυσίῳ, 

ἐλγτρώθητε ἐκ τῆς ματαίας ὑμῶν ἀναστροφῆς πατροπαρα- 
το δότου, ἀλλὰ τιμίῳ αἵματι ὡς ἀμνοῦ ἀμώμου καὶ ἀσπίλου 
20 Χριστοῦ, προεγνωσμένου μὲν πρὸ καταβολῆς κόσμου, 
21 φανερωθέντος, δὲ ἐπ᾽ ἐσχάτου τῶν χρόνων δὲ ὑμᾶς τοὺς 

δι αὐτοῦ πιστοὺς εἰς θεὸν τὸν ἐγείραντα αὐτὸν ἐκ νεκρῶν 

καὶ δόξαν αὐτῷ δόντα, ὥστε τὴν πίστιν ὑμῶν καὶ ἐλπίδα 
22 εἶναι εἰς θεόν. Τὰς ψυχὰς ὑμῶν ἡγνικότες 

ἐν τῇ ὑπακοῇ τῆς ἀληθείας εἰς φιλαδελφίαν ἀνυπόκριτον 
23 ἐκ καρδίας ἀλλήλους ἀγαπήσατε ἐκτενῶς, ἀναγεγεννημέ- 

νοι οὐκ ἐκ σπορᾶς “φθαρτῆς ἀλλὰ ἀφθάρτου, διὰ λόγου 
24 Ζῶντοο θεοῦ KAl MENONTOC: ey, 

TTACA οὰρξ ὡς χόρτοο, ; 
Kal πᾶοὰ λόξὰ αὐτῆς ὡς Xnooc χόρτογ: 
ἐξηράνθη ὁ χόρτοο, 
kal τὸ ἄνθος ἐξέπεσεν: 

25 τὸ λὲ Pama Kypfoy μένει εἰς τὸν δἰῶνὰ. 
: τοῦτο δέ ἐστιν τὸ ῥῆλλὰ τὸ εγὰγΓελιοθὲν εἰς ὑμᾶς. ᾿Α- 

ποθέμενοι οὖν πᾶσαν κακίαν καὶ πάντα δόλον καὶ ᾿ὑπό- 
2kptow' καὶ φθόνους καὶ πάσας καταλαλιάς, ὡς ἀρτιγέν- 

νητα βρέφη τὸ λογικὸν ἄδολον γάλα ἐπιποθήσατε, ἵνα ἐν 
3 αὐτῷ αὐξηθῆτε εἰς σωτηρίαν, εἰ ἐγεύήοδοθε ὅτι XpHCTOC 


I ὑποκρίσεις 


326 IIETPOY A τ 


- “fm ¢ a 
δος 6 KyYpioc. πρὸς ὃν προσερχόμενοι, MOON ζῶντα, ὑπὸ, 


ἀνθρώπων μὲν ATTOAEAOKIMACMENON παρὰ δὲ θεῷ ἐκλε- 
KTON ENTIMON καὶ αὐτοὶ ὡς λίθοι ζῶντες οἰκοδομεῖσθε 5 
οἶκος πνευματικὸς εἰς ἱεράτευμα ἅγιον, ἀνενέγκαι πνευ- 
ματικὰς θυσίας εὐπροσδέκτους θεῷ διὰ “Inood Χριστοῦ" 
διότι περιέχει ἐν γραφῇ 6 

᾿Ιλοὺ τίθημι ἐν Σιὼν λίθον ἐκλεκτὸν ἀκρογωνι- 

ΔΊΟΝ ENTIMON, 

KAl ὁ πιοτεύων ἐπ᾿ ἀὐτῷ OY MH KaTAICYYNOH. 
ὑμῖν οὖν ἡ τιμὴ τοῖς πιστεύουσιν: ἀπιστοῦσιν δὲ λίθοσ 7 
ὃν ATTEAOKIMACAN οἱ οἰκολολλοῦντεο οὗτος ἐγε- 
νήθη εἰς κεφὰλὴν γωνίδς καὶ λίθος τροοσκόλλλλὰ- 8 
TOC Kal πέτρὰ CKANASAOY: Of TIPOCKOTITOYCIN τῷ 
λόγῳ ἀπειθοῦντες: εἰς ὃ καὶ ἐτέθησαν. ὑμεῖς δὲ Γένοο 9 
ἐκλεκτόν, βδὰοίλειον ἱεράτεγλλὰ, ἔθνοα ἅγιον, 
Aadc εἰς περιποίησιν, ὅπως τὰς ἀρετὰς ἐξὰγΓεί- 
λητε τοῦ ἐκ σκότους ὑμᾶς καλέσαντος εἰς τὸ θαυμαστὸν 
αὐτοῦ φῶς: οἵ ποτε OY Addc νῦν δὲ adc θεοῦ, οἱ 
οὐκ HAEHMENO! νῦν δὲ ἐλεηθέντεο. 


"» 


fe) 


᾿Αγαπητοί, παρακαλῶ ὡς TTAPO{KOYC Kal ετπτιλή 

γαπητοί, παρ ς πὰροίκογε Kal ττὰρεττιδλ - τ᾿ 
> , A ΄“ 3 “Ἢ [ὦ 

MOYC ἀπέχεσθαι τῶν σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν, αἵτινες στρα- 

/ \ “ “ A > ‘ ΄“ - 
τεύονται κατὰ τῆς Ψυχῆς" τὴν ἀναστροφὴν ὑμῶν ἐν τοῖς τὸ 
ΕἾ) » , a 3 e aA ς “ ς 
ἔθνεσιν ἔχοντες καλήν, ἵνα, ἐν ᾧ καταλαλοῦσιν ὑμῶν ὡς 

“ > ~ o »%, 

κακοποιῶν, ἐκ τῶν καλῶν ἔργων ἐποπτεύοντες δοξάσωσι 
\ \ 5 εἰ 2 A ain 
τὸν θεὸν EN HMEPA ETTICKOTTAC. 

€ ’ , > , [2 Ν A , 

Ὑποτάγητε πάσῃ ἀνθρωπίνῃ κτίσει διὰ τὸν κύριον" 13 
3, a € id , BA ς € > > “ 
εἴτε βασιλεῖ ws ὑπερέχοντι, εἴτε ἡγεμόσιν ὡς Ot αὐτοῦ 14 
πεμπομένοις εἰς ἐκδίκησιν κακοποιῶν ἔπαινον δὲ ἀγαθο- 

a cf ¢ Ἁ a “ 
ποιῶν: (ὅτι οὕτως ἐστὶν τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ, ἀγαθοποι- 15 

a ΄“ lad > , 3 4 

ovvras φιμοῖν τὴν τῶν ἀφρόνων ἀνθρώπων ἀγνωσίαν") 
ς , , N ᾿ 2 “ a 

ὡς ἐλεύθεροι, καὶ μὴ ὡς ἐπικάλυμμα ἔχοντες τῆς κακίας τό 
ae beni »\> ¢ πυρὰς Lie , , \ 
τὴν ἐλευθερίαν, ἀλλ᾽ ws θεοῦ δοῦλοι. πάντας τιμήσατε, THY 17 


24 ὑμῶν ι καὶ 4 πραέως καὶ ἡσνχίον 


TIetit HETPOTsx 327 


> “ \ \ a \ / 
ἀδελφότητα ἀγαπᾶτε, TON ΘΕῸΝ POBETCOE, TON BaciAEa 
18 τιμᾶτε. Οἱ οἰκέται ὑποτασσόμενοι ἐν παντὶ 
φόβῳ τοῖς δεσπόταις, οὐ μόνον τοῖς ἀγαθοῖς καὶ ἐπιεικέσιν. 
19 ἀλλὰ καὶ τοῖς σκολιοῖς. τοῦτο γὰρ χάρις εἰ διὰ συνείδησιν 
20 θεοῦ ὑποφέρει τις λύπας πάσχων ἀδίκως" ποῖον γὰρ κλέος 
sace , \ , ς κ 9, \5° ee 
εἰ ἁμαρτάνοντες καὶ κολαφιζόμενοι UTopeveite ; ἀλλ᾽ εἰ aya- 
θοποιοῦντες καὶ πάσχοντες ὑπομενεῖτε, τοῦτο χάρις παρὰ 
a τὸ “~ \ 3 ῇ [χέ Ν ‘ wy 
or Oem. εἰς τοῦτο yap ἐκλήθητε, ὅτι καὶ Χριστὸς ἔπαθεν 
ἊΝ a q \ 
ὑπὲρ ὑμῶν, ὑμῖν ὑπολιμπάνων ὑπογραμμὸν ἵνα ἐπακολου- 
, “ li a a ¢ > 
22 Ononre τοις ἴχνεσιν αὐτοῦ" ὃς AMAPTIAN OYK ETTO{HCEN 
3 \ Ἔν: / > a“ / 3 a 4 
23 OYAE EYPEOH AOAOC EN τῷ CTOMATI AYTOY: ὃς λοιδο- 
, > t =, 
povpevos οὐκ ἀντελοιδόρει, πάσχων οὐκ ἠπείλει, παρεδί- © 
a a ἴω 
o4 δου δὲ τῷ κρίνοντι δικαίως: ὃς TAC AMAPTIAC ᾿ἡμῶν" AYTOC 
3 ~ , »“»Ἥ ~ 
ἀνήνεγκεν ἐν TO σώματι αὐτοῦ ἐπὶ τὸ ξύλον, iva ταῖς 
ἁμαρτίαις ἀπογενόμενοι τῇ δικαιοσύνῃ (jowpev? οὗ τῷ 
25 M@AQ)TTI iAOHTE. ἦτε γὰρ GC TIPOBATA TIAANOMENOI, 
ἀλλὰ ἐπεστράφητε νῦν ἐπὶ τὸν ποιμένα καὶ ἐπίσκοπον τῶν 
: ψυχῶν ὑμῶν. ὋὉμοίως γυναῖκες ὑποτασσόμεναι 
r baw > UZ Ὡ 7h fe af >} an A , & 
τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν, ἵνα ᾿ εἴ τινες ἀπειθοῦσιν τῷ λόγῳ δια 
a A A pa if / “ 
τῆς τῶν γυναικῶν ἀναστροφῆς ἄνευ λόγου κερδηθήσονται 
’ Q ἢ Gi. § > Q Bi seer 
ς ἐποπτεύσαντες THY ἐν φόβω ἁγνὴν ἀναστροφὴν ὑμῶν. 
49 ὧν ἔστω οὐχ ὁ ἔξωθεν ἐμπλοκῆς τριχῶν καὶ περιθέσεως 
5 ἀρ ας) εν 3 Q a 
4 χρυσίων ἢ ἐνδύσεως ἱματίων κόσμος, ἀλλ᾽ ὁ κρυπτὸς τῆς 
δίας ἄνθρωπος ἐν τῷ ἀφθάρτῳ τοῦ ᾿ἡσυχίου καὶ πραέως" 
καρδίας ἄνθρωπος ἐν τῷ ρτῳ τοῦ ἡσυχ πραέως 
3 > ~ “ , οι , 
5 πνεύματος, ὅ ἐστιν ἐνώπιον τοῦ θεοῦ πολυτελές. οὕτως γαρ 
¢ ΄“ \ 
ποτε καὶ ai ἅγιαι γυναῖκες αἱ ἐλπίζουσαι eis θεὸν ἐκόσμουν 
6 ἑαυτάς, ὑποτασσόμεναι τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν, “ὡς Σάρρα 
Gees ἢ a3 D , tock Ν Ὄ 
ὑπήκουεν τῷ ᾿Αβραάμ, κύριον αὐτὸν καλοῦσα' ἧς ἐγενή- 
ay > A f 
θητε τέκνα᾽ ἀγαθοποιοῦσαι καὶ MH φοβογλλενὰι! μηδεμίαν 
Y a 
7 TITOHCIN. Οἱ ἄνδρες ὁμοίως συνοικοῦντες κατὰ 
γνῶσιν, ὡς ἀσθενεστέρῳ σκεύει τῷ γυναικείῳ ἀπονέμοντες, 
τιμήν, ὡς καὶ ᾿συνκληρονόμοι᾽ χάριτος ζωῆς, εἰς τὸ μὴ 
3 2 ΡΩΝ ΔΩ ΠΡ Εἴ Buses \ & 4 
8 ἐγκόπτεσθαι Tas προσευχὰς ὑμῶν. Τὸ δὲ τέ- 


6 (ὡς.....«καλοῦσα, ἧς..... τέκνα,) 7 συνκληρονόμοις | ταῖς προσευχαῖς 


328 IIETPOY A. III 


hos πάντες ὁμόφρονες, συμπαθεῖς, φιλάδελφοι, εὔσπλαγ- 
χνοι, ταπεινόφρονες, μὴ ἀποδιδόντες κακὸν ἀντὶ κακοῦ 
bal , 3 \ , 3 ¥ A > ~ 
ἢ λοιδορίαν ἀντὶ λοιδορίας TovvayTiov δὲ εὐλογοῦντες, 
ὕτι εἰς τοῦτο ἐκλήθητε ἵνα εὐλογίαν κληρονομήσητε. 
ὁ γὰρ θέλων Ζωὴν ἀΓδιτᾷν 
Kal ἰλεῖν HMEpac ἀγὰάθᾶς 
πὰγοάτω τὴν γλῶοοδν ἀπὸ KAKOY 
kal χείλη TOY MA AadAAcal δόλον, 
ἐκκλινάτω δὲ ἀπὸ κακοῦ Kal ποιησάτω ἀζάθόν, 
χητηοάτω εἰρήνην Kal λιωζάτω AYTHN. 
ὅτι ὀφθᾶλλλοὶ Κυρίου ἐπὶ AiKaioyc 
Kal ὦτὰ ἀὐτον εἰς AGHCIN ἀὐτῶν, 
πρόσωπον Aé Kypfoy ἐπὶ ποιοῦντδο κὰκά. 
Καὶ τίς ὁ κακώσων ὑμᾶς ἐὰν τοῦ ἀγαθοῦ ζηλωταὶ 
2 > 3 5 \ / A , , 
γένησθε; ἀλλ᾽ εἰ Kal πάσχοιτε διὰ δικαιοσύνην, μακάριοι. 
τὸν δὲ φόβον ἀὐτῶν MH POBHOATE λληλὲ TAPAXOATE, 
κύριον δὲ τὸν Χριστὸν ἁγιάρατε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν, 
ἕτοιμοι ἀεὶ πρὸς ἀπολογίαν παντὶ τῷ αἰτοῦντι ὑμᾶς λόγον 
\ “ 3 ge > , “ay \ \ of vee , 
περὶ τῆς ἐν ὑμῖν ἐλπίδος, ἀλλὰ μετὰ πραύτητος Καὶ φόβου, 


Ξε 


, yf > e » la 
συνείδησιν ἔχοντες ἀγαθήν, wa ἐν @ καταλαλεῖσθε καται- 
r ΄ A > ΕἾ 5 ΄“ 
σχυνθῶσιν οἱ ἐπηρεάζοντες ὑμῶν τὴν ἀγαθὴν ἐν Χριστῷ 
im SAGs, OER a > , 
ἀναστροφήν. κρεῖττον yap ἀγαθοποιοῦντας, εἰ θέλοι τὸ 
“ » “ἃ nw Ω 
θέλημα τοῦ θεοῦ, πάσχειν ἢ κακοποιοῦντας. OTL καὶ Χρι- 
\ A Ν ς n ro: v4 ‘i , € A sar 
otros ἅπαξ περὶ ἁμαρτιῶν ᾿ἀπέθανεν., δίκαιος vmep ἀδίκων, 
ad wn a β a ‘ QA 
ἵνα ὑμᾶς προσαγάγῃ τῷ θεῷ, θανατωθεὶς μὲν σαρκὶ 
‘ - “ “ ’ 
ξωοποιηθεὶς δὲ πνεύματι: ἐν ᾧ καὶ τοῖς ἐν φυλακῇ πνεὺυ- 


> Wa ; ¢ 3 
μασιν πορευθεὶς ἐκήρυξεν, ἀπειθήσασίν ποτε ὅτε ἀπεξεδέ- 2 


χετὸ ἡ τοῦ θεοῦ μακροθυμία ἐν ἡμέραις Νῶε κατασκευα- 
Υ , a“ 9 a 7 Pics ae gt > ye , 
ζομένης κιβωτοῦ eis ἣν ὀλίγοι, TOUT ἐστιν OKT@ ψυχαί, 
, »,ὦ raq “eae es Le a ιν. 
διεσώθησαν δι’ ὕδατος. ὃ καὶ υμᾶς ἀντιτυπον νῦν σώζει 
, 3 μὲ 3 , 4 > \ δή 
βάπτισμα, οὐ σαρκος ἀπόθεσις ῥύπου ἀλλα συνειδήσεως 
3 a 2 / > , 3. γεϑιν, pe > ee a 
ἀγαθῆς ἐπερώτημα eis θεόν, δ ἀναστάσεως Ἰησοῦ Χριστου, 
¢ “ “ε 3 A € 
ὅς ἐστιν ἐν AEZIA θεοῦ πορευθεὶς εἰς οὐρανὸν ὑποταγέντων 
8 ete, 
18 ἔπαθεν 21 1... 
,“» 1." Aa 
i αὶ ; CE bot Bau SS op ἊΨ δὰ 


f 4 
2 
¥ 


10 


μι 


I 


I2 


22 


III IV ILETPOY A 329 


1 αὐτῷ ἀγγέλων καὶ ἐξουσιῶν καὶ δυνάμεων. Χρι- 
στοῦ οὖν παθόντος σαρκὶ καὶ ὑμεῖς ἘΠῊΝ αὐτὴν <pvauay 
 ὁπλίσασθε, ὅτι ὁ παθὼν σαρκὶ πέπαυται “ἁμαρτίαις, εἰς 
τὸ μηκέτι; ἀνθρώπων ἐπιθυμίαις. ἀλλὰ θελήματι θεοῦ τὸν 
3 ἐπίλοιπον ἐν σαρκὶ ϑιώσαι χρόνον. ἀρκετὸς γὰρ ὁ παρε- 
ληλυθὼς χρόνος τὸ βούλημα τῶν ἐθνῶν κατειργάσθαι, 
merropevwevous ἐν ἀσελγείαις, ἐπιθυμίαις, οἰνοφλυγίαις, 
4 κώμοις, πότοις, καὶ ἀθεμίτοις, εἰδωλολατρίαιοι ἐν ᾧ ξενί- 
ζονται μὴ συντρεχόντων ὑμῶν εἰς τὴν αὐτὴν τῆς ἀσωτίας 
5 ἀνάχυσιν, hate dies οἵ ἀποδώσουσιν λόγον τῷ 
6 ἑτοίμως κρίνοντι ζώντας καὶ νεκρούς: εἰς τοῦτο γὰρ καὶ 
νεκροῖς εὐηγγελίσθη ἵνα κριθῶσι μὲν κατὰ ἀνθρώπους 
σαρκὶ ζῶσι δὲ κατὰ θεὸν πνεύματι. 
7η Πάντων δὲ τὸ τέλος ἤγγικεν. ἀωιβιρονῇσατε, οὖν καὶ 
8 νήψατε εἰς προσευχάς" πρὸ πάντων τὴν εἰς ἑαυτοὺς ἀγάπην 
ἐκτενῆ ἔχοντες, ὅτι ἀγάπη KAAYTTTEI πλῆθος AMAPTIGIN® 
τὦ φιλόξενοι εἰς ἀλλήλους ἄνευ pps leat ἕκαστος καθὼς 
ἔλαβεν χάρισμα, εἰς ἑαυτοὺς αὐτὸ διακονοῦντες ὡς καλοὶ 
II οἰκονόμοι ποικίλης χάριτος θεοῦ": εἰ τις λαλεῖ, ὡς λόγια 
θεοῦ: εἴ τις διακονεῖ, ὡς ἐξ ἰσχύος ἧς χορηγεῖ ὁ θεός" ἵνα 


ς re 3 


ἐν πᾶσιν δοξάζηται ὁ θεὸς διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ, @ ἐστὶν 


¢ , \ \ , > \ we “ » "7 3 ; 
ἡ δόξα καὶ TO κρατος εἰς TOUS αἰωνας τῶν αἰώνων" ἀμήν. 


Ἁ , a 3 CHA , \ 

12 ᾿Αγαπητοί, μὴ ξενίζεσθε nih ens vein πρροσειο προς 

πειρασμὸν ὑμῖν γινομένῃ ὡς ξένου ὑμῖν συμβαίνοντος, 
13 ἀλλὰ καθὸ κοινωνεῖτε τοῖς τοῦ Χριστοῦ παθήμασιν χαίρετε, 

ed \ 3 “ > , ~ , 3 a lou 3 

ἵνα καὶ ἐν τῇ ἀποκαλύψει τῆς δόξης αὐτοῦ χαρῆτε ἀγαλ- 
14 λιώμενοι. εἰ ὀνειλίζεοθε ἐν ὀνόματι Χριοτοῦ, μακάριοι, 

ὅτι τὸ τῆς δόξης καὶ τὸ τοῦ θεοῦ TINEYMO Ep ὑμᾶς 
15 ANaTTAyeTAl. μὴ a τις ὑμῶν πασχέτω ὡς φονεὺς ἢ 
16 κλέπτης ἢ κακοποιὸς ἢ ὡς ἀλλοτριεπίσκοπος" εἰ δὲ ὡς 

Χριστιανός, μὴ αἰσχυμέσθω, δοξαζέτω δὲ τὸν θεὸν ἐν τῷ 
17 ὀνόματι τούτῳ. ὅτι [ὁ] καιρὸς τοῦ ἀρξὰοθὰι! τὸ κρίμα 


I ἁμαρτίας 


330 TIETPOYT A Iv V 


3 ἃ aA fan a “ 9 n 
ἀττὸ TOY οἴκου τοῦ θεοῦ: εἰ δὲ πρῶτον ἀφ᾽ ἡμῶν, τί τὸ 
πέλος τῶν ἀπειθούντων τῷ τοῦ θεοῦ εὐαγγελίῳ ; καὶ εἰ 18 
ε l4 ¢ \ > 
ὁ λίκδιος MéAIc οώζετδι, ὁ [Ae] AceBHC Kak) AMAP- 
A lon’ Qs Ω 
τωλὸς TOY φὰνεῖτδι; ὥστε καὶ οἱ πάσχοντες κατὰ το 
τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ πιστῷ κτίστῃ παρατιθέσθωσαν τὰς 
A . 
ψυχὰς * ἐν ἀγαθοποιίᾳ" 
’ 3 5 δ΄ - a ¢ , 
Πρεσβυτέρους οὖν ἐν vpty παρακαλῶ ὁ συνπρεσβυτε- x 
ρος καὶ μάρτυς τῶν τοῦ Χριστοῦ παθημάτων, ὁ καὶ τῆς 
ἢ 3 , Sé , 
μελλούσης ἀποκαλύπτεσθαι δόξης κοινωνὸς, ποιμάνατε 2 
rad a a“ 3 ~ 
τὸ ἐν ὑμῖν ποίμνιον τοῦ θεοῦ; μὴ ἀναγκαστῶς ἀλλὰ ἑκου- 
4 \ >) ~ 3 A , 3 Ὁ 
σίως, μηδὲ αἰσχροκερδῶς ἀλλὰ προθύμως, μηδ᾽ ὡς κατακυ- 3 
ριεύοντες τῶν κλήρων ἀλλὰ τύποι γινόμενοι τοῦ ποιμνίου" 
~~ Led \ U 
καὶ φανερωθέντος Tov ἀρχιποίμενος κομιεῖσθε τὸν ἁμαρὰν- 4 
τινον τῆς δόξης στέφανον. Ὁμοίως, νεώτεροι, ὑποτάγητε 5 
πρεσβυτέροις. Πάντες δὲ ἀλλήλοις τὴν ταπεινοφροσύνην 
> , 4 c A ¢ , 3 / 
ἐγκομβώσασθε, ὅτι [Ὁ] θεὸς ὑττερηφάνοιο ANTITACCETAI 
a 4 tf 
τὰτεινοῖο δὲ ATAWCIN XAPIN. 
> X Wr? “ r a a δ 
Ταπεινώθητε οὖν ὑπὸ τὴν κραταιὰν χεῖρα TOU θεοῦ, ἵνα 6 
wn € , “ a ’ “κ“ἽῚἽ 
ὑμᾶς ὑψώσῃ ἐν καιρῷ, πασαν τὴν μέριλλνὰδὰν YMON 7 
> , τ. n r 
ἐπιρίψαντεο ἐπ’ αὐτόν, ὅτι αὐτῷ μέλει περὶ ὑμῶν. 
Νήψατε, γρηγορήσατε. ὃ ἀντίδικος ὑμῶν διάβολος ὡς λέων 8 
ὠρυόμενος περιπατεῖ ζητῶν ᾿ καταπιεῖν" ᾧ ἀντίστητε 9 
στερεοὶ τῇ πίστει, εἰδότες τὰ αὐτὰ τῶν παθημάτων τῇ 
ἐν τῷ κόσμῳ ὑμῶν ἀδελφότητι ἐπιτελεῖσθαι. Ὃ δὲ θεὸς το 
πάσης χάριτος, ὁ καλέσας ὑμᾶς εἰς τὴν αἰώνιον αὐτοῦ δόξαν 
2 A 3 Ν 
ἐν ᾿ Χριστῷ, ὀλίγον παθόντας αὐτὸς καταρτίσει, στηρίξει, 
σθενώσει. αὐτῷ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας" ἀμήν. τι 
Α “ c aw “ ΄- 5 a « 
Διὰ Σιλουανοῦ ὑμῖν τοῦ πιστοῦ ἀδελφοῦ, ὡς λογίζομαι, x12 
5 3 - wn rf 
δ ὀλίγων ἔγραψα, παρακαλῶν καὶ ἐπιμαρτυρῶν ταύτην 
53 3 = ’ - o 3 ὰ a 3 UY 
εἶναι ἀληθῆ χάριν τοῦ θεοῦ: εἰς ἣν στῆτε. Ασπάζεται 13 
econ € 2 a \ \ id € cr 
ὑμᾶς ἡ ἐν Βαβυλῶνι συνεκλεκτὴ καὶ Μάρκος ὁ υἱὸς 
μου. ᾿Ασπάσασθε ἀλλήλους ἐν φιλήματι ἀγάπης. 14 
2: ’ ΕἾ ΡΝ ΄ ΄“ 3 ΄ 
Εἰρήνη υμῖν πασιν τοις ἐν Χριστῳ. 


18 ὁ το αὐτῶν 8 τινὰ 10 τῷ 


METPOY B 


x ΣΙΜΩΝ HETPOS δοῦλος καὶ ἀπόστολος Ἰησοῦ 
Χριστοῦ τοῖς ἰσότιμον ἡμῖν λαχοῦσιν πίστιν ἐν δικαιοσύνῃ 
ς τοῦ θεοῦ ἡμῶν καὶ σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ" χάρις 
ὑμῖν καὶ εἰρήνη πληθυνθείη ἐν ἐπιγνώσει τοῦ θεοῦ καὶ 
3 Ἰησοῦ τοῦ κυρίου ἡμών, ὡς πάντα ἡμῖν τῆς θείας 
δυνάμεως αὐτοῦ τὰ πρὸς ζωὴν καὶ εὐσέβειαν δεδωρημένης 
διὰ ΤῊΝ ἐπιγνώσεως τοῦ καλέσαντος ἡμᾶς Γδιὰ δόξης καὶ 
4 aperns', δὶ ὧν τὰ τίμια Γκαὶ μέγιστα ἡμῖν' ἐπαγγέλματα 
δεδώρηται, ἵνα διὰ τούτων γένησθε θείας κοινωνοὶ φύ- 
σεως, ἀποφυγόντες τῆς ἐν τῷ κόσμῳ ἐν ἐπιθυμίᾳ 
5 φθορᾶς. καὶ αὐτὸ τοῦτο δὲ σπουδὴν πᾶσαν παρεισενέγ- 
καντες ἐπιχορηγήσατε ἐν τῇ πίστει ὑμῶν τὴν ἀρετήν, ἐν 
6 δὲ τῇ ἀρετῇ τὴν γνῶσιν, ἐν δὲ τῇ γνώσει τὴν ἐγκρά- 
τειαν, ἐν δὲ τῇ ἐγκρατείᾳ τὴν ὑπομονήν, ἐν δὲ τῇ 
ὑπομονῇ τὴν εὐσέβειαν, ἐν δὲ τῇ εὐσεβείᾳ τὴν φιλαδελ- 
8 φίαν, ἐν δὲ τῇ φιλαδελφίᾳ τὴν ἀγάπην: ταῦτα γὰρ ὑμῖν 
ὑπάρχοντα καὶ πλεονάζοντα οὐκ ἀργοὺς οὐδὲ ἀκάρπους 
καθίστησιν εἰς τὴν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπί- 
ο γνωσιν' ᾧ γὰρ μὴ πάρεστιν ταῦτα, τυφλός ἐστιν «μυφηάξω, 
λήθην Nady τοῦ καθαρισμοῦ τῶν πάλαι αὐτοῦ ᾿ἁμαρτιῶν᾽ ἢ 
το διὸ μᾶλλον, ἀδελφοί, σπουδάσατε βεβαίαν ὑμῶν τὴν 
κλῆσιν καὶ ἐκλογὴν ποιεῖσθαι: ταῦτα γὰρ ποιοῦντες οὐ μὴ 
τ πταίσητέ more: οὕτως γὰρ πλουσίως ἐπιχορηγηθήσεται 
ὑμῖν ἡ εἴσοδος εἰς τὴν αἰώνιον βασιλείαν τοῦ κυρίου ἡμῶν 
καὶ σωτῆρος ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ. 


1 ΣΥΜΕΩΝ 3 ἰδίᾳ δόξῃ καὶ ἀρετῇ 4.ἡμῖν καὶ μέγιστα 9 ἁμαρτημάτων 


332 ΠΕΤΡΟΥ B 11 


Διὰ λλήσω ἀεὶ ὑμᾶς ὑπομιμνήσκειν ὶ τού 
ιὸ μελλήσω a μᾶς ὑπομιμνήσκειν περὶ τούτων, 
, ἧς 5 3 “ / > , 
καίπερ εἰδότας Kal ἐστηριγμένους ἐν τῇ παροῦσῃ ἀληθείᾳ. 
, ‘ ς “ 3 2 ῳ > a. 5 / ~ ’ 
δίκαιον δὲ ἡγοῦμαι, ἐφ᾽ ὅσον εἰμὶ ἐν τουτῷ τῷ σκηνώματι; 
[4 la 5 ς , . 4 a ‘ 
διεγείρειν ὑμᾶς ἐν υπομνήσει; εἰδὼς ὅτι ταχινή ἐστιν ἡ 
la a4 , \ \ ς 2 “ 
ἀπόθεσις τοῦ σκηνώματός μου, καθὼς καὶ ὁ κύριος ἡμῶν 
3 la A > / , t \ A ς , 
Ιησοῦς Χριστὸς ἐδήλωσεν μοι" σπουδάσω δὲ καὶ ἑκάστοτε 
a \ ΒΩ. ., ω ΄ 
ἔχειν ὑμᾶς μετὰ τὴν ἐμὴν ἔξοδον τὴν τούτων μνήμην ποιεῖ- 
> A , , 
cha.. οὐ yap σεσοφισμένοις μύθοις ἐξακολουθήσαντες 
i Co \ “A 34 ς “ 3 “ “ 
ἐγνωρίσαμεν ὑμῖν τὴν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ιησοῦ Χριστοῦ δύ- 
, 3 > J ἣν. an 
ναμιν καὶ παρουσίαν, ἀλλ ἐπόπται γενηθέντες τῆς ἐκείνου 
᾽ \ \ A lal Ἁ Α 
μεγαλειότητος. λαβὼν γὰρ παρὰ θεοῦ πατρὸς τιμὴν καὶ 
/ “ » ’ 3 ΄ lol « 4 ΄ 
δόξαν φωνῆς ἐνεχθείσης αὐτῷ τοιᾶσδε ὑπὸ τῆς μεγαλοπρε- 
a , c , > , e > > 
ποῦς δόξης ‘O vids μου ὁ ἀγαπητὸς pou oUTOS ἐστιν, εἰς OY 
, A ¢€ nw > / 
ἐγὼ εὐδόκησα,-- καὶ ταύτην THY φωνὴν ἡμεῖς ἠκούσαμεν 
> 9 ΄“ 3 va A 3 ἴω a 5 ΄“ 4 ’ Mw 
ἐξ οὐρανοῦ ἐνεχθεῖσαν σὺν αὐτῷ ὄντες ἐν τῷ aYl@ OPEl. 
καὶ ἔχομεν βεβαιότερον τὸν προφητικὸν 'λόγον, ᾧ καλῶς 
χομ ρον τὸν προφη γον, ᾧ 
, > ε , > 9 a ,ὕ 
ποιεῖτε προσέχοντες ὡς λύχνῳ φαίνοντι ἐν αὐχμηρῷ TOT, 
σ τὶ ε΄ # U \ / 3 3 ΄σ 
ἕως οὗ ἡμέρα διαυγάσῃ καὶ φωσφόρος ἀνατείλῃ ἐν ταῖς 
a ~ ΄“ , ¢ -“ 
καρδίαις ὑμῶν: τοῦτο πρῶτον γινώσκοντες ὅτι πᾶσα 
, »“ 5 f 5 “ 3 , 3 Ἂ 
προφητεία γραφῆς ἰδίας ἐπιλύσεως οὐ γινεται, οὐ yap 
, > , 3 i / , > \ € \ 
θελήματι ἀνθρώπου ἠνέχθη προφητεία ποτέ, ἀλλὰ ὑπὸ 
, ΚΣ ὦ ee » 7 3p UN κι 
πνεύματος ἁγίου φερόμενοι ἐλάλησαν ἀπὸ θεοῦ ἄνθρωποι. 


3 , AN N “ ’ ~ A ς Α 
Ἐγένοντο δὲ καὶ ψευδοπροφῆται ἐν τῷ λαῷ, ὡς καὶ 
3 can yf , a 4 
ἐν ὑμῖν ἔσονται ψευδοδιδάσκαλοι, οἵτινες παρεισάξουσιν 
3 , > 4 , 
αἱρέσεις ἀπωλείας, καὶ τὸν ἀγοράσαντα αὑτοὺς δεσπότην 
Pal , A 
ἀρνούμενοι, ἐπάγοντες ἑαυτοῖς ταχινὴν ἀπώλειαν: καὶ 
’ 
πολλοὶ ἐξακολουθήησουσιν av 
Cc ς Α nw » / \ 5 ’ὔ 
ἡ ὁδὸς τῆς ἀληθείας Βλδσφηλληθήσετλδι" καὶ ἐν πλεονεξίᾳ 
r a © A / » 
πλαστοῖς λόγοις ὑμᾶς ἐμπορεύσονται: ols TO κρίμα ἔκπα- 


an rn 3 ,ὔ > ἃ 
τῶν ταῖς ἀσελγείαις, Al OYC 


3 


“ “ , 2 ss 
Aa οὐκ ἀργεῖ, Kal ἡ ἀπώλεια αὐτῶν οὐ νυστάζει. εἰ yap 4 


3 Ν - 
ὁ θεὸς ἀγγέλων ἁμαρτησάντων οὐκ ἐφείσατο, ἀλλὰ σειροις 


15 


16 


17 


18 


20 


21 


3 


, , ‘\ . 
ζόφου ταρταρώσας παρέδωκεν εἰς κρίσιν τηρουμένους, Καὶ 5 


8 ὃ 


Π ΠΕΤΡΟΥ B 333 


ἀρχαίου κόσμου οὐκ ἐφείσατο, ἀλλὰ ὄγδοον Νῶε δικαιοσύ- 

ν jpuka ἐφύλαξεν, κατακλυσμὸν κόσμῳ ἀσεβῶν ἐπάξ 
ns Κήρ ᾿ μὸν κόσμῳ ἀσεβῶν ἐπάξας, 
Α ͵ὔ , \ / , 

6 καὶ πόλεις Σοδόμων καὶ Τομόρρας τεφρώσας κατέκρινεν, 
«ς , ‘ 3 ’΄ ’ A , 4 

7 ὑπόδειγμα μελλόντων ἀσεβέσιν τεθεικώς, καὶ δίκαιον Λὼτ 

¢€ 4 nw an 
καταπονούμενον ὑπὸ τῆς τῶν ἀθέσμων ἐν ἀσελγείᾳ ava- 
a eet, , \ Ni Sh ee Ν Ἐ » 
8 στροφῆς ἐρύσατο,- βλέμματι γὰρ καὶ ἀκοῇ ' δίκαιος ἐνκα- 
΄σ vas c , ; 
TOLK@Y ἐν αὐτοῖς ἡμέραν ἐξ ἡμέρας ψυχὴν δικαίαν ἀνό- 
»” 3 , > , > a 3 
9 μοις ἔργοις ἐβασάνιζεν,-- οἶδεν Κύριος εὐσεβεῖς ἐκ πειρα- 
“ ¢ 
σμοῦ ῥύεσθαι, ἀδίκους δὲ εἰς ἡμέραν κρίσεως κολαζομένους 
r \ “ 
το τηρεῖν, μάλιστα δὲ τοὺς ὀπίσω σαρκὸς ἐν ἐπιθυμίᾳ μιασμοῦ 
πορευομένους καὶ κυριότητος καταφρονοῦντας. τολμηταί, 
av ὃ δόξ > , BX φ ts σ A δέ 
τι αὐθάδεις, δόξας οὐ τρέμουσιν, βλασφημοῦντες, ὅπου ἄγγε 
λοι ἰσχύϊ καὶ δυνάμει μείζονες ὄντες οὐ φέρουσιν κατ᾽ αὐτῶν 
A , , , Qi , ¢ y+ “ 
12 ἱπαρὰ Κυρίῳ] βλάσῴημον πριν υϑυτάουτηι δέ, ὡς ἄλογα ζῷα 
Z ey τα τ a 
γεγεννημένα φυσικὰ εἰς ἅλωσιν καὶ POopay, ἐν οἷς ayvood- 
΄ “ ~ > ~ A 
σιν βλασφημοῦντες, ev τῇ φθορᾷ αὐτῶν καὶ φθαρήσονται, 
’ ς A ς / 

13 ἀδικούμενοι μισθὸν ἀδικίας. ἡδονὴν ἡγούμενοι τὴν ev 
if , a “ “ 
ἡμέρᾳ τρνφήν, σπίλοι καὶ μῶμοι ἐντρυφῶντες ἐν ταῖς 
ἘΣ Ὁ; | thee 5 ge cs 2 ταν 

14 ἀπάταις αὐτῶν συνευωχούμενοι ὑμῖν, ὀφθαλμοὺς ἔχοντες 

A ε 
μεστοὺς μοιχαλίδος καὶ ἀκαταπάστους ἁμαρτίας, δελεά- 
ζοντες Ψυχὰς ἀστηρίκτους, καρδίαν γεγυμνασμένην πλεονε- 
Ε aT rn 
15 ξίας ἔχοντες, κατάρας τέκνα, ' καταλείποντες εὐθεῖαν ὁδὸν 
ro ς A nw 4 a 
ἐπλανήθησαν, ἐξακολουθήσαντες τῇ ὁδῷ τοῦ Βαλαὰμ τοῦ 
ΠΡ Ἢ a \ 2 

16'Bedp' ‘ds μισθὸν ἀδικίας ἠγάπησεν" ἔλεγξιν δὲ ἔσχεν 
57 , « , 2, 5 3 loa 
ἰδίας παρανομίας: ὑποζύγιον ἄφωνον ev ἀνθρώπου φωνῇ 

A la) - 
φθεγξάμενον ἐκώλυσεν τὴν τοῦ προφήτου παραφρονίαν. 
Ξ / ? ‘ A \ ς ,ὔ τὴς 36 \ / 3 
17 οὗτοί εἰσιν πηγαὶ ἀνυδροι καὶ ὁμίχλαι ὑπὸ λαίλαπος ἐλαυ- 
-“ A , ε 4 

18 νόμεναι, ois ὁ ζόφος τοῦ σκότους τετήρηται. ὑπέρογκα 
Ν , é U 3 3 / 
yap ματαιότητος φθεγγόμενοι δελεάζουσιν ἐν ἐπιθυμίαις 

3 A 
σαρκὸς ἀσελγείαις τοὺς ὀλίγως ἀποφεύγοντας τοὺς ἐν 
/ > 7 B) , 3 “ 5 / 
το πλάνῃ ἀναστρεφομένους, ἐλευθερίαν αὐτοῖς ἐπαγγελλομε- 
n wn “» e [2 ef 
vot, αὐτοὶ δοῦλοι ὑπάρχοντες τῆς φθορᾶς: ᾧ yap τις ἥττη- 
, , 3 ἈΝ 3 é \ U 
Ξο Tal, τούτῳ δεδούλωται. εἰ γὰρ ἀποφυγόντες τὰ μιάσματα 


13 ἀγάπαις 15 καταλιπόντες | Βοσὺρ | μισθὸν ἀδικίας ἠγάπησαν, 


334 IIETPOT B II ΠΙ 


a , 3 A aA ΩΝ 
τοῦ κόσμου ἐν ἐπιγνώσει τοῦ κυρίου "kal σωτῆρος ᾿Ιησοῦ 
Χριστοῦ τούτοις δὲ πάλιν ἐμπλακέντες ἡττῶνται έγο- 

πὴ" A ie 7 γ baa 

~ + Δ : - 
yey αὐτοῖς Ta ἔσχατα χείρονα τῶν πρώτων. κρεῖττον γὰρ 
3 3 “ A “- 
ἦν αὐτοῖς μὴ ἐπεγνωκέναι τὴν ὁδὸν τῆς δικαιοσύνης ἢ 
ἐπιγνοῦσιν ὑποστρέψαι ἐκ τῆς παραδοθείσης αὐτοῖς ἁγίας 
ἐντολῆς: συμβέβηκεν αὐτοῖς τὸ τῆς ἀληθοῦς παροιμίας 

Yj 3 , 3 νιν 9 ἡ , © 
Κύων €tictpeyac ἐπὶ TO ἴδιον ἐζέρδλλὸ, καί Ys 
λουσαμένη εἰς κυλισμὸν βορβόρου. 


T ’ nO > / ὃ ee ip 3 An 
αὐτην ἤδη, ἀγαπητοί, δευτέραν υμῖν γράφω ἐπιστολήν, 
3 ες ἴξιν νῶν ε , a 
ἐν ais διεγείρω ὑμῶν ἐν ὑπομνήσει τὴν εἰλικρινῆ διάνοιαν, 
a “ ¢€ ~ 
μνησθῆναι τῶν προειρημένων ῥημάτων ὑπὸ τῶν ἁγίων 
“ ~ “ 3 4 “ lod » 
προφητῶν καὶ τῆς τῶν ἀποστόλων ὑμῶν ἐντολῆς TOU κυ- 
aA roa ΄“΄ “ ’ 
ρίου καὶ σωτῆρος, τοῦτο πρῶτον γινώσκοντες ὅτι ἐλεὺ- 
3 ζω ς ad r rn 
σονται ἐπ’ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν ἐν ἐμπαιγμονῇ ἐμπαῖκται 
κατὰ τὰς ἰδίας ἐπιθυμίας αὐτῶν πορευόμενοι καὶ λέγον- 
~ 3 Ν ἘΡν.42 / a , > “ >7> @ 
res Ποῦ ἐστὶν ἡ ἐπαγγελία τῆς παρουσίας αὐτοῦ ; ap ἧς 
4 ¢ > 9 > 
yap οἱ πατέρες ἐκοιμήθησαν, πάντα οὕτως διαμένει ἀπ ἀρ- 
a 4 a , 
χῆς κτίσεως. λανθάνει γὰρ αὐτοὺς τοῦτο θέλοντας ὅτι 
3 Q 3 od λ \ a 3 “ Ν ὃ 3 58 
οὐρανοὶ ἦσαν ἔκπαλαι kat γῆ ἐξ ὕδατος καὶ δι ὕδατος 
΄“ 7 n a “ , κὺ , ’ 
Γσυνεστῶσα᾽ τῷ τοῦ θεοῦ λόγῳ, δ ὧν ὁ τότε κοσμος 
Ω \ 3 , ς A “ 3 Ν x ς 
ὕδατι κατακλυσθεὶς ἀπώλετο: οἱ δὲ νῦν οὐρανοὶ καὶ ἢ 
“ “ “ 4 , 
yp τῷ αὐτῷ λόγῳ τεθησαυρισμένοι εἰσὶν πυρὶ τηροῦ- 
~ » 9 
μενοι εἰς ἡμέραν κρίσεως καὶ ἀπωλείας τῶν ἀσεβῶν ἀν- 
’ a ἃ »" A , ς 46 
θρώπων. Ἐν δὲ τοῦτο μὴ λανθανέτω vpas, 
3 , μή , Ce \ , ¢ , »᾿ \ 
ἀγαπητοί, OTL μία ἡμέρα TTAPA Κγρίῳ ὡς χίλια ern καὶ 
΄ “Ψ ¢ e / , 3 , ~ 
χίλια ETH WC HMEPA μία. οὗ βραδύνει Κύριος τῆς 
3 / 4 “ ε “ 3 \ 
ἐπαγγελίας, ὡς τινες βραδυτῆτα ἡγοῦνται, ἀλλὰ μα- 
“ ΄ 3 A 
κροθυμεῖ εἰς ὑμᾶς, μὴ βουλόμενός τινας ἀπολέσθαι adda 
Ud 2 4 lod [τ \ € , , 
πάντας εἰς μετάνοιαν χωρῆσαι. Ἥξει δὲ ἡμέρα Κυρίου 
€ , 3 ee 3 A ε Ν é 
ὡς κλέπτης, ἐν ἣ οἱ οὐρανοὶ ῥοιζηδὸν - παρελεύσονται, 
δὲ , nr A A 3 
στοιχεῖα δὲ καυσούμενα λυθήσεται, καὶ γῆ καὶ τὰ ἐν 
δ κ᾿ ὧν {π. Ἔ =| “ 4 ’ , 
αὐτῇ ἔργα “εὑρεθήσεται. Τούτων οὕτως πάντῶν λυομένων 


20 ἡμῶν 5 συνεστώτα το Τ... ἢ 


21 


22 


I 


2. 


3 


4 


5 


6 
7 


9 


to 


11 


ΠῚ IIETPOYT B 335 


\ o ς / ¢ ΄-“ > ¢ / > “ 
ποταποὺς δεῖ ὑπάρχειν [ὑμᾶς] ἐν ἁγίαις ἀναστροφαῖς 
> ,ὔ “ Ἁ 
12 καὶ εὐσεβείαις, προσδοκῶντας καὶ σπεύδοντας τὴν παρου- 
, “ “ a (y a > a 3 ’ 
σίαν τῆς τοῦ θεοῦ ἡμέρας, δ᾽ ἣν οὐρὰνοὶ πυρούμενοι 
, “ , *} 
13 λυθήσονται καὶ στοιχεῖα καυσούμενα “THKETAI™ KAINOYC 
\ 3 \ “ \ 4 > U 3 a 
δὲ OYPANOYC Kal ΓΗ͂Ν καινὴν κατὰ τὸ ἐπάγγελμα αὐτοῦ 
a e ’ a , 
14 προσδοκῶμεν, ἐν ois δικαιοσύνη κατοικεῖ. Διό,. 
> a κ , δι -9. 
ἀγαπητοί, ταῦτα προσδοκῶντες σπουδάσατε ἄσπιλοι καὶ 
3 , > a“ « a > " , Ν A “A / 
15 ἀμώμητοι αὐτῷ εὑρεθῆναι ev εἰρήνῃ, Kal THY τοῦ κυρίου 
¢c lad , ς “ Α A ς > 
ἡμῶν μακροθυμίαν σωτηρίαν ἡγεῖσθε, καθὼς Kal ὁ dya- 
lad “ A \ Co) , A 
πητὸς ἡμῶν ἀδελφὸς Παῦλος κατὰ τὴν δοθεῖσαν αὐτῷ 
ϑ » ΕΝ oe € ‘ ’ ’ 3 “ la 
16 σοφίαν ἔγραψεν ὑμῖν, ὡς Kal ἐν πάσαις ἐπιστολαῖς λαλῶν 
3 a Ξ ,ὔ , 
ἐν αὐταῖς περὶ τούτων, ἐν ais ἐστὶν δυσνόητά τινα, 
a « 3 “ \ > ’ “ ec Ἁ δ 
ἃ οἱ ἀμαθεῖς καὶ ἀστήρικτοι στρεβλοῦσιν ὡς καὶ τὰς 
\ \ ᾿ \ 5.7 ἘΣ, πῆι Sealy, ς κ 
17 λοιτὰς γραφὰς πρὸς τὴν ἰδίαν αὐτῶν ἀπώλειαν. Ypets 
= 3 ,ὔ , “ “ 
οὖν, ἀγαπητοί, προγινώσκοντες φυλάσσεσθε ἵνα μὴ τῇ 
~ > , , a 
Tov ἀθέσμων πλάνῃ συναπαχθέντες ἐκπέσητε τοῦ ἰδίου 
“ 3 » A 
18 στηριγμοῦ, av€avere δὲ ἐν χάριτι Kal γνώσει τοῦ κυρίου 
ie a Q “ 3 A ΄ 9 “ « , A 
ἡμῶν καὶ σωτῆρος new Χριστοῦ. αὐτῷ ἡ δόξα καὶ 
νῦν καὶ εἰς ἡμέραν αἰῶνος. 


12 7.-.ὉὉ 


ox ms τ δ, 


IQANOY A 


O HN ADD’ APXH®, ὃ ἀκηκόαμεν, ὃ ἑωράκαμεν τοῖς τ 
ape λ - ce a 26 ’ fa) \ ς “ ¢ «Ὁ ἐψ 
ὀφθαλμοῖς ἡμῶν, ὃ ἐθεασάμεθα καὶ αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψῆη- 

“ ͵ ΄- a « \ 3 
λάφησαν, περὶ τοῦ λόγου τῆς ζωῆς,-- καὶ ἡ ζωὴ ἐφανε- « 
ρώθη, καὶ ἑωράκαμεν καὶ μαρτυροῦμεν καὶ ἀπαγγέλλομεν 
ὑμῖν τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον ἥτις ἦν πρὸς τὸν πατέρα καὶ 


> ’ ε κ a ¢ , ‘ 3 ' 5 ᾿ 
ἐφανερώθη LY O εὐρακαμεν Και ακηκοαμεν amTray- 3 

, ΠΝ Sere ¢ Ss cers ἢ ᾿»ὔ θ᾽ ς. £ ‘ne RAMON 
γέλλομεν Kal UpPLLY, tva Και υμεις KOLY@VLAaV EXNTE με με τα 


A , at ς ς ν κ ᾿ 
μῶν: καὶ ἡ κοινωνία δὲ ἢ ἡμετέρα μετὰ τοῦ πατρὸς 
Ἁ A “ 3 »“ 9 “ r A Les 
καὶ μετὰ TOU υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστου: καὶ ταῦτα 4 
ε la Ὁ ς 1 een [ἀξ a 1.83 , 
γράφομεν ἡμεῖς ἵνα ἡ χαρα ἡμῶν ἢ πεπληρωμένη. 
., v4 ἃ 3 / 329 > ~ 
Καὶ ἔστιν αὕτη ἡ ἀγγελία ἣν ἀκηκόαμεν am αὐτοῦ 5 
Α 3 ΄ ¢ κῶν isd € ‘ “ > \ Ν 4 
καὶ ἀναγγέλλομεν ὑμῖν, OTL ὁ θεὸς φῶς ἐστὶν καὶ σκοτία 
> » 3 3 fal 5 if 3 Ν 3 σ 
οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ οὐδεμία. Ἐὰν εἴπωμεν ὅτι 6 
>) ΄“ ΄“ ΄-“ 
κοινωνίαν ἔχομεν per αὐτοῦ καὶ ἐν τῷ σκότει περιπατῶ- 
U Q 3 “ \ > / dN Ν » 
μεν, Ψευδόμεθα καὶ οὐ ποιοῦμεν τὴν ἀλήθειαν: ἐὰν δὲ ἐν 7 
a \ κ ei eae + 5) a , 
τῷ φωτὶ περιπατῶμεν ws αὐτὸς ἐστιν ἐν τῷ φωτί, κοινω- 
, + 3 > , ν᾿ 4 - 9 a “ can 
νίαν ἔχομεν μετ᾽ ἀλλήλων καὶ τὸ aipa ἴησου τοῦ υἱοῦ 
ἘΠ , con ay! , ς ἢ ee ” | 
αὐτοῦ καθαρίζει ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἁμαρτίας. Ἐὰν εἰπῶμεν ὃ | 
Ω ς 3 φ, ΄-“ ς > / 
ὅτι ἁμαρτίαν οὐκ ἔχομεν, ἑαυτοὺς πλανῶμεν καὶ ἡ αλη- 
3 » ΄“ lad 4 € / 
θεια οὐκ ἔστιν ἐν ἡμῖν. ἐὰν ὁμολογῶμεν Tas apapTias 9 
ς ΄ ’ oe “ et “ 4 ς 
ἡμῶν; πιστός ἐστιν καὶ δίκαιος ἵνα ἀφῇ ἡμῖν τὰς ἀμαρ- 
“, ‘ , (ees > A , > , > \ + 
rias καὶ καθαρίσῃ ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἀδικίας. Ἐὰν εἰπῶ- τὸ 
σ , ~ ces \ ς 
μεν ὅτι οὐχ ἡμαρτήκαμεν, ψεύστην ποιουμεν αὐτὸν Καὶ ὁ 
, > an ΄ , 
λόγος αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ἐν ἡμῖν. Τεκνία pov, 1 
? 
_ , Cia ee 4 € , 5. ς ’ 
ταῦτα γράφω ὑμῖν ἵνα μὴ apapTnTe. καὶ ἐάν τις apapTn, 


4 ὑμῶν 





II IQANOYT A 337 


% \ \ > ~ Ἁ 
παράκλητον ἔχομεν πρὸς: τὸν πατέρα ᾿Ιησοῦν Χριστὸν 
᾽ \ / 3 “ « f “ 
2 δίκαιον, καὶ αὐτὸς ἱλασμός ἐστιν περὶ τῶν ἁμαρτιῶν 
c a“ > \ “ ς , a la ’ ἀν} > \ A CP ἴ γὼ 
ἡμῶν, οὐ περὶ τῶν ἡμετέρων δὲ ᾿μόνον᾽ ἀλλὰ καὶ περὶ ὅλου 
ἴω ’ ον » / I od 3 ‘ 
3T0U κόσμου. Kat ἐν τούτῳ γινώσκομεν ὅτι ἐγνώκαμεν 
pee «ἢ dA \ ’ \ 5 vad a ς δ 
4“ αὐτόν, ἐὰν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηρῶμεν. ὁ λέγων ὅτι 
δ δ τὸς ik \ \ 3 ‘ 5) a 4 “ ,ὔ 
Εγνωκα αὐτόν καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ μὴ τηρῶν ψεύστης 
2 , \ » ’ ς Sy) 2 > ” “A > Ἅ 
5 ἐστίν, καὶ ἐν τούτῳ ἡ ἀλήθεια οὐκ ἔστιν: ὃς δ᾽ ἂν 


\ 


an > “ \ λό i 606 » / ε 3 , TOU 
| Τηρῇ αὐτοῦ τὸν λόγον, ἀληθῶς ἐν τούτῳ ἡ ἀγάπη 


“ ’ 3 , / [χ » ᾽ lad 
θεοῦ τετελείωται. Ev TOUT®@ γινώσκομεν OTL εν αὐτῷ ᾿ 


¢ (a 5 aL σαν / 3 , \ pga σὰ ; 

“6 ἐσμέν' 0 ny ἐν αὐτῷ μένειν ὀφείλει καθὼς ἐκεῖνος 
περιεπάτησεν καὶ αὐτὸς πεβιπατεῖν. 

, ς 3 3 ΒΟ ἃ 

7 ἈΔγαπητοί, οὐκ ἐντολὴν καινὴν γράφω ὑμῖν, ἀλλ᾽ ἐντο- 

᾿ \ a 4 > 93 3 lon ς » ‘ ς 4 

Anv παλαιὰν ny εἴχετε am ἀρχῆς: ἡ ἐντολὴ ἡ παλαιά 

> «ς ὰ > / \ A 

8eoTw ὁ λόγος ov ἠκούσατε. πάλιν ἐντολὴν καινὴν 

dbo ὑμῖν, 6 ἐστιν ἀληθὲς ἐν αὐτῷ καὶ ἐν ὑμῖν 

ΎΡ μ b) 3 ῆ 5 τ t ΗΜ ᾽ 


o ς ,ὔ ,. Q 3 a \ 3 A >/ 
ὅτι ἢ σκοτία παράγεται Kal TO φῶς τὸ ἀληθινὸν ἤδη. 


/ c , “ 3: \ \ 
9 Φαίνει. O λέγων ἐν τῷ φωτὶ εἶναι καὶ τὸν 
> \ > a r 3 “ , » \ a Ld 
ἀδελφὸν αὐτοῦ μισῶν ἐν τῇ σκοτίᾳ ἐστὶν ἕως ἄρτι. 
εἰς 05 “ \ > A 3 Lon fae. a \ , \ , 
10 0 ἀγαπῶν Tov ἀδελφὸν αὐτοῦ ἐν τῷ φωτὶ μένει, καὶ σκάν- 


τι δαλον ‘ev αὐτῷ οὐκ ἔστιν ὁ δὲ μισῶν τὸν ἀδελφὸν. 


5 Lal 3 las / 3 3 ΄ , - 
αὐτοῦ ἐν τῇ σκοτίᾳ ἐστὶν καὶ ἐν TH σκοτίᾳ περιπατεῖ, 
\ 5 3 ΄σ΄ ς ’ὔ, ec ς ’ὔ 3 ’ x 
Kal οὐκ οἶδεν ποῦ ὑπάγει, OTL ἡ σκοτία ἐτύφλωσεν 
A > A > A ’ὔ € ΄“ ’ 
12 τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ. ΓΤράφω ὑμῖν, τεκνία, 
vA > , ξὺν ς ε , \ A ἢ 3 ἴο 
ὅτε ἀφέωνται ὑμῖν αἱ ἁμαρτίαι διὰ τὸ ὄνομα . αὐτοῦ" 
’ «ς fr (v4 , \ > ᾽ 5 an 
13 γράφω ὑμῖν, πατέρες, ὅτι ἐγνώκατε τὸν am ἀρχῆς" 
, con ; o , Q ,ὔ 
γράφω ὑμῖν, νεανίσκοι, ὅτι νενικήκατε τὸν πονηρύν. 
> € nw , τὰ 3 , 
14 ἔγραψα ὑμῖν, παιδία, ὅτι ἐγνώκατε τὸν πατέρα: 
ς ΄“ Ω ‘ \ > > > a 
ἔγραψα ὑμῖν, πατέρες, ὅτι ἐγνώκατε τὸν ἀπ ἀρχῆς" 
»y ς ra e , 3 A ς ’ 
ἔγραψα ὑμῖν, νεανίσκοι, ὅτι ἰσχυροί ἐστε καὶ ὁ λόγος 
wn a 3 ¢€ va f \ 
[τοῦ θεοῦ] ἐν ὑμῖν μένει καὶ νενικήκατε τὸν πονηρόν. 
S06 
15 Μὴ ἀγαπᾶτε τὸν κόσμον μηδὲ τὰ ἐν τῷ κόσμῳ. ἐάν τις 
A 
ἀγαπᾷ τὸν κόσμον, οὐκ ἔστιν ἡ ἀγάπη τοῦ πατρὸς 
»“» cf [4 
16€V αὐτῷ' OTL πᾶν τὸ ἐν τῷ κόσμῳ, ἢ ἐπιθυμία τῆς 
, 4 [2 t 


2 μόνων IO οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ 


Ζ 


ΕΝ ΒΘ 


338 IQANOT A II 


σαρκὸς καὶ ἡ ἐπιθυμία τῶν ὀφθαλμῶν καὶ ἡ ἄλα- 
Covia TOU βίου, οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ πατρός, ἀλλὰ ἐκ τοῦ 
κόσμου ἐστίν: καὶ ὁ κόσμος παράγεται καὶ ἡ ἐπιθυμία 
[αὐτοῦ ὁ δὲ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ μένει εἰς τὸν 


αἰῶνα. 


Παιδία, ἐσχάτη ὥρα ἐστίν, καὶ καθὼς ἠκούσατε ὅτι 
ἀντίχριστος ἔρχεται, καὶ νῦν ἀντίχριστοι πολλοὶ γεγόνα- 
ow: ὅθεν γινώσκομεν ὅτι ἐσχάτη ὥρα ἐστίν. ἐξ τ τὸς 
ἐξῆλθαν, ἀλλ᾽ οὐκ ἦσαν ἐξ ἡμῶν: εἰ γὰρ ἐξ ἡμῶν ἦσαν, 
μεμενήκεισαν ἂν ped ἡμῶν' ἀλλ᾽ ἵνα «φανερωθώσιν ὅτι 
οὐκ εἰσὶν πάντες ἐξ ἡμῶν, καὶ ὑμεῖς χρίσμα ἔχετε ἀπὸ 
τοῦ ἁγίου" Γοΐδατε πάντες --ἰ οὐκ ἔγραψα ὑμῖν ὅτι οὐκ οἵ- 
δατε Τὴν ἀλήθειαν, ἀλλ᾽ ὅτι οἴδατε αὐτήν, καὶ ὅτι πᾶν 
ψεῦδος ἐκ τῆς ἀληθείας οὐκ ἔστιν. Τίς ἐστιν 
ὃ ψεύστης εἰ μὴ ὁ ἀρνούμενος ὅτι Ἰησοῦς οὐκ ἔστιν 
ὁ χριστός; οὗτός ἐστιν ὁ ἀντίχριστος, ὁ ἀρνούμενος τὸν 
πατέρα καὶ τὸν υἱόν. πᾶς ὁ ἀρνούμενος, τὸν υἱὸν οὐδὲ τὸν 
πατέρα τ ὁ ὁμολογῶν. τὸν υἱὸν καὶ τὸν πατέρα ἔχει. 
Ὑμεῖς ὃ ἠκούσατε ἀπ᾽ ἀρχῆς, ἐν ὑμῖν μενέτω" ἐὰν ἐν 
᾿᾿ μείνῃ ὃ ἀπ᾽ ἀρχῆς ἠκούσατε, καὶ ὑμεῖς ἐν τῷ υἱῷ 

i [ἐν] τῷ πατρὶ μενεῖτε. καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἐπαγ- 
akin ἣν αὐτὸς ἐπηγγείλατο ἡμῖν, τὴν ζωὴν τὴν αἰώνι- 
ον. Ταῦτα ἔγραψα ὑμῖν περὶ τῶν πλανώντων 
ὑμᾶς. καὶ ὑμεῖς τὸ χρίσμα ὃ ἐλάβετε ἀπ᾽ αὐτοῦ pretest 
ἐν ὑμῖν, καὶ οὐ χρείαν ἔχετε ἵνα τις διδάσκῃ © ὑμᾶς" ἀλλ᾽ ὡς 
τὸ αὐτοῦ χρίσμα διδάσκει ὑμᾶς περὶ πάντων, καὶ ἀληθές 
ἐστιν καὶ οὐκ ἔστιν ψεῦδος," καὶ καθὼς ἐδίδαξεν ὑμᾶς, 
μένετε ἐν αὐτῷ. Καὶ νῦν, τεκνία, ἐπα ἐν αὐτῷ, ἵνα 
ἐὰν φανερωθῇ σχώμεν παρρησίαν καὶ μὴ αἰσχυνθῶμεν 
ἀπ᾽ αὐτοῦ ἐν τῇ παρουσίᾳ αὐτοῦ. ἐὰν εἰδῆτε ὅτι δίκαιός 
ἐστιν, γινώσκετε ὅτι ᾿ πᾶς 6 ποιῶν τὴν δικαιοσύνην ἐξ 
αὐτοῦ γεγέννηται. 


20 καὶ οἴδατε πάντα. 27 ὑμάς, ἀλλὰ τὸ..... ψεῦδος" 29 καὶ 


17 


18 


19 


20 


21 


22 


23 


24 


25 


26 
27 


28 


τῷ 


a 


Ili st sot o A LIANOD AL hat regi ite. 339 


24 Αγ. 
» \ δ τῷ , ς- ς 4 “ 
1 Idere ποταπὴν ἀγάπην δέδωκεν ἡμῖν ὁ πατὴρ wa 
a a ’ὔ A ΄' ς , 
τέκνα θεοῦ κληθῶμεν, καί ἐσμεν. διὰ τοῦτο ὁ κόσμος 
> , ς “ ΥΩ 3 > ’ > las 
20U γινώσκει ἡμᾶς ὅτι οὐκ ἔγνω αὐτόν. ᾿Αγαπητοί, νῦν 
, : a > , \ / > , , 56.) , ΠΥ 
τέκνα θεοῦ ἐσμέν, καὶ οὔπω ἐφανερώθη τί ἐσόμεθα. οἴδα- 
μεν ὅτι ἐὰν φανερωθῇ ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα ὅτι ὀψό- 
μ νερωθῇ op Ὁ ἐσόμεθα, ore ovo 
ϑῳυ ΤᾺ / 5 \ “ ς Wa A b} / 
3μεθα αὐτὸν καθώς ἐστιν. καὶ πᾶς ὁ ἔχων τὴν ἐλπίδα 
/ > ? ~ ¢ , \ Ἁ 3 “ ς ’ 
ταύτην ἐπ᾿ αὐτῷ ἁγνίζει ἑαυτὸν καθὼς ἐκεῖνος ayvos 
3 “ «ς lal \ ¢ 4 3 ζ 
4 ἐστιν. Πᾶς ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν καὶ τὴν ἀνο- 
“" c € / 3 ς > / ui 
5 μίαν ποιεῖ, Kal ἡ ἁμαρτία ἐστὶν ἡ ἀνομία. καὶ οἴδατε ὅτι 
mm) ΄“ » , ce \ € ’ af ¢ / 3 
ἐκεῖνος ἐφανερώθη ἵνα τὰς ἁμαρτίας ἄρῃ, καὶ ἁμαρτία ἐν 
5 “ 5 Ἦ ~ ς > 3 ἴω 3 ς a 
6avT@ οὐκ ἔστιν. πᾶς ὁ ἐν αὐτῷ μένων οὐχ ἁμαρτάνει: 
“ ς ¢ , 2 7 Ἄ A » Y, Ξ » 
πᾶς ὁ ἁμαρτάνων οὐχ ἑώρακεν αὐτὸν οὐδὲ ἔγνωκεν αὐτόν. 
Te: Bat \ , € “ ς fod A ’ 
7'Texvia’, μηδεὶς πλανάτω ὑμᾶς: ὁ ποιῶν τὴν δικαιοσύνην 
\ 3 “ , Ψ € an A 
8 δίκαιός ἐστιν, καθὼς ἐκεῖνος δίκαιός ἐστιν’ ὁ ποιῶν THY 
ς , > A , 2 , er 3 9 a ες , ‘ 
ἁμαρτίαν ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστίν, ore ἀπ᾽ ἀρχῆς ὁ διάβολος. 
ς U > “ 3 , € eX a ~ oF ’ τ 
ἁμαρτάνει. εἰς τοῦτο ἐφανερώθη ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἵνα λύσῃ 
LY yf “ ,ὔ “ ς ’ 
οτὰ ἔργα τοῦ διαβόλου. Πᾶς ὁ γεγεννημένος 
lad “ ¢ > “ “ 3 ~ ) “ 
ἐκ τοῦ θεοῦ ἁμαρτίαν οὐ ποιεῖ, ὅτι σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ 
3 / ¢ / [χὰ lan ~ 
μένει, kal ov δύναται ἁμαρτάνειν, ὅτι ἐκ τοῦ θεοῦ γεγέν- 
5 , , b A , A “ \ 
τονήται. ἐν τούτῳ φανερά ἐστιν τὰ τέκνα τοῦ θεοῦ καὶ 
las , a € \ “ ’ 
τὰ τέκνα τοῦ διαβόλου: πᾶς ὁ μὴ ποιῶν δικαιοσύνην 
3 ᾿ 2 “- ~ \ ς Ἁ ? σ A 3 \ 
οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ θεοῦ, καὶ ὁ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν 
> = 4 ¢/ > \ ΠΝ Ὁ) , a b) ΄ carte Dawe m 
τι αὐτοῦ. OTL αὕτη ἐστὶν ἡ ἀγγελία ἣν ἠκούσατε ἀπ᾽ ἀρχῆς, 
ef > r >) , 3 A Ἁ » a “ 
12 ἵνα ἀγαπῶμεν ἀλλήλους: οὐ καθὼς Καὶν ἐκ τοῦ πονηροῦ 
> Q yy \ 3 Ἁ 3 “ Q , , 
nv καὶ ἔσφαξεν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ: καὶ χάριν τίνος 
- ST ae or 4 » 2 a Lo a aR 
ἔσφαξεν αὐτόν; ὅτι τὰ ἔργα αὐτοῦ πονηρὰ ἦν, τὰ δὲ 
~ 5 “ 3 A ? 
τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ δίκαια. 
A , 3 ’ 3 A ς “ e , 

13 Μὴ θαυμάζετε, ἀδελφοί, εἰ μισεῖ ὑμᾶς ὁ κόσμος. 
c wn » “ 4 » “ A 9 4 
14 ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι μεταβεβήκαμεν ἐκ τοῦ Oavarov εἰς τὴν 
7 3 “ \ 3 , ς \ 3 a“ 
ζωήν, ὅτι ἀγαπῶμεν τοὺς ἀδελφούς: ὁ μὴ ἀγαπῶν μένει 
3 lo , va ς la Y > \ [fee Sie) aT 3 
1I5€v τῷ θανάτῳ. πᾶς ὁ μισῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἀν-. 


\ 


, f + “ A ΟῚ 
θρωποκτόνος ἐστίν, καὶ οἴδατε ὅτι πᾶς ἀνθρωποκτόνος 


> + Q , 3 te > AT , > 
16 οὐκ ἔχει ζωὴν αἰωνιον ἐν αὐτῷ μένουσαν. Εν 
ε 
7 Παιδία I5 ἑαυτοῦ | ἑαυτῷ 


Z2 


340 . IQANOYT A Ill IV 


τούτῳ ἐγνώκαμεν. τὴν ἀγάπην, ὅτι ἐκεῖνος ὑπὲρ ἡμῶν 
τὴν ψυχὴν. αὐτοῦ ἔθηκεν" καὶ ἡμεῖς. ὀφείλομεν ὑπὲρ τῶν 
ἀδελφῶν τὰς ψυχὰς θεῖναι. ὃς δ᾽ ἂν ἔχῃ τὸν βίον τοῦ 
κόσμου καὶ θεωρῇ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ χρείαν ἔχοντα καὶ 
κλείση τὰ σπλάγχνα αὐτοῦ ἀπ᾽ αὐτοῦ, πῶς ἡ ἀγάπη τοῦ 
‘Ocov μένει ἐν αὐτῷ ; Τεκνία, μὴ ἀγαπῶμεν λόγῳ μηδὲ 
τῇ γλώσσῃ ἀλλὰ ἐν ἔργῳ καὶ ἀληθείᾳ. Ἐν 
τούτῳ γνωσόμεθα ὅτι ἐκ τῆς ἀληθείας ἐσμέν, καὶ ἔμ- 
προσθεν αὐτοῦ πείσομεν ig καρδίαν ἡμῶν ὅτι ἐὰν κατα- 
γινώσκῃ ἡμῶν ἡ καρδία, ὅτι μείζων ἐστὶν ὁ θεὸς τῆς καρ- 
dias‘ ἡμῶν καὶ γινώσκει πάντα. ᾿Αγαπητοί, ἐὰν ἡ καρδία 
μὴ καταγινώσκῃ, παρρησίαν ἔχομεν πρὸς τὸν θεόν, καὶ 
ὃ ἂν αἰτῶμεν λαμβάνομεν ἀπ᾽’ αὐτοῦ, ὅτι τὰς ἐντολὰς 
αὐτοῦ τηροῦμεν καὶ τὰ ἀρεστὰ ἐνώπιον αὐτοῦ ποιοῦμεν. 
καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἐντολὴ αὐτοῦ, ἵνα ᾿πιστεύσωμεν᾽' τῷ 
ὀνόματι τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ἀγαπῶμεν 
ἀλλήλους, καθὼς ἔδωκεν ἐντολὴν ἡμῖν. καὶ ὁ τηρῶν τὰς 
ἐντολὰς αὐτοῦ ἐν αὐτῷ μένει καὶ αὐτὸς ἐν αὐτῷ" καὶ ἐν 
τούτῳ γινώσκομεν ὅτι μένει ἐν ἡμῖν, ἐκ τοῦ πνεύματος 
οὗ ἡμῖν ἔδωκεν. 


* 
= > 2 ξ 
f> τὲ Py di é fate 4} 


Aare 3 

᾿Αγαπητοί, μὴ παντὶ πνεύματι πιστεύετε, ἀλλὰ δοκι- 
μάζετε τὰ πνεύματα εἰ ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστίν, ὅτι πολλοὶ ψευ- 
δοπροφῆται ἐξεληλύθασιν εἰς τὸν κόσμον. Ἔν 
τούτῳ γινώσκετε τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ: πᾶν πνεῦμα ὃ ὁμο- 
λογεῖ Ἰησοῦν: Χριστὸν ἐν i Γἐληλυθότα' ἐκ τοῦ θεοῦ 
ἐστίν, καὶ πᾶν πνεῦμα ὃ "μὴ ὁμολογεῖ᾽ τὸν Ἰησοῦν ἐκ 
τοῦ θεοῦ οὐκ ἔστιν: καὶ τοῦτό ἐστιν τὸ τοῦ ἀντιχρίστου, 
ὃ ἀκηκόατε ὅτι ἔρχεται, καὶ νῦν ἐν τῷ κόσμῳ ἐστὶν 
ἤδη. “Ὑμεῖς ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστέ, ἀρ τὰ καὶ νε- 
νικήκατε αὐτούς, ὅτι μείζων ἐστὶν ὁ ἐν ὑμῖν ἢ ὁ ἐν τῷ 
κόσμῳ: αὐτοὶ ἐκ τοῦ κόσμου εἰσίν: διὰ τοῦτο ἐκ τοῦ 


17 


18 
19 


21 


22 


23 


24 


5 


rd ~ > ΄-“ 
κόσμου λαλοῦσιν καὶ ὁ κόσμος αὐτῶν ἀκούει. ngis® ἐκ 6 


- vhs. 


Lae Ὑσιῶν ἔς δὶ, κ᾽ 
23 πιστεύωμεν 2 ἐληλυθέναι 4 λύει 


ob 


+ 


( erate 


IV IQANOYT A 341 


A “ 3 , ¢ , 4 A b) , € ΄ é 
τοῦ θεοῦ ἐσμέν: ὁ γινώσκων τὸν θεὸν ἄκουει ἡμῶν, ὃς 
a a > > , c “" > / 
οὐκ ἔστιν ἐκ Tov θεοῦ οὐκ akovel ἡμῶν. ἐκ τούτου 
a a 3 , Ν Ν “ a 
γινώσκομεν TO πνεῦμα TNS ἀληθείας καὶ TO πνεῦμα τῆς 
, 
mans. 
s > , > a ἌΝ aN of ε 3) ἐν 3 a 

7 Αγαπητοί, ἀγαπῶμεν ἀλλήλους, OTL ἢ ἀγάπη ἐκ TOU 

“-“ a c > ~ > ce ce , \ 
θεοῦ ἐστίν, καὶ πᾶς ὁ ἀγαπῶν ἐκ τοῦ θεοῦ γεγέννηται καὶ 
ς AY > “ 3 » \ ΄ / 

8 γινώσκει τὸν θεόν. ὁ μὴ ἀγαπὼν οὐκ ἐγνὼ τὸν θεόν, ὅτι 
ς Ἁ > Ud 9 [ἐ » , 3 / ς > , cal 

9 0 θεὸς ἀγάπη ἐστίν. ἐν TOUT@ ἐφανερώθη ἡ ἀγάπη τοῦ 

“ Qa ω Q cA > “ Ν “ 3 

θεοῦ ἐν ἡμῖν, ὅτι τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἀπέσταλκεν 

ς \ , ¢ , » ee ᾿ 
τὸ ὁ θεὸς εἰς τὸν κόσμον ἵνα ζήσωμεν δι’ αὐτοῦ. ἐν τούτῳ 

> \ ¢€ 3. ἢ » o € “ 3 , =I A , 

ἐστὶν ἡ ἀγάπη, οὐχ ὅτι ἡμεῖς ἠγαπήκαμεν τὸν θεόν, 

> >’ @ Sets N > , « a \ > , ᾿ eA 3 

ἀλλ᾽ ὅτι αὐτὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς καὶ ἀπέστειλεν τὸν υἱὸν av- 

~~ 4 ~ e ΄σ΄. ς ra 

τι τοῦ ἱλασμὸν περὶ τῶν ἀμαρτιὼν ἡμῶν. ᾽Αγα- 

, 5 v4 ς ra) A > , ς ~ A « Μ᾿" 3 Ἃ 
πητοί, εἰ οὕτως ὁ θεὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς, καὶ ἡμεις ὀφείλο- 
> , 3 “ \ 3 Α ’ ’ 

το μεν ἀλλήλους αἀγαπᾳν. θεὸν οὐδεὶς πώποτε τεθεαται" 
dA 3 “A > 4 5 ς A 3 ς - , Q ς 
ἐὰν ἀγαπῶμεν ἀλλήλους, 0 θεὸς ἐν ἡμῖν μένει καὶ ἢ 
5 ’ 3 A“ 3 c aA 3 ’ ’ 

13 ἀγάπη αὐτοῦ τετελειωμένη ἐν ἡμῖν ἐστίν. ἐν τούτῳ γινώ- 

/ 3 3 “ > A 3 € ΄ ea a 

σκομεν ὅτι ἐν αὐτῷ μένομεν Kal αὐτὸς ἐν ἡμῖν, OTL ἐκ τοῦ 

, 3 “ , Cc. “A Q c “ 
14 πνεύματος αὐτοῦ δέδωκεν ἡμῖν. Καὶ ners τεθεάμεθα 
lal wd ς A 3 \ “ 
καὶ μαρτυροῦμεν ὅτι ὁ πατὴρ ἀπέσταλκεν τὸν υἱὸν σωτῆρα 
a ¢ ἃ aA ς , “ 3 a , 
15 τοῦ κόσμου. os ἐὰν ὁμολογήσῃ τι Ἰησοῦς [Χριστός] 
ε A - \ 3 > ΄“ ’ ἌΘΩΝ 
ἐστιν 6 υἱὸς τοῦ θεοῦ, ὁ θεὸς ἐν αὐτῷ μένει καὶ αὐτὸς 
3 ΄ ~ € ΄“΄ 5 , A ’ 

16 év τῷ θεῷ. Καὶ ἡμεῖς ἐγνώκαμεν καὶ πεπιστευκᾶμεν 
A > / 64 a» ¢ A 3 ¢c #n ς 4 
τὴν ἀγάπην ἣν ἔχει ὁ θεὸς ἐν ἡμιν. Ο θεὸς 
3 , , ς ~ 3 U 3 a ce 
ἀγάπη ἐστίν, καὶ ὁ μένων ἐν TH ἀγαπῃ ἐν τῷ θεῷ μένει 

A ς A 3 3 a , 3 , , « 

x7 kal ὃ θεὸς ἐν αὐτῷ [μένει]. Ἔν τούτῳ τετελείωται ἡ 

, > é “ [χὰ wy 5 ~ «ς ’ 
ἀγάπη μεθ᾽ ἡμῶν, ἵνα παρρησίαν ἔχωμεν ἐν τῇ ἡμερᾷ 
“ a \ a 4 3 € ΄“ 2 
τῆς κρίσεως, ὅτι καθὼς ἐκεῖνος ἐστιν καὶ ἡμεῖς ἐσμὲν 
» “ 4 , / 3 + 5) ~ 3 , 

18 ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ. φόβος οὐκ ἔστιν ἐν τῇ ἀγαπῇ, 
3 3 € / 3 2, / , ce 
GAN ἡ τελεία ἀγάπη ἔξω βάλλει τὸν φόβον, ὅτι ὁ 

’ ὯΝ τ᾿ , > 
φόβος κόλασιν ἔχει, ὁ δὲ φοβούμενος ov τετελείωται 
Ε ie eS eas ¢ an wo a “ SUN κ On ἢ 
19 €v τῇ ἀγάπῃ. Ἡμεῖς “ἀγαπῶμεν, ort αὐτὸς πρῶτος Nya 
ee con Q me / 3 a \ ἢ \ 
bo πησεν ἡμᾶς. ἐάν τις εἴπῃ ὅτι Αγαπὼ τὸν θεόν, καὶ 


το ἠγαπήσαμεν Hot 


342 IQANOY A Iv V 


A 3 4 > a a ’ 3 Ie € A 4 
τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μισῇ, Ψεύστης ἐστιν ὁ yap μῆ 
3 “ Ἁ 10 \ >] ~ ἃ cl A \ é 
ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ὃν εὥρακεν, τὸν θεὸν ὃν 
3 ec 74 > , > “ \ , A 
οὐχ ἑώρακεν οὐ δύναται ἀγαπᾷν. καὶ ταύτην τῆν 2x 
2 \ » $3.59: > ~ a «ς > “ 
ἐντολὴν ἔχομεν ἀπ᾿ αὐτοῦ, Wa ὁ ἀγαπῶν τὸν θεὸν 
3 “ Ἀ \ > 8, 5 “ 
ἀγαπᾷ καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. 
ὩΣ € , “ 3 “ 3 Χ ¢ Ν 3 "Pe 
Πᾶς ὁ πιστεύων ὅτι ᾿Ιησοῦς ἐστὶν ὁ χριστὸς ἐκ TOU τ 
aA A wn ς > ~~ A 
θεοῦ γεγέννηται, καὶ πᾶς ὁ ἀγαπῶν τὸν γεννήσαντα 
> a \ , > me, ? , ἢ 
ἀγαπᾷ τὸν γεγεννημένον ἐξ αὐτοῦ. ἐν TOUT@ γινὼ- 2 
ad > n~ \ 7 “ “ ad \ \ 
σκομεν OTL ἀγαπῶμεν τὰ τέκνα TOU θεοῦ, ὅταν τὸν θεὸν _ 
3 ,“» \ 3 Ν 5 “ ~ “ 
ἀγαπῶμεν καὶ Tas ἐντολὰς αὐτοῦ ποιῶμεν: αὕτη γάρ 3 
e " , “ ΄ Ὁ A 5 QA > “ ~ 
ἐστιν ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ iva τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηρῶμεν 
NPOPecr, 
3 Q >) nr r 5» 3 ὔ oe ΄σ A 
καὶ ai ἐντολαὶ αὐτοῦ βαρεῖαι οὐκ εἰσιν, ὁτι πᾶν TO YE 4 
, > a mite es x 7 “ : 
γεννημένον ἐκ τοῦ θεοῦ νικᾷ τὸν κόσμον. καὶ αὑτὴ ἐστὶν 
ς ,ὔ «ς , 4 , ς , ς nr 
ἡ νίκη ἡ νικήσασα τὸν κόσμον, ἢ πίστις ἡμῶν" τίς 5 
3 € ΄σ A , 3 \ ¢ qd 
ἐστιν [δὲ] ὁ νικῶν τὸν κόσμον εἰ μῆ ὁ πιστεύων OTL 
3 a 3 \ « eX cas a ΠΛ 3 ς > \ 
Ιησοῦς ἐστὶν ὁ υἱὸς TOU θεοῦ; Οὗτός ἐστιν 6 ἐλθὼν 6 
> “ ed > ~ , > “ 
δ᾽ ὕδατος καὶ αἵματος, Ἰησοῦς Χριστος" οὐκ ἐν τῷ ὕδατι 
, = > » onl τα N A ef 
Γμόνον' ἀλλ ἐν τῷ ὕδατι καὶ ἐν τῷ αἵματι: καὶ τὸ 
ral , » Ν la ¢ A rn , 9 
mvedpa ἐστι TO βαρτυβροῦν, OTL TO MvEvHa τ ἡ 
x» ἢ 4 ἃ oS ς a \ - 7 as 
ἀλήθεια. ὅτι τρεῖς εἰσὶν οἱ μαρτυροῦντες,. TO . πνεῦμα 8 
A e Ν \ e A oe 
καὶ τὸ ὕδωρ καὶ TO αἷμα, καὶ οἱ τρεῖς εἰς τὸ ἕν εἰσιν. 
\ , ~ > , 
el τὴν μαρτυρίαν τῶν ἀνθρώπων λαμβάνομεν, ἡ 9 
, r “ ,ὔ 3 , “ ad > A «ς 
μαρτυρία τοῦ ΠΠν μείζων ἀρ Oe ae ἐστὶν ἡ 
/ ΄σ΄ “ Ν “ ἥξω, υϑ > ΄“ 
aptupia τοῦ θεοῦ ὅτι μεμαρτύρηκεν περὶ TOV υἱοῦ αὐτου. 
μ 
« , > A \ a a » \ 
ὁ πιστεύων els τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ Exel THY μαρτυρίαν το 
αἷς it eel ε ‘ ise xy f 
ἐν Γαὑτῷ" ὁ μὴ πιστεύων τῷ θεῷ" ψεύστην πεποίηκεν 
3 , ¢ > \ 
αὐτόν, ὅτι ov πεπίστευκεν εἰς τὴν μαρτυρίαν ἣν 
, ς \ Ν a en 3 “ \ Ω 
pepapripyKey 6 Oeds περὶ" Tov vlov avTOU. Kat aur7 xx 
> A 4 [2 A , »~ € \ 
ἐστὶν ἡ μαρτυρία, ὅτι ζωὴν αἰώνιον ἔδωκεν ὁ θεὸς 
ξ lal A ef c \ > ΄ ΄ 3 rf 3 ὔ «ς yy 
ἡμῖν, καὶ αὕτη ἡ ζωὴ ἐν TO υἱῷ αὐτοῦ ἐστίν. ὁ ἐχῶὼν τ 
4 A \ β ς Α Ἁ \ “ “ 
τὸν υἱὸν ἔχει τὴν ζωήν: ὁ μὴ ἔχων τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ 
\ A ᾽ “ ς me 
τὴν ζωὴν οὐκ ἔχει. Ταῦτα ἔγραψα υμῖν 13 
[7 50. α o Q , = , 
ἵνα εἰδῆτε ὅτι ζωὴν ἔχετε αἰώνιον, τοις πιστευουσιν εἰς 


6 μόνῳ 10 αὐτῷ | 1...} 


ν IQANOY A 343 


a re na na “ » 4 6 , 
147) ὄνομα τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ. καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ παρρησία 
ὰ \ ΕΣ ‘ co Hn) / ‘ \ 
ἣν ἔχομεν πρὸς avrov, OTe ἐάν τι αἰτώμεθα κατα τὸ 
x a ’ ’ Clon 4 3 Ψ ᾽ ΄ 
15 θέλημα αὐτοῦ ἀκούει ἡμῶν. καὶ ἐὰν οἴδαμεν OTL ἄκοῦυει 
ς a a aA εἰ ’ 7 “ + \ ΡΝ ts) 
ἡμῶν ὃ ἐὰν αἰτώμεθα, οἴδαμεν ὅτι ἔχομεν τὰ αἰτήματα ἃ 
> ; ἘΝ } ᾽ val > , > \ > \ > ~ 
16 ἡτήκαμεν ἀπ᾿ αὐτοῦ. αν τις ἴδῃ τὸν ἀδελφὸν αὐτου 
ς , c A \ , / 
ἁμαρτάνοντα ἁμαρτίαν μὴ πρὸς θάνατον, αἰτήσει, καὶ 
’ > “ ‘ ΄σ ξ , \ \ ‘ 
δώσει αὐτῷ ζωήν, τοῖς ἁμαρτάνουσιν μὴ πρὸς θάνατον. 
ς ’ Α , > “4 oe 
ἔστιν ἁμαρτία πρὸς θάνατον: ov περὶ ἐκείνης λέγω ἵνα 
, - ? ’ ς > , », ς 
17) ἐρωτήσῃ. πᾶσα ἀδικία ἁμαρτία ἐστίν, καὶ ἔστιν ἁμαρτία 
> , γ, fod “ 4 
18 οὐ πρὸς θάνατον. Οἴδαμεν ὅτι πᾶς ὁ γεγεν- 
,ν ) ἮΝ A 9 ε , 3 aes \ 9 
νημένος ἐκ TOU θεοῦ οὐχ ἁμαρτάνει; ἀλλ᾽ ὁ γεννηθεὶς εκ 
΄“ ΄“ ΄ 3 ’ is A > e P) ~ 
τοῦ θεοῦ τηρεῖ αὐτόν, καὶ ὁ πονηρὸς OVX ἅπτεται AUTOV. 
> ¢ 2 “ ἴον > ΄ \ ς , ¢/ 3 ~ 
x9 οἴδαμεν OTL ἐκ τοῦ θεοῦ ἐσμέν, καὶ ὁ κόσμος ὅλος ἐν τῷ 
»" a a oe ς nw an ef 
20 πονηρῷ κεῖται. οἴδαμεν δὲ ὅτι ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἥκει, καὶ 
,ὕ ἘΠ aes , e , \ 9 | ey | , 
δέδωκεν ἡμῖν διάνοιαν wa γινώσκομεν TOV ἀληθινόν" Kat 
3 3 ~ δὶ ΄. ἘΠῚ nn ~ 5» ~ 3 lol ~ 
ἐσμεν ἐν τῷ ἀληθινῷ, ἐν τῷ υἱῷ αὐτοῦ Ιησοῦυ Χριστῷ. 
t t t t [ 
ἘΝ » ς 3 Ν Ν Ν \ 5 " 7 
or οὗτός ἐστιν ὁ ἀληθινὸς θεὸς Kai (wy αἰώνιος. Texvia, 
, ε Ν 3 \ la 5) 7 
φυλάξατε ἑαυτὰ amo τῶν εἰδώλων. 


20 ἀληθινόν, 


IQANOY. B 


“ τ “ 
O ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ ἐκλεκτῇ κυρίᾳ᾽ καὶ τοῖς τέκνοις x 
5». A ἃ a: χὰ 3 a 2 3 θ “ Ν > y+ aN , 
αὐτῆς, οὺς ἐγὼ ἀγαπῶ ἐν ἀληθείᾳ, καὶ οὐκ ἐγὼ μόνος 
3 \ Ν U € > / Ἁ 3 ra A 4 
ἀλλὰ καὶ πᾶντες ot ἐγνωκότες τὴν ἀλήθειαν, διὰ τὴν 2 
3 / A , 3 Le A > «ς ~ ᾿» 9 
ἀλήθειαν τὴν μένουσαν ἐν ἡμῖν, kat μεθ᾽ ἡμῶν ἔσται eis 
an > ¢ “ 4 9, 
τὸν αἰῶνα: ἔσται μεθ᾽ ἡμῶν χάρις ἔλεος εἰρήνη παρὰ 3 
“ , a 3 ~ r a π᾿ “ 
θεοῦ πατρός, καὶ παρὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ υἱοῦ τοῦ πατρός, 
Zz 
ἐν ἀληθείᾳ καὶ ἀγάπῃ. 
3 / , [χὰ ¢ » rn , 
Eyxapnv λίαν ὅτι εὕρηκα ἐκ τῶν τέκνων σου περιπα- 4 
r 2 3 ΄ \ > A ed / \ “ 
τοῦντας ἐν ἀληθείᾳ, καθὼς ἐντολὴν ἐλάβομεν παρὰ τοῦ 
, \ ios ~ ὅ ¢ Ἁ 
πατρός. καὶ νῦν ἐρωτῷ σε, κυρία, οὐχ ὡς ἐντολὴν «“ 
, \ 3 , 4 7 δϑιγιδτιιῦ a“ Ψ > 
γράφων σοι καινὴν ἀλλὰ ἣν εἴχαμεν ἀπ᾽ ἀρχῆς, ἵνα aya- 
a“ 3 ’ Q [2 3 Q ε 5 , a 
πῶμεν ἀλλήλους. Kal αὕτη ἐστὶν ἡ ἀγάπη, ἵνα περι- 6 
“ Ἁ aA ao ες , 
πατῶμεν κατὰ Tas ἐντολὰς αὐτοῦ: αὕτη ἡ ἐντολή ἐστιν, 
\ > , 2 9 > “ a x, A .- = “ 
καθὼς ἠκούσατε ἀπ᾽ ἀρχῆς, ἵνα ἐν αὐτῇ περιπατῆτε. ὅτι 7 
AD ’ κ ¢ 
πολλοὶ πλάνοι ἐξῆλθαν eis τὸν κόσμον, οἱ μὴ ὁμολο- 
΄ bY “ ae , 
γοῦντες ᾿Ιησοῦν Χριστὸν ἐρχόμενον ἐν σαρκί: οὑτός ἐστιν 
ς ’ \ ς > , ’ὔ ς ’ [χὰ A 
ὁ πλάνος kat ὁ ἀντίχριστος. βλέπετε ἑαυτοὺς, Wa μὴ 8 
a 3 
ἀπολέσητε ἃ ἠργασάμεθα, ἀλλὰ μισθὸν πλήρη ἀπολά- 
a ς , a an “ 
βητε. πᾶς ὁ προάγων καὶ μὴ μένων ἐν τῇ διδαχῇ τοῦ 9 
fa A 2 “ , “ “ - 
χριστοῦ θεὸν οὐκ ἔχει: ὁ μένων ἐν τῇ διδαχῇ, οὗτος καὶ 
4 “ ῇ », Q ς ΄“ 
τὸν πατέρα καὶ τὸν υἱὸν ἔχει. εἴ τις ἔρχεται πρὸς ὑμᾶς 10 
Ν , \ \ 3 , A 
καὶ ταύτην τὴν διδαχὴν οὐ φέρει, μὴ λαμβάνετε avrov 
3 Δ ὦ, ‘ , > 4. ‘ , ς , \ a 5 
εἰς οἰκίαν καὶ χαίρειν αὐτῷ μὴ λέγετε: ὁ λέγων yap αὐτῷ τι 
χαίρειν κοινωνεῖ τοῖς ἔργοις αὐτοῦ τοῖς πονηροῖς. 
» r Us A 
Πολλὰ ἔχων ὑμῖν γράφειν οὐκ ἐβουλήθην διὰ x2 
’ \ , > 4 ) , , Δ Cc oa 
χάρτου καὶ μέλανος, ἀλλὰ ἐλπίζω γενέσθαι πρὸς ὑμᾶς 
᾿ ἐν ἌΡΑΣ a “ τῶν glia συ 
καὶ στόμα πρὸς στόμα λαλῆσαι, ἵνα ἡ χαρὰ ὑμῶν 
πεπληρωμένη ἧ. ᾿Ασπάζεταί σε τὰ τέκνα τῆς ἀδελφῆς 13 
σου τῆς ἐκλεκτῆς. 


1 ᾿Εκλέκτῃ Κυρίᾳ 12 ἡμῶν 


a 


IQANOY ἢ 


, © ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ Taio τῷ ἀγαπητῷ, ὃν ἐγὼ ἀγαπῶ 
ἐν ἀληθείᾳ. Σὰ ἶ 

2 ᾿Αγάπητέ, περὶ πάντων εὔχομαί σε εὐοδοῦσθαι καὶ 

fg ὑγιαίνειν, καθὼς εὐοδοῦταί σου ἡ ψυχή. ἐχάρην γὰρ λίαν 
ἐρχομένων δρῶν καὶ μαρτυρούντων σου τῇ ἀληθείᾳ, 

4 καθὼς i ἐν ἀν στα περιπατεῖς. μειζοτέραν τούτων 
οὐκ ἔχω ἵχάριν᾽, ἵνα ἀκούω τὰ ἐμὰ τέκνα ἐν τῇ ἀληθείᾳ 

5 περιπατοῦντα. πῆς πιστὸν ποιεῖς ὃ ἐὰν 

6 ἐργάσῃ εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τοῦτο ξένους, οἵ ἐμαρτύρη- 
σάν σου τῇ ἀγάπῃ ἐνώπιον ἐκκλησίας, οὺς καλῶς ποιή- 

7 σεις προπέμψας ἀξίως τοῦ θεοῦ: ὑπὲρ γὰρ τοῦ ὀνόματος 

8 ἐξῆλθαν μηδὲν λαμβάνοντες ἀπὸ τῶν ἐθνικῶν. ἡμεῖς οὖν 
ὀφείλομεν ὑπολαμβάνειν τοὺς τοιούτους, ἵνα συνεργοὶ γινώ- 
μεθα τῇ ἀληθείᾳ. 

9 "Eypawa τι τῇ ἐκκλησίᾳ: ἀλλ᾽ ὁ φιλοπρωτεύων αὐτῶν 

το Διοτρέφης οὐκ ἐπιδέχεται ἡμᾶς.. διὰ τοῦτο, ἐὰν ἔλθω, 
ὑπομνήσω αὐτοῦ τὰ epya ἃ ποιεῖ; λόγοις πονηροῖς φλυα-: 
ρῶν ἡμᾶς, καὶ μὴ ἀρκούμενος ἐπὶ τούτοις οὔτε αὐτὸς 
ἐπιδέχεται τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τοὺς ᾿βουλομένους κωλύει 
καὶ ἐκ τῆς ἐκκλησίας ἐκβάλλει. 

11 ᾿Αγαπητέ, μὴ μιμοῦ τὸ κακὸν ἀλλὰ τὸ ἀγαθόν. ὁ τὸν 
θοποιῶν ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστίν: ὁ κακοποιῶν οὐχ ἑώρακεν τὸν 

12 θεόν. Δημητρίῳ οὐ ϑύν ὑπὸ πάντων καὶ ὑπὸ αὐτῆς 
τῆς ἀληθείας" καὶ ἡμεῖς δὲ μαρτυροῦμεν, καὶ οἶδας ὅτι 
ἡ μαρτυρία ἡμῶν ἀληθής ἐστιν. 

13. Πολλὰ εἶχον γράψαι σοι, GAN οὐ θέλω διὰ μέλανος 

14 καὶ καλάμου σοι γράφειν" ἐλπίζω δὲ εὐθέως σε ἰδεῖν, 

13 καὶ στόμα πρὸς στόμα λαλήσομεν. Εἰρήνη σοι. ἀσπά- 
Covral σε οἱ φίλοι. ἀσπάζου τοὺς φίλους κατ᾽ ὄνομα. 


4 χαραν 


LOYAA 


3 a“ “ la 
IOYAAS Ἰησοῦ Χριστοῦ δοῦλος, ἀδελφὸς δὲ ἸἸακώ- 1 
βου, τοῖς "ἐν θεῷ πατρὶ ) : ὶ Ἰησοῦ Χ Ἂ 
: j τρὶ ἠγαπημένοις καὶ Inoov Χριστῷ 
΄“ yf ς ~ 
τετηρημένοις κλητοῖς: ἔλεος υμιν καὶ εἰρήνη καὶ ἀγάπη 2 
πληθυνθείη. 
ca , “ δὲ , , ce 
yarntol, πᾶσαν σπουδὴν ποιούμενος γράφειν ὑμῖν 3 
“ r ς ~~ Y, 
περὶ τῆς κοινῆς ἡμῶν σωτηρίας ἀνάγκην ἔσχον γράψαι 
ς A lo ΄“ 
ὑμῖν παρακαλῶν ἐπαγωνίζεσθαι τῇ ἅπαξ παραδοθείσῃ 
“ coo, , “ , 7 
τοῖς ἁγίοις πίστει. παρεισεδύησαν γὰρ τινες ἄνθρωποι, οἱ 4 
’ ~ r 
πάλαι προγεγραμμένοι εἰς τοῦτο τὸ κρίμα, ἀσεβεῖς, τὴν 
τοῦ θεοῦ ἡμῶν χάριτα μετατιθέντες εἰς ἀσέλγειαν καὶ τὸν 
rn 3 ~ 
μόνον δεσπότην καὶ κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ἀρνού- 
᾿ ς ΄»"» Ν € ~ / 5 , 
μενόι. Yrouvnoa δὲ ὑμᾶς βούλομαι, εἰδότας 5 
Ἴ πὸ at Ἴ \ a 
ἅπαξ ‘mavta, ὅτι Κύριος" λαὸν ἐκ γῆς Αἰγύπτου σώσας 
\ , 
τὸ δεύτερον τοὺς py πιστεύσαντας ἀπώλεσεν, ἀγγέλους 6 
AY a 
re τοὺς μὴ τηρήσαντας THY ἑαυτῶν ἀρχὴν ἀλλὰ ἀπολι- 
“ , 
πόντας τὸ ἴδιον οἰκητήριον εἰς κρίσιν μεγάλης ἡμέρας 
΄“ DeoQ ) ¢ Ν if , ς , 4, 
δεσμοῖς ἀϊδίοις ὑπὸ ζόφον τετήρηκεν' ὡς Σόδομα καὶ 7 
γος “ , 
Τόμορρα καὶ αἱ περὶ αὐτὰς πόλεις, τὸν ὅμοιον τρόπον 
τούτοις ἐκπορνεύσασαι καὶ ἀπελθοῦσαι ὀπίσω σαρκὸς 
ἑτέρας, πρόκεινται δεῖγμα πυρὸς αἰωνίου δίκην ὑπέχου- 
x 4 
σαι. Ὁμοίως μέντοι καὶ οὔτοι ἐνυπνιαζόμενοι 8 
, \ ’ , . 2 ne , σιν, 453 
σάρκα μὲν μιαίνουσιν, κυριότητα δὲ ἀθετοῦσιν, δόξας δὲ 
las ς ε 3 if “ ΄“ 
Bs βλασφημοῦσιν. ὋὉ δὲ MiyatA ὁ ἀρχάγγελοο, ὅτε τῷ 9 
| “4 £ a , , 
ποτῷ, διαβόλῳ διακρινόμενος διελέγετο περὶ τοῦ Μωυσεῶς σῶς 
be ὡς , 
ματος, οὐκ ἐτόλμησεν κρίσιν ἐπενεγκεῖν βλασφημίας, 
τ tant ᾿ 5 t..t¢ | Τ Ἰησοῦς 


Fl 


τῷ 


ΙΟΥΔΑ 347 


\ > 3 5 πη: / i Le 
ὁ ἀλλὰ εἶπεν ᾿Επιτιλλήσλι cot Κύριοο. Οὗτοι δὲ ὅσα 
ANS r [2 4 “ c 
μὲν οὐκ οἴδᾶσιν βλασφημοῦσιν, ὅσα δὲ φυσικῶς ὡς 
Ἁ a4 “ 5 ,ὔ > / , hee | 
Ta ἄλογα (Ga ἐπίστανται, ἐν τούτοις φθείρονται. οὐαὶ 
» “ v4 “ τὸ “ ~ K ‘ δ] Wa) \ lal λ ’ 
αὐτοῖς, ὅτι τῇ ὁδῷ τοῦ Καὶν ἐπορεύθησαν, καὶ τῇ πλανῇῃ 
“ 5 6 > ’ ἴω 
τοῦ Βαλαὰμ μισθοῦ ἐξεχύθησαν, καὶ τῇ ἀντιλογίᾳ τοῦ 
ζ nr >) , «. »“" 
x2 Κορὲ ἀπώλοντο. οὗτοί εἰσιν οἱ ἐν ταῖς ἀγᾶπαις ὑμῶν σπι- 
, ’ > , e \ 4 : 
λάδες συνευωχούμενοι, ἀφόβως EdAYTOYC ἸΟΙΛΛΔΙΝΟΝΤΕΟ, 
φέλ a» ὃ ς \ Se φ le δέ ὃ 
νεφέλαι ἄνυδροι ὑπὸ ἀνέμων παραφερομεναι, Θθένδρα 
\ > \ > , > , , 

13 φθινοπωρινὰ ἄκαρπα δὶς ἀποθανόντα ἐκριζωθέντα, κύματα 
+ , 5 } Ν ς ~ 5 , 3 ie 
ἄγρια θαλάσσης ἐπαφρίζοντα τὰς ἑαυτὼν αἰσχυνας, ἄστε- 

Γ a ake ,’ a7 » A 
pes ᾿πλανῆται ois ὁ ζόφος Tov σκότους εἰς αἰῶνα τετήρη- 
3 / \ \ , oe 

14 TAL. Empogpyrevoev δὲ καὶ τούτοις ἕβδομος 
» Ἄν.» A ¢ ‘ , > % > / > e 4 
ἀπὸ ᾿Αδὰμ Ἑνὼχ λέγων Ἰδοὺ ἦλθεν Kypioc EN afiaic 

/ 3 “ “ ’ > 
15 MYPIACIN AYTOY, ποιῆσαι κρίσιν κατὰ πάντων καὶ ἐλέγξαι 
͵ 3 rn n 2, 9 baie. 
πάντας τοὺς ἀσεβεῖς περὶ πάντων τῶν ἔργων ἀσεβείας 
αὐτῶν ὧν ἠσέβησαν καὶ περὶ πάντων τῶν σκληρῶν ὧν 
ὃς ye > > Cea ΄σ (5 
16 ἐλάλησαν κατ᾽ αὐτοῦ ἁμαρτωλοὶ ἀσεβεῖς. Οὐ- 
, 5 , Ἁ A 3 
τοί εἰσιν γογγυσταί, μεμψίμοιροι, κατὰ Tas ἐπιθυμίας 
> ΄ ’ 7 ’ὔ lon »“ 
αὐτῶν πορευόμενοι, καὶ τὸ στόμα αὐτῶν λαλεῖ ὑπέρογκα, 
, , > ‘ ἐ ζο , # 
θαυμάζοντες πρόσωπα ὠφελίας χάριν. § 4, ZL, φως 
ε - > , ΄σ ε ’ las j Ld ee 
17 Ypeis δέ, ἀγαπητοί, μνήσθητε τῶν ρημάτων τῶν προει- 
, € A lan > U las e ~ A 
ρημένων ὑπὸ τῶν ἀποστόλων τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ 
~ σ + (Ge > > 5 / , ¥y 

18 Χριστοῦ: ὅτι ἔλεγον ὑμῖν “Em ἐσχάτου χρόνου ἔσονται 

» Ἁ A “ an 
ἐμπαῖκται κατὰ τὰς ἑαυτῶν ἐπιθυμίας πορευόμενοι τῶν 
3 a a ae ees. G1 , , a 

19 ἀσεβειῶν. Οὗτοί εἰσιν οἱ ἀποδιορίζοντες, ψυχικοί, πνεῦ- 

A - ΄σ΄ , a 

oo pa μὴ ἔχοντες. Ὑμεῖς δέ, ἀγαπητοί, ἐποικοδομοῦντες 
ς \ a τ , ς a ,ὔ 3 , CoS 
seems iy ὐγιώτατη, uray πίστει, ev mvevpar aytp 

ς ἈΝ » 3 , “ 
or προσευχόμενοι, ἑαυτοὺς ἐν ἀγάπῃ θεοῦ τηρήσατε προσ- 
, \ “ a 3 ~ ~ 
δεχόμενοι TO ἔλεος τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστου 
9 ᾿ ae) \ a Q roy oA , 

»5 εἰς ζωὴν αἰώνιον. Καὶ ovs μὲν ᾿ἐλεᾶτε διακρινομένους 
3 \ ¢ / a S53 ζω ΕΊΣ ΤᾺ ’ 
."σώζετε ἐκ πγρὸς APTTAZONTEC, ovs δὲ ἐλεᾶτε ἐν φόβῳ, 
= ‘ 4M 5 A ~ A > / 
μισοῦντες καὶ τὸν ἀπὸ τῆς σαρκὸς ECTTIAWMENON 

χιτῶνὰ. 


13 πλάνητες οἷς ζόφος 22 t...t 


348 IOTAA 


“ ~ > 
Τῷ δὲ δυναμένῳ φυλάξαι ὑμᾶς ἀπταίστους καὶ 24 
gag ’ ΝᾺ , πρό 3. oe 
στῆσαι κατενώπιον τῆς δόξης αὐτοῦ ἀμώμους ἐν ayah- 
, od “ € os 3 ~ “- 
λιάσει μόνῳ θεῷ σωτῆρι ἡμῶν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ 25 
“- e ~ ’ 
τοῦ κυρίου ἡμῶν δόξα μεγαλωσυνη κράτος καὶ ἐξουσία 
A “- an nw Ἢ 
πρὸ παντὸς τοῦ αἰῶνος καὶ νῦν καὶ εἰς πάντας τοὺς 
a 3 4 
αἰῶνας" apn. 


ETTISTOAAI TIAYAOY 


ΠΡῸΣ PQMAIOYS 

ΠΡΟΣ KOPINOIOY= A 
ΠΡῸΣ KOPINOIOY= B 
ΠΡΟΣ. FAAATAZ 

ΠΡῸΣ ΕΦΕΣΙΟῪΣ 

ΠΡῸΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟῪΣ 
ΠΡΟΣ KOAAZZAEIE 
ΠΡῸΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ A 
ΠΡῸΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙ͂Σ Β 


ΠΡῸΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 


ΠΡΟΣ TIMOOEON A 
ΠΡΟΣ TIMOOEON B 
ΠΡΌΣ: ΤΙΤῸΝ 

ΠΡΟΣ PIAHMONA 


ΠΡῸΣ FuLWALOT 2 


A fas n At A 3 
~  TAYAOS δοῦλος “'Incod Χριστοῦ", κλητὸς ἀπόστολος, 
5 , > 3 , a ἃ ¢ , ᾿ 
ἀφωρισμένος εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ ὃ προέπηγγείλατο διὰ 
a a 3 a δ᾽ ~ εξ aA “ 
3 TOY προφητῶν αὕτου ἐν γραφαῖς ἁγίαις περὶ τοῦ υἱοῦ 
“ a δὲν» ΄, A 
αὐτοῦ, τοῦ γενομένου ἐκ σπέρματος Δαυεὶδ κατὰ σάρκα, 
A A “ , A “ 
, τοῦ ὁρισθέντος υἱοῦ θεοῦ ἐν δυνάμει κατὰ πνεῦμα ἁγιωσύ- 
3 a » “ “-“ lal 
ys ἐξ ἀναστάσεως νεκρῶν, ἴησου Χριστοῦ Tov κυρίου 
« a 3 e > , , Ν᾽ > A 3 ς 
5 ἡμῶν, δ οὗ ἐλάβομεν χάριν καὶ ἀποστολὴν εἰς ὑπα- 
΄ “ ξ \ “ 3 , 
Kony πίστεως ἐν πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν ὑπὲρ TOU ὀνόματος 
Rie > τ ἢ ν ἜΣ satel ee a - 
6 αὐτοῦ, ἐν οἷς ἐστὲ καὶ ὑμεῖς, κλητοὶ Ἰησοῦ Χριστοῦ, 
“ la > « 3 “ ᾽ν.» “ € 
7 πᾶσιν τοῖς οὖσιν ἐν Ῥώμῃ ἀγαπητοις θεοῦ, κλητοῖς ἁγίοις" 
, Crs , > \ a A ¢ lan , 
χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου 
3 - ~ 
Incov Χριστου. 
rn A > A A a A 3 A 
8 Πρῶτον eR TL τῷ θεῷ μου διὰ Ἰησοῦ 
a ~ iy Cn) - 
Χριστοῦ περὶ πάντων ὑμῶν, ὅτι ἡ πίστις ὑμῶν καταγγέλ- 
vA nw , , ς , 
ολεται ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ. μάρτυς yap μού ἐστιν ὁ θεὸς, 
τὸ , > 6 , , 3 n 3 , a 
ᾧ λατρεύω ἐν TH Tvevpatt pov ἐν TH εὐαγγελίῳ TOV 
(<a > ~ ε > , , ε » ~ ’ 
το υἱοῦ αὐτοῦ, ὡς ἀδιαλείπτως μνείαν ὑμὼν ποιουμαι πᾶν- 
nm “ ’ ld A 
rore ἐπὶ τῶν προσευχῶν pov, δεόμενος εἴ ToS ἤδη ποτὲ 
εὐοδωθήσομαι ἐν τῷ θελήματι τοῦ θεοῦ ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς 
oop p θελήματ : pos ὑμᾶς. 
3 ~ \ 3 ~ € al ¢ ~ , ΄“ 
τ ἐπιποθῶ γὰρ ἰδεῖν ὑμᾶς, ἵνα τι μεταδῶ χάρισμα vu 
~ ς A ΄ 
12 πνευματικὸν εἰς τὸ στηριχθῆναι ὑμᾶς, τοῦτο δέ ἐστιν 
~ > ¢ “ \ » » 93 , / 
συνπαρακληθῆναι ἐν ὑμῖν διὰ τῆς ἐν ἀλλήλοις πίστεως 


1 Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ 


™_ 


352 ΠΡῸΣ POMAIOYS I 


ὑμῶν τε καὶ ἐμοῦ. ov θέλω dé ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, ὅτι 13 
πολλάκις προεθέμην ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς, καὶ ἐκωλύθην ἄχρι 
τοῦ δεῦρο, ἵνα τινὰ καρπὸν σχῶ καὶ ἐν ὑμῖν καθὼς ὁ 
καὶ ἐν τοῖς λοιποῖς ἔθνεσιν. Ἕλλησίν 14 
τε καὶ βαρβάροις, σοφοῖς τε καὶ ἀνοήτοις ὀφειλέτης εἰμί: 
οὕτω τὸ κατ᾽ ἐμὲ πρόθυμον καὶ ὑμῖν τοῖς ἐν Ῥώμῃ εὐαγ- 15 
γελίσασθαι. οὐ γὰρ ἐπαισχύνομαι τὸ εὐαγγέλιον," δύναμις, 16 
γὰρ θεοῦ ἐστὶν εἰς σωτηρίαν παντὶ τῷ πιστεύοντι, ᾿Ιουδαίῳ. 


a \ oo : , \ ae dA ae 
te [πρῶτον] καὶ Ἕλληνι δικαιοσύνη γὰρ θεοῦ ἐν αὐτῷ 17! 


5 a 3 4 3 
ἀποκαλύπτεται ἐκ πίστεως eis πίστιν, καθὼς γέγραπται 
ee : 


Ὃ δὲ λίκδιος ἐκ πίοτεως Ζήρετδι. K ser ἀκλη δίς 


3 UY A 3 4 a 35-19 5) ἐς: > 4 
Λποκαλύπτεται yap ὀργὴ θεοῦ dr οὐρανοῦ ἐπὶ 18 
“ 3 4 \ 3 ’ὔ 3 ( 5 A 3 , 
πᾶσαν ἀσέβειαν καὶ ἀδικίαν ἀνθρώπων τῶν τὴν ἀλήθειαν 


5 3 , ’ ὃ , Α Q = = , ot 4 
ἐν ἀδικίᾳ KATEXOVT@Y, OLOTL τὸ γνωστὸν τοῦ θεοῦ φανερόν το" 


3 > 3 Φ ε A Ν 2 “ 2 4 LY 
ἐστιν ἐν αὐτοῖς, ὁ θεὸς yap αὐτοῖς ἐφανέρωσεν. τὰ 20 
4 35} 3 a“ 3 Α f ’ σ΄ 
γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασιν 
f n ¢ 4. 9 a 
νοούμενα καθορᾶται, 4 τε ἀΐδιος αὐτοῦ δύναμις καὶ 
, 9 A > 2 A > , 
θειότης, εἰς τὸ εἶναι αὐτοὺς ἀναπολογήτους, διότι γνόντες 21 
Q \ 9 ς A 5 κ 7 A > , 9 κ᾿ 
τὸν θεὸν οὐχ ὡς θεὸν ἐδόξασαν ἢ ηὐχαρίστησαν, ἀλλὰ 
, 3 > rc Ἧτο ἐν 
ἐματαιώθησαν ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν καὶ ἐσκοτίσθη 
’ὔ 3 nw ͵ ,ὔ iy fi rt 
ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία: φάσκοντες εἶναι σοφοὶ" ἐμω- 22 


ράνθησαν, καὶ FAAAZAN τὴν AGZAN τοῦ ἀφθάρτου θεοῦ 23° 


3 ε i? a oF “ > ΄ \ lo 
EN OMOIWMATI εἰκόνος POaprod ἀνθρώπου καὶ πετεινῶν 
, \ ς es \ 
καὶ τετραπόδων καὶ ἑρπετῶν. Διὸ παρέδωκεν 24 
AY € A 3 ~ 3 ’ ΄“ ΄ ~ 
αὐτοὺς ὁ θεὸς ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τῶν καρδιῶν αὐτῶν 
3 “ 3 ὡς b) , De a 
εἰς ἀκαθαρσίαν τοῦ ἀτιμάζεσθαι τὰ σώματα αὐτῶν ἐν 
5.5 “ , A 5. 7 n marta pe 
αὐτοῖς, οἰτινες μετήλλαξαν τὴν ἀλήθειαν τοῦ θεοῦ ἐν τῷ 25 
, Ν 2 4 ~ 
ψεύδει, καὶ ἐσεβάσθησαν καὶ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ 
7 > A Si ~ > / 
Tov κτίσαντα, ὅς ἐστιν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας" ἀμὴν. 
q “ , 3 Α ς Α bY , 3 , 
Ata τοῦτο παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ θεὸς εἰς πάθη ἀτιμίας" 26 
3 ~ , \ lod 
ai τε yap θήλειαι αὐτῶν μετηλλαξαν τὴν φυσικὴν χρῆσιν 
A ς A v 53 ’ Ἁ 
εἰς τὴν παρὰ φύσιν, ὁμοίως τε καὶ οἱ ἄρσενες ἀφέντες τὴν 97 
\ ~ ~ , 5 “ὦ 5 “ > ΖΞ 
φυσικὴν χρῆσιν τῆς θηλείας ἐξεκαύθησαν ἐν τῇ ὀρέξει 


29 κακίᾳ πονηρίᾳ πλεονεξίᾳ σ΄. πονηρίᾳ κακίᾳ πλεονεξίᾳ 


eX 


f 


ΕἼΙ ΠΡῸΣ ΡΩΜΑΙΟΥ͂Σ 353 


> “ 9 , U " > 7 4 5 
ΝΣ eis: ἀλλήλους apoeves ev apoEriy, τῆν ἀσχημο- 
‘ ᾽ A ΄σ 
σύνην κατεργαζόμενοι καὶ τὴν ἀντιμισθίαν ἣν ἔδει τῆς 
’ 5 “ 3 «ς cal > / \ \ 
28 πλάνης αὐτῶν ἐν αὕτοις ἀπολαμβάνοντες. Kat καθὼς 
> \ , 
οὐκ ἐδοκίμασαν τὸν θεὸν ἔχειν ἐν ἐπιγνώσει, παρέδω- 
> c \ ΄ ΄“ 4 
xep_aurovs 6 Geos eis adokipoy your, ποιεῖν ra μὴ καθή- 
, > , 
e9 κοντα, πεπληρωμένους TAT ἀδικίᾳ “movnpia πλεονεξίᾳ 
ἽἼ \ / , 
κακίᾳ, μεστοὺς φθόνου φόνου ἔριδος δόλου κακοηθίας, 
, , » ς c ’ 
89 Ψιθυριστας, καταλάλους, θεοστυγεις, ὑβριστάς, ὑπερηφα- 
\ ~ lal ΡῚ “ 
νους, ἀλαζόνας, ἐφευρετὰὲξ κακῶν, γονεῦσιν ἀπειθεῖς, 
> > > 3 ‘4 7 
31 ἀσυνέτους, ἀσυνθέτους, ἀστόργους, ἀνελεήμονας" οἵτινες 
a nr 5 Γ᾿ 4 A 
τὸ δικαίωμα τοῦ θεοῦ Γἐπιγνόντες, ὅτι of τὰ τοιαῦτα 
, Ul δ ΄ 
πράσσοντες ἄξιοι Gavdrov εἰν» od povoy avTa ΠΟΤ Ο 
5 “ ALi 
ἀλλὰ καὶ συνευδοκοῦυσιν τοις πράσσουσιν. . 
ἣν 5 , > > >/ a € / 3 ε 
. Διὸ ἀναπολόγητος εἶ, ὦ ἄνθρωπε πᾶς ὁ ΚΡρΙΨΩΤ' ἐν ᾧ 
Ἁ \ lef \ \ Ν >) Ν 
γὰρ κρίνεις τὸν ἕτερον, σεαυτὸν κατακρίνεις, τὰ γὰρ αὐτὰ 
, ς , ᾿ ROS Ae \ , κ a 
2 πράσσεις ὁ κρινων' οἴδαμεν ‘Se ὅτι τὸ κρίμα TOU θεοῦ 
A ἧς ἢ = , 
ἐστὶν κατὰ ἀλήθειαν ἐπὶ τοὺς “τὰ τοιαῦτα πράσσοντας. 
, \ Len > > « / \ \ ~ 
3 λογίζη δὲ τοῦτο, ὦ ἄνθρωπε ὁ κρίνων τοὺς τὰ τοιαῦτα 
, ΄“ > f \ La 
πράσσοντας Kal ποιῶν αὐτά, ὅτι σὺ ἐκφεύξῃ τὸ κρίμα τοῦ 
» “ἢ r rn , 5 ΄- ‘ Cc 5» 
4 Gcod; Tov πλούτου THS Χρηστοτητος αῦτος Kal τῆς avo- 
- \ nan , 2 ΄ 3 A / A 
χῆς καὶ τῆς μακροθυμίας καταφρονεῖς, ἀγνοῶν ὅτι τὸ 
\ A = , ’ , ἢ \ ‘ 
s χρηστὸν τοῦ θεοῦ εἰς μετανοιὰν σε ἄγει; κατὰ δὲ τὴν 
, , ’ , μ 
σκληρότητά σου καὶ ἀμετανόοητον καρδίαν θησαυρίζεις 
΄“ 2 \ > (2 3 a \ 3 , 
σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως δικαιο- 
, an “΄“- > / ε / \ A) of 
6 κρισίας τοῦ θεοῦ, os ATTOAWCE! ἑκάστῳ KATA τὰ ἐρΓὰ 
> Ae ζω ‘ 2 ς \ J, a , 
aYTOY τοῖς μὲν καθ᾽ ὑπομονὴν ἔργου ἀγαθοῦ δόξαν καὶ 
4 A 3 ’ ΄ \ Cy ead ζω. <4 > 
8 τιμὴν καὶ ἀφθαρσίαν ζητοῦσιν ζωὴν αἰώνιον" τοῖς δὲ ἐξ 
5 , Ν 3 ΄σ΄ la > , / Ν ΄“΄ >? , 
ἐριθίας καὶ ἀπειθοῦσι τῇ ἀληθείᾳ πειθομένοις δὲ τῇ ἀδικίᾳ 
>? \ \ , / \ / ᾽ς 3N = \ 
υ ὀργὴ Kat θυμός, θλίψις καὶ στενοχωρία, ἐπὶ πᾶσαν ψυχὴν 
΄“ \ , > , ΄ 
ἀνθρώπου TOU κατεργαζομένου TO KAKO, Τουδαίου τε πρῶ- 


ny 


Ἀν χοῦ ’ \ \ \ \ bl we \ “ 

το τὸν καὶ “Ἑλληνος" δόξα δὲ καὶ τιμὴ καὶ εἰρηνὴ παντὶ τῷ 

5 4 \ 3 / > U “ ἈΠ Ὁ 2 

11 ἐργαζομένῳ τὸ ἀγαθόν, ᾿Ιουδαίῳ τε πρῶτον Καὶ Ἑλληνι: οὐ 
, > , x a a “ 

12 γάρ ἐστιν προσωπολημψία παρὰ τῷ bea. Οσοι 


32 ἐπιγινώσκοντες | ἴ...ἷ 2 γὰρ 
4 


AA 


A. 
ΓΙ 


304 ΠΡῸΣ PQMAIOTS Il II 


yap avopos ἥμαρτον, ἀνόμως καὶ ἀπολοῦνται: καὶ ὅσοι ἐν 
νόμῳ ἥμαρτον, διὰ νόμου κριθήσονται" οὐ γὰρ οἱ ἀκροαταὶ 
νόμου δίκαιοι παρὰ [τῷ] θεῷ, ἀλλ᾽ οἱ ποιηταὶ νόμου δικαιω- 
θήσονται. ὅταν γὰρ ἔθνη τὰ μὴ νόμον «Xana φύσει τὰ 
τοῦ νόμου ποιῶσιν, οὗτοι νόμον μὴ ἔχοντες ἑαυτοῖς εἰσὶν 
νόμος" οἵτινες ἐνδείκνυνται τὸ ἔργον τοῦ νόμου γραπτὸν ἐν 
ταῖς καρδίαις αὐτῶν, συνμαρτυρούσης αὐτῶν τῆς συνειδή- 
σεως καὶ μεταξὺ ἀλλήλων τῶν eye κατηγορούντων ἢ 
καὶ ἀπολογουμένων, ἐν Γὗ ἡμέρᾳ" " κρίνει' ὁ θεὸς τὰ κρυπτὰ 
τῶν ἀνθρώπων κατὰ τὸ εὐαγγέλιόν ΜΟΙ διὰ “Χριστοῦ Ἰησοῦ: 

Εἰ δὲ σὺ ᾿Ιουδαῖος ἐπονομάζῃ καὶ ἐπαναπαύῃ νόμῳ καὶ 
καυχᾶσαι ἐν θεῷ καὶ γινώσκεις τὸ θέλημα καὶ δοκιμάζεις 
τὰ διαφέροντα κατηχούμενος ἐκ τοῦ νόμου, πέποιθάς τε 
σεαυτὸν ὁδηγὸν εἶναι τυφλῶν, φώς τῶν ἐν σκότει, παιδευ- 
τὴν ἀφρόνων, διδάσκαλον νηπίων, ἔχοντα τὴν μόρφωσιν 
τῆς γνώσεως καὶ τῆς ἀληθείας ἐν τῷ νόμῳ,-- ὁ οὖν διδά- 
σκων ἕτερον σεαυτὸν οὐ διδάσκεις; ὁ κηρύσσων μὴ κλέπτειν 
κλέπτεις ; ὁ λέγων μὴ μοιχεύειν μοιχεύεις ; ὁ βδελυσσό- 
μενος τὰ εἴδωλα ἱεροσυλεῖς ; ὃς ἐν νόμῳ καυχᾶσαι; διὰ τῆς 
παραβάσεως τοῦ νόμου τὸν θεὸν ἀτιμάζεις ; τὸ γὰρ ὄνολλὰ 
τοῦ θεοῦ At ὑμᾶς βλὰοφηλλεῖτὰι ἐν τοῖς ἔθνεοιν; 
καθὼς γέγραπται. “περιτομὴ μὲν γὰρ ὠφελεῖ ἐὰν νόμον 
mpacons: ἐὰν δὲ παραβάτης νόμου ἧς, ἡ περιτομή σου 
ἀκροβυστία ἰψέγονεν, ἐὰν οὖν ἡ ἀκροβυστία τὰ δικαιώ- 
ματα τοῦ νόμου φυλάσσῃ, οὐχ ἡ ἀκροβυστία αὐτοῦ εἰς 
περιτομὴν λογισθήσεται; καὶ κρινεῖ ἡ ἐκ φύσεως ἀκρο- 
βυστία τὸν νόμον τελοῦσα σὲ τὸν διὰ γράμματος καὶ 
περιτομῆς παραβάτην νόμου. οὐ γὰρ ὁ ἐν τῷ φανερῷ 
Ἰουδαῖός ἐστιν, οὐδὲ ἡ ἐν τῷ φανερῷ ἐν σαρκὶ περιτομή: 
ἀλλ᾽ ὁ ἐν τῷ κρυπτῷ Ἰουδαῖος, καὶ περιτομὴ καρδίας ἐν 
πνεύματι οὐ γράμματι, οὗ ὁ rae οὐκ ἐξ ἀνθρώπων 
ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ θεοῦ. Τί οὖν τὸ περισσὸν τοῦ Ἴου- τ 
δαίου, ἢ τίς ἡ ὠφελία τῆς περιτομῆς; πολὺ κατὰ πάντα 


« , τ 4 , cid “- > ~ - 
16 ἡμέρᾳ 7 τ. ἡμέρᾳ ὅτε | κρινεῖ  ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ 


21 


22 


23 


24 


25 


26 


27 


28 


. 


= 


2 


Ill ΠΡΟΣ PQOMAIOTZ ,. 488 


’ “ οἷ \ vd ] Ud ‘ , 
τρόπον. πρῶτον μεν [γὰρ] ὅτι ἐπιστεύθησαν τὰ λόγια 


Ww 


τοῦ θεοῦ. τί yap; εἰ ἠπίστησάν τινες, μὴ ἡ ἀπιστία 
«αὐτῶν τὴν πίστιν τοῦ θεοῦ καταργήσει; μὴ γένοιτο' γινέ- 
σθω δὲ ὁ θεὸς ἀληθής, πᾶς δὲ KNOPWTTOC YWEYCTHC, 
καθάπερ γέγραπται 
“Ortwe ἂν Δικδιωθῆς ἐν τοῖο Adroic ΟΟΥ 
Kal NIKHCEIC ἐν τῷ κρίνεοθλδί ce. 
set δὲ ἡ ἀδικία ἡμῶν θεοῦ δικαιοσύνην συνίστησιν, τί 
ἐροῦμεν; μὴ ἄδικος ὁ θεὸς ὁ ἐπιφέρων τὴν ὀργήν; κατὰ 
6 ἄνθρωπον λέγω. μὴ γένοιτο" ἐπεὶ πῶς κρινεῖ ὁ θεὸς τὸν 
7 κόσμον; ei Ἰδὲ κι ἢ ἀλήθεια τοῦ θεοῦ ἐν τῷ ἐμῷ ψεύσματι 
ἐπερίσσευσεν εἰς ene δόξαν αὐτοῦ, Ti ἔτι κἀγὼ ὡς apuap- 
8 τωλὸς κρίνομαι, καὶ μὴ καθὼς βλασφημούμεθα [καὶ] καθὼς 
φασίν τινες ἡμᾶς λέγειν ὅτι Ποιήσωμεν τὰ κακὰ ἵνα ἔλθῃ 
τὰ ἀγαθά; ὧν τὸ κρίμα ἔνδικόν ἐστιν. 
ας At οὐκὶ προεχόμεθα; οὐ πάντως, προῃτιασάμεθα γὰρ 
Ἰουδαίους τε καὶ Ἕλληνας πάντας ὑφ᾽ ἁμαρτίαν εἶναι, 
το καθὼς γέγραπται ὅτι 
Οὐκ éctin Afkaioc οὐλὲ εἷς, 


> v r 7, 3 “ Ἴ 55 Ἐν Τὴ a 
τ οὐκ ἔοτιν ᾿ογνίων, οὐκ ἔοτιν᾽ ᾿ἐκζητῶν TON 
θεόν: 
, 3 7 .“ 3 , | AP χα δ 45 bbe ga} . 
12 πάντες EZEKAINAN, AMA HXPEMOHCAN: ὅδε Beets 
οὐκ ἔοτιν ᾿ ποιῶν ᾿χρηοτότητὰ, οὐκ ECTIN EWC! 
ENOC. 


13. τάφος ANEWPMENOC ὁ λᾶργγξ AYTAN, 

Taic FAWCCAIC AYTAN EAOAIOYCAN, 

ἰὸς ACTIIAWN ὑπὸ τὰ χείλη AYTON, 
14 ὧν TO οτόλλὰ ᾿ ἀρᾶς Kal πικρίδς γέλλει: 
ις ὀξεῖς οἱ πόλεος AYTAN ἐκχέδι dima, 
36 οὐντριλιλλὰ Kal τἀλδλϊτωρίὰ ἐν τὰῖο ὁλοῖο AYTAN, 
17 Kal ὁδὸν εἰρήνης οὐκ ἔγνωσδν. 
18 οὐκ €cTIN φόβοο θεοῦ ἀπέναντι τῶν 
OPOAAM@N AYTAN. 


Ἁ « ia 3 Ψ - e - 
7 γὰρ II ὃ συνίων, οὐκ ἔστιν ὃ | ζητών 12 ὃ | χρηστότητα ἕως 14 αὐτῶν 


AA 2 


-- 


356 ΠΡῸΣ ΡΏΜΑΙΟΥΣ ΠῚ Iv 


Οἴδαμεν δὲ ὅτι ὅσα ὁ νόμος λέγει τοῖς ἐν τῷ νόμῳ λαλεῖ, 
ἵνα πᾶν στόμα φραγῇ καὶ ὑπόδικος γένηται πᾶς ὁ κόσμος 
τῷ θεῷ' διότι ἐξ ἔργων νόμου OY AIKAIWOHCETAI τᾶσὰ 
σὰρξ ἐνώπιον AYTOF, διὰ γὰρ νόμου ἐπίγνωσις ἁμαρτίας. 
νυνὶ δὲ χωρὶς νόμου δικαιοσύνη θεοῦ πεφανέρωται, μαρτυ- 
ρουμένη ὑπὸ τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν, δικαιοσύνη δὲ 
θεοῦ διὰ πίστεως [Ἰησοῦ] Χριστοῦ, εἰς πάντας τοὺς πιστεύ- 
οντας, οὐ γάρ ἐστιν διαστολήῆ. πάντες γὰρ ἥμαρτον καὶ 
ὑστεροῦνται τῆς δόξης τοῦ θεοῦ, δικαιούμενοι δωρεὰν τῇ 
αὐτοῦ χάριτι διὰ τῆς ἀπολυτρώσεως τῆς ἐν Χριστῷ “Incod- 


ὰ ? - A ς , er i , > a 
ov προέθετο ὁ θεὸς ἱλαστήριον διὰ πιστεῶς ἐν τῷ 


3 “ ed ᾿] + “ , > - ‘ \ 
αὐτοῦ αἵματι els ἔνδειξιν τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ διὰ τὴν 
Ul > ¢ , “ “ al 
πάρεσιν TOY προγεγονότων ἁμαρτημάτων ἐν τῇ ἀνοχῇ τοῦ 
΄ ὰ ἃ - ΄- ὔ » la “" an 
θεοῦ, πρὸς τὴν ἔνδειξιν τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ ἐν τῷ νῦν 

“ A > > A 4 “ 
καιρῷ, εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν δίκαιον καὶ δικαιοῦντα τὸν ἐκ 
, 3 ἴω a 5 
πίστεως Incov. Ποῦ οὖν ἡ καύχησις; ἐξε- 
, \ ‘ é n 
κλείσθη. διὰ ποίου νόμου; τῶν ἔργων; οὐχί, ἀλλὰ διὰ 
, , Poel | + θ , >» 
νόμου πίστεως. λογιζόμεθα ‘yap’ δικαιοῦσθαι πίστει ἄν- 
Ν + ? ἊΣ) ,ὔ Ξ \ i ’ 4 
θρωπον χωρὶς ἔργων νόμου. ἢ ᾿Ιουδαίων ὁ θεὸς ‘povoy'; 
> A 4,9 A Ν ne x 7 ὯΝ t , A ’ 
οὐχὶ καὶ ἐθνῶν ; vai καὶ ἐθνῶν, εἴπερ εἷς ὁ θεός, ὃς δικαιώσει 
Ν 3 > \ “ 
περιτομὴν ἐκ πίστεως καὶ ἀκροβυστίαν διὰ τῆς πίστεως. 
= Qt ἃ ΄“ ’ 
νόμον οὖν καταργοῦμεν διὰ τῆς πίστεως ; μὴ γένοιτο, ἀλλὰ 
f 
νόμον toTavopey. 
᾽ 3 » a aides) 4 & 4 ς a \ 
Ti οὖν ἐρουμεν Αβραὰμ τὸν προπάτορα ἡμῶν κατὰ 
͵ 9 4 5) a If w+ 5) , - , 
sapka; εἰ yap ᾿Αβραὰμ ἐξ ἔργων ἐδικαιώθη, ἔχει καύχημα: 
> » > \ 0 ‘ 5 ς \ , ? 7 
ἀλλ᾽ οὐ πρὸς θεόν, τί yap ἡ γραφὴ λέγει; ᾿Επίοτεγ- 
Ar a \ A a Νὰ ν3 4 Cy ee > 
cen Ae ABpadm τῷ θεῷ, Kal EAOLPICOH aYT@ εἰς 


25 


26 


28 


30 


AIKAIOCYNHN. τῷ δὲ ἐργαζομένῳ 6 μισθὸς οὐ λογίζεται 4 
. ? 3 A Α 3 , “ \ ἃ 3 , 
κατὰ χάριν adda κατὰ ὀφείλημα: τῷ δὲ μὴ ἐργαζομένῳ, 5 


a A Ee A Lod \ > a , ς 
πιστεύοντι δὲ ἐπὶ τὸν δικαιοῦντα τὸν ἀσεβῆ, λογίζεται ἡ 


“ φ 
πίστις αὐτου εἰς δικαιοσύνην, καθάπερ καὶ Δαυεὶδ λέγει ὁ 


τὸν μακπρισβον τοῦ ἀνθρώπου ᾧ ὁ θεὸς λογίζεται δικαι- 
οσύνην χωρὶς ἔργων 


25 τῆς 28 οὖν 29 μόνων 1 εὐρηκέναι 





10 


2) ΠΡῸΣ ΡΩΜΑΙΟΥ͂Σ 357 


Λλὰκάριοι ὧν ἀφέθηοὰν ai ANOMIdAl Kal ὧν 

ETTEKAAYPOHCAN ai δλλὰρτίδι, 
' oY MH AoricHtar Κύριος 

AMAPTIAN. 
ὁ μακαρισμὸς οὖν οὗτος ἐπὶ THY περιτομὴν ἢ καὶ ἐπὶ THY 
> , , , > ,ὕ ~ 3 \ ε 
ἀκροβυστίαν ; λέγομεν γάρ “EAoricOH τῷ ABpadam H 
πίστις εἰς AIKAIOCYNHN. πῶς οὖν ἐλογίσθη ; ἐν περιτομῇ 


μὴ Ἅ > > , > 5 a > > 5 > 
ὄντι ἢ ἐν ἀκροβυστίᾳ; οὐκ ἐν περιτομῇ ἀλλ᾽ ἐν ἄκρο- 


MaKAPIOC ἀνὴρ ‘OY 


τι βυστίᾳ: καὶ CHMETON ἔλαβεν © TTEPITOMHC ; σφραγῖδα τῆς 


12 


13 


14 
15 
16 


17 


18 


a) 


20 


21 


δικαιοσύνης τῆς πίστεως τῆς ἐν TH AKPO BYCTia, εἰς TO εἶναι 
αὐτὸν πατέρα πάντων τῶν πιστευόντων δι’ ἀκροβυστίας; 
- Ἂ ΄“ ’ 
εἰς τὸ λογισθῆναι αὐτοῖς [τὴν] δικαιοσύνην, καὶ πατέρα 
“ ἴω “ Γ΄ Ἃ Lad 71 
περιτομῆς τοῖς οὐκ ἐκ περιτομῆς μόνον ἀλλὰ καὶ Tots 
lal A f ΄“σ ~ 
στοιχοῦσιν τοῖς ἴχνεσιν τῆς ἐν ἀκροβυστίᾳ πίστεως τοῦ 
\ «ς lan > / > Ν Ἁ , ε 
πατρὸς ἡμῶν ᾿Αβραάμ. Οὐ γὰρ διὰ νόμου ἢ 
ἐπαγγελία τῴ ᾿Αβραὰμ ἢ τῷ Ξ αὐτοῦ, τὸ κληρο- 
yy ᾧ ᾿Αβραὰμ ἢ τῷ σπέρματι αὐτοῦ, τὸ KAnp 
᾽ὔ an \ 5 , , / 
νόμον αὐτὸν εἶναι κόσμου, ἀλλὰ διὰ δικαιοσύνης πίστεως" 
» \ ς ’ \ 
εἰ yap οἱ ἐκ νόμου κληρονόμοι, κεκένωται ἡ πίστις καὶ 
’ὔ ¢ 4 
κατήργηται ἡ ἐπαγγελία: ὁ yap νόμος ὀργὴν κατεργάζεται, 
iS δ > » , IQA , \ 
ov δὲ οὐκ ἔστιν νόμος, οὐδὲ παράβασις. Διὰ 
cas 2 , ῳ \ , > \ 5. , ᾿ 
τοῦτο ἐκ πίστεως, ἵνα κατὰ χάριν, εἰς TO εἰναι βεβαίαν τὴν 
A 3 a a / ’ 
ἐπαγγελίαν παντὶ τῷ σπέρματι, οὐ τῷ ἐκ τοῦ νόμου μόνον 
Ἰλλὰ καὶ τῷ ἐκ πίστεως ᾿Αβραάμ, (ds ἐστιν πατὴρ πάντων 
ἀλλὰ καὶ τῷ ἐκ πίστεως ραάμ, (ὃς ἐστιν πατὴρ 
ς rn \ , Ὁ / a 3 rn / 
ἡμῶν, καθὼς γέγραπται ὅτι TIATEPA πολλῶν ἐθνῶν TE- 
/ ἐφ iQ’ “ “ “ 
θεικὰ CE,) κατέναντι οὗ ἐπίστευσεν θεοῦ τοῦ ζωοποιοῦντος 
\ “ Ε) yf a > 
TOUS νεκροὺς Kal καλοῦντος τὰ μὴ ὄντα ὡς ὄντα: ὃς Tap ἐλ- 
7 δ᾽ 13, ὦ , Sie. δ b) \ , + ae / 
πίδα em ἐλπίδι ἐπίστευσεν εἰς TO γενέσθαι αὐτὸν TTATEPA 
a 3 a A A > , ot 5M \ 
πολλῶν ἐθνῶν κατὰ τὸ εἰρημένον OyTwec ECTAI TO 
ῇ ᾿ \ \ > / 6 
CTTEPMA COY’ Kal μὴ ἀσθενήσας τῇ πίστει κατενόησεν 
wy los “ >» a 
TO ἑαυτοῦ σῶμα [ἤδη] νενεκρωμένον, ἑκατονταετής που 
«ς , \ - / 
ὑπάρχων, καὶ THY νέκρωσιν τῆς μήτρας Σάρρας, εἰς δὲ τὴν 
3 / ~ ~ 3 , a > , > A 3 
ἐπαγγελίαν τοῦ θεοῦ οὐ διεκρίθη τῇ ἀπιστίᾳ ἀλλὰ ἐνεδυ- 
,ὔ lal , AY , ~ lol A A 
ναμώθη τῇ πίστει, δοὺς δόξαν τῷ θεῷ καὶ πληροφορηθεὶς 


8 ᾧ 11 περιτομήν τ a | 


358 ΠΡΟΣ PQMAIOYTS IV V 


Ore ὃ ἐπήγγελται δυνατός ἐστιν καὶ ποιῆσαι. διὸ [Kat] 22 
> / > “ > / ? > / 
E€EAOPICOH AYTG εἰς AIKAIOCYNHN. Οὐκ ἐγράφη 23 
δὲ δ αὐτὸν μόνον ὅτι ἐλογίαθη AYTH, ἀλλὰ καὶ OL ἡμᾶς 24 
οἷς μέλλει λογίζεσθαι, τοῖς πιστεύουσιν ἐπὶ τὸν ἐγείραντα 
Ἰησοῦν τὸν κύριον ἡμῶν ἐκ νεκρῶν, ὃς TTAPEAOOH Ald τὰ 25 
TTAPATITOMATA ἡμῶν καὶ ἠγέρθη διὰ THY δικαίωσιν ἡμῶν. 


, > > , > wy : 4 A 
Δικαιωθέντες οὖν ἐκ πίστεως εἰρήνην ἔχωμεν πρὸς τὸν x 
ἃ ‘ “ ς rn - eee e 
θεὸν διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, Ov οὗ Kal τὴν 2 
προσαγωγὴν ἐσχήκαμεν [τῇ πίστει] εἰς τὴν χάριν ταύτην 
» e ξ, / A / 3 ον > , ΄σ - ἢ ~ 
ἐν ἡ ἑστήκαμεν, Kal καυχώμεθα ἐπ᾽ ἐλπίδι τῆς δόξης τοῦ 
θεοῦ: οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ καὶ ᾿καυχώμεθα᾽ ἐν ταῖς θλίψε- 3 
Q7 σ c / « a / ς \ 
σιν, εἰδότες ὅτι ἡ θλίψις ὑπομονὴν κατεργάζεται, ἡ δὲ 4 
\ 
ὑπομονὴ δοκιμήν, ἡ δὲ δοκιμὴ ἐλπίδα, ἡ δὲ ἐλπὶς ΟΥ̓ κὰ- 5 
/ > 
TAICXY NEI. OTL ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ ἐκκέχυται ἐν re bis ‘ 


Ms 


δίαις ἡμῶν διὰ πνεύματος ἁγίου τοῦ δοθέντος ἡμῖν: Γεἴ ¥é 7g i ἱ irs 
Χριστὸς ὄντων ἡμῶν ἀσθενῶν ἔτι κατὰ καιρὸν ὑπὲρ ἀσε- a 
βῶν ἀπέθανεν. μόλις γὰρ ὑπὲρ δικαίου τις ἀποθανεϊταϊ 7 
ὑπὲρ γὰρ τοῦ ἀγαθοῦ τάχα τις καὶ τολμᾷ ἀποθανεῖν" 
sail ag δὲ Τὴν ἑαυτοῦ ἀγάπην εἰς ἡμᾶς ὁ θεὸς ὅτι 8 
ἔτι EpapEa hoy ὄντων ἡμῶν Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἀπέθανεν. 
πολλῷ οὖν μᾶλλον δικαιωθέντες νῦν ἐν τῷ αἵματι αὖ- 9 
τοῦ smOnropeba δ αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ὀργῆς. εἰ yap ἐχθῤοὶ 10 
ὄντες κατηλλάγημεν τῷ θεῷ διὰ τοῦ θανάτου τοῦ υἱοῦ 
αὐτοῦ, TOAA@ μᾶλλον καταλλαγέντες σωθησόμεθα ἐν τῇ 
ζωῇ αὐτοῦ: οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ καὶ καυχώμενοι ἐν τῷ τι 
θεῷ διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ [Χριστοῦ], δι᾽ οὗ νῦν 
τὴν καταλλαγὴν “ἐλάβομεν. 

Διὰ τοῦτο ὥσπερ δι’ ἑνὸς ἀνθρώπου ἡ ἁμαρτία εἰς rz 
τὸν koo poy εἰσῆλθεν καὶ διὰ τῆς ἁμαρτίας ὁ θάνατος, καὶ 
οὕτως εἰς πώντας ἀνθρώπους ὁ θάνατος διῆλθεν μοὶ ᾧ 
πάντες ἥμαρτον--. ἄχρι γὰρ νόμου ἁμαρτία ἦν ὧν 13 
κόσμῳ, ἁμαρτία δὲ οὐκ ἐλλογᾶται μὴ ὄντος νόμου, ἀλλὰ 14 


3 καυχώμενοι pee | 


ore ΠΡῸΣ PRMATIOTS 359 


¢ ‘ > ἂν ὦ ,ὔ 
ἐβασίλευσεν ὁ θάνατος ἀπὸ ᾿Αδὰμ μέχρι Μωυσέως καὶ ἐπὶ 
\ el els ͵ ΠΣ ΄σ ς ‘ ΄σ ΄ 
τοὺς pp) apapryoavras ἐπὶ τῷ ὁμοιώματι τῆς παραβάσεως 
“~ J 

15 Addy, ὅς ἐστιν τύπος τοῦ μέλλοντος. Αλλ᾽ οὐχ ὡς 
\ , “ " \ \ / 5 5 \ la a 
τὸ παράπτωμα, οὕτως [καὶ] τὸ χάρισμα: εἰ γὰρ τῷ TOU 
εκ ’ > ΄ κ΄ a 
ἑνὸς παραπτώματι οἱ πολλοὶ ἀπέθανον, πολλῷ μᾶλλον 
ς a a Went , a a ‘ ᾽ 
ἡ χάρις τοῦ θεοῦ καὶ ἡ δωρεὰ ἐν χάριτι TH TOV ἑνὸς av- 

/ > “ “ - τ 4 
θρώπου ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ eis τοὺς πολλοὺς ἐπερίσσευσεν. 
b ) ¢ > \ \ 
16 καὶ οὐχ ὡς δι’ ἑνὸς ἁμαρτήσαντος τὸ δώρημα: τὸ μὲν γὰρ 
,ὔ > eu, 'N τ ΄ \ \ , ) “ 
κρίμα ἐξ ἑνὸς εἰς κατάκριμα, τὸ δὲ χάρισμα ἐκ πολλῶν 
, > , a er A \ 
17 παραπτωμάτων εἰς δικαίωμα. εἰ γὰρ ᾿'τῷ τοῦ ἑνὸς παρα- 
, ¢ / a , lad ΄ 
πτώματι ὁ θάνατος ἐβασίλευσεν διὰ τοῦ ἑνός, πολλῷ μαλ- 
¢ \ tf ΄“ ΄ ΄' a 
λον of τὴν περισσείαν τῆς χάριτος καὶ [τῆς δωρεᾶς] τῆς 
, / 5 ~ 4 4A “ 
δικαιοσύνης λαμβάνοντες ἐν ζωῇ βασιλεύσουσιν διὰ τοῦ 
ork ™ a ~) Ε 3 « > οι κ 
13 ἐνὸς Inoov Χριστου. Apa οὖν ὡς δι ἑνὸς παρα- 
, > U > 4 o 
πτώματος εἰς πάντας ἀνθρώπους εἰς κατάκριμα, οὕτως καὶ 
> \ , } 2 3 ‘ 
δι’ ἑνὸς δικαιώματος eis πάντας ἀνθρώπους εἰς δικαίωσιν 
΄“- [ A A ΄ an a \ 3 , 

19 ζωῆς: ὥσπερ γὰρ διὰ τῆς παρακοῆς TOV ἑνὸς ἀνθρώπου 
ς Ν ’ ς , Ww \ \ “ 
ἁμαρτωλοὶ κατεστάθησαν οἱ πολλοὶ, ovTws καὶ διὰ τῆς 
ε a “ \ ¢ , 
ὑπακοῆς τοῦ ἑνὸς δίκαιοι κατασταθήσονται οἱ πολλοί. 
/ \ σ΄ [χά “ \ / κυ Ν 

20 νόμος δὲ παρεισῆλθεν ἵνα πλεονασῃ τὸ παράαπτῶμα' οὐ δὲ 

QE AG , ς , ς , Ὁ 
οι ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία, ὑπερεπερίσσευσεν ἢ χάρις, wa 
σ > ’ € [4 , > ~ , o \ 
ὥσπερ ἐβασίλευσεν ἡ ἁμαρτία ev τῷ θανάτῳ, οὕτως καὶ 
ς U 4 \ , 3 \ Syd 4 
ἡ χάρις βασιλεύσῃ διὰ δικαιοσυνης εἰς ζωὴν αἰώνιον διὰ 
5 rat Lot n , € wn 
Ιησοῦ Χριστου Tov κυρίου ἡμῶν. 
> n mie une ἢ e ¢ , 
1 Τί οὖν ἐροῦμεν; ἐπιμένωμεν τῇ apapTig, wa ἢ χάρις 
, e > , ΄σ € 
2 πλεονάσῃ ; μὴ γένοιτο: οἵτινες ἀπεθάνομεν τῇ ἁμαρτίᾳ, 
“ φ, , 2 A A > σι / “ > 
3 πῶς ἔτι ζήσομεν ἐν αὐτῇ; ἢ ἀγνοεῖτε ὅτι ὅσοι ἐβαπτί- 
3 Ν ᾽ ~ 3 \ / 3 lo 
σθημεν εἰς Χριστὸν [Ἰησοῦν] εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ 
» [' , κὺ 2 “ \ los , 
4 ἐβαπτίσθημεν; συνεταφημεν οὖν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτισμα- 
A U a σ 3 ΄ 4 > “ 
τος εἰς τὸν θάνατον, ἵνα ὥσπερ ἠγέρθη Χριστὸς εκ νεκρῶν 
Α rs ee ee | 7 “ ς rn 3 ? 
διὰ τῆς δόξης τοῦ πατρός, οὕτως Kal ἡμεῖς ἐν καινότητι 
> , 9 \ [ “ τ 
5 Cons περιπατήσωμεν. εἰ γὰρ σύμφυτοι γεγο πμεν τῷ 
~ , ~ Ἂς 3 
ὁμοιώματι τοῦ θανάτου αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀναστάσεως 


17 ἐν | Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ 


260 IPOS PQMAIOYS VI 


> ‘ a ’ oe ς ‘ [4 ~ yf 

ἐσόμεθα: τοῦτο γινώσκοντες ὅτι ὁ παλαιὸς ἡμῶν ἄνθρω- 
/ “ ΄σ Ά lod los ς 

πος συνεσταυρώθη, ἵνα καταργηθῇ τὸ σῶμα τῆς ἁμαρτίας, 


6 


σ΄ , ’ £ “- “- ς , ς 4 2 \ 
τοῦ μηκέτι δουλεύειν ἡμᾶς TH ἁμαρτίᾳ, ὁ yap ἀποθανὼν 7 
, 3 Α los ε x 3 ΄ \ 
δεδικαίωται ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας. ef δὲ ἀπεθάνομεν σὺν 8 
“ / “ ‘ , > ~ QO / 
Χριστῷ, πιστεύομεν OTL καὶ συνζήσομεν avT@: εἰδότες 9 


e Ὶ ’ 4 » Lol 3 , >’ , , 
ὅτι Χριστὸς ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν οὐκέτι ἀποθνήσκει, θάνατος 
3 cad ’ va 4 ἃ \ 3 ~ [4 / > 7 
αὐτοῦ οὐκέτι κυριεύει: ὃ yap ἀπέθανεν, TH ἁμαρτίᾳ ἀπέ- 
5 , A A A na rn rn ¢ 5 δ lo é 
Oavev ἐφάπαξ: ὁ δὲ ζῇ, GH τῷ θεῷ. οὕτως καὶ ὑμεῖς λογί- 
€ Α > \ A ~~ ς , a A ~ 
ζεσθε ἑαυτοὺς εἶναι νεκροὺς μὲν τῇ ἁμαρτίᾳ ζῶντας δὲ TO 
΄“ ~ SS ~ > 
θεῷ ἐν Χριστῷ ᾿Ἰησοῦ. Μὴ οὖν βασιλευέτω 
t ε 7 
ε € - » Qn A ¢€ ~~ , 9 4 ¢ 
ἢ ἁμαρτία ev τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι εἰς τὸ ὑπακούειν 
΄ 5 Qn & ,ὔ A , id ~ 
ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ, μηδὲ παριστάνετε τὰ μέλη υμῶν 
[χὰ 5 , las ¢€ , 5 \ , ς Ἁ 
ὅπλα ἀδικίας τῇ ἁμαρτίᾳ, ἀλλὰ παραστήσατε εαυτοὺς 


re nr ¢ \ » ΄ ΄ Q \ z ς ~ cd x 
τῷ θεῷ woet ἐκ νεκρῶν ζῶντας Kal Ta μέλη ὑμῶν ὅπλα 
ε ε 


δικαιοσύνης τῴ θεῷ: ἁμαρτία γὰρ ὑμῶν οὐ κυριεύσει, 
3 ΄ > ¢ \ ΄ 3 \ ς Ν , , 
οὐ yap ἐστε ὑπὸ νόμον ἄλλα ὑπὸ χάριν. Tu 
5. ς , “ 3 5) q CaS , 3 4 £3 
οὖν; ἁμαρτήσωμεν OTL οὐκ ἐσμὲν ὑπὸ νόμον adda ὑπὸ 
/ 4 “A 3 > 7 - , εξ A 
χάριν; μὴ γένοιτο: οὐκ οἴδατε OTL ᾧ παριστάνετε ἑαυτοὺς 


© 


, 5 ς , ~ / 5 «ς , a» ς 
δούλους εἰς ὑπακοήν, δοῦλοί ἐστε ᾧ ὑπακούετε, ἤτοι ἀμαρ- 
a‘ Se ‘ ‘ ΄ 
τίας εἰς θάνατον ἢ ὑπακοῆς εἰς δικαιοσύνην; χάρις δὲ τῷ 
κᾶν Ὁ > = a ε , ς ͵ ἢ 
θεῷ ὅτι ἦτε δοῦλοι τῆς ἁμαρτίας ὑπηκούσατε δὲ ἐκ καρ- 
2 a A , A 
δίας εἰς ὃν παρεδόθητε τύπον διδαχῆς, ἐλευθερωθέντες δὲ 
3 4 ~ ¢€ 7 Ψ ap ΄σ΄ ; 3 ’ 
ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας ἐδουλώθητε τῇ δικαιοσύνῃ: ἀνθρώπινον 
A lad ΄ / 
λέγω διὰ τὴν ἀσθένειαν τῆς σαρκὸς ὑμῶν: ὥσπερ yap Ta- 
Ν » ΄σ rn ? “ 
ρεστήσατε τὰ μέλη ὑμῶν δοῦλα τῇ ἀκαθαρσίᾳ καὶ τῇ 
> iA a , 
ἀνομίᾳ [εἰς τὴν ἀνομίαν), οὕτω νῦν παραστήσατε τὰ μέλη 


ΙΟ 


ΕΣ a A , 9 ς , “ 4 κ 
ὑμῶν δοῦλα τῇ δικαιοσύνῃ εἰς ἁγιασμόν: ὅτε γὰρ δοῦλοι 20 


> 5 ε , 3 ΄, 2 a , , > 
ἦτε τῆς ἁμαρτίας, ἐλεύθεροι ἦτε TH δικαιοσύνῃ. τίνα οὖν 21 


δ ᾽ «τ » 15 - a 5) , ᾿ A 
καρπὸν elyete τότε ἐφ οἷς νῦν ἐπαισχύνεσθει; τὸ ‘yap 


fe , >] n 
τέλος ἐκείνων θάνατος: νυνὶ δέ, ἐλευθερωθέντες ἀπὸ τῆς 22 


¢ 7 ’ὔ’ ἃ ΄- ΄ yy A Qa € a 
ἁμαρτίας δουλωθέντες δὲ TH θεῷ, ἔχετε τὸν καρπὸν ὑμῶν 


, ς , 4 Ν , 4 $7. 4 \ 3 , 
εἰς ἁγιασμόν, τὸ δὲ τέλος ζωὴν αἰώνιον. τὰ γὰρ ὀψῶνια 23 


ie ς , , Q \ , a an \ 37 
τῆς ἁμαρτίας θάνατος, TO δὲ χάρισμα τοῦ θεοῦ ζωὴ αἰώνιος 


VI VII ΠΡΟΣ POMAIOT2 361 


> ~ 8 “A “ , td “-“ 
ἐν Χριστῷ ἴησου τῷ κυρίῳ ἡμῶν. 
“Ὁ > ΄ ’ ’ ‘ ‘ a 
1 H ἀγνοεῖτε, ἀδελφοί, γινώσκουσιν yap νόμον λαλῶ, 
ov c / / la τ / ’ > “ ,ὔ ΄ 
ὅτι ὁ νόμος κυριεύει τοῦ ἀνθρώπου ἐφ᾽ ὅσον χρόνον ζῇ; 
ς \ vA 4 ΄“ cad 5 \ , , fe ‘ 
21 yap ὕπανδρος γυνὴ τῴ ζῶντι ἀνδρὶ δέδεται νόμῳ: ἐὰν δὲ 
8 ’ὔ ς 3 ’ / > \ a ᾽ὔ ἴω 
ἀποθάνῃ ὁ ἀνήρ, κατήργηται ἀπὸ τοῦ νόμου τοῦ ἀνδρός. 
/ 3 “ 6 > \ / \ 
3 dpa οὖν ζῶντος τοῦ ἀνδρὸς μοιχαλὶς χρηματίσει ἐὰν γένη- 
3 τ δ. >A Van gs , Ce αν Ii 5) , ) τ 
ται ἀνδρὶ ἑτέρῳ: ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνήρ, ἐλευθέρα ἐστὶν 
» \ 5 } n 4 3 » A ͵ 4 
ἀπὸ τοῦ νόμου, TOU μὴ εἰναι αὐτὴν μοιχαλίδα γενομένην 
3 \ (ae ω ? , \ ς om > , 
4av0pt ἑτέρῳ. ὥστε, adehoi pov, Kal ὑμεῖς ἐθανατώθητε 
“ , \ “ , “ a ΠῚ \ , 
τῷ νόμῳ διὰ τοῦ σώματος τοῦ χριστοῦ, εἰς τὸ γενέσθαι 
ς ca ς 4 la b ΄“ 5 , , 
ὑμᾶς ἑτέρῳ, TO ἐκ νεκρῶν ἐγερθέντι iva καρποφορήσωμεν 
lad “ “ \ 3 » “ ,ὔ \ id ΄ 
5T® θεῷ. ὅτε γὰρ ἦμεν ἐν τῇ σαρκί, τὰ παθήματα τῶν 
“ \ \ “ ’ὔ r ΄σ ,ὕ ¢ ~ 
ἁμαρτιῶν Ta διὰ τοῦ νόμου ἐνηργεῖτο ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν 
ΕῚ \ “ a / \ A / 
6 εἰς τὸ καρποφορῆσαι τῷ θανάτῳ' νυνὶ δὲ κατηργήθημεν 
cat ’ > , 3 ὩΣ , oe 
ἀπὸ TOU νόμου, ἀποθανόντες ἐν ᾧ κατειχόμεθα, ὥστε δου- 
lad (Ame ‘4 \ 3 ’ 
λεύειν [ἡμᾶς] ἐν καινότητι πνεύματος καὶ οὐ παλαιότητι 


) , Τί > 5 an eC , ε ey 
hese \y γράμματος. ι οὖν ἐροῦμεν; ὁ νόμος ἁμαρτία; 


»“ὥ, 


Q ’ > 4 A @ , 5 » 5 \ \ 

μὴ γένοιτο; ἀλλὰ τὴν apuaptiay οὐκ ἔγνων εἰ μὴ διὰ 
Nigam > / a 

νόμου, τήν τε yap’ ἐπιθυμίαν οὐκ ἤδειν εἰ μὴ ὃ νόμος 


8έἔλεγεν ΟΥκ ἐπιθγλήσειο: ἀφορμὴν δὲ λαβοῦσα ἢ: 
ἁμαρτία διὰ τῆς ἐντολῆς κατειργάσατο ἐν ἐμοὶ πᾶσαν ἐπι-. 


’ \ μι 4 € 4 , > \ A ᾿ 
9 θυμίαν, χωρὶς γὰρ νόμου ἁμαρτία νεκρά. ἐγὼ δὲ ἔζων 
χωρὶς νόμου ποτέ: ἐλθούσης δὲ τῆς ἐντολῆς ἡ ἁμαρτία 
3 4 3 x Xv 3 ’ὔ XV ¢ , c > Ἁ 4 3 
το ἀνέζησεν, ἐγὼ Oe ἀπέθανον, καὶ evpéOn μοι ἡ ἐντολὴ ἡ εἰς 
Ἁ “ >] , ς \ ig / 5 ‘ aA 
11 ζωὴν αὕτη eis θάνατον’ ἡ yap ἁμαρτία ἀφορμὴν λαβοῦσα 
΄ “ ᾽ ΄σ 
διὰ τῆς ἐντολῆς ἐξηπάτησέν pe καὶ Ot αὐτῆς ἀπέκτεινεν. 
12 ὥστε ὁ μὲν νόμος ἅγιος, καὶ ἡ ἐντολὴ ἁγία καὶ δικαία καὶ 
> ΄ 4 =) 3 \ 2 \ ay, Y 
13 ἀγαθὴη. To οὖν ἀγαθὸν ἐμοὶ ἐγένετο θάνατος ; 
A , >) \ ς ς ,ὔ a “ ς , A ΄“΄ 
μὴ γένοιτο’ ἀλλὰ ἡ ἁμαρτία, ἵνα φανῇ ἁμαρτία διὰ τοῦ 
3 “a , ef , 
ἀγαθοῦ μοι κατεργαζομένη θάνατον: ἵνα γένηται καθ᾽ ὑπερ- 
\ ς \ e ¢ , \ ~ > “ i > 
14 βολὴν ἁμαρτωλὸς ἡ ἁμαρτία διὰ τῆς ἐντολῆς. οἴδαμεν 
x @ ς ’ 
γὰρ ὅτι ὁ νόμος πνευματικός ἐστιν" ἐγὼ δὲ σάρκινός εἰμι, 
’ e a \ a 
15 πεπραμένος ὑπὸ THY ἁμαρτίαν. ὃ yap κατεργάζομαι οὐ 





362 ΠΡῸΣ ΡΩΜΑΙΟΥ͂Σ VII VIII 


a 3 ᾿ a , a ᾽ > > <a “ 
γινώσκω: οὐ γὰρ ὃ θέλω τοῦτο πράσσω, ἀλλ᾽ ὁ μισῶ 
- los ες 4 > , “ a“ 6 
τοῦτο ποιῶ. εἰ δὲ ὃ οὐ θέλω τοῦτο ποιῶ, σύνφημι TO 
) ὅτι καλός. Νυνὶ δὲ οὐκέτι ἐγὼ uC ἡγὴ 
νόμῳ s. Nu έτι ἐγὼ κατεργάζομαι αὐτὸ 
b) A Ce HS) a > 3 Q ¢ , 3 Ν ¢ 5 ΟῚ 
ἀλλὰ ἡ ἐνοικοῦσα ἐν ἐμοὶ ἁμαρτία. οἶδα γὰρ ὅτι οὐκ οἱ- 
οὴ 5 3 , iD 3 ~ ‘ > , A ‘ 
κεῖ ἐν ἐμοί, τοῦτ᾽ ἔστιν ἐν TH σαρκί pov, ἀγαθὸν" τὸ yap 
p , , \ ἢ , nN ‘ >” > 
θέλειν παράκειταί μοι, TO δὲ κατεργάζεσθαι τὸ καλὸν οὔ" ov 
A a , ~ ? , > ae ΕΣ a 
γὰρ ὃ θέλω ποιῶ ἀγαθόν, ἀλλὰ ὁ ov θέλω κακὸν τοῦτο 
, 9 Αἰ ἃ > , ae ps a 257 So eS 
πράσσω. εἰ δὲ ὃ οὐ θέλω ᾿ τοῦτο ποιῶ, οὐκέτι ἐγὼ κατερ- 
, SN 3 Α ε 3 ~ 3 > Ν ς ἘΠῚ ὦ 
γάζομαι αὐτὸ ἀλλὰ ἡ οἰκοῦσα ἐν ἐμοὶ ἀμαρτία. Evptok@ 
ay \ , “ , 3 Α lay ‘ ἣ of 3 \ QA 
dpa τὸν νόμον τῷ θέλοντι ἐμοὶ ποιεῖν TO καλὸν ὅτι ἐμοὶ τὸ 
\ a μων , \ a , a κ ᾿ 
κακὸν παράκειται: συνήδομαι γὰρ τῷ νομῷ TOV θεοῦ κατὰ 
\ » " ΄ . °¢ , > κ » , 
τὸν ἔσω ἄνθρωπον, βλέπω δὲ ἕτερον νομὸν ἐν τοῖς μέλεσίν 
/ ~ f “ / 
μου ἀντιστρατευόμενον τῷ νόμῳ τοῦ νοὸς μου καὶ αἶχμα- 
͵7 , 3 nw v¢ rn «ς ’ ~ 32) » ry 
λωτίζοντά pe [ev] τῷ νόμῳ τῇ LAT ΙΒ tS εν τοῖς 
, / 3 3 , Ch, 
μέλεσίν pov. ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος: τίς με ρύσεται 
A , A , , Γ ’ ΚΝ ΄σ΄ “ 
ἐκ τοῦ σώματος τοῦ θανάτου τοῦτου ; χάρις [δὲ] τῷ θεῷ 
“ a A , ς an f > 9 
διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν. ἄρα οὖν αὐτὸς ἐγὼ 
ar X , , rn n Ae eee , ς 
τῷ μὲν νοὶ δουλεύω νομῷ θεοῦ, τῇ δὲ σαρκὶ νόμῳ apap- 
Ul (ae aie ~ 
Trias. Οὐδὲν dpa νῦν κατάκριμα τοῖς ἐν Χριστῷ 
3 “ ς 4 4 ~ , ΄- a“ ’ la 
Ἰησοῦ: ὁ yap Ῥορθδρταν Licensure ζωῆς ἐν Χριστῷ 
> ~ 3 ΄ co / is Ἂς 
Ιησοῦ ἠλευθέρωσέν ‘ce’ ἀπὸ τοῦ νόμου τῆς ἁμαρτιᾶς καὶ 
fal A A 3 , las , 3 Ξε 3 
τοῦ θανάτους τὸ γὰρ ἀδύνατον τοῦ νόμου, ἐν ᾧ ἡσθένει 
ὃ ἃ “- c 6 A A e “ cA / > ¢ t 
ιὰ τῆς σαρκός, ὁ θεὸς τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν πέμψας ἐν ὁμοιω- 
¢ £ 7 4 
ματι σαρκὸς ἁμαρτίας καὶ περὶ ἁμαρτίας κατέκρινε τὴν 
, ᾿ Pom he seh a , 
ἁμαρτίαν ἐν τῇ σαρκί, ἵνα τὸ δικαίωμα τοῦ νόμου πληρω- 
“ 3 ει ὩΣ “ Ὰ \ ΄ “" 3 \ \ 
θῇ ἐν ἡμῖν τοῖς μὴ κατὰ σάρκα περιπατοῦσιν ἀλλὰ κατὰ 


20 


21 
22 


23 


24 
25 


an \ vf A ‘Si \ Led 
πνεῦμα: οἱ γὰρ κατὰ σάρκα ὄντες τὰ της σαρκὸς φρονοῦσιν, 5 


A “" Ἁ ΄“ A \ g 
of δὲ κατὰ πνεῦμα τὰ τοῦ πνεύματος. TO yap φρόνημα 6 


΄ \ , A A , [41 “ 
τῆς σαρκὸς θάνατος, τὸ δὲ φρόνημα Tov πνεύματος ζωὴ 


καὶ εἰρήνη: διότι τὸ φρόνημα τῆς σαρκὸς ἔχθρα εἰς θεόν, 7 


wn \ ’ “ a 5 £ ᾿ς > Ν 4 ’ - 
τῷ γὰρ νόμῳ τοῦ θεοῦ οὐχ ὑποτάσσεται, οὐδὲ γὰρ δύναται: 


᾿ pe iB 3 ’ ¢ i 
of δὲ ἐν σαρκὶ ὄντες θεῷ ἀρέσαι ov δύνανται. Ὑμεῖς δὲς 


by > Ν 3 Q > \ 2 , ” “ n 
οὐκ ἐστὲ ἐν σαρκὶ ἀλλὰ ev πνεύματι, εἰπερ πνεῦμα θεοῦ 


20 ἐγὼ 25 εὐχαριστῶ 2 tuet IIT TO ἐνοικοῦν αὐτοῦ πνεῦμα 


Vil ΠΡῸΣ ῬΩΜΑΙΟΥΣ 563 


Ἴ add δὺς. ὃν > CW a ~ ’ » e 
οἰκεῖ ev ὑμῖν. εἰ δέ τις πνεῦμα Χριστοῦ οὐκ ἔχει, οὗτος 


10 οὐκ ἔστιν αὐτοῦ. εἰ δὲ Χριστὸς ἐν ὑμῖν, τὸ μὲν σῶμα 
νεκρὸν διὰ ἁμαρτίαν, τὸ δὲ πνεῦμα ζωὴ διὰ δικαιοσύνην. 
τι εἰ δὲ τὸ πνεῦμα τοῦ ἐγείραντος τὸν Ἰησοῦν ἐκ νεκρῶν οἰκεῖ 
ἐν ὑμῖν, ὁ ἐγείρας ἐκ νεκρῶν Ἄριστον Ἰησοῦν ζωοποιήσει 
[καὶ] τὰ θνητὰ σώματα ὑμῶν διὰ ‘rod ἐνοικοῦντος αὐτοῦ 
‘i πνεύματος. ἐν ὑμῖν. 
12 “Apa οὖν, ἀδελφοί, ὀφειλέται ἐσμέν, οὐ τῇ σαρκὶ τοῦ 
13 κατὰ σάρκα ζῆν, εἰ γὰρ κατὰ σάρκα cite πος ἀπο- 
θνήσκειν, εἰ δὲ πνεύματι τὰς πράξεις τοῦ oe θανα- 
14 τοῦτε ζήσεσθε. ὅσοι γὰρ πνεύματι θεοῦ ἄγονται, οὗτοι 
15 υἱοὶ θεοῦ εἰσίν. οὐ γὰρ ἐλάβετε πνεῦμα δουλείας πάλιν εἰς 
φόβον, ἀλλὰ ἐλάβετε ee Γυϊοθεσίας, ἐν @ κράζομεν 
τό ᾿Αββά 0 πατήρ' αὐτὸ τὸ πνεῦμα ΟΠ τῷ πνεύ- 
17 ματι ἡμῶν ὅτι ἐσμὲν τέκνα θεοῦ. εἰ δὲ τέκνα, καὶ κληρο- 
νόμοι: κληρονόμοι μὲν Be; συνκληρονόμοι δὲ Χριστοῦ, 
18 εἴπερ συνπάσχομεν ἵνα καὶ συνδοξασθῶμεν. Λο- 
γίζομαι γὰρ ὅτι οὐκ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ 
19 mpos τὴν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς. ἡ 
γὰρ ἀποκαραδοκία τῆς κτίσεως τὴν ἀποκάλυψιν τῶν υἱῶν 
20 τοῦ θεοῦ ἀπεκδέχεται: τῇ γὰρ ματαιότητι ἡ κτίσις ὑπε- 


τάγη, οὐχ ἑκοῦσα ἀλλὰ διὰ τὸν ὑποτάξαντα," ἐφ᾽ ἐλπίδι; 


οι ὅτι καὶ αὐτὴ ὴ κτίσις ἐλευθερωθήσεται ἀπὸ τῆς δουλείας 
τῆς φθορᾶς εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ 
22 θεοῦ. οἴδαμεν γὰρ ὅτι πᾶσα ἡ κτίσις συνστενάζει καὶ 
25 συνωδίνει ἄχρι τοῦ νῦν: οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ 
all ἀπαρχὴν τοῦ πνεύματος ἔχοντες [ἡμεῖς] καὶ αὐτοὶ ἐν 
ἑαυτοῖς στενάζομεν, υἱοθεσίαν ἀπεκδεχόμενοι τὴν ἀπο- 
24 λύτρωσιν τοῦ σώματος ἡμῶν. τῇ γὰρ ἐλπίδι or 
ἐλπὶς δὲ βλεπομένη οὐκ ἔστιν ἐλπίς, ὃ γὰρ βλέπει ᾿ Tis 
os ἐλπίζει; εἰ δὲ ὃ ov βλέπομεν ἐλπίζομεν, Oe ὑπομονῆς 
26 ἀπεκδεχόμεθα. (Ὡσαύτως δὲ καὶ τὸ πνεῦμα 
συναντιλαμβάνεται τῇ ἀσθενείᾳ ἡμῶν: τὸ γὰρ τί προσ- 


15,16 υἱοθεσίας" pan Graryp: αὐτὸ 24 TUS, τί καὶ ἐλπίζει τ. τίς καὶ ὑπομένει 


364. ΠΡῸΣ PQMAIOTS VIII 1X> 


~ 3 4 ΄“΄ : 
εὐξώμεθα καθὸ Set οὐκ οἴδαμεν, ἀλλὰ αὐτὸ τὸ πνεῦμα 
Ὁ “ ΄σ 3 , ε A 3 “ \ 
ὑπερεντυγχάνει στεναγμοῖς ἀλαλήτοις, ὁ δὲ ἐρξυνῶν τὰς 27 
Ss \ ’ ΄“ δ 
καρδίας οἷδεν τί τὸ φρόνημα τοῦ πνεύματος, ὅτι κατὰ θεὸν 
ς if ν᾿ ~ ΄ 
ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἁγίων. οἴδαμεν δὲ ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν 28 
4 a ras \ val 
θεὸν πάντα συνεργεῖ [ὁ θεὸς) εἰς ἀγαθόν, τοῖς κατὰ mpo- 
΄ > “ A , 
θεσιν κλητοῖς οὖσιν. ὅτι ous προέγνω, Kal προώρισεν 29 
, ~ , a a “ ἊΣ A 
συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, εἰς TO εἶναι αὐτὸν 
- Υ ’ a > r a 4 / / 
πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς: ovs δὲ προώρισεν, TOV- 30 
Σ᾽ - Ὁ a 
Tous Kal ἐκάλεσεν" Kal ous ἐκάλεσεν, τούτους Kal ἐδικαίωσεν" 
a ‘ E) , ’ \ 3 / / 
ovs δὲ ἐδικαίωσεν, τούτους Kal ἐδοξασεν. ἘΠ:3ι 
3 lal Q nw a 
οὖν ἐροῦμεν πρὸς ταῦτα; εἰ ὁ θεὸς ὑπὲρ ἡμῶν, τίς 
aC leas oY a γὼ, Cc. ae 3 5 / 3 \ ¢c Ν 
καθ᾽ ἡμῶν; ὅς γε τοῦ ἰδίου υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο, ἀλλὰ ὑπὲρ 32 
΄“-“ὄ a ᾽ ~ \ 
ἡμῶν πάντων παρέδωκεν αὐτόν, πῶς οὐχὶ καὶ σὺν αὐτῷ τὰ 
΄ % ΄σ΄ ~ 
πάντα ἡμῖν χαρίσεται; τίς ἐγκαλέσει Kata ἐκλεκτῶν θεοῦ; 33 
τ n Y « a See “ 
θεὸς ὁ AIKAION: TIC ὁ KATAKPIN@N; Χριστὸς [Ἰησοῦς 34 
r~ s, “ε of 3 
ὁ ἀποθανών, μάλλον δὲ ἐγερθεὶς [ἐκ νεκρῶν], os ἐστιν 
2 A “ ~ A ς Ν ς las (4 
EN AEzZIA TOY θεοῦ, ὃς Kai ἐντυγχάνει UTEP ἡμῶν" TIS 35 
¢ "“ d > \ a 3 ΄ aA Re aT θλίι A 
ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ χριστοῦ ; ius ἢ 
Δ 4X x A “Ὁ “Ὁ , x 
στενοχωρία ἢ διωγμὸς ἢ λιμὸς ἢ γυμνότης ἢ κίνδυνος ἢ 
i 7 ' 
μάχαιρα; καθὼς γέγραπται ote 36 
ἡ “ ΄ «“ \ ¢ ᾽ 
Ενεκεν COY θὰνὰτογλλεθὰ OAHN THN HMEPAN, 
2 7 / “ 
EAOPICOHMEN ὡς τπρόβὰτὰ CHhafHc. 

GAN ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερνικῶμεν διὰ τοῦ ἀγαπήσαντος 37 
n > v μ 
ἡμᾶς, πέπεισμαι γὰρ ὅτι οὔτε θάνατος οὔτε ζωὴ οὔτε 58 

“, 9 ’ δ >» ’ n » ΄ > 
ἄγγελοι οὔτε ἀρχαὶ οὔτε ἐνεστῶτα οὔτε μέλλοντα οὔτε 

’ ; ᾿ “ > / » , ἘΣ} 
δυνάμεις οὔτε ὕψωμα οὔτε Babos οὔτε τις κτίσις ἑτέρα 39 

“τὸ \ [οὶ > U “ a ΄σ 

δυνήσεται ἡμᾶς χωρίσαι ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ θεοῦ τῆς 
5 »" 3 nw ΄᾿ / ς lod 
ἐν Χριστῷ ἴησου τῷ κυρίῳ ἡμῶν. 


᾿Αλήθειαν λέγω ἐν Χριστῷ, οὐ ψεύδομαι, συνμαρτυ- τ 
ρούσης μοι τῆς συνειδήσεώς μου ἐν πνεύματι ἁγίῳ, ὅτι 2 
λύπη μοί ἐστιν μεγάλη καὶ ἀδιάλειπτος ὀδύνη τῇ καρδίᾳ 
μου" ηὐχόμην γὰρ ἀνάθεμα εἶναι αὐτὸς ἐγὼ ἀπὸ τοῦ χριστοῦ 3 


35 θεοῦ 


ΙΧ ΠΡῸΣ PQMAIOTS 565 


κ᾿ ἴω a ΄σ 4 , 
ὑπὲρ τῶν ἀδελφών μου τῶν συγγενῶν μου κατὰ σάρκα, 
a , τὶ > “ Ky ς ¢ ,ὔ Ν ς ’, \ € 
4 οἵτινές εἶσιν ᾿Ισραηλεῖται, ὧν ἡ υἱοθεσία καὶ ἡ δόξα καὶ ai 
a \ ς / \ ¢ / \ ¢ 5 , 
διαθῆκαι καὶ ἡ νομοθεσία καὶ ἡ λατρεία καὶ ai ἐπαγγελίαι, 
e e \ \ Nivel οὖν ς ἃ Sj. ἐν 
5 ὧν οἱ πατέρες, καὶ ἐξ ὧν ὁ χριστὸς τὸ κατὰ ᾿ σάρκα, O ὧν ἐπὶ 
’ ναοὶ. > \ 3 \ 5.“ 3 7. > cy 
6 πάντων, θεὸς εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας: ἀμήν. Οὐχ οἷον 
“ ’ ς / “ “ > \ / p | 
δὲ ὅτι ἐκπέπτωκεν ὁ λόγος τοῦ θεοῦ. οὐ yap πάντες οἱ ἐξ 
Ly 3 / 5. “ ΧΕ. , > 4 
7 Ἰσραήλ, οὗτοι ᾿Ισραήλ' οὐδ᾽ ὅτι εἰσὶν σπέρμα ᾿Αβραάμ, 
’ , > 3919 3 \ / 7] / 
πάντες τέκνα, ἀλλ᾽ EN ICddK KAHOHCETAL COI CTTEPMA. 
a“ > \ , “ 4 na wn ΄ 
τοῦτ᾽ ἔστιν, οὐ τὰ τέκνα τῆς σαρκὸς ταῦτα τέκνα τοῦ Geow, 


oOo Oo 


ἀλλὰ Ta τέκνα THs ἐπαγγελίας τυ εἰς σπέρμα: ἐπαγ- 
γελίας γὰρ ὁ Xoyos οὗτος Κατὰ TON κἀιρὸν ΤΟΥ͂ΤΟΝ 
10 EAEYCOMAI KAT ECTAI TH Σἀρρὰ yidc. οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ 
καὶ Ῥεβέκκα ἐξ ἑνὸς κοίτην ἔχουσα, Ἰσαὰκ τοῦ πατρὸς 
ἡμῶν: μήπω γὰρ γεννηθέντων μηδὲ πραξάντων τι ἀγαθὸν 
ἢ φαῦλον, ἵνα ἡ κατ᾽ ἐκλογὴν πρόθεσις τοῦ θεοῦ μένῃ, 
12 οὐκ ἐξ ἔργων ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ καλοῦντος, ἐρρέθη αὐτῇ ὅτι “Ὃ 
13 Λλείζων λογλεύήοει τῷ ἐλάσοονι: ᾿καθάπερ᾽ γέγραπται 
Τὸν lakcoB ἠγάπησα, TON λὲ ᾿ΗοδΥῦ émicuca. 
14 Ti οὖν ἐροῦμεν; μὴ ἀδικία παρὰ τῷ θεῷ; μὴ γένοιτο: 
15 τῷ Μωυσεῖ γὰρ λέγει ᾿Ελεήοσω ὃν ἂν ἐλεῶ, καὶ οἰκτει- 
16 PHCW ὃν ἂν οἰκτείρω. ἄρα οὖν οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ 
17 τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεῶντος θεοῦ. λέγει “γὰρ ἡ γραφὴ τῷ 
Φαραὼ ὅτι Εἰς ἀγτὸ τοῦτο ἐξήγειρὰ Ce OTTWC ἐνλείξω- 
Mal ἐν COl THN AYNAMIN MOY, Kal ὅττωο λιὰγγελή 
18 τὸ ONOMA MOY ἐν TTACH TH γῆ. ἄρα οὖν ὃν θέλει ἐλεεῖ, 
19 ὃν δὲ θέλει σκληρύνει. Ἔρεϊῖς μοι οὖν Τί 
20 ἔτι μέμφεται; τῷ γὰρ βουλήματι αὐτοῦ τίς ἀνθέστηκεν; ὦ 
ἄνθρωπε, μενοῦνγε σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ θεῷ; 
MH ἐρεῖ τὸ ττλάολλὰ τῷ πλάσαντι Ti pe ἐποίησας οὕτως; 
ἢ οὐκ ἔχει ἐξουσίαν ὁ KEPAMEYC TOY πηλοῦ ἐκ τοῦ αὐτοῦ 
φυράματος ποιῆσαι ὃ μὲν εἰς τιμὴν σκεῦος, ὃ δὲ εἰς ἀτιμίαν; 
52 εἰ δὲ θέλων ὁ θεὸς ἐνδείξασθαι τὴν ὀργὴν καὶ γνωρίσαι 
τὸ δυνατὸν αὐτοῦ ἤνεγκεν ἐν πολλῇ μακροθυμίᾳ CKEYH 


1 


μι 


2 


μι 


5 σάρκα" ὃ ὧν ἐπὶ πάντων θεὸς 13 καθὼς 


366 ΠΡῸΣ ΡΩΜΑΙΟΥ͂Σ IX5% 


OprAc κατηρτισμένα εἰς ATIMAEIAN, Wa γνωρίσῃ τὸν πλοῦ- 
τον τῆς δόξης αὐτοῦ ἐπὶ σκεύη ἐλέους, ἃ προητοίμασεν 
εἰς δόξαν, ods καὶ ἐκάλεσεν ἡμᾶς οὐ μόνον ἐξ ᾿Ιουδαίων 
ἀλλὰ καὶ ἐξ ἐθνῶν --; ὡς καὶ ἐν τῷ Ὡσηὲ λέγει 
Καλέορω τὸν OY λὰόν MOY AON MOY 
Kal τὴν οὐκ HPATTHMENHN ἠγδιτηλλένην" 
kal ἔοται ἐν τῷ τόπῳ oY ἐρρέθη [ἀὐτοῖο] ΟΥ̓ 
Aadc MOY ὑλλεεῖαο, 
ἐκεῖ KAHOHCONTAI υἱοὶ θεοῦ Z@NTOC. 
Ἠσαίας δὲ κράζει ὑπὲρ τοῦ Ἰσραήλ “Edn ἢ ὁ APIOMOC 
TON YION ᾿Ιαρδὴλ ὧς ἡ &mmoc TAC Baddccuc, TO 
YTOAIMMA CWOHKCETAI λόγον TAP CYNTEAGN καὶ 
CYNTEMNWN ποιήσει KYpioc ἐπὶ τῆς γῆς. καὶ καθὼς 
προείρηκεν Hoatas 
Εἰ mi Κύριος Saad ἐγκὰτέλιττεν HMIN CTTEPMA, 
ὡς Σόλομὰ ἂν EFENHOHMEN Kal ὡς Γόλιορρὰ ἂν 
ὡλλοιώθηλοεν. 
Ti οὖν ἐροῦμεν; ὅτι ἔθνη τὰ μὴ διώκοντα δικαιοσύνην 
κατέλαβεν δικαιοσύνην, δικαιοσύνην δὲ τὴν ἐκ πίστεως" 
Ἰσραὴλ δὲ διώκων νόμον δικαιοσύνης εἰς νόμον οὐκ ἔφθασεν. 
διὰ τί; ὅτι οὐκ ἐκ πίστεως GAN ὡς ἐξ ᾿ ἔργων". προσέκοψαν 
τῷ λίθῳ TOY προοσκόλλλλδτοο, καθὼς γέγραπται 
Ἰλοὺ TIOHMI ἐν Σιὼν λίθον TIPOCKOMMATOC κὰὶ 
πέτρὰν CKANAAAOY, 
καὶ ὁ TTICTEYWN ἐπ᾿ AYT@ OY KATAICXYNOHCETAI. 
᾿Αδελφοί, ἡ μὲν εὐδοκία τῆς ἐμῆς καρδίας καὶ ἡ δέησις 
πρὸς τὸν θεὸν ὑπὲρ αὐτῶν εἰς σωτηρίαν. μαρτυρῶ γὰρ 


αὐτοῖς ὅτι ζῆλον θεοῦ ἔχουσιν: ἀλλ᾽ οὐ κατ᾽ ἐπίγνωσιν; | 


9 ΄“ Ἁ Q “ ΄“-“ , Ν \ 5 , 

ἀγνοοῦντες yap τὴν τοῦ θεοῦ δικαιοσύνην, καὶ τὴν ἰδίαν 
“ ΄- val , ΄“΄“ ζω 3’ e 

ζητοῦντες στῆσαι, τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ θεοῦ οὐχ ὑπετάγησαν" 


23 


24 
25 


26 


27 


28 
29 


30 


31 
32 
33 


I 


8 
7; 2 
/ Ψ , 
j A 

Ἶ 


2 
by 
TA ; 


δ 
3 ; » 
τε, 


ΣΎ] 


, \ id \ > , \ a , 
τέλος yap νόμου Χριστος εἰς δικαιοσυνην παντὶ τῳ πιστεὺυ- 4 


on A / v4 \ , \ 5 , 
οντι. Μωυσῆς γὰρ γράφει ore τὴν δικαιοσύνην τὴν EK νόμου 


5 


ε / Μ / 3 py. ς Ν 3 , 
ὁ ποιήοδο ANOPWITOC ZHCETAl EN αὐτῇ. ἢ δὲ ἐκ πί- 6 


32 ἔργων, 


x ΠΡῸΣ PQMAIOTS 367 


creas δικαιοσύνη οὕτως λέγει MH “εἴπῃς ἐν τῇ καρδίᾳ 
gov Tic ἀναβήσεται εἰς τὸν οὐρὰνόν; τοῦτ᾽ ἔστιν 
7 Χριστὸν καταγαγεῖν' ἤ Tie KatTaBHceTal εἰς τὴν ἄ- 
8 BYCCON; τοῦτ᾽ ἔστιν Χριστὸν ἐκ νεκρῶν ἀναγαγεῖν. ἀλλὰ τί 
λέγει; Ἔγγύς coy τὸ ῥῆλλά ἐστιν, ἐν τῷ CTOMATI 
CoY Kal ἐν τῇ KapAid COY: τοῦτ᾽ ἔστιν TO PAMA τῆς πί- 
9 στεως ὃ κηρύσσομεν. ὅτι ἐὰν ὁμολογήσῃς ‘TO PAMA ἐν τῷ 
οτόλλὰτί coy ὅτι ΚΥΡΙΟΣ ΙΗ ΣΟΥΣ', καὶ πιστεύσῃς ἐν 
TH κἀρδλίὰ COY Ore ὁ θεὸς αὐτὸν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν, σωθήσῃ: 
τὸ καρδίᾳ γὰρ πιστεύεται εἰς δικαιοσύνην, στόματι δὲ ὁμολο- 
τι γεῖται εἰς σωτηρίαν" λέγει γὰρ ἡ γραφή Πᾶς ὁ TTICTEYWN 
.5 ἐπ᾽ AYT@ OY KATAICXYNOHCETAI. οὐ yap ἐστιν διαστολὴ 
Ἰουδαίου. Te καὶ Ἕλληνος, 6 yap αὐτὸς. κύριος πάντων, 
13 πλουτῶν εἰς πάντας τοὺς ἐπικαλουμένους αὐτόν: ΤδΔο γὰρ 
ὃς ἂν ἐπικἀλέοηται τὸ ὄνολλὰ Κυρίου CWECHCETAI. 
14 Πῶς οὖν ἐπικαλέσωνται εἰς ὃν οὐκ ἐπίστευσαν; πῶς δὲ πι- 
στεύσωσιν οὗ οὐκ ἤκουσαν; πῶς δὲ ἀκούσωσιν χωρὶς κηρύσ- 
τς σοντος; πώς δὲ κηρύξωσιν ἐὰν μὴ ἀποσταλῶσιν; Γκαθάπερ᾽ 
γέγραπται Ὥς ὡρδῖοι οἱ πόλεο τῶν εὐὰγγελιζολλέ- 
16 NWN κἀΓαθάς τ᾽ 3 "ANN οὐ πάντες ὑπήκουσαν TO 
εὐαγγελίῳ: Ἢσαίας γὰρ λέγει Κύριε, τίς ἐπίοτευοεν 
17TH AKOH HMON; ἄρα ἡ πίστις ἐξ ἀκοῆς, ἡ δὲ ἀκοὴ διὰ 
18 ῥήματος Χριστοῦ. ἀλλὰ λέγω, μὴ οὐκ ἤκουσαν; μενοῦνγε 
Εἰς πᾶοὰν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος AYTON, 
καὶ εἰς τὰ πέρατὰ TAC οἰκογμένηο τὰ PHMAaTA 
AYTON. 
19 ἀλλὰ λέγω, μὴ Ἰσραὴλ οὐκ ἔγνω; πρῶτος Μωυσῆς λέγει 
Ἐγὼ TrapazHAWCw ὑμᾶς ἐπ᾽ OYK ἔθνει, 
err ἔθνει ἀουνέτῳ τπὰροργιῶ ὑμᾶς. 
vo Ἢσαίας δὲ ἀποτολμᾷ καὶ λέγει 
Εὐρέθην ' τοῖος EME MH ZHTOYCIN, 
empaNNc ἐγενόλλην | τοῖο EME MM ETTEPWTOCIN. 
ax πρὸς δὲ τὸν Ἰσραὴλ λέγει “Ὅλην τὴν HMEPAN ἐζεπέ- 


3 Cal , , . 3 “A 9 
9 ἐν τῷ στόματί σου κύριον ᾿Ιησοὺν 15 καθὼς 20 ἐν | ἐν 


368 ΠΡΟΣ POMAIOYTS x 38 


TACA TAC χεῖράς MOY πρὸς AdON ATTEIOOYNTA Kal 
ἀντιλέγοντὰ. Λέγω οὖν, μὴ ἀπτώοσδτο ὁ 
θεός TON AON δύτον; μὴ γένοιτο: καὶ γὰρ ἐγὼ Ἴσρα- 

ἢ > +r > ΄ 3 , a , 
ηλείτης εἰμί, ἐκ σπέρματος ABpaau, φυλῆς Βενιαμείν. 
OYK ATTWCATO ὁ θεὸς TON AON ἀὐτοῦ ὃν προέγνω. 
“Δ > ” 3 3 , , ’ ς , «ς 3 / 
ἢ οὐκ οἴδατε ἐν ᾿Ηλείᾳ τί λέγει ἡ γραφή, ὡς ἐντυγχάνει 
τῷ θεῷ Kata τοῦ Ἰσραήλ; Κύριε, τοὺς προφήῆτδο coy 
/ 


ATIEKTEINAN, TA OyYCIACTHPIA COY KkaTéCKaWaN, 


a 


> N ξ 7 / \ an \ 
κἀγὼ YITEAEIPOHN MONOC, κὰἀὶ ZHTOYCIN THN 
ΨΥΧΗ͂Ν Moy. ἀλλὰ τί λέγει αὐτῷ ὁ χρηματισμός; Ka- 
τέλιπον ἐμαυτῷ ἑπτὰκιοχιλίογα ἄνλρδο, οἵτινες 
OYK ἔκαλψὰν TONY τῇ Bdad. οὕτως οὖν καὶ ἐν τῷ 
νῦν καιρῷ λίμμα κατ᾽ ἐκλογὴν χάριτος γέγονεν: εἰ δὲ χά- 
ριτι, οὐκέτι ἐξ ἔργων, ἐπεὶ ἡ χάρις οὐκέτι γίνεται χάρις. 
τί οὖν; ὃ ἐπιζητεῖ ᾿Ισραήλ, τοῦτο οὐκ ἐπέτυχεν, ἡ δὲ 
ἐκλογὴ ἐπέτυχεν' οἱ δὲ λοιποὶ ἐπωρώθησαν, καθάπερ γέγρα- 
πται ΓἜλωκεν ayYTOTC ὁ θεὸς TINEYMA KATANYZEWC, 
ὀφθάλλλογο TOY MH BAETTEIN KAl OTA TOY MH ἀκού- 
EIN, EWC TAC CHMEPON HMEPAC. καὶ Aaveld λέγει 
Γενηθήτω ἢ TPATTEZA AYTA@N εἰς Trarida Kal εἰς 
. θήρὰν 
x lls / \ 3 > / 3 a 
Kal εἶσ CKANAAOAON Kal εἰς ANTATTOAOMA AYTOTC, 
CKOTICOHTWCAN οἱ ὀφθάλλλοὶ AYTAN TOY MH 
βλέπειν, 
κἀὶ τὸν νῶτον ἀγτῶν AlA TIANTOC CYNKAMWON. 
Λέγω οὖν, μὴ ἔπταισαν ἵνα πέσωσιν; μὴ γένοιτο: ἀλλὰ 
~ 3 ~ ’ ς , ΄“ wy >] A 
τῷ αὐτῶν παραπτώματι ἡ σωτηρία τοῖς ἔθνεσιν, εἰς τὸ 
n 4 \ , “ “ 
ττὰράαζηλῶοδι αὐτούς. εἰ δὲ τὸ παράπτωμα αὐτῶν πλοῦ- 
τος κόσμου καὶ τὸ ἥττημα αὐτῶν πλοῦτος ἐθνῶν, πόσῳ 
μᾶλλον τὸ πλήρωμα αὐτῶν. 
ς a A ,ὕ » ἐν δς 243 ἢ \ a "yp ene Eg ἱἷν 
Yptv δὲ λέγω τοῖς ἔθνεσιν. ἐφ᾽ ὅσον μεν οὖν εἰμὶ ἐγὼ 
> “ 3 ’ 4 , , 27 
ἐθνῶν ἀπόστολος, τὴν διακονίαν μου δοξάζω, εἴ πως παρα- 
ζηλώσω μου τὴν σάρκα καὶ σώσω τινὰς ἐξ αὐτῶν. εἰ γὰρ 
ς 3 A > tad A , , € ’ ? 
ἢ ἀποβολὴ αὐτῶν καταλλαγὴ κόσμου, Tis ἡ πρόσλημψις εἰ 


2 


3 


“N 


16 
17 


18 


22 


24 


25 


26 


27 


28 
29 
30 


31 
32 
33 


ai ΠΡῸΣ PQMAIOTS 309 


Ἁ ‘ > ~ > δὲ ς > \ ς ’ ‘ A , 
μὴ ζωὴ ἐκ νεκρῶν; εἰ δὲ ἡ ἀπαρχή ayia, καὶ τὸ φύραμα: 
\ αἴ ς te id / ἈΝ ς Aad =) , 
καὶ εἰ ἡ ῥίζα ayia, καὶ οἱ κλαδοι. Εἰ δέ τινες 
“-“ ΄ \ Ἃ 
τῶν κλάδων ἐξεκλάσθησαν, σὺ δὲ ἀγριέλαιος ὧν ἐνεκεν- 
> a \ a a 
τρίσθης ev αὐτοῖς Kal συνκοινωνὸς τῆς ῥίζης τῆς πιότητος 
a la “ , 
τῆς ἐλαίας ἐγένου, μὴ κατακαυχὼ τῶν κλάδων: εἰ δὲ κατα- 
va > \ \ εν ’ 5 \ ig crv ’ 
καυχᾶσαι, οὐ σὺ τὴν ῥίζαν βαστάζεις ἀλλὰ ἡ ρίζα σε. 
΄- 3 ‘ ou 
ἐρεῖς οὖν ᾿Ἐξεκλάσθησαν κλάδοι ἵνα ἐγὼ ἐνκεντρισθώ. 
΄ “ > , 3 / \ A ΄σ ΄ σ΄ 
καλῶς: τῇ ἀπιστίᾳ ἐξεκλάσθησαν, σὺ δὲ τῇ πίστει ἐστη- 
\ , 3 Ν a 6 
kas. μὴ ὑψηλὰ φρόνει, ἀλλὰ φοβοῦ' εἰ γὰρ ὁ θεὸς τῶν 
A 7 / 3 5 / 3 Ν᾽ “ 7 
κατὰ φύσιν κλάδων οὐκ ἐφείσατο, οὐδὲ σοῦ φείσεται. 
ἴδε οὖν χρηστότητα καὶ ἀποτομίαν θεοῦ" ἐπὶ μὲν τοὺς 
πεσόντας ἀποτομία, ἐπὶ δὲ σὲ χρηστότης θεοῦ, ἐὰν ἐπι- 
ry 3 ~ 
μένῃς τῇ χρηστότητι, ἐπεὶ καὶ σὺ ἐκκοπήσῃ. κακεῖνοι 
δέ, ἐὰν μὴ ἐπιμένωσι τῇ ἀπιστίᾳ, ἐνκεντρισθήσονται: δυνα- 
\ A 
τὸς yap ἐστιν ὁ θεὸς πάλιν ἐνκεντρίσαι αὐτούς. εἰ γὰρ σὺ 
> “ Α “ 3 ΄ 3 ’ Ν ᾿ , 
ἐκ τῆς κατὰ φύσιν ἐξεκόπης ayptehaiov καὶ mapa φύσιν 
> , > , , “ ic ς A 
ἐνεκεντρίσθης εἰς καλλιέλαιον, TOT@ μᾶλλον οὗτοι οἱ κατὰ 
, ἢ ~ OS Ὁ 7 ϑ > 
φύσιν ἐνκεντρισθήσονται τῇ ἰδίᾳ ἐλαίᾳ. Οὐ 
Ν 7 (<P: 3 ral 3 , A , a “ 
γὰρ θέλω ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, τὸ μυστήριον τοῦτο, Wa 
᾿ 3 cr “it lo , “ 3 \ eS 
μὴ ἦτε ‘ev ἑαυτοῖς φρόνιμοι, ore πώρωσις ἀπὸ μέρους τῷ 
ay Slag » Sn eat i a ee κ ἐλ 
σραὴλ γέγονεν ἄχρι οὗ τὸ πλήρωμα τῶν ἐθνὼν εἰσέλθῃ», 
of Ei πον / ‘ , 
καὶ οὕτως πᾶς Ἰσραὴλ σωθήσεται: καθὼς γέγραπται 
«Ἁ 2 ἈΝ € ¢ 7] Py ae 
HzZe1 ἐκ Σιὼν ὁ PYOMENOC, | 
> / > a7, > δ 5 7 ΤᾺΣ 
ἀποοτρέψει dceBefac ἀττὸ ᾿Ιὰκώβ. 
\ «“ 3 A ἐ 3 3 ΄ 
Kal ἀὕτη aYTOTC H πὰρ EMOY AIAOHKH, 
e 32 / \ € 2 “- 
ὅτὰν APEAWMAL τὰς AMAPTIAC δυτῶν. 
ἃ Ν \ > aN 3 θ Ν ὃ > Chae N δὲ A » λ 
κατὰ μὲν τὸ εὐαγγέλιον ἐχθροὶ δι’ ὑμᾶς, κατὰ Oe THY ἐκλο- 
A > \ A A , / 
γὴν ἀγαπητοὶ διὰ τοὺς πατέρας: ἀμεταμέλητα γὰρ τὰ 
, wel? ἴω “ A r 
χαρίσματα καὶ ἡ κλῆσις τοῦ θεοῦ. ὥσπερ γὰρ ὑμεῖς ποτὲ 
> , a “ ποι ἡ A > , A , > , 
ἠπειθήσατε τῷ θεῷ, ‘viv’ δὲ ἠλεήθητε τῇ τούτων ἀπειθίᾳ, 
\ - “ 3 ’ ~ «ς , ad 
οὕτως καὶ οὗτοι νῦν ἠπείθησαν τῷ ὑμετέρῳ ἐλέει ἵνα καὶ 


Ὰν : & 


’ \ “ A ες Ἁ 
αὐτοὶ νῦν ἐλεηθῶσιν: συνέκλεισεν γὰρ ὁ θεὸς τοὺς πάντας 
> > , e ἢ , , a Seo 
els ἀπειθίαν ἵνα τοὺς πάντας ἐλεήσῃ. *Q βάθος πλούτου 


25 Ta ο νυνὶ 
5 


BL 


370 ΠΡῸΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ ΧΙ XII 


καὶ σοφίας καὶ γνώσεως θεοῦ: ὡς ἀνεξεραύνητα τὰ κρί- 
ματα αὐτοῦ καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ. 
Tic γὰρ ἔγνω νοῦν Κυρίου ; ἡ tic cyMBoyAoc ayTo¥ 34 
τ ἐγένετο; 
ἢ τίς τροέλωκεν ἀγὐτῴ, Kal ANTATTOAOBHCETAI AYTO ; 35 
ὅτι ἐξ αὐτοῦ καὶ Ov αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν τὰ πάντα: αὐτῷ 36 
ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας: ἀμήν. 


ar 
ἢ ἡ 
V4 


~~ > ς ~ % : ite i δὲ δ᾽ ~ ~~ 
Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τῶν οἰκτιρμῶν τοῦ τ 
θεοῦ παραστῆσαι τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν ayiay 
3 
τῷ θεῷ εὐάρεστον; τὴν λογικὴν λατρείαν ὑμῶν: καὶ μὴ 2 
2 
συνσχηματίζεσθε τῷ αἰῶνι τούτῳ, ἀλλὰ μεταμορφοῦσθε᾽ 
τῇ ἀνακαινώσει τοῦ νούς, εἰς τὸ δοκιμάζειν ὑμᾶς τί τὸ θέ- 
λημα τοῦ θεοῦ, τὸ ἀγαθὸν καὶ εὐάρεστον καὶ τέλειον. 
, \ Ν “ ’ ΄- / 4 “ 
Λέγω γὰρ διὰ τῆς χάριτος τῆς δοθείσης μοι παντὶ τῷ 3 
> 5 ς an \ ς las 3 ἃ nw“ “- 9 Q 
ὄντι ev ὑμῖν μὴ ὑπερφρονεῖν map ὃ δεῖ φρονεῖν, ἀλλὰ 
a 6 € \ 
φρονεῖν εἰς τὸ σωφρονεῖν, ἑκάστῳ ὡς ὁ θεὸς ἐμέρισεν μέ- 
, , \ 3 es , ae 4 ᾽ ἽἼ 
= πίστεως. καθάπερ γὰρ ἂν ἐμέναπο ματα πολλὰ μέλῃ 4 
EX OME; τὰ δὲ μέλη πάντα οὐ τὴν αὐτὴν ἔχει πρᾶξιν, οὕτως 5 
οἱ πολλοὶ ἕν σῶμά ἐσμεν ἐν Χριστῷ, τὸ δὲ καθ᾽ εἷς ἀλλή- 
λων μέλη. Ἔχοντες δὲ χαρίσματα κατὰ τὴν χάριν τὴν 6 
a Coa , 3 , \ \ > 
δοθεῖσαν ἡμῖν διάφορα, εἴτε ἡροφἠδείαν! κατὰ τὴν ava- 
λογίαν 7s πίστεως, εἴτε διακονίαν ἐν TH διακονίᾳ, εἴτε ὁ 7 
διδάσκων ἐν τῇ διδασκαλίᾳ, εἴτε ὁ παρακαλῶν ἐν τῇ παρα- 8 


ε 


κλήσει, ὁ peradidovs ἐν ἁπλότητι, ὁ προϊστάμενος ἐν 
σπουδῇ, ὁ ἐλεῶν ἐν ἱλαρότητι. ἢ ἀγάπη ἀνυπόκριτος. 9 
ἀποστυγοῦντες τὸ πονηρόν, κολλώμενοι τῷ ἀγαθῷ: τῇ τὸ 
φιλαδελφίᾳ εἰς ἀλλήλους Prrogropyot, τῇ τιμῇ ἀλλήλους 
προηγούμενοι, τῇ σπουδῇ μὴ ὀκνηροί, τῷ πνεύματι ζέοντες, ΤΙ 
τῷ κυρίῳ δουλεύοντες, τῇ ἐλπίδι χαίροντες, τῇ θλίψει ὑπο- 12 
penouresy τῇ προσευχῇ προσκαρτεροῦντες, ταῖς χρείαις τῶν 13 
ener κοινωνοῦντες, τὴν φιλοξενίαν διώκοντες. εὐλογεῖτε 14 


τοὺς διώκοντας, εὐλογεῖτε καὶ μὴ καταρᾶσθε. χαίρειν μετὰ 15 


I εὐάρεστον τῷ θεῷ 2 συνσχηματίζεσθαι...... μεταμορφοῦσθαι 4 μέλη πολλὰ 


XII XIII ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥ͂Σ 371 


16 χαιρόντων, ' κλαίειν μετὰ κλαιόντων. τὸ αὐτὸ εἰς ἀλλή- 
λους φρονοῦντες, μὴ τὰ ὑψηλὰ φρονοῦντες ἀλλὰ τοῖς τα- 
πεινοῖς συναπαγόμενοι. MH Γίνεσθε φρόνιλοι Trap Edy- 

1) τοῖο. μηδενὶ κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἀποδιδόντες: TIPONOOY- 

18 λλενοι κἀλὰ ἐνώτιον πάντων ἀνθρώττων: εἰ δυνατόν, 

19 τὸ ἐξ ὑμῶν μετὰ πάντων ἀνθρώπων εἰρηνεύοντες" μὴ ἑαυτοὺς 
ἐκδικοῦντες, ἀγαπητοί, ἀλλὰ δότε τόπον τῇ ὀργῇ; γέγραπται 
γάρ ᾿Εμοὶ ἐκδίκηοιο, ἐγὼ ἀντἀττολώοω, λέγει Κύριος. 
“ 2 ras Ὁ 3 / ; > Ὰ 

ὁ ἀλλὰ ἐὰν πεινᾷ ὁ ἐχθρός COY, YOMIZE ἀὐτόν᾽ ἐὰν 

an > / Ξ ar n 
ApS, πότιζε AYTON’ τοῦτο γὰρ ποιῶν ANOPAKAC πυρὸς 
ot CWPEYCEIC ἐπὶ τὴν KE@AAHN ἀὐτοῦ. μὴ νικώ ὑπὸ τοῦ 
A 5 Ν 2 ~ 3 “ \ , a 

1 κακοῦ, ἀλλα Vika ἐν τῷ ἀγαθῷ τὸ κακὸν. Ilaca 
ψυχὴ ἐξουσίαις ὑπερεχούσαις ὑποτασσέσθω, οὐ γὰρ ἔστιν 
ἐξουσία εἰ μὴ ὑπὸ θεοῦ, αἱ δὲ οὖσαι ὑπὸ θεοῦ τεταγμέναι 

seo: ὥστε 6 ἀντιτασσόμενος τῇ ἐξουσίᾳ τῇ τοῦ θεοῦ 
διαταγῇ ἀνθέστηκεν, οἱ δὲ ἀνθεστηκότες ἑαυτοῖς κρίμα 

, ¢ \ ey) 9 > A , mas aA 

3 λήμψονται. οἱ yap ἄρχοντες οὐκ εἰσιν φόβος τῷ ἀγαθῷ 
ἔργῳ ἀλλὰ τῷ κακῷ. θέλεις δὲ μὴ φοβεῖσθαι τὴν ἐξου- 

4 σίαν; τὸ ἀγαθὸν ποίει, καὶ ἕξεις ἔπαινον ἐξ αὐτῆς" θεοῦ 

A ’ / | Ν > \ 5 ΜΕΝ Ν Ν \ 
yap διάκονός ἐστιν σοὶ εἰς TO ἀγαθόν. ἐὰν δὲ τὸ κακὸν 
mous, φοβοῦ: οὐ γὰρ εἰκῇ τὴν μάχαιραν φορεῖ: θεοῦ 
γὰρ διάκονός ἐστιν, ἔκδικος εἰς ὀργὴν τῷ τὸ κακὸν πράσ- 

- σοντι. διὸ ἀνάγκη ὑποτάσσεσθαι, οὐ μόνον διὰ τὴν 
> ‘ 3 ᾿ \ \ \ ᾿ N - \ \ 

6 ὀργὴν ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν συνείδησιν, διὰ τοῦτο yap καὶ 
φόρους τελεῖτε, λειτουργοὶ γὰρ θεοῦ εἰσὶν εἰς αὐτὸ τοῦτο 

7 προσκαρτεροῦντες. ἀπόδοτε πᾶσι τὰς ὀφειλάς, τῷ τὸν 
φόρον τὸν φόρον, τῷ τὸ τέλος τὸ τέλος, τῷ τὸν φόβον 

ρ ρ ") L : 2) t 

wn A \ 7 
8 τὸν φόβον, τῷ THY τιμὴν THY τιμὴν. Μηδενὶ 
\ > / 3 A Ni Ψ ’ > “ ε 4 >) “ 
μηδὲν ὀφείλετε, εἰ μὴ τὸ ἀλλήλους ἀγαπᾷν ὁ γὰρ ἀγαπὼν 

9 τὸν ἕτερον νόμον πεπλήρωκεν. τὸ γάρ ΟΥ̓ MOIXEYCEIC, 

/ 3 / 3 3 
OY φονεύςειο, ΟΥ̓ κλέψειο, Ογκ ἐπιθγλλήσειο, καὶ 
εἴ τις ἑτέρα ἐντολή, ἐν ‘TS λόγῳ τούτῳ ἀνακεφαλαιοῦται, 
nw e / 
[ἐν τῷ] ᾿Αγὰπήρειο TON TIAHCION COY WC CEAYTON, 
15 καὶ 3} ο τούτῳ TO λόγῳ 
BB 2 


342 ΠΡΟΣ PQMAIOYTS XIII XIV 


ὃ yt a , \ ἢ ἢ , , 3 
Ἢ ayann τῷ πλησίον κακὸν οὐκ ἐργάζεται: πλήρωμα οὖν 10 

’ ς 3 ΄ \ ΄σ , 
νόμου ἡ ἀγάπη. Καὶ τοῦτο εἰδότες τὸν καιρόν, τι 
¢/ o EA Ce Coe | 3 “ 2 “-“ “- Δ, 2 , 
ὅτι ὥρα ἤδη ὑμᾶς" ἐξ ὕπνου ἐγερθῆναι, νῦν γὰρ ἐγγύ- 

ς σ ς ΑΝ oOo 
τερον ἡμῶν ἡ σωτηρία ἢ ὅτε ἐπιστεύσαμεν. ἡ νὺξ προέ- τ: 
ς A c , By > , 3 A » lod 
κοψεν, ἡ δὲ ἡμέρα ἤγγικεν. ἀποθώμεθα οὖν τὰ ἔργα τοῦ 
‘ 3 / ‘ 4 σ“ “ , ς 2 
σκότους, ἐνδυσώμεθα [δὲ] τὰ ὅπλα τοῦ φωτός. ὡς ἐν 13 

ς , 3 , / AY 
ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπατήσωμεν, μὴ κώμοις Kat μέθαις, 

\ , \ 3 λ Ul \ Γ»ἤ, ν , 7 3 \ 
pn κοίταις καὶ ἀσελγείαις, μὴ “ἔριδι καὶ ζήλῳ. ἀλλὰ τῷ 
5 , \ , 3 lan Re | \ ΄ QA 
ἐνδύσασθε τὸν κύριον ᾿Ιησοῦν Χριστόν, καὶ τῆς σαρκὸς 

\ ΄σ΄ 
πρόνοιαν μὴ ποιεῖσθε εἰς ἐπιθυμίας. 
\ \ 3 a a , / 4 > 
Tov δὲ ἀσθενοῦντα τῇ πίστει προσλαμβάνεσθε, μὴ εἰς τ 
a a A ’ “ ε 
διακρίσεις διαλογισμῶν. ὃς μὲν πιστεύει φαγεῖν πάντα, ὁ 2 

4 > ~ / 3 ,ὔ ς 5 , A \ 3 , 4 
δὲ ἀσθενῶν λάχανα ἐσθίει. ὁ ἐσθίων τὸν μὴ ἐσθίοντα μὴ 3 
» 2 ς Α Ἁ 3 / A Ἄ , \ a ς 
ἐξουθενείτω, ὁ δὲ μὴ ἐσθίων τὸν ἐσθίοντα μὴ κρινέτω, ὁ 

\ A at JN , \ / OG , 3 , 
θεὸς γὰρ αὐτὸν προσελάβετο. σὺ τίς εἶ ὁ κρίνων ἀλλό- 4 

> am ted μι νος ἡ VA / XK , / 
τριον οἰκέτην; τῷ ἰδίῳ κυρίῳ στήκει ἢ πίπτει: σταθήσεται 
“ ς “ > , a A 
δέ, δυνατεῖ yap ὁ κύριος στῆσαι αὐτόν. ὃς μὲν [yap] κρίνει 5 
3 ἃ A 
ἡμέραν map ἡμέραν, os δὲ κρίνει πᾶσαν ἡμέραν: ἕκαστος 

5 “~ 954.» A. , ¢ ξ΄ \ c a 

ἐν τῷ ἰδίῳ volt πληροφορείσθω ὁ φρονῶν τὴν ἡμέραν 6 
, wn ε Ν ε 9 / , 3 if >’ r \ 
κυρίῳ φρονεῖ. καὶ ὁ ἐσθίων κυρίῳ ἐσθίει, εὐχαριστεῖ γὰρ 

a ΄“ ε 4 > , , 3 2 , 4. > 6 
τῷ Ged: καὶ ὁ μὴ ἐσθίων κυρίῳ οὐκ ἐσθίει, Kal εὐχαριστεῖ 

[ ι ε 
τῷ θεῷ. Οὐδεὶς γὰρ ἡμῶν ἑαυτῷ ζῆ, καὶ οὐδεὶς ἑαυτῷ 

ἥ Ὁ. yop np P S75 gid 
3 , 5» Α a nn ’ ΄σ a7 
ἀποθνήσκει: ἐάν Te yap ζῶμεν, τῷ κυρίῳ ζῶμεν, ἐάν τε 8 
3 Ψ “ , 3 / Te, = a 
ἀποθνήσκωμεν, τῷ κυρίῳ ἀποθνήσκομεν. ἐάν τε᾿ οὖν ζῶμεν 

2 ~ » 
ἐάν τε ἀποθνήσκωμεν, τοῦ κυρίου ἐσμέν. εἰς τοῦτο γὰρ 9 
- A > , x » ef \ “ Ν HA 
Χριστὸς ἀπέθανεν καὶ ἔζησεν ἵνα καὶ νεκρῶν καὶ ξώντων 

/ \ Q U / A > , “Δ \ \ / 
κυριεύσῃ. Σὺ δὲ τί κρίνεις τὸν ἀδελφόν σου; ἢ καὶ σὺ τί το 

3 ΄“ \ > , Ul \ / 
ἐξουθενεῖς τὸν ἀδελφόν σου; πάντες yap παραστησόμεθα 

΄σ ’ “ A , , 
τῷ βήματι τοῦ θεοῦ: γέγραπται yap : at 

rn 3 7 / ce 3 QA “ 
Ζῶ ἐγώ, λέγει Kypioc, ὅτι ἐλλοὶ κἄάλλψει ττᾶν Γόνυ, 

~ “, 3 n “ 

Kal TACA FA@CCA EZOMOAOLHCETAI τῷ θεῷ. 

3 > [τ Ἐν my Ν ς a λ , ὃ , a 
dpa [οὖν] ἕκαστος ἡμῶν περὶ ἑαυτοῦ λόγον δώσει [τῷ το 
~ 3 3 \ 
θεῷ. Μηκέτι οὖν ἀλλήλους κρίνωμεν: ἀλλὰ 13 


XIII 11 ἡμᾶς 13 ἔρισι Kat ζήλοις 14 χριστὸν ᾿Ιησοῦν XIV 13 τῷ ἀδελφῷ 


XIV XV ΠΡΟΣ PQMAIOTS 278 


dro κρίνατε μᾶλλον, τὸ μὴ τιθέναι 'πρόσκομμα τῷ 
τοῦτο Κρ μᾶλλον, μὴ τιθέναι πρόσκομμ i 
ΕῚ ΄“ ay , 3 SY 72 > , 
14 ἀδελχφῴ ἢ σκάνδαλον. οἶδα καὶ πέπεισμαι ἐν κυριῷ 
͵ t 
Ἰησοῦ Gre οὐδὲν κοινὸν Se ἑαυτοῦ: εἰ μὴ τῴ λογιζομένῳ 
η μὴ τῷ λογιζομένῳ 
τι κοινὸν εἶναι: ἐκείνῳ “κοινόν. εἰ γὰρ διὰ βρῶμα ὁ ἀδελφός 
15 εἶναι, ι . γὰρ διὰ βρῶμα ὁ ade 
a b , \ > , ΄ 4 ΄“- ’ 
σου λυπεῖται, οὐκέτι κατὰ ἀγάπην περιπατεῖς. μὴ τῷ βρὼ- 
, Ie MEW ἘῸΝ φ \ ἀν τ ‘ 
16 part σου ἐκεῖνον ἀπόλλυε ὑπὲρ οὗ Χριστὸς ἀπέθανεν. μὴ 
, 3 ¢ ~ \ > , > , 3 ε 
17 βλασφημείσθω οὖν ὑμῶν τὸ ἀγαθόν. οὐ yap ἐστιν ἢ 
, a a a LY , >) 4 , Ν 
βασιλεία τοῦ θεοῦ βρῶσις καὶ πόσις, ἀλλὰ δικαιοσυνὴ καὶ 
> , Α / ς ς \ 3 , ’ 
18 εἰρήνη καὶ χαρὰ ἐν πνεύματι ἁγίῳ" ὁ γὰρ ἐν TOUT δουλεύων 
rat a »» ΄ ~ \ , lal > ’ 
τῷ χριστῷ εὐάρεστος τῷ Ee Kal ὄρκημος τοῖς ἀνθρώποις. 
+” ὍΣ \ cal gel , \ \ a > σ 
το ἄρα οὖν τὰ τῆς εἰρήνης διώκωμεν καὶ τὰ τῆς οἰκοδομῆς 
΄ι 5 > , \ or ’ , \ + 
20 THs εἰς ἀλλήλους: μὴ ἕνεκεν βρώματος κατάλυε τὸ ἔργον 
~ “ , \ , 3 \ \ ~ > , A 
τοῦ θεοῦ. πάντα μὲν καθαρά, ἀλλὰ κακὸν τῷ ἀνθρώπῳ τῷ 
Ἁ ’ > , A \ \ “ , ‘ 
or διὰ προσκόμματος ἐσθίοντι. καλὸν TO μὴ φαγεῖν κρέα μηδὲ 
ἴω cy \ 3 τ ς » ’ ’ Ν 
22 πεῖν οἶνον μηδὲ ἐν ᾧ ὁ ἀδελφός σου προσκοπτει; σὺ πίστιν 
ἃ N ‘ 9, , ~ A , 
ἣν ἔχεις κατὰ σεαυτὸν ἔχε ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. μακάριος 


Ξε 


ς ‘ , ε \ > ὃ , ¢ δὲ ὃ , dA 
23 6 μὴ κρίνων ἑαυτὸν ἐν ᾧ δοκιμάζει: ὁ Oe διακρινόμενος ἐᾶν 


, , e ms 5) , a Ν᾿ ἃ , » 
φάγῃ KATQAKEKPITQL, OTL οὐκ EK TILOTEWS® Τὰν δὲ OQ OUK €K 


, ) , Ἄν ΠΑΡ Ὡς Choa 
πίστεως ἁμαρτία ἐστίν. δ τε (2, Οφείλομεν δὲ ἡμεῖς οἱ 


μι 


δυνατοὶ τὰ ἀσθενήματα τῶν ἀδυνάτων βαστάζειν, καὶ μὴ 
2 ἑαυτοῖς ἀρέσκειν. ἕκαστος ἡμῶν τῷ πλησίον ἀρεσκέτω εἰς 
A > ‘ \ 3 / ‘ A ‘ e \ ᾽ ς “ 
9 τὸ ἀγαθὸν πρὸς οἰκοδομήν: καὶ γὰρ ὁ χριστὸς οὐχ εαὐυτῷ 
ἤρεσεν: ἀλλὰ καθὼς γέγραπται Oi ὀνειλιολλοὶ τῶν ὀνει- 
/ / 3 ¢ 
, MZONTWN CE ETTETTECAN ἐπ᾽ Eme. ὅσα yap mpoeypapn, 
, ? δ ε ΄,΄ , 2 , [χά \ Ἂν 
[πάντα] εἰς τὴν ἡμετέραν διδασκαλίαν ἐγράφη, ἵνα διὰ τῆς 
ὑπομονῆς καὶ διὰ τῆς παρακλήσεως τῶν γραφῶν τὴν ἐλπίδα 
ς ἔχωμεν". ὁ δὲ θεὸς τῆς ὑπομονῆς καὶ τῆς παρακλήσεως 
, eon A A “ » > , Y Γ Ν 
Soy pigens Gee Paovew AY OE τ Ἐν 
6 Ἰησοῦν", ἵνα ὁμοθυμαδὸν ἐν ἑνὶ στόματι δοξάζητε τὸν θεὸν 
καὶ πατέρα τοῦ κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ. 
7 Διὸ προσλαμβάνεσθε ἀλλήλους, καθὼς καὶ ὁ χριστὸς 
8 προσελάβετο "ἡμᾶς", εἰς δόξαν τοῦ θεοῦ. λέγω γὰρ Χρι- 
\ a a A a 
στὸν διάκονον ᾿ γεγενῆσθαι" περιτομῆς ὑπὲρ ἀληθείας θεοῦ, 


το διώκομεν 4 τῆς παρακλήσεως 5 Ἰησοῦν Χριστόν ὑμᾶς 8 γενέσθαι 


374 ΠΡῸΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ xy 


eis τὸ βεβαιῶσαι τὰς ἐπαγγελίας τῶν πατέρων, τὰ O€ 9 
ἔθνη ὑπὲρ ἐλέους δοξάσαι τὸν θεόν: καθὼς γέγραπται Διὰ 
τοῦτο ἐζολλολογήσολλάίΐ cot ἐν ἔθνεοι, Kal τῷ 
ὀνολλὰτί COY ψὰλῶ. καὶ πάλιν λέγει Εὐφράἄάνθητε, 10 
ἔθνη, META τοῦ λὰοῦ AYTOY. καὶ πάλιν τὰ 

Αἰνεῖτε, πἄντὰ τὰ ἔθνη, τὸν KYPION, 

Kal ETTAINECATWCAN AYTON πάντεο οἱ λὰδοί. 
καὶ πάλιν “Hoaias λέγει 12 

"Ectai Ἡ ΡΙΣ ΔΊ ΤΟΥ *“Veecaf#, 

Kal ὁ ANICTAMENOC ἄρχειν ἐθνῶν: 

ἐπ᾽ ἀὐτῷ ἔθνη EATTIOFCIN. 
ὁ δὲ θεὸς τῆς ἐλπίδος πληρώσαι ὑμᾶς πάσης χαρᾶς καὶ 13 
εἰρήνης ἐν τῷ πιστεύειν, εἰς τὸ περισσεύειν ὑμᾶς ἐν τῇ 
ἐλπίδι ἐν δυνάμει πνεύματος ἁγίου. 

Πέπεισμαι δέ, ἀδελφοί μου, καὶ αὐτὸς ἐγὼ περὶ ὑμῶν, 14 
ὅτι καὶ αὐτοὶ μεστοί ἐστε ἀγαθωσύνης, πεπληρωμένοι 
πάσης τῆς γνώσεως, δυνάμενοι καὶ ἀλλήλους νουθετεῖν. 
τολμηροτέρως δὲ ἔγραψα ὑμῖν ἀπὸ μέρους, ὡς ἐπαναμι- 15 
μνήσκων ὑμᾶς, διὰ τὴν χάριν τὴν δοθεῖσάν μοι ἀπὸ τοῦ 
θεοῦ εἰς τὸ εἶναί με λειτουργὸν Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ εἰς τὰ τό 
ἔθνη, ἱερουργοῦντα τὸ εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ, ἵνα γένηται ἡ 
προσφορὰ τῶν ἐθνῶν εὐπρόσδεκτος, ἡγιασμένη ἐν πνεύ- 
ματι ἁγίῳ. ἔχω οὖν [τὴν] καύχησιν ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ τὰ 17 
πρὸς τὸν θεόν: οὐ γὰρ τολμήσω" τι λαλεῖν ὧν οὐ κατειρ- 18 
γάσατο Χριστὸς δι’ ἐμοῦ εἰς ὑπακοὴν ἐθνῶν, λόγῳ καὶ 
ἔργῳ, ἐν δυνάμει σημείων καὶ τεράτων, ἐν δυνάμει πνεύματος 19 
[ἁγίου] Bore με ἀπὸ Ἰερουσαλὴμ καὶ κύκλῳ μέχρι τοῦ 
Ἰλλυρικοῦ πεπληρωκέναι τὸ εὐαγγέλιον τοῦ χριστοῦ, οὕτως 20 
δὲ φιλοτιμούμενον εὐαγγελίζεσθαι οὐχ ὅπου ὠνομάσθη 
Χριστός, ἵνα μὴ ἐπ᾽ ἀλλότριον θεμέλιον οἰκοδομῶ, ἀλλὰ 2x 
καθὼς γέγραπται 

Γἤοψοντὰδι οἷς οὐκ ἀνηγγέλη περὶ ἀὐτοῦ", 

Kal οἵ OYK AKHKOACIN CYNHCOYCIN. 


18 τολμώ 21 Οἷς οὐκ ἀνηγγέλη περὶ αὐτοῦ ὄψονται 


XV XVI ΠΡῸΣ ῬΩΜΑΙΟΥ͂Σ 375 


22 Διὸ καὶ ἐνεκοπτόμην τὰ πολλὰ τοῦ ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς" 
23 νυνὶ δὲ μηκέτι τύπον ἔχων ἐν τοῖς κλίμασι τούτοις, ἐπιπό- 
4 θειαν δὲ ἔχων τοῦ ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς ἀπὸ ἱκανῶν ἐτῶν, ὡς 
ἂν πορεύωμαι εἰς τὴν Σπανίαν, ἐλπίζω γὰρ διαπορευόμενος 
θεάσασθαι unas καὶ ὑφ᾽ voy προπεμφθῆναι ἐκεῖ ἐὰν ὑμῶν 
25 πρῶτον ἀπὸ μέρους ἐμπλησθῶ,-- νυνὶ δὲ πορεύομαι εἰς 
26 Ἰερουσαλὴμ διακονῶν τοῖς ἁγίοις. ηὐδόκησαν γὰρ Μακε- 
δονία καὶ ᾿Αχαία κοινωνίαν τινὰ ποιήσασθαι εἰς τοὺς TTO- 
27 χοὺς τῶν ayiov τῶν ἐν Ἰερουσαλήμ. ηὐδόκησαν γάρ, καὶ 
ae εἰσὶν αὐτῶν: εἰ yap Tots eee αὐτῶν 
ἐκοινώνησαν τὰ ἔθνη, Bipernanany καὶ ἐν τοῖς σαρκικοῖς 
28 λειτουργῆσαι αὐτοῖς. τοῦτο οὖν ἐπιτελέσας, καὶ σφραγι- 
σάμενος αὐτοῖς τὸν καρπὸν τοῦτον, dmchetwouar dv ὑμῶν 
29 εἰς Σπανίαν: οἶδα δὲ ὅτι ἐρχόμενος πρὸς ὑμᾶς ἐν πληρώ- 
go ματι εὐλογίας Χριστοῦ ἐλεύσομαι. Παρακαλῶ 
δὲ ὑμᾶς |, ἀδελφοί,᾿ διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ 
καὶ διὰ τῆς ἀγάπης τοῦ πνεύματος συναγωνίσασθαί μοι ἐν 
31 ταῖς προσευχαῖς ὑπὲρ ἐμοῦ πρὸς τὸν θεόν, ἵνα ῥυσθῶ ἀπὸ 
τῶν ἀπειθούντων ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ καὶ ἡ διακονία μου ἡ εἰς 
32 Ἰερουσαλὴμ eunpoudekros τοῖς ἁγίοις γένηται, ἵνα ἐν χαρᾷ 
ἐλθὼν πρὸς ὑμᾶς διὰ Deni οτος Γθεοῦ | συναναπαύσωμαι 
33 ὑμῖν. ὁ δὲ θεὸς Τῆς εἰρήνης μετὰ πάντων Dear ἀμήν. 
I Συνίστημι δὲ ὑμῖν Φοίβην τὴ ἀδελφὴν ἡμών, οὖσαν 
2 [καὶ] διάκονον ae ἐκκλησίας τῆς ἐν Κενχρεαῖς, ἵνα 'προσ- 
δέξησθε ἀὐτὴν᾽ ἐν κυρίῳ ἀξίως τῶν ἁγίων, καὶ mapaoriire 
αὐτῇ ἐν ᾧ ἂν ὑμῶν χρήζῃ mpaypart, καὶ γὰρ αὐτὴ προ- 
στάτις ae ἐγενήθη καὶ ΕΠ αὐτοῦ. 
3 ᾿Ασπάσασθε Πρίσκαν καὶ ᾿Ακύλαν τοὺς συνεργούς Γαι 
4 ἐν Χριστῷ ᾿Ἰησοῦ, οἵτινες ὑπὲρ τῆς ψυχῆς μου τὸν ἑαυτῶν 
τράχηλον ὑπέθηκαν, οἷς οὐκ ἐγὼ μόνος cee ἀλλὰ Kat 
ς πᾶσαι αἱ ἐκκλησίαι τών ἐθνῶν, Kal τ κατ᾽ οἶκον αὐτῶν 
ecko lev: ἀσπάσασθε Ἐπαίνετον τὸν ἀγαπητόν μου, ὅς 
6 ἐστιν ἀπαρχὴ τῆς ᾿Ασίας εἰς Χριστόν. ἀσπάσασθε Μαρίαν; 


32 ἔλθω πρὺς....... θεοῦ καὶ | 1... 2 αὐτὴν προσδέξησθε 


376 ΠΡῸΣ PQMAIOYS XVI 


4 4 3 , 3 ees 
ἥτις πολλὰ ἐκοπίασεν εἰς ὑμᾶς. ἀσπάσασθε ᾿Ανδρόνικον 
καὶ ᾿Ιουνίαν τοὺς συγγενεῖς μου καὶ αυμηχμηλόπους μου, 
οἵτινές εἰσιν ἐπίσημοι ἐν τοῖς ἀποστόλοις, of καὶ πρὸ ἐμοῦ 
ὙΕγοναν ἐν PERO ἀσπάσασθε ᾿Αμπλιᾶτον τὸν ἀγα: 8 
πητόν μου ἐν κυρίῳ. ἀσπάσασθε Οὐρβανὸν τὸν συνεργὸν 
ἡμῶν ἐν Χριστῷ καὶ Στάχυν τὸν ἀγαπητόν pov. ἀσπά- 
σασθε ᾿Απελλῆν τὸν δόκιμον ἐν Χριστῷ. ἀσπάσασθε 
τοὺς ἐκ τῶν ᾿Αριστοβούλους ἀσπάσασθε Ἡρῳδίωνα τὸν 
συγγενῆ μου. ἀσπάσασθε τοὺς ἐκ τῶν Ναρκίσσου τοὺς 
yf 3 , 
ovTas ἐν KUpLa. ἀσπάσασθε Τρύφαιναν καὶ Τρνυφῶσαν τὰς 
’ 3 , > 4 , A 3 , 
κοπιώῶσας ἐν κυρίῳ. ἀσπάσασθε Περσίδα τὴν ἀγαπητήν, 
δ 4 , , 2) , 3 U -¢ - \ 
ἥτις πολλὰ ἐκοπίασεν ἐν κυρίῳ. ἀσπάσασθε Ῥοῦφον τὸν 
» Α >? , Ν A 4 3 a \ 3 “ 3 4 
ἐκλεκτὸν ἐν κυρίῳ Kal THY μητέρα αὐτοῦ καὶ ἐμοῦ. ἀσπά- 
3 ’ ς a = 
σασθε ᾿Ασύνκριτον, Φλέγοντα, Ἕρμῆν, Πατρόβαν, Ἑ, ρμᾶν, 
ν᾿ 3 an 3 + 3 
καὶ τοὺς σὺν αὐτοῖς ἀδελφούς. ἀσπάσασθε Φιλόλογον 
a ‘ A 3 3 “ ~ 
καὶ ᾿Ιουλίαν, Νηρέα καὶ τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ, καὶ ᾿Ολυμπᾶν, 
Ἢ \ x 5 EA , ἢ 3 , 3 , 
καὶ τοὺς συν avTols πάντας ayiovs. Ἀσπάσασθε ἀλλή- 
> , hae 6 3 , Gore ε 2 , 
λους ἐν φιλήματι ἁγίῳ. ᾿Ασπάζονται ὑμᾶς ai ἐκκλησίαι 
πᾶσαι τοῦ χριστοῦ. 
a (Waite: 3 “ AY Ν 
Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, σκοπεῖν τοὺς τὰς διχο- 
, ᾿ \ , \ \ νι ἃ ¢ a eee 
gracias καὶ Ta σκάνδαλα παρὰ τὴν διδαχὴν ἣν ὑμεῖς ἐμά- 
“ » 5 3 “΄“ ae 
Bere ποιοῦντας, καὶ ἐκκλίνετε am’ αὐτῶν: οἱ yap τοιοῦτοι 
“ ἿΣ ς »“ »“» > , a Α wn ξ “- 
τῷ κυρίῳ ἡμῶν Χριστῷ οὐ δουλεύουσιν ἀλλὰ τῇ ἑαυτῶν 
We \ ὃ A ~ λ , Ν IX , ἐξ ατῶ ι 
κοιλίᾳ, καὶ διὰ τῆς χρηστολογίας καὶ εὐλογίας ἐξαπατῶσ 
“ > iq % € a « A , 
Tas καρδίας τῶν ἀκάκων. ἡ γὰρ ὑμῶν ὑπακοὴ εἰς πάντας 
> ~ 3 , ς “ 4 Ν 
ἀφίκετο: ἐφ᾽ ὑμῖν οὖν χαίρω, θέλω δὲ ὑμᾶς σοφοὺς [μὲν] 
a 3 None? 66 > , ‘ 3 Ν » ἐ δὲ 6 \ 
εἰναι εἰς TO ἀγαθὸν, ἀκεραίους δὲ eis τὸ κακόν. ὁ δὲ θεὸς 
a & \ aA ς A Ν ’ « “ 
τῆς εἰρήνης συντρίψει τὸν Σατανᾶν ὑπὸ τοὺς πόδας ὑμῶν 
, 
ἐν τάχει. 
€ la “ , ε A 3 oe) > (3 ΄“- 
Η χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ ᾿ μεθ᾽ ὑμῶν. 
ΧΆ, ζι c oa T 0 ¢ , [ | \ 
omacerat ὑμᾶς Τιμόθεος ὁ συνεργός [pov], καὶ 
’ τ las 
Λούκιος καὶ Ἰάσων καὶ Σωσίπατρος of συγγενεῖς pov. 
3 , ΩΣ, ἢ 3 ‘ , ¢ , \ > \ 3 
ἀσπάζομαι ὑμᾶς ἐγὼ Τέρτιος ὁ γράψας τὴν ἐπιστολὴν ἐν 


20 Χριστοῦ 


7 


9 
ΙΟ 


1 


12 


20 


22 


XVI ΠΡΟΣ PQMAILOT= 277 


, > , ¢ “~ τ “ ¢ ξέ 4 ὅλ ΄ 
23 κυρίῳ. ἀσπάζεται ὑμᾶς Ταῖος ὁ ξένος μου καὶ oAns τῆς 
2 , id ΄“ » ς , , ΄ 
ἐκκλησίας. ἀσπάζεται ὑμᾶς "ἔραστος ὁ οἰκονόμος τῆς 
ς > / 
πόλεως Kat Kovaptos ὁ ἀδελφός. 


2, Τῷ δὲ δυναμένῳ ὑμᾶς στηρίξαι κατὰ τὸ εὐαγγέλιόν μου 
καὶ τὸ κήρυγμα Ἰησοῦ Χριστοῦ, κατὰ ἀποκάλυψιν adi 

26 plov χρόνοις αἰωνίοις σεσιγημένου φανερωθέντος δὲ νῦν 
διά τε γραφῶν προφητικῶν κατ᾽ ἐπιταγὴν τοῦ αἰωνίου 
θεοῦ εἰς ὑπακοὴν πίστεως εἰς πάντα τὰ ἔθνη γνωρισθέντος, 

27 μόνῳ σοφῷ θεῷ διὰ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ [ᾧ] ἡ δόξα εἰς τοὺς 
αἰῶνας" ἀμήν. 


ΠΡΟΣ KOPINOIOYS A 


A 3 , a7 
ΠΑΥ͂ΛΟΣ κλητὸς ἀπόστολος ‘"Incov Χριστοῦ διὰ τ: 
/ “᾿ na 
θελήματος θεοῦ καὶ Σωσθένης ὁ ἀδελφὸς τῇ ἐκκλησίᾳ 2 
τοῦ θεοῦ τῇ οὔ ἐν Κορίνθ ἢ έ ν X Ὁ 
ἶ τῇ οὔσῃ ἐν Κορίνθῳ, ᾿ ἡγιασμένοις ἐν Χριστῷ 
΄“ rn c Q r la ΡῚ , A 
Ιησοῦ, κλητοῖς ἁγίοις, σὺν πᾶσιν τοῖς ἐπικαλουμένοις TO 
μὰ a ’ ; con 5 a 4 > ὯΝ , 
ne poe Fase adie μων Inoov ee μ᾿ παντὶ i ς 
nm n , ς ΄“ 5 lA = 
αὐτῶν Kal ἡμῶν: χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς 3 
ς ~ >} “ »--Ἣ 
ἡμῶν καὶ κυρίου ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ. 
3 “ “" , ᾿ Α ἐ “ 3 νκ “ , 
Evxapioté τῷ θεῷ πάντοτε περὶ ὑμῶν ἐπὶ TH χαριτι 4 
an Qn ΄“ , Cc on 4 “ 3 “ o > \ 
τοῦ θεοῦ τῇ δοθείσῃ ὑμῖν ἐν Χριστῷ Ἴησου, ὅτι ἐν παντὶ 5 
ἐπλουτίσθητε ἐν αὐτῷ, ἐν παντὶ λόγῳ καὶ πάσῃ γνώσει, 
\ A 4 6 a“ 3 4 » δὰ» 
καθὼς τὸ μαρτύριον τοῦ χριστοῦ ἐβεβαιώθη ἐν ὑμῖν, 6 
σ wn vad 
ὥστε ὑμᾶς μὴ ὑστερεῖσθαι ἐν μηδενὶ χαρίσματι, ἀπεκδε- 7 
93 , “ e A > 5 » ΄΄ 
χομένους τὴν ἀποκάλυψιν τοῦ κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ" 
a an c 53 , 
os Kal βεβαιώσει ὑμᾶς ews τέλους ἀνεγκλήτους ἐν TH ἡμέρᾳ 8 
rn ,ὔ € “ > “- - A ¢ \ 3 ες 
τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ} πιστὸς ὁ θεὸς δι’ οὗ 9 
ἐκλήθητε εἰς κοινωνίαν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ τοῦ 
κυρίου ἡμῶν. hewn wehcg 
\ a na 
Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ το 
4 
κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ wa τὸ αὐτὸ λέγητε πάντες, 
3 r i) , a 
καὶ μὴ ἢ ἐν ὑμῖν σχίσματα, ἦτε δὲ κατηρτισμένοι ἐν τῷ 
3. ὩΣ λ, Α 3 a 95 « , 2 ᾽ , . Ν 
αὐτῷ vot καὶ ἐν τῇ αὐτῇ γνώμῃ. ἐδηλώθη yap μοι περὶ τι 
ig “ 9 ,ὔ ς \ ~ ’ σ΄ + 2b ct ogee 3 ? 
ὑμῶν, ἀδελῴοί pov, ὑπὸ τῶν Χλόης ὅτι ἔριδες ἐν ὑμῖν εἰσίν. 
, \ “ Ο Ὁ € “ ΄, 3 \ , > 
λέγω δὲ τοῦτο ὅτι ἕκαστος ὑμῶν λέγει ᾿Εγὼ μέν εἶμι 12 
3 \ 3 Ψ > A “ 3 \ 
Παύλου, ᾿Εγὼ δὲ ᾿Απολλώ, ᾿Εγὼ δὲ Knda, “Eyo ὃς 
a , ‘cr " ἡ \ a 5 / 
Χριστοῦ. μεμέρισται ὁ ‘ypioros.' μὴ Παῦλος ἐσταυρώθη 13 


1 Χριστοῦ Ἰησοῦ 13 χριστός; 


I ἹΡῸΣ KOPINOIOTS A 379 


7 a x Ν Ὁ of é 
14 “ὑπὲρ ὑμῶν, ἢ εἰς τὸ ὄνομα Παύλου ἐβαπτίσθητε; εὐχα- 
oa ἣν [2 > , ς ἂν > / ’ \ / ‘ 
pista ' OTe οὐδένα ὑμῶν ἐβάπτισα εἰ μὴ Kpiomoy καὶ 
΄σ od ld y+ Ω b A > \ a» 5 / 

τς Γαῖον, ἵνα μή τις εἴπῃ ὅτι εἰς TO ἐμὸν ὄνομα ἐβαπτίσθητε'" 

16 ἐβάπτισα δὲ καὶ τὸν Στεφανᾶ οἶκον: λοιπὸν οὐκ οἶδα εἴ 

+ > / > \ 5 , , ‘ 

17 Twa ἄλλον ἐβάπτισα. οὐ yap ἀπέστειλέν με Χριστὸς 

’ 3 \ > > a 
βαπτίζειν ἀλλὰ εὐαγγελίζεσθαι, οὐκ ἐν σοφίᾳ λόγου, ἵνα 
nw ¢ “ lo 
μὴ κενωθῇ ὁ σταυρὸς τοῦ χριστοῦ. 
ς ’ \ ς “ “ ΄σ Ἁ > , 
18 Ο λόγος yap ὁ τοῦ σταυροῦ τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις 
a , ς ΄σ΄ ral 
μωρία ἐστίν, τοῖς δὲ σωζομένοις ἡμῖν δύναμις θεοῦ ἐστίν. 
19 γέγραπται γάρ 
᾿Απολῶ THN οοφίαν. τῶν COPAN, | 
Kal THN CYNECIN "τῶν CYNETON ᾿ἀθετήοσω. 

20 TIOY οοφόο; ον TPAMMATEYC; TOY συνζητητὴς 

TOU αἰῶνος τούτου; οὐχὶ EMWPANEN ὁ θεὸς THN οοφίὰν 
“ ( A \ ΄σ΄ “ ΄“ Ε 

οἱ τοῦ κόσμου; ἐπειδὴ yap ἐν τῇ σοφίᾳ τοῦ θεοῦ οὐκ ἔγνω 
ὃ κόσμος διὰ τῆς σοφίας τὸν θεόν, εὐδόκησεν ὁ θεὸς διὰ 

22 τῆς oa TOU κηρύγματος σῶσαι τοὺς πιστεύοντας. ἐπει- 
δὴ καὶ ᾿Ιουδαῖοι σημεῖα αἰτοῦσιν καὶ “Ἕλληνες σοφίαν ζητοῦ- 

ς Co , 
23 σιν" ἡμεῖς δὲ κηρύσσομεν Χριστὸν ἐσταυρωμένον, ᾿Ιουδαίοις 
A , »ὔ \ , > ΄σ A ΄σ ΄σ 
24 μὲν σκάνδαλον ἔθνεσιν δὲ μωρίαν, αὐτοῖς δὲ τοῖς κλητοῖς, 
, ζ ADM if ~ 
Ιουδαίοις τε Kat Ἕλλησιν, Χριστὸν Oeov δύναμιν καὶ θεοῦ 
oe Ἄς δ \ \ a a ΓΝ ares , 
25 σοφίαν. ὅτι τὸ μωρὸν τοῦ θεοῦ σοφώτερον τῶν ἀνθρώ- 
3 Ἀ Ἁ 3 la “ va 
πων ἐστίν, καὶ TO ἀσθενὲς τοῦ θεοῦ ἰσχυρότερον τῶν 
>) , , \ \ rn ς nw 

26 ἀνθρώπων. Βλέπετε yap τὴν κλῆσιν vpOV, 
> Ὁ > 
ἀδελφοί, ὅτι οὐ πολλοὶ σοφοὶ κατὰ σάρκα, ov πολλοὶ 

, 3 \ > ~ > Ἂ \ Ν “ , 

27 δυνατοί, ov πολλοὶ εὐγενεῖς: ἀλλὰ τὰ μωρὰ Tov κόσμου 
3 ’ ς ΄ [χὰ ‘ \ , \ \ 
ἐξελέξατο ὁ θεός, ἵνα καταισχύνῃ τοὺς σοφούς, καὶ Ta 
3 ~ “ 3 , ¢ , [χ , \ 
ἀσθενῆ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ θεὸς, ἵνα καταισχύνῃ Ta 

\ > “ “ , 

28 ἰσχυρά, Kal Ta ἀγενῆ τοῦ κόσμου καὶ Ta ἐξουθενημένα 
2 , co / \ 8 Nias 257) “ We Pe 
ἐξελέξατο ὁ θεός, [καὶ] τὰ μὴ ὄντα, ἵνα τὰ ὄντα KaTap- 

΄“ ’ ΄“ lod 

29 γήσῃ, ὅπως μὴ καυχήσηται πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον Tov θεοῦ. 
ξ > “ ὃ ς a > ae X lo Ἴ “ a 3 460 pi 

30 ἐξ αὐτοῦ δε ὑμεῖς ἐστὲ ev Χριστῷ Ἰησοῦ, ὃς ἐγενήθη copia 
en S¥LNed ie A Pct Nie we \ yes , 
ἡμῖν ἀπὸ ᾿θεοῦ, δικαιοσύνη Te καὶ ἁγιασμὸς καὶ ἀπολύ- 


13 περὶ 14 τῷ θεῷ 30 θεοῦ δικαιοσύνη 


300 ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥ͂Σ A ΠῚ 


τρωσις, ἵνα καθὼς γέγραπται “O KAYXWMENOC ἐν Κυρίῳ 53: 


κἀγχάσθω. 
Κἀγὼ ἐλθὼν πρὸς ὑμᾶς, ἀδελφοί, ἦλθον. οὐ καθ᾽ ὑπεροτι 
χὴν λόγου ἢ ἢ “σοφίας κατάγγέλλων, ὑμῖν τὸ ᾿μυστήριον᾽ τοῦ 


eet, ov yap expua τι εἰδέναι ἐν ὑμῖν εἰ μὴ Ἰησοῦν Χριστὸν 2 


καὶ τοῦτον ἐσταυρωμένον: κἀγὼ ἐν ἀσθενείᾳ καὶ ἐν φόβῳ 53 


Ν 3 / “ 3 , εὖ « ~ A ς , 
καὶ ἐν τρόμῳ πολλῷ ἐγενόμην πρὸς ὑμᾶς, Kal ὁ λόγος μου 4 


\ j} , > “ 
καὶ τὸ κήρυγμα μου οὐκ ἐν πιθοῖς σοφίας λόγοις GAN ἐν 


᾽ , , ῃ , “ ε ’, ΘΔ 1. 2 
ἀποδείξει πνεύματος καὶ δυνάμεως, ἵνα ἡ πίστις ὑμῶν μὴ Fs 


ἐν σοφίᾳ ἀνθρώπων ἀλλ᾽ ἐν δυνάμει θεοῦ. Σοφίαν 6 


δὲ λαλοῦμεν ἐν τοῖς τελείοις, σοφίαν δὲ οὐ τοῦ αἰῶνος 
τούτου οὐδὲ τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου τῶν καταργου- 
μένων: ἀλλὰ λαλοῦμεν θεοῦ σοφίαν ἐν μυστηρίῳ, τὴν 
ἀποκεκρυμμένην, ἣν προώρισεν ὃ θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς 
δόξαν ἡμῶν: ἣν οὐδεὶς τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου 
ἔγνωκεν, εἰ γὰρ ἔγνωσαν, οὐκ ἂν τὸν κύριον τῆς δόξης 
ἐσταύρωσαν" ἀλλὰ καθὼς veypanrat 
“A dbOadmoc οὐκ ETAEN Kal OFC οὐκ HKOYCEN 
kal ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, 2 os 

OC&A HTOIMACEN O BEOC ΤΟΙ͂Ο ALATTOCIN ΔΥΤΟΝ. 
ἡμῖν ‘yap’ ἀπεκάλυψεν ὁ θεὸς διὰ τοῦ πνεύματος, τὸ γὰρ 
πνεῦμα πάντα ἐραυνᾷ, καὶ τὰ βάθη τοῦ θεοῦ. τίς γὰρ οἶδεν 
ἀνθρώπων τὰ τοῦ ἀνθρώπου εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου 
τὸ ἐν αὐτῷ; οὕτως καὶ τὰ τοῦ θεοῦ οὐδεὶς ἔγνωκεν εἰ μὴ 
τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ. ἡμεῖς δὲ οὐ τὸ πνεῦμα τοῦ κόσμου 
ἐλάβομεν ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἐκ τοῦ θεοῦ, ἵνα εἰδῶμεν τὰ 
ὑπὸ τοῦ Θεοῦ χαρισθέντα ἡμῖν: ἃ καὶ λαλοῦμεν οὐκ ἐν 
διδακτοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις, ἀλλ᾽ ἐν διδακτοῖς 
πνεύματος, ᾿ πνευματικοῖς πνευματικὰ συνκρίνοντες. ΨὋ'υ- 
χικὸς δὲ ἄνθρωπος οὐ δέχεται τὰ τοῦ πνεύματος τοῦ θεοῦ, 
μωρία γὰρ αὐτῷ ἐστίν, καὶ οὐ δύναται γνῶναι, ὅτι πνευμα- 
τικῶς ἀνακρίνεται: ὃ δὲ πνευματικὸς ἀνακρίνει  μὲν᾽ πάντα, 
αὐτὸς δὲ ὑπ᾽ οὐδενὸς ἀνακρίνεται. Tic γὰρ ἔγνω NOYN 


x ἣν a Ν 
I μαρτύριον το δὲ 13 πνευματικῶς 15 [τα] 


Z 


8 


9 


It 


12 


13 


14 


15 
τό 


ΤΠ ΠῚ ΠΡῸΣ KOPINOIOTS A 381 


͵ ἃ / 3 lA € cr \ “ “ 
Kypfoy, OC CYNBIBACEl ἀὐτόν; ἡμεῖς δὲ νοῦν Χριστοῦ 
> / 3 ’ n 
1 ἔχομεν. Kayo, ἀδελφοί, οὐκ ἡδυνήθην λαλῆσαι 
vad ς “ 2 » ¢ 
ὑμῖν ὡς πνευματικοῖς ἀλλ᾽ ὡς σαρκίνοις, ὡς νηπίοις ἐν 
“ / fx a B] / > lad ᾿, \ Bb] , 
5 Χριστῷ. γάλα ὑμᾶς erotica, οὐ βρῶμα, οὕπω γὰρ €dv- 
νασθε. 
> > », A 7 
3. ᾿Αλλ᾽ οὐδὲ [ἔτι] νῦν δύνασθε, ἔτι γὰρ σαρκικοί ἐστε. 
5 6 cas a “ > 
ὅπου yap ἐν ὑμῖν ζῆλος Kal ἔρις, οὐχὶ σαρκικοί ἐστε Kal 
\ “ a 3 A 
4 kata ἄνθρωπον περιπατεῖτε; ὅταν yap λέγῃ τις ᾿Εγὼ μέν 
, > wos ’ ,ὔ 
εἰμι Παύλου, ἕτερος O€ ᾿Εγὼ ᾿Απολλώω, οὐκ ἄνθρωποί 
5 3 A“ 
5 ἐστε; τί οὖν ἐστὶν ᾿Απολλώς ; τί δέ ἐστιν Παῦλος ; διά- 
- > / [4 ς δ 
κονοι δι’ ὧν ἐπιστεύσατε, καὶ ἑκάστῳ ὡς ὁ κύριος ἔδωκεν. 
3 ‘ f 
6 ἐγὼ ἐφύτευσα, ᾿Απολλὼς ἐπότισεν, ἀλλὰ ὁ θεὸς ηὔξανεν" 
δ af [4 , > , af ς ’ 3 3 ε 
η ὦστε οὔτε ὁ φυτεύων ἐστίν τι οὔτε ὁ ποτίζων, ἀλλ᾽ ὁ 
> ᾽ / ς , A \ ς ’ a” 3 
8 αὐξάνων θεός. ὁ φυτεύων δὲ καὶ ὁ ποτίζων ἐν εἰσιν, 
“7 Ν \ > \ , A \ 14 y 
ἕκαστος δὲ τὸν ἴδιον μισθὸν λήμψεται κατὰ τὸν ἴδιον κόπον, 
~ ΄ ΄“΄ 9 , 
9 θεοῦ yap ἐσμεν συνεργοί: θεοῦ γεώργιον, θεοῦ οἰκοδομή 
- , “ A Ν r ’ 
το ἐστε. Κατὰ τὴν χάριν τοῦ θεοῦ τὴν δοθεῖσαν 
A 3 4 5) ΥΡΕΛΟ, 
μοι ὡς σοφὸς ἀρχιτέκτων θεμέλιον ἔθηκα, ἄλλος δὲ ἐποικο- 
τι Oopet. ἕκαστος δὲ βλεπέτω πῶς ἐποικοδομεῖ: θεμέλιον 
λ NN Ν ἢ - \ \ , “ 
γὰρ ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον, Os 
» > ~ / 5 ,ὕ 3 a IALN A 
το ἐστιν ᾿Ιησοῦς Χριστός: εἰ δέ τις ἐποικοδομεῖ ἐπὶ τὸν θε- 
aN vr ? (lia 42: , , ,ὔ ar / 
μέλιον ᾿ χρυσῖΐον, ἀργύριον, λίθους τιμίους, ξύλα, χόρτον, 
/ , ς \ 
13 Καλάμην, ἑκάστου TO ἔργον φανερὸν γενήσεται, ἡ γὰρ 
¢ , \ 
ἡμέρα δηλώσει: ὅτι ἐν πυρὶ ἀποκαλύπτεται, Kal ἑκάστου TO 
ς “ ΄“ ἡ 
14 ἔργον ὁποῖόν ἐστιν τὸ πῦρ αὐτὸ δοκιμάσει. εἴ τινος τὸ 
+ a.) , \ ’ 7 \ 
15 ἔργον μενεῖ ὃ ἐποικοδόμησεν, μισθὸν λήμψεται" εἰ τινὸς TO 
ἔργον κατακαήσεται, ζημιωθήσεται, αὐτὸς δὲ σωθήσεται, 
od A e \ , 2) at vA \ 
16 οὕτως δὲ ws διὰ πυρός. Οὐκ οἴδατε ὅτι ναὸς 
΄ 3 A Q A a “ a 7.3 ¢€ ΄ 5 “κἽ a 
17 θεοῦ ἐστὲ Kal TO πνεῦμα τοῦ θεοῦ ἐν ὑμῖν οἰκεῖ ; εἰ τις 
\ \ ~ a a σι ς ΄ ¢€ 
Tov ναὸν Tov θεοῦ φθείρει, φθερεῖ τοῦτον ὁ θεός" ὁ γὰρ 
\ a a or las 
ναὸς τοῦ θεοῦ ἅγιός ἐστιν, οἵτινές ἐστε ὑμεῖς. 
lf Cm \ 5 
ι8 Μηδεὶς ἑαυτὸν ἐξαπατάτω: εἴ τις δοκεῖ σοφὸς εἶναι ἐν 
eee A On , i \ , ef oe + , 
ὑμῖν ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ, μωρὸς γενέσθω, ἵνα γένηται σοφός, 


’ a ? Lal , «ε a“ 
12 XPUGLOV Kat 16 οἰκεῖ εν υμιν 


- 


1“ 


382 ΠΡΟΣ KOPINOIOTZ A III IV 


ete) ’ a / , , ‘ ns ee , 
ἡ γὰρ σοφία τοῦ κόσμον. τούτου μωρία παρὰ τῷ θεῷ ἐστίν" 19 
, “ 
γέγραπται γάρ᾽ Ο ApaccOMENOC TOYC COPOYC EN TH TTA- 
, Shain ‘ , / , ‘ ai as 
νουργίὰ ἀὐτῶν: καὶ πάλιν Kypioc Γινώσκει TOYC διὰ- 20 
\ fn ΄σ “ 7 oe 
AOPICMOYC τῶν coder OT! EICIN MATAIOI. ὥστε μηδεὶς ax 
‘ > 2 ’ , “ / ~ 
καυχάσθω ἐν ἀνθρώποις: πάντα yap ὑμῶν ἐστίν, εἴτε Παῦ- 22 
” \ 2 ΄ , , 
λος εἴτε ᾿Απολλὼς εἴτε Κηφᾶς εἴτε κόσμος εἴτε ζωὴ εἶτε 
U , > 6 > - ΄ 
θάνατος εἴτε ἐνεστῶτα εἴτε μέλλοντα, πάντα ὑμῶν, ὑμεῖς 23 
“ A Ν »“ a 
δὲ Χριστοῦ, Χριστὸς δὲ θεοῦ. Οὕτως ἡμᾶς λογι- x 
, ᾿ ς ς - ’ 
ξέσθω ἄνθρωπος ὡς ὑπηρέτας Χριστοῦ καὶ οἰκονόμους 
“ ὩΣ \ ΄σ “ , 
μυστηρίων θεοῦ. ὧδε λοιπὸν ζητεῖται ἐν τοῖς οἰκονόμοις 2 
ed , ς a“ 3 ἢ Ν >] > id , 3 a 
iva πιστός τις εὑρεθῇ. ἐμοὶ δὲ εἰς ἐλάχιστὸν ἐστιν Wa 3 
εὐ αν σι 3 oy es Cran 3 , Co 3 3 IQA 
ὑφ᾽ ὑμῶν ἀνακριθῶ ἢ ὑπὸ ἀνθρωπίνης ἡμέρας" ἀλλ᾽ οὐδὲ 
3 \ 3 “ ᾿ δὲ \ > “ , ὃ TAN. > 5 
ἐμαυτὸν avakpiva: οὐδὲν γὰρ ἐμαυτῷ σύνοιδα, ἀλλ οὐκ ἐν 4 
4 , ς A 3 ed 
τούτῳ δεδικαίωμαι, ὁ δὲ ἀνακρίνων pe κύριός ἐστιν. OTE 5 
Α ~ , σ “Ἁ » € a 
μὴ πρὸ καιροῦ τι κρίνετε, ἕως av ἔλθῃ ὁ κύριος, ὃς καὶ 
\ \ “ 
φωτίσει τὰ κρυπτὰ τοῦ σκότους καὶ φανερώσει τὰς βουλὰς 
“ a , ς Sd 3 
τῶν καρδιῶν, καὶ τότε ὁ ἔπαινος γενήσεται ἑκάστῳ ἀπὸ 
roy 6 a 3 , 
Tov. θεοῦ. Ταῦτα δέ, ἀδελφοί, μετεσχημάτισα 6 
5 3 N A 3 \ 3 δι - οὖἶςἾνςΝ ad > Coca , ’ 
εἰς ἐμαυτὸν καὶ ᾿Απολλὼν Ou ὑμᾶς, wa ev ἡμιν μάθητε τὸ 
Mn Ε Ν A , κω Q « e Q a“ ec N Φ ae 
Μὴ ὑπὲρ ἃ γέγραπται," ἵνα μὴ εἷς ὑπὲρ TOU ἐνὸς Φυσιου 
\ “ » ’ > a 
σθε κατὰ τοῦ ἑτέρου. τίς yap σε διακρίνει ; τί δὲ ἔχεις ὃ 7 
» 2 a 4 
οὐκ ἔλαβες; εἰ δὲ καὶ ἔλαβες, τί καυχᾶσαι ὡς μὴ λαβων; 
, : 3, ‘3 6 
ἤδη κεκορεσμένοι ἐστέ; ἤδη ἐπλουτήσατε; χωρὶς ἡμῶν 8 
3 , ἍΝ , > , a Q ¢ 6 
ἐβασιλεύσατε; καὶ ὄφελόν γε ἐβασιλεύσατε, wa καὶ ἡμεις 
΄ ls ~ , ¢ \ ¢ ww 4 
ὑμῖν συνβασιλεύσωμεν. δοκῶ yap, ὁ θεὸς ἡμᾶς τοὺς ο 
3 U 3 , [ae 3 ΄. τ ς 3 ’ὔ a θέ 
ἀποστόλους ἐσχάτους ᾿ἀπέδειξεν' ὡς ἐπιθανατίους, ὁτι θέα- 
> / ~ , \ 3 , \ > , 
τρον ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ καὶ ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώποις. 
ς 6 \ Ν , ς “ \ 2 , 2 Cs 
ἡμεῖς μωροὶ διὰ Χριστόν, ὑμεῖς δὲ φρόνιμοι ἐν Χριστῷ" τὸ 
€ “ 3 “ ς ,΄»" A 3 ’ ς “ ἊΨ, ὃ ς ἐπε δὲ 
ἡμεῖς ἀσθενεῖς, ὑμεῖς δὲ ἰσχυροι" ὑμεῖς ἐν οἕοι, ἡμεῖς δὲ 
/ A Φ A \ A tied 
ἄτιμοι. ἄχρι τῆς ἄρτι ὥρας Kal πεινῶμεν καὶ διψῶμεν καὶ τι 
“ ἣν 
γυμνιτεύομεν καὶ κολαφιζόμεθα καὶ ἀστατοῦμεν καὶ κοπι- 12 
΄“ “ , > 
Gpev ἐργαζόμενοι ταῖς ἰδίαις χερσίν: λοιδορούμενοι εὐλο- 
΄“ 3 , 4 
γοῦμεν, διωκόμενοι ἀνεχόμεθα, δυσφημούμενοι παρακα- τ3 


9 ,ὔ Pid 
ο ἀπέδειξεν, 


IV V ΠΡΟΣ KOPINOIOTS A 383 


-“ 4 ΄ , 
λοῦμεν: ὡς περικαθάρματα τοῦ κόσμου ἐγενήθημεν, πάντων 
/ [4 y+ ᾽ > ’ὔὕ ς ΄ 4 

14 περίψημα, ἕως ἄρτι. Οὐκ ἐντρέπων ὑμᾶς γράφω 

΄-» » ¢ ta > - 

15 ταῦτα, GAN ὡς τέκνα μου ἀγαπητὰ νουθετῶν: ἐὰν γὰρ 

, 4 ᾿ > ~ » > >) 4 
μυρίους παιδαγωγοὺς ἔχητε ἐν Χριστῷ, ἀλλ᾽ ov πολλοὺς 
, » \ “~ 3 a Ἁ “~ > , Ρ] \ 
πατέρας, ev yap Χριστῷ ᾿Ιησοῦ διὰ τοῦ εὐαγγελίου ἐγὼ 
΄ , a > CA 
16 ὑμᾶς ἐγέννησα. παρακαλῷ οὖν ὑμᾶς, μιμηταί μου γί- 
\ a Ἔν con , / 

17 veoGe. Διὰ τοῦτο ἔπεμψα ὑμῖν Τιμόθεον, ὅς ἐστίν μου 
, 5 A A ΝῚ » ͵ ἃ ς ~ 5 , 
τέκνον ἀγαπητὸν Kal πιστὸν ἐν κυρίῳ, ὃς ὑμᾶς ἀναμνήσει 
A € ’ \ δ ΄ ἴω 3 ΄ \ a ῚῚ 
τὰς ὁδούς μου τὰς ἐν Χριστῷ [Ἰησοῦ], καθὼς πανταχοῦ ἐν 

8 πάση ἐκκλησία διδάσκω ‘Qs μὴ ἐρχομένου δέ 

18 πάσῃ ἐκκλησίς μὴ ἐρχομένου 

Α ς Lol » i ’ὔ 5 ’ 4A , 

19 μου πρὸς ὑμᾶς ἐφυσιώθησάν τινες" ἐλεύσομαι δὲ ταχέως 

“a A ς , , > 
πρὸς vpas, ἐὰν ὁ κύριος θελήσῃ, καὶ γνώσομαι οὐ τὸν 
, “ - 5 A A ’ 3 \ 5 
20 λόγον τῶν πεφυσιωμένων ἀλλὰ τὴν δύναμιν, οὐ γὰρ ἐν 
΄ ~~ 3 > , 

21 λόγῳ ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἀλλ᾽ ἐν δυνάμει. τί θέλετε; ἐν 
(tet | ΒΩ \ (as x >’ b) , 7 , aA 
ῥάβδῳ ἔλθω πρὸς ὑμᾶς, ἢ ἐν ἀγάπῃ πνεύματί τε mpav- 
τητος; 


Cd > > » ὩΣ , \ Ud , 
1 Ὅλως ἀκούεται ἐν ὑμῖν πορνεία, καὶ τοιαύτη πορνεία 
isd 5 A 3 ~ + “ “ ΄“- 
ἥτις οὐδὲ ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ὦστε γυναῖκά τινα τοῦ πατρὸς 
» Ν ς “a , > Ἃ Ἁ JN lem 
2 ἔχειν. καὶ υμεῖς πεφυσιωμένοι ἐστέ, καὶ οὐχὶ μᾶλλον 
, e 3 “ 2 , ¢ “ ς ἴω 
ἐπενθήσατε, ἵνα ἀρθῇ ἐκ μέσου ὑμῶν ὁ τὸ ἔργον τοῦτο 
, 3 \ Α , 3 ‘ lo , \ 4 rn 
3 mpagas; Eyo μὲν yap, ἅπὼν τῷ σώματι παρὼν δὲ τῷ 
, a» ¢ Ἁ co .“- 
πνεύματι, ἤδη κέκρικα ὡς παρὼν τὸν οὕτως τοῦτο κατεργα- 
> lod eh a “ 3 “ 
4 σάμενον ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου [ἡμῶν] Ἰησοῦ, συνα- 
, id la \ “- a , ΄σ , “ 
χθέντων ὑμῶν καὶ τοῦ ἐμοῦ πνεύματος σὺν τῇ δυνάμει τοῦ 
΄“-“᾽ > ~ A \ rn an 56 
5 Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ, παραδοῦναι τὸν τοιοῦτον τῷ Σατανᾷ 
3 ΕΣ ~~ , Ὡ A an A 5} A ς , 
εἰς ὀλεθρον τῆς σαρκός, Wa TO πνεῦμα σωθῇ ἐν TH ἡμέρᾳ 
a ss » N \ ’ Cee SY > “ 
6 τοῦ κυρίου᾽. Ov καλὸν τὸ καύχημα ὑμῶν. οὐκ οἴδατε ὅτι 
\ , σ \ , [ον » , \ 
7 μικρὰ ζύμη ὅλον τὸ φύραμα ζ(υμοῖ; ἐκκαθάρατε τὴν πα- 
\ , Ψ > , , (2 ’ a 
λαιαν ζύμην, wa ἦτε νέον φύραμα, καθώς ἐστε ἄξυμοι. 
\ \ \ / ς - 3 / , “ ς , 

8 Kal yap TO TTACXA ἡμῶν ETYOH Χριστός: ὥστε ἑορτάζωμεν, 
Ἁ » , γ “a a7 3 / , Ἁ , 
μὴ ev ζύμῃ παλαιᾷ μηδὲ᾽ ev ζύμῃ κακίας καὶ πονηρίας, 

> ERE 5 “7 , > 
9 ἀλλ᾽ ἐν ἀζύμοις εἰλικρινίας καὶ ἀληθείας. Εγραψα 


17 αὐτὸ 5 Ἰησοῦ 8 παλαιᾷ, μὴ 


384 ΠΡῸΣ KOPINOIOTS A τον ΨΗ 


nw “ 5 “ \ / / 
ὑμῖν ἐν τῇ ἐπιστολῇ μὴ συναναμίγνυσθαι πόρνοις, οὐ πάν- 
» "»“» , »“» 2 ’ “ἡ lad , 
τως τοῖς πόρνοις TOD κόσμου τούτου ἢ τοῖς πλεονέκταις καὶ 
“ λ > / 2 Ν > , LA > “ , 
ἅρπαξιν ἢ εἰδωλολάτραις, ἐπεὶ ὠφείλετε ἄρα ἐκ τοῦ κόσμου 
> nr ΄“ ed A ctw \ / 5 
. ἐξελθεῖν. νῦν δὲ ἔγραψα υμῖν μὴ συναναμίγνυσθαι ἐὰν τις 
3 \ > Ud 3 , Ka 4 aA με 
ἀδελφὸς ὀνομαζόμενος ἢ πόρνος ἢ πλεονέκτης ἢ εἰδωλο- 
λά * λοίδορος ἢ μέθυσος ἢ ἅρπαξ, τῷ τοιούτῳ μηδὲ 
άτρης ἢ ρος ἢ μέθυσος ἢ ἅρπαξ, τῷ τοιούτῳ μη 
/ ‘ \ > 
συνεσθίειν. τί yap μοι τοὺς ἔξω κρίνειν ; οὐχὶ τοὺς ἔσω 
«ς “ / \ Sh SF ς Α , 3 / \ 
ὑμεῖς κρίνετε, τοὺς δὲ ἔξω ὁ θεὸς κρίνει; EZAPATE TON 
\ 3 [4 na 3 Qn 
TTONHPON ἐξ YMW@N AYTON. 
΄ a ΄“ =} 4 Ο 
Τολμᾷ τις ὑμῶν πρᾶγμα ἔχων πρὸς τὸν ετερον κρί- 
τ ἜΣ MONE 4 9 ea Se. SMS eee A toe 
νεσθαι ἐπὶ τῶν ἀδίκων, καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῶν ἁγίων ; ἢ οὐκ οἴδατε 
ΩΥ͂ 7 , {- a εἰ t= 
ὅτι of ἅγιοι τὸν κόσμον ‘Kpivovow'; καὶ εἰ ἐν ὑμῖν κρίνεται 


Io 


1 


ς , hae? “ 5 f > , 3 , 
ὁ κόσμος, ἀνάξιοί ἐστε κριτηρίων ἐλαχίστων; οὐκ οἰδατε 5 


vA > , ~ , , \ A 53 
ὅτι ἀγγέλους κρινοῦμεν, μήτιγε βιωτικα; βιωτικὰ μὲν οὖν 
’ A 2 “ I 
κριτήρια ἐὰν ἔχητε, τοὺς ἐξουθενημένους ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ, 
“ ¢ 
τούτους καθίζετε; πρὸς ἐντροπὴν ὑμῖν λέγω. οὕτως 
3 + 3 Coes > \ \ a , σ΄ 3. τα 
οὐκ ἔνι ἐν ὑμῖν οὐδεὶς σοφὸς ὃς δυνήσεται διακρῖναι ava 
΄“ a a 3 “ 
μέσον τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ἀλλὰ ἀδελφὸς μετὰ ἀδελφοῦ 
Qn 5 of > ΥΩ 
κρίνεται, καὶ τοῦτο ἐπὶ ἀπίστων ; ἤδη μὲν οὖν ὅλως ἥττημα 
lal y -, a ’ 
ὑμῖν ἐστὶν ὅτι κρίματα ἔχετε μεθ᾽ ἑαυτῶν' διὰ τί οὐχὶ 
΄σ “ A > ~ ΄σ > A 
μᾶλλον ἀδικεῖσθε ; διὰ τί οὐχὶ μᾶλλον ἀποστερεῖσθε; adda 
€ a 3 a \ > = \ a 10 Xx , Δ 
ὑμεῖς ἀδικεῖτε καὶ ἀποστερεῖτε, καὶ τοῦτο ἀθε gous. ἢ 
3 sv Ὁ A8 6 la λ , >} λ , 
οὐκ οἴδατε ὅτι ἄδικοι θεοῦ βασιλείαν ov κληρονομήσουσιν; 
κ » A “4 
Μὴ πλανᾶσθε: οὔτε πόρνοι οὔτε εἰδωλολάτραι οὔτε μοιχοὶ 
ios a / / 
οὔτε μαλακοὶ οὔτε ἀρσενοκοῖται οὔτε κλέπται οὔτε πλεο- 
, > 6 > λ (ὃ ᾽ Ω β λ , 
νέκται, ov μέθυσοι, ov λοίδοροι, οὐχ ἅρπαγες βασιλείαν 
6 A , \ ee! a 3 Ἰλλὰ > 
cod κληρονομήσουσιν. Kat ταῦτα τινες ἦτε: ἄλλα ame 
\ aA ὌΝ A 
λούσασθε, ἀλλὰ ἡγιάσθητε, ἀλλὰ ἐδικαιώθητε ἐν τῷ ovo- 
wn ~ 3 ~ n wn , 
ματι TOU κυρίου [ἡμῶν] Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ἐν τῷ πνεύματι 
~ »“» ς ΄“ 
τοῦ θεοῦ ἡμῶν. 
3 , / U 
Πάντα μοι ἔξεστιν ἀλλ᾽ οὐ πάντα συμφέρει. πάντα 
ay > ? > 5 Ν > On ¢ ’ 
μοι ἔξεστιν: ἀλλ᾽ οὐκ ἐγὼ ἐξουσιασθήσομαι ὑπὸ τινος. 
\ “ λί oC λί “ f a € de 
τὰ βρώματα τῇ κοιλίᾳ, καὶ ἡ κοιλία τοῖς βρώμασιν" ὁ OE 


2 κρίνουσιν 


It 


VI VII ΠΡῸΣ KOPINOIOTS A 385 


, “ ͵ \ 4 ΄σ ΄ 
θεὸς καὶ ταύτην καὶ ταῦτα καταργήσει. τὸ δὲ σῶμα οὐ τῇ 
, > Ἂν Led , \ ς ~ / € Ν ‘ 
14 πορνείᾳ ἀλλὰ τῷ κυρίῳ, καὶ ὁ κύριος TO σώματι: ὁ δὲ θεὸς 
‘ / oA c ΄ fas Cain | \ ΝΟ ,ὔ 
καὶ τὸν κύριον ἤγειρεν καὶ ἡμᾶς ᾿ ἐξεγερεῖ᾽ διὰ τῆς δυνάμεως 
᾿] “ 5 »ὕ ᾿ ¢ “ 4 » ΄ 
15 αὐτοῦ. οὐκ οἴδατε OTL τὰ σώματα ὑμῶν μέλη Χριστοῦ 
) > \ 4 ~ lad , 
ἐστίν; ἄρας οὖν τὰ μέλη τοῦ χριστοῦ ποιήσω πόρνης μέλη; 
\ , “Δ > » “ 6 la a 
16 μὴ γένοιτο. ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι ὁ κολλώμενος TH πόρνῃ ἕν 
a , ’ » ’ » ς / / 
σῶμα ἐστιν; EContal yap, φησίν, οἱ AYo εἰς οσἄρκὰ 
4 ς ν [2 ΄“ ἃ ΄ο , 
17 MIAN. ὁ δὲ κολλώμενος TH κυρίῳ ἕν πνεῦμά ἐστιν. 
, \ “ ς ὰ ΄ 7 
18 φεύγετε τὴν πορνείαν: πᾶν ἁμάρτημα ὃ ἐὰν ποιήσῃ ἄνθρω- 
> A “ , ΚΑ ς \ a 
TOS €KTOS TOU σωματὸς ἐστιν, ὁ δὲ πορνεύων εἰς TO ἴδιον 
“ ¢ / aA > / “ A ~ « σε \ 
19 σῶμα ἁμαρτάνει. ἢ οὐκ οἴδατε OTL TO σῶμα ὑμῶν ναὸς 
A Chae Γ᾽ ἢ ΕΊ Γ > ὃ a 
τοῦ ἐν ὑμῖν ἁγίου πνεύματός eat, οὗ ἔχετε ἀπὸ θεοῦ; 
Ν 5 > \ 6 ~ Ρ / \ lal , Α 
20 Καὶ οὐκ ἐστε ἑαυτῶν, ἡγοράσθητε γὰρ τιμῆς: δοξάσατε δὴ 
\ \ > “ ’ ς a 
Tov θεὸν ἐν τῷ σώματι ὑμῶν. 

Ν A ie > , \ ? 4 \ \ 
τι Περὶ δὲ ὧν ἐγράψατε, καλὸν ἀνθρώπῳ γυναικὸς μὴ 
¢ \ \ \ , - \ A ΄σ 
5 ἅπτεσθαι: διὰ δὲ τὰς πορνείας ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα 

\ , \ of > ᾿ “Ὁ ς 
3 ἐχέτω, καὶ ἑκάστη τὸν ἴδιον ἄνδρα ἐχέτω. τῇ γυναικὶ ὁ 
ἱνὴρ τὴν ὀφειλὴν ἀποδιδότω, ὁμοίως δὲ καὶ ἡ γυνὴ τῷ 
ἀνὴρ τὴ 7 OTM, ομοίως δὲ καὶ ἡ γυνὴ TO 
> if ς A SN , » » , 3 Α c 
4 ἀνδρί. ἢ γυνὴ τοῦ ἰδίου σώματος οὐκ ἐξουσιάζει ἀλλὰ ὁ 
> / ες ,ὔ Ν \ ς δι τὰ ON INS 4 3 > 
avnp* ὁμοίως δὲ καὶ ὁ ἀνὴρ τοῦ ἰδίου σώματος οὐκ ἐξου- 
, 5 Ν ς , \ ’ nr 3 / , td 
5 σιάζει ἀλλὰ ἡ γυνή. μὴ ἀποστερεῖτε ἀλλήλους, εἰ μήτι 
\ , \ \ 4 , lod r 
[av] ἐκ συμφώνου πρὸς καιρὸν ἵνα σχολάσητε TH προσευχῇ 
\ , we S \ SS RA a vO a co , igh ΞΟ ἢ A 
Kal πάλιν ἐπὶ TO αὐτὸ ἦτε; ἵνα μὴ πειράζῃ ὑμᾶς ὁ Σατανᾶς 
Ἁ > ε rn ΄ A 
6 διὰ τὴν ἀκρασίαν [ὑμῶν]. τοῦτο δὲ λέγω κατὰ συνγνώμην, 
» » > , , , 4, 5 
γοῦ κατ ἐπιταγήν. θέλω δὲ πάντας ἀνθρώπους εἶναι ὡς 
A > ’ > \ σ + 7 , > “ ¢ 
Kal ἐμαυτὸν: ἀλλὰ ἕκαστος ἴδιον ἔχει χάρισμα ἐκ θεοῦ, ὁ 
“ ς v4 
μὲν οὕτως, ὁ δὲ οὕτως. 
» \ “ 3 / \ 2. , Ν 5 “ ΩΝ 
8 λέγω δὲ τοῖς ἀγάμοις καὶ ταῖς χήραις, καλὸν αὐτοῖς ἐὰν 
, c 3 , , \ 3 3 / 
9 μείνωσιν ὡς καγω" εἰ δὲ οὐκ ἐγκρατεύονται, γαμησάτωσαν, 
“ , 5) Γ. τὸ τ | eee a - Y 
το Κρεῖττον γὰρ ἐστιν γαμεῖν ἢ πυροῦσθαι. Τοῖς δὲ γεγαμη- 
, λλ >? 3 \ ἱλλὰ ς , - by) \ > 
κοσιν παραγγέλλω, οὐκ ἐγὼ ἀλλὰ ὁ κύριος, γυναῖκα ἀπὸ ἀν- 
\ A a aA τς ΄ "ὔ 
τι δρὸς μὴ χωρισθῆναι,-- ἐὰν δὲ καὶ χωρισθῇ, μενέτω ἄγαμος 
x a > ὃ A , A BT ἣν ΄σ \ » , 2 
ἢ τῷ avdpt καταλλαγήτω,-- καὶ ἄνδρα γυναῖκα μὴ ἀφιέναι. 
14 ἐξήγειρεν IQ πνεύματος ἁγίου ἐστίν 9 γαμῆσαι 


CC 


386 ΠΡῸΣ KOPINOIOTS A Vu 


Τοῖς δὲ λοιποῖς λέγω oP) οὐχ ὁ κύριος" εἴ τις ἀδελφὸς 12 
γυναῖκα ἔχει ἄπιστον, καὶ αὕτη συνευδοκεῖ οἰκεῖν per av- 
τοῦ, μὴ ἀφιέτω αὐτήν: καὶ γυνὴ ἥτις ἔχει ἄνδρα ἄπιστον, 13 
καὶ οὗτος συνευδοκεῖ οἰκεῖν per’ αὐτῆς, μὴ ΦΈΡΕΙΝ τὸν 
ἄνδρα. ἡγίασται γὰρ ὁ ἀνὴρ ὁ ἄπιστος ἐν τῇ pe καὶ 14 
ἡγίασται ἡ γυνὴ ἡ ἄπιστος ἐν τῷ ἀδελφῷ" ἐπεὶ ἄρα τὰ 
τέκνα ὑμῶν ἀκάθαρτά ἐστιν, νῦν δὲ ἅγιά ἐστιν. εἰ δὲ O15 
ἄπιστος χωρίζεται, χωριζέσθω" οὐ δεδούλωται ὁ ἀδελφὸς 
ἢ ἡ adel ἐν τοῖς τοιούτοις, ἐν δὲ εἰρήνῃ κέκληκεν 
“ὑμᾶς ὁ θεός. τί γὰρ οἶδας, γύναι, εἰ τὸν ἄνδρα σώσεις; 16 
ἢ τί οἶδας, ἄνερ, εἰ τὴν τ κι ρα τοὺς σώσεις; Ei 17 
μὴ ἑκάστῳ ὡς “μεμέρικεν᾽ ὃ κύριος; ἕκαστον ὡς κέκληκεν 
ὁ θεός, οὕτως περιπατείτω: καὶ οὕτως ἐν ταῖς ἐκκλησίαις 
πάσαις διατάσσομαι. περιτετμημένος τις ἐκλήθη; μὴ τ8 
ἐπισπάσθω" ἐν ἀκροβυστίᾳ κέκληταί τις; μὴ περιτεμνέσθω. 
ἡ περιτομὴ οὐδέν ἐστιν, καὶ ἢ ἀκροβυστία οὐδέν ἐστιν, 19 
ἀλλὰ τήρησις ἐντολῶν θεοῦ. ἕκαστος ἐν τῇ κλήσει 7 20 
ἐκλήθη ἐν ταύτῃ τάν δοῦλος ἐκλήθης; μή σοι pe- 21 
λέτω: ἀλλ᾽ εἰ καὶ δύνασαι ἐλεύθερος γενέσθαι, μᾶλλον 
ΧΠῖ σοι: ὁ γὰρ ἐν κυρίῳ κληθεὶς δοῦλος ἀπελεύθερος 22 
κυρίου ἐστίν: ὁμοίως ὁ ἐλεύθερος κληθεὶς δοῦλός ἐστιν 
Χριστοῦ. τιμῆς ἠγοράσθητε: μὴ γίνεσθε δοῦλοι ἀνθρώ- 23 
πων. ἕκαστος ἐν ᾧ ἐκλήθη, ἀδελφοί, ἐν τούτῳ μενέτω 54 
παρὰ θεῷ. 

Περὶ δὲ τών παρθένων ἐπιταγὴν κυρίου ¢ οὐκ ἔχω, γνώμην 25 
δὲ δίδωμι ὡς ἠλεημένος ὑπὸ κυρίου πιστὸς εἶναι. No- 26 
μίζω οὖν τοῦτο καλὸν ὑπάῤχειν | διὰ τὴν ἐνεστῶσαν ἀνάγκην, 
ὅτι καλὸν ἀνθρώπῳ τὸ οὕτως εἶναι. δέδεσαι γυναικί; μὴ 27 
ζήτει λύσιν: λέλυσαι ἀπὸ γυναικός; μὴ ζήτει γυναῖκα: ἐὰν 28 
δὲ καὶ γαμήσῃς, οὐχ ἥμαρτες. καὶ ἐὰν γήμῃ [ἡ] παρθένος, 
οὐχ ἥμαρτεν. θλίψιν δὲ τῇ σαρκὶ ἕξουσιν oi Τοιοῦτοι, 
ἐγὼ δὲ ὑμῶν i Aas Τοῦτο δέ φημι, pike οι ὁ καιρὸς 29 
συνεσταλμένος ' ἐστίν" τὸ λοιπὸν ἵνα καὶ οἱ ἔχοντες γυναῖκας 


Γ - » , ? Ν x , 
15 ἡμάς 17 ἐμέρισεν 20 ἐστὶν TO λοιπόν, 


wait ΠΡΟΣ KOPINOIOYTS A 387 


c δῇς > \ € , « \ , \ 

30 ὡς μὴ ἔχοντες ὦσιν, καὶ οἱ κλαίοντες ὡς μὴ κλαίοντες, καὶ 

ς \ / \ > / 
οἱ χαίροντες ὡς μὴ χαίροντες, Kal οἱ ἀγοράζοντες ὡς μὴ 
, ς \ 
31 κατέχοντες, καὶ OL χρώμενοι τὸν κύσμον ὡς μὴ καταχρώ- 
, Ἁ \ a lad , L 
32 μενοι" παράγει yap TO σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου. θέλω 
ς ΄ > 3 ς af ΄“ Ἁ val 
δὲ ὑμᾶς ἀμερίμνους εἶναι. ὁ ἄγαμος μεριμνᾷ τὰ τοῦ 
, a > A a , ς \ he ΄“᾽ \ 
33 Κυρίου, πῶς ἀρέσῃ τῷ κυρίῳ: ὁ δὲ γαμήσας μεριμνᾷ Ta 
cal an 5 , ~ , A , 
τοῦ κόσμου, πῶς ἀρέσῃ TH γυναικί, καὶ μεμέρισται. καὶ ἡ 
ς 7 ΄ lad \ a , 

34 γυνὴ ἡ ἄγαμος καὶ ἡ παρθένος μεριμνᾷ τὰ τοῦ κυρίου, ἵνα 
5 «ς , \ a , A ΄ , ς 4 ᾽ὔ 
ἢ ἁγία [καὶ] τῷ σώματι καὶ τῷ πνεύματι: ἡ δὲ γαμήσασα 

΄ Α A , 4 3 , ~ 5 / lad A 

35 μεριμνᾷ τὰ TOU κόσμου, πῶς ἀρέσῃ τῷ ἀνδρί. τοῦτο δὲ 

\ \ ς “~ > la , , 3 “ / co“ 
πρὸς TO ὑμῶν αὐτῶν σύμφορον λέγω, οὐχ ἵνα βρόχον ὑμῖν 
» aN ἰλλὰ [ \ \ af \ ’ , ὃ nw , 
ἐπιβάλω, ἀλλα πρὸς τὸ εὔσχημον Kai evmapedpoy τῷ κυρίῳ 
> , > , 3 ΄σ 
Ξ6 ἀπερισπάστως. Εἰ δέ τις ἀσχημονεῖν ἐπὶ τὴν 
, > a , d\ Bi. ἔα \ {τ > , 
παρθένον αὐτοῦ νομίζει ἐὰν ἢ ὑπέρακμος, καὶ οὕτως ὀφείλει 
a , , > ς , 
γίνεσθαι, ὃ θέλει ποιείτω: οὐχ ἁμαρτάνει: γαμείτωσαν. 
a SiO *] “ bi > a ὃ “ \ » Ρ] , 

37 ὃς δὲ ἔστηκεν ἐν TH καρδίᾳ αὐτοῦ ἑδραῖος, μὴ ἔχων ἀνάγκην, 
3 , \ ἃ ~ IN , \ aA ͵΄ 
ἐξουσίαν δὲ ἔχει περὶ τοῦ ἰδίου θελήματος, καὶ τοῦτο κέκρι- 

rt Kn A e “ ~ 
κεν ἐν ΤῊΣ ἰδίᾳ as τηρεῖν πρὸ ρα αὶ παρθένον, καλῶς 

38 asia ὥστε Kal ὁ γαμίζων τὴν ‘éavrov mapbévoy' καλῶς 

39 ποιεῖ, καὶ ὃ μὴ γαμίζων κρεῖσσον ποιήσει. Tv- 

ΣΝ 
νὴ dBeren ep ὅσον χρόνον ζῇ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς: ἐὰν δὲ κοι- 
bey ath rv θέ > Α Φ θέλ θῇ , » 
μηθῇ ὁ ἀνήρ, ἐλευθέρα ἐστὶν ᾧ θέλει γαμηθῆναι, μόνον ἐν 
\ e¢ \ 
4o Κυρίῳ: μακαριωτέρα δέ ἐστιν ἐὰν οὕτως μείνῃ, κατὰ τὴν 
A Δ ear " \ las oD, 
ἐμὴν γνώμην, δοκῶ γὰρ᾽ κἀγὼ πνεῦμα θεοῦ ἔχειν. 


aA , 7 - “ 
I Περὶ δὲ τῶν εἰδωλοθύτων, οἴδαμεν ort πάντες γνῶσιν 
ΕΣ) Ε ¢€ ΄“-“ Qn € 9 “ 
2 ἔχομεν. ἢ γνῶσις φυσιοῖ, ἡ δὲ ἀγάπη οἰκοδομεῖ. εἴ τις 
rn , bya ΄ Qn I 
3 δοκεῖ ἐγνωκέναι τι, οὔπω ἔγνω καθὼς Set γνῶναι: εἰ δέ 
an A / - - ς 5 » lol ΄σ 
4 τις ἀγαπᾷ τὸν θεόν, οὗτος ἔγνωσται ὑπ αὐτοῦ. Περὶ τῆς 
, oy “ b) , 3} “ 2Q\ ᾿ὕ > 
βρώσεως οὖν τῶν εἰδωλοθύτων οἴδαμεν ὅτι οὐδὲν εἴδωλον ἐν 
, ΕΝ )ὃ \ ra) A » A ες \ , Fay 
5 κόσμῳ, Kal ὅτι οὐδεὶς θεὸς εἰ μὴ εἷς. Kal yap εἴπερ εἰσὶν 
, \ yd » > A ” 8 κ eo 7K 
λεγόμενοι θεοὶ εἴτε ἐν οὐρανῷ εἴτε ἐπὶ γῆς, ὥσπερ εἰσὶν 
X νὴ \ , , >} 3 ε ~~ - \ 
6 θεοὶ πολλοὶ καὶ κύριοι πολλοί, [ἀλλ᾽] ἡμῖν εἷς θεὸς ὃ 
τ-“- -.. . 
38 παρθένον ἑαυτοῦ | ποιήσει 40 δὲ 


CC 2 


388 ΠΡῸΣ KOPINOIOT=S A VIII IX 


πατήρ, ἐξ οὗ τὰ Hess καὶ ἡμεῖς εἰς αὐτόν, καὶ εἷς κύριος 
fea) 

ἸἸησοὺς Χριστός, δι Γοὗ" τὰ πάντα καὶ ἡμεῖς δι’ αὐτοῦ. 

᾽Αλλ᾽ οὐκ ἐν πᾶσιν ἡ γνῶσις" τινὲς δὲ τῇ συνηθείᾳ ἕως 


ἄρτι τοῦ εἰδώλου ὡς εἰδωλόθυτον ἐσθίουσιν, καὶ ἡ συνεί- 


θη σις αὐτῶν ἀσθενὴς οὖσα μολύνεται. βρῶμα δὲ ἡμᾶς 


οὐ παραστήσει τῷ θεῷ: οὔτε ἐὰν μὴ φάγωμεν, ὑστερού- 
μεθα, οὔτε ἐὰν φάγωμεν, περισσεύομεν. βλέπετε δὲ μή 
πως ἡ ἐξουσία ὑμῶν αὕτη πρόσκομμα γένηται τοῖς ἀσθε- 
νέσιν. ἐὰν γάρ τις ἴδῃ [σὲ] τὸν ἔχοντα γνῶσιν ἐν εἰδωλίῳ 
κατακείμενον, οὐχὶ ἡ συνείδησις αὐτοῦ ἀσθενοῦς ὄντος ᾿οἰκο- 


δομηθήσεται"" εἰς τὸ τὰ εἰδωλόθυτα ἐσθίειν; ἀπόλλυται γὰρ. 


ὁ ἀσθενῶν ἐν τῇ σῇ γνώσει, ὁ ἀδελφὸς δ᾽ ὃν Χριστὸς 
ἀπέθανεν. οὕτως δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ 
τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθενοῦσαν εἰς Χριστὸν 
ἁμαρτάνετε. διόπερ εἰ βρῶμα σκανδαλίζει τὸν ἀδελφόν 
μου, οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα, ἵνα μὴ τὸν ἀδελφόν 
μου σκανδαλίσω. 

Οὐκ εἰμὶ ἐλεύθερος; οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος; οὐχὶ Ἴησοῦν 
τὸν κύριον ἡμῶν ἑόρακα; οὐ τὸ ἔργον μου ὑμεῖς ἐστὲ ἐν 
κυρίφ; εἰ ἄλλοις οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος, ἀλλά ta ὑμῖν εἰμί, 
n γὰρ σφραγίς μου τῆς ἀποστολῆς ὑμεῖς, ἐστὲ ἐν κυ- 
ρίῳ. WH ἐμὴ ἀπολογία τοῖς ἐμὲ ἀνακρίνουσίν 
ἐστιν αὕτη. μὴ οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν φαγεῖν καὶ πεῖν; 
μὴ οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν ἀδελφὴν γυναῖκα περιάγειν, ὡς καὶ 
οἱ λοιποὶ ἀπόστολοι καὶ οἱ ἀδελφοὶ τοῦ κυρίου καὶ Kapa 
ἢ μόνος ἐγὼ καὶ Βαρνάβας οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν μὴ ἐργά- 
ἕεσθαι; τίς σεραξεύᾳτοι ἰδίοις ὀψωνίοις ποτέ; τίς φυτεύει 
ἀμπελῶνα καὶ τὸν καρπὸν αὐτοῦ οὐκ ἐσθίει; LA] τίς ποι- 
μαίνει πο μην καὶ ἐκ τοῦ γάλακτος τῆς ποίμνη οὐκ ἐσθίει; 


Io 


12 


159 


Μὴ κατὰ ἄνθρωπον ταῦτα λαλώ, ἢ καὶ ὁ νόμος ταῦτα οὐ 8 


έχει Εν γὰρ τῷ Μωυσέως vos γέγραπται Oy ᾿φι- 9 


λλώοσεια᾽ BOYN ἀλοῶντα. μὴ τῶν βοῶν μέλει τῷ θεῷ, 
x Saath A , , 2 
ἢ δ ἡμᾶς πάντως λέγει; Ov ἡμᾶς γὰρ ἐγράφη, ὅτι ὀφείλει 


6 ὃν 9 κημώσεις 


Ia 


ΙΧ MPOS ΚΟΡΙΝΘΙΟΥ͂Σ ἃ 380 


} a 


» > ’ , ¢ > a > σάν ff £& ios a ΓΝ ae ὦ , 
ἐπ᾿ ἐλπίδι ὁ ἀροτριῶν ἀροτριᾷν, καὶ 0 ἀλοῶν ἐπ᾽ ἐλπίδι 
5 , Ἢ Ls lal ΄ \ ‘ ’ 
τι TOU μετέχειν. Ei ἡμεῖς ὑμῖν τὰ πνευματικὰ ἐσπείραμεν, 
, ς “ ΟἹ ἐἰᾶς \ \ 7 Let 
12 μέγα εἰ ἡμεῖς ὑμῶν Ta σαρκικὰ θερίσομεν; εἰ ἄλλοι τῆς 
αὐ δα > , , > )ς ἜΣ A > ᾽ > 5) 
ὑμῶν ἐξουσίας μετέχουσιν, οὐ μᾶλλον ἡμεῖς ; ἀλλ᾽ οὐκ ἐχρη- 
, ΄ > ͵7 > ΐ , , ef , 
σάμεθα τῇ ἐξουσίᾳ ταύτη, ἀλλὰ πάντα στέγομεν ἵνα μὴ 
> \ las a , , ω a > δὴ 
ag Teva’ ἐνκοπὴν δῶμεν τῷ EvayyeNi@ τοῦ χριστοῦ. οὐκ οἴδατε 
ς \ 4 5 , Ν γ “ “ » , ς 
OTL οἱ τὰ ἱερὰ ἐργαζόμενοι τὰ ἐκ τοῦ ἱεροῦ ἐσθίουσιν, οἱ 
a , / i ’ Id 
TO θυσιαστηρίῳ παρεδρεύοντες τῷ θυσιαστηρίῳ συνμερί- 
¢ ς (¢ , ᾿ a \ ’ , 
14 ζονται ; οὕτως καὶ ὁ κύριος διέταξεν τοῖς τὸ εὐαγγέλιον 
, ela > n 3 , “ > \ \ > ,ὕ 
15 Καταγγέλλουσιν ἐκ τοῦ εὐαγγελίου ζῆν. ἐγὼ δὲ οὐ κέχρη- 
» ΡΨ, ΕῚ » Ν “ tad “ , 
fat οὐδενὶ τούτων, Οὐκ ἔγραψα δὲ ταῦτα ἵνα οὕτως γένηται 
> b , \ / cal > - ἍἋ \ ΙΑ 
ἐν ἐμοί, καλὸν yap μοί μᾶλλον αποθανεῖν ἢ -- τὸ καυχη- 
’ > A , dA \ 3 , 5 », 
16 μά μου οὐδεὶς κενώσει. ἐὰν γὰρ εὐαγγελίζωμαι, οὐκ ἔστιν 
, >? , ’ ξ ah , ’ 
μοι καύχημα, ἀνάγκη yap μοι ἐπίκειται’ οὐαὶ γὰρ pot 
Ν \ cr 7 A \ A , 
17 ἐστιν ἐὰν μὴ ᾿εὐαγγελίσωμαι. εἰ γὰρ ἑκὼν τοῦτο πρασσω, 
\ », , Hy! = , > 
18 μισθὸν ἔχω: εἰ δὲ ἄκων, οἰκονομίαν πεπίστευμαι. τίς οὖν 
ΤΟΣ Δ ¢ , > , ENG a 
μού ἐστιν ὁ μισθός ; ἵνα εὐαγγελιζόμενος ἀδάπανον θήσω 
aN 3 \ \ : , ἘΣ ὑπο , > 
TO εὐαγγέλιον, εἰς TO μὴ καταχρήσασθαι τῇ ἐξουσίᾳ μου ἐν 
A > re ἜἘλ 0 Ἁ “Δ > , = 
το τῷ εὐαγγελίῳ. ὑλεύθερος γὰρ ὧν ἐκ πάντων 
“᾿ > \ 5 , Θ᾿ \ ΑΣΑ εὖ Ἂ , \ 
20 πᾶσιν ἐμαυτὸν ἐδούλωσα, ἵνα τοὺς πλείονας KEepOnTw* Kai 
> / r > ’ « 5 ΄σ “ > [4 
ἐγενόμην τοῖς Ἰουδαίοις ὡς ᾿Ιουδαῖος, ἵνα ᾿Ιουδαίους κερ- 
μ “ ἜΕΣΟΝ , € ὌΝ , \ Ἃ τὴν ΟΝ 
δήσω: τοῖς ὑπὸ νόμον ὡς ὑπὸ νόμον, μὴ ὧν αὐτὸς ὑπὸ 
’ e Uy lad 3 ’ 6 
21 νόμον, ἵνα τοὺς ὑπὸ νόμον κερδήσω" τοῖς ἀνόμοις ὡς 
5A : wi Ἃ ᾿ a > > »” a ef 
ἄνομος, μὴ ὧν ἄνομος θεοῦ ἀλλ᾽ ἔννομος Χριστοῦ, wa 
“" “ 3 ’ 3 Γὰ 
22 Κερδανῶ τοὺς ἀνόμους: ἐγενόμην τοῖς ἀσθενέσιν ἀσθενής, 
ef A ΄σ a“ lad , , e 
iva τοὺς ἀσθενεῖς κερδήσω' τοῖς πᾶσιν γέγονα πάντα, wa 
, A , x “ Ν \ ’ ΄ 
23 πάντως Twas σώσω. πάντα δὲ ποιῶ διὰ τὸ εὐαγγέλιον, 
fod \ 3 ΄ ’ + 
24 WA συνκοινωνὸς αὐτοῦ γένωμαι. Οὐκ οἴδατε 
“ ς > , ΄, , Ν , τ Ν 
ὅτι οἱ ἐν σταδίῳ τρέχοντες πάντες μὲν τρέχουσιν, εἷς δὲ 
, \ a or , e , 
λαμβάνει τὸ βραβεῖον; οὕτως τρέχετε ἵνα καταλάβητε. 
aA Ε > , 3 ’ > = Ν 
πᾶς δὲ ὁ ἀγωνιζόμενος πάντα ἐγκρατεύεται, ἐκεῖνοι μεν 


Ν 
on 


> , “ A 
οὖν wa φθαρτὸν στέφανον λάβωσιν, ἡμεῖς δὲ ἀφθαρτον. 
, 7 , ς 
26 ἐγὼ τοίνυν οὕτως τρέχω ὡς οὐκ ἀδήλως, οὕτως πυκτεύω ὡς 


16 εὐαγγελίζωμαι 


vy » 
σέ ΘΕ 
7 4 
ge ὃ ὁ... 


390 ΠΡῸΣ KOPINOIOT2S A IX X 


4 3 3 A ς ’ “ 
οὐκ ἀέρα δέρων: ἀλλὰ ὑπωπιάζω μου τὸ σῶμα καὶ δουλα- 
A 4 > 4 oN > / , 
γωγῶ, μή πως ἄλλοις κηρύξας αὐτὸς ἀδόκιμος γένωμαι. 
2 , \ Εἰ τὸν 3 “ 3 , “ ’ 
Οὐ θέλω γὰρ υμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, ὅτι οἱ πατέρες 
(ΤΣ ΤΟΣ ’ ἜΣΑΝ A 4 ΄ > Ν ’ \ = 
ἡμῶν πάντες ὑπὸ THY νεφέλην ἧσαν και πᾶντες διὰ τῆς 
, an A { / x a Ἐ 
θαλάσσης διῆλθον, καὶ πάντες εἰς τὸν Μωυσην ἐβαπτί- 
ὶ πὶ y “ , \ 3 - , A , Q 
σαντο ἐν τῇ νεφέλῃ καὶ ev τῇ θαλάσσῃ, καὶ πᾶντες [τὸ 
Α \ “ », A 9) eas 
αὐτὸ] πνευματικὸν βρῶμα ἔφαγον καὶ πάντες τὸ αὐτὸ 
\ 9, , 9 \ “ > 
πνευματικὸν ἔπιον πόμα, ἔπινον yap ἐκ πνευματικῆς ακο- 
, ς > « 3 » > 
λουθούσης πέτρας, ἡ πέτρα δὲ ἦν ὁ χριστός" ἀλλ᾽ οὐκ ἐν 
a , 3 “ 3 t € ͵ ᾿ id 
τοῖς πλείοσιν αὐτῶν ηὐδόκησεν ὁ θεὸς, KATECTPWOHCAN 
Q 9 BaD m= , Canes 
yap ἐν TH EPHMQ. Ταῦτα δὲ τύποι ἡμῶν 
Ν A F € r 3 Ay rn 
ἐγενήθησαν, εἰς TO μὴ εἶναι ἡμᾶς ETTIBYMHTAC κακῶν, 
9 lan 3 / Ἁ s 
καθὼς κἀκεῖνοι ETTEBYMHCAN. μηδὲ εἰδωλολάτραι γίνεσθε, 
, 3::. δ “ 5 / ¢ \ 
καθώς τινες αὐτῶν: ὥσπερ γέγραπται ᾿Εκάθιοεν ὁ Adoc 
a \ A ἃ 9 / 7 Ν 
φὰγεῖν καὶ πεῖν, Kal ANECTHCAN πὸΐζειν. μηδὲ πορ- 
’ , fy lees δ oT κ 
νεύωμεν, καθώς τινες αὐτῶν ἐπόρνευσαν, καὶ ἔπεσαν μιᾷ 
€ ’ , las , Ν , 
ἡμέρᾳ εἴκοσι τρεῖς χιλιάδες. μηδὲ ἐκπειράζωμεν TOV κυριον, 
e years [fo ͵ πὶ \ Craw An of 9 
καθώς τινες αὐτῶν ‘enelpacay, καὶ ὑπὸ τῶν ὄφεων ἀπωλ- 
’ , ‘ > “ 2 , 
λυντο. μηδὲ γογγύζετε, καθάπερ τινες αὐτῶν ἐγογγυσαν, 
καὶ -ἀπώχλοντο-. ὑπὸ. τοῦ. ὀλοθρευτοῦ. «ταῦτα δὲ TumMKeS 
, 3 , 3 4 \ \ , < ~ a: 
συνέβαινεν ἐκείνοις, ἐγράφη δὲ πρὸς νουθεσίαν ἡμῶν, εἰς 
a \ ΄ A , “ ¢ 
obs Ta τέλη τῶν αἰώνων κατήντηκεν. Ὥστε ὁ 
nw 4 , ΄ > a 
δοκῶν ἑστάναι βλεπέτω μὴ πέσῃ. πειρασμὸς ὑμᾶς οὐκ εἰ- 
3 \ > ΄ ‘ NEG f a 9 a»? 
ληφεν εἰ μὴ ἀνθρώπινος" πιστὸς δὲ ὁ θεός, ὃς οὐκ εασει 
τ τ ΄σ “ Al ¢ 4 a , 5 A , \ “ 
ὑμᾶς πειρασθῆναι vmep ὁ δύνασθε, ἀλλὰ ποιήσει συν τῷ 
~ \ A + ~ , « ΄σ 
πειρασμῷ καὶ τὴν ἔκβασιν Tov δύνασθαι ὑπενεγκεῖν. 
, 2 , Lear 3 \ ~ ὃ , 
Διόπερ, ἀγαπητοί μου, φεύγετε ἀπὸ τῆς εἰδωλολατρίας. 
« , , / «ς lal e \ , 
ὡς φρονίμοις λέγω: κρίνατε ὑμεῖς ὃ φημι. To ποτήριον 
a ἃ ΄ , “ of 
τῆς εὐλογίας ὃ εὐλογοῦμεν, οὐχὶ κοινωνία ἐστὶν τοῦ αἵματος 
΄ a , a ΄ > / “ 
τοῦ χριστοῦ; τὸν ἄρτον ὃν κλῶμεν, οὐχὶ κοινωνία τοῦ 
~ ΄σ “ © ff a ~ 
σώματος τοῦ χριστοῦ ἐστίν; ὅτι εἷς ἄρτος, ἕν σῶμα οἱ 
ἣν ΄“- ΕΝ By A 
πολλοί ἐσμεν, of yap πάντες ἐκ TOU ἑνὸς ἄρτου μετέχομεν. 
, \ | τῇ} \ 
βλέπετε τὸν Ἰσραὴλ κατὰ σάρκα: ovy' οἱ ἐσθίοντες τὰς 


° ¢ > LS , ~ « Lol 
2 ἐβαπτίσθησαν 8 ev 9 ἐζξεπείρασαν 13 πειράασθηναι υμὰς 18 


27 


12 


13 


14 
15 
16 


17 


18 


οὐχὶ 


29 


20 


21 


X XI ΠΡῸΣ KOPINOIOTS A 391 


ed 


θυσίας κοινωνοὶ τοῦ θυσιαστηρίου εἰσίν; τί οὖν φημί; ὅτι 
3 ’ ’ ,ὔ 3 Ἃ of »” ’ 4 » > ? “ ἃ 
εἰδωλόθυτόν τί ἐστιν, ἢ ὅτι εἴδωλόν τί ἐστιν; ἀλλ᾽ ὅτι ἃ 
θύουσιν [τὰ ἔθνη], AaIMON{oIC Kal OY θεῷ OYOYCIN, οὐ 
θέλω δὲ ὑμᾶς κοινωνοὺς τῶν δαιμονίων γίνεσθαι. οὐ δύνα- 
σθε ποτήριον Κυρίου πίνειν καὶ ποτήριον δαιμονίων: οὐ δύνα- 
σθε τρὰπτέζης Κγρίογ μετέχειν καὶ τραπέζης δαιμονίων. 
“ἃ A a 
ἢ TIAPAZHAOYMEN TON KYPION; μὴ ἰσχυρότεροι αὐτοῦ 


ΕΣ 2 , 
ἐσμέν; Πάντα ἔξεστιν: ἀλλ᾽ οὐ πάντα συμ- 
, ’ , > 3 3 , ἊΣ Con! Ν 
φέρει. πάντα ἔξεστιν: ἀλλ᾽ οὐ πάντα οἰκοδομεῖ. μηδεὶς 
\ e la) , 3 \ \ a Ἔχ ΩΣ 
τὸ ἑαυτοῦ ζητείτω ἀλλὰ τὸ τοῦ ἑτέρου. Πᾶν 


Ny 58 , ’ 3 , Ν 3 , \ 
TO ἐν μακέλλῳ πωλούμενον ἐσθίετε μηδὲν ἀνακρίνοντες διὰ 
\ , A v4 Q ε a \ \ ’, 
τὴν συνείδησιν, TOY κγρίογ γὰρ ἡ γῆ kal τὸ πλήρωλλὰ 
3 “A + an a A , , 
ἀυτῆς. εἰ τις καλεῖ ὑμᾶς τῶν ἀπίστων καὶ θέλετε πορεύ- 
εσθαι, πᾶν τὸ παρατιθέμενον ὑμῖν ἐσθίετε μηδὲν ἀνακρί- 
A ’ “ VA ΄“ 
νοντες διὰ τὴν συνείδησιν: ἐὰν δέ τις ὑμῖν εἴπη Τοῦτο 
’ r , 
ἱερόθυτόν ἐστιν, μὴ ἐσθίετε δι’ ἐκεῖνον τὸν μηνύσαντα καὶ 
\ , , Q , 3. SAN \ ς Cos 3 A 
THY συνείδησιν: συνείδησιν δὲ λέγω οὐχὶ THY ἑαυτοῦ ἀλλὰ 
\ a “ « A 
THY τοῦ ἑτέρου: ἵνα τί yap ἡ ἐλευθερία μου κρίνεται ὑπὸ 


a» “΄“΄ 

ἄλλης συνειδήσεως ; εἰ ἐγὼ χάριτι μετέχω, τί βλασφημοῦ- 
ε Ξ = Ξ 3 

μαι ὑπὲρ οὐ ἐγὼ εὐχαριστῶ ; Εἴτε οὖν ἐσθίετε 


a» , ἦ an , 9 , A a 
εἰτε πίνετε εἰτε TL ποιεῖτε, πάντα eis δόξαν θεοῦ ποιεῖτε. 
3 ΄ 4.3 , ὔ ἂν, δ 3 r 
ampookorot καὶ ᾿Ἰουδαίοις γίνεσθε καὶ “EAAnow καὶ τῇ 
3 ’ A “- ’ a 3 4 A 
ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ, καθὼς κἀγὼ πάντα πᾶσιν ἀρέσκω, μὴ 
“ \ 3 an ’ 3 A Α a nan e 
ζητῶν TO ἐμαυτοῦ σύμφορον ἀλλὰ τὸ τῶν πολλῶν, ἵνα 
if \ 9 \ aA 
σωθῶσιν. μιμηταί μου γίνεσθε, καθὼς κἀγὼ Χριστοῦ. 
3 Aa Q Coa of , ? Q Q 
Ἐπαινῶ δὲ ὑμᾶς ὅτι πάντα μου μέμνησθε καὶ καθὼς 
, (swe A ,ὔὕ ’ , Q e A 
παρέδωκα ὑμῖν τὰς παραδόσεις κατέχετε. Θέλω δὲ ὑμᾶς 
ἰδέ a A 9 A € \ mG CATA 5 

εἰδέναι OTL παντὸς ἀνδρὸς n κεφαλὴ ὁ χριστὸς ἐστιν, 
4 ~ a“ e ’ 
κεφαλὴ δὲ γυναικὸς ὁ ἀνήρ, κεφαλὴ δὲ τοῦ χριστοῦ ὁ θεός. 
ca 5 A a “Δ A “ 
πᾶς avnp προσευχόμενος ἢ προφητεύων κατὰ κεφαλῆς 


πα UY \ \ > a “ A 4 
5 ἔχων καταισχύνει THY κεφαλὴν αὐτοῦ: πᾶσα δὲ γυνὴ προσ- 


, x ’ 3 , “ va 
ευὐυχομένη ἢ προφητεύουσα ἀκατακαλύπτῳ τῇ κεφαλῇ Ka- 

, A A προ αν ἢ ἁ U » A 4 S58 
ταισχύνει τὴν κεφαλὴν αὐτῆς, ἕν yap ἐστιν καὶ τὸ αὐτὸ 


Γ΄ ΄ « - 
3 Χριστος 5 εαὐυτὴς 


392 ΠΡῸΣ KOPINOIOTS A XI 


a 3. 4 3 , 
τῇ ἐξυρημένη. εἰ yap ov κατακαλύπτεται γυνή, καὶ κειρά- 6 


aba: εἰ δὲ αἰσχρὸν γυναικὶ τὸ κείρασθαι ἢ ξυρᾶσθαι, κατα- 
καλυπτέσθω. ἀνὴρ μὲν γὰρ οὐκ ὀφείλει κατακαλύπτεσθαι 
τὴν κεφαλήν, εἰκὼν καὶ δόξα Θεοῦ ὑπάρχων: ἡ γυνὴ δὲ 
δόξα ἀνδρός ἐστιν. οὐ γάρ ἐστιν ἀνὴρ ἐκ γυναικός, ἀλλὰ 
γυνὴ ἐξ ἀνδρὸς" καὶ γὰρ οὐκ ἐκτίσθη ἀνὴρ διὰ τὴν γυναῖκα; 
ἀλλὰ γυνὴ διὰ τὸν ἄνδρα. διὰ τοῦτο ὀφείλει ἡ γυνὴ 
οὐρα τὸ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς διὰ τοὺς ay yeas πλὴν 
οὔτε γυνὴ χωρὶς ἀνδρὸς οὔτε ἀνὴρ χωρὶς γυναικὸς ἐν 
κυρίῳ’ ὥσπερ γὰρ a γυνὴ ἐκ τοῦ ἀνδρός, οὕτως καὶ ὁ 
ἀνὴρ διὰ τῆς γυναικός: τὰ δὲ πάντα ἐκ τοῦ θεοῦ. ἐν ὑμῖν 
αὐτοῖς κρίνατε πρέπον ἐστὶν γυναῖκα ἀκατακάλυπτον τῷ 
θεῷ προσεύχεσθαι; οὐδὲ ἡ φυσι αὐτὴ διδάσκει ὑμᾶς ὅτι 
ἀνὴρ μὲν ἐὰν κομᾷ, ye αὐτῷ ἐστίν, γυνὴ δὲ ἐὰν κομᾷ, 
δόξα αὐτῇ ἐστίν; ὅτι ἡ κόμη ἀντὶ περιβολαίου δέδοται 
αὐτῇ. Ei δέ τις δοκεῖ φιλόνεικος εἶναι, ἡμεῖς τοιαύτην 
συνήθειαν οὐκ ἔχομεν, οὐδὲ αἱ ἐκκλησίαι τοῦ θεοῦ. 

Τοῦτο δὲ “mapayyedov οὐκ ἐπαινῶ ὅτι οὐκ εἰς TO 
κρεῖσσον ἀλλὰ εἰς τὸ ἧσσον συνέρχεσθε. ως μὲν γὰρ 
renee? ὑμῶν ἐν ἐκκλησίᾳ ἀκούω yncie ev ὑμῖν 
ὑπάρχειν, καὶ μέρος τι πιστεύω. δεῖ γὰρ καὶ αἱρέσεις ἐν 
ὑμῖν εἶναι, ἵνα [καὶ] οἱ Soni φανεροὶ Mag oe ev ὑμῖν. 
Συνερχομένων οὖν ὑμῶν ἐπὶ τὸ αὐτὸ οὐκ ἔστιν κυριακὸν 
δεῖπνον φαγεῖν, ἕκαστος γὰρ τὸ ἴδιον δεῖπνον προλαμβάνει 
ἐν τῷ Nie Kal ὃς μὲν πεινᾷ, ὃς δὲ μεθύει. μὴ γὰρ 
οἰκίας οὐκ ἔχετε εἰς τὸ ἐσθίειν καὶ πίνειν; ἢ τῆς ἐκκλησίας 
τοῦ θεοῦ καταφρονεῖτε, καὶ καταισχύνετε τοὺς μὴ ἔχοντας ; 
τί εἴπω ὑμῖν ; ἐπαινέσω ὑμᾶς ; ἐν τούτῳ οὐκ ἐπαινῶ. ἐῶ 
γὰρ παρέλαβον ἀπὸ τοῦ KUptoU; ὃ Kal ᾿παρέδωκα ὑμῖν, ὅτι 
ὁ κύριος iyi ἐν τῇ νυκτὶ ἣ “παρεδίδετο οὐδ τος ΟΡΤΟΥ 
καὶ εὐχαριστήσας ἔκλασεν καὶ εἶπεν Τοῦτό μού ἐστιν τὸ 
σῶμα τὸ ὑπὲρ ὑμῶν" τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. 
ὡσαύτως καὶ τὸ ποτήριον μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων Τοῦτο 


17 παραγγέλλω οὐκ ἐπαινών 


7 


8 
9 


Io 


Ir 


12 


19 


20 


24 


Feit ΠΡΟΣ KOPINOIOYS A 293 


J 


TO ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐστὶν ἐν τῷ ἐμῷ aIMaTI” 
τοῦτο mroveire; ὁσάκις ἐὰν πίνητε, εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. 
26 ὁσάκις γὰρ ἐὰν ἐσθίητε τὸν ἄρτον τοῦτον καὶ τὸ ποτήριον 
΄ \ ¢ “ ’ , / y+ ce 
πίνητε, τὸν θάνατον τοῦ κυρίου καταγγέλλετε, ἄχρι οὗ ἔλθῃ. 
“ a Ἃ > \ aA aN “ ,ὕ 
27 ὥστε ὃς ἂν ἐσθίῃ τὸν ἄρτον ἢ πίνῃ TO ποτήριον τοῦ κυρίου 
> / » » a“ , la ed ~ 
ἀναξίως, ἔνοχος ἔσται τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ 
, ὃ , dé > 6 ς 7 \ “ 2 “ 
28 κυρίου. δοκιμαζέτω δὲ ἄνθρωπος ἑαυτόν, καὶ οὕτως ἐκ τοῦ 
” > , . 9 A , > ς 
29 ἄρτου ἐσθιέτω καὶ ἐκ τοῦ ποτηρίου πινέτω: ὁ γὰρ ἐσθίων 
,ὔ ς “ Ν Ἁ Ν 
καὶ πίνων κρίμα ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει μὴ διακρίνων τὸ 
~ \ ΄“-“ 5 Ὁ -“" 9 ΄“ 
30 σῶμα. διὰ τοῦτο ἐν ὑμῖν πολλοὶ ἀσθενεῖς καὶ ἄρρωστοι 
΄ ca , \ 3 \ 
31 καὶ κοιμῶνται ἱκανοί. εἰ δὲ ἑαυτοὺς διόκρίνομεν, οὐκ ἂν 
’ , : ς Guan a , 
32 ἐκρινόμεθα: κρινόμενος δὲ ὑπὸ τοῦ κυρίου παιδευόμεθα, 
er v \ i ’ : A go. 28 , 
33 ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθῶμεν. ὥστε, ἀδελφοί μου, 
/ > \ “ 3 , 3 ’ dA 
34 συνερχόμενοι eis TO φαγεῖν ἀλλήλους ἐκδέχεσθε. εἰ τις 
ates ” » , er ews , , \ 
πεινᾷ, ἐν οἴκῳ ἐσθιέτω, ἵνα μὴ εἰς κρίμα συνέρχησθε. Ta 
‘ ς Ἃ 3, : 
δὲ λοιπὰ ὡς av ἔλθω διατάξομαι. 


. Περὶ δὲ τῶν πνευματικῶν, ἀδελφοί, οὐ θέλω ὑμᾶς 


μ 


. ἀγνοεῖν. Οἴδατε ᾿ὅτι Gre’ ἔθνη ἦτε πρὺς τὰ εἴδωλα τὰ 
᾽, ¢ x + > , \ , ΟΝ “ 

ἄφωνα ὡς ἂν ἤγεσθε ἀπαγόμενοι. διὸ γνωρίζω ὑμῖν ore 
οὐδεὶς ἐν πνεύματι θεοῦ λαλῶν λέγει ΑΝΑΘΕΜΑ IH- 
SOYS, καὶ οὐδεὶς δύναται εἰπεν ΚΥΡΙΟΣ IHZOYS εἰ 
4 μὴ ἐν πνεύματι ἁγίῳ. Διαιρέσεις δὲ χαρισμά- 


ῳ 


5 των εἰσίν, τὸ δὲ αὐτὸ πνεῦμα: καὶ διαιρέσεις διακονιῶν εἰσίν, 
6 καὶ 6 αὐτὸς κύριος: καὶ διαιρέσεις ἐνεργημάτων εἰσίν, 
» καὶ 6' αὐτὸς θεός, ὁ ἐνεργῶν τὰ πάντα ἐν πᾶσιν. ἑκάστῳ 

δὲ δίδοται ἡ Φανέρωσις Τοῦ πνεύματος πρὸς τὸ συμφέρον. 
8 ᾧ μὲν γὰρ' διὰ τοῦ πνεύματος δίδοται" λόγος σοῦ τας, ἄλλῳ 
9 Se λόγος γνώσεως κατὰ τὸ αὐτὸ πνεῦμα, ἑτέρῳ πίστις ἐν 

τῷ αὐτῷ πνεύματι, ἄλλῳ δὲ χαρίσματα ἰαμάτων ἐν τῷ ἑνὶ 
10 πνεύματι, ἄλλῳ δὲ ἐνεργήματα δυνάμεων, ἄλλῳ [δὲ] προ- 

φητεία, ἄλλῳ [δὲ] —— άτ πνευμάτων, ἑτέρῳ Cees yoo 
ir TOV, ἄλλῳ δὲ ἑρμηνία γλωσσῶν: πάντα δὲ ταῦτα ἐνεργεῖ τὸ 


ih 6 ὁ δὲ 


TeX 


394 ΠΡῸΣ KOPINOIOTS A ΧΙ 


ἕν καὶ τὸ αὐτὸ πνεῦμα, διαιροῦν ἰδίᾳ ἑκάστῳ καθὼς βού- 
λεται. Καθάπερ γὰρ τὸ σῶμα ἕν ἐστιν καὶ μέλη 
πολλὰ ε ἔχει, πάντα δὲ τὰ μέλη τοῦ σώματος πολλὰ ὄντα ἕν 
ἐστιν σῶμα, οὕτως καὶ ὁ χριστός- καὶ yap ev ἑνὶ πνεύματι 
ἡμεῖς πάντες εἰς ἕν aaa ἐβαπτισιθημεν; εἴτε ᾿Ιουδαῖοι εἴτε 
Ἕλληνες, εἴτε δοῦλοι εἴτε ἐλεύθεροι, καὶ πάντες ἕν πνεῦμα 
ἐποτίσθημεν. καὶ γὰρ τὸ σῶμα οὐκ ἔστιν ἕν μέλος ἀλλὰ 
πολλά. ἐὰν εἴπῃ ὁ πούς Ὅτι οὐκ εἰμὶ χείρ, οὐκ εἰμὶ ἐκ 
τοῦ σώματος, οὐ παρὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ σώματος: 
καὶ ἐὰν εἴπῃ τὸ ots Ὅτι οὐκ εἰμὶ ὀφθαλμός, οὐκ εἰμὶ ἐκ 
τοῦ σώματος, οὐ παρὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ σώματος: 
εἰ ὅλον τὸ σῶμα ὀφθαλμός, ποῦ ἡ ἀκοή; εἰ ὅλον ἀκοή, 
ποῦ ἡ ὄσφρησις; “ὦ νῦν δὲ 6 θεὸς ἔθετο τὰ μέλη, € ἕν ἕκαστον 
αὐτῶν, ἐν τῷ σώματι καθὼς ἠθέλησεν. εἰ δὲ ἢ ἦν. [τὰ] πάντα 
ἕν μέλος, ποῦ τὸ σώμα; νῦν δὲ πολλὰ * μέλη, ἐν δὲ σῶμα. 
οὐ δύναται ἰδὲ! ὁ ὀφθαλμὸς εἰπεῖν τῇ χειρί Χρείαν σου 
οὐκ ἔχω, ἢ πάλιν ἡ κεφαλὴ τοῖς ποσίν Χρείαν ὑμῶν 
οὐκ ἔχω: ἀλλὰ πολλῷ pakivov τὰ δοκοῦντα μέλη τοῦ 
σώματος ἀσθενέστερα ὑπάρχειν ἀναγκαῖά εὐ καὶ ἃ 
δοκοῦμεν ἀ ἀτιμότερα εἶναι τοῦ σώματος, τούτοις τιμὴν περισ- 


ΤΩ 


τά 
15 


σοτέραν περ πέθεμεν, καὶ τὰ ἀσχήμονα ἡμῶν εὐσχημοσύνην . 


περισσοτέραν ἔχει, τὰ δὲ εὐσχήμονα ἡμῶν οὐ χρείαν ἔχει. 
ἀλλὰ ὁ θεὸς συνεκέρασεν τὸ σώμα, τῷ ὑστερουμένῳ περισ- 
αὐσέραν δοὺς τιμήν, ἵνα μὴ ἢ σχίσμα ἐν τῷ σώματι, ἀλλὰ 
τὸ αὐτὸ ὑπὲρ ἀλλήλων Herings Ta μέλη. καὶ εἴτε 
πάσχει ἕν μέλος, συνπάσχει πάντα τὰ μέλη: εἴτε δοξάζεται 
μέλος, συνχαίρει πάντα τὰ μέλη. ὑμεῖς δέ ἐστε σῶμα 
Χριστοῦ καὶ μέλη ἐκ μέρους. Kai ovs μὲν ἔθετο ὁ θεὸς ἐν 
τῇ ἐκκλησίᾳ PROTON ἀποστόλους, δεύτερον προφήτας, τρίτον 
διδασκάλους, ἔπειτα δυνάμεις, ἔπειτα χαρίσματα ἰαμάτων, 
ἀντιλήμψεις, κυβερνήσεις, γένη γλωσσῶν. μὴ πάντες 
ἀπόστολοι; μὴ πάντες προφῆται; μὴ πάντες διδάσκαλοι; 
μὴ πάντες δυνάμεις; μὴ πάντες χαρίσματα ἔχουσιν ἰαμά- 


18 νυνὶ 20 μὲν 


25 
26 


27 


28 


59 


30 


Xi XIII XIV ΠΡΟΣ KOPINOIOTS A 295 


\ , , an 4 , 
των; μὴ πάντες γλώσσαις λαλοῦσιν; μὴ πάντες διερμη- 
ca \ 
“1 vevouvow; (ζηλοῦτε δὲ Ta χαρίσματα τὰ μείζονα. 
€ \ 6 r 
1 Καὶ ἔτι καθ᾽ ὑπερβολὴν ὁδὸν ὑμῖν δείκνυμι. ᾿Εὰν ταῖς 
’ ~ > Ld ἢ A δὴ “" > , > , 
γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων, ἀγάπην 
Ν \ » ? XN > ~ “Ἃ , 2) , 
δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλαζον. 
‘\ QA 
» κἂν ἔχω προφητείαν καὶ εἰδῶ τὰ μυστήρια πάντα καὶ 
an q ~ \ ~ \ 7 ,, 
πᾶσαν τὴν γνῶσιν, κἂν ἔχω πᾶσαν τὴν πίστιν ὥστε OPN 
, S50 δ Ny »Δ 72 5 ΑΔ , 

3 μεθιστάνειν, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐθέν εἰμι. Kay ψωμίσω 
, \ 4 , xj ΄“ A a 
πάντα τὰ ὑπάρχοντά pov, κἂν παραδῶ TO σῶμά pov, wa 

2 δ A \ ᾿»ὔ QA 2 a € 
4 καυχήσωμαι, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδὲν ὠφελοῦμαι. H 
δ “ ἢ εἰ 5. ἡ 3 o 3 
ἀγάπη μακροθυμεῖ, χρηστεύεται, ἡ ἀγάπη ov ζηλοῖ, οὐ περ- 
7 “ > 5 A ΄σ (aaa 
5 περείεται, οὐ φυσιοῦται, οὐκ aaXnNpMOVel, οὐ ζητεῖ Ta 
a > ’ 3 Ψ΄ γὴν \ / > , 
6 ἑαυτῆς, οὐ παροξύνεται, OY λογίζεται TO KAKON, OV χαίρει 
lan 3 A 
7 ἐπὶ τῇ ἀδικίᾳ, συνχαίρει δὲ τῇ ἀληθείᾳ: πάντα στέγει, 
΄ “ , 3 ’ , e 2 ς 
8 πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα υπομένε. Η 
> , 3 » , 3) \ fe r 
ἀγάπη οὐδέποτε πίπτει. εἴτε δὲ προφητεῖαι, KaTapyn- 
sal ῇ lod / f An 
θήσονται: εἴτε γλῶσσαι, παύσονται: εἴτε γνῶσις, KaTapyn- 
Y ’ 
9 θήσεται. ἐκ μέρους γὰρ γινώσκομεν καὶ ἐκ μέρους προ- 
, “ δ 7, \ , \ > 2 
το φητεύομεν. ὅταν δὲ ἔλθῃ TO τέλειον, TO EK μέρους καταρ- 
, “ sf , ἧς ὃ Gi. , 3 
τι. γηθήσεται. OTE μὴν νηπίιος, ἐλάλουν ὡς νήπιος, ἐφρο- 
᾿ς ¢ > , 
νουν ὡς νήπιος, ἐλογιζόμην ὡς νήπιος: ὅτε γέγονα avrp, 
ν r af 3 » ,ὔ 
12 κατήργηκα τὰ τοῦ νηπίου. βλέπομεν γὰρ ἄρτι dv ἐσοπ- 
, \ ’ 
τρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς προσωπον' 
, , \ 
ἄρτι γινώσκω ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνώσομαι καθὼς 
, 5 , > ἠὲ 
13 καὶ ἐπεγνώσθην. νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγαπη" 
τὰ τρία ταῦτα, μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη. 
τ 3 lA ~ Q A vy “-- 
1 Διώκετε τὴν ἀγάπην, ζηλοῦτε δὲ Ta πνευματικα, μᾶλλον 
ac ’ e Q ΄σ , 53 5 ’ 
2 δὲ ἵνα προφητεύητε. ὁ γὰρ λαλῶν γλωσσῃ οὐκ ἀνθρώποις 
“ a 7 / nw 
λαλεῖ ἀλλὰ θεῷ, οὐδεὶς γὰρ ἀκούει, πνευματι δὲ λαλεῖ 
᾿ , ¢ \ , 5 6 , r ee 5 ὃ \ \ 
3 pvotnpia: ὁ δὲ προφητεύων ἀνθρώποις λαλεῖ οἰκοδομὴν Καὶ 
A , A 
4 παράκλησιν καὶ παραμυθίαν. ὁ λαλῶν γλώσσῃ ἑαυτὸν 
5 ἴας ¢ Ἂς fe b] ’ > [5 , 
5 οἰκοδομεῖ: ὁ δὲ προφητεύων ἐκκλησίαν οἰκοδομεῖ. θέλω 
wa ἴω “ ef. 
δὲ πάντας ὑμᾶς λαλεῖν γλώσσαις, μᾶλλον δὲ wa προφη- 


5 τὸ μὴ 8 προφητεία, καταργηθήσεται 


396 ΠΡῸΣ KOPINOIOTS A XIV 


, “ 
τεύητε: μείζων δὲ ὁ προφητεύων ἢ ὁ λαλῶν γλώσσαις, 
5 Ν >) 4 ’ Ὁ“ ς 2 / 5 Ν f 
ἐκτὸς εἰ μὴ διερμηνεύῃ, ἵνα ἡ ἐκκλησία οἰκοδομὴν λάβῃ. 
- ,ὔ >) / » “ an 
νῦν dé, ἀδελφοί, ἐὰν ἔλθω πρὸς ὑμᾶς γλώσσαις λαλῶν, τί 
΄ > , 4 ΄“ “ἡ 
ὑμᾶς ὠφελήσω, ἐὰν μὴ ὑμῖν λαλήσω ἢ ἐν ἀποκαλύψει ἢ ἐν 
, Kn » , K 3 “ “ \ of 
γνώσει ἢ ἐν προφητείᾳ ἢ ἐν διδαχῇ; ὅμως τὰ ἄψυχα 
\ ,ὔ 3) 3.5 bd he , ΣΝ \ ~ 
φωνὴν διδόντα, εἴτε αὐλὸς Etre κιθάρα; ἐὰν διαστολὴν τοῖς 
φθόγγοις μὴ δῷ, πῶς γνωσθήσεται τὸ αὐλούμενον ἢ τὸ 
, κὰν = 24 » Ἐπ eT) Aus! a 
κιθαριζύόμενον; Kal γὰρ ἐὰν ἄδηλον “σάλπιγξ φωνὴν δῷ, 
’ S ’ Φ Ν ς ΄ ~~ 
ris παρασκευάσεται εἰς πόλεμον; οὕτως καὶ UpELS διὰ τῆς 
Ν “ Aa ΄“ 
γλώσσης ἐὰν μὴ evonpov λόγον δώτε, πῶς γνωσθήσεται τὸ 
τ 3», “ ζᾶ; 
λαλούμενον; ἔσέσθε γὰρ εἰς ἀέρα λαλοῦντες. τοσαυτα εἰ 
’ , vod Ὅν. ΑΔἿ 2 4 > Ν 3 aN 
τύχοι γένη φωνῶν εἰσὶν ἐν κοσμῷ, kal οὐδὲν ἄφωνον: ἐαν 
> A AF X , “ - + ΄“ “ 
οὖν μὴ εἰδῶ τὴν δύναμιν τῆς φωνῆς, ἔσομαι τῷ λαλοῦντι 
, \ ς ᾿ “ ’ 5 A , a Suk cal 
βάρβαρος Kai ὁ λαλὼν εν ἐμοὶ βάρβαρος. οὕτως καὶ υμεις, 
\ ΄σ 
ἐπεὶ ζηλωταί ἐστε πνευμάτων, πρὸς τὴν οἰκοδομὴν τῆς 
ἐκκλησίας ζητεῖτε ἵνα περισσεύητε. Διὸ ὁ λαλῶν γλώσσῃ 
2 ’ \ 
προσευχέσθω ἵνα διερμήνευῃ. ἐὰν [γὰρ] προσεύχωμαι 
΄ , 5 a 
γλώσσῃ, TO πνεῦμά μου προσεύχεται, ὁ δὲ νοῦς μου ἄκαρ- 
, 5» “0 > 3 , ew “ , ( 
πός ἐστιν. τί οὖν ἐστίν; προσεύξομαι τῷ πνεύματι, προσ- 
,ὔ A \ = he “ ~ , an 4 \ 
εὐξομαι δὲ Kal τῷ VOL ψαλῶ τῷ πνεύματι, ψαλῶ [δὲ] καὶ 
ἴω oh ΕῚ .Ν 24 3 ΄“ 5 , ¢ 5 aA Q 
τῷ vol’ ἐπεὶ ἐὰν εὐλογῇς [ἐν] πρει ΔΌΣ Ο ἀναπληρῶν τὸν 
/ “ 2 / lan C > ΝΜ “ a > 
τόπον τοῦ ἰδιώτου πῶς ἐρεῖ τό. Αμὴν ἐπὶ TH OH EVXA 
, 5 \ , , > 5 \ 4 \ σ » 
ριστίᾳ; ἐπειδὴ τί λέγεις οὐκ οἶδεν: σὺ μὲν γὰρ καλῶς εὑ- 
χαριστεῖς, ἀλλ᾽ ὃ ἕτερος οὐκ οἰκοδομεῖται. εὐχαριστῶ τῷ 
a ΄“ la ΠῚ al ΄“ 
θεῷ, πάντων ὑμῶν μᾶλλον γλώσσαις λαλῶ" ἀλλὰ ἐν ἐκκλη- 
, , a +b - 
gia θέλω πέντε λόγους τῷ vol μου λαλῆσαι, ἵνα καὶ ἄλλους 
’ “Ὁ , e 2 , > 
κατηχήσω, ἢ μυριους λόγους ἐν γλωσσῃ. Αδελ- 
φοί, μὴ παιδία γίνεσθε ταῖς φρεσίν, ἀλλὰ τῇ κακίᾳ ν πιά- 
i, μὴ παιδια γι ρ ) Η] ‘aaa | 
a , 5 σ΄“ , ΄ 
ἕετε, ταῖς δὲ φρεσὶν τέλειοι γίνεσθε. ἐν τῷ νόμῳ γέγραπται 
2 , ς / 
Sct EN éTeporAm@ecoic — Kal EN /XEIAECIN τ τ 
, va a ’ \ 5.4 9 > / 
λάλήοω TH AdG TOYTH, Kal οΥλ οὕτως EICAKOY- 
οοντὰί μου, λέγει Κύριος. ὥστε αἱ γλῶσσαι εἰς σημεῖόν 
τ 5 “ / > A Lal > “ ¢ \ 
εἰσιν ov τοῖς πιστεύουσιν ἀλλὰ τοις ἀπίιστοῖς, ἢ δὲ προφη- 


8 φωνὴν σαλπιγὲ 18 γλώσσῃ 


6 


ΤΣ 


12 


15 


17 
18 


20 


21 


22 


XIV XV ΠΡῸΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥ͂Σ A 207 


, > “ > , γ \ “ , Sa4 \ 3 
23 Tela οὐ τοῖς ἀπίστοις ἀλλα τοῖς πιστεύουσιν. αν οὖν 
, ς > ’ [χέ ὌΝ \ > \ A , lad 
συνέλθη ἡ ἐκκλησία ὅλη ἐπὶ TO αὐτὸ καὶ πάντες λαλῶσιν 
γλώσσαις, εἰσέλθωσιν δὲ ἰδιῶται ἢ ἄπιστοι, οὐκ ἐροῦσιν 
ayer μαίνεσθε; ἐὰν δὲ πάντες προφητεύωσιν, Sieh ἢ δέ τις 
ἄπιστος ἢ ἰδιώτης, ἐλέγχεται ὑπὸ πάντων, ἀνακρίνεται ὑπὸ 
25 πάντων, τὰ κρυπτὰ τῆς καρδίας αὐτοῦ φανερὰ γίνεται, καὶ οὕ- 
, ~ “ 3 
τως πεσὼν ἐπὶ πρόσωπον TIPOCKYNHCE! τῷ θεῷ, ἀπαγγέλ- 
or ¥ ς \ 5 6A 2 , Bey: 
26 λων ὅτε "ONTWC O BEOC EN YMIN ECTIN. Τί 
> ” “ 
οὖν ἐστίν, ἀδελφοί; ὅταν συνέρχησθε, ἕκαστος Ψαλμὸν 
SA A + 3 , -» an »᾽ ς 
ΧΕ" διδαχὴν ἔχει, lap αν τοῦ ἔχει, γλῶσσαν ἔχει, ἑρμη- 
yw 4 
27 νίαν ἔχει: πάντα πρὸς οἰκοδομὴν γωψέσθω. ELTE pores 


τις λαλεῖ, κατὰ δύο ἢ 


τὸ πλεῖστον τρεῖς, καὶ ἀνὰ μέρος, 
τ , 
28 καὶ εἷς Suepunvevérw: ἐὰν δὲ μὴ ἢ ᾿διερμηνευτής, σιγάτω 
~ A ral ~~ ΄“ 
29 ἐν ἐκκλησίᾳ, ἑαυτῷ δὲ λαλείτω καὶ τῷ θεῷς. προφῆται δὲ 
, “Δ Ca , \ (s > ΄ aN 
30 δύο ἢ τρεῖς λαλείτωσαν, καὶ οἱ ἄλλοι διακρινέτωσαν" ἐὰν 
Ud 
31 δὲ ἄλλῳ ἀποκαλυφθῇ καθημένῳ, ὁ πρῶτος σιγάτω. δύ- 
νασθε γὰρ καθ᾽ ἔνα πάντες προφητεύειν, ἵνα πάντες μανθά- 
32 νωσιν καὶ πάντες ᾿ παρακαλῶνται, (καὶ πνεύματα προφητῶν 
’ c , > id 3 
33 προφήταις ὑποτάσσεται, οὐ γάρ ἐστιν ἀκαταστασίας ὁ θεὸς 
3 \ “ ’ rn rn 
ἀλλὰ εἰρήνης,) ὡς ἐν πάσαις Tals ἐκκλησίαις τῶν ἁγίων. 
| “ 5 ΄ 
44 Al’ γυναῖκες ἐν ταῖς ἐκκλησίαις σιγάτωσαν, οὐ γὰρ 
» 7 3 -“- ΄σ 3 A ς ’ A 
ἐπιτρέπεται αὐταῖς λαλεῖν". ἀλλὰ ὑποτασσέσθωσαν, καθὼς 
ς , , ’,ὔ f= Ν δεῖ ΄ὕ 
35 καὶ ὁ νόμος λέγει. εἰ δέ τι ᾿μανθάνειν᾽ θέλουσιν, ἐν οἴκῳ 
A yf 
τοὺς ἰδίους ἄνδρας ἐπερωτάτωσαν, αἰσχρὸν yap ἐστιν γυ- 
& ’ \ ”~ ~ ~ 
36 ναικὶ λαλεῖν ἐν ἐκκλησίᾳς Ἢ ad’ ὑμῶν ὁ λόγος τοῦ θεοῦ 
E> a 3 ΤᾺ , , » 
37 ἐξῆλθεν, ἢ εἰς ὑμᾶς μόνους κατήντησεν ; Εἰ 
rn , > Δ , 
τις δοκεῖ προφήτης εἶναι ἢ πνευματικός, ἐπιγινωσκέτω ἃ 
/ CAS [74 , > \ 2 , 3 , 3 ΄“ 
3 γράφω ὑμῖν ὅτι κυρίου ἐστὶν ἐντολή: εἰ δέ τις ἀγνοεῖ, 
fi. r τῇ! σ“ > / “ ‘ , 
39 ἀγνοεῖται. ὥστε, ἀδελφοί μου, ζηλοῦτε τὸ προφητεύειν, 
Ν \ ὅν Ἁ , , 
yo καὶ TO λαλεῖν μὴ κωλύετε γλώσσαις: πάντα δὲ εὐσχημόνως 
\ ’, 
καὶ κατὰ τάξιν γινέσθω. 


1 Γνωρίζω δὲ ὑμῖν, ἀδελφοί, τὸ εὐαγγέλιον ὃ εὐηγγελι- 


8 ἑρμηνευτής 31-34 παρακαλώνται, καὶ... εἰρήνης. ᾿Ὥς.. ἁγίων, αἱ 35 μαθεῖν 58 ἀγνοείτω 


398 ΠΡῸΣ KOPINOIOT= A XV 


σάμην ὑμῖν, ὃ καὶ παρελάβετε, ἐν ᾧ καὶ corn ame; de οὗ 
Kal σώζεσθε, τίνι λόγῳ εὐηγγελισάμην ὑμῖν, εἰ κατέχετε, 
ἐκτὸς εἰ μὴ εἰκῇ ἐπιστεύσατε. παρέδωκα γὰρ opel ἐν 
πρώτοις, ὃ καὶ παρέλαβον, ὅτι Χριστὸς ἀπέθανεν ὑπὲρ τῶν 
ἁμαρτιῶν ἡμῶν. κατὰ τὰς γραφάς, καὶ ὅτι ἐτάφη, καὶ ὅτι 
ἐγήγερται τῇ ἡμέρῳ τῇ τρίτῃ κατὰ τὰς γραφάς, καὶ ὅτι 
ὠφθη Κηφᾷ, era’ τοῖς δώδεκα: ἔπειτα ὥφθη ἐπάνω 
πεντακοσίοις ἀδελέροὶς ἐφάπαξ, ἐξ ὧν οἱ πλείονες μένουσιν 
ἕως την τινὲς δὲ ἐκοιμήθησαν" ἔπειτα ὦφθη ᾿Ιακώβῳ, 
Γεῖτα᾽ τοῖς ἀποστόλοις πᾶσιν" ἔσχατον δὲ πάντων ὡσπερεὶ 
τῷ ἐκτρώματι ὥφθη Ske ‘Eye γάρ εἶμι ὁ ἐλάχιστος 
τῶν ἀποστόλων, ὃς οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς καλεῖσθαι ἀπόστολος, 
διότι τον τὴ ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ: χάριτι δὲ θεοῦ εἰμὶ ὅ 
εἶμι, καὶ ἡ χάρις αὐτοῦ ἡ εἰς ἐμὲ οὐ κενὴ ἐγενήθη; ἀλλὰ 
περισσότερον αὐτῶν πάντων ἐκοπίασα, οὐκ = δὲ ἀλλὰ 
ἡ χάρις τοῦ θεοῦ τς σὺν ἐμοί. εἴτε οὖν ἐγὼ εἴτε ἐκεῖνοι, 
οὕτως κηρύσσομεν καὶ οὕτως ἐπιστεύσατε. 

Εἰ δὲ Χριστὸς κηρύσσεται ὅτι ἐκ νεκρῶν ἐγήγερται, 
πῶς λογάσσιν ἐν ὑμῖν τινὲς ὅτι ἀνάστασις νεκρῶν οὐκ ἔστιν; 
εἰ δὲ ἀνάστασις μερῶν οὐκ ἔστιν, οὐδὲ Χριστὸς <n 
εἰ δὲ Χριστὸς οὐκ ἐφηγίερπτεῖο, κενὸν apa ' τὸ κῆρυγμαι 
ἡμῶν, κενὴ καὶ ἡ πίστις Γἡμῶν᾽", ebpuoxopeda δὲ καὶ ψευδο- 
paprupes τοῦ θεοῦ, ὅτι epapruphrapey κατὰ τοῦ θεοῦ ὅτι 
ἤγειρεν τὸν Χριστόν, ὃν οὐκ ἤγειρεν εἴπερ ἄρα νεκροὶ 
οὐκ ἐγείρονται. εἰ γὰρ νεκροὶ οὐκ ἐγείρονται, οὐδὲ Χριστὸς 
ΠΤ Ἴγερταν εἰ δὲ Χριστὸς οὐκ ἐγήγερται, ματαία ἡ πίστις 
ὑμῶν [ἐστίν], ἐ ἔτι ἐστὲ ἐν ταῖς ἁμαρτίαις. ὑμῶν. ἄρα καὶ ot 
κοιμηθέντες ἐν Χριστῷ ἀπώχοντο. .. el ev tH Com ταύτη εν 
Χριστῷ ἠλπικάτες ἐσμὲν μόνον, ἐλεεινότεροι πάντων ἀν- 
θρώπων Sones Nuvi δὲ Χριστὸς melee > ἐκ 
νεκρῶν, ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων. ἐπειδὴ γὰρ Ov ἀνθρώ- 
που θάνατος, καὶ δι’ ἀνθρώπου ἀνάστασις νεΚΡΟ oomep 
γὰρ ev τῷ ᾿ΛΔδὰμ πάντες ἀποθνήσκουσιν, οὕτως καὶ ἐν τῷ 


« 


5 ἔπειτα 7 ἔπειτα το ἡ 14 καὶ | ὑμῶν 


-- 


σι wm 


10 


It 


12 


20 


22 


XV ΠΡΟΣ \KOPINGIOT=)4 399 


~ , ’ [χή ‘ 3 ~ Ὅς ἡ 
23 χριστῷ παντες ζωοποιηθήσονται. Ἕκαστος δὲ ἐν τῷ ἰδίῳ 
’ A ’ a A 3 n~ 
Taypatt’ ἀπαρχὴ Χριστός, ἔπειτα of τοῦ χριστοῦ ἐν τῇ 
9 “ > \ v4 na 
24 παρουσίᾳ αὐτοῦ: εἶτα τὸ τέλος, ὅταν παραδιδῷ τὴν βασι- 
, “ “ \ , “ , “ > 4 Ν 
λείαν τῷ θεῷ καὶ πατρί, ὅταν καταργήσῃ πᾶσαν ἀρχὴν καὶ 
a , wn \ > , 
25 πᾶσαν ἐξουσίαν καὶ δύναμιν, δεῖ yap αὐτὸν βασιλεύειν 
> ἣν “ , \ 3 \ ς \ A ΄ ϑ “ 
ἄχρι ov ΘΗ πάντας TOYC ἔχθροΥο Υὑττὸ TOYC πόλὰς αὐτοῦ. 
“6 » ’ \ a ς , / \ € / 
27 aceon ἐχθρὸς 5 ily sa kao oO θάνατος, ba λοι: Liang 
TAZEN YITO TOYC TIOAAC AYTOY. ὅταν δὲ ely ὅτι πάντα 
- σ A ς ’ 3 Card 
ὑποτέτακται, δῆλον ὅτι ἐκτὸς τοῦ ὑποτάξαντος αὐτῷ τὰ 
[2 ς ~ 3 A A , ’ 3 
28 πάντα. ὅταν δὲ ὑποταγῇ αὐτῷ τὰ πάντα, τότε [καὶ] αὐτὸς 
- A ς a ς 3 “ \ ’ “ 3 
ὁ υἱὸς ὑποταγήσεται τῷ υποτάξαντι αὐτῷ τὰ πάντα, ἵνα ἢ 
“ 3 , » 
29 ὃ θεὸς πάντα ἐν πᾶσιν. Ἐπεὶ τί ποιήσουσιν of 
’ « A aA “ 3 » ἀξ 
βαπτιζόμενοι ὑπὲρ τῶν νεκρῶν; εἰ ὅλως νεκροὶ οὐκ ἐγεί- 
δ τα ς 3 “ ’ ς “ 
30 ροῦται, τί καὶ βαπτίζονται ὑπὲρ αὐτῶν; τί καὶ ἡμεῖς κιν- 
, ~ 9 ς 3 , A Ἁ 
31: δυνεύομεν πᾶσαν Spay; καθ᾽ ἡμέραν ἀποθνήσκω, νὴ τὴν 
ξ 7 , >? , a ya 3 A > ~ “ 
ὑμετέραν καύχησιν, ἀδελφοί, ἣν ἔχω ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ τῷ 
ς “ \ , 4 3 , 
32 κυρίῳ ἡμῶν. εἰ κατὰ ἄνθρωπον ἐθηριομάχησα ἐν ᾿Εφέσῳ, 
A , > 9 / 
τί pot TO ὄφελος; εἰ νεκροὶ οὐκ ἐγείρονται, φάγΓωλλεν 
Ἃ 7, “ \ > ͵ Q 
33 KAl πίωλλεν, AYPION γὰρ ATTOONHCKOMEN. μὴ πλα- 
“ , 3, Α ς , 3 , 
34 νᾶσθε: φθείρουσιν ἤθη χρηστὰ ὁμιλίαι κακαί: ἐκνήψατε 
, Ἁ id , 3 A ΄“ 
δικαίως καὶ μὴ ἁμαρτάνετε, ἀγνωσίαν γὰρ θεοῦ τινὲς 
» \ \ eon a ~ 
ἐχουσιν: πρὸς ἐντροπὴν ὑμῖν AAO. 
> \ > = ~ / 
35 AhAa ἐρεῖ τις Πῶς ἐγείρονται of νεκροί, ποίῳ δὲ 
, ᾽ \ a > ΄σ 
36 σώματι ἔρχονται; ἄφρων, σὺ ὃ σπείρεις οὐ ζωοποιεῖται 
d\ 4 ? ’ a , \ “ A 
37 ἐᾶν μὴ ἀποθάνῃ" καὶ ὃ σπείρεις, οὐ τὸ σῶμα τὸ γενησό- 
> A A 
μενον σπείρεις ἀλλὰ γυμνὸν κόκκον εἰ τύχοι σίτου ἤ τινος 
“ a € A > ~ nA 
38 τών λοιπῶν: ὁ δὲ θεὸς δίδωσιν αὐτῷ σῶμα καθὼς ἠθέλη- 
A ’ na , , A “σ᾿ 
39 σεν, καὶ ἑκάστῳ τῶν σπερμάτων ἴδιον σῶμα. οὐ πᾶσα 
A ¢ > , 5 \ f > , / 
σὰρξ ἡ αὐτὴ σάρξ, ἀλλὰ ἄλλη μὲν ἀνθρώπων, ἄλλη δὲ 
A A ΕΣ LY a yf , 
49 σὰρξ κτηνῶν, ἄλλη δὲ σὰρξ πτηνῶν, ἄλλη δὲ ἰχθύων. καὶ 
Ld > 4 3 A 
σώματα ἐπουράνια, καὶ σώματα ἐπίγεια: ἀλλὰ ἑτέρα μὲν ἡ 
a 3 ’ D Pay Nice XG κ > , " 
41 τὼν ἐπουρανίων δόξα, ἑτέρα δὲ ἡ τῶν ἐπιγείων. ἄλλη 


δόξα ἡλίου, καὶ ἄλλη δόξα σελήνης, καὶ ἄλλη δόξα ἀστέ- 


27 Πάντα 


400 ΠΡῸΣ KOPINOIOT= A XV XVI 


5 4 Ν 3 , , 5 , ad ἈΝ « 
ρων, ἀστὴρ γὰρ ἄστερος διαφέρει ἐν δόξῃς. οὕτως καὶ ἢ 42 
5 »“" “΄“ Qn 
ἀνάστασις τῶν νεκρῶν. σπείρεται ἐν φθορᾷ, ἐγείρεται ἐν 
5 , , 3 2 , 5 ’ » ’ , 
ἀφθαρσίᾳ: σπείρεται ἐν ἀτιμίᾳ, ἐγείρεταὶ ἐν δόξη: σπει- 43 
ρεται ἐν ἀσθενείᾳ, ἐγείρεται ἐν δυνάμει: σπείρεται σῶμα 44 
, , ΄- > ΄“ 
ψυχικόν, ἐγείρεται σῶμα πνευματικόν. Ei ἔστιν σῶμα ψυ- 
χικόν, ἔστιν καὶ πνευματικόν. οὕτως καὶ γέγραπται Eres 
{ἢ lod v 3 Ν ᾽ ΄᾿ 
NETO ὁ πρῶτος ANOPWTTOC Αδὰμ εἰς YYXHN Z@CAN° 
«ς aed 3 Ν >] “ “ “ 3 » “ 
ὁ ἔσχατος ᾿Αδὰμ εἰς πνεῦμα ζωοποιοῦν. ἀλλ᾽ οὐ πρῶτον 46 
Ἁ 3 A , 9 
τὸ πνευματικὸν ἀλλὰ τὸ ψυχικόν, ἔπειτα τὸ πνευματικόν. 
€ σε ov 3 la es / 
ὁ πρῶτος ANOPWTTOC EK FHC YOIKOC, ὁ δεύτερος ἄνθρωπος 47 
> “ τ᾿ oe rt oe - 
ἐξ οὐρανοῦ. οἷος ὁ χοϊκός, τοιοῦτοι καὶ οἱ χοϊκοί, καὶ οἷος 48 
ὃ ἐπουράνιος, τοιοῦτοι καὶ οἱ ἐπουράνιοι’ καὶ καθὼς ἐφορέ- 49 
cr “. a , τὶ 
σαμεν τὴν εἰκόνα τοῦ χοικοῦ, Γφορέσωμεν᾽ καὶ τὴν εἰκόνα 
“- na , of 
τοῦ ἐπουρανίου. Τοῦτο δέ φημι, ἀδελφοί, ὅτι σὰρξ καὶ 50 
ae , “ a 3 “ 5.» ς 
αἷμα βασιλείαν θεοῦ κληρονομῆσαι οὐ δύναται, οὐδὲ ἢ 
“ Ν , Coe 
φθορὰ τὴν ἀφθαρσίαν κληρονομεῖ. ἰδοὺ μυστήριον ὕμιν 5x 
b] 
λέγω: πάντες οὐ κοιμηθησόμεθα πάντες δὲ ἀλλαγησόμεθα, 
2 δ᾽ ὋΝ b) ¢ ~ > a“ 3 a ) , U 
ἐν ἀτόμῳ, ἐν ριπῇ ὀφθαλμοῦ, ἐν τῇ ἐσχαάτῇῃ σάλπιγγι" 52. 
, i 
σαλπίσει yap, Kat οἱ νεκροὶ ἐγερθήσονται ἄφθαρτοι, καὶ 
€ ΄ ᾿ , ~ \ \ \ n 3 ’ 
ἡμεῖς ἀλλαγησόμεθα. δεῖ γαρ τὸ φθαρτὸν τοῦτο ἐνδύ- 53 
᾿] , Q A θ Q cad 5 dv θ > 
queda sedCaagtay wot το, Ou pTOManoUney ύσασθαι ada- 
τ οἵαν: orav δὲ | ro θνητὸν τοῦτο ἐνδύσηται [τὴν] ἀθα- 54 
/ ς , 
νασίαν, τότε γενήσεται ὁ λόγος ὁ γεγραμμένος Kate- 
΄ ¢€ / 5) a an / \ 
πόθη ὁ OBANATOC εἰς NTKOC. TOY COY, GANATE, TO 55 
~ a / \ ῇ \ Ν , 
NTKOC ; ποῦ COY, BANATE, TO κέντρον ; τὸ δὲ κέντρον 56 
“ “ ς id 
70> Gavdrov. ἡ": dpapria, 7 δὲ δύναμις τῆς ἁμαρτίας ὁ 
n ΄“ la “ \ na \ 
νόμος: τῷ δὲ θεῷ χάρις τῷ διδόντι ἡμῖν τὸ NiKOC διὰ 57 
τοῦ κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ. “ὥστε, ἀδελφοί μου 58, 
ἀγαπητοί, ἑδραῖοι γίνεσθε, ἀμετακίνητοι,; περισσεύοντες ἐν 
τῷ ἔργῳ τοῦ κυρίου πάντοτε, εἰδότες ὅτι ὁ κόπος ὑμῶν 
a t 


> » ‘ ) , 
οὐκ ἐστιν κενὸς εν) KUpl@. 


an ΄“ ς δ , 
Περὶ δὲ τῆς λογίας τῆς εἰς τοὺς ἁγίους, ὥσπερ διέταξα 1 


49 Φφορέσομεν 54 τὸ φθαρτὸν τοῦτο ἐνδύσηται ἀφθαρσίαν καὶ 


XVI ΠΡΟΣ KOPINOIOYTS A 401 


an 5 , ~ , “ ἈΝ ¢ “A ’ 
ταῖς ἐκκλησίαις τῆς Tadarias, οὕτως καὶ ὑμεῖς ποιήσατε. 
\ , oe a 3 “- vd 
5 κατὰ μίαν σαββάτου ἕκαστος ὑμῶν παρ ἑαυτῷ τιθέτω 
’ “ dA fs A 1 ὃ . so - , 
θησαυρίζων ὅτι ἐὰν “evodSdrac', ἵνα μὴ ὅταν ἔλθω τότε 
, , Ψ \ , a 54 , 
3 λογίαι γίνωνται. ὅταν δὲ παραγένωμαι, ods ἐὰν δοκιμά- 
lan , ΄“΄ 
σητε Ov ἐπιστολῶν, τούτους πέμψω ἀπενεγκεῖν τὴν χάριν 
ς ~ 9 3 , SN \ »S 3 “- 3 A , 
«ὑμῶν εἰς Ἱερουσαλήμ- ἐὰν δὲ ἄξιον ἢ τοῦ κἀμὲ mopevec Oat, 
3 
5 σὺν ἐμοὶ πορεύσονται. Ελεύσομαι δὲ πρὸς 
A / 
ὑμᾶς ὅταν Μακεδονίαν διέλθω, Μακεδονίαν γὰρ διέρχομαι, 
A ξι κεἰ A ““ iN , ῳ Lg ~ 
6 πρὸς ὑμᾶς δὲ τυχὸν καταμενῶ ἢ ' παραχειμάσω, ἵνα ὑμεῖς 
iQ A UJ 5 4 A e n~ 
7 ME προπέμψητε οὗ ἐὰν πορεύωμαι. οὐ θέλω γὰρ ὑμᾶς 
>» 3 , 93 a 3 , by , \ 3 “ 
ἄρτι ἐν παρόδῳ ἰδεῖν, ἐλπίζω γὰρ χρόνον τινὰ ἐπιμεῖναι 
9 A are: dA ε , ’ aN, 3 , δὲ 3 "ED , 
πρὸς vas, ἐὰν ὁ κύριος ἐπιτρέψῃ. ἐπιμένω δὲ ἐν έσῳ 
΄ - lod , A ? , 
9€@S τῆς πεντηκοστῆς: θύρα yap μοι ἀνέῳγεν μεγάλη καὶ 
3 , ἢ 3 
Io ἐνεργῆς, καὶ ἀντικείμενοι πολλοί. Ἐὰν δὲ ἔλθῃ 
ΠΣ 0 βλέ a id NG} “4 4 cn \ A 
ἱμόσεος, βλέπετε Wa ἀφόβως γένηται πρὸς ὑμᾶς, τὸ yap 
Ψ, , 3 e 5 | , > D8 9 
1x ἐργον Κυρίου ἐργάζεται ὡς ᾿ἐγώ" μή τις οὖν αὐτὸν ἐξουθε- 
, ΄ 4 5. τ 2 8. ἐν [χά » ’ 
jon. προπέμψατε δὲ αὐτὸν ἐν εἰρήνῃ, ἵνα ἔλθῃ πρός με, 
> , \ Dic \ “a 3 “- 
12 ἐκδέχομαι γὰρ αὐτὸν μετὰ τῶν ἀδελφῶν. Περὶ 
“ A A 
δὲ ᾿Απολλὼ τοῦ ἀδελφοῦ, πολλὰ παρεκάλεσα αὐτὸν 
be »~ ἃ Coa \ a 5) a Q , 
wa ἔλθῃ πρὸς ὑμᾶς pera τῶν ἀδελφῶν: καὶ πάντως 
> 3 , ef na ” 2 , ν᾽ Ὁ > 
οὐκ ἦν θέλημα ἵνα νῦν ἔλθη, ἐλεύσεται δὲ ὅταν εὐκαι- 


13 ρήσῃ. Τρηγορεῖτε, στήκετε ἐν τῇ πίστει, 

14 ἀνδρίζεσθε, κραταιοῦσθες. πάντα ὑμῶν ἐν ἀγάπῃ γινέ- 
an a 3 

15 σθω. Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί. οἴδατε τὴν 


ϑρν A“ ¢ 3 Q 3 Ἁ ~ 3 ’ \ 9 
οἰκίαν Στεφανᾶ, ὅτι ἐστὶν ἀπαρχὴ τῆς ᾿Αχαίας καὶ εἰς 
a ΡΩΝ ὦ e , a \ ¢€ “ € 
16 διακονίαν τοῖς ἁγίοις ἔταξαν ἑαυτούς: ἵνα καὶ υμεῖς ὑπο- 
, “ Δ A \ Cos A 
τάσσησθε τοῖς τοιούτοις καὶ παντὶ τῷ συνεργοῦντι καὶ 
A ΦῸΝ A ’ a Ὶ 
17 Κοπιῶντι. χαίρω δὲ ἐπὶ τῇ παρουσίᾳ Srepava καὶ Φορ- 
’ > ABO nes ᾿ Ν᾿, (Rlewee Aline - 
τουνάτου καὶ ᾿Αχαϊκοῦ, ὅτι τὸ ᾿ὑμέτερον" ὑστέρημα οὗτοι 
}] , CA \ \ Sok “ \ \ € “- 
18 ἀνεπλήρωσαν, ἀνέπαυσαν γὰρ τὸ ἐμὸν πνεῦμα καὶ τὸ ὑμῶν. 
/ > \ , 
ἐπιγινώσκετε οὖν τοὺς τοιούτους. 
> , eC “« ς 3 ’ A 3 , 3 4 
19 Ασπάζονται ὑμᾶς αἱ ἐκκλησίαι τῆς ᾿Ασίας. ἀσπά- 
ς A A 3 , Α ’ Ἁ 
ζεται ὑμᾶς ἐν κυρίῳ πολλὰ ᾿Ακύλας καὶ Πρίσκα σὺν 
2 εὐοδωθῇ 6 καὶ Io καγώ 17 ὑμῶν 


DD 


402 ΠΡῸΣ KOPINEIOTS A XVI 


κ 9 53 » κ 5 ’ 5 , Con € 
Ty Kar olKoy αὐτῶν, ἐκκλησίᾳ. ἀσπάζονται υμᾶς Οἱ 20 
ἀδελφοὶ πάντες. >\omgcacbe adAnAovS &Y φιλήματι 
ΕΓ « > \ a > eae X , 
αγιῳ. Ο ἀσπασμὸς τῇ ἐμῇ Χέιρι Παύλου. 21 


/ 3 + f X 3 , 
εἴ τὶς οὐ φιλεῖ TOY κύριον; ἤτω ἀνάθεμα. Mapav ἀθά. 22 


| <a , ἴω , Ty os θ᾽ ¢€ σ ς >? , 23 
1 rept τοῦ κυρίου ησου μεῦ ὑμῶν. ἢ ἀγάπη μοὺυ 4 
, ¢ ΄σ ’ ~ > ~ 
A ; Χρι 
μέτα πάντων ὑμῶν ἐν Χριστῷ [Ιησοῦ. 


BeOS KOPIN OPO eS 6 


> , “ > “ A , 
t ΠΑΥ͂ΛΟΣ ἀπόστολος Χριστοῦ Ἰησοῦ διὰ θελήματος 
~ / ς > \ va n ΄- ΄σ 
θεοῦ καὶ Τιμόθεος ὁ ἀδελφὸς τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ τῇ 
aS \ ΄“ ς ~ - > 
οὔσῃ ev Κορίνθῳ, σὺν τοῖς ἁγίοις πᾶσιν τοῖς οὖσιν ἐν 


ἰὼ 


“ ΄"- > , , ¢ “ Ἀ >) 7, >] 4 nw \ 
ὁλῃ τῇ Axaia: χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς 
c 6 3 ΄“ nm 
ἡμῶν Kat κυρίου ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ. 
- 9 \ « \ A \ - , e 6 >) “ 
3 Evioynros ὁ θεὸς καὶ πατὴρ Tov κυρίου ἡμὼν Inoov 
r ~ ¢ \ ~ 3 a \ , 
Χριστοῦ, ὁ πατὴρ τῶν οἰκτιρμῶν Kal θεὸς πάσης παρα- 
ς ~ ec “ eS , “ / ε “ 
4 κλήσεως, ὁ παρακαλῶν ἡμᾶς ἐπὶ πάσῃ τῇ θλίψει ἡμῶν, 
5 x / « la “ \ 3 , , 
eis To δύνασθαι ἡμᾶς παρακαλεῖν τοὺς ἐν πάσῃ θλίψει 
\ a , e b) ¢ \ an 
Ova τῆς παρακλήσεως ἧς παρακαλούμεθα αὐτοὶ ὑπὸ τοῦ 
= v4 \ , \ ΄ nr a 
5 θεοῦ. ὅτι καθὼς περισσεύει τὰ παθήματα τοῦ χριστοῦ 
Co ςΣ a \ “ “ ΄ ς ’ 
εἰς ἡμᾶς, οὕτως διὰ τοῦ χριστοῦ περισσεύει καὶ ἡ παρά- 
- ΓΝ ,ὔ ς ~ ΄ 
6 κλησις ἡμῶν. ᾿εἴτε δὲ Θλιβόμεθα, ὑπὲρ τῆς ὑμῶν παρα- 
, ,ὔ 2 , rae 5 ~ 
κλήσεως Kal σωτηρίας: εἴτε παρακαλούμεθα, ὑπὲρ τῆς 
ca ~ , > “ ~ 
ὑμῶν παρακλήσεως τῆς ἐνεργουμένης ἐν ὑπομονῇ τῶν 
a , - «ς r , 
γαὐτῶν παθημάτων ὧν καὶ ἡμεῖς πάσχομεν, καὶ ἡ ἐλπὶς 
ΝΣ , Coe ἢ ον (7 xa 7 “ ¢ (eS 
ἡμῶν βεβαία ὑπὲρ ὑμῶν." εἰδότες ὅτι ὡς κοινωνοί ἐστε 
- ’ὔ “ A“ ’ > A 
8 τῶν παθημάτων, οὕτως Kal τῆς παρακλήσεως. Ov γὰρ 
, “ 5 - 5 τε ΞΊ ΄“ (5 rn 
θέλομεν ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, ᾿ὑπὲρ᾽ τῆς θλίψεως ἡμῶν 
΄“ ΄, 3 ἴω 3 , “ > ς \ ς Ν 
τῆς γενομένης ἐν τῇ Agia, ὅτι καθ᾽ ὑπερβολὴν ὑπὲρ 
’ “ “ ς “ A 
δύναμιν ἐβαρήθημεν, adore ἐξαπορηθῆναι ἡμᾶς καὶ τοῦ 
~ 5 x ? \ 5 ς r \ 5 , ΄“ , 
9 ζῆν: ἀλλὰ αὐτοὶ ἐν ἑαυτοῖς τὸ ἀπόκριμα τοῦ θανάτου 
6,7 εἴτε δὲ θλιβόμεθα, ὑπὲρ τῆς ὑμῶν παρακλήσεως τῆς ἐνεργουμένης ἐν ὑπομονῇ 
τῶν αὐτῶν παθημάτων ὧν καὶ ἡμεῖς πάσχομεν, καὶ ἡ ἐλπὶς ἡμῶν βεβαία ὑπὲρ ὑμῶν" 
εἴτε παρακαλούμεθα, ὑπὲρ τῆς ὑμῶν παρακλήσεως καὶ σωτηρίας" ὃ περὶ 


19 Be. 


| 


404 ΠΡῸΣ KOPINOIOTS B I 


> , e Ν , > 3. ΧΟ “ 5 5. τ Saas 
ἐσχήκαμεν, Wa μὴ πεποιθότες ὦμεν ἐφ ἐἑαυτοις ἀλλ᾽ ἐπὶ 
lod n ~ 3 , Ἁ ἃ > , . 
ro θεῷ: TH EyelpovTL Τοὺς νεκρούς: ὃς ἐκ τηλικούτου 
[4 3 , € ~ \ itty »] ἃ > , od 
θανάτου ἐρύσατο ἡμᾶς καὶ ρύσεται; εἰς OP ἠλπίκαμεν [ὅτι] 
cr , “ ε A ε ΄“ 
καὶ ἔτι ῥύσεται, συνυπουργούντῶν καὶ ὑμῶν ὑπερ ἡμῶν 
“ , c “ 4 Q ς “ i 
τῇ δεήσει, ἵνα ἐκ πολλῶν προσώπων τὸ εἰς ἡμᾶς χαρίσμα 
nr “ ς κ᾿ ξ ΄-“ 
διὰ πολλῶν εὐχαριστηθῇ ὑπὲρ ἡμῶν. 
€ Q , « lad A 3 , N UY 
H yap καύχησις ἡμῶν αὐτὴ ἐστίν, τὸ papTupLoy 
lo , ¢c a“ v4 3 «ς ,ὔ Ν j “ 
τῆς συνειδήσεως ἡμῶν, ὅτι ἐν ἁγιότητι Καὶ εἰλικρινίᾳ τοῦ 
a 9 5 , “ 3 9 , “ 
θεοῦ, [καὶ] οὐκ ἐν σοφίᾳ σαρκικῇ ἀλλ ἐν χάριτι θεοῦ, 
3 , 3 las 4 , A \ 
ἀνεστράφημεν ἐν τῷ κοσμῷ; περισσοτέρως δὲ πρὸς 
[4 val 2 A 3, Gas 3 > xX a 53 ’ 
ὑμᾶς" οὐ γὰρ ἄλλα γράφομεν υμιν GAN ἢ ἃ avaywo- 
x ἊΝ 3 ,ὔ > , mA τα a ’ 3 
σκετε ἢ καὶ ἐπιγινώσκετε, ἐλπίζω δὲ ὅτι ἕως τέλους ἐπι- 
, a > A 4 
γνώσεσθε, καθὼς καὶ ἐπέγνωτε ἡμᾶς «ἀπὸ μέρους, ὅτι 
ς “ ’ « “ ς a > aA 
καύχημα ὑμῶν ἐσμὲν καθάπερ καὶ υμεῖς ἡμῶν ἐν τῇ 
, “ , ΄σ 3 ΄ 
ἡμέρᾳ τοῦ κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ. 
, an “ , A 
Kal ταύτῃ τῇ πεποιθήσει ἐβουλόμην πρότερον πρὸς 
cha 3 ζω σ , iF eae | a \ 3 ς ὑπὸ 
ὑμᾶς ἐλθεῖν, ἵνα δευτέραν χαρὰν σχῆτε, καὶ δι υμῶν 
“ ’ ΄“ 
διελθεῖν εἰς Μακεδονίαν, καὶ πάλιν ἀπὸ Μακεδονίας ἐλθεῖν 
\ e nw Q ς 3 € ΄σ A 3 4 3 , 
πρὸς ὑμᾶς καὶ Up VOY προπεμφθῆναι εἰς τὴν Ιουδαίαν. 


, 4 


τοῦτο οὖν βουλόμενος μήτι ἄρα τῇ ἐλαφρίᾳ ἐχρησάμην; 


nv 0 t \ , 4 Ἐν} of 3 3 2 ΟἿ 
ἢ ἃ BovAevopat κατὰ σάρκα βουλεύομαι, ἵνα ἢ παρ ἐμοὶ 


, lA lA 7 
oe Nai pal Kat TO οὔ οὔ; πιστὸς δὲ ὁ θεὸς ὅτι 
ε , ς “ ς 4 Cin > + 7 Q 7 ς 
ὁ λόγος ἡμῶν ὁ πρὸς ὑμᾶς οὐκ ἔστιν Ναί καὶ Ou: o 

rn “- Ν eA Y 3 cal ς > Cc - > ς a 
τοῦ θεοῦ yap υἱὸς Χριστος Ιησους ὁ ἐν υμιν δι ἡμῶν 
θ ’ δὲ 3 “ Q λ “ Ν θέ 3 3 ’ 
κηρυχθείς, Ov ἐμου καὶ Σιλουανοῦ καὶ Τιμοθέου, οὐκ ἐγε- 
’ Q of >} A , 3 9 n ’ὔ Ὡ A 
yero Nati “Καὶ Ov, adda Nat ev αὐτῷ γέγονεν: ὅσαι γὰρ 
> , a“ > 9 “ ῇ , A Q 3 > A 
ἐπαγγελίαι θεοῦ, ἐν αὐτῷ TO Ναί. διὸ καὶ δι αὐτοῦ 
3 , ΄“ Co) \ , > ς a ς 4 ΄“ 
τό ᾿Αμήν τῷ θεῷ πρὸς δόξαν δι’ ἡμῶν. ὁ δὲ βεβαιῶν 
ς ~~ Α ¢ ΄“ 5 MS \ [2 ς ~ Ά «ς Ν 
ἡμᾶς σὺν υμῖν εἰς Χριστὸν καὶ χρίσας ἡμᾶς θεός, [ὁ] καὶ 
’ ς “ 5 rt “ 
σφραγισάμενος ἡμᾶς καὶ δοὺς τὸν ἀρραβῶνα TOU πνεύ- 
rs “ 3 Q 
ματος ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν. Eyo δὲ μάρτυρα 
Ἁ ra) \ > λ “ 5 ἣν A > 4 ’ “ δό 
τὸν θεὸν ἐπικαλοῦμαι ἐπὶ τὴν ἐμὴν ψυχήν, ὅτι φειδόμενος 
¢ an 9 ’ 3 3 , 4 of , ς a 
ὑμῶν οὐκέτι ἦλθον εἰς Κόρινθον. οὐχ ὅτι κυριεύομεν ὑμῶν 


15 χάριν 


Io 


12 


13 


τά 


15 
τό 


17 


τϑ 


se, 


20 


24 


HEP Ti ΠΡῸΣ KOPINOIOTS B 405 


τῆς πίστεως, ἀλλὰ συνεργοί plies τῆς χαρᾶς ὑμῶν, 7H 
yap πίστει corn kare: ἔκρινα ‘yap’ ἐμαυτῷ Ταῦτο; τὸ μὴ 


μὲ 


5 πάλιν ἐν λύπῃ πρὸς ὑμᾶς ἐλθεῖν: εἰ γὰρ ἐγὼ λυπῶ ὑμᾶς, 
καὶ τίς ὁ εὐφραίνων με εἰ μὴ ὁ λυπούμενος ἐξ ἐμοῦ ; ; καὶ 
ἔγραψα τοῦτο αὐτὸ ἵνα μὴ ἐλθὼν λύπην σχῶ ἀφ᾽ ὧν ἔδει 
με χαίρειν, πεποιθὼς ἐπὶ πάντας ὑμᾶς ὅτι ἡ ἐμὴ χαρὰ 
4 πάντων ὑμῶν ἐστίν. ἐκ γὰρ πολλῆς θλίψεως καὶ συνοχῆς 
καρδίας ἔγραψα ὑμῖν διὰ πολλῶν δακρύων, οὐχ ἵνα λυπη- 
θῆτε, ἀλλὰ τὴν ἀγάπην ἵνα γνῶτε ἣν ἔχω περισσοτέρως 
5 εἰς ὑμᾶς. Et δέ τις λελύπηκεν, οὐκ ἐμὲ λελύ- 
™Kev, ἀλλὰ ἀπὸ μέρους ἵνα μὴ ἐπιβαρώ πάντας ὑμᾶς. 


ῳ 


6 ἱκανὸν τῷ τοιούτῳ ἢ ἐπιτιμία αὕτη ἡ ὑπὸ τῶν πλειόνων, 
7 ὥστε Pegvap tons ὑμᾶς χαρίσασθαι Kai παρακαλέσαι, μή 
8πως τῇ περισσοτέρᾳ λύπῃ καταποθῇ ὁ τοιοῦτος. διὸ 
9 παρακαλῶ ὑμᾶς κυρῶσαι εἰς αὐτὸν ἀγάπην" εἰς τοῦτο 
γὰρ καὶ eyaaiya ἵνα γνῶ τὴν δοκιμὴν ὑμῶν, ‘el els 
10 πάντα ὑπήκοοί ἐστε. ᾧ δέ τι χαρίξεσθε, κἀγώ" καὶ γὰρ 
ἐγὼ ὃ κεχάρισμαι, εἴ τι κεχάρισμαι, de ὑμᾶς ἐν προσώ- 
τι Τῷ Χριστοῦ, ἵνα μὴ πλεονεκτηθῶμεν ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ, 
12 οὐ γὰρ αὐτοῦ τὰ νοήματα ἀγνοοῦμεν. ᾿Ελθὼν 
δὲ εἰς τὴν Τρφάδα εἰς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ χριστοῦ, καὶ 
13 θύρας μοι ἀνεῳγμένης ἐν κυρίῳ, οὐκ ἔσχηκα ἄνεσιν τῷ 
πνεύματί μου τῷ μὴ εὑρεῖν με Τίτον τὸν ἀδελφόν μου, 
14 ἀλλὰ ἀποταξάμενος αὐτοῖς ἐξῆλθον εἰς Μακεδονίαν. Τῷ 
δὲ θεῷ χάρις τῷ πάντοτε θριαμβεύοντι ἡμᾶς ἐν τῷ Xpt- 
στῷ kal i ὀσμὴν τῆς γνώσεως αὐτοῦ Φανεροῦντι δὲ ἡμῶν 
15 ἐν παντὶ τόπῳ' ὅτι Χριστοῦ εὐωδία ἐσμὲν τῷ θεῷ ἐν 
16 τοῖς σωζομένοις καὶ ἐν τοῖς ἀπολλυμένοις, οἷς μὲν ὀσμὴ 
ἐκ θανάτου εἰς θάνατον; οἷς δὲ ὀσμὴ ἐκ ζωῆς εἰς ζωήν. 
17 καὶ πρὸς ταῦτα τίς ἱκανός; οὐ γάρ ἐσμεν ὡς of πολλοὲ 
ἐπ γλξυοῦτες τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, ἀλλ᾽ ὡς ἐξ εἰλικρινίας, 
ἀλλ᾽ ὡς ἐκ θεοῦ κατέναντι θεοῦ ἐν Χριστῷ λαλοῦμεν. 
τ ἰΔρχόμεθα πάλιν ἑαυτοὺς συνιστάνειν; ἣ μὴ xpn Comev 


Hid 


th 


7 μᾶλλον 9 ἡ 





400 ΠΡῸΣ ΚΟΡΙΝΘΊΟΥΣ B Ill 


| lal a ς “ “Δ ΄ 
ὥς τινες συστατικῶν ἐπιστολῶν πρὸς ὑμᾶς ἢ ἐξ ὑμῶν; 
᾿ ΄ ΄σ΄ , r 
ἡ ἐπιστολὴ ἡμῶν ὑμεῖς ἐστέ, ἐνγεγραμμενὴ ἐν ταῖς καρ- 
A , 5 , ‘ 
δίαις ἡμῶν, γινωσκομένη καὶ ἀναγινωσκομένη ὑπὸ πάντων 
> “ ’ Ω 3 Ν 3 A a 
ἀνθρώπων: φανερούμενοι OTL ἐστέ ἐπιστολὴ Χριστοῦ δια- 
σ΄ ς ι,3 Cas ΠΡ. / ? , > A 
κονηθεῖσα vp ἡμῶν, ἐνγεγρδλλλλένη οὐ μέλανι ἀλλὰ 
, ΄σ΄ ΄σ 
πνεύματι θεοῦ ζώντος, οὐκ ἐν πλαξὶν λιθίνδιο ἀλλ᾽ ἐν 
[ \ ΄ ΄ al 
TTAQZIN K&PAIAIC CAPKINAIC . 
3, A ΄ “ \ 
Πεποίθησιν δὲ τοιαύτην ἔχομεν διὰ τοῦ χριστοῦ προς 
\ f= , τῇ bf a > > ¢€ ΟΣ ς it 3 | r , θ ’ 
rip | Gedy, ody, τι <ap> ἑαυτῶν ἰκανοιίνεσ μένε ΘΔ αἱ 
¢€ 9 ς ΄σ “ >] Ce , 4 r ne ΄“- “3, ἃ Q 
rt as ἐξ avrav, GAX ἢ. ikavorys NHOY ἐκ TOV θεοῦ, os Kal 
nt r ’ 4 
ἱκάνωσεν ἡμᾶς διακόνους Καινῆς διαθήκης, οὐ γράμματος 
ἀλλὰ πνεύματος, τὸ γὰρ γράμμα ἀποκτείνει, τὸ δὲ 
΄σ r . Ν € : , “ Ud 
πνεῦμα ζωοποιει. Ei δὲ ἡ διακονία τοῦ θανάτου 
> , 5 ΄ , :) 6 > , [τι 
ἐν γράμμασιν ἐντετυπωμενὴη λίθοις ἐγενήθη ἐν δόξῃ, ὥστε 
\ ’ ᾽ ἢ \ εὐ Ἀν 5 \ > \ ’ 
μὴ δύνασθαι ἀτενίσαι τοὺς υἱοὺς Ισραὴλ εἰς τὸ πρόσωπον 
/ \ / a / 3 “ \ 
Mwycéwe διὰ THN AOZAN TOY TIPOCWTTOY AYTOY τὴν 
καταργουμένην, TOS οὐχὶ μᾶλλον ἡ διακονία τοῦ πνεύματος 


,ὔ 


ἔσται ἐν δόξή; εἰ yap ‘7 διακονία τῆς κατακρίσεως δόξα; 
πολλῷ μᾶλλον περισσεύει ἡ διακονία τῆς δικαιοσύνης δόξῃ. 
Ν \ > / \ / 3 “ 
καὶ γὰρ οὐ λελοΖδοτὰι TO λελοζᾶολλεένον ἐν τουτῷ 
΄ , e rt ς ’ \ 
τῷ μέρει εἰνεκεν τῆς ὑπερβαλλουσης δόξης" εἰ γὰρ τὸ κα- 
tad ΄ ΄ 5 6 
rapyovpevoy διὰ δόξης, πολλῷ μᾶλλον τὸ μένον ἐν δο- 
En. Ἔχοντες οὖν τοιαύτην ἐλπίδα πολλῇ παρ- 
Ν n > 7 / 
ρησίᾳ χρώμεθα, καὶ οὐ καθάπερ ΛΛωγοβο ἐτίθει Ka- 
AYMMA ἐπὶ τὸ πρόσωττον δὐτοῦ; πρὸς τὸ μὴ ἀτενίσαι 
τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ εἰς τὸ τέλος τοῦ καταργουμένου. ἀλλὰ 
ἐπωρώθη τὰ νοήματα αὐτῶν. ἄχρι γὰρ τῆς σήμερον 
ἡμέρας τὸ αὐτὸ κάλυμμα ἐπὶ τῇ ἀναγνώσει τῆς παλαιᾶς 
διαθήκης μένει μὴ ἀνακαλυπτόμενον, ὅτι ἐν Χριστῷ κα- 
ταργεῖται, ἀλλ᾽ ἕως σήμερον ἡνίκα ἂν ἀναγινωσκηται 
Μωυσῆς κάλυμμα ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτῶν κεῖται" HNIK& 
ΠΑ, 5 2 Ex 
λὲ ἐὰν" ἐπιοτρέψῃ πρὸς Κύριον, TrEplalpelTal τὸ 


ϑ 


/ ε Q ~ , fe: ‘ ~ 
KAAYMMA. ὁ δὲ κύριος τὸ πνεῦμά ἐστιν: οὗ δὲ τὸ πνεῦμα 


5 καὶ | 1. 94 θεόν, 5 ἐσμεν, g τῇ διακονίᾳ 16 δ᾽ ἂν 


14 


15 


17 


WETV POS KOPINOIOYT= B 407 


ip ͵ 7 ἢ ’ ( a \ , 5) ; 

ι8 Κυρίου, ἐλευθερία. ἡμεῖς δὲ πάντες “ἀνακεκαλυμμένῳ 

, Ν / cheat 

προσώπῳ THN AOZAN Κγρίογ κατοπτριζόμενοι τὴν αὐτὴν 

δ᾽ Δ a , (s ¢ = 

εἰκόνα μεταμορφούμεθα ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν, ᾿καθάπερ 

» \ , 4 “ τ 

ι απὸ κυρίου πνεύματος. Διὰ τοῦτο, ἔχοντες 
\ , , \ > ’ > » wn 

τὴν διακονίαν ταύτην καθὼς ἡλεήθημεν, οὐκ ἐγκακοῦμεν, 


ἰὼ] 


> \ > U \ \ nan 3 , \ 
ἀλλὰ ἀπειπάμεθα τὰ κρυπτὰ τῆς αἰσχύνης, μὴ περιπα- 
~ » ’ “ \ τ , ΄σ 
τοῦντες ἐν πανουργίᾳ μηδὲ δολοῦντες τὸν λόγον τοῦ 
“ > \ a , lan > , , 
θεοῦ, ἀλλὰ τῇ φανερώσει τῆς ἀληθείας συνιστάνοντες 
\ \ a , 9 , la 
ἑαυτοὺς πρὸς πᾶσαν συνείδησιν ἀνθρώπων ἐνώπιον τοῦ 
“-“ 4, , \ > , «. an 
3 θεοῦ. εἰ δὲ καὶ ἔστιν κεκαλυμμένον τὸ εὐαγγέλιον ἡμῶν, 
» “ ΄, χω ε 
4€v τοῖς ἀπολλυμένοις ἐστὶν κεκαλυμμένον, ἐν οἷς ὁ θεὸς 
a ~ > , \ , “ 
τοῦ αἰῶνος τούτου ἐτύφλωσεν τὰ νοήματα τῶν ἀπίστων 
5 \ 4 \ \ “ 3 “ 
εἰς τὸ μὴ αὐγάσαι τὸν φωτισμὸν τοῦ εὐαγγελίου τῆς 
’ ~ lon vA 5 5 \ ~ “ > Ἶ 
5 ἀθξηξ, τοῦ ταρέστοῦ;. ὅς δέστιν" εἰκὼν: τοῦ, beod. ov γὰρ 
ς A / 2 \ ie A > Lora | , 
€auTovs κηρύσσομεν adda Χριστὸν Ingovy κύριον, 
ξ ἴω ume? tay ἐν ἢ] / ¢ 
6 ἑαυτοὺς δὲ δούλους ὑμῶν διὰ "Ἰησοῦν. ὅτι 6 beds 6 εἰπών 
3 , an , a 2, > ΄" 
Εκ σκότους φῶς λάμψει, ὃς ἔλαμψεν ἐν ταῖς καρδίαις 
ς »“» \ \ A , la 4 A “ 
ἡμῶν πρὸς φωτισμὸν τῆς γνώσεως τῆς δόξης τοῦ θεοῦ 
5 ’ὔ Kn 
εν προσώπῳ Χριστοῦ. 
» 


+ \ \ x A 3 ’ 
7 ἔχομεν δὲ τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις 


> 


, [χὰ Ἔ ς A na , n a \ 
σκεύεσιν, wa ἢ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως ἢ τοῦ θεοῦ καὶ 
A 3 ¢ aA 3 \ , 3 3 3 ,ὕὔ 
8 μὴ ἐξ ἡμῶν: ἐν παντὶ θλιβόμενοι ἀλλ᾽ οὐ στενοχωρούμε- 
2 ’ >] 
9 7οι, ἀπορούμενοι ἀλλ’ οὐκ ἐξαπορούμενοι, διωκόμενοι 
> 4 3 
ἀλλ᾽ οὐκ ἐγκαταλειπόμενοι, καταβαλλόμενοι ἀλλ᾽ οὐκ ἀ- 
10 πολλύμενοι, πάντοτε τὴν νέκρωσιν τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ 
, , [χὰ ἃ ¢€ \ “ 3 la 3 “ 
σώματι περιφέροντες, ἵνα καὶ ih Con τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ 
, 4 ΄΄ ΄ SiN ΄ ς “- 
11 σώματι ἡμῶν φανερωθῇ: del γὰρ ἡμεῖς οἱ ζῶντες εἰς 
, / A > ~ “ \ ς \ lat 
θάνατον παραδιδόμεθα διὰ Ἰησοῦν, ἵνα καὶ ἢ ζωὴ τοῦ 
» A “ 5 A la Q Ce “- cf ς ,ὔ 
12 Ἰησοῦ φανερωθῇ ἐν τῇ θνητῇ σαρκὶ ἡμῶν. ὥστε ὁ θά. 
Coa ΄“ ς \ 2 c oa ΕΣ 
13 VaTOS ἐν ἡμῖν ἐνεργεῖται, ἡ δὲ ζωὴ ἐν υμῖν. ἔχοντες 
> a a“ ’ A 4 , 
δὲ τὸ αὐτὸ πνεῦμα τῆς πίστεως, κατὰ τὸ γεγραμμέ- 
3 \ 2 / \ ς ~ , 
νον Ἐπίοτεγοὰ, Ald ἐλάλησὰ, καὶ ἡμεῖς πιστεύομεν, 
Ν A n 55. vA Co as , \ / 3 la 
14 διὸ kat λαλοῦμεν, εἰδότες ὅτι ὁ ἐγείρας τὸν [κύριον] ᾿Ιησοῦν 


χ7 11} 18 καθωσπερ 5 ᾿Ιησοῦν Χριστὸν | ᾿Ιησοῦ 


408 ΠΡῸΣ KOPINeIOTS B IV V 


€ 


~ 3 a 3 lal ’ ‘ [ ed 
καὶ ἡμᾶς σὺν Inoov ἐγερει καὶ παραστήσει σὺν υμιν. 
Co. “ Ν 
τὰ γὰρ πάντα Ov ὑμᾶς, wa ἡ χάρις πλεονάσασα δια 
΄- 3 ld A , 
τῶν πλειόνων THY εὐχαριστίαν περισσευσῇῃ εἰς τὴν δόξαν 
Aw ~ \ 3 » ΄σ 3 3 Ψ ᾿ δ 
τοῦ θεοῦ. Διὸ οὐκ ἐγκακουμεν, ἀλλ᾽ εἰ καὶ ὁ ἔξω 
an af ε “ e ΄“ > 
ἡμῶν ἄνθρωπος διαφθείρεται, GAN ὁ ἔσω ἡμῶν avaKat 
~~ A Ἁ ΄ 
νοῦται ἡμέρᾳ καὶ ἡμέρᾳ. τὸ γαρ παραυτίκα ἐλαῴρον τῆς 
id ’ 
θλίψεως ᾿ καθ' ὑπερβολὴν εἰς ὑπερβολὴν αἰώνιον βαρος 
a ‘ k£ «a , ς van \ 
δόξης κατεργάζεται ἥμιν, μὴ σκοπούντων ἡμῶν Ta 
’ 3 ‘ , 
βλεπόμενα ἀλλὰ τὰ μὴ βλεπόμενα, τὰ γὰρ βλεπόμενα 
/ A Ν \ , 3 2 Ν “ 
πρόσκαιρα, τὰ δὲ μὴ βλεπόμενα αἰωνια. οἴδαμεν yap ὅτι 
¢ ~ a“ , ΄“ 
ἐὰν ἡ ἐπίγειος ἡμῶν οἰκία τοῦ σκήνους καταλυθῇ, οἰκο- 
\ ΄“ 9, 3 + 
δομὴν ἐκ θεοῦ ἔχομεν οἰκίαν ἀχειροποίητον αἰώνιον ἐν τοῖς 


3 


5 ΄“΄ \ Ἁ ’ Ἁ , 
οὐρανοῖς. καὶ yap ἐν τούτῳ στενάζομεν, TO οἰκητήριον 
[ a ᾿ > 9 “- τὶ , 3 r mee a 
ἡμῶν τὸ ἐξ οὐρανοῦ ἐπενδύσασθαι. ἐπιποθοῦντες, εἰ YE 
, 
καὶ ἐνδυσάμενοι οὐ γυμνοὶ εὑρεθησόμεθα. καὶ γὰρ 
οἱ ὄντες ἐν τῷ σκήνει στενάζομεν βαρούμενοι ἐφ᾽ ᾧ οὐ 
ς aE ewe pero 4 
, 3 > 3 5 a 
θέλομεν ἐκδύσασθαι add ἐπενδύσασθαι, ἵνα καταποθῇ 
A A ¢ Α - “ e ΄ 
τὸ θνητὸν ὑπὸ τῆς ζωῆς. 0 δὲ κατεργασάμενος ἡμᾶς 
> \ ΄“ ’ [4 A c ~ A 9 4 aA 
eis αὐτὸ τοῦτο θεός, ὁ Sous ἡμῖν τὸν ἀρραβῶνα τοῦ πνεύ- 
a 53 , 
ματος. Θαρροῦντες οὖν πάντοτε καὶ εἰδότες 
a ~ ~ , ~ “- 
ὅτι ἐνδημοῦντες ἐν τῷ σώματι ἐκδημοῦμεν ἀπὸ τοῦ 
N “ 5 \ U 
κυρίου, διὰ πίστεως γὰρ περιπατοῦμεν οὔ διὰ εἴδους,-- 
θαρροῦμεν δὲ καὶ εὐδοκοῦμεν μᾶλλον ἐκδημῆσαι ἐκ τοῦ 
, \ b) ~ A \ , \ \ 
σώματος καὶ ἐνδημῆσαι πρὸς Tov Κύριον" διὸ καὶ φιλοτι- 
, VA a »" > ~ a7 
μούμεθα, εἰτε ἐνδημοῦντες εἴτε ἐκδημοῦντες, εὐάρεστοι 
9 a 53 , ς “- ΄ “- 
αὐτῷ εἶναι. τοὺς γὰρ πάντας ἡμᾶς φανερωθῆναι δεῖ ἔμ- 
΄σ΄ ὔ ΄“ ΄σ ee , σ΄ 
προσθεν τοῦ βήματος τοῦ χριστοῦ, Wa κομίσηται ἕκαστος 
λ 4 ~ ’ X a ῃ, ” > \ a 
τὰ διὰ TOU σώματος πρὸς a ἔπραξεν, εἴτε ἀγαθὸν εἰτε 
φαῦλον. 
> “ / > 
Eidéres οὖν tov φόβον Tou κυρίου ἀνθρώπους πείθο- 
μεν, θεῷ δὲ πεφανερώμεθα: ἐλπίζω δὲ καὶ ἐν ταῖς συνει- 
, “ ΄.- 
δήσεσιν ὑμῶν πεφανερῶσθαι. οὐ πάλιν ἑαυτοὺς συνι- 
Α 


, CL. a 5 Ν > / / 
στάνομεν ὑμῖν, adda ἀφορμὴν διδόντες ὑμιν καυχήματος 


e om » 
17 μων 2 εἰ TEP 


2 


3 
4 


10 


It 


12 


V VI PPOs “KOPINGIOT2 "6 409 


ὑπὲρ ἡμῶν, ἵνα ἔχητε πρὸς τοὺς ἐν προσώπῳ καυχωμέ- 
13 vous καὶ μὴ ἐν καρδίᾳ. εἴτε γὰρ ἐξέστημεν, θεῷ εἴτε 
14 σωφρονοῦμεν, ὑμῖν. ἡ γὰρ ἀγάπη τοῦ χριστοῦ συνέχει 
ἡμᾶς, κρίναντας τοῦτο ὅτι εἷς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν' 
15 ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον: καὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν ἵνα 
οἱ ζῶντες μηκέτι ἑαυτοῖς ζῶσιν ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν 
16 ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι. Ὥστε ἡμεῖς ἀπὸ 
τοῦ νῦν οὐδένα οἴδαμεν κατὰ σάρκα: εἰ καὶ ἐγνώκαμεν 
17 κατὰ σάρκα Χριστόν, ἀλλὰ νῦν οὐκέτι γινώσκομεν. ὥστε 
εἴ τις ἐν Χριστῷ, καινὴ κτίσις" τὰ ἀρχαῖα παρῆλθεν, ἰδοὺ 
18 γέγονεν Kawa: τὰ δὲ πάντα ἐκ τοῦ θεοῦ τοῦ καταλλά- 
Eavros ἡμᾶς ἑαυτῷ διὰ Χριστοῦ καὶ δόντος ἡμῖν τὴν 
19 διακονίαν τῆς καταλλαγῆς, ὡς ὅτι θεὸς ἦν ἐν Χριστῷ 
κόσμον καταλλάσσων ἑαυτῷ, μὴ λογιζόμενος αὐτοῖς τὰ 
παραπτώματα αὐτῶν, καὶ θέμενος ἐν ἡμῖν τὸν λόγον τῆς 
29 καταλλαγῆς. Ὑπὲρ Χριστοῦ οὖν πρεσβεύομεν 
ὡς τοῦ θεοῦ παρακαλοῦντος δι᾽ ἡμῶν: δεόμεθα ὑπὲρ 
2x Χριστοῦ, καταλλάγητε τῷ θεῷ. τὸν μὴ γνόντα ἁμαρτίαν 
ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν, ἵνα ἡμεῖς γενώμεθα δι- 
1 Καιοσύνη θεοῦ ἐν αὐτῷ. Συνεργοῦντες δὲ καὶ παρακαλοῦ- 
μεν μὴ εἰς κενὸν τὴν χάριν τοῦ θεοῦ δέξασθαι ὑμᾶς" 
2 λέγει γάρ 
Kaip@ λεκτῷ ἐπήκογοά coy 
Kal ἐν HMEpA οωτηρίὰς ἐβοήθησά Cor: 
ἰδοὺ νῦν καιρὸς εὐττρόολεκτοο, ἰδοὺ νῦν HMEPA CWTH- 
3 Ρίδο: μηδεμίαν ἐν μηδενὶ διδόντες προσκοπήν, ἵνα μὴ 
4 pound 1 Siaxovia, ἀλλ᾽ év marti ounordvovtes €av- 
Tous ὡς θεοῦ διάκονοι: ἐν ὑπομονῇ πολλῇ, ἐν θλίψεσιν, 
5 ἐν ἀνάγκαις, ἐν στενοχωρίαις, ἐν πληγαῖς, ἐν φυλακαῖς, 
ἐν ἀκαταστασίαις, ἐν κόποις, ἐν ἀγρυπνίαις, ἐν νηστείαις, 
6 ἐν ἁγνότητι, ἐν γνώσει, ἐν μακροθυμίᾳ, ἐν χρηστότητι, 
γ ἐν πνεύματι ἁγίῳ, ἐν ἀγάπῃ ἀνυποκρίτῳ, ἐν λόγῳ ἀληθείας, 
ἐν δυνάμει θεοῦ: διὰ τῶν ὅπλων τῆς δικαιοσύνης τῶν 
8 δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν, διὰ δόξης καὶ ἀτιμίας, διὰ δυσφη- 


410 ΠΡῸΣ KOPINOIOTS B VI VII 


pias καὶ εὐφημίας" os πλάνοι καὶ ἀληθεῖς, ὡς ἀγνοούμενοι 
καὶ ἐπιγινωσκόμενοι, ὡς ἀποθνήοκοντεο καὶ ἰδοὺ Ζῶ- 
MEN, ὡς πἀιλεγόλενοι Kal MH GBANATOYMENOI, ὡς Av- 
πούμενοι ἀεὶ δὲ χαίροντες, ὡς πτωχοὶ πολλοὺς δὲ πλουτί- 
ὥοντες, ὡς μηδὲν ἔχοντες καὶ πάντα κατέχοντες, 

Τὸ στόμα ἡμῶν ἀνέῳγεν πρὸς ὑμᾶς, Κορίνθιοι, ἡ 
κἀρλίὰ ἡμῶν πεττλάτγντὰαι" οὐ στενοχωρεῖσθε ἐν ἡμῖν, 
στενοχωρεῖσθε δὲ ἐν τοῖς σπλάγχνοις ὑμῶν' τὴν δὲ 
αὐτὴν ἀντιμισθίαν, ὡς τέκνοις λέγω, πλατύνθητε καὶ 
ὑμεῖς. Μὴ γίνεσθε ἑτεροζυγοῦντες ἀπίστοις" τίς 
γὰρ μετοχὴ δικαιοσύνῃ καὶ ἀνομίᾳ, ἢ τίς κοινωνία φωτὶ 
πρὸς σκότος; τίς δὲ συμφώνησις Χριστοῦ πρὸς Βελίαρ; 
ἢ τίς μερὶς 'πιστῷ μετὰ ἀπίστου; τίς δὲ σννκατάθεσις 
ναῷ θεοῦ μετὰ εἰδώλων ; ἡμεῖς γὰρ ναὸς θεοῦ ἐσμὲν 
ζῶντος: καθὼς εἶπεν ὁ θεὸς ὅτι 

"Ἐνοικήρσω EN AYTOTC καὶ ἐνττεριττὰτηθῶ, 

Kal &comal αὐ τῶν, Oedc, Kal ayTOl ECONTAI 
mMoY Addc. 
διὸ ἐζέλθατε EK MECOY AYTON, 

kal ἀφορίοθητε, AEE! Kypioc, 

καὶ ἀκαθάρτογ MHA ἁπτεοθε’ 

κἀγὼ εἰολέξολλδλι YMAC" 
cai ECOMal ὑμῖν “εἰς TIATEPA, 
Kal ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς γίογε καὶ θγγὰτέρδο, 
λέγει Κύριος TlantoKpaTwp. 
ταύτας οὖν ἔχοντες τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί, καθαρίσω- 
μεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, 
ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ θεοῦ. Χω- 
ρήσατε ἡμᾶς: οὐδένα ἠδικήσαμεν, οὐδένα ἐφθείραμεν, 
οὐδένα ἐπλεονεκτήσαμεν. πρὸς κατάκρισιν οὐ λέγω, 
προείρηκα γὰρ ὅτι ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν ἐστὲ εἰς 
τὸ συναποθανεῖν καὶ συνζῆν. πολλή μοι παρρησία 
πρὸς ὑμᾶς, πολλή μοι καύχησις ὑπὲρ ὑμῶν' πεπλή- 


τς πιστοῦ 


17 


18 


μι 


ῳ 


a 


VII ΠΡῸΣ KOPINOIOYS B 411 


ρώμαι τῇ παρακλήσει, ὑπερπερισσεύομαι τῇ χαρᾷ ἐπὶ 
5 πάσῃ τῇ θλίψει ἡμῶν, Καὶ γὰρ ἐλθόντων 
ἡμῶν εἰς Μακεδονίαν οὐδεμίαν ἔσχηκεν ἄνεσιν ἡ σὰρξ 
ἡμῶν, ἀλλ᾽ ἐν παντὶ θλιβόμενοι-- ἔξωθεν μάχαι, ἔσωθεν 
6 φόβοι--. ἀλλ᾽ ὁ ποραξολων τοὺς ταπεινοὺς παρεκάλεσεν 
γ ἡμᾶς ὁ θεὸς ἐν τῇ παρουσίᾳ Τίτου: οὐ μόνον. δὲ ἐν τῇ 
mapovoig αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ παρακλήσει ἧ Tap Nie 
θη ἐφ᾽ ὑμῖν, ἀναγγέλλων ἡμῖν τὴν ὑμῶν ἐπιπόθησιν, τὸν 
ὑμῶν ὀδυρμόν, τὸν ὑμῶν θγλον ὑπὲρ ἐμοῦ, ὥστε pe 
8 μᾶλλον χαρῆναι. ὅτι εἰ καὶ ἐλύπησα ὑμᾶς ἐν τῇ ἐπι- 
στολῇ, οὐ μεταμέλομαι" εἰ καὶ μετεμελόμην, ( βλέπω" 
ὅτι ἡ ἐπιστολὴ ἐκεφη εἰ καὶ πρὸς ὧραν ἐλύπησεν ὑμᾶς. 
g νῦν χαίρω, οὐχ ὅτι ἐλυπήθητε, ἀλλ᾽ ὅτι ἐλυπήθητε εἰς 
μετάνοιαν, uae γὰρ κατὰ θεόν, ἵνα ἐν μηδενὶ Or 
10 pioerre ἐξ ἡμῶν. ἡ γὰρ κατὰ θεὸν λύπη μετάνοιαν εἰς 
σωτηρίαν ἀμεταμέλητον ἐργάζεται; ἡ δὲ τοῦ κύσμου λύπη 
11 θάνατον κατεργάζεται. ἰδοὺ γὰρ αὐτὸ τοῦτο τὸ κατὰ 
θεὸν λυπηθῆναι πόσην κατειργάσατο ὑμῖν σπουδήν, ἀλλὰ 
ἀπολογίαν, ἀλλὰ ἀγανάκτησιν, ἀλλὰ φόβον, ἀλλὰ ἐπι- 
πόθησιν, ἀλλὰ (akov,: ἀλλὰ ἐκδίκησιν: ἐν παντὶ συνε- 
12 στήσατε ἑαυτοὺς ἁγνοὺς εἶναι τῷ πράγματι. ἄρα εἰ καὶ 
ἔγραψα ὑμῖν, οὐχ ἕνεκεν τοῦ ἀδικήσαντος, [ἀλλ᾽] οὐδὲ 
ἕνεκεν τοῦ ἀδικηθέντος, ἀλλ᾽ ἕνεκεν τοῦ φανερωθῆναι 
τὴν σπουδὴν ὑμῶν τὴν ὑπὲρ ἡμῶν πρὸς ὑμᾶς ἐνώπιον τοῦ 
13 θεοῦ. διὰ τοῦτο παρακεκλήμεθα. ‘Ent δὲ 77 
παρακλήσει ἡμῶν περισσοτέρως μβλλοι ἐχάρημεν ἐπὶ 
ΤΆ χαρᾷ aged ὅτι ἀναπέπαυται τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἀπὸ 
14 πάντων ὑμῶν: ὅτι εἴ τι αὐτῷ ὑπὲρ ὑμῶν κεκαύχημαι, οὐ 
κατῃσχύνθην, ἀλλ᾽ ὡς πάντα ἐν ἀληθείᾳ ἐλαλήσαμεν ὑμῖν, 
οὕτως καὶ ἡ καύχησις ἡμῶν " ἐπὶ Τίτου ἀλήθεια ἐγενήθη. 
ις καὶ τὰ σπλάγχνα αὐτοῦ περισσοτέρως εἰς ὑμᾶς ἐστὶν 
ἀναμιμνησκομένου τὴν πάντων ὑμών ὑπακοήν, ὡς μετὰ 
16 φόβου καὶ τρόμου ἐδέξασθε αὐτόν. Χαίρω ὅτι ἐν παντὶ 


8:1... ἡ 14 ἡ 


412 ΠΡῸΣ KOPINOIOTS B VII VIII 


“ Ceres 
θαρρῶ ἐν υμῖν. 
, \ (SC > , A 4 “- “ Α 
Τνωρίζομεν δὲ vpiy, ἀδελφοί, τὴν χάριν τοῦ θεοῦ τὴν 
, 3 - 3 , ” , e 3 
δεδομένην ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τῆς Μακεδονίας, ὅτι ἐν ποὰλ- 
An ὃ a AN ify ς 4 “ ᾿ A 3 ΄ \ ¢ 
ἢ δοκιμῇ θλίψεως ἡ περισσεία τῆς χαρᾶς αὐτῶν καὶ ἢ 
Ν , b «δᾺν 3 , ΄ 
κατὰ βάθους πτωχεία αὐτῶν ἐπερισσευσεν εἰς τὸ πλοῦτος 
΄σ « , 9 “ e \ / 5 
Ths ἁπλότητος αὐτῶν: οτι κατὰ δύναμιν, μαρτυρῶ, καὶ 
A δύ 16 , Ά λλῇ , 7 
παρὰ δύναμιν, αὐθαίρετοι μετὰ πολλῆς παρακλήσεως δεὸ- 
ς a“ A , Ἁ - ΄“ 
μενοι ἡμῶν, τὴν χάριν καὶ τὴν κοινωνίαν τῆς διακονίας τῆς 
>) \ ig 4 Ν 3 \ > 4 ὃ. a, 0 ς X 
εἰς τοὺς aylous,— Kal οὐ καθὼς ἠλπίσαμεν ἀλλ᾽ ἑαυτοὺς 
€0 Ὁ 5 κυρίῳ καὶ ἡμῖν διὰ θελή θεοῦ. εἰ 
ἔδωκαν πρῶτον τῷ κυρίῳ καὶ ἡμῖν Ova θελήματος ὕεοῦ, εἰς 
’ id ΄“ , e 4 / Ν 
τὸ παρακαλέσαι ἡμᾶς Titov wa καθὼς προενήρξατο οὕτως 
\ 2 4 ᾿ ς “ XN Ά 4 4 3 3 “ 
καὶ ἐπιτελέσῃ εἰς ὑμᾶς καὶ τὴν χάριν TavTnY ἀλλ᾽ ὥσπερ 
’ , 4 
ἐν παντὶ περισσεύετε, πίστει καὶ λόγῳ καὶ γνώσει καὶ 
, “ Ν “ > frac - 3 Ὁ acs > , a 
πάσῃ σπουδῇ καὶ τῇ ἐξ ἡμῶν ἐν ὑμῖν ayary, wa 
\ 3 , a , , > 
καὶ ἐν ταύτῃ TH χάριτι περισσεῦυητε. Ou 
3 3 \ ’ 3 ἃ A a (one 4 “-“ Q ἣν 
κατ᾽ ἐπιταγὴν λέγω, ἀλλὰ διὰ τῆς ἑτέρων σπουδῆς καὶ τὸ 
“ ς , > , , 
Ths ὑμετέρας ἀγάπης γνήσιον δοκιμάζων: γινώσκετε γὰρ 
\ , Ξ “ ’ € la 9 a ~~ εἰ τ 
τὴν χάριν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησου [Χριστοῦ], ὅτι δι’ ὑμᾶς 
a U yf ef e a aA 3 
ἐπτώχευσεν πλούσιος ὧν, Wa υὕμεῖς τῇ ἐκείνου πτωχείᾳ 
4 A 4 3 4 ’ »“" A 
πλουτήσητε. καὶ γνώμην ἐν τούτῳ δίδωμι: τοῦτο γὰρ 
cn , ed > ’ A A 5 A 4 A 
ὑμῖν συμφέρει, οἵτινες οὐ μόνον TO ποιῆσαι ἀλλὰ καὶ τὸ 
’ 3 A 4 δ Ν A 
θέλειν προενήρξασθε amo πέρυσι’ νυνὶ δὲ καὶ τὸ ποιῆσαι 
ἐπιτελέ ῦ θά j θυμί v θέλ ὕ 
ἐπιτελέσατε, ὅπως καθάπερ ἡ προθυμια Tov ὕσέλειν οὕτῶς 
’ ~ bP) A G , 
καὶ TO ἐπιτελέσαι ἐκ τοῦ ἔχειν. εἰ yap ἢ προθυμία mpo- 
Ν dN ld 3 , ΕΣ \ 3 ᾿ἷἾ ’ 
κειται, καθὸ ἐὰν ἔχῃ εὐπρόσδεκτος, οὐ καθὸ οὐκ ἔχει. οὐ 
ὔ εἰ tree τς 3 oes 
γὰρ ἵνα ἄλλοις ἄνεσις, vply θλίψις: ἀλλ᾽ ἐξ ἰσότητος ἐν 
lod ~ A A ς “ / 5 A 3 , ¢ , 
TH vo καιρῷ TO ee περί συεῦμα eigho: See ὑστέρη 
A ? “Ὡς 
μα, ἵνα καὶ τὸ ἐκείνων περίσσευμα γένηται εἰς τὸ ὑμῶν ὑστέ- 
[2 , A , ε A Ἁ 
ρῆμα, ὅπως γένηται ἰσότης’ καθὼς γέγραπται O τὸ TIOAY 
3 3 / € \ 2,7 3 3 / 
OYK €TTAEONACEN, Kal ὁ TO ὀλίγον OYK HAATTO- 
, Q wn ~ ~ ’ \ > A 
NHCEN. Χάρις δὲ τῷ θεῷ τῷ διδόντι τὴν αὐτὴν 
Ἁ cas ἐπ αἾο τς » “ , , “ \ Q : 
σπουδὴν ὑπὲρ ὑμῶν ἐν τῇ καρδίᾳ Τίτου, ὁτε τὴν μὲν Tapa 
3 ’ 4 Ν € / > , 
κλησιν ἐδέξατο, σπουδαιότερος δὲ υπάρχων αὐθαίρετος 


7 ὑμῶν ἐν ἡμῖν 13 θλίψις, ἀλλ᾽ ἐξ ἰσότητος" 


A 


11 


VIII IX ΠΡῸΣ KOPINOIOTS B 413 


ISA . A ¢ 1a , 4 > 3 a \ 
18 ἐξῆλθεν πρὸς ὑμᾶς. συνεπέμψαμεν δὲ μετ’ αὐτοῦ τὸν 
> Ἁ κὰν ς »Ὡ 3 a > , A ~ “ 
ἀδελφὸν οὗ ὁ ἔπαινος ἐν τῷ εὐαγγελίῳ διὰ πασῶν τῶν 
9 Ξ > , Ny 3 A \ \ Chas a 
19 ἐκκλησιῶν,-- οὐ μόνον δὲ ἀλλὰ καὶ χειροτονηθεὶς ὑπὸ τῶν 
“ ᾽’ ¢ A“ > ~ , ‘ “ 
ἐκκλησιῶν συνέκδημος μων ἐν τῇ χάριτι ταύτῃ τῇ διακο- 
e “ Ἁ A nm , Q 
νουμένῃ ὑφ᾽ ἡμῶν πρὸς τὴν τοῦ κυρίου δόξαν καὶ προ- 
A , “ , Chas a 
20 θυμίαν ἡμῶν, -- στελλόμενοι τοῦτο μή τις ἡμᾶς μωμήσηται 
-“" ς la > ΄ wn 
οι ἐν TH adpornre ταύτῃ τῇ διακονουμένῃ ὑφ ἡμῶν, ττρονοοῦ- 
\ A 3 ’ 3 / 4 > N A 
MEN yap κὰἀλὰ ov μόνον ENGTTION Kypfoy ἀλλὰ καὶ 
> , > / , Ν > a A 5 
22 ἐνώπιον ἀνθρώπων. συνεπέμψαμεν δὲ αὐτοῖς τὸν ἀδελ- 
A ¢ “ a > , > “ ’ὔ 
φὸν ἡμῶν ὃν ἐδοκιμάσαμεν ἐν πολλοῖς πολλάκις σπου- 
nn »ἤὔ Q \ \ , , a 
δαῖον ὄντα, νυνὶ δὲ πολὺ σπουδαιότερον πεποιθήσει πολλῇ 
ra A ἡ \ 3 A 
53 τῇ εἰς ὑμᾶς. εἴτε ὑπὲρ Τίτου, κοινωνὸς ἐμὸς καὶ εἰς ὑμᾶς 
/ + 3 \ ς “ 3 ’ 3 “- ’ 
συνεργὸς" εἰτε ἀδελφοὶ ἡμῶν, ἀπόστολοι ἐκκλησιῶν, δόξα 
A 3 3 a > , ς A Aa 
24 Χριστοῦ. Τὴν οὖν ἔνδειξιν τῆς ἀγάπης ὑμῶν καὶ ἡμῶν 
/ [ὦ δι SG 3 3 \ Po , a > , 
καυχήσεως UTEP υμῶν εἰς αὐτοὺς ᾿ἐνδείξασθε" εἰς πρόσωπον 
΄σι lo . A 
1 τῶν ἐκκλησιῶν. Περὶ μὲν γὰρ τῆς διακονίας 
an , ’ \ , εν 
τῆς εἰς τοὺς ἁγίους περισσόν μοὶ ἐστιν τὸ γράφειν ὑμῖν, 
5 A 4 ς χω a ς \ ~ “ 
5 οἰδὰ γὰρ τὴν προθυμίαν ὑμῶν ἣν ὑπὲρ ὑμῶν καυχῶμαι 
’ ’ 9 Z, \ \ 
Μακεδόσιν ὅτι ᾿Αχαία παρεσκεύασται ἀπὸ πέρυσι, καὶ τὸ 
an “ Q 3 
3 ὑμών ζῆλος ἠρέθισε τοὺς πλείονας. ἔπεμψα δὲ τοὺς ἀδελ- 
a \ A ς € nr A 
ous, ἵνα μὴ τὸ καύχημα ἡμῶν τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κενωθῇ ἐν 
a 2 , “ ᾿ A - 4 > 
Τῷ μέρει τούτῳ, ἵνα καθὼς ἔλεγον παρεσκευασμένοι ἦτε, 
, dA / \ 3 \ , A WA ς A 
4 μὴ Tos ἐὰν ἔλθωσιν σὺν ἐμοὶ Μακεδόνες καὶ εὐρωσιν ὑμᾶς 
> , wn A e A 
“παρασκευάστους καταισχυνθῶμεν ἡμεῖς, ἵνα μὴ λέγωμεν 
« - A ¢c , ’ la 3 
5 ὑμεῖς, ἐν τῇ ὑποστάσει TavTy. ἀναγκαῖον οὖν ἡγησάμην 
’ὔ AY > \ [χὰ / 9 4 am Α 
παρακαλέσαι τοὺς ἀδελφοὺς ἵνα προέλθωσιν εἰς ὑμᾶς καὶ 
-. e wn 
προκαταρτίσωσι τὴν προεπηγγελμένην εὐλογίαν ὑμῶν, ταύ- 
“5: a ς > , A ς 
τὴν ἑτοίμην εἶναι οὕτως ὡς εὐλογίαν καὶ μὴ ὡς πλεονε- 
r 4 , 

6 ξίαν. Τοῦτο δέ, 6 σπείρων φειδομένως φειδο- 
’, \ , \ «ς , δὲν. 3 ’ 399) b>] 
μένως καὶ θερίσει, καὶ ὁ σπείρων ἐπ εὐλογίαις ἐπ᾽ εὐλο- 

, \ 4 A , a 
7 γίαις καὶ θερίσε. ἕκαστος καθὼς Tpoypyta τῇ καρδίᾳ, 
\ > AY A 3 Let e \ A / 3 a 
μὴ εκ Αὐπῆς 7 ἐξ ἀνάγκης, iAAPON γὰρ AOTHN ἀγαπᾷ 


@ “ ΄“ « 4 a A 
80 Geoc. duvaret δὲ 6 beds πᾶσαν χάριν περισσεῦσαι εἰς 


3 , 
24 ἐνδεικγύμενοι 


414 ΠΡῸΣ KOPINOIOT= B IX X 


ὑμᾶς, ἵνα ἐν παντὶ πάντοτε πᾶσαν αὐτάρκειαν ἔχοντες 
περισσεύητε εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθόν: («καθὼς γέγραπται 
3 7 2 “ 7 
Εοκόρπισεν, ἔδωκεν TOIC TTENHCIN, 
ε / Ξ 9) 5 lo / > \ ΄ 
ἡ AIKAIOCYNH aYTOY MENE! Εἰς TON INA: 
ε x. 5 - / ~ a 
ὁ δὲ ἐπιχορηγῶν CTTEPMA Τῷ CTIEfPONT! Kal ἄρτον εἰς 
Βρῶοιν χορηγήσει καὶ πληθυνεῖ τὸν σπόρον ὑμῶν καὶ 
> ’ \ “ / ἴω 
αὐξήσει τὰ TENHMATA τῆς AIKAIOCYNHC ὑλλῶν:") ἐν 
παντὶ πλουτιζόμενοι εἰς πᾶσαν ἁπλότητα, ἥτις κατεργάζε- 
ται OC ἡμῶν εὐχαριστίαν ᾿τῷ θεῷ",-- ὅτι ἡ διακονία τῆς 
λειτουργίας ταύτης οὐ μόνον ἐστὶν προσαναπληροῦσα τὰ 
/ ~ , ἴω 
ὑστερήματα τῶν ἁγίων, ἀλλὰ καὶ περισσεύουσα διὰ πολλῶν 
εὐχαριστιῶν τῷ θεῷ,- διὰ τῆς δοκιμῆς Τῆς διακονίας ταύ- 
της δοξάζοντες τὸν θεὸν ἐπὶ τῇ ὑποταγῇ τῆς ὁμολογίας 
ὑμῶν εἰς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ χριστοῦ καὶ ἁπλότητι τῆς 
κοινωνίας εἰς αὐτοὺς καὶ εἰς πάντας, καὶ αὐτῶν δεήσει 
« \ « = 2 , ξ “ Ν A ε , 
ὑπὲρ ὑμῶν ἐπιποθούντων vpas διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν 
, lo ~ 5 3 ς ““ ,ὔ ΄ r a %\ “ 5 
χάριν τοῦ θεοῦ ἐφ᾽ υμῖν. Χάρις τῷ θεῷ ἐπὶ τῇ ἀνεκδιη- 
γήτῳ αὐτοῦ δωρεᾷ. 
Αὐτὸς δὲ ἐγὼ Παῦλος παρακαλῶ ὑμᾶς διὰ τῆς mpav- 
τητος καὶ ἐπιεικίας τοῦ χριστοῦ, ὃς κατὰ πρόσωπον μὲν 
A ’ ce 93 Ν \ “ ἘΣ ς can , A \ 
ταπεινὸς ἐν ὑμῖν, ἀπὼν δὲ θαρρῶ εἰς vpas* δέομαι δὲ τὸ 
μὴ παρὼν θαρρῆσαι τῇ πεποιθήσει 7 λογίζομαι τολμῆσαι 
ext twas τοὺς “χΧογιζομένους ἡμᾶς ws κατὰ σάρκα περιπα- 


ἘΠ 


12 


15 


΄ 3 “- 3 Ν 4 
roopras. Ev ocapkt yap mepurarovyres ov KaTa τ 3 


4 Ν \ oY a“ , ς lod > 
στρατευόμεθα,- τὰ γὰρ ὕπλα τῆς στρατείας ἡμῶν οὐ σαρ- 
A > \ A “ “ \ , > ’ 
κικὰ ἀλλὰ δυνατὰ τῷ θεῷ πρὸς καθαίρεσιν OXUP@LATOY,— 
= a 9 ’ : N 
λογισμοὺς καθαιροῦντες καὶ πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατᾷ 
lod , ΄σ r “ , > 
τῆς γνώσεως τοῦ θεοῦ, καὶ αἰχμαλωτίζοντες παν vonpa εἰς 
A i ~ “ » (q / »~ 3 a 
τὴν ὑπακοὴν τοῦ χριστοῦ, καὶ ἐν ἑτοίμῳ ἔχοντες ἐκδικῆσαι 
“ ’ od - «ς ~ € ς , A 
πᾶσαν παρακοὴν, oTay πληρωθῇ ὑμῶν ἡ vmaxon. Ta 
\ 4 s + , ς “ r ΄- 
κατὰ πρόσωπον βλέπετε. εἰ τις πέποιθεν ἑαυτῷ Χριστου 
5 ΄σ ,ὕ , Spas msl ol ἢ \ 5: EN 
εἶναι, τοῦτο λογιζέσθω πάλιν ἐφ᾽ ἑαυτοῦ ὅτι καθὼς αὐτὸς 
e eg ε το 7 , , 
Χριστοῦ οὕτως καὶ ἡμεῖς. ἐῶν TE γὰρ περισσύτερὸν τι 


11 θεοῦ 8 ἐὰν 


Io 


II 


12 


17 
18 


ῳ 


a 


AKI ΠΡῸΣ KOPINOIOTS B 415 


, a > , ¢ a a 9 ε 
καυχησωμαι περὶ τῆς ἐξουσίας μων, ἧς ἔδωκεν ὁ κύριος 
> 4 2 > Ci be ay 
εἰς οἰκοδομὴν καὶ οὐκ εἰς καθαίρεσιν ὑμῶν, οὐκ αἰσχυνθή- 
[χὰ \ δό « Py > val aS a ὃ 4 a 3 
Tonal, wa μὴ δόξω ws ἂν ἐκφοβεῖν ὑμᾶς διὰ τῶν ἐπίστο- 
΄- * (et , im ial a “ 
λών: ὅτι Αἱ ἐπιστολαὶ μέν, φησίν", βαρεῖαι καὶ ἰσχυραί, 
« \ , ae ty , 3 ‘ ; « , 3 
ἢ δὲ παρουσία τοῦ σώματος ἀσθενὴς καὶ ὁ λόγος ἐξουθε- 
, A , ς ~ Ons OL eT) a“ 
νήμενος. τοῦτο λογιζέσθω 6 Τοιοῦτος, OTL οἷοί ἐσμὲν τῷ 
, > ~ > , a , ΄ 
λόγῳ δι’ ἐπιστολῶν ἄποντες, τοιοῦτοι καὶ παρόντες τῷ 
» > \ a 5 a δ κ ς 4 
PY. Ov γὰρ τολμῶμεν ἐνκρῖναι ἢ συνκρῖναι ἑαυτούς 
τ 5 9 Α > Tad 
τισιν τῶν ἑαυτοὺς συνιστανόντων: ἀλλὰ αὐτοὶ ἐν ἑαυτοῖς 
\ a , « a 2 
ἑαυτοὺς μετροῦντες καὶ συνκρίνοντες ἑαυτοὺς ἑαυτοῖς οὐ 
A ~ b] \ y 4 3 
συνιᾶασιν. ἡμεῖς δὲ οὐκ εἰς τὰ ἄμετρα. καυχησόμεθα, ἀλλὰ 
τ , A , @ , Can ¢ \ 
κατὰ TO pérpov tod κανόνος. οὗ ἐμέρισεν ἡμῖν ὁ θεὸς 
? > , » 4 e “ ifm 3 \ ¢ A ΕῚ ’ 
μέτρου, ἐφικέσθαι ἄχρι καὶ ὑμῶν“... “od γὰρ ὡς μὴ ἐφικνού- 
ς ~ ¢ , meee 2 \ e nn 
μενοι εἰς ὑμᾶς ὑπερεκτείνομεν ἑαυτούς, ἄχρι γὰρ καὶ ὑμῶν 
3 , 3 fe: 3 / ~ ~ > 3 \ 
εφθάσαμεν ἐν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ χριστοῦ".-- οὐκ εἰς τὰ 
» , 3 3 , , δ , . »” 
“μετρανλκαυχωμενοιοεν adoTpiots κόποις, ἐλπίδα: δὲ ἔχοντες 
> ion e n b) Cues “ 
αὐξανομένης τῆς πίστεως ὑμῶν ἐν ὑμῖν μεγαλυνθῆναι κατὰ 
\ ¢ “ 5 5 \ € , ΄ 
τὸν κανόνα ἡμῶν εἰς περισσείαν, εἰς τὰ ὑπερέκεινα ὑμῶν 
5 ’ 3 3 34 2 γος 4 3 A ΄ 
εὐαγγελίσασθαι, οὐκ ἐν ἀλλοτρίῳ κανόνι εἰς τὰ ἕτοιμα 
, θ ¢ Ν / > - / 
καυχήσασθαι. ᾿Ο δὲ καλγχώλλενοο ἐν Κγρίῳ KayyacOw: 
» \ ¢c \ ase, > 
ov yap ὁ ἑαυτὸν συνιστάνων, ἐκεῖνός ἐστιν δόκιμος, ἀλλὰ 
ἁ ( , , 
ov ὁ κύριος συνίστησιν. 
» 3 (oe , ip 
Οφελον ἀνείχεσθέ μου μικρὸν τι ἀφροσύνης: ἀλλὰ καὶ 
Cer 2 θέ an \ Cae ~ , ¢ , 
GVEXETVE pov. (rO@ yap ὑμᾶς: Geos ζήλῳ, ἡρμοσάμην 
A Tee CoN > \ 4 ε A A ΄σ ΄ 
γὰρ υμᾶς ἐνὶ ἀνδρὶ παρθένον ἄγνὴν παραστῆσαι τῷ χριστῷ- 
= δὲ ’ ς εν 9 , “ ΕΣ τα 
φοβοῦμαι δὲ μή TOS, OF O OPIC ΞΕ τάτηδεν Evav ép Τῇ 
> ~ A aA - 
πανουργίᾳ αὐτοῦ, φθαρῇ τὰ νοήματα ὑμῶν ἀπὸ τῆς ἀπλό- 
\ a ¢ , a cS pit 
τητος [Kat τῆς ayvotnros| τῆς εἰς ᾿ τὸν χριστὸν. εἰ μὲν 
\ ς 5 ᾽ὔ 7 > ~ Δ 
yap ὁ ἐρχόμενος ἄλλον Ἰησοῦν κηρύσσει ὃν οὐκ ἐκη- 
, x A -“ Ἂ ὰ 3 , * 
ρύξαμεν, ἢ πνεῦμα eTepov λαμβάνετε ὃ οὐκ ἔλαβετε, ἢ 
> / “ ἃ , a Γ» 5 
εὐαγγέλιον ἕτερον ὃ οὐκ ἐδέξασθε, καλῶς ἀνέχεσθε... 
’ Α ~~ ξ 3 
λογίζομαι γὰρ μηδὲν ὑστερηκέναι τῶν ὑπερλίαν ἀποστό- 
5» \ , ΄ > 3 A , 5 > 
λων" εἰ δὲ καὶ ἰδιώτης τῷ λόγῳ, ἀλλ᾽ οὐ τῇ γνώσει, ἀλλ᾽ ἐν 


’ ε Ων ‘ « ἍΝ γ΄ re > , 
10 φασίν 14 ὡς yap μὴ...... εαυτούς : 3 Χριστόν 4 ανείχεσθε 


416 ΠΡΟΣ KOPINOIOTZS B XI 


Q , 3 “ 5 ἘΠ ἊΝ x 
παντὶ φανερώσαντες ἐν πᾶσιν εἰς vpas. Η 
€ 3 4 3d A la ec ες a“ ~ 
ἁμαρτίαν ἐποίησα ἐμαυτὸν ταπεινῶν ἵνα ὑμεῖς ὑψωθῆτε, 
Ἁ a “ ς “ 
ὅτι δωρεὰν τὸ τοῦ θεοῦ εὐαγγέλιον εὐηγγελισάμην ὑμῖν; 
3 4 3 , 3 ς ΄σ 
ἄλλας ἐκκλησίας ἐσύλησα λαβὼν ὀψώνιον πρὸς τὴν ὑμῶν 
, Ν Q ς ΄“ ε > 
διακονίαν, καὶ παρὼν πρὸς ὑμᾶς καὶ ὑστερηθεὶς ov κατε- 
>) , \ 4 € A 4 
νάρκησα οὐθενός: τὸ yap ὑστέρημά μου προσανεπλήρω- 
9 3 / A 
σαν of ἀδελφοὶ ἐλθόντες ἀπὸ Μακεδονίας: καὶ ἐν παντὶ 
3 nn 3 4 Coe > , Ἂς , 4 3 ΄ 
ἀβαρῆ ἐμαυτὸν ὑμῖν ἐτήρησα καὶ τηρήσω. ἔστιν ἀλήθεια 
aA 3 » \ 7 ¢€ ’ 
Χριστοῦ ἐν ἐμοὶ ὅτι ἡ καύχησις αὕτη οὐ φραγήσεται εἰς 
3 Ν > ~ λί “ 3 , Q , “ 3 > “ 
ἐμὲ ἐν τοῖς κλίμασι τῆς ᾿Αχαίας. διὰ τί; OTL οὐκ ἀγαπῶ 
ς ¢€ Q 5 a A a 8 t 
ὑμᾶς; ὁ θεὸς οἰδεν. Ο δὲ ποιῶ καὶ ποιήσω, 
{χὰ B) iy \ ip A a 6 λ , id , e bY ἊΝ 
ἵνα ἐκκόψω τὴν ἀφορμὴν τῶν θελόντων ἀφορμὴν, wa ἐν ᾧ 
wn e la \ € rf A ra 
καυχῶνται εὑρεθῶσιν καθὼς καὶ ἡμεῖς. οἱ yap τοιοῦτοι 
, 3 U , , 3 
ψευδαπόστολοι, ἐργάται δόλιοι, μετασχηματιζόμενοι εἰς 
, r oe 3 “ 3 - 
ἀποστόλους Χριστοῦ: καὶ οὐ θαῦμα, αὐτὸς yap ὁ Σατανᾶς 
, > > Ν 
μετασχηματίζεται εἰς ἄγγελον φωτός: οὐ μέγα οὖν εἰ καὶ 
, 3 in , 
of διάκονοι αὐτοῦ μετασχηματίζονται ὡς διάκονοι δικαιο- 
πε A 2, », A 
σύνης, ὧν TO τέλος ἔσται κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν. 
, » / , ’ af S 3 Ν 
Πάλιν λέγω, μή τίς pe δόξῃ ἄφρονα εἶναι--- εἰ δὲ 
, Ἅ ς μ᾿ , , er 3 aN , 
μήγε, κἂν ὡς ἄφρονα δέξασθέ pe, iva κάγω μικρὸν TL καυ- 
a = > a > 3:98 16 2 3 
χήσωμαι: ὃ λαλῶ οὐ κατὰ κύριον λαλῶ, ἀλλ᾽ ὡς ἐν ἀφρο- 





, Aue , a , 5) Q \ 
avn, ἐν ταύτῃ τῇ ὑποστάσει τῆς καυχήσεως. ἐπεὶ πολλοὶ 
Cs Δ , c 
καυχῶνται κατὰ [τὴν] σάρκα, κἀγὼ καυχήσομαι. ἡδέως 
Q a ἢ a 5 N 
yap ἀνέχεσθε τῶν ἀφρόνων φρόνιμοι ὄντες" ἀνέχεσθε γὰρ 
a ς a “ > , ” , 
εἴ τις ὑμᾶς καταδουλοῖ, εἴ τις κατεσθίει, εἰ τις λαμβάνει, 
3 3 ᾿ A 3 J € a δέ \ 
εἴ τις ἐπαίρεται, εἴ τις εἰς πρόσωπον υμᾶς δέρει. Κατα 

[τ “ > , 3 τ 5. οὖν 
ἀτιμίαν λέγω, ὡς ὅτι ἡμεῖς ἠσθενήκαμεν" ἐν ᾧ δ᾽ ἄν τις 
~ 3 2 ’ ’ lod 3 , 3 ἌΡ 5 ὰ 
τολμᾷ, ἐν ἀφροσύνῃ λέγω, τολμῶ κάγω. Ἑβραῖοι εἰσιν; 
3 3 “ , 3 3 , ’ > e 3 4 
kayo. Ισραηλεῖται εἰσιν; κάγω. omeppa Αβραὰμ εἰσιν; 
“ ’ a “~ ef 
κἀγώ. διάκονοι Χριστοῦ εἰσίν; παραφρονὼν λαλῶ, ὕπερ 
> Coe , 
ἐγώ: ἐν κόποις περισσοτέρως, ἐν φυλακαῖς περισσοτέρως, 
΄ , ς \ 
ἐν πληγαῖς ὑπερβαλλόντως, ἐν θανατοις πολλάκις: ὑπὸ 
4 4 , wy \ 
Ἰουδαίων πεντάκις τεσσεράκοντα παρὰ μίαν ἔλαβον, τρὶς 


1 δὲ οὐ 


Io 


Ὁ 


I2 


13 


14 


15 


16 


17 
18 


19 


20 


21 


22 


ΧΙ ΣΙ ΠΡῸΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥ͂Σ Β 417 


» ud 3 , 4 , 
ἐραβδίσθην, ἅπαξ ἐλιθάσθην, τρὶς ἐναυάγησα, νυχθήμερον 
5 “ A / ς ,ὔ , , 
26 ἐν τῷ βυθῷ πεποίηκα: ὁδοιπορίαις πολλάκις, κινδύνοις 
a , “ 4 
ποταμῶν, κινδύνοις λῃστῶν, κινδύνοις ἐκ γένους, κινδύνοις 
> b] ~ / 3 ’ Uy > > / , 
ἐξ ἐθνῶν, κινδύνοις ἐν πόλει, κινδύνοις ἐν ἐρημίᾳ, κινδύνοις 
» , , 3 , , \ ΄ 
27 ἐν θαλάσσῃ, κινδύνοις ἐν ψευδαδέλφοις, κόπῳ καὶ μόχθῳ, 
ἐν ἀγρυπνίαις πολλάκις, ἐν λιμῷ καὶ δίψει, ἐν νηστείαι 
Li > ; ς μᾷ ἡ 7 si 
\ ’ Ν “ A ς 
28 πολλάκις, ἐν Ψύχει καὶ γυμνότητι: χωρὶς τῶν παρεκτὸς ἡ 
ς 3 ¢ a “ 3 
ἐπίστασίς μοι ἡ καθ᾽ ἡμέραν, ἡ μέριμνα πασῶν τῶν ἐκκλη- 
“ , 3 e 2 “ , 
29 σιῶν. τίς ἀσθενεῖ, καὶ οὐκ ἀσθενῶ; τίς σκανδαλίζεται, 
3 A aw 3 nr Qn \ A 3 
39 καὶ οὐκ ἐγὼ πυροῦμαι; ef καυχᾶσθαι δεῖ, τὰ τῆς ἀσθε- 
, ε \ a / 
31 velas [μου] καυχήσομαι. ὁ θεὸς καὶ πατὴρ τοῦ κυρίου 
3 a 53 Co Ὁ 3 Q 3 \ 9° e 5) , 
Ἰησοῦ οἶδεν, ὁ ὧν εὐλογητὸς εἰς TOUS αἰῶνας, OTL οὐ ψεύ- 
- ς ¢€ “ ’ 
32 δομαι. ἐν Δαμασκῷ ὁ ἐθνάρχης “Apéra τοῦ βασιλέως 
A ’ A \ \ 
33 ἐφρούρει τὴν πόλιν Δαμασκηνῶν πιάσαι pe, καὶ διὰ 
/ > , 3 4 Α a , Ν 9 
θυρίδος ἐν σαργάνῃ ἐχαλάσθην διὰ τοῦ τείχους καὶ ἐξέ- 
Q “". >) nr ral in an 71 
1 φυγον τὰς χεῖρας αὐτοῦ. Καυχᾶσθαι ᾿ δεῖ: οὐ 
, , + , A 5 > , Q 3 , 
συμφέρον μέν, ἐλεύσομαι δὲ eis ὀπτασίας καὶ ἀποκαλύψεις 
> 4 “ \ Qn 
2 Κυρίου. οἶδα ἄνθρωπον ev Χριστῷ πρὸ ἐτῶν δεκατεσσά- 
4 sy “ A - 
pov,— εἴτε ἐν σώματι οὐκ οἶδα, εἴτε ἐκτὸς TOU σώματος 
> \ 5 ς \ “ A 
οὐκ οἶδα, ὁ θεὸς oidev,— ἁρπαγέντα τὸν τοιοῦτον ἔως τρίτου 
A cy \ “ U / 

3 οὐρανοῦ. καὶ οἶδα τὸν τοιοῦτον ἄνθρωπον, - εἴτε ἐν σώματι 
7) \ as , > a ς \ 5 “ 
“εἴτε χωρὶς τοῦ σώματος [οὐκ οἶδα,] ὁ θεὸς οἶδεν,--- ὅτι 

¢ » \ , , f 
npmayn εἰς τὸν παράδεισον καὶ ἤκουσεν ἄρρητα ῥήματα ἃ 
> IX > , ~ ¢ \ ~ , , 
5ουκ ἐξὸν ἀνθρώπῳ λαλῆσαι. ὑπὲρ τοῦ τοιούτου καυχή- 
« \ \ 3 “ 3 , “ 
σομαι, ὑπὲρ δὲ ἐμαυτοῦ οὐ καυχήσομαι εἰ μὴ ἐν ταῖς ἀσθε- 
6 Vd 2a ὰ θ λ / , θ 3 » a 
νείαις. ἐὰν yap θελήσω καυχήσασθαι, οὐκ ἔσομαι ἄφρων, 
> / 4 3 “ i 4 , 3 3 \ , 
ἀλήθειαν yap ἐρῶ: φείδομαι δέ, μή τις εἰς ἐμὲ λογίσηται 
CN a , Ke 2 , 2 Γ» - \ a al a a 
7 umep Ὁ βλέπει pe ἢ ἀκούει ἐξ ᾿ ἐμοῦ, καὶ TH ὑπερβολῇ τῶν 
9 , λς A \ ς , ’ 
ἀποκαλύψεων. διὸ ἵνα μὴ ὑπεραίρωμαι, ἐδόθη μοι σκόλοψ 
΄σ ’ yf an io , e ἈΝ 
τῇ σαρκί, ἄγγελος Σατανᾶ, ἵνα με κολαφίζῃ, wa μὴ 
« ai , , 
8 ὑπεραίρωμαι. ὑπὲρ τούτου τρὶς τὸν κύριον παρεκάλεσα 
[χὰ 5 “ pS a , ΄“ 
9 Wa ἀποστῇ am ἐμοῦ" καὶ εἰρηκέν μοι ᾿᾽᾿Αρκεῖ σοι ἡ χάρις 
ς A , 3 > , Cs Gd 
μου: ἢ yap δύναμις ἐν ἀσθενείᾳ τελεῖται. Η- 
6,7 Tt 
KK 


418 ΠΡΟΣ KOPINOIOTZ B XII XIII 


3 a 3 9 lo 5 , Φ 
διστα οὖν μᾶλλον καυχήσομαι ἐν ταῖς ἀσθενείαις, ἵνα 
3 € , “ “ ) 3 ΄σ 
ἐπισκηνώσῃ em ἐμὲ ἡ δύναμις τοῦ χριστοῦ. διο εὐδοκῶ το 
2 Ε 6 , 2 ὕβ 2 3 τω 2 eS - 7 
ἐν ἀσθενείαις, ἐν ὕβρεσιν, ἐν ἀνάγκαις, ἐν διωγμοῖς καὶ 
ς A qd 4 > a , 
στενοχωρίαις, ὑπὲρ Χριστοῦ: ὅταν γὰρ ἀσθενῶ, τότε 
, 
δυνατός εἰμι. 
, ἜΣ > ͵ 4 of 
Téyova ἄφρων" ὑμεῖς με ἠναγκάσατε: ἐγὼ yap ὠφειλον τι 
eyo € A , IN Se en ἘΞ} ἢ A ~ ε 
ὑφ᾽ ὑμῶν συνίστασθαι. οὐδὲν γὰρ ὑστέρησα τῶν υπερ- 
3 , “ vad 
λίαν ἀποστόλων, εἰ Kal οὐδέν εἰμι’ τὰ μὲν σημεῖα τοῦ τ 
, > can ς “ 
ἀποστόλου κατειργάσθη ἐν ὑμῖν ἐν πάσῃ ὑπομονῇ, ση- 
, 0 / 3 a 
pelos [τε] καὶ τέρασιν καὶ δυνάμεσιν. τί yap ἐστιν 013 
ς , (gare Ν λ \ 2 λ , 3 \ gd bees 
ἡσσώθητε ὑπὲρ τὰς λοιπὰς ἐκκλησίας, εἰ μὴ OTL αὐτὸς 
2 ε ~ , , AY b 
ἐγὼ ov κατενάρκησα ὑμῶν; χαρίσασθέ μοι τὴν ἀδικίαν 
3 \ , : r “ cn 
ταύτην. Idov τρίτον τοῦτο ἑτοίμως ἔχω ἐλθεῖν 14 
lod 3 / A a A € ~ 
πρὸς ὑμᾶς, Kal οὐ καταναρκήσω: ov yap ζητῶ Ta ὑμῶν 
3 Q e ΄- 2 Ν 3 , X , r “ 
ἀλλὰ ὑμᾶς, οὐ γὰρ ὀφείλει τὰ τέκνα τοῖς γονεῦσιν θησαυ- 
’ > 4 € ”~ προ "2 5 Q \ “ 
ρίζειν, ἀλλὰ οἱ γονεῖς τοῖς τέκνοις. ἐγὼ δὲ iene δαπα- 15 
νήσω Kal ἐκδαπανηθήσομαι ὑπὲρ τῶν ψυχῶν es εἰ 
περισσοτέρως ὑμᾶς ἀγαπῶ, ἧσσον ἀγαπῶμαι ;" Ἔστω 16 
δέ, ἐγὼ οὐ κατεβάρησα ὑμᾶς: ἀλλὰ ὑπάρχων πανοῦργος 
δόλῳ ὑμᾶς ἔλαβον 1 τινα ὧν ἀπέσταλ ὃς ὑμᾶ 
όλῳ υμᾶς μη ἀπέσταλκα πρὸς ὑμᾶς, 17 
3 » “ » 4 ¢ = , Ν 
δ αὐτοῦ ἐπλεονέκτησα ὑμᾶς ; παρεκάλεσα Τίτον καὶ συνα- τ8 
A 2 U 4 ς .- 
πέστειλα τὸν ἀδελφόν: μήτι ἐπλεονέκτησεν ὑμᾶς Τίτος; 
> “ >) “ , é lad a“ 
οὐ τῷ αὐτῷ πνεύματι περιεπατήσαμεν; οὐ τοῖς αὐτοῖς 
a 4 “ [χά c “5 3 ΄ 
ἰχνεσιν; Πάλαι δοκεῖτε ort ὑμῖν amodoyov- τὸ 
wp A » “ “ 
μεθα; κατέναντι θεοῦ ἐν Χριστῷ λαλοῦμεν. τὰ δὲ πάντα, 
3 4 ς a a ¢ a 5) ΄σ΄ ro Q 
ἀγαπητοί, ὑπὲρ τῆς ὑμῶν οἰκοδομῆς, φοβοῦμαι yap μή 20 
λθὼ 3 [χὰ θέλ of ig ~ 2 \ ς θῶ ἔς. δ 
πως ἐλθὼν οὐχ οἵους θέλω εὕρω ὑμᾶς, κάγω εὑρεθῶ υμὶν 
@ ΟῚ θέλ ,ὔ » (Hr θ , > θί = 
οἷον ov θέλετε, μή πως ἔρις, ζῆλος, θυμοί, εριθίαι, κατα 
λ Xr , Ψ θ , , 3 , Ε A Δ 
αλιαί, ψιθυρισμοί, φυσιώσεις, ἀκαταστασίαι:" μὴ παλιν ox 
᾽ ’ , ς , \ Cares 
ἐλθόντος μου ταπεινώση pe ὁ θεός μου πρὸς ὑμᾶς, καὶ 
, 4 ΄ 
πενθήσω πολλοὺς τῶν προημαρτηκότων καὶ μὴ μετα- 
, > A a 3 , \ , ‘ > , Θ 
νοησάντων ἐπὶ τῇ ἀκαθαρσίᾳ καὶ πορνείᾳ καὶ ἀσελγείᾳ 7 
+ “ », Q « “ 
ἔπραξαν. Τρίτον τοῦτο ἔρχομαι πρὸς ὑμᾶς" x 


.“ > ε - , « “Ὁ a ”“ 
10 διωγμοῖς, ἐν τήΆ1 γάρ Tt 15 ὑμῶν, εἰ περισσοτέρως ὑμᾶς ἀγαπῶν ἧσσον ἀγαπώμαι., 


XIII ΠΡῸΣ KOPINOIOTS B 419 


3 / ᾽ὔ Uy “- , 
ἐττὶ CTOMATOC AYO MAPTYPWN Kal τριῶν CTAOHCETAI 
“-“ a ‘ ς 4 , 
2 ττᾶν ῥῆλλὰ. προείρηκα καὶ προλέγω ὡς παρὼν τὸ δεύτερον 
3 A “ a“ , “ a “ 
καὶ ἀπὼν νῦν τοῖς προημαρτηκόσιν καὶ τοῖς λοιποῖς πᾶσιν, 
Ω dA » >] \ , 3 , 3 Ν N 
3 ὅτε ἐὰν ἔλθω εἰς τὸ πάλιν οὐ φείσομαι, ἐπεὶ δοκιμὴν 
“ “ 3 3 ἴω “ 4 δ eas 
ζητεῖτε τοῦ ἐν ἐμοὶ λαλοῦντος χριστοῦ: Os eis ὑμᾶς 
> > “ 3 4 “ 3 ξύσου Ἁ Ν 3 Ud 2 

4 οὐκ ἀσθενεῖ ἀλλὰ δυνατεῖ ἐν ὑμῖν, καὶ γὰρ ἐσταυρώθη ἐξ 
3 θ , Ἰλλὰ ζ 3 ὃ , 6 Le \ \ ς Co) 
ἀσθενείας, ἀλλὰ ζῇ ἐκ δυνάμεως θεοῦ. καὶ γὰρ ἡμεῖς 
3 “- ΕΣ ΣΝ } x A > \ / \ 2 -~ 5» ’ 
ἀσθενοῦμεν ‘ev’ αὐτῷ, ἀλλὰ ζήσομεν σὺν αὐτῷ ἐκ δυνάμεως 
θ a 2 c A € \ ’ > 3 AY 3 ~ ’ 

5 θεοῦ [εἰς ὑμᾶς]. ἉἙαυτοὺς πειράζετε εἰ ἐστὲ ἐν τῇ πίστει, 
ς \ . , XN 2 > , ς 4 of ΓΞ» 
ἑαυτοὺς δοκιμάζετε: ἢ οὐκ ἐπιγινώσκετε ἑαυτοὺς ὅτι ᾿1η- 

= \ aS con 3 , γκ 7 , » 5) , . 

6 gous Χριστὸς ἐν ὑμῖν; εἰ μήτι ἀδόκιμοί ἐστε. ἐλπίζω δὲ 
ev , a ε “ 3 3 Q > , 3 ’ θ δὲ 

7 0Tt γνώσεσθε ὅτι ἡμεῖς οὐκ ἐσμὲν ἀδόκιμοι. εὐχόμεθα δὲ 

A A Q ~ aA 9 oe ¢€ ΄“ 
πρὸς τὸν θεὸν μὴ ποιῆσαι ὑμᾶς κακὸν μηδέν, οὐχ ἵνα ἡμεῖς 
’ “ 3 > ot ς vad Ἁ Ν » ς la Q 
δόκιμοι φανῶμεν, GAN iva ὑμεῖς τὸ καλὸν ποιῆτε, ἡμεῖς δὲ 
c > ’ > > A 4 ’ Q “ 5 
8 ὡς ἀδόκιμοι ὦμεν. οὐ γὰρ δυνάμεθά τι κατὰ τῆς ἀλη- 
, 3 Ἁ « \ ~ > , O \ oa € Co) 

9 θείας, ἀλλὰ ὑπὲρ τῆς ἀληθείας. χαίρομεν yap ὅταν ἡμεῖς 
> a “ > a \ 
ἀσθενῶμεν, ὑμεῖς δὲ δυνατοὶ ἦτε" τοῦτο καὶ εὐχόμεθα, THY 
¢ “ ’ A a - A σ΄ 

τουμῶν κατάρτισιν. Διὰ τοῦτο ταῦτα ἀπὼν γράφω, ἵνα 

\ \ 3 ’ ’ 3 ἃ ε 
παρὼν μὴ ἀποτόμως χρήσωμαι κατὰ τὴν ἐξουσίαν ἣν ὁ 
, ΕΣ iy 
κύριος ἔδωκέν μοι; εἰς οἰκοδομὴν καὶ οὐκ eis καθαίρεσιν. 
4 ? a 
11 λοιπόν, ἀδελφοί, χαίρετε, καταρτίζεσθε, παρακαλεῖσθε, 
Ἁ ΘΝ - A ? 4 
TO αὐτὸ φρονεῖτε, eipnvevete, καὶ ὁ θεὸς τῆς ἀγάπης καὶ 
3 ’ ῃ > ς “ 3 4 3 ’ > ς ’ὔ 
12 εἰρήνης ἔσται μεθ ὑμῶν. ᾿Ασπάσασθε ἀλλήλους ἐν ἁγίῳ 
, 3 , nr o 
φιλήματι. ᾿Ασπάζονται ὑμᾶς οἱ ἅγιοι πάντες. 
«ς ? = , 9 wn A Q € 9 ’ὔ 
13 Η χάρις τοῦ κυρίου Ἰησοῦ [Χριστοῦ] καὶ ἡ ἀγάπη 
“ a e “ ’ 
τοῦ θεοῦ καὶ ἡ κοινωνία τοῦ ἁγίου πνεύματος μετὰ πάντων 
ὑμῶν. 


4 σὺν 5 Χριστὸς Ἰησοῦς 


EE2 


ΠΡΌΣ ΓΝ tee 


3 ’ 9 3. γ 3 , 3 
ΠΑΥ͂ΛΟΣ ἀπόστολος, οὐκ ἀπ᾽ ἀνθρώπων οὐδὲ Sv ἀν- τ 
, > A N43 a a N a ay a 
θρώπου ἀλλὰ διὰ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ καὶ θεοῦ πατρὸς τοῦ 
pres > “ Ἁ ’ 
ἐγείραντος αὐτὸν ἐκ νεκρῶν, καὶ οἱ σὺν ἐμοὶ πάντες 2 
3 , a 3 , A , ’ ΖΦ. οι \ 
ἀδελφοί, tats ἐκκλησίαις τῆς Ταλατίας. χάρις ὑμῖν καὶ 3 
etd 5... δ θ ων A ζει κεν ΩΝ ’ aes) a “ 
εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ᾿ἡμῶν καὶ κυρίου ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, 
΄σ΄ , Q [ἰξ =| “- ς a ς wn 7] 
τοῦ δόντος ἑαυτὸν ‘Umép' τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν ὅπως ἐξέ- 4 
ς ΄“ rf a “ lo ~ 
Anrat ἡμᾶς ἐκ τοῦ αἰῶνος τοῦ ἐνεστῶτος πονηροῦ κατὰ TO 
θέλ a 6 a Ν \ Cee © . g€ δόξ 3 \ 
έλημα τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς ἡμῶν, ᾧ ἢ δόξα εἰς τοὺς 5 
aA “ UU 
αἰῶνας τῶν αἰώνων" ἀμήν. 
[4 oe “- 
Θαυμάζω ὅτι οὕτως ταχέως μετατίθεσθε ἀπὸ τοῦ καλέ- 6 
c oa 3 ’ A (4 ἃ 
σαντος ὑμᾶς ἐν χάριτι Χριστοῦ εἰς ἕτερον εὐαγγέλιον, ὃ 7 
2) “ , a 
οὐκ ἔστιν ἄλλο" εἰ μή τινές εἰσιν οἱ ταράσσοντες ὑμᾶς Kal 
’ ’ A > , aA a 9 Q 
θέλοντες μεταστρέψαι τὸ εὐαγγέλιον τοῦ χριστοῦ. adda 8 
NN ἐσ obi AC. 9) 2 a 2 , ἘΣ, δὶ 
καὶ ἐὰν ἡμεῖς ἢ ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίσηται [ὑμῖν] 
ἃ , “ St ΕΣ 
παρ᾽ ὃ εὐηγγελισάμεθα ὑμῖν, ἀνάθεμα ἔστω. ὡς προειρή- ο 
Q > Ip , δ ς ca 3 , 
καμεν, καὶ ἄρτι πάλιν λέγω, εἰ Tis ὑμᾶς εὐαγγελίζεται 
> a , 2. U, + 
παρ᾽ ὃ παρελάβετε, ἀνάθεμα ἔστω. 
4 > , U A ~ 3 ’ 
"Apri γὰρ ἀνθρώπους πείθω ἢ τὸν θεόν ; ἢ ζητῶ ἀνθρώ- 10 
5 2 “ 3 ,ὕ 7] a a 
ποις ἀρέσκειν; εἰ ἔτι ἀνθρώποις ἤρεσκον, Χριστοῦ δοῦλος 
3 Ἃ δ , ΓΚ ΑΣ πε τυ ΣΝ 3 , Ν 3 ΄ A 
οὐκ ἂν ἤμην. γνωρίζω yap’ ὑμῖν, ἀδελφοί, TO εὐαγγέλιον TO τι 
3 \ ξ-. 9. 73) “ 3 ᾿»ἷ ΡΝ IAN 
εὐαγγελισθὲν vm ἐμοῦ ὅτι οὐκ ἔστιν κατὰ ἄνθρωπον" οὐδὲ 12 
4 3 4 - A 3 , ΄ 3 , Ve I ὃ δά θ 
γὰρ ἐγὼ παρὰ ἀνθρώπου παρέλαβον αὐτὸ, οὔτε εδιδαχθην, 
an a 3 , 
ἀλλὰ be ἀποκαλύψεως ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ. Ηκού- 13 
Ν 4 3. τῷὦ} 3 , 3 - 3 ee rates. 4 
gate yap THY ἐμὴν ἀναστροφήν ποτε ἐν τῷ ᾿Ιουδαϊσμῷ, ore 
3 ¢ A 5.) \ 3 ’ “ A \ 3 “ 
Kad ὑπερβολὴν ἐδίωκον τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ καὶ ἐπὸρ- 


3 καὶ κυρίον [ἡμῶν] 4 περὶ 


III ΠΡῸΣ TAAATAS [Ae Ζῇ 


θουν αὐτήν, καὶ προέκοπτον ἐν τῷ Ἰοὐδαϊσμῷ ὑπὲρ ποᾺὰ- 
ἬΝ ioe ρ ΐ ME ρ 
3 “ 4 
Aovs συνηλικιώτας ἐν τῷ γένει μου, περισσοτέρως ζηλωτὴς 
ς / lad “ ’ [χ4 > U 
15 ὑπάρχων TOY πατρικῶν μου παραδόσεων. Ὅτε δὲ εὐδόκησεν 
ς ‘ ¢ 5 , 3 γ / \ 
[ὁ θεὸς] ὁ ἀφορίσας με ἐκ KOIAfAC MHTPOC MOY καὶ κὰ- 
/ A A , ~ 2? , A n 
16 AECAC διὰ τῆς χάριτος αὐτοῦ ἀποκαλύψαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ 
3 3 4 3 , b ὑνν 3 Om ν᾿, > ? > 
ἐν ἐμοὶ wa εὐαγγελίζωμαι αὐτὸν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, εὐθέως οὐ 
: 7, 4 Q Ω IAN SA ΕῚ 3 
17 προσανεθέμην σαρκὶ καὶ αἵματι, οὐδὲ ἀνῆλθον εἰς Ἴερο- 
\ 4 \ 3 “ > ’ 3 A > “ 2 
σόλυμα πρὸς τοὺς πρὸ ἐμοῦ ἀποστόλους, ἀλλὰ ἀπῆλθον εἰς 
> ΄ , “ 
18 ᾿Αραβίαν, καὶ πάλιν ὑπέστρεψα εἰς Δαμασκόν. [Ἑπειτα 
\ , » 3565 2 2 , ς Ζν i 
μετὰ τρία ἔτη ἀνῆλθον eis Ἰεροσόλυμα ἱστορῆσαι Kynar, 
’ ¢€ [χά 
το καὶ ἐπέμεινα πρὸς αὐτὸν ἡμέρας δεκαπέντε: ἕτερον δὲ 
“ 53 3 , 3 
τῶν ἀποστόλων οὐκ εἶδον, εἰ μὴ Ἰάκωβον τὸν ἀδελφὸν 
σε / a 4 ’ εἰ κα 2 ΔΕ ΣῊΝ ἡ a ~ of 
20 Τοῦ κυρίου. a δὲ γράφω ὑμῖν, ἰδοὺ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ ὅτι 
3 > \ a , 
210v ψεύδομαι. ἔπειτα ἦλθον eis τὰ κλίματα τῆς Συρίας 
καὶ [τῆς] Κιλικίας. ἤμην δὲ ἀγνοούμενος τῷ προσώπῳ 
22 iis ias. ἤμην δὲ ἀγνοούμ 5 προσώπῳ 
΄“ 3 ’ [οὶ > ΄“ 3 a , 
23 ταῖς ἐκκλησίαις τῆς ᾿Ιουδαίας ταῖς ev Χριστῷ, μόνον δὲ 
> A “ 3 , 
ἀκούοντες ἦσαν ὅτι Ὃ διώκων ἡμᾶς ποτὲ νῦν εὐαγγελί- 
t 7 A 9. , \ 3 , 3 > 4 
o4 ζεται THY πίστιν ἦν ποτε ἐπόρθει, καὶ ἐδόξαζον ἐν ἐμοὶ 
Ἁ 4 3 A 4 eo , ele ye 
1 Tov θεόν. Ἔπειτα διὰ δεκατεσσάρων ἐτῶν πάλιν ἀνέβην 
\ \ , 
eis Ἰεροσόλυμα μετὰ Βαρνάβα, συνπαραλαβὼν καὶ Titov 
3 3 - Ἁ > 
2 ἀνέβην δὲ κατὰ ἀποκάλυψιν: καὶ ἀνεθέμην αὐτοῖς τὸ εὐαγ- 
la », » >) / A “ 
γέλιον ὃ κηρύσσω ἐν τοῖς ἔθνεσιν, κατ᾽ ἰδίαν δὲ τοῖς 
a J 9 A , A ray} IX’ Ἰδὲ 
3 δοκοῦσιν, μή πὼς εἰς κενὸν τρέχω ἢ ἔδραμον. ἀλλ᾽ οὐδὲ 
γ 4 3 ’ a ἢ 
4 Tiros ὁ σὺν ἐμοί, Ἕλλην ὦν, ἠναγκάσθη περιτμηθῆναι" διὰ 
Ὁ a 
δὲ τοὺς παρεισάκτους Ψευδαδέλφους, οἵτινες παρεισῆλθον 
“ “ ς A a y, > - 
κατασκοπῆσαι τὴν ἐλευθερίαν ἡμῶν ἣν ἔχομεν ἐν Χριστῷ 
a ΄“- , -“ > A A [4 
5 Ἰησοῦ, ἵνα ἡμᾶς καταδουλώσουσιν,-- οἷς οὐδὲ πρὸς wpay 
Ε a“ ς »“" “ ¢ 9 4 ΄“ 3 λί ὃ 
εἴξαμεν τῇ ὑποταγῇ, ἵνα ἡ ἀλήθεια τοῦ εὐαγγελίου δια- 
A a ey , ε δο ἢ 
6 μείνῃ πρὸς ὑμᾶς. ἀπὸ δὲ τῶν δοκούντων εἰναί τι -- ὁποῖοι 
, / ¢ \ 3 / 
ποτε ἦσαν οὐδέν μοι διαφέρει — πρόσωπον [ὁ] θεὸς avOpa- 
σ΄ IQA , 
που ov λαμβάνει — ἐμοὶ yap of δοκοῦντες οὐδὲν προσανέ- 
3 A 3 ’ > , A , A 3 
7 θεντο, ἀλλὰ τοὐναντίον ἰδόντες ὅτι πεπίστευμαι τὸ εὐαγ- 
΄“ ’ A “ ~ € 
8 γέλιον τῆς ἀκροβυστίας καθὼς Πέτρος τῆς περιτομῆς, ὁ 


τι δὲ 12 οὐδὲ 





422 ΠΡΟΣ TAAATAZ II III 


yap évepynoas Πέτρῳ εἰς ἀποστολὴν τῆς περιτομῆς ἐνήρ- 
ynoev καὶ ἐμοὶ εἰς τὰ ἔθνη, καὶ γνόντες τὴν χάριν τὴν 
δοθεῖσαν μοι, Ἰάκωβος καὶ Κηφᾶς καὶ ᾿Ιωάνης, οἱ δο- 
κοῦντες στύλοι εἶναι, δεξιὰς ἔδωκαν ἐμοὶ καὶ Βαρνάβᾳ 
κοινωνίας, ἵνα ἡμεῖς εἰς τὰ ἔθνη, αὐτοὶ δὲ εἰς τὴν περι- 
τομήν. μόνον τῶν πτωχῶν ἵνα μνημονεύωμεν, ὃ καὶ ἐσπού- 
δασα αὐτὸ τοῦτο ποιῆσαι. Ὅτε δὲ ἦλθεν Κηφᾶς εἰς 


ἀφ 4 ¢ e , φ β ’ A 3 “- \ 
ὠριζεν ἑαυτὸν, φοβούμενος τοὺς ἐκ περιτομῆς. καὶ 
A 5 Lon \ € XS - [γι A 
συνυπεκρίθησαν αὐτῷ [καὶ] of λοιποὶ Ἰουδαῖοι, ὥστε καὶ 
, , » κα ws , 3 > ὦ 3 
BapvaBas συναπήχθη αὐτῶν τῇ ὑποκρίσει: ἀλλ᾽ ὅτε εἶδον 
ler 5) 9 a a \ %» 7 a 3 , 
ὅτι οὐκ ὀρθοποδοῦσιν πρὸς τὴν ἀλήθειαν τοῦ εὐαγγελίου, 
3 A ~ »S ¢ 5) A235 ΄ ς ’ 
εἶπον τῷ Κηφᾷ ἔμπροσθεν πάντων Ei σὺ ᾿Ιουδαῖος ὑπάρ- 
3 a“ ee] = Saal) 33 oo OA “ “ 4 yy 3 
χων ἐθνικῶς καὶ ᾿οὐκ᾽ ᾿Ιουδαϊκῶς ζῇς, πῶς τὰ ἔθνη ἀναγ- 
fe i ς “ ’ 9 “ 
κάζεις ᾿Ιουδαίϊζειν; Ἡμεῖς φύσει ᾿Ιουδαῖοι καὶ 
3 5) 5) “κ΄ ote PX 54. Q Ὅλ ’ a ey 
οὐκ ἐξ ἐθνῶν ἁμαρτωλοί, εἰδότες δὲ ὅτι οὐ δικαιοῦται ἄν- 
’ 34 a A , Qn 
Opwros ἐξ ἔργων νόμου ἐὰν μὴ διὰ πίστεως Χριστοῦ 
Ἴ aA Q ξ ΄ 5 ΓΧ A mil ro. ean 3 re [2 
ησοῦ, καὶ ἡμεῖς εἰς ᾿ Χριστὸν ᾿Ιησοῦν ἐπιστεύσαμεν, ἵνα 
a »“ Q 3 », , 
δικαιωθῶμεν ἐκ πίστεως Χριστοῦ καὶ οὐκ ἐξ ἔργων νόμου, 
e 3 54 , 3 / A / 9 δὲ 
ὅτι ἐξ ἔργων νόμου OY AIKAIWOHCETAI τπὰρὰ CApzZ. εἰ δὲ 
΄ σ΄“ a , \ 3 \ 
ζητοῦντες δικαιωθῆναι ἐν Χριστῷ εὑρέθημεν καὶ αὐτοὶ 
9 53 ᾿ , ᾿ 
“ἁμαρτωλοί, dpa Χριστὸς ἁμαρτίας διάκονος; μὴ γένοιτο: 
a a n ! 
εἰ yap ἃ κατέλυσα ταῦτα πάλιν οἰκοδομῶ, παραβατὴν 
Ἁ [4 A QA td Ul 3 
ἐμαυτὸν συνιστάνω. ἐγὼ γὰρ διὰ νόμου νόμῳ ἀπέθανον 
ἵνα θεῷ ζήσω: Χριστῷ j - ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ 
ἥ Ὁ ζῆ ριστῷ συνεσταύρωμαι γώ, 
- ΔΩ 3 \ , a A a ~ 9 , 3 ΄ ‘aa 
(yn δὲ ev ἐμοὶ Χριστός: ὃ δὲ νῦν ζῶ ἐν σαρκί, ἐν πίστει ζώ 
“ aA a 5 na ΄ , 
τῇ TOU υἱοῦ Tov θεοῦ τοῦ ἀγαπήσαντός με καὶ παραδόντος 
4 an “ vad ~ A 
ἑαυτὸν ὑπὲρ ἐμοῦ. Οὐκ ἀθετῶ τὴν χάριν Tov θεοῦ" εἰ yap 
5) , ’ y+ \ 4 > , 
διὰ νόμου δικαιοσύνη, apa Χριστὸς δωρεὰν ἀπέθανεν. 
3 ae [2 , , C να 5Ω / - » 3 
Q ἀνόητοι Ταλάται, τίς ὑμᾶς ἐβάσκανεν, οἷς κατ΄ o- 
4 > A a“ 
φθαλμοὺς Ἰησοῦς Χριστὸς προεγράφη ἐσταυρωμένος; τοῦτο 


14 οὐχ Μ55 16 ᾿Ιησοῦν Χριστὸν 


10 


11 


13 


14 


16 


21 


ΠῚ ΠΡῸΣ TAAATAS 423 


, ᾽ la 3 > € “ 3 Ὁ», ’ 4 “ 
μόνον θέλω μαθεῖν ἀφ᾽ ὑμῶν, ἐξ ἔργων νόμου τὸ πνεῦμα 
ϑι. κα A 59 > “ , 4 pret 4 a) ’ / 
3 ἐλάβετε ἢ ἐξ ἀκοῆς πίστεως; οὕτως ἀνόητοί ἐστε; ἐναρξά- 
4 μενοι πνεύματι νῦν σαρκὶ ἐπιτελεῖσθε; τοσαῦτα ἐπάθετε 
5 εἰκῇ; εἴ γε καὶ εἰκῆ. ὁ οὖν ἐπιχορηγῶν ὑμῖν τὸ πνεῦμα 
καὶ ἐνεργῶν δυνάμεις ἐν ὑμῖν ἐξ ἔργων νόμου ἢ ἐξ ἀκοῆς 
6 πίστεως; καθὼς ᾿Αβραὰμ ETTICTEYCEN τῷ θεῷ, Kal ἐλο- 
Γίοθη δυτῷ εἰς AIKAIOCYNHN. 
η Ψινώσκετε ἄρα ὅτι οἱ ἐκ πίστεως, οὗτοι υἱοί εἰσιν 
8 ᾿Αβραάμ. προϊδοῦσα δὲ ἡ γραφὴ ὅτι ἐκ πίστεως δικαιοῖ τὰ 
ἔθνη ὁ θεὸς προευηγγελίσατο τῷ ᾿Αβραὰμ ὅτι ᾿ΕνεγλοΓη- 
, 3 if td v σ ἘΣ , 
9 θήοοντδι EN CO] τἀντὰ τὰ ἔθνη. ὥστε οἱ ἐκ πίστε- 
@ Av οὔ A a aA "AB [4 00) 
10 ws εὐλογοῦνται σὺν TH πιστῷ ραάμ. σοι 
> Ἂ , \ 
yap ἐξ ἔργων νόμου εἰσὶν ὑπὸ κατάραν εἰσίν, γέγραπται yap 
ὅτι *Ettikatdpatoc trac Oc οὐκ EMMENE! πᾶοιν τοῖο 
Γεγρὰλλλλένοιο ἐν τῷ Βιβλίῳ TOY νόλλου TOY ποιῆσδι 
11 ἀὐτά. ὅτι δὲ ἐν νόμῳ οὐδεὶς δικαιοῦται παρὰ τῷ θεῷ 
A ¢ € , 3 ΄ὔ / ς Ν 4 
12 δῆλον, ὅτι O Aikaloc ἐκ πίοτεως ZHCETAI, ὁ δὲ νό- 
μος οὐκ ἔστιν ἐκ πίστεως, GAN ‘O ποιήσὰς ἁγτὰ ZHCETAI 
13€N ἀὐτοῖο. Χριστὸς ἡμᾶς ἐξηγόρασεν ἐκ τῆς κατάρας 
τοῦ νόμου γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα, ὅτι γέγραπται 
14° Επικάτἄρδατοο πᾶς ὁ κρελλἄάλλενοο ἐπὶ ZYAOY, ἵνα 
5 Ἁ + ¢ > 4 aA 3 A ᾽ὕ 3 Γ᾽» “ 
εἰς τὰ ἔθνη ἡ εὐλογία τοῦ ᾿Αβραὰμ γένηται ἐν ᾿ Ἰησοῦ 
Χριστῷ, ἵνα τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ πνεύματος λάβωμεν 
15 διὰ τῆς πίστεως. ᾿Αδελῴφοί, κατὰ ἄνθρωπον 
λέγω: ὅμως ἀνθρώπου κεκυρωμένην διαθήκην οὐδεὶς ἀθετεῖ 
A 2 , a δι 5 Q 3 ΄ ε 5 
167) ἐπιδιατάσσεται. τῷ δὲ ᾿Αβραὰμ ἐρρέθησαν αἱ ἐπαγ- 
γελίαι Kal τῷ CTTEpMaTi αὐτοῦ: οὐ λέγει Καὶ τοῖς 
σπέρμασιν, ὡς ἐπὶ πολλῶν, GAN ὡς ἐφ᾽ ἑνός Kal τῷ 
17 σπτέρλλὰτί COY, ὅς ἐστιν Χριστός. τοῦτο δὲ λέγω" δια- 
θήκην προκεκυρωμένην ὑπὸ τοῦ θεοῦ ὁ μετὰ τετρακόσια 
καὶ τριάκοντα ἔτη γεγονὼς νόμος οὐκ ἀκυροῖ, εἰς τὸ καταρ- 
13 γῆσαι τὴν ἐπαγγελίαν. εἰ γὰρ ἐκ νόμου ἡ κληρονομία, 
> ’ἢ > > , fe \ 3 A 3 > , 
οὐκέτι ἐξ ἐπαγγελίας. τῴ δὲ ᾿Αβραὰμ δι’ ἐπαγγελίας 


14 Χριστῷ Ἰησοῦ 


424 IPOS TAAATAS III IV 


, ς ᾽ὔ f 3 ἐ , a 
κεχάρισται ὁ θεός. Τί οὖν ὁ νόμος; τῶν παρα- 
βάσεων χάριν προσετέθη, ἃ "av' ἔλθη τὰ ἔ 5 

χάριν προσετέθη, ἄχρις ‘a ἢ τὸ σπέρμα ᾧ 
3 , Ἂς 2 3 ’ 3 Ν ,ὔ ς Ν 
ἐπήγγελται, διαταγεὶς δι’ ἀγγέλων ἐν χειρὶ μεσίτου: ὁ δὲ 

, ΟΝ > »~ ¢ \ δ ὃ 2 , ς 3 , 
μεσίτης ἑνὸς οὐκ ἔστιν, ὁ δὲ θεὸς εἷς ἐστίν. ὁ οὖν νόμος 

” Ἁ ΄“ » ΄“΄ an a ᾿Ὶ , 5 A > , 

_ κατὰ τῶν ἐπαγγελιῶν [τοῦ θεοῦ]; μὴ γένοιτο" εἰ yap ἐδόθη 
τῇ, γι, ς , A ἢ Γ» , ‘A Ὧν τῇ ho A < 
νόμος ὁ δυνάμενος ζωοποιῆσαι, ὄντως ᾿ἐν νόμῳ av ἢν ἡ 
, 3 Ἁ iY ¢€ \ ἃ U ε ‘ 
δικαιοσύνη. ἀλλὰ συνέκλεισεν ἡ γραφὴ τὰ πάντα ὑπὸ 
er 3 “ A 

ἁμαρτίαν ἵνα ἡ ἐπαγγελία ἐκ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ 

΄σ΄' ”~ , 
δοθῇ τοῖς πιστεύουσιν. 

A “ n \ ¢ 3 ’ 

Πρὸ τοῦ δὲ ἐλθεῖν τὴν πίστιν ὑπὸ νόμον ἐφρουρούμεθα 

’ 3 A , /, 93 an 
συνκλειόμενοι eis τὴν μέλλουσαν πίστιν ἀποκαλυφθῆναι. 
7 ε “ , ed 
@OTE ὁ νόμος παιδαγωγὸς ἡμῶν γέγονεν εἰς Χριστόν, ἵνα 

a , - ~ 3 
ἐκ πίστεως δικαιωθῶμεν: ἐλθούσης δὲ τῆς πίστεως οὐκέτι 
\ , A “ 
ὑπὸ παιδαγωγόν ἐσμεν. Πάντες γὰρ υἱοὶ θεοῦ 
an a > a 7 \ 
ἐστὲ διὰ τῆς πίστεως ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. ὅσοι yap eis 
‘ \ , > 3 
Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε: οὐκ ἔνι Ἰου- 
“ », a 3 
δαῖος οὐδὲ Ἕλλην, οὐκ ἔνι δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος, οὐκ ἔνι 
ἄρσεν καὶ θῆλυ: πάντ ap ὑμεῖς εἷς ἐστὲ ἐν Χριστῷ 
ρ ῆ es γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐν Χριστᾷ 
3 ~ 3 \ ς in a A Lo > A , 
Inoov. εἰ δὲ ὑμεῖς Χριστοῦ, dpa τοῦ ᾿Αβραὰμ σπέρμα 
3 la > > , , ΄ , 
ἐστέ, κατ᾽ ἐπαγγελίαν κληρονόμοι. Λέγω δέ, 
5 > Ὁ ld ς / ’ Α 3 3 A ¢ 
ep ὅσον χρόνον ὁ κληρονόμος νήπιός ἐστιν, οὐδὲν διαφέρει 
, yf U 5, > Q € \ ) 4 > \ ‘ 
δούλου κύριος πάντων ὦν, ἀλλὰ ὑπὸ ἐπιτρόπους ἐστὶ καὶ 
, A A , a , A \ 
οἰκονόμους ἄχρι τῆς προθεσμίας τοῦ πατρός. οὕτως καὶ 

~ 7 5 4 ξ. ΑΛ iY a a 7 

ἡμεῖς, ὅτε ἦμεν νήπιοι, ὑπὸ τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου ἤμεθα 
, 4 Na \ ΄ ἴω , b) 
δεδουλωμένοι: dre δὲ ἦλθεν τὸ πλήρωμα TOU χρόνου, ἐξα- 
ς \ 4 ᾽ ~ U 
πέστειλεν ὁ θεὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ, γενόμενον ἐκ γυναικός, 
fd ε 4 , ce \ ¢ \ ’ / 

γενόμενον ὕπὸ νόμον, wa τοὺς ὑπὸ νόμον ἐξαγοράσῃ, ἵνα 
‘ ς ὔ 3 , [γέ ΦΌΩΣ Cay 
τὴν υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν. Οτι δέ ἐστε υἱοί, 
\ A lal a va a \ 

ἐξαπέστειλεν ὁ θεὸς TO πνεῦμα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ eis Tas 

, (sth iste - 3 UY ς , o oe “ 
καρδίας ἡμῶν, κρᾶζον “ABBa ὁ πατήρ. ὥστε οὐκέτι εἶ 

“ 3 , ἘΣ 
δοῦλος ἀλλὰ vids: εἰ δὲ υἱός, καὶ κληρονόμος διὰ θεοῦ. 
᾿Αλλὰ τότε μὲν οὐκ εἰδότες θεὸν ἐδουλεύσατε τοῖς 
4 A > ω “ὦ , , n 
φύσει μὴ οὖσι θεοῖς: vey δὲ γνόντες θεόν, μᾶλλον δὲ 


19 οὗ 21 ἐκ νόμου ἣν [ἂν] 


ἜΘ 


20 


21 


22 


Ξῷ 


8 
9 


IV ΠΡΟΣ TAAATAS 428 


γνωσθέντες ὑπὸ θεοῦ, πῶς ἐπιστρέφετε πάλιν ἐπὶ τὰ 

ἀσθενῆ καὶ πτωχὰ στοιχεῖα, οἷς πάλιν ἄνωθεν "δουλεῦσαι" 
το θέλετε; ἡμέρας παρατηρεῖσθε καὶ μῆνας καὶ καιροὺς καὶ 
τι ἐνιαυτούς. φοβοῦμαι ὑμᾶς μή πως εἰκῇ κεκοπίακα εἰς ὑμᾶς. 
12 Τίνεσθε ὡς ἐγώ, ὅτι κἀγὼ ὡς ὑμεῖς, ἀδελφοί, δέομαι 
13 ὑμῶν. οὐδέν με ἠδικήσατε: οἴδατε δὲ ὅτι δι ἀσθένειαν 
14 τῆς σαρκὸς εὐηγγελισάμην ὑμῖν τὸ πρότερον, καὶ τὸν 

πειρασμὸν ὑμῶν ἐν τῇ σαρκί μου οὐκ ἐξουθενήσατε οὐδὲ 

ἐξεπτύσατε, ἀλλὰ ὡς ἄγγελον θεοῦ ἐδέξασθέ με, ὡς 
15 Χριστὸν Ἰησοῦν. ποῦ οὖν ὁ μακαρισμὸς ὑμῶν; μαρτυρῶ 

γὰρ ὑμῖν ὅτι εἰ δυνατὸν τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν ἐξορύξαντες 
16 ἐδώκατέ μοι. ὥστε ἐχθρὸς ὑμῶν γέγονα ἀληθεύων ὑμῖν; 
17 ζηλοῦσιν ὑμᾶς οὐ καλῶς, ἀλλὰ ἐκκλεῖσαι ὑμᾶς θέλουσιν, 
18 ἵνα αὐτοὺς ζηλοῦτε. καλὸν δὲ ζηλοῦσθαι ἐν καλῷ πάντοτε, 
19 καὶ μὴ μόνον ἐν τῷ παρεῖναί με πρὸς ὑμᾶς, ‘Texvia’ μου, 

ovs πάλιν ὠδίνω μέχρις οὗ μορφωθῇ Χριστὸς ἐν ὑμῖν: 
20 ἤθελον δὲ παρεῖναι πρὸς ὑμᾶς ἄρτι, καὶ ἀλλάξαι τὴν 

φωνήν μου, ὅτι ἀποροῦμαι ἐν ὑμῖν. 
21 Λέγετέ μοι, οἱ ὑπὸ νόμον θέλοντες εἶναι, τὸν νόμον 
22 οὐκ ἀκούετε; γέγραπται γὰρ ὅτι ᾿Αβραὰμ δύο υἱοὺς ἔσχεν, 
23 ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης καὶ ἕνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας: ἀλλ᾽ ὁ 

[μὲν] ἐκ τῆς παιδίσκης κατὰ σάρκα γεγέννηται, ὁ δε ἐκ τῆς 
24 ἐλευθέρας ἐδ ἐπαγγελίας. ἅτινά ἐστιν ἀλληγορούμενα: 

αὗται γάρ εἰσιν δύο διαθῆκαι, μία μὲν ἀπὸ ὄρους τς εἰς 
25 δουλείαν γεννῶσα, ἥτις ἐστὶν “Ayap, τὸ “Se “Αγαρ᾽ Σινὰ 

ὄρος ἐστὶν ἐν τῇ ᾿Αραβίᾳ, συνστοίχει δὲ τῇ νῦν τ 
26 σαλήμ, δουλεύει γὰρ μετὰ τῶν τέκνων αὐτῆς" ἡ δὲ ἄνω 
27 Ἱερουσαλὴμ ἐλευθέρα ἐστίν, ἥτις ἐστὶν μήτηρ nav: 

γέγραπται γάρ 

Εὐφράνθητι, οτεῖρὰ ἡ ΟΥ̓ TIKTOYCa: 
PAZON Kal BOHCON, H OYK ὠλίνογοδ' 
ὅτι πολλὰ τὰ τέκνὰ τῆς EPH Moy MAAAON ἢ 
τῆς ἐχούοης TON ἄνλρὰ. 


9 δουλεύειν IQ τέκνα 23 διὰ τῆς 25 γὰρ 


4.26 ΠΡΟΣ TAAATAZ IVV 


γἡμεῖς δέ, ἀδελφοί, κατὰ Ἰσαὰκ ἐπαγγελίας τέκνα ἐσμέν᾽" 28 
>) 3 e / € \ , \ 5. , \ A 
GAN ὥσπερ τότε ὃ κατὰ σάρκα γεννηθεὶς ἐδίωκε TOY κατα 29 

“ vA Q “ Ν / ’ « , wv 
πνεῦμα, οὕτως καὶ νῦν. ἀλλὰ τί λέγει ἡ γραφή; ~ Ek- 30 
Bate THN TAlAICKHN Kal τὸν YION ayTAc, οὐ γὰρ MA 
KAHPONOMHCE! ὁ Yidc τῆς πὰιλίοκης META TOY Yio¥ 

A ,ὕ , > , 3 3 ‘ , , 

τῆς ἐλευθέρας. διό, ἀδελφοί, οὐκ ἐσμὲν παιδίσκης τέκνα 53: 
3 A a 3 , 

ἀλλὰ τῆς ἐλευθέρας. 

"Ty ἐλευθερίᾳ ἡμᾶς Χριστὸς ἠλευθέρωσεν. στήκετε x 
οὖν καὶ μὴ πάλιν ζυγῷ δουλείας ἐνέχεσθε. -- 

a 3 Ἁ “ 3 , tc A ¢ A ’ 

Ide ἐγὼ Παῦλος λέγω ὑμῖν ὅτι ἐὰν περιτέμνησθε 2 
Χριστὸς ὑμᾶς οὐδὲν ὠφελήσει. μαρτύρομαι δὲ πάλιν 3 
παντὶ ἀνθρώπῳ περιτεμνομένῳ ὅτι ὀφειλέτης ἐστὶν ὅλον 
τὸν νόμον ποιῆσαι. κατηργήθητε ἀπὸ Χριστοῦ οἵτινες ἐν 4 
νόμῳ ὁυταιουσθε; τῆς χάριτος ἐξεπέσατε. ἡμεῖς γὰρ πνεύ- 5 
ματι ἐκ πίστεως ἐλπίδα δικαιοσύνης ἀπεκδεχόμεθα. ἐν γὰρ 6 
Χριστῷ [Ἰησοῦ] οὔτε περιτομή τι ἰσχύει οὔτε ἀκροβυστία, 
ἀλλὰ πίστις δι’ ἀγάπης ἐνεργουμένη. ‘Erpéxere 7 
καλῶς: Tis ὑμᾶς ἐνέκοψεν ἀληθείᾳ μὴ πείθεσθαι; ἡ 8 
πεισμονὴ οὐκ ἐκ τοῦ καλοῦντος ὑμᾶς. μικρὰ ζύμη ὅλον 9g 
τὸ φύραμα ζυμοῖ. ἐγὼ πέποιθα εἰς ὑμᾶς ἐν κυρίῳ ὅτι το 

3 Α + [) ς A ’ « ~ [4 A 

οὐδὲν ἄλλο φρονήσετε' ὁ δὲ ταράσσων ὑμᾶς βαστάσει TO 

, “ 2 > 3 A , > , 3 \ + 
κρίμα, ὅστις ἐὰν ἡ. ᾿Ἐγὼ δέ, ἀδελφοί, εἰ περιτομὴν ert τι 
κηρύσσω, τί ἔτι διώκομαι; ἄρα κατήργηται τὸ σκάνδαλον 

“ “ 47 \ 3 4 e > a 
τοῦ σταυροῦ. ἤΟφελον καὶ ἀποκόψονται οἱ ἀναστατοῦντες 12 
ὑμᾶς. 

f 3 


Ὑμεῖς γὰρ ἐπ᾽ ἐλευθερίᾳ ἐκλήθητε, ἀδελφοί: μόνον 


" 


3 
μὴ τὴν ἐλευθερίαν εἰς ἀφορμὴν τῇ σαρκί, ἀλλὰ διὰ τῆς 

3 ᾽ὔ ΄ 3 “ ς N “ ’ » ΩΝ é 
ἀγάπης δουλεύετε ἀλλήλοις: ὁ γὰρ πᾶς νόμος ἐν ἑνὶ λόγῳ 14 
πεπλήρωται, ἐν τῷ “APATTHCEIC TON πληοίον COY WC 
CEAYTON. εἰ δὲ ἀλλήλους δάκνετε καὶ κατεσθίετε, βλέ- 15 
mere μὴ ὑπ᾽ ἀλλήλων ἀναλωθῆτε. Λέγω δέ, τό 
πνεύματι περιπατεῖτε καὶ ἐπιθυμίαν σαρκὸς οὐ μὴ τελέ- 
σητε. ἡ γὰρ σὰρξ ἐπιθυμεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ 17 


28 ὑμεῖς δέ..... τέκνα ἐστέ 10} 


ν VI ΠΡῸΣ TAAATAS 457 


΄ \ lod , “ \ b] , 3 , 
πνεῦμα κατὰ τῆς σαρκὸς, ταῦτα yap ἀλλήλοις ἀντίκειται, 
7 \ a 3\ , ~ “ 3 A , yf 
18 ἵνα μὴ a ἐὰν θέλητε ταῦτα ποιῆτε. εἰ δὲ πνεύματι ἄγε- 
3 3 A «ς Ἁ ’ \ , 3 \ » ~ 
19 σθε, οὐκ ἐστὲ ὑπὸ νόμον. φανερὰ δέ ἐστιν τὰ ἔργα τῆς 
“ 3 , > 
20 σαρκός, ἅτινά ἐστιν πορνεία, ἀκαθαρσία, ἀσέλγεια, εἰδω- 
, , + Γ- a 7 ’ 3 , 
AoAarpia, Pappakia, ἔχθραι, ‘epis, ζῆλος," θυμοί, ἐριθίαι, 
»Ἤ , ~ A 
ax διχοστασίαι, αἱρέσεις, φθόνοι, μέθαι, κῶμοι, καὶ τὰ ὅμοια 
a ΄ Ce \ - “ 5) 
τούτοις, ἃ προλέγω ὑμῖν καθὼς προεῖπον ὅτι of τὰ 
~ ’ ’ A > 
τοιαῦτα πράσσοντες βασιλείαν θεοῦ ov κληρονομήσουσιν. 
ig \ ~ , 4 3 3 UU , 3 
22 ὃ δὲ καρπὸς τοῦ πνεύματός ἐστιν ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη, 
, ’ 3 , , oh 
23 μακροθυμία, χρηστότης, ἀγαθωσύνη, πίστις, mpairns, 
ee ’ 3 :, 4 aA 
24 ἐγκράτεια" κατὰ τῶν τοιούτων οὐκ ἔστιν νόμος. οἱ δὲ τοῦ 
A 3 a “ , 3 U la , 
χριστοῦ Ιησοῦ τῆν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθή- 
a 3 , “ Uy 
25 μασιν Kal ταῖς ἐπιθυμίαις. Εἰ ζῶμεν πνεύματι, 
’ \ ~ Ἁ , 4 3 a 
26 πνεύματι καὶ στοιχῶμεν. μὴ γινώμεθα κενόδοξοι, ἀλλή- 
, Γ 5 ? = A 3 , 
x Aovs προκαλούμενοι, ᾿ἀλλήλοις" φθονοῦντες. Αδελφοί, 
ΣᾺ a Y , ἐ A 
ἐὰν καὶ προλημφθῇ ἄνθρωπος ἔν τινι παραπτώματι, ὑμεῖς 
΄ ’ of 
ol πνευματικοὶ καταρτίζετε τὸν τοιοῦτον ἐν πνεύματι πραΐ- 
A ἢ Q Q ΄“ ϑ , 

2 τήῆτος, σκοπῶν σεαυτὸν, μὴ καὶ σὺ πειρασθῆς. ᾿Αλλήλων 
A , , Ἂν Ὡ, 3 λ , Ἁ ’ 
τὰ βάρη βαστάζετε, καὶ οὕτως ἀναπληρώσατε τὸν νόμον 

΄ “- \ r 53 + 
3τοῦ χριστοῦ. εἰ yap δοκεῖ τις εἶναί τι μηδὲν ὦν, φρενα- 
al ? A A μὰ 
4πατᾷ ἑαυτόν: τὸ δὲ ἔργον ἑαυτοῦ δοκιμαζέτω [ἕκαστος], 
ἢ Ly ? \ 3 3 
καὶ τότε εἰς ἑαυτὸν μόνον τὸ καύχημα ἕξει καὶ οὐκ εἰς 
δὴ ig 4 A \ a , ’ 
5 TOV ἐτερὸν, ἕκαστος γὰρ τὸ ἴδιον φορτίον βαστάσει. 
[4 “ A 
6 Κοινωνείτω δὲ ὁ κατηχούμενος τὸν λόγον τῷ κατηχοῦντι 
» Aa 3 vas \ A δ 3 
7€v πᾶσιν ἀγαθοῖς. Mn πλανᾶσθε, θεὸς οὐ 
a A ἡ a δὶ 
μυκτηρίζεται' ὃ γὰρ ἐὰν σπείρῃ ἄνθρωπος, τοῦτο καὶ 
΄ € ’ la a 
8 θερίσει" ὅτι ὁ σπείρων eis τὴν σάρκα ἑαυτοῦ ἐκ τῆς 
4 4 Ud ¢€ ‘ , 3 A ~ 3, 
σαρκὸς θερίσει φθοράν, ὁ δὲ σπείρων εἰς τὸ πνεῦμα ἐκ 
“ ’ A aA 
9 τοῦ πνεύματος θερίσει ζωὴν αἰώνιον. τὸ δὲ καλὸν ποιοῦν- 
\ > ~ “ A 5... [4 Ἁ 2 ’ 
τες μὴ ἐνκακῶμεν, καιρῷ γὰρ ἰδίῳ θερίσομεν μὴ ἐκλυό- 
ye 5 « Α 4 , 
ro pevot. ἄρα οὖν ὡς καιρὸν ἔχωμεν, ἐργαζώμεθα τὸ 
3 \ A , ’ \ A A A 
ἀγαθὸν πρὸς πάντας, μάλιστα δὲ πρὸς τοὺς οἰκείους τῆς 
πίστεως. ; 


20 ἔρεις, ζήλοι, 21 καὶ 26 ἀλλήλους 


428 ΠΡῸΣ TAAATAS VI 


᾽ le / Thiele ata , »” aA dA , 
Idere ᾿πηλίκοις" ὑμῖν γράμμασιν ἔγραψα τῇ ἐμῇ χειρί. 
΄΄ 5 r - 
Ὅσοι θέλουσιν εὐπροσωπῆσαι ἐν σαρκί, οὗτοι ἀναγκά- 
ἘΠῚ ον 4 , a “ ΄“ vad 
ζουσιν ὑμᾶς περιτέμνεσθαι, μόνον ἵνα τῷ sign: TOU 
oe Lad > Ν \ « ’ 
χριστοῦ [Ἰησοῦ]-- μὴ διώκωνται: οὐδὲ yap οἱ περιτεμνο- 
7 3 Nig / 4 3 δ » δἰ oA 
μενοι" αὐτοὶ νόμον φυλάσσουσιν, ἀλλὰ θέλουσιν ὑμᾶς 
) if of 3 A € 4 
περιτέμνεσθαι ἵνα ἐν τῇ ὑμετέρᾳ σαρκὶ καυχήσωνται. 
> AY A A ,ὔ a 3 Ἁ 9 a “ A 
ἐμοὶ δὲ μὴ γε σσα καυχᾶσθαι ide elaine i στα ον 
͵ a an “ τὶ Ν 3 ’ 
κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, δι οὐ ἐμοὶ κοσμος ἐσταύ- 
3 A / “4 4 φ VA 
ρωται κἀγὼ κόσμῳ. οὔτε yap περιτομή τι ἔστιν οὔτε 
3 Ay A ef a 
ἀκροβυστία, ἀλλὰ καινὴ κτίσις. καὶ ὅσοι τῷ κανόνι 
μ 3 » 3 4 ΕΣ 
τούτῳ στοιχήσουσιν, εἰρήνη ἐπ᾽ αὐτοὺς καὶ ἔλεος, καὶ 
2 A . 9 a a 
ἐπὶ τὸν ᾿Ιεορὰὴλ τοῦ θεοῦ.. 
a a U 3 A 4 
Tov λοιποῦ κόπους μοι μηδεὶς παρεχέτω, EY yap 
sy , a 3 a“ 3 ay ‘ 4 , 
τὰ στίγματα τοὺ Ἰησοῦ ἐν τῷ σωματογιεν βασταζω. 
€ ζω ~ ~ nw - 
H xapis του κυριου [ἡμῶν] Ἰησοῦ Χριστοῦ peta τοῦ 
, € A 9 ¢ 2 , 
πνεύματος ὑμῶν, ἀδελφοί": ἀμὴν. 


Ir ἡλίκοις 13 περιτετμημένοι 


τ 


12 


13 


18 


ΠΡΟΣ ΕΡΕ ΟΣ 


3 , A 9 a A , 
r ΠΑΥ͂ΛΟΣ ἀπόστολος Χριστοῦ “Incov διὰ θελήματος 
~ A Cher ἢ a > 9 3 Ἁ lg 
θεοῦ τοῖς ἁγίοις τοῖς οὖσιν [ἐν ᾿Εἰφέσῳ] καὶ πιστοῖς 
3 igs A , con 3 3 A a 
“ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ' χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πα- 
A ς od 2 “ aA 
Tpos ἡμῶν καὶ κυρίου ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ. 
3 4 ¢ \ \ \ a , ε a 9 a 
3 Εὐλογητὸς ὁ θεὸς καὶ πατὴρ τοῦ κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ 
“-“ ig 3 4 ς “ 3 , > ,ὔ ἊΝ 
Χριστοῦ, ὁ εὐλογήσας ἡμᾶς ἐν πάσῃ εὐλογίᾳ πνευματικῇ 
2 = 3 , 3 ~ \ 3 , eas. 
4ἐν τοῖς ἐπουρανίοις ev Χριστῷ, καθὼς ἐξελέξατο ἡμᾶς 
9 a rn , > Catan ς Α 
ἐν αὐτῷ πρὸ καταβολῆς κόσμου, εἶναι ἡμᾶς ἁγίους καὶ 
3 , [} 3 ~ > Ue ’ Cee 
5 ἀμώμους κατενώπιον αὐτοῦ ἐν ἀγάπῃ, προορίσας ἡμᾶς 
3 ς , aed A lo) ᾿ 5) ’ A LY 3 
eis υἱοθεσίαν διὰ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ εἰς αὐτόν, κατὰ τὴν εὐδο- 
A A 9, , “ ’ 
6 κίαν τοῦ θελήματος αὐτοῦ, εἰς ἔπαινον δόξης τῆς χάριτος 
3 A i) ΄“ 3 wn » 2 e : 
γ αὐτοῦ ἧς ἐχαρίτωσεν ἡμᾶς ἐν τῷ ἠγαπημένῳ, ἐν ᾧ ἔχο- 
A 3 ’ an Ὁ > “ yf 
μεν τὴν ἀπολύτρωσιν διὰ Tov αἵματος αὐτοῦ, τὴν ἄφεσιν 
nw ’ A & A ~~ ΄“ 
8 τῶν παραπτωμάτων, κατὰ τὸ πλοῦτος τῆς χάριτος αὐτοῦ 
= a 2 
ο ἧς ἐπερίσσευσεν εἰς ἡμᾶς ἐν πάσῃ σοφίᾳ καὶ φρονή- 
Cc A 7 “ aA 
get γνωρίσας ἡμῖν τὸ μυστήριον τοῦ θελήματος αὐτοῦ, 
Ἁ \ los a a 
το κατὰ τὴν εὐδοκίαν αὐτοῦ ἣν προέθετο ἐν αὐτῷ εἰς oiko- 
΄“ ’ lad » 
νομίαν τοῦ πληρώματος τῶν καιρῶν, ἀνακεφαλαιώσασθαι 
A a a An a Ta 
Ta πάντα ἐν τῷ χριστῷ, τὰ ἐπὶ τοῖς οὐρανοῖς Kal τὰ ἐπὶ 
“ ΄“ 9 an - ’ 
τι τῆς γῆς: ἐν αὐτῷ, ἐν ᾧ καὶ ἐκληρώθημεν προορισθέν- 
’ n “ A \ 
Tes κατὰ πρόθεσιν Tov τὰ πάντα ἐνεργοῦντος κατὰ THY 
\ a 4 3 a 3 Ἁ > Cae ? 
12 βουλὴν τοῦ θελήματος αὐτοῦ, eis TO εἶναι ἡμᾶς εἰς 
+ , > A , a “ 
ἔπαινον δόξης αὐτοῦ τοὺς προηλπικότας ἐν τῷ χριστῷ" 
ιΞ ἐν ᾧ καὶ ὑμεῖς ἀκούσαντες τὸν λόγον τῆς ἀληθείας, τὸ 
εὐαγγέλιον τῆς σωτηρίας ὑμῶν, ἐν ᾧ καὶ πιστεύσαντες, 


4 


430 ΠΡΟΣ ESESIOYS 11 


, ~ eo an a = 
ἐσφραγίσθητε τῷ πνεύματι τῆς ἐπαγγελίας τῷ ἁγίῳ, "δ᾽ τῷ 


> 3 4 ~ , iq ΄“ 3 . 
εστιν appaBay THS κληρονομίας ἡμῶν, εἰς ἀπολυτρωσιν 
~ a y, ΄σ. ’ A 
τῆς περιποιήσεως, εἰς ἔπαινον τῆς δόξης αὐτοῦ. 
4 “ 9 3 uy A > c aw 
Ata τοῦτο kayo, ἀκούσας τὴν καθ᾽ ὑμᾶς πίστιν 15 
3 “ 4 3 “ \ 4 9 U 1 eet 
ἐν τῷ κυρίῳ ᾿Ιησοῦ καὶ τὴν eis πάντας τοὺς ἁγίους, 
3 , 3 “ ¢ s ¢ ζω , 
οὐ παύομαι εὐχαριστῶν ὑπὲρ ὑμῶν μνείαν ποιούμε- τό 
a a ef A 
vos ἐπὶ τῶν προσευχῶν μου, ἵνα ὁ θεὸς τοῦ κυρίου 17 
con 3 a a ¢ 4 a t R20 29) ες 
ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, ὁ πατὴρ τῆς δόξης, ‘den’ ὑμῖν 
΄σ΄ 3 ’ tA a 
πνεῦμα σοφίας καὶ ἀποκαλύψεως ἐν ἐπιγνώσει αὐτοῦ, 
4 3 AY A ~ 
πεφωτισμένους τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας [ὑμῶν] εἰς 18 
a € 5 A , ed x , 
τὸ εἰδέναι ὑμᾶς τίς ἐστιν ἡ ἐλπὶς τῆς κλήσεως αὐτοῦ, τίς 
ε a ~ 4 “ 4 » a > a 
ὁ πλοῦτος τῆς δόξης τῆς KAHPONOM{AdC αὐτοῦ EN τοῖο 
¢€ ᾽ὔ Q , A ς , ? ° , > a 
Arfoic, καὶ τί τὸ ὑπερβάλλον μέγεθος τῆς δυνάμεως αὐτοῦ τὸ 
“ 4 4 A , la 
eis ἡμᾶς τοὺς πιστεύοντας κατὰ THY ἐνέργειαν TOU κράτους 
a ΟῚ ’ 5 a a GF Vv 7 ’ “ La > , 
τῆς ἰσχύος αὐτοῦ ἣν ἐνήργηκεν ἐν τῷ χριστῷ ἐγείρας 20 
>A > ΖΝ Q ’ὔ 3 “ 3 a > + 
αὐτὸν ἐκ νεκρῶν, καὶ KABICAC EN AEZIA AYTOY ἐν τοῖς 
4 , ? ~ 
ἐπουρανίοις ὑπεράνω πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας καὶ Suva- ox 
, 
pews καὶ κυριότητος Kal παντὸς ὀνόματος ὀνομαζομένου οὐ 
e 3 ΄“ 3. αἱ 2 3 4 A 5 “ , \ 
μόνον ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ ἀλλὰ καὶ ἐν TH μέλλοντι: καὶ 22 
/ ε , : \ \ ΄ 3 a A Ὅν 
πάντὰ YTTETAZEN ὑττὸ TOYC ττόλὰς AaYTOF, καὶ αὐτὸν 
᾿ A ς 4 , “ 3 ’ὔ isd 3 QA A 
ἔδωκεν κεφαλὴν ὑπὲρ πάντα τῇ ἐκκλησίᾳ, ἥτις ἐστὶν TO 23 
lod 3 “ 4 é ~ A ’ “ 
σῶμα αὐτοῦ, τὸ πλήρωμα τοῦ τὰ πάντα ἐν πᾶσιν πληρου- 

’ a ! a \ 
μένου. καὶ ὑμᾶς ὄντας νεκροὺς τοῖς παραπτώμασιν kal x 
΄ ε ς σι @ Q 
ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν, ev ais ποτὲ περιεπατήσατε κατὰ 2 

“ ζω ’ 1 “ 
τὸν αἰῶνα τοῦ κοσμου τούτου, κατὰ τὸν ἄρχοντα τῆς 
΄“ 39. ζω ’ “- ΄“ “ 
ἐξουσίας τοῦ ἀέρος, τοῦ πνεύματος τοῦ νῦν ἐνεργοῦντος 
ἴω “ ~ 3 © ‘ “ , 
ἐν τοῖς υἱοῖς τῆς ἀπειθίας: ἐν ois “kal ἡμεῖς πάντες 3 
΄“ “~ Ἁ 
ἀνεστράφημέν ποτε ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τῆς σαρκὸς 
a a“ A “ \ ued 
ἡμῶν, ποιοῦντες τὰ θελήματα τῆς σαρκὸς Kat τῶν δια- 
“ ᾽, 3 “ 
νοιῶν, καὶ ἤμεθα τέκνα φύσει ὀργῆς ὡς καὶ οἱ λοιποί: -- 
A 4 A A > , 

ὁ δὲ θεὸς πλούσιος ὧν ἐν ἐλέει, διὰ THY πολλὴν ἀγάπην 4 
a a Ca » ς a 4 “ 
αὐτοῦ ἣν ἠγάπησεν ἡμᾶς, καὶ ὄντας ἡμᾶς νεκροὺς τοῖς 5 
’ , ΣΡ “ “ , pons) 
παραπτώμασιν συνεζωοποίησεν | τῷ χριστῷ,-- χάριτί ἐστε 


Δ 


14 ὃς 17 δώῃ v. δῷ 20 ἐνήργησεν 


II UI ΠΡῸΣ E@EZIOTS 431 


6 σεσωσμένοι,-- Kal συνήγειρεν καὶ συνεκάθισεν ἐν τοῖς 
7 ἐπουρανίοις ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ἵνα ἐνδείξηται ἐν τοῖς 
αἰῶσιν Tots ἐπερχομένοις τὸ ὑπερβάλλον πλοῦτος τῆς 
χάριτος αὐτοῦ ἐν χρηστότητι ἐφ᾽ ἡμᾶς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. 
8 τῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσωσμένοι διὰ πίστεως" καὶ τοῦτο 
οοὐκ ἐξ ὑμῶν, θεοῦ τὸ δῶρον: οὐκ ἐξ ἔργων, ἵνα μή τις 
το Καυχήσηται. αὐτοῦ γάρ ἐσμεν ποίημα, κτισθέντες ἐν 
Χριστῷ Ἰησοῦ ἐπὶ ἔργοις ἀγαθοῖς οἷς προητοίμασεν ὁ 
θεὸς ἵνα ἐν αὐτοῖς περιπατήσωμεν. 
11 Διὸ μνημονεύετε ὅτι ποτὲ ὑμεῖς τὰ ἔθνη ἐν σαρκί, οἱ 
λεγόμενοι ἀκροβυστία " ὑπὸ τῆς λεγομένης περιτομῆς ἐν 
12 σαρκὶ χειροποιήτου,-- ὅτι ἦτε τῷ καιρῷ ἐκείνῳ Xepis 
Χριστοῦ, ἀπηλλοτριωμένοι τῆς eke TOU Ἰσραὴλ καὶ 
ξένοι τῶν διαθηκῶν τῆς ἐπαγγελίας, ἐλπίδα μὴ ἔχοντες 
13 καὶ ἄθεοι ἐν τῷ κόσμῳ. νυνὶ δὲ ἐν Xpiorg Ἰησοῦ ὑμεῖς οἵ 


ποτε ὄντες MAKPAN ever Oyre erryc ἐν TO αἵματι τοῦ. ἢ 


14 χριστοῦ. Αὐτὸς γάρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ὁ ποιήσας τὰ 
ἀμφότερα ἕν καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ Φραγμοῦ λύσας, τὴν 
15 ἔχθραν ἐν τῇ σαρκὶ αὐτοῦ, τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν ἐν 
δόγμασιν καταργήσας, ἵνα τοὺς δύο κτίσῃ ἐν αὑτῷ εἰς ἕνα 
16 καινὸν ἄνθρωπον ποιῶν εἰρήνην, καὶ ἀποκαταλλάξῃ τοὺς 
ἀμφοτέρους ἐν ἑνὶ σώματι τῷ θεῷ διὰ τοῦ σταυροῦ ἀπο- 
17 Κτείνας τὴν ἔχθραν ἐν αὐτῷ: καὶ ἐλθὼν εΥ̓Ηγγελίολτο 
εἰρήνην ὑμῖν τοῖο MAKPAN Kal εἰρήνην τοῖς ἐγγύο' 
18 ὅτε δ αὐτοῦ ἔχομεν τὴν Cg lt οἵ ἀμφότεροι ἐν 
19 ἑνὶ πνεύματι πρὸς τὸν πατέρα. “Apa οὖν οὐκέτι ἐστὲ ξένοι 
καὶ πάροικοι, ἀλλὰ ἐστὲ συνπολῖται τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖοι 
20 TOU θεοῦ, ἐποικοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστό- 
λων καὶ προφητών, ὄντος ἀκρογωνιδίογ αὐτοῦ Χριστοῦ 
21 Ἰησοῦ, ἐν ᾧ πᾶσα οἰκοδομὴ συναρμοχογουμένη αὔξει 
22 εἰς ναὸν ἅγιον ἐν κυρίῳ, ἐν ᾧ καὶ ὑμεῖς συνοικοδομεῖσθε 
εἰς Keeney piby Tov θεοῦ ἐν πνεύματι. 
: Τούτου χάριν ἐγὼ Παῦλος ὁ δέσμιος τοῦ χριστοῦ 


5 ἐν 





432 ΠΡΟΣ E@EZIOT= III 
T ΄“ ς 4 « Qn > 26 “ sf 5 / 4 5 
ησοῦ ὑπὲρ ὑμῶν τῶν ἐθνῶν,-- εἴ γε ἠκούσατε τὴν οἶκο- 2 
an 2 aA ~ n~ 4 ΄“΄ 
νομίαν τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ τῆς δοθείσης μοι εἰς ὑμᾶς, 
of A > , 9 , A / 4 
[ὅτι] κατὰ ἀποκάλυψιν ἐγνωρίσθη μοι TO μυστήριον, καθὼς 3 
‘ Vs LD » κ , a mo. elles 
σαι THY σύνεσίν μου ἐν TH μυστηρίῳ τοῦ χριστοῦ, ὃ ἑτέραις 5 
᾿ “ 3 3 / lo ΄“ ΄ 3 / ¢ ~ 
γενεαῖς οὐκ ἐγνωρίσθη τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων ὡς νῦν 
3 , »“" ¢ ,ὔ > ’ > ~ Ν if 
ἀπεκαλυφθη τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις αὐτοῦ καὶ προφήταις 
’, 3) Ν , , 
ἐν πνεύματι, εἶναι τὰ ἔθνη συνκληρονόμα καὶ σύνσωμα 6 
\ 4 “ 2 , > eee “ A los 
kal συνμέτοχα τῆς ἐπαγγελίας ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ διὰ τοῦ 
εὐαγγελίου, οὗ ἐγενήθην διάκονος κατὰ τὴν δωρεὰν τῆς 7 
[4 “ “a a A \ > “ 
χάριτος τοῦ θεου τῆς δοθείσης μοι κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς 
, 9 A 3 Q “"“ » ’ lA [4 , 
δυνάμεως αὐτου — ἐμοὶ τῷ ἐλαχιστοτέρῳ πάντων ἁγίων 8 
IQ 7 [4 ,ὔ e 5 yA 3 , A 
ἐδόθη ἡ χάρις αὕτη — τοῖς ἔθνεσιν εὐαγγελίσασθαι τὸ 
3 “ἢ “ A a , , ς 
ἀνεξιχνίαστον πλοῦτος τοῦ χριστοῦ, καὶ φωτίσαι ᾿ τίς no 
3 sf - we ay N “ 
οἰκονομία τοῦ μυστηρίου τοῦ ἀποκεκρυμμένου ἀπὸ τῶν 
> ae a a “ \ a a “- 
αἰώνων ἐν τῷ θεῷ τῷ τὰ πάντα κτίσαντι, ἵνα γνωρισθῇ νῦν τὸ 
“ 9 ΄ ΄“΄“- ΄“ ,ὕὔ A “3 
ταῖς ἀρχαῖς καὶ ταῖς ἐξουσίαις ἐν τοῖς ἐπουρανίοις διὰ τῆς 
5 [2 [4 , , ww ~ Q , 
ἐκκλησίας ἡ πολυποίκιλος σοφία τοῦ θεοῦ, κατὰ πρόθεσιν τι 
~ ἌΣ Ψ ἃ 3 , 3 ~ loge Lom »" , 
τῶν αἰωνων ἣν ἐποίησεν ἐν τῷ χριστῷ Inoov’ τῷ κυρίῳ 


τ 


ς a » yf Ζ ἔ f LY 5 
“ἡμῶν, ἐν ᾧ ἔχομεν Τὴν παρρησίαν καὶ “προσαγωγὴν ἐν 12 
πεποιθήσει διὰ τῆς πίστεως αὐτοῦ. Διὸ αἰτοῦμαι μὴ 13 
2 “ιν 3 Lad ’ ’ [4 A ς A“ 4 3 \ ’ 
ἐνκακεῖν ἐν ταῖς θλίψεσίν μου ὑπὲρ ὑμῶν, ἥτις ἐστὶν δόξα 
ς lad , / 4 / U 
ὑμῶν. Τούτου χάριν κάμπτω τὰ γόνατά μοῦ 14 
A A ες “ \ > “ 3 
πρὸς τὸν πατέρα, ἐξ οὗ πᾶσα πατριὰ ἐν οὐρανοῖς καὶ ἐπὶ 15 
ὌΝ 3 ’ (4 “a Cc oa ἘΠῚ TIS an rn , 
γῆς ὀνομάζεται, wa δῷ ὑμῖν Kata τὸ πλοῦτος τῆς δόξης τό 
3 n , los a 3 “ 3 
αὐτοῦ δυνάμει κραταιωθῆναι διὰ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ εἰς 
A 2 5h a » \ a) , 
τὸν ἔσω ἄνθρωπον, κατοικῆσαι τὸν χριστὸν διὰ τῆς πίστεως τ7 
a , eon 3 
ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν ἐν ἀγάπῃ" ἐρριζωμένοι καὶ τεθεμε- 
a 4 la lal 
λιωμένοι, ἵνα ἐξισχύσητε καταλαβέσθαι σὺν πᾶσιν τοῖς 18 
c oF , Α , Q a \ Co \ U ἽἼ 
ἁγίοις τί τὸ πλάτος καὶ μῆκος καὶ ᾿ὕψος καὶ βάθος, 
~ 4 A a > , “ 
γνῶναί τε τὴν ὑπερβάλλουσαν τῆς γνώσεως ἀγάπην τοῦ 19 
~ of [a a τη] la AN, , ~ “ 
χριστοῦ, wa πληρωθῆτε eis’ πᾶν τὸ πλήρωμα τοῦ θεοῦ. 
~ A ~ ς “ 
Τῷ δὲ δυναμένῳ ὑπὲρ πάντα ποιῆσαι ὑπερεκπερισσοῦ 20 


9 πάντας 18 βάθος καὶ ὕψος 19 πληρωθῇ 


III IV ΠΡῸΣ EESIOTE 433 


vo 


ὧν αἰτούμεθα ἢ “Ῥοοῦμεν κατὰ τὴν δύναμιν my ἐνεργου- 
21 μένην ἐν ἡμῖν, αὐτῷ ἡ δόξα ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ ἐν Χριστῷ 
Ἰησοῦ εἰς πάσας τὰς γενεὰς τοῦ αἰῶνος τῶν αἰώνων ἀμήν. 
: Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς ἐγὼ ὁ δέσμιος ἐν κυρίῳ ἀξίως 
5 περιπατῆσαι τῆς κλήσεως ἧς cen Ore, μετὰ πάσης τα- 
πεινοφροσύνης καὶ πραὕτητος, μετὰ μακροθυμίας, ἀνε- 
.3 χόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ, σπουδάζοντες τηρεῖν τὴν 
4 ἑνότητα τοῦ πνεύματος ἐν τῷ συνδέσμῳ πῇς εἰρήνης: ἕν 
σῶμα καὶ ἕν πνεῦμα, καθὼς ey ἐκλήθητε ἐν μιᾷ ἐλπίδι 
5 τῆς κλήσεως ὑμῶν" εἷς κύριος, μία πίστις, ἕν βάπτισμα" 
6 εἷς θεὸς καὶ πατὴρ πάντων, ὁ ἐπὶ πάντων καὶ διὰ πάντων 
7 καὶ ἐν πᾶσιν. Ἕνὶ δὲ ἑκάστῳ ἡμῶν ἐδόθη [ἡ] χάρις κατὰ 
8 τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς τοῦ χριστοῦ. διὸ λέγει : 
“ANABAC εἰς ὕψος HYMAAWTEYCEN AlXMaAWCIAN, 
[καὶ] ἔλωκεν AOMaTa τοῖς ἀνθρώποιο. 
οτὸ δέ ᾿Ανέβη τί ἐστιν εἰ μὴ ὅτι καὶ κατέβη * εἰς τὰ 
το κατώτερα μέρη τῆς γῆς; ὁ καταβὰς αὐτός ἐστιν καὶ ὁ 
ἀναβὰς ὑπεράνω πάντων τῶν οὐρανῶν, ἵνα πληρώσῃ τὰ 
τι πάντα. καὶ αὐτὸς ἔλωκεν τοὺς μὲν ἀποστόλους, τοὺς δὲ 
προφήτας, τοὺς δὲ εὐαγγελιστάς, τοὺς δὲ apt ΜΈΡΟΣ καὶ 
12 διδασκάλους; πρὸς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἁγίων εἰς ἔργον 
13 διακονίας, εἰς οἰκοδομὴν. τοῦ σώματος τοῦ χριστοῦ, μέχρι 
καταντήσωμεν οἱ πᾶντες εἰς τὴν ἑνότητα τῆς πίστεως καὶ 
τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ, εἰς ἄνδρα τέλειον, εἰς 
14 perpoy ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ χριστοῦ, ἵνα μηκέτι 
ὦμεν νήπιοι, κλυδωνιζόμενοι καὶ περιφερόμενοι παντὶ 
ἀνέμῳ τῆς διδασκαλίας ἐν τῇ κυβίᾳ τῶν ἀνθρώπων ἐν 
15 πανουργίᾳ πρὸς τὴν μεθοδίαν τῆς πλάνης, ἀληθεύοντες δὲ 
ἐν ἀγάπῃ αὐξήσωμεν εἰς αὐτὸν τὰ πάντα, ὅς ἐστιν ” 
16 κεφαλή, Χριστός, ἐξ οὗ πᾶν τὸ σῶμα muvapsoh oyavpevon 
καὶ συνβιβαζόμενον διὰ πάσης ais τῆς ἐπιχορηγίας 
κατ᾽ ἐνέργειαν ἐν μέτρῳ ἑνὸς ἑκάστου ᾿μέρους Bee avénow 
τοῦ σώματος ποιεῖται εἰς οἰκοδομὴν ἑαυτοῦ ἐν ἀγάπῃ. 


9 πρῶτον 16 μέλους 
ΕΒ" 


454 ΠΡΟΣ ἘΦΕΣΙΟΥ͂Σ ινν 


. 

Τοῦτο οὖν λέγω καὶ μαρτύρομαι ἐν κυρίῳ, μηκέτι ὑμᾶς 
“περιπατεῖν καθὼς καὶ τὰ ἔθνη περιπατεῖ ἐν ματαιότητι τοῦ 
νοὸς αὐτῶν, ἐσκοτωμένοι τῇ διανοίᾳ ὄντες, ἀπηλλοτριω- 
μένοι τῆς ζωῆς τοῦ θεοῦ, διὰ τὴν ἄγνοιαν τὴν οὖσαν ἐν 
αὐτοῖς, διὰ τὴν πώρωσιν τῆς καρδίας αὐτῶν, οἵτινες ἀπηλ- 
γηκότες ἑαυτοὺς παρέδωκαν τῇ ἀσελγείᾳ εἰς ἐργασίαν 
ἀκαθαρσίας πάσης ἐν πλεονεξίᾳ. Ὑμεῖς δὲ οὐχ οὕτως 
ἐμάθετε τὸν χριστόν, εἴ γε αὐτὸν ἠκούσατε καὶ ἐν αὐτῷ 
ἐδιδάχθητε, ᾿καθὼς ἔστιν ἀλήθεια ev’ τῷ ᾿Ιησοῦ, ἀποθέσθαι 
ὑμᾶς κατὰ τὴν προτέραν ἀναστροφὴν τὸν παλαιὸν ἄνθρω- 
mov τὸν φθειρόμενον κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς ἀπάτης, 
ἀνανεοῦσθαι δὲ τῷ πνεύματι τοῦ νοὸς ὑμῶν, καὶ ἐνδύσα- 
σθαι τὸν καινὸν ἄνθρωπον τὸν κατὰ θεὸν κτισθέντα ἐν 
δικαιοσύνῃ καὶ ὁσιότητι τῆς ἀληθείας. 

Διὸ ἀποθέμενοι τὸ ψεῦδος λὰλεῖτε ἀλήθειὰν EKACTOC 
META TOY TIAHCION AaYTOY, ὅτε ἐσμὲν ἀλλήλων μέλη. 
ὀργίζεοθε Kal MN AMAaPTANETE: ὁ ἥλιος μὴ ἐπιδυέτω 
ἐπὶ παροργισμῷ ὑμῶν, μηδὲ δίδοτε τόπον τῷ διαβόλῳ. 
ὁ κλέπτων paykere κλεπτέτω, μᾶλλον δὲ κοπιάτω ἐργαζόμε- 
νος ταῖς ' χερσὶν τὸ ἀγαθόν, ἵνα ἔχῃ μεταδιδόναι τῷ χρεί- 
αν ἔχοντι. πᾶς λόγος σαπρὸς ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν μὴ 
ἐκπορευέσθω, ἀλλὰ εἴ τις ἀγαθὸς πρὸς οἰκοδομὴν τῆς 
χρείας, ἵνα δῷ χάριν τοῖς ἀκούουσιν. καὶ μὴ λυπεῖτε τὸ 
πνεῦμα τὸ ἅγιον τοῦ θεοῦ, ἐν ᾧ copay tease εἰς ἡμέ- 
ραν ἀπολυτρώσεως. πᾶσα πικρία καὶ θυμὸς καὶ ὀργὴ καὶ 
κραυγὴ καὶ βλασφημία ἀρθήτω ἀφ᾽ ὑμῶν σὺν πάσῃ κακίᾳ. 
γίνεσθε [de] els ἀλλήλους χρηστοί, εὔσπλαγχνοι, gape 
Cémevor ἑαυτοῖς καθὼς καὶ ὁ θεὸς ἐν Χριστῷ ἐχαρίσατο 
‘ope’ ; γίνεσθε οὖν μιμηταὶ τοῦ θεοῦ, ὡς τέκνα ἀγαπητά, 
καὶ περιπατεῖτε ἐν ἀγάπῃ; καθὼς καὶ ὁ χριστὸς ἠγάπησεν 
ὑμᾶς καὶ παρέδωκεν ἑαυτὸν ὑπὲρ Γὑμῶν᾽ προοφορὰν κὰὶ 
θγοίὰν τῷ θεῷ εἶς OCMHN EYWATAC. Πορνεία 
δὲ καὶ ἀκοῦν ἢ πᾶσα ἢ πλεονεξία μηδὲ ὀνομαζέσθω ἐν 


1 καθώς ἐστιν ἀληθείᾳ, ἐν 28 ἰδίαις 32 ἡμῖν 2 ἡμῶν 


17 


18 


a9 


20 
21 


22 


23 
24 


25 


26 


28 


31 


32 


3 


ν ΠΡῸΣ ΠΦΕΣΙΟΥΣ 438 


“ , ΓΗ 4 Ν 3 ’ 

4 ὑμῖν, καθὼς πρέπει ἁγίοις, καὶ αἰσχρότης καὶ μωρολογία 
a ’ ’ 4 3 dA δ \ A > 7 
ἢ εὐτραπελία, ἃ οὐκ ἀνῆκεν, ἀλλὰ μᾶλλον εὐχαριστία. 

a Ἁ ae , og A \ 3 “ 

5 τοῦτο yap ἰστε γινώσκοντες ὅτι πᾶς πόρνος ἢ ἀκάθαρτος 
τὸ - Ce) > / 3 IF , 
ἢ πλεονέκτης, ὃ ἐστιν εἰδωλολάτρης, οὐκ ἔχει κληρονομίαν 
» “ ’ A n~ \ “A Ν 

6 ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ χριστοῦ καὶ θεοῦ. Μηδεὶς 
ς a > / “ fo A 9, Cras. 
ὑμᾶς ἀπατάτω κενοῖς λόγοις, διὰ ταῦτα yap ἔρχεται ἡ ὀργὴ 

a a \ Q : \ a > / \ 53 
γ τοῦ θεοῦ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθίας. μὴ οὖν γίνεσθε 
, >) los 3 , , “ wn 
8 συνμέτοχοι αὐτῶν: ἦτε yap ποτε σκότος, νῦν δὲ φῶς ἐν 
, € \ ΄σ΄ ¢ 4 \ a 
ο Κυρίῳ. ὡς τέκνα φωτὸς περιπατεῖτε, ὃ yap καρπὸς τοῦ 
\ 3 , > , 3 
φωτὸς ἐν πάσῃ ἀγαθωσύνῃ καὶ δικαιοσύνῃ καὶ ἀληθείᾳ, 
Io / ae 5.) A are q \ ia 
ty δοκιμάζοντες Tt ἐστιν εὐάρεστον τῷ κυρίῳ" Kal μὴ συνκοι 
- ἴω las 5 , ΄σ “ \ 
νωνεῖτε τοῖς ἔργοις τοῖς ἀκάρποις TOV σκότους, μᾶλλον δὲ 
5 \ \ “ ’ 3 > - 3 ,ὔ 

12 καὶ ἐλέγχετε, τὰ γὰρ κρυφῇ γινόμενα ὑπ᾽ αὐτῶν αἰσχρόν 
> » \ , ¢ Α A \ 

13 ἐστιν καὶ λέγειν" τὰ δὲ πάντα ἐλεγχόμενα ὑπὸ τοῦ φωτὸς 

a “ \ \ , a 2 , 
14 φανεροῦται, πᾶν yap τὸ davepovpevoy φῶς ἐστίν. διὸ 
λέγει 
Ed ¢ ’ 
Eyetpe, ὁ καθεύδων, 
> V4 n a 
καὶ ἄναστα ἐκ τῶν νεκρῶν, 
\ 3 4 ¢€ / 
kal ἐπιφαύσει σοι ὁ χριστός. 
A > 9 om n ΄ A ¢ ᾿ὔ 

ne Βλέπετε οὖν ἀκριβῶς πῶς περιπατεῖτε, μὴ ὡς ἄσοφοι 

6 IAN’ € φ , ἕξ ζό \ , “ ς ε ᾽ 

τό ἀλλ ὡς σοφοί, ἐξαγοραζόμενοι τὸν καιρόν, ὅτι αἱ ἡμέραι 

,ὔ 3 \ a \ ,ὔ a 3 \ 

17 πονηραί εἰσιν. δια τοῦτο μὴ γίνεσθε ἄφρονες, ἀλλὰ 

’ὔ ’ \ TA “ 7 
1ι8 συνίετε τί τὸ θέλημα τοῦ κυρίου: καὶ MH MEOYCKECOE 
3» b) a \ > ’, 3 \ a > , 
OINW, ἐν ᾧ ἐστὶν ἀσωτία, ἀλλὰ πληροῦσθε ἐν πνεύματι, 
΄ ς ΄-΄ Ἔ E Lal \ ef Q 5 a 
19 λαλοῦντες ἑαυτοῖς Ψιαλμοῖς καὶ ὕμνοις καὶ @dats πνευμα- 
is, ἄδοντες καὶ ψάλλοντες τῇ δίᾳ ὑμῶν τῷ f 
TiKals, @ λοντες τῇ καρδίᾳ ὑμῶν τῷ κυρίῳ, 
» Lon \ , 3 3 ’ ~ , 

20 εὐχαριστοῦντες πάντοτε UTEP πάντων ἐν ὀνόματι τοῦ κυρίου 
ς ral ΄ι A a “ ’ c Υ 

ai ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ τῷ θεῷ καὶ πατρί, ὑποτασσόμενοι 

, lon ~ r 

22 ἀλλήλοις ἐν φοβῳ Χριστοῦ. Αἱ γυναῖκες τοῖς 
O/ 5) ’ eon A ἢ oe FR DRE > ΝΠ ΟΝ 

23 ἰδίοις ἀνδράσιν ᾿ ὡς τῷ κυρίῳ, ὅτι ᾿ ἀνήρ ἐστιν κεφαλὴ τῆς 

c ς \ \ Con » “ 3 \ 
γυναικὸς ὡς Kal ὁ χριστὸς κεφαλὴ τῆς ἐκκλησίας, αὐτὸς 
Ἁ cad \ [ > , id , 
24 σωτὴρ τοῦ σώματος. ἀλλὰ ὡς ἢ ἐκκλησία ὑποτάσσεται 
ἴω lal la “ 3 , }] 
τῷ χριστῷ, οὕτως καὶ αἱ γυναῖκες τοῖς ἀνδράσιν ἐν παντί. 
t t 
19 ev 22 ὑποτασσέσθωσαν 23 ἀνὴρ κεφαλή ἐστιν 


ΕΟ 


436 ΠΡΟΣ ESESIOTS V VI 


Oi ἄνδρες, ἀγαπᾶτε τὰς γυναῖκας, καθὼς καὶ ὁ χριστὸς 
ἠγάπησεν τὴν ἐκκλησίαν καὶ ἑαυτὸν παρέδωκεν ὑπὲρ αὐτῆς, 
ἵνα αὐτὴν ἁγιάσῃ καθαρίσας τῷ λουτρῷ τοῦ ὕδατος ἐν 
ῥήματι, ἵνα παραστήσῃ αὐτὸς ἑαυτῷ ἔνδοξον τὴν ἐκκλησίαν, 
\ » aN vn 6 , 2, al , 3 > δ 
μὴ ἔχουσαν σπίλον ἢ ῥυτίδα. ἢ τι τῶν τοιούτων, ἀλλ᾽ ἵνα 
Ὅς ee / , ᾿) c 3 r A c Κ ὃ 9 
ἢ ἁγία καὶ ἄμωμος. οὕτως ὀφείλουσιν [καὶ] οἱ ἄνδρες ἀγα- 
Tay τὰς ἑαυτῶν γυναῖκας ὡς τὰ ἑαυτῶν σώματα ὁ ἀγαπῶν 
τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἑαυτὸν ἀγαπᾷ, οὐδεὶς γάρ ποτε τὴν 
ς aA ’ 3 ’ 3 A ᾽ , Ν ῇ > / 
ἑαυτοῦ σάρκα ἐμίσησεν, ἀλλὰ ἐκτρέφει καὶ θάλπει αὐτήν, 
, “ , 
καθὼς καὶ ὁ χριστὸς THY ἐκκλησίαν, ὅτι μέλη ἐσμὲν τοῦ σώμα- 
3 a > 4 4 \ 
ros αὐτοῦ. ἀντὶ TOYTOY κὰἀτὰἀλείψει ἄνθρωποο [TON] 
, / 
πὰτέρὰ Kal [THN] MHTEPA Kal TIPOCKOAAHOHCETAI 
Ἁ nan τὶ 3 A BY 4 J 
Γπρὸς THN γυνὰϊκὰ ayTOY, Kal ἔοοντὰι οἱ Ayo εἰς 
CAPKA MIAN. τὸ μυστήριον τοῦτο μέγα ἐστίν, ἐγὼ δὲ λέγω 
3 Ἁ Ν 3 4 3 / Ἁ A ς a“ ς 
εἰς Χριστὸν καὶ [εἰς] τὴν ἐκκλησίαν. πλὴν καὶ ὑμεῖς οἱ 
καθ᾽ ἕνα ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα οὕτως ἀγαπάτω ὡς 
ς , ς δὲ ν Ὁ φ Bn A ela ὃ Ta 
ἑαυτόν, ἡ δὲ γυνὴ wa φοβῆται τὸν ἄνδρα. ὰ 
a “ e a aA 
τέκνα, ὑπακούετε τοῖς γονεῦσιν ὑμῶν [ἐν κυρίῳ], τοῦτο yap 
4 \ / / 
ἐστιν δίκαιον: TIMA TON TIATEPA COY Kdl THN MHTEPA, 
o 3 Q 3 Meares , 3 2 ’ Ψ 53 53 
ἥτις ἐστὶν ἐντολὴ πρωτὴ ἐν ἐπαγγελίᾳ, ἵνὰ ΕΥ̓͂ COl 
΄ Nye of / 3 ~ na 
γένηται Kal ἔσῃ MaKPOXPONIOC ἐπὶ TAC γῆς. Καὶ οἱ 
πατέρες, μὴ παροργίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν, ἀλλὰ ἐκτρέφετε 
A 
αὐτὰ ev ττὰιλείὰ. Kal NOYOECTA Kypioy. Οἱ 
a n Q 
δοῦλοι, ὑπακούετε τοῖς κατὰ σάρκα κυρίοις peta φόβον 
A ’ 3 ig / aA , e 4 ς “ ~ 
kal τρόμου ἐν ἁπλότητι τῆς καρδίας ὑμῶν ὡς τῷ χριστῷ, 
“ 3 » “ 
μὴ κατ᾽ ὀφθαλμοδουλίαν ὡς ἀνθρωπάρεσκοι ἀλλ᾽ ὡς δοῦ- 
λοι Χριστοῦ ποιοῦντες τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ, ἐκ ψυχῆς 
a a 
per εὐνοίας δουλεύοντες, ὡς τῴ κυρίῳ καὶ οὐκ ἀνθρώποις, 
εἰδότες ὅτι ἕκαστος, ἐάν τι ποιήσῃ ἀγαθόν, τοῦτο κομί- 
Ν , ” a 7 2 , Ν ς 
σεται παρὰ κυρίου, εἰτε δοῦλος εἴτε ἐλεύθερος. Kai οἱ 
4 ΄σ 
κύριοι, τὰ αὐτὰ ποιεῖτε πρὸς αὐτούς, ἀνιέντες τὴν ἀπει- 
λή ἰδό a \ 5 <P 4Q € na € ’ / 3 3 
nv, εἰδότες OTL καὶ αὐτῶν καὶ ὑμῶν ὁ κύριός ἐστιν ἐν 
FEE) - Ν , 32.4 Cor 3 2 A 
οὐρανοῖς, Kal προσωπολημψία οὐκ ἔστιν Tap αὐτῷ. 


“ SS eo 
31 τῇ γυναικὶ 2 πρώτη, ἐν ἐπαγγελίᾳ ἵνα 


25 


26 
27 


28 


29 


30 


31 


32 
33 


τ 


2 


3 
4 


5 


6 
7 


8 
9 


VI ΠΡῸΣ ἘΦΕΣΙΟΥ͂Σ 437 


10 Τοῦ λοιποῦ ᾿ἐνδυναμοῦσθε" ἐν κυρίῳ καὶ ἐν τῷ κράτει 
τι τῆς ἰσχύος αὐτοῦ. ἐνδύσασθε τὴν πανοπλίαν τοῦ θεοῦ 
πρὸς τὸ δύνασθαι ὑμᾶς στῆναι πρὸς τὰς μεθοδίας τοῦ 
x2 διαβόλου: ὅτι οὐκ ἔστιν ᾿ἡμῖν᾽' ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ 
σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχάς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς 
τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους τούτου, πρὸς τὰ πνευμα- 
13 τικὰ τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις. διὰ τοῦτο ἀνα- 
λάβετε τὴν πανοπλίαν τοῦ θεοῦ, ἵνα δυνηθῆτε ἀντιστῆ- 
ναι ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ πονηρᾷ καὶ ἅπαντα κατεργασάμενοι 
14 στῆναι. στῆτε οὖν TIEPIZWCAMENOI THN ὀσφὺν ὑμῶν 
ἐν ἀληθείᾳ, καὶ ENAYCAMENO! TON θώρδκὰ TAC λικὰιο- 
15 CYNHC, καὶ ὑποδησάμενοι TOYC πόλὰς ἐν ETOIMACTA 
16 TOY €YarreAfoy τῆς εἰρήνης, ev πᾶσιν ἀναλαβόντες 
τὸν θυρεὸν τῆς πίστεως, ἐν ᾧ δυνήσεσθε πάντα τὰ βέλη 
17 τοῦ πονηροῦ [τὰ] πεπυρωμένα σβέσαι: καὶ THN ΠπεΕρι- 
KEPadalan TOY σωτηρίου δέξασθε, καὶ THN MAXAIPAN 
18 TOY TINEYMATOC, ὅ ἐστιν ῥῆλλδ θεοῦ, διὰ πάσης Ee 
εὐχῆς καὶ δεήσεως, προσευχόμενοι ἐν παντὶ καιρῷ ἐν 
πνεύματι, καὶ εἰς αὐτὸ ἀγρυπνοῦντες ἐν πάσῃ προσκαρ- 
9 τερήσει καὶ δεήσει περὶ πάντων τῶν ἁγίων, καὶ ὑπὲρ 
ἐμοῦ, ἵνα μοι δοθῃ λόγος ἐν ἀνοίξει τοῦ στύματός μου, 
ἐν παρρησίᾳ γνωρίσαι τὸ μυστήριον [τοῦ εὐαγγελίου] 
39 ὑπὲρ οὗ πρεσβεύω ἐν ἁλύσει, ἵνα ἐν αὐτῷ παρρησιάσω- 
μαι ὡς δεῖ με λαλῆσαι. : 
ax Ἵνα δὲ [εἰδῆτε καὶ ὑμεῖς" τὰ κατ᾽ ἐμέ, τί πράσσω, 
πάντα γνωρίσει ὑμῖν Τύχικος ὁ ἀγαπητὸς ἀδελφὸς καὶ 
22 πιστὸς διάκονος ἐν κυρίῳ, ὃν ἔπεμψα πρὸς ὑμᾶς εἰς 
αὐτὸ τοῦτο ἵνα γνῶτε τὰ περὶ ἡμῶν καὶ παρακαλέσῃ τὰς 
καρδίας ὑμῶν. 
23 Εἰρήνη τοῖς ἀδελφοῖς καὶ ἀγάπη μετὰ πίστεως ἀπὸ 
24 θεοῦ πατρὸς καὶ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἢ χάρις μετὰ 
πάντων τῶν ἀγαπώντων τὸν κύριον ἡμῶν ᾿Ιησοῦν Χριστὸν 
ἐν ἀφθαρσίᾳ. 


10 δυναμοῦσθε 12 ὑμῖν 21 καὶ ὑμεῖς εἰδῆτε 


TP O214-0 LATA 24,0 Yee 


aA rf 3 an 
ΠΑΥ͂ΛΟΣ KAI TIMOGEOS δοῦλοι Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ 
΄σ΄ a € , 3 n 3 ΄“- ra 3 3 , 
πᾶσιν τοῖς ἁγίοις ἐν Χριστῴ Ἰησοῦ τοῖς οὖσιν ἐν Φιλίπ- 
4 ’ ’ὔ Ca Ν , 
ποις σὺν ἐπισκόποις καὶ διακόνοις: χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη 
Α “ 4 ¢ “ 3 wn aA 
ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ. 
3 lod nm ~ S39 4 ~ /, ε “ 
Evxyaptot® τῷ θεῷ μου. ἐπὶ πάσῃ τῇ μνείᾳ ὑμῶν 
Ul A ς ς [οὐ Α 
πάντοτε ἐν πάσῃ δεήσει μου ὑπὲρ πάντων ὑμῶν, μετὰ 
“ ΄σ , ς “ 3 \ 
χαρᾶς τὴν δέησιν ποιούμενος, ἐπὶ TH κοινωνίᾳ ὑμῶν εἰς TO 
3 - rn f wn “ A 
εὐαγγέλιον ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἄχρι τοῦ νῦν, πεποιθὼς 
ΘῈ ΤΑ “ cw 3 Α 3 
αὐτὸ τοῦτο ὅτι ὁ ἐναρξάμενος ἐν ὑμῖν ἔργον ἀγαθὸν ἐπι- 
ἢ ε , im) aA a1 4 > , 
τελέσει ἄχρι ἡμέρας ᾿᾿Ιησοῦ Χριστοῦ" καθώς ἐστιν δίκαιον 
“ re ΄“ ΄σ΄ A A > 
ἐμοὶ τοῦτο φρονεῖν ὑπὲρ πάντων ὑμῶν, διὰ TO ἔχειν με ἐν 
an € A yf “"᾿ ΄ ΄ 3 
τῇ καρδίᾳ ὑμᾶς, ἔν τε τοῖς δεσμοῖς μου καὶ ἐν τῇ ἀπολογίᾳ 
’ “ , - 
καὶ βεβαιώσει τοῦ εὐαγγελίου συνκοινωνούς μου τῆς χά- 
€ “ , 4 U ¢ / ¢ 
ριτος πάντας ὑμᾶς ὄντας" μάρτυς yap μου ὁ Geos, ws ἐπι- 
n~ 4 (Cac 4 “ 3 - 
ποθῶ πάντας ὑμᾶς ἐν σπλάγχνοις Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ. καὶ 
nr , [χ ς 3 U « ~ yf κ 
τοῦτο προσεύχομαι ἵνα ἢ ἀγάπη υμῶν ἔτι μᾶλλον καὶ 
΄σ Γ᾿ “51 3 3 2 a ‘ ΕῚ , ΟῚ 
μᾶλλον 'περισσεύῃ ἐν ἐπιγνώσει καὶ πάσῃ αἰσθήσει, εἰς 
a / τ τὰ \ wey 53 9 εκ Ἢ 
τὸ δοκιμάζειν ὑμᾶς τὰ διαφέροντα, ἵνα ἦτε εἰλικρινεῖς καὶ 
ς “ 
ἀπρόσκοποι εἰς ἡμέραν Χριστοῦ, πεπληρωμένοι καρπὸν 
’ Ν Ve 3 “ “ 3 / \ wy 
δικαιοσύνης τὸν διὰ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ eis δόξαν καὶ ἔπαινον 
θεοῦ. , 
vA a > “ 3 » 
Γινώσκειν δὲ ὑμᾶς βούλομαι, ἀδελφοί, ὅτι τὰ κατ᾽ ἐμὲ 
fox 3 \ “ > ὔ > 4 Ὡ 
μᾶλλον εἰς προκοπὴν τοῦ εὐαγγελίου ἐλήλυθεν, ὥστε 
τοὺς δεσμούς μου φανεροὺς ἐν Χριστῷ γενέσθαι ἐν ὅλῳ 
μ μ ρ ἜΦΑΣΑΝ 
aA “ “ ΄“ Α 4 , 
τῷ πραιτωρίῳ καὶ τοῖς λοιποῖς πᾶσιν, καὶ τοὺς πλείο- 


6 Χριστοῦ Ἰησοῦ Q περισσεύσῃ 


I 


2 


3 
4 


5 
6 


7 


Io 


It 


I ΠΡῸΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ 439 


΄ 5 ΄“΄ 5 ;; , “ “ 
νας τῶν ἀδελφών ἐν κυρίῳ πεποιθότας τοῖς δεσμοῖς μου 
, a > 4 4 a “ 
περισσοτέρως τολμᾷν ἀφόβως τὸν λόγον τοῦ θεοῦ λα- 
΄ \ A A A ’ A wy A 
15 λεῖν. Τινὲς μὲν καὶ διὰ φθόνον καὶ ἔριν, τινὲς 
sy A 5» 3 , A 4 ’ ς ‘ 3 
16 δὲ καὶ δι εὐδοκίαν τὸν χριστὸν κηρύσσουσιν' οἱ μὲν ἐξ 
> ’ 5 , σ “ > “~ 
ἀγάπης, εἰδότες ὅτι εἰς ἀπολογίαν τοῦ εὐαγγελίου κεῖμαι, 
ς ἣν 3 ’ Gres Nib , 4 e (99 
1 οἱ δὲ ἐξ ἐριθίας ᾿ τὸν χριστὸν' καταγγέλλουσιν, οὐχ ayvas, 
ὃ , > , ~ o , ’ \ 
18 οἰόμενοι θλίψιν ἐγείρειν τοῖς δεσμοῖς pov. τί yap; πλὴν 
o \ , 4 , ᾿ 3 , Ν 
ὅτι παντὶ τρόπῳ, εἴτε προφάσει εἴτε ἀληθείᾳ, Χριστὸς 
[δ λ > {7 ,ὔ 3 4 \ 7 
oo oe eae a ha peer e: χα Ὁ ἀλλα kat Xapyropat, 
3 la 3 / 3 
το οἶδα ' γὰρ᾽ ὅτι τοῦτό λοι ἀποβήσεται εἶς CWTHPIAN διὰ 
“ Cen ΄, , a , 3 τ 
τῆς ὑμών δεήσεως καὶ ἐπιχορηγίας τοῦ πνεύματος ᾿Ιησοῦ 
“ ef 3 
20 Χριστοῦ, κατὰ τὴν ἀποκαραδοκίαν καὶ ἐλπίδα μου ὅτι ἐν 
3 \ > , > > 2 , , ε , 
οὐδενὶ αἰσχυνθήσομαι, ἀλλ᾽ ἐν πάσῃ παρρησίᾳ ws παν- 
\ - , Ἁ 3 “ ΄ , 
τοτε Kal νῦν μεγαλυνθήσεται Χριστὸς ἐν TH σώματί μου, 
7 \ a 3) 8 ’ 3 Ν \ 
arelire διὰ ζωῆς εἴτε διὰ θανάτου. Ἐμοὶ γὰρ 
\ (os Ἁ x 3 "“ \ A a“ 
22T0 (nv Χριστὸς Kal τὸ ἀποθανεῖν κέρδος. εἰ δὲ τὸ ζῆν 
3 , > 7 Ἁ Γ , , τΊ 2 
ἐν σαρκί, TOUTO μοι καρπὸς ἔργου,-- καὶ τί αἱρήσομαι ov 
, ’ ΄“΄ yf 
23 γνωρίζω" συνέχομαι δὲ ἐκ τῶν δύο, τὴν ἐπιθυμίαν ἔχων 
9 A > “ aA 3 A A aA 
εἰς TO ἀναλῦσαι καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι, πολλῷ yap μᾶλλον 
σαν A a 90. Sth ws 
24 Κρεῖσσον, TO δὲ ' ἐπιμένειν' TH σαρκὶ ἀναγκαιότερον Ou ὑμᾶς. 
\ “ Ss “ a “- aA 
25 Καὶ τοῦτο πεποιθὼς οἶδα ὅτι μενῶ καὶ παραμενῶ πᾶσιν 
ἕν 3 Ἁ ς “ A A “ , (4 \ 
26 ὑμῖν εἰς THY ὑμῶν προκοπὴν Kal χαρὰν τῆς πίστεως, ἵνα TO 
, ς ΄ , ΟῚ aA 9 A 3 > ιν A 
a 
καύχημα. υμῶν περισσεύῃ “ἐν Χριστῷ Ιησοῦ ἐν ἐμοὶ διὰ 
΄-ς ΄-“ i ς La 
27 TNS ἐμῆς παρουσίας πάλιν πρὸς vpas. Μο- 
3&7 a 3 A a , ef 
νον ἀξίως τοῦ εὐαγγελίου τοῦ χριστοῦ πολιτεύεσθε, ἵνα 
7 λθὼ ΝΠ ΟΝ rants ” 3 \ > ΄ ‘ Ney en sens 
eire ἐλθὼν καὶ ἰδὼν ὑμᾶς εἴτε ἀπὼν ἀκούω τὰ περὶ ὑμῶν, 
σ , 3 ea, p nt wn wn a 
ὅτι στήκετε ἐν ἑνὶ πνεύματι, μιᾷ ψυχῇ συναθλοῦντες τῇ 
toe > , \ A ΄ 3 ς 
28 πίστει του εὐαγγελίου, καὶ μὴ πτυρόμενοι ἐν μηδενὶ ὑπὸ 
~ >) Φ 5 5 “ », > 
τῶν ἀντικειμένων (ἥτις ἐστὶν αὐτοῖς ἔνδειξις ἀπωλείας, 
ς aA QA A ΄“-ὄ ς “- 
29 ὑμῶν δὲ σωτηρίας, καὶ τοῦτο ἀπὸ θεοῦ, ὅτι ὑμῖν ἐχαρίσθη 
\ ¢ ἈΝ “ ιν 
τὸ ὑπὲρ Χριστοῦ, οὐ μόνον τὸ εἰς αὐτὸν πιστεύειν ἀλλὰ 
\ \ « A 5 “ A RES » A 
go Kal TO ὑπὲρ αὐτοῦ πάσχειν), τὸν αὐτὸν ἀγῶνα ἔχοντες 
e JA > r 
οἷον εἴδετε ἐν ἐμοὶ Kal νῦν ἀκούετε ἐν ἐμοί. 


17 Χριστὸν 19 δὲ 22 ἔργον, καὶ τί αἱρήσομαι; 24 ἐπιμεῖναι 


440 ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥ͂Σ Il 


a» 3 ῇ 5 “ yA ’ 
Εἴ τις οὖν παράκλησις ἐν Χριστῷ, εἰ τι παραμύθιον x 
J a” 
ἀγάπης, εἴ τις κοινωνία πνεύματος, εἴ τις σπλάγχνα καὶ 
ad \ 3 ~ 
οἰκτιρμοί, πληρώσατέ μου τὴν χαρὰν ἵνα TO αὐτὸ φρονῆτε, 2 
> “ ΓΑΙ = 
THY αὐτὴν ἀγάπην ἔχοντες, σύνψυχοι, TO EV φρονοῦντες, 
A > 2) ’ δὲ Ν / 3 \ = 
μηδὲν κατ᾽ ἐριθίαν μηδὲ κατὰ κενοδοξίαν, ἀλλὰ TH ταπεινο- 3 
᾿ ( > , , « iA an 
φροσύνῃ ἀλλήλους ἡγούμενοι ὑπερέχοντας ἑαυτῶν, μὴ τὰ 4 
nr | ed τ nr 
ἑαυτῶν ᾿ἕκαστοι' σκοποῦντες, ἀλλὰ Kal Ta ᾿ἑτέρων ἕκα- 
΄ πὶ ΄ 3 cn ἃ Q 3 n 3 ΄“ 
στοι. τοῦτο φρονεῖτε ἐν ὑμῖν oO καὶ ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ, 5 
a 2 a a ς , 2 « \ cE, \ 
os ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχων οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ 6 
“> 1 ε > ee 4 iy 7 A , 
εἶναι ἴσα θεῴ, ἄλλα ἑαυτὸν ἐκένωσεν μορφὴν δούλου 7 
’ » [4 , > , 2 Α ’ 
λαβών, ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος: καὶ σχήματι 
ς 5, > [2 Α ld c i, 
εὑρεθεὶς ws ἄνθρωπος ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπὴ- 8 
, ’ ξ aA € Ν 
Koos μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ: διὸ καὶ ὁ θεὸς 9 
3: ταῖν ε Ud A 3 , > lod A af A ¢ x 
αὐτὸν ὑπερύψωσεν, καὶ ἐχαρίσατο αὐτῷ TO ὄνομα TO ὑπὲρ 
an + cf 5) ΄ 3 ᾽ὔ 3 “ ΄“ 7 ᾿, 
πᾶν Ὄνομα, wa ἐν τῷ ὀνόματι ἴησου TIAN [TONY ΚΑΛΛΨΗ τὸ 
3 , n 
ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων, Kal ACA τι 
Γλῶσσὰ ἐξζξολλολογήοητὰι ore ΚΥΡΙΟΣ ἸΗΣΟΥ͂Σ XPI- 
“»" / 
STOS cis δόξαν θεοῦ πατρός. 
\ ’ 
Ὥστε, ἀγαπητοί μου, καθὼς πάντοτε ὑπηκούσατε, μὴ 12 
ς > “ / ’ 3 A la an ΄“ 
[ὡς] ἐν τῇ παρουσίᾳ μου μόνον ἀλλὰ νῦν πολλῴ μᾶλλον 
“ὄ , \ ’ὔ P ’ὔ ~~ 
ἐν TH ἀπουσίᾳ μου, peta φόβου καὶ τρόμου τὴν ἑαυτῶν 
\ “ 
σωτηρίαν κατεργάζεσθε, θεὸς γὰρ ἐστιν ὁ ἐνεργῶν ἐν 13 
΄σ \ vad an 
ὑμῖν καὶ τὸ θέλειν Kal TO ἐνεργεῖν ὑπὲρ τῆς εὐδοκίας" 
la ~ \ ~ I 
πάντα ποιεῖτε χωρὶς γογγυσμῶν Kal διαλογισμῶν: ἵνα Τί 
΄ὕ “ A > ΄ / ὩἷΝ, ΑΚ 
γένησθε ἄμεμπτοι καὶ ἀκέραιοι, TEKNA θεοῦ AMWMA μέσον 
a “ \ Je τ 
γενεᾶς οκολιᾶς Kal AlECTPAMMENHC, ἐν οἷς φαί- 
¢ ~ 2 / ’ “ , 
νεσθε ὡς φωστῆρες ἐν κόσμῳ λόγον ζωῆς ἐπέχοντες, 16 
, 2 € , “- 
εἰς καύχημα ἐμοὶ εἰς ἡμέραν Χριστοῦ, ὅτι οὐκ εἰς κενὸν 
» > \ 3 , 
ἔδραμον οὐδὲ εἶς κενὸν ἐκοτπίδοὰ. ᾿Αλλὰ εἰ Kal σπέν- 17 
“ a ς ΄“ 
δομαι ἐπὶ τῇ θυσίᾳ καὶ λειτουργίᾳ τῆς πίστεως ὑμῶν, 
wn r q τ A ΄- 
χαίρω καὶ συνχαίρω πᾶσιν ὑμῖν: τὸ δὲ αὐτὸ καὶ ὑμεῖς τ8 
χαίρετε καὶ συνχαίρετέ μοι. 
> , \ ᾽ / > “- ’ὔ , 4 
Ἑλπίζω δὲ ἐν κυρίῳ Ἰησοῦ Τιμόθεον ταχέως πέμψαι 19 


2 αὐτὸ 4 ἕκαστος 4,5 ἑτέρων. ἕκαστοι τοῦτο 


II 11 ΠΡῸΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΊΙΟΥΣ 441 


Ones a > A 3 “ Ν A Q [4 “ 3 ΄ 
20 ὑμῖν, Wa κἀγὼ εὐψυχῶ γνοὺς τὰ περὶ ὑμῶν. οὐδένα 
» “ ΄“ 
γὰρ ἔχω ἰσόψυχον ὅστις γνησίως τὰ περὶ ὑμῶν μεριμνήσει, 
A \ A “- 3 fe a“ lon | 
οι οἱ πάντες γὰρ τὰ ἑαυτῶν ζητοῦσιν, οὐ τὰ Χριστοῦ Ἰησοῦν. 
\ > “ ’ A Ἁ 
55 τὴν δὲ δοκιμὴν αὐτοῦ γινώσκετε, ὅτι ὡς πατρὶ τέκνον σὺν 
» LY > , 3 Ν > ὔ “ \ 53 
23 ἐμοὶ ἐδούλευσεν εἰς τὸ εὐαγγέλιον. Τοῦτον μὲν οὖν 
, ς x 3 Q “ἢ 
ἐλπίζω πέμψαι ὡς ἂν ἀφίδω τὰ περὶ ἐμὲ ἐξαυτῆς" 
24 πέποιθα δὲ ἐν κυρίῳ ὅτι καὶ αὐτὸς ταχέως ἐλεύσομαι. 
25 ἀναγκαῖον δὲ ἡγησάμην ᾿Επαφρόδιτον τὸν ἀδελφὸν καὶ 
συνεργὸν καὶ συνστρατιώτην μου, ὑμῶν δὲ ἀπόστολον καὶ 
\ σε A Cas \ 
26 λειτουργὸν τῆς χρείας pov, πέμψαι πρὸς ὑμᾶς, ἐπειδὴ 
» “ 3 i , Cc oa 3 na FI \ 3 “ , 
ἐπιποθῶν nv ᾿πάντας ὑμᾶς [ἰδεῖν], καὶ ἀδημονῶν διότι 
> , ΄ 3 ἃ > , 
27 ἠκούσατε ὅτι ἠσθένησεν. καὶ yap ἠσθένησεν παραπλήσιον 
’ ? \ ς \ >) 4 > ’ 3 > \ A ’ 
θανάτου: ἀλλὰ ὁ θεὸς ἠλέησεν αὐτόν, οὐκ αὐτὸν δὲ μόνον 
> A Non, 3 »“Ὁὦ Ἁ , 2 , A , 
28 ἀλλὰ καὶ ἐμέ, ἵνα i λυτὴν ἐπὶ ον σχώ. σπουδαϊότεον 
οὖν ἔπεμψα αὐτὸν ἵνα ἰδόντες avrov πάλιν χαρῆτε κἀγὼ 
29 ἀλυπότερος ὦ, προσδέχεσθε οὖν αὐτὸν ἐν κυρίῳ μετὰ 
30 πάσης Xapas, καὶ τοὺς τοιούτους ἐντίμους ἔχετε, ὅτι διὰ 
τὸ ἔργον ‘Kupiov' μέχρι θανάτου ἤγγισεν, παραβολευσά- 
“" la ᾿ 3 ’ \ ς “ ς A 
μενος TH Ψυχῇ ἵνα ἀναπληρώσῃ τὸ ὑμῶν ὑστέρημα τῆς 
πρός με λειτουργίας. 
A 
ata Wi λοιπόν, ἀδελφοί μου, χαίρετε ἐν κυρίῳ. τὰ αὐτὰ 
γράφειν ὑμῖν ἐμοὶ μὲν οὐκ ὀκνηρόν, ὑμῖν δὲ ἀσφαλές.-- 


2 Βλέπετε τοὺς κύνας, βλέπετε τοὺς κακοὺς ᾿ἐργάτας:. 


3 βλέπετε τὴν κατατομήν. ἡμεῖς γάρ ἐσμεν ἢ περιτομή, 
οἵ πνεύματι θεοῦ λατρεύοντες καὶ καυχώμενοι ἐν Χριστῷ 
4 Ἰησοῦ καὶ οὐκ ἐν σαρκὶ πεποιθότες, καίπερ ἐγὼ ἔχων 
πεποίθησιν καὶ ἐν σαρκί. Et τις δοκεῖ ἄλλος 

5 πεποιθέναι ἐν σαρκί, ἐγὼ μᾶλλον: περιτομῇ ὀκταήμερος, 
ἐκ γένους Ἰσραήλ, φυλῆς Βενιαμείν, Ἔβραϊος ἐξ Ἐβραίων, 

6 κατὰ νόμον Φαρισαῖος, κατὰ ζῆλος διώκων τὴν ἐκκλησίαν, 

γ κατὰ δικαιοσύνην τὴν ἐν νόμῳ γενόμενος ἄμεμπτος. ᾿Αλ- 
λὰ ἅτινα ἦν μοι κέρδη, ταῦτα ἥγημαι διὰ τὸν χριστὸν 

8 ζημίαν. ἀλλὰ μὲν οὖν γε καὶ ἡγοῦμαι πάντα ζημίαν εἶναι 


21 Ἰησοῦ Χριστοῦ 26 ὑμᾶς πάντας 30 Χριστοῦ 





442 ΠΡῸΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΊΙΟΥ͂Σ III IV 


wn 4 las ww wn 
διὰ τὸ ὑπερέχον τῆς γνώσεως Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ τοῦ κυρίου 
> a \ U 3 , a ς “ Ul ce 
pov Oe ov τὰ πάντα ἐζημιώθην, καὶ ἡγοῦμαι σκύβαλα wa 


X \ δή Ν ς θῶ 3 > ~ % ay 3. 
ριστὸν κερδησω Kal εὐρεῦω ἐν αὐτῷ, μὴ EX@Y ἐμὴν 9 


ἤ Ἁ 5 ’ 3 Ν 4 4 6 “ 
δικαιοσύνην τὴν ἐκ νόμου ἀλλα τὴν διὰ πίστεως Χριστοῦ, 
τὴν ἐκ θεοῦ δικαιοσύνην ἐπὶ τῇ πίστει, τοῦ γνῶναι αὐτὸν 
καὶ τὴν δύναμιν τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ καὶ κοινωνίαν 
παθημάτων αὐτοῦ, συμμορφιζόμενος τῷ θανάτῳ αὐτοῦ, 
δ) 4 , 5 4 > ’ ἈΝ ΄ 
εἴ πως καταντήσω εἰς τὴν ἐξανάστασιν τὴν ἐκ νεκρών. 
οὐχ ὅτι ἤδη ἐλ ΗΟ ἢ ἤδη τετελείωμαι; διώκω δὲ εἰ καὶ 
καταλάβω, ἐφ᾽ ᾧ καὶ" allan ὑπὸ Χριστοῦ [Ἰησοῦ 
ἀδελφοί, ἐγὼ ἐμαυτὸν "οὔπω" λογίζομαι κατειληφέναι: ἕν 
’ Ἁ 4 3 2 5 4 Cp Ν ys 
δέ, τὰ μὲν ὀπίσω ἐπιλανθανόμενος τοῖς δὲ ἔμπροσθεν 
3 4 A >) \ ΄σ “ 
ἐπεκτεινόμενος, κατὰ σκοπὸν διώκω εἰς τὸ βραβεῖον τῆς 
ay / “ ~ » ~ 3 ~ [4 > 
avo κλήσεως τοῦ θεοῦ ἐν Χριστῷ Inoov. Oot οὖν 

“ ~ ,ἢ ΄ 
τέλειοι, τοῦτο φρονῶμεν: καὶ εἴ τι ἑτέρως φρονεῖτε, καὶ 
“ ς Ν ἘΦ: δε > / \ 5 a 3 , 
τοῦτο ὁ θεὸς ὑμῖν ἀποκαλύψει: πλὴν εἰς ὃ ἐφθάσαμεν, 
ra f 
τῷ αὐτῷ Πρ ΧΕΙ Συνμιμηταί μου γίνεσθε, 
ἀδελφοί, καὶ σκοπεῖτε τοὺς οὕτω περιπατοῦντας καθὼς 
ἔχετε τύπον ἡμᾶς" πολλοὶ γὰρ περιπατοῦσιν ovs πολλά- 
κις ἔλεγον ὑμῖν, νῦν δὲ καὶ κλαίων λέγω, τοὺς ἐχθροὺς 
τοῦ σταυροῦ τοῦ χριστοῦ, ὧν τὸ τέλος ἀπώλεια, ὧν ὁ θεὸς 
ἡ κοιλία καὶ ἡ δόξα ἐν τῇ αἰσχύνῃ αὐτῶν, οἱ τὰ ἐπίγεια 
r “ 3 “ Ὁ , 
φρονοῦντες. ἡμῶν γὰρ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει, 
- κ ᾽ a , 
ἐξ οὗ καὶ σωτῆρα ἀπεκδεχόμεθα κύριον ᾿Ιησοῦν Χριστὸν, 
Δ oo “ ς “ ’ 
ὃς μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν συμ- 
΄σ΄ wn 3 ΄σ \ A 3 
μορῴον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ κατὰ THY ἐνέργειαν 
“ A ς ~ \ / 
τοῦ δύνασθαι αὐτὸν καὶ ὑποτάξαι αὐτῷ Ta πάντα. 
{2 3 3 ΄ Q 
Ὥστε, ἀδελφοί pov ἀγαπητοὶ καὶ ἐπιπόθητοι, χαρὰ 
7 , 5 
καὶ στέφανός μου, οὕτως στήκετε ἐν κυρίῳ, ἀγαπη- 
- / 
τοί". Ἑὐοδίαν παρακαλῶ καὶ Συντύχην παρα- 
lal la 9 “ Q ’ 
καλῶ τὸ αὐτὸ φρονεῖν ἐν κυρίῳ. ναὶ ἐρωτῶ καὶ σέ, 
, Γ:-ὄ 4 , 3 a ce 9 ε 
γνήσιε 'σύνζυγε, συνλαμβάνονυ αὕταις, altives εν τῷ 
3 ’ / 4 4 \ U ἋΣ 
εὐαγγελίῳ συνήθλησάν μοι μετὰ καὶ Κλήμεντος καὶ 


13 οὐ I μου 4 Σύνζυγε 


Io 


18 


το; 


20 


21 


Iv ΠΡῸΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥ͂Σ 443 


cr “ lad -“ \ > , 3 4 
τῶν λοιπῶν συνεργῶν μου, ὧν τὰ ὀνόματα EN BIBAW 
nn , , / ~ 
4 ZWAC. Χαίρετε ἐν κυρίῳ πάντοτε: πάλιν ἐρῶ, 
Α > id “ a > 
5 χαίρετε. τὸ ἐπιεικὲς ὑμῶν γνωσθήτω πᾶσιν ἀνθρώποις. 
> ’ “ 3 3 A 
6 ὃ κύριος ἐγγύς: μηδὲν μεριμνᾶτε, GAN ἐν παντὶ τῇ. 
a a , ? > ’ 
προσευχῆ καὶ τῇ δεήσει μετ᾽ εὐχαριστίας τὰ αἰτήματα 
(« lan \ \ 2 ς , “ cal ς 
γ ὑμῶν γνωριζέσθω πρὸς τὸν θεόν: καὶ ἡ εἰρήνη τοῦ θεοῦ ἡ 
« , “ ’ Q ΄ 
ὑπερέχουσα πάντα νοῦν φρουρήσει τὰς καρδίας ὑμῶν καὶ 
A , e A 3 »“ > ~ \ 
es are aed ἐν Χριστῷ τον: ἬΝ Τὸ λοι- 
, 3 \ ~ , 
mov, ἀδελφοί, ὅσα ἐστὶν ἀληθῆ, ὅσα σεμνά, ὅσα δίκαια, 
¢ « ἌΡΝΑ, τὴ a ν ᾽ ᾽ i » 4 A 
ὅσα ayva, ὅσα προσφιλῆ, ὅσα εὔφημα, εἴ Tis ἀρετὴ καὶ 
fe » “ ὰ 3 , 
ο εἴ τις ἔπαινος, ταῦτα λογίζεσθε: ἃ καὶ ἐμάθετε καὶ πα- 
, 3 ld n ’ 
ρελάβετε καὶ ἠκούσατε καὶ εἴδετε ἐν ἐμοί, ταῦτα πράσ- 
€ \ a ς ~ 
σετε: καὶ ὁ θεὸς τῆς εἰρήνης ἔσται μεθ᾽ ὑμῶν. 
3 ’ \ > , ’ “ μή \ > 2 
το Ἐχάρην δὲ ἐν κυρίῳ μεγάλως ὅτι ἤδη ποτὲ ἀνεθά- 


Ὡς 


λετε τὸ ὑπὲρ ἐμοῦ w, ep L ἐφρονεῖτε ἡ 
ὑπὲρ ἐμοῦ φρονεῖν, ἐφ᾽ ᾧ καὶ ἐφρονεῖτε ἠκαι- 
oe θ δέ 3 σ“ θ᾽ ς ’ λέ 3 A A y+ θ 
11 ρεισθε δέ. οὐχ ὅτι καθ᾽ ὑστέρησιν λέγω, ἐγὼ γὰρ ἔμαθον 
3 - Ὁ => wn ”— 
12 ἐν οἷς εἰμὶ αὐτάρκης εἶναι: οἶδα καὶ ταπεινοῦσθαι, οἶδα 
\ , 3 a 4 
καὶ περισσεύειν: ἐν παντὶ καὶ ev πᾶσιν μεμύημαι, Kal 
͵ A , id “~ 
χορταζεσθαι καὶ πεινᾷν, Kal περισσεύειν καὶ ὑστερεῖσθαι:" 
13 , > , 3 ee cS a , \ - 3 , 
τ πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντί με. πλὴν καλῶς ἐποιή- 
, ~ , > \ \ 
15 GATE συνκοινωνήσαντές μου TH θλίψει. οἴδατε δὲ καὶ 
4 oa , a > 3 n lo 3 , [7 
ὑμεῖς, Φιλιππήσιοι, ὅτι ἐν ἀρχῇ τοῦ εὐαγγελίου, ὅτε 
3 “ > A 3 , ’ 
ἐξῆλθον ἀπὸ Μακεδονίας, οὐδεμία μοι ἐκκλησία ἐκοινώνη- 
> / if Q , 3 ‘ ς “ ’ 
σεν εἰς λόγον δόσεως καὶ λήμψεως εἰ μὴ ὑμεῖς μόνοι, 
“ \ 2 ΝΟ ΤΥ, Ν δὶ > \ ,ὔ 
16 OTL καὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ ἅπαξ καὶ δὶς εἰς τὴν χρείαν 
5 Me 9 ¢ 5 ~ A , 3 A 3 ΄-“ 
17 μοι ἐπέμψατε. οὐχ ὅτι ἐπιζητῶ τὸ δόμα, ἀλλὰ ἐπιζητῶ 
Ἁ A , c Las > , 
18 τὸν καρπὸν τὸν πλεονάζοντα εἰς λόγον ὑμῶν. ἀπέχω 
, , , , 
δὲ πάντα kat περισσεύω: πεπλήρωμαι δεξάμενος παρὰ 
3 ,ὔ A ᾽ € A > 3 / 
Ezadpodirov ta παρ᾽ ὑμῶν, OCMHN EYWA{AC, θυσίαν 
, JS. ~ a ε A , iP 
το δεκτήν, εὐπρεστοῦη τῷ θεῷ. ὁ δὲ θεός μου Tera 
πᾶσαν χρείαν ὑμῶν κατὰ TO πλοῦτος αὐτοῦ ἐν δόξῃ ἐν 
Χριστῷ ᾿ἸἸησοῦ Ὁ δὲ θεῷ καὶ πατρὶ ἡμῶν ἡ δόξ 
so Χριαπῷ ἰησοῦ, τῷ, δὲ Θεῷ καὶ πατρὶ. ἡμῶν. ἡ δύξα 
? pia ~ 3 ? 
εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων: ἀμήν. 
3 , , ef 3 ~ 3 lal 3 ’ 
21 Ασπάσασθε πάντα ἅγιον ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. ᾿Ασπά- 


ree: ΠΡῸΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΊΙΟΥΣ Iv 


ζονται ὑμᾶς of σὺν ἐμοὶ ἀδελφοί. ἀσπάζονται ὑμᾶς πάντες 22 
οἱ ἅγιοι, μάλιστα δὲ οἱ ἐκ τῆς Καίσαρος οἰκίας. 

Ἢ χάρις τοῦ κυρίου ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ μετὰ τοῦ πνεύ- 23 
ματος ὑμῶν. 


ie Ue. KONAD > AE [> 


a 3 la) A , 
: ΠΑΥ͂ΛΟΣ ἀπόστολος Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ διὰ θελήματος 
-“" \ ἴω ᾿“ € 
2 θεοῦ καὶ Τιμόθεος ὁ ἀδελφὸς τοῖς ἐν Κολοσσαῖς ἁγίοις 
A a 3 An 3 » ’ ς lad Ἁ 3 ’ὔ 
καὶ πιστοῖς ἀδελφοῖς ἐν Χριστῷ: χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη 
3 A “ A ¢ lad 
ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν. 
A » lal fe ε aA 3 lat 
3  Evxapiorotpev τῷ θεῷ πατρὶ τοῦ κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ 
a r ah eye ’ 93 , 

4 [Χριστοῦ] πάντοτε ἱπερὶ ὑμῶν προσευχόμενοι, ἀκούσαντες 
\ - “- “ 3 ’ ἃ 
τὴν πίστιν ὑμῶν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ καὶ τὴν ἀγάπην [ἣν 

9 \ A \ > 
5 ἔχετε] εἰς πάντας τοὺς ἁγίους διὰ τὴν ἐλπίδα THY ἀποκει- 
΄ “ > a a 0 A 
μένην ὑμῖν ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ἣν προηκούσατε ἐν τῷ λόγῳ 
΄“ 3 ΄“ 3 A , ¢ A A 
6 THs ἀληθείας τοῦ εὐαγγελίου τοῦ παρόντος εἰς ὑμᾶς, καθὼς 
Ἁ > \ A / 3 \ , \ 3 , 
καὶ ἐν παντὶ τῷ κόσμῳ ἐστὶν καρποφορούμενον καὶ αὐξανό- 
\ BI] eon ? τε WIG es 3 , 
μενον καθὼς καὶ ἐν ὑμῖν, ad’ ἧς ἡμέρας ἠκούσατε καὶ 
3 7 A / “ “~ 3 3 / \ 3 , 
7 ἐπέγνωτε τὴν χάριν τοῦ θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ: καθὼς ἐμά- 
3 A 3 “ lal 3 ΄“ , ς A “ 
θετε ἀπὸ ᾿Ἐπαφρᾶ τοῦ ἀγαπητοῦ συνδούλου ἡμῶν, ὅς 
Ἁ ig ‘ fi ee | “- A 
ὃ ἐστιν πιστὸς ὑπὲρ ‘nuav' διάκονος τοῦ χριστοῦ, ὁ καὶ 
, ιν σι A id a > , 
9 δηλώσας ἡμῖν τὴν ὑμῶν ἀγάπην ἐν πνεύματι. Διὰ 
΄-“ ε Cos 3 5 e δν 
τοῦτο καὶ ἡμεῖς, ἀφ᾽ ἧς ἡμέρας ἠκούσαμεν, οὐ παυόμεθα 
“ , [χὰ ΄σ΄ 
ὑπὲρ ὑμῶν προσευχόμενοι καὶ αἰτούμενοι ἵνα πληρωθῆτε 
τὴν ἐπίγνωσιν τοῦ θελήματος αὐτοῦ ἐν πάσῃ σοφίᾳ 
το καὶ συνέσει πνευματικῇ, περιπατῆσαι ἀξίως τοῦ κυρίου 
> [ον ? , 3 A + 3 od 
εἰς πᾶσαν ἀρεσκίαν ev παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ Kaprodo- 
vs \ 3 , A > , la) A 
τι ροῦντες καὶ αὐξανόμενοι τῇ ἐπιγνώσει τοῦ θεοῦ, ἐν 
\ A 
πάσῃ δυνάμει δυναμούμενοι κατὰ τὸ κράτος τῆς δόξης 
> wn - (4 ΄ 
αὐτοῦ εἰς πᾶσαν ὑπομονὴν καὶ μακροθυμίαν μετὰ χαρᾶς, 
3 ΄ ΄“΄“Ἅ'΄ ΄ is ΄ 
12 εὐχαριστοῦντες τῷ ᾿ πατρὶ τῷ ἱκανώσαντι "ὑμᾶς" εἰς τὴν 


3 ὑπὲρ ὑμῶν 12 θεῷ | ἡμᾶς 


446 ΠΡῸΣ KOAASSAEIZ I 


μερίδα τοῦ κλήρου τῶν ἁγίων ἐν τῷ φωτί, ὃς ἐρύσατο 
ἡμᾶς ἐκ τῆς ἐξουσίας τοῦ σκότους καὶ μετέστησεν εἰς 
τὴν βασιλείαν τοῦ υἱοῦ THs ἀγάπης αὐτοῦ, ἐν ᾧ “ἔχομεν' 
τὴν ἀπολύτρωσιν, τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν: ὃς ἐστιν 
εἰκὼν τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου, πρωτότοκος πάσης κτίσεως, 
ὅτι ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ ἐπὶ 
τῆς γῆς, τὰ ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα, εἴτε θρόνοι εἴτε 
κυριότητες εἴτε ἀρχαὶ εἴτε ἐξουσίαι: τὰ πάντα δι αὐτοῦ 
καὶ εἰς αὐτὸν ἔκτισται: καὶ αὐτὸς ἔστιν πρὸ πάντων 
καὶ τὰ πάντα ἐν αὐτῷ συνέστηκεν, καὶ αὐτός ἐστιν 
ἡ κεφαλὴ τοῦ σώματος, τῆς ἐκκλησίας: ὅς ἐστιν [ἡ] 
ἀρχή, πρωτότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν, ἵνα γένηται ἐν πᾶσιν 
αὐτὸς πρωτεύων, ὅτι ἐν αὐτῷ εὐδόκησεν πᾶν τὸ πλήρω- 
μα κατοικῆσαι καὶ δ αὐτοῦ ἀποκαταλλάξαι τὰ πάντα 
εἰς αὐτόν, εἰρηνοποιήσας διὰ τοῦ αἵματος τοῦ σταυροῦ 
αὐτοῦ, [δὲ αὐτοῦ] εἴτε τὰ ἐπὶ τῆς γῆς εἴτε τὰ ἐν τοῖς 
οὐρανοῖς: καὶ ὑμᾶς ποτὲ ὄντας ἀπηλλοτριωμένους καὶ 
ἐχθροὺς τῇ διανοίᾳ ἐν τοῖς ἔργοις τοῖς πονηροῖς,-- νυνὶ 
δὲ ᾿ἀποκατήλλαξεν᾽ ἐν τῷ σώματι τῆς σαρκὸς αὐτοῦ διὰ 
τοῦ θανάτου,- παραστῆσαι ὑμᾶς ἁγίους καὶ ἀμώμους 
καὶ ἀνεγκλήτους κατενώπιον αὐτοῦ, εἴ γε ἐπιμένετε τῇ 
πίστει τεθεμελιωμένοι καὶ ἑδραῖοι καὶ μὴ μετακινούμενοι 
ἀπὸ τῆς ἐλπίδος τοῦ εὐαγγελίου οὗ ἠκούσατε, τοῦ KN 
ρυχθέντος ἐν πάσῃ κτίσει τῇ ὑπὸ τὸν οὐρανόν, οὗ 
ἐγενόμην ἐγὼ Παῦλος διάκονος. 

Νῦν χαίρω ἐν τοῖς παθήμασιν ὑπὲρ ὑμῶν, καὶ ἀντα- 
ναπληρῶ τὰ ὑστερήματα τῶν θλίψεων τοῦ Χριριβοῦ ἐν 
τῇ σαρκί μου ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἡ ἐκ- 
κλησία, ἧς ἐγενόμην ἐγὼ διάκονος κατὰ τὴν οἰκονομίαν 
τοῦ θεοῦ τὴν δοθεῖσάν μοι εἰς ὑμᾶς πληρῶσαι τὸν 
λόγον τοῦ θεοῦ, τὸ μυστήριον τὸ ἀποκεκρυμμένον ἀπὸ 
τῶν αἰώνων καὶ ἀπὸ τῶν γενεῶν,-- νῦν δὲ ἐφανερώθη 


17 
18 


9 


20 


21 


22 


23 


24 


25 


26 


val Ὁ 3 “ Ὄ 3 € 
τοις αγίοις αὐυτοῦυ, Ols ἠθέλησεν O θεὸς γνωρίσαι τί τὸ 27 


14 ἔσχομεν 22 ἀποκατηλλάγητε 


ἘΠῚ ΠΡῸΣ ΚΟΛΑΣΣΔΑΕΙ͂Σ 447 


acess τῆς δόξης τοῦ “μυστηρίου τούτου ἐν τοῖς ἔθνεσιν, 
.8' ὅ᾽ ἐστιν Χριστὸς ἐν ὑμῖν, ἡ ἐλπὶς τῆς δόξης: ὃν ἡμεῖς 
καταγγέλλομεν νουθετοῦντες πάντα ἄνθρωπον καὶ διδά- 
σκοντες πάντα ἄνθρωπον ἐν πάσῃ σοφίᾳ, ἵνα ἀπ δ: 
29 σωμεν πάντα ἄνθρωπον. τέλειον ἐν Χριατῷ: εἰς ὃ καὶ 
κοπιῶ ἀγωνιζόμενος κατὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτοῦ τὴν ἐνερ- 
1 γουμένην ἐν ἐμοὶ ἐν δυνάμει. Θέλω γὰρ ὑμᾶς 
εἰδέναι. ἡλίκον ἀγῶνα ἔχω ὑπὲρ ὑμῶν καὶ τῶν ἐν 
Λαοδικίᾳ καὶ ὅσοι οὐχ ἑόρακαν τὸ πρόσωπόν μου ἐν 
5 σαρκί, ἵνα ποραελήθστω αἵ καρδίαι αὐτῶν, συνβιβα- 
σθέντες ἐν ἀγάπῃ καὶ εἰς πᾶν πλοῦτος τὴν πληροφορίας 
τῆς σὐνέδεως, εἰς ἐπίγνωσιν τοῦ μυστηρίου τοῦ ᾿θεοῦ, 
3 Χριστοῦ, ἐν ᾧ εἰσὶν πάντες οἷ θησὰγροὶ τῆς coiac 
4 καὶ γνώσεως ἀπόκργφοι. Τοῦτο λέγω ἵνα μηδεὶς ὑμᾷς 
5 παραλογίζηται ἐν πιθανολογίᾳ. εἰ γὰρ καὶ “ ies 
ἄπειμι, ἀλλὰ τῷ Reece σὺν ὑμῖν εἰμί, χαίρων καὶ 
πτόλιν ὑμῶν τὴν τάξιν καὶ τὸ στερέωμα τῆς εἰς Χριστὸν 
πίστεως ὑμῶν. 
6 ‘Qs οὖν παρελάβετε τὸν χριστὸν Ἰησοῦν τὸν κύριον, 
7€Y αὐτῷ περιπατεῖτο, ἐρριζωμένοι καὶ ἐποικοδομούμενοι 
ἐν αὐτῷ καὶ βεβαιούμενοι τῇ πίστει καθὼς ἐδιδάχθητε, πε- 
8 ρισσεύοντες bes: αὐτῇ] ἐν εὐχαριστίᾳ. Βλέ- 
πετε μή τις ὑμᾶς ἔσται' ὁ συλαγώγνον διὰ τῆς Φιλοσοφί- 
ας καὶ vie ἀπάτης Kara τὴν παράδοσιν τῶν ἀνθρώ- 
Tov, κατὰ τὰ στοιχεῖα TOU κόσμου καὶ οὐ κατὰ Χριστόν" 
9 ὅτι ἐν αὐτῷ κατοικεῖ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς Georgros 
10 σωματικῶς, καὶ ἐστὲ ἐν αὐτῷ πεπληρωμένοι, ὅς ἐστιν 
1179 κεφαλὴ πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας, ἐν ᾧ καὶ περιε- 
τμήθητε περιτομῃῇ ἀχειροποιήτῳ ἐν τῇ πε. τοῦ 
σώματος τῆς σαρκός, ἐν τῇ ΠΕ Π μη. τοῦ χριστοῦ, 
12 συνταφέντες αὐτῷ ἐν τῷ βαπτίσματι, ἐν ᾧ καὶ συνη- 
γέρθητε διὰ THs πίστεως τῆς evepysias τοῦ θεοῦ τοῦ 
13 ἐγείραντος αὐτὸν ἐκ νεκρῶν: καὶ ὑμᾶς νεκροὺς ὄν- 


27 ὅς 5.1. 8 ἔσται ὑμᾶς 


448 ΠΡῸΣ KOAADSAEIS Π ΠῚ 


΄σ , “ n 
ras τοῖς παραπτώμασιν καὶ τῇ ἀκροβυστίᾳ τῆς σαρκὸς 
ξιπύς Ὡς , ΓΞ ᾿ ee es , 
ὑμῶν, Ns OS Τὴν ἘΠ ὑβάς Ψς aura χαρισάμενος 
an ΟῚ A 
ἡμῖν πάντα τὰ παραπτώματα, ἐξαλείψας τὸ καθ᾽ ἡμῶν 14 
,ὔ a ἃ 3 Αι .- | 
χειρόγραφον τοῖς δόγμασιν ὃ ἦν ὑπεναντίον ἡμῖν, καὶ 
VLU 3 b) an 2 , 9. “ a 
Bund cypicey_ ἐκεῖσου μέσου προσηλώσας αὐτὸ τῷ σταυρῷ 
4 \ 2 , 3 , 
ἀπεκδυσάμενος Tas ἀρχὰς Kat τὰς ἐξουσίας ἐδειγμάτισεν 15 
ἐν παρρησίᾳ θριαμβεύσας αὐτοὺς ἐν αὐτῷ Μὴ τό 
ρρησίᾳ θριαμ εἀνοάὐτῷ: o> CS Sea 
> ~ , 2 ‘ 2 
οὖν τις ὑμᾶς κρινέτω ἐν βρώσει καὶ ἐν πόσει ἢ εν 
ὕ e a KN ,ὔ x , ram 3 Ν 
μέρει ἑορτῆς ἢ νεομηνίας ἢ σαββάτων, a ἐστιν σκιᾷ 17 
΄“΄ ἐ a “ aA 
τῶν μελλόντων, TO δὲ σῶμα TOU XpPLOTOV. μηδεὶς 18 
Cos ie 
ὑμᾶς καταβραβευέτω ᾿θέλων ἐν ταπεινοφροσύνῃ καὶ θρη- 
’ “Κ᾿ 3 , ἃ ef 3 “4 at 9 A / 
σκείᾳ τῶν ἀγγέλων, a ἑόρακεν ἐμβατεύων., ELK) φυσιού- 
A a“ Q a“ \ ΄“ Qn 
μενος ὑπὸ τοῦ voos τῆς σαρκὸς αὐτοῦ, καὶ οὐ κρατῶν τὸ 
\ , 3 ε' a S “ \ ΄σ ς “ 
τὴν κεφαλήν, ἐξ ov πᾶν τὸ σώμα διὰ τῶν apev καὶ συν- 
ld 4 
δέσμων ἐπιχορηγούμενον καὶ συνβιβαζόμενον αὔξει τὴν 
yf “ “ 
αὔξησιν τοῦ θεοῦ. 
an 3 Q a fi “ 
Ei ἀπεθάνετε σὺν Χριστῷ ἀπὸ τῶν στοιχείων τοῦ 20 
ς “ ’ , \ ἦν 
κόσμου, τί ὡς ζῶντες ἐν κόσμῳ δογματίζεσθε Μη ἅψῃ 2x 
A , BI , vA 3 , 3 θ \ 
μηδὲ yevon μηδὲ θίγῃς, a ἐστιν πᾶντα εἰς φθορὰν 22 
Aw Ν \ 3 / tA 
τῇ ἀποχρήσει, κατὰ τὰ ENTAAMATA Kal δλιλὰοκὰλίδο 
an 7 ’ yy 
TON ἀνθρώπων; ἅτινά ἐστιν λόγον μὲν ἔχοντα σο- 23 
’ r 9 
φίας ἐν ἐθελοθρησκίᾳ καὶ ταπεινοφροσύνῃ ᾿[καὶ] ἀφει- 
na Y \ \ ~ 
Sia σώματος, οὐκ ἐν τιμῇ τινι πρὸς πλησμονὴν τῆς 
= las ~ Α 
σαρκός. Εἰ οὖν συνηγέρθητε τῷ χριστῷ, τὰ 
pe @ € ’ 9 3 fa a a 
ἄνω ζητεῖτε, ov ὁ χριστὸς ἐστιν EN λεζιὰ TOY OEOY 
li Lal \ A poe ~ ~ 
KAOKIMENOC: τὰ ἄνω φρονεῖτε, μὴ τὰ ἐπὶ τῆς YS, 2 
ἃ ς Ἁ ς ~ 4 Q a 
ἀπεθάνετε yap, καὶ ἡ ζωὴ ὑμῶν κέκρυπται σὺν τῷ 3 
a “ ~ v4 € Α la ς \ 
χριστῷ ἐν τῷ θεῷ: ὅταν ὁ χριστὸς φανερωθῇ, ἡ ζωὴ 4 
AS ~ a“ , 3 
ypav., τότε καὶ ὑμεῖς σὺν αὐτῷ φανερωθήσεσθε ἐν 
’ 
δόξῃ. 
4 3S 4 , ‘ ey A on , 
Νεκρώσατε οὖν τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, πορνείαν, 5 
9 , 10 > θ 72 , \ \ λ , 
ἀκαθαρσίαν, πάθος, ἐπιθυμίαν κακὴν, καὶ τὴν 7 εονεξίαν 
a Y ca \ a a 
ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρία, δι’ a ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ" 6 


μ 


15 ἡμᾶς | αὐτῷ, χαρισάμενος...... ἡμῖν τοὴῇ τοῦ ιδ8 1. 23 {4 ὑμών 


ΠῚ ΠΡῸΣ ΚΟΛΑΣΣΑΕΙ͂Σ 449 


7€v ois καὶ ὑμεῖς ireplemaryoure ποτε OTE ecare ἐν 
8 τούτοις" νυνὶ δὲ ἀπόθεσθε καὶ ὑμεῖς τὰ πάντα, ὀργήν, 
θυμόν, κακίαν, βλασφημίαν, αἰσχρολογίαν ze TOU 
ο στόματος ὑμῶν: μὴ Ψεύδεσθε eis ἀλλήλους: ἀπεκ- 
δυσάμενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν 
το αὐτοῦ, καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν νέον τὸν προ δ νι. εἰς 
II ἐπίγνωσιν KAT εἰκόνὰ TOY KTICANTOC αὐτόν, ὅπου 
οὐκ ἔνι Ἕλλην καὶ ᾿Ιουδαῖος, περιτομὴ καὶ ἀκροβυστία, 
βάρβαρος, Σκύθης, δοῦλος, ἐλεύθερος, ἀλλὰ πάντα καὶ 
το ἐν πᾶσιν Χριστός. ᾿Ἐνδύσασθε οὖν ὡς ἐκλε- 
κτοὶ τοῦ θεοῦ, ᾿ἅγιοι καὶ ἠγαπημένοι, σπλάγχνα οἰκτιρ- 
μοῦ, χρηστότητα, ταπεινοφροσύνην, πραΐτητα, μακρο- 
13 θυμίαν, ἀνεχόμενοι ἀλλήλων καὶ χαριζόμενοι ἕαυτοῖς 
ἐάν τις πρός τινα ἔχῃ μομφήν: καθὼς καὶ 6 "Kuplos | 
14 ἐχαρίσατο ὑμῖν οὕτως καὶ ὑμεῖς: ἐπὶ πᾶσι δὲ τούτοις 
15 Sig ἀγάπην, ὅ ἐστιν σύνδεσμος ᾿ς τελειότητος. καὶ ἡ 
εἰρήνη τοῦ χριστοῦ βραβευέτω ἐν ταῖς καρδίαις ὑμών, 
εἰς ἣν καὶ ἐκλήθητε ἐν le τ τ καὶ εὐχάριστοι 
16 γίνεσθε. ὁ λόγος τοῦ ᾿'᾽χριστοῦ ἐνοικείτω ἐν ὑμῖν 
πλουσίως ἐν το copia: διδάσκοντες καὶ νουθετοῦντες 
ἑαυτοὺς ψαλμοῖς, ὕμνοις, @Oais πνευματικαῖς ἐν χάριτι, 
17 ἄδοντες ἐν ταῖς καροιαὶς ὑμῶν τῷ θεῷ: καὶ πᾶν ὅτι 
ἐὰν ποιῆτε ἐν λόγῳ ἢ ἐν ἔργῳ, πάντα ἐν ὀνόματι κυρίου 
Ἰησοῦ, εὐχαριστοῦντες τῷ θεῷ πατρὶ Sv αὐτοῦ. 
re "ΑΙ γυναῖκες, ὑποτάσσεσθε τοῖς ἀνδράσιν, ὡς ἀνῆκεν 
το ἐν κυρίῳ. Οἱ ἄνδρες, ἀγαπᾶτε τὰς γυναϊκας" καὶ μὴ 
20 πικραίνεσθε πρὸς αὐτάς. Τὰ τέκνα, ὑπακούετε 
τοῖς γονεῦσιν κατὰ πάντα, τοῦτο γὰρ εὐάρεστόν ἐστιν 
or ἐν κυρίῳ. Οἱ πατέρες, μὴ ἐρεθίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν, 
22 ἵνα μὴ ἀθυμώσιν. Οἱ δοῦλοι, ὑπακούετε κατὰ 
πάντα τοῖς κατὰ σάρκα κυρίοις, μὴ ἐν ᾿ὀφθαλμο- 
δουλίαις", ὡς “ἀνθρωπάρεσκοι, ἀλλ᾽ ἐν ἁπλότητι καρδίας, 
23 φοβούμενοι τὸν κύριον. ὃ ἐὰν ποιῆτε, ἐκ ψυχῆς ἐργά- 


12 ἅγιοι, 13 χριστὸς 16 κυρίου | τῇ 22 ὀφθαλμοδουλίᾳ 
σα 


450 ΠΡῸΣ KOAAZZAEHIZ III IV 


€ ~ , \ ᾽ 3 ΄ 3 / e 5 
ζεσθε, ὡς τῷ κυρίῳ καὶ οὐκ ἀνθρώποις, εἰδότες ὅτι ἀπὸ 
’ 3 “ Ἁ 3 / “ ’ 
κυρίου ἀπολήμψεσθε τὴν ἀνταπόδοσιν τῆς κληρονομίας" 

vad , r , ς \ > “ , 
τῷ κυρίῳ Χριστῷ δουλεύετε' ὁ γὰρ ἀδικῶν κομίσεται 
ἃ 5.7 A 3 »ἤ , ς , 
ὃ ἠδίκησεν, καὶ οὐκ ἔστιν προσωπολημψία. Οἱ κύριοι, 
Ν ᾿ Tal v4 
τὸ δίκαιον καὶ τὴν ἰσότητα τοῖς δούλοις παρέχεσθε, 
5 , oa A ς Ca » ΙΑ 3 3 “ 
εἰδότες ὅτι καὶ ὑμεῖς ἔχετε κύριον ἐν οὐρανῷ. 
“ n “ ἴω » 3 ee 
Τῇ προσευχῇ προσκαρτερεῖτε, ypnyopouvtes ἐν αὐτῇ 
3 > ’ / of Ν᾽ ¢ “- ed 
ἐν εὐχαριστίᾳ, προσευχόμενοι ἅμα καὶ περὶ ἡμῶν, wa 
ς Ν 2 ,ὔ ςι δ , ~ , A Ν / 
ὁ θεὸς ἀνοίξη ἡμῖν θύραν τοῦ λόγου, λαλῆσαι TO μυστη- 
rot ΄ > a , e , > A 
ριον τοῦ χριστοῦ, Ov ὃ καὶ δέδεμαι, wa φανερώσω αὐτὸ 
ς A \ A 9 , ΄“ A Q 
ὡς δεῖ μὲ Aadjoa. Ἔν σοφίᾳ περιπατεῖτε πρὸς τοὺς 
ῃ, A \ > ,ὔ ε , € “ , 
ἔξω, τὸν καιρὸν ἐξαγοραζόμενοι. Oo λόγος ὑμὼν πάντοτε 
, , “ “ «ς nm CX 
ἐν χάριτι, ἅλατι ἠρτυμένος, εἰδέναι πῶς δεῖ ὑμᾶς ἐνὶ 
“ 3 
ἑκάστῳ ἀποκρίνεσθαι. 
Ν 2 » \ , , cA ’ ς 3 A 
Ta κατ᾽ ἐμὲ πάντα γνωρίσει ὑμῖν Τύχικος ὁ ayamntos 
3 \ Ν \ , \ , 3 , 
ἀδελφὸς καὶ πιστὸς διάκονος καὶ σύνδουλος ἐν κυρίῳ, 
ἃ 9 Α eon SN “ a A A 
ov ἔπεμψα πρὸς ὑμᾶς eis αὐτὸ τοῦτο Wa γνῶτε Ta 
΄ A ,ὔ ς A QA 
περὶ ἡμῶν καὶ παρακαλέσῃ τὰς καρδίας ὑμῶν, συν 
νησί D τῷ καὶ ἀγαπητῷ ἀδελφῴ, ὅς ἐστ 
νησίμῳ τῷ πιστῷ καὶ ἀγαπητῴ Ὁ) ὃς ἐστιν 
3 € > ’ {oe , \ e 
ἐξ ὑμῶν: πάντα ὑμῖν γνωρίσουσιν τὰ oe. 
ΑΙ ,ὔ ἐ “- >A , ε aN , 
σπάζεται ὑμᾶς ᾿Δρίσταρχος ὁ συναιχμαλωτὸς pou, 
Ἁ , - iQ » , 3 
kat Μάρκος ὁ ἀνεψιὸς Βαρνάβα, (περὶ ov ἐλάβετε ἐντο- 
f aA yf \ «ς ΄“- ΄, 3 , \ > ~ 
Ads, ἐὰν ἔλθη πρὸς ὑμᾶς δέξασθε αὐτόν,) καὶ ᾿Ιησοῦς 
aA yf 3 “ cy 
ὁ λεγόμενος ᾿Ιοῦστος, of ὄντες ἐκ περιτομῆς, οὔτοι 
, “ cal Ὁ“ 
μόνοι συνεργοὶ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, οἰτινες 
> , ¢ “ 3 “ 
ἐγενήθησάν μοι παρηγορία. ἀσπάζεται ὑμᾶς ᾿Επαφρᾶς 
ς 3 ς a ΄σ a 3 r ’ 3 4 
ὁ ἐξ ὑμῶν, δοῦλος Χριστοῦ Ἰησοῦ, πάντοτε ἀγωνιζόμενος 
ς lon ΄σ "“ “ “ , 
ὑπὲρ ὑμῶν ἐν ταῖς προσευχαῖς, ἵνα σταθῆτε τέλειοι 
e r na 
καὶ πεπληροφορημένοι ἐν παντὶ θελήματι τοῦ θεοῦ. 
ἐν a 7 ‘ , Cow ει ae 
μαρτυρῶ yap αὐτῷ ὅτι ἔχει πολὺν πόνον ὑπὲρ ὑμῶν 
la “» > € a“ , 9 , 
καὶ τῶν ἐν Λαοδικίᾳ καὶ τῶν ev lepa Πόλει. ασπα- 
ς oa val X ε > Ν \ oo 
(erat ὑμᾶς Λουκᾶς ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητὸς καὶ Anas. 
3 , \ Ἁ ’ Ν 
Ασπάσασθε τοὺς ἐν Λαοδικίᾳ ἀδελφοὺς καὶ Νύμφαν καὶ 


24 


25 


BS 


On uw 


i.e) 


10 


II 


IV ΠΡῸΣ KOAADZAEIZ 451 
‘ > 3 » > , \ “ > σι 
ιό τὴν KaT οἶκον αὐτῆς ἐκκλησίαν. καὶ ὅταν ἀναγνωσθῇ 
> € (ol ς > , , 6 \ 3 “ 
παρ vu. ἢ ἐπιστολή, ποιήσατε ἵνα καὶ ἐν τῇ Λαοδι- 
, 2 , > “ Ν ἣν 3 ’ [χὰ 
κέων ἐκκλησίᾳ ἀναγνωσθῆ, καὶ τὴν ἐκ Λαοδικίας ἵνα 


Q ζ Qn 5 wn Q + 5 , 4 4 
17 Καὶ Upels avayveTe. καὶ elmate Αρχίππῳ Βλέπε τὴν 
, A , 3 , a San “ 
διακονίαν ἣν παρέλαβες ἐν κυρίῳ, Wa αὐτὴν πληροῖς. 
ς 3 \ ΄“ x, A \ 4 , ia 
18 O ἀσπασμὸς τῇ ἐμῇ χειρὶ TlavAov. μνημονεύετέ 


μου τῶν δεσμῶν. ἡ χάρις μεθ᾽ ὑμῶν. 


GG2 


ΠΡῸΣ OF Σ > ANON bibl eee 


ΠΑΥ͂ΛΟΣ KAI SIAOYANOS KAI TIMOGEOS 71 
3 , ΄ 3 “ ᾿ \ , 3 ZS 
ἐκκλησίᾳ Θεσσαλονικέων ἐν θεῷ πατρὶ καὶ κυρίῳ Ἰησοῦ 
an ’ cores AY 9 ’ 
Χριστῷ! χάρις υμῖν καὶ εἰρὴηνη. 
> a aA lo , A 4 ¢€ A 
Εὐχαριστοῦμεν τῷ θεῷ πάντοτε περὶ πάντων ὑμῶν 2 
a a ΄ a 
μνείαν ποιούμενοι ἐπὶ τῶν προσευχῶν ἡμῶν, ἀδιαλείπτως 
, a vas =) ΄σ ᾿ a 
μνημονεύοντες ὑμῶν τοῦ ἔργου τῆς πίστεως καὶ τοῦ 3 
, los 2 “a a a “ 
κόπου τῆς ἀγάπης καὶ τῆς ὑπομονῆς τῆς ἐλπίδος τοῦ 
é las an a 5, aA A 
κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ ἔμπροσθεν τοῦ θεοῦ καὶ 
\ κεν 2Q/ 3 Ν > 7 © ABS a 
πατρὸς ἡμῶν, εἰδότες, ἀδελφοὶ ἠγαπημένοι ὑπὸ [τοῦ] 4 
~ Ἁ 4 é A > , ~ 3 
θεοῦ, τὴν ἐκλογὴν ὑμῶν, ὅτι TO εὐαγγέλιον ἡμῶν οὐκ ἐγε- 5 
6 3 (Soe 3 λό , Ἰλλὰ \ 3 ὃ ’ A 
ynOn εἰς ὑμᾶς ἐν λόγῳ μόνον ἀλλὰ kal ev δυνάμει καὶ 
> , αν» \ , las \ a4 
ἐν πνεύματι αγίῳ Kat πληροφορίᾳ πολλῇ, καθὼς οἴδατε 
© 4 A 3 wn € “ 4 r 
οἷοι ἐγενήθημεν ' dpiv dv ὑμᾶς: καὶ ὑμεῖς μιμηταὶ ἡμῶν 6 
3 .θ attest na , See Ἔν: ὌΧ, 
ἐγενήθητε καὶ τοῦ κυρίου, δεξάμενοι τὸν λόγον ἐν θλίψει 
“ Ἁ a , “ 
πολλῇ μετὰ χαρᾶς πνεύματος ἁγίου, ὥστε γενέσθαι ὑμᾶς 7 
ey Pras . Ὡ 
τύπον πᾶσιν τοῖς πιστεύουσιν ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ ἐν 
Ἂν Ὁ 89 / De TRE SS n~ 4 5’ ς ΄ = , 
τῇ Axaia. ab ὑμῶν yap ἐξήχηται ὁ λόγος τοῦ κυρίου 8 
» , 3 ΄“΄ , \ > , > > 3 Ν 
οὐ μόνον ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ ᾿Αχαίᾳ, ἀλλ᾽ ἐν παντὶ 
΄ ς , [4 “ ς Ν Α \ 3 , Ψ 
τοπῷ ἢ πίστις ὑμῶν ἡ πρὸς τὸν θεὸν ἐξελήλυθεν, ὥστε 
Ἁ 2, nw “ 3 Γ ῬΑ. τς ἢ 
μὴ χρείαν ἔχειν ἡμᾶς λαλεῖν te αὐτοὶ γὰρ περὶ ᾿ἡμῶν" o 
3 ,ὕ + “ \ a 
ἀπαγγέλλουσιν ὁποίαν εἴσοδον ἔσχομεν πρὸς ὑμᾶς, Kal 
A 3 , 4 \ \ Secs “ 2 / on 2A 
πῶς ἐπεστρέψατε πρὸς τὸν θεὸν ἀπὸ τῶν εἰδώλων δο- 7. 
. rn nr a , Ἁ 
λεύειν θεῷ ζῶντι καὶ ἀληθινῷ, καὶ ἀναμένειν τὸν υἱὸν το΄ 
3 ~~ ΄-. ΄“ ἀμ προ: ΄“ ~ 
αὐτοῦ ἐκ TOY οὐρανῶν, ὃν ἤγειρεν ἐκ [τῶν] νεκρῶν, 
3 σ΄ \ ¢ , la a > lol “ 3 , 
Ingovy τὸν pvopevoy ἡμᾶς ἐκ τῆς ὀργῆς τῆς ἐρχομένης. 


5 ἐν 7 τύπους ο ὑμῶν 





II ΠΡῸΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΕΙΣ A 453 


3 Ν A » > \ , ¢ “ 
ι Αὐτοὶ γὰρ οἴδατε, ἀδελφοί, τὴν εἴσοδον ἡμῶν τὴν πρὸς 
ς “-“ ¢ > Ἢ , > \ / AS « , 
5 ὑμᾶς ὅτι οὐ κενὴ γέγονεν, ἄλλα προπαθόντες καὶ ὑβρισθέν- 
τες καθὼς οἴδατε ἐν Φιλίπποις ἐπαρρησιασάμεθα ἐν τῷ 
θεῷ ἡμῶν λαλῆσαι πρὸς ὑμᾶς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ ἐν 
3 TOAAG ἀγῶνι. 1 yap παράκλησις ἡμῶν οὐκ ἐκ πλάνης 
> A > > , > ? 
4ovde ἐξ ἀκαθαρσίας οὐδὲ ἐν δόλῳ, ἀλλὰ καθὼς δεδοκι- 
’ ε \ a "“ nw Q ὔ δ 
μάσμεθα ὑπὸ τοῦ θεοῦ πιστευθῆναι τὸ εὐαγγέλιον οὕτως 
λαλοῦμεν, οὐχ ὡς ἀνθρώποις ἀρέσκοντες ἀλλὰ θεῷ τῷ 
5 Δοκιλλάζοντι TAC κἀρλίδο ἡμῶν. οὔτε γάρ ποτε ἐν 'λόγῳ 
κολακίας ἐγενήθημεν, καθὼς οἴδατε, οὔτε προφάσει πλεο- 
6 νεξίας, θεὸς μάρτυς, οὔτε ζητοῦντες ἐξ ἀνθρώπων δόξαν, 
+f 3 9 ς “- a+ 3.3) 9. , > , > 
γοῦτε ἀφ᾽ ὑμῶν οὔτε ἀπ᾽ ἄλλων, δυνάμενοι ἐν βάρει εἶναι 
ς “ 3 , > \ 3 ’ , » , 
ὡς Χριστοῦ ἀπόστολοι: ἀλλὰ ἐγενήθημεν νήπιοι ἐν μέσῳ 
“ N ~ σ 
8 ὑμῶν, ὡς ἐὰν τροφὸς θάλπῃ τὰ ἑαυτῆς τέκνα: οὕτως 
aA 3 A a a > , Ἁ 
ὀμειρόμενοι ὑμῶν ηὐδοκοῦμεν μεταδοῦναι ὑμῖν οὐ μόνον τὸ 
3 , “ “ 3 \ \ A ς “ , , 
εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ ἀλλὰ καὶ τὰς ἑαυτῶν ψυχάς, διότι 
΄“ ’ , > \ 
9 ἀγαπητοὶ ἡμῖν ἐγενήθητε: μνημονεύετε yap, ἀδελφοί, τὸν 
’ a ν Ἁ ’ \ ¢€ ’ ’ 
κόπον ἡμῶν καὶ τὸν μόχθον: νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐργαζό- 
nA ς “ 4 
μενοι πρὸς τὸ μὴ ἐπιβαρῆσαί τινα ὑμῶν ἐκηρύξαμεν εἰς 
~ ? An “ ς rn , \ € 
10 ὑμᾶς TO εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ. ὑμεῖς μάρτυρες Kal ὁ θεός, 
ὡς ὁσίως καὶ δικαίως καὶ ἀμέμπτως ὑμῖν τοῖς πιστεύουσιν 
> € “ 7 ε la 
τι ἐγενήθημεν, καθάπερ οἴδατε ws ἕνα ἕκαστον ὑμῶν ὡς 
12 πατὴρ τέκνα ἑαυτοῦ παρακαλοῦντες ὑμᾶς καὶ παραμυθού- 
A ΄ σι nw 
μενοι Kal μαρτυρόμενοι, εἰς TO περιπατεῖν ὑμᾶς ἀξίως τοῦ 
΄ ry Ε. “- al ΄σ wn 
θεοῦ τοῦ ᾿καλοῦντος' ὑμᾶς εἰς τὴν ἑαυτοῦ βασιλείαν καὶ 
δόξαν. 
Κ \ ὃ x a ἣν i na 9 A a fa) ῶ iO 
13 αἱ δια τοῦτο καὶ ἡμεῖς εὐχαριστοῦμεν τῴ θεῷ ἀδια- 
’ ¢ > a > ¢€ a“ a 
λείπτως, ὅτι παραλαβόντες λόγον ἀκοῆς παρ᾽ ἡμῶν τοῦ 
“- > A \ lo 
θεοῦ ἐδέξασθε ov λόγον ἀνθρώπων ἀλλὰ καθὼς ἀληθῶς 
“ a - CL A a 
ἐστὶν λόγον θεοῦ, ὃς καὶ ἐνεργεῖται ἐν ὑμῖν τοῖς πιστεύ- 
ς » ’ ~ 
14 ουσιν. ὑμεῖς γὰρ μιμηταὶ ἐγενήθητε, ἀδελφοί, τῶν ἐκ- 
κλησιῶν τοῦ θεοῦ τῶν οὐσῶν ἐν τῇ Ιουδαίᾳ ἐν Χριστῷ 
Ἰησοῦ, ὅτι τὰ αὐτὰ ἐπάθετε καὶ ὑμεῖς ὑπὸ τῶν ἰδίων 


12 καλέσαντος 


454 ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΕΙΣ A II III 


συμφυλετῶν καθὼς καὶ αὐτοὶ ὑπὸ τῶν ᾿Ιουδαίων, τῶν καὶ 15 
3 4 > ra 
τὸν κύριον ἀποκτεινάντων ᾿Ιησοῦν καὶ τοὺς προφήτας καὶ 
¢ A , a \ 3 ΄ 
ἡμᾶς ἐκδιωξάντων, καὶ θεῷ μὴ ἀρεσκόντων, καὶ πᾶσιν 
3 4 ¢ 46 ol 
ἀνθρώποις ἐναντίων, κωλυόντων ἡμᾶς τοῖς ἔθνεσιν λα- τό 
΄“ [ ad >) Q > nr “ A 
λῆσαι wa σωθῶσιν, εἰς TO ANATTAHPHCA! αὐτῶν TAC 
€ ἡ , , cr Ξ] \ \ 
AMAPTIAC πάντοτε. ᾿ἔφθασεν' δὲ ἐπ᾽ αὐτοὺς ἡ ὀργὴ εἰς 
τέλος. 
ε ΄“ ’ 9 3 3 > € a A 
Ἡμεῖς δέ, ἀδελφοί, ἀπορφανισθέντες ἀφ᾽ ὑμῶν πρὸς 17 
\ ¢ 4 > , 
καιρὸν ὥρας, προσώπῳ οὐ καρδίᾳ, περισσοτέρως ἐσπουδά- 
ld ς los “ a 
σαμεν τὸ πρόσωπον ὑμῶν ἰδεῖν ἐν πολλῇ ἐπιθυμίᾳ. 
2 , r Q ς wn Q “ 
διότι ἠθελήσαμεν ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς, ἐγὼ μὲν Παῦλος 18 
\ WA Q , Q Shwe, CoA e A , 
καὶ ἅπαξ καὶ δίς, καὶ ἐνέκοψεν ἡμᾶς ὁ Σατανᾶς. Tis 19 
Ν ς “ > \ x A XK , , K DEN 
yap ἡμῶν ἐλπὶς ἢ χαρὰ ἢ στέφανος καυχήσεως -- ἢ οὐχὶ 
ol A [4 “ 3 ~~ ~ 
καὶ ὑμεῖς -- ἔμπροσθεν τοῦ κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ ev TH 
“ las , b] ¢ , ς ~ ς 
αὐτοῦ παρουσίᾳ; ὑμεῖς γάρ ἐστε ἡ δόξα ἡμῶν καὶ ἢ 20 
¢ \ 4 v4 
χαρα. Διὸ μηκέτι στέγοντες ηὐδοκήσαμεν τ 
a 9 3 , 
καταλειφθῆναι ἐν ᾿Αθήναις μόνοι, καὶ ἐπέμψαμεν Τιμό- 2 
Q 3 \ Foe iar a mat ~ 
θεον, τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν καὶ ᾿διάκονον τοῦ θεοῦ ἐν τῷ 
> ’ “ ”~ >) \ ’ ε ~ Q 
εὐαγγελίῳ τοῦ χριστοῦ, εἰς TO στηρίξαι ὑμᾶς Kal παρα- 
, iq 4 ~ ’ ς “ Q ,ὕ 
καλέσαι ὑπὲρ τῆς πίστεως ὑμῶν τὸ μηδένα σαίνεσθαι 3 
3 Ά “ ΄ , 3 Ν ἃ SANG “ 3 “ 
ἐν ταῖς θλίψεσιν ταύταις. αὐτοὶ γὰρ οἰδατε ὅτι εἰς τοῦτο 
\ yA Ἁ ἘΠ ὡς > 5 CoA 
κείμεθα: καὶ yap ὅτε πρὸς ὑμᾶς ἦμεν, προελέγομεν ὑμῖν 4 
4 ld 
ὅτι μέλλομεν θλίβεσθαι, καθὼς καὶ ἐγένετο καὶ οἴδατε. 
A A 2 4 ΄“᾿ 
διὰ τοῦτο κἀγὼ μηκέτι στέγων ἔπεμψα εἰς τὸ γνῶναι τὴν 5 
«ς a 7 ec oa ς 
Γπίστιν ὑμῶν,, μή πως ἐπείρασεν ὑμᾶς ὁ πειράζων καὶ 
2 A , ς U ς ~ f 4 , 
εἰς κενὸν γένηται ὁ κόπος ἡμῶν. ἴΑρτι δὲ ἐλθόντος 6 
, \ Ceaser > 3 € ΄ Q 9 ’ ἘΣ 
Τιμοθέου πρὸς ἡμᾶς ἀφ᾽ ὑμῶν καὶ εὐαγγελισαμένου ἡμῖν 
3 «ς “ , 
τὴν πίστιν καὶ τὴν ἀγάπην ὑμῶν, καὶ ὅτι ἔχετε μνείαν 
Qn 7) ~~ a“ r ’ 
ἡμῶν ἀγαθὴν πάντοτε ἐπιποθοῦντες ἡμᾶς ἰδεῖν καθάπερ 
A ς ΄ ς a q “ ’ > ’ 
καὶ ἡμεῖς ὑμᾶς, διὰ τοῦτο παρεκλήθημεν, ἀδελφοί, 7 
3 > (in > A 4 lo 3 ΄ Ν 4 ς “ \ ~ 
ἐφ᾽ ὑμῖν ἐπὶ πάσῃ τῇ ἀνάγκῃ καὶ θλίψει ἡμῶν διὰ τῆς 
ς ~ , of “ ~ dA ς a“ é 3 / 
ὑμῶν πίστεως, ὅτι νῦν ζῶμεν ἐὰν ὑμεῖς στήκετε EV κυρίῳ. 8 
,ὔ A 3 , “ ΄“ 5 ~ A 
τίνα yap εὐχαριστίαν δυνάμεθα τῷ θεῷ ἀνταποδοῦναι περὶ 9 


16 ἔφθακεν 2 συνεργὸν [τοῦ θεοῦ] 5 ὑμῶν πίστιν 


III Iv ΠΡῸΣ OESZAAONIKEIZ A 455 


« lod SN Fe “ “ Ὁ , > ¢c A » 
ὑμῶν ἐπὶ πάσῃ τῇ χαρᾷ ἡ χαίρομεν δι’ ὑμᾶς ἔμπροσθεν 
-“ “a « ~ Ἁ “ 
10 τοῦ θεοῦ ἡμῶν, νυκτὸς καὶ ἡμέρας ὑπερεκπερισσοῦ δεό- 
\ - ¢c la 4 
μενοι εἰς τὸ ἰδεῖν ὑμῶν TO πρόσωπον Kal καταρτίσαι τὰ 
c , “ ς ΄“ 
τι ὑστερήματα τῆς πίστεως ὑμῶν; Αὐτὸς δὲ ὁ 
ἣν Q A a ¢ A aA 
θεὸς καὶ πατὴρ ἡμῶν καὶ ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς κατευ- 
, \ ζῶν ς ΄σ A ¢ A ς va \ € , 
12 θύναι τὴν ὁδὸν ἡμῶν πρὸς ὑμᾶς: ὑμᾶς δὲ ὁ κύριος πλεο- 
, A > ͵ 
vagal καὶ περισσεύσαι τῇ ἀγάπῃ εἰς ἀλλήλους καὶ εἰς 
’ , € r ¢€ Lal 4 “ 
13 πάντας, καθάπερ καὶ ἡμεῖς εἰς ὑμᾶς, εἰς τὸ στηρίξαι ὑμῶν 
\ t= πὶ ε , 9 A a 
τὰς καρδίας ᾿ ἀμέμπτους ἐν ἁγιωσύνῃ ἔμπροσθεν τοῦ θεοῦ 
A ~ wn , wn , id A 3 ~~ 
καὶ πατρὸς ἡμῶν ἐν τῇ παρουσίᾳ τοῦ κυρίου ἡμῶν “Incov 
x , A A 
μετὰ πάντων τῶν ἁγίων avrod.' 
& , A ΕΣ a 
I Aourov', ἀδελφοί, ἐρωτῶμεν ὑμᾶς Kal παρακαλοῦ- 
3 , > “ a \ , > 4 
μεν ἐν κυρίῳ Ἰησοῦ, [ἵνα] καθὼς παρελάβετε παρ᾽ 7- 
μῶν τὸ πῶς δεῖ ὑμᾶς περιπατεῖν καὶ ἀρέσκειν θεῷ, 
Α A e , A » 
2 καθὼς καὶ περιπατεῖτε,-- ἵνα περισσεύητε μᾶλλον. οἴδατε 
A tc Aw aA , 
yap τίνας παραγγελίας ἐδώκαμεν ὑμῖν διὰ τοῦ κυρίου 
> “ “ ᾿ 3 ΄, A A 
3 Ἰησοῦ. Τοῦτο yap ἐστιν θέλημα τοῦ θεοῦ, 
Ἁ A 3 “ EN A 
ὁ ἁγιασμὸς ὑμῶν, ἀπέχεσθαι ὑμᾶς ἀπὸ τῆς πορνείας, 
4 εἰδέναι ἕκαστον ὑμῶν τὸ ἑαυτοῦ σκεῦος κτᾶσθαι ἐν ἁγια- 
~ Q aA ᾿ » , 9 ’ , κ᾿ A 
5 σμῷ καὶ τιμῇ, μὴ ἐν πάθει ἐπιθυμίας καθάπερ καὶ τὰ 
“ \ \ ? ΄ \ / \ \ ς , A 
6 ἔθνη TA MH EIAOTA TON OEON, TO μὴ ὑπερβαίνειν καὶ 
~ 3 Ἅ , \ 3 \ > ~ , 
πλεονεκτεῖν ἐν τῷ πράγματι τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, διότι 
Mv / , , \ \ 
ekAikoc Kypioc περὶ πάντων τούτων, καθὼς καὶ mpoei- 
΄“ ’ 3 > , iq ~ ε 
7 παμεν ὑμῖν καὶ διεμαρτυράμεθα. οὐ γὰρ ἐκάλεσεν ἡμᾶς ὁ 
\ 3 SN 3 Υ͂ 3 > 3 ¢ a “ ς 3 
8 θεὸς ἐπὶ ἀκαθαρσίᾳ ἀλλ᾽ ἐν ἁγιασμῷ. τοιγαροῦν ὁ ἀθε- 
΄ Ξ 3 ΄ / 
τῶν οὐκ ἄνθρωπον ἀθετεῖ ἀλλὰ τὸν θεὸν τὸν AIAONTA TO 
~ 3 “ A A 9 e A \ 
9 TINEYMA AYTOY TO ἅγιον εἰς YMAC. Περὶ δὲ 
“ > 2, A 
τῆς φιλαδελφίας ov χρείαν ἔχετε γράφειν ὑμῖν, αὐτοὶ 
A ε “ ,ὔ , > 3 A > ~ 3 , 
γὰρ ὑμεῖς θεοδίδακτοί ἐστε εἰς τὸ ἀγαπᾷν ἀλλήλους" 
1 \ “ > \ 5 , \ > i \ » 
το Καὶ γὰρ ποιεῖτε αὐτὸ εἰς πάντας τοὺς ἀδελφοὺς [τοὺς] ἐν 
r , “ ΄“ 
ὅλῃ τῇ Μακεδονίᾳ. Παρακαλοῦμεν δὲ ὑμᾶς, 
A - ¢€ 
τι ἀδελφοί, περισσεύειν μᾶλλον, καὶ φιλοτιμεῖσθαι ἡσυχά- 
, , a 
ζειν καὶ πράσσειν τὰ ἴδια καὶ ἐργάζεσθαι ταῖς χερσὶν 


13 ἀμέμπτως | ἀμήν. : Λοιπὸν οὗν 


456 ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ A ἽΝ 


ὑμῶν, καθὼς ὑμῖν παρηγγείλαμεν, ἱ ἵνα περιπτατῆτε εὐσχη- 
μόνως πρὸς τοὺς ἔξω καὶ μηδενὸς χρείαν ἔχητε. 
3 wn 
Ov θέλομεν δὲ ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, περὶ τῶν 
2 Ὡ LY an \ Q ε \ ς \ 
κοιμωμένων, wa μὴ λυπῆσθε καθὼς καὶ οἱ λοιποὶ οἱ μὴ 
y > , 3 \ , [4 3 “ . O 
ἔχοντες ἐλπίδα. εἰ yap πιστεύομεν ὅτι ᾿Ιησοῦς ἀπέθανεν 
’ 7. , A an 
Kal ἀνέστη, οὕτως καὶ ὁ θεὸς τοὺς κοιμηθέντας διὰ τοῦ 
ϑ A yf \ 3 aA 
Ιησοῦ ἄξει συν αὐτῷ. Τοῦτο γὰρ ὑμῖν λέγομεν ἐν 
λόγῳ κυρίου, ὅτι ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι εἰς 
τὴν παρουσίαν τοῦ κυρίου οὐ μὴ φθάσωμεν τοὺς κοιμη- 
if 
Oévras: ὅτι αὐτὸς ὁ κύριος ἐν κελεύσματι, ἐν φωνῇ 
ἀρχαγγέλου καὶ ἐν σάλπιγγι θεοῦ, καταβήσεται ἀπ᾽ οὐ- 
ρανοῦ, καὶ οἱ νεκροὶ ἐν Χριστῴ ἀναστήσονται πρῶτον, 
» ς a ~ 7 \ > “ 
ἔπειτα ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι ἅμα σὺν αὐτοῖς 
€ » “ 9 
ἁρπαγησόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ κυρίου εἰς 
3 Υ͂ ’ σ 
ἀέρα: καὶ οὕτως πάντοτε σὺν κυρίῳ ἐσόμεθα. Ὥστε 
val 3 / 3 “ ’ ’ 
παρακαλεῖτε ἀλλήλους ἐν τοῖς λόγοις τούτοις. 
Ν A a“ ld 4 a na 3 , > 
Περὶ δὲ τῶν χρόνων καὶ τῶν καιρῶν, ἀδελφοί, οὐ 
pid Cc aA , 3 \ 4 3 ~ > 
Xpetay exere ὑμῖν γράφεσθαι, αὐτοὶ γὰρ ἀκριβῶς οἴδατε 
ὅτι Ἰμέρα Kupiod ὡς κλέπτης ἐν νυκτὶ οὕτως ἔρχεται. 
/ 
ὅταν * ear: Εἰρήνη καὶ ἀσφάλεια, τότε αἰφνί- 
διος αὐτοῖς ἐπίσταται ὄλεθρος ὥσπερ ἡ ὠδὶν τῇ ἐν 
Ν 3 (2 Ν 3 A ) é 
γαστρὶ €xovon, καὶ ov μὴ ἐκφύγωσιν. ὑμεῖς δέ, aded- 
, ? > A 3 Φ ς ς » c A € Γ ᾽ 7 
ol, οὐκ ἐστὲ ἐν σκότει, ἵνα ἡ ἡμέρα ὑμᾶς ὡς “KAEmTas 
U , Ν e a en 4 3 Ν ἜΗΝ 
καταλάβῃ, πάντες γὰρ ὑμεῖς viot φωτός ἐστε καὶ υἱοὶ 
ς ᾽ > > 4 
ἡμέρας. Οὐκ ἐσμὲν νυκτὸς οὐδὲ σκότους" ἄρα οὖν μὴ 
’, [4 “ \ , 
καθεύδωμεν ὡς οἱ λοιποί, ἀλλὰ γρηγορῶμεν Kai νήφωμεν. 
\ , 
οἱ γὰρ καθεύδοντες νυκτὸς καθεύδουσιν, καὶ οἱ μεθυσκό- 
\ a la é 
μενοι νυκτὸς μεθύουσιν: ἡμεῖς δὲ ἡμέρας ὄντες νήφωμεν, 
3 3 , \ 
ENAYCAMENO! OWPAKA πίστεως Kal ἀγάπης Kal TTEPIKE- 
“ 3 “ Gs ate ε το; 
PAAAIAN ἐλπίδα οωτηρίδο: ὅτι οὐκ ἔθετο ᾿ἡμᾶς ὁ θεὸς 
> , \ a“ , 
εἰς ὀργὴν ἀλλὰ εἰς περιποίησιν σωτηρίας διὰ τοῦ κυρίου 
« ζω 3 aA rn a > θ ’ Γ Not ς ~ 
ἡμῶν Ἰησοῦ [Χριστοῦ}, τοῦ ἀποθανόντος ‘rept’ ἡμῶν 
ef + ao 2, “ ᾿ 3 las , 
wa εἰτε γρηγορῶμεν εἴτε καθεύδωμεν ἅμα σὺν αὐτῷῴ ζήσω- 


3 δὲ 4 κλέπτης 9g ὃ θεὸς ἡμᾶς το ὑπὲρ 


QW 


4 


on 


9 


ν ΠΡῸΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΕΙΣ A 45} 


wn 5 ’ὔ Ἁ ’ ~ e 
τι μεν. Ato παρακαλεῖτε ἀλλήλους καὶ οἰκοδομεῖτε εἷς τὸν 
ἕνα, καθὼς καὶ ποιεῖτε. 
3 “ cS - > , 5.» Ν “ 
12 Epotopev δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, εἰδέναι τοὺς κοπιῶντας 
ἣν ΄“ oe ¢ ~ 2 ’ va 
ἐν ὑμῖν καὶ προϊσταμένους ὑμῶν ἐν κυρίῳ καὶ νουθετοῦντας 
(ape) va 3 \ ft a1 
13 ὑμᾶς, καὶ ἡγεῖσθαι αὐτοὺς ᾿ὑπερεκπερισσοῦ" ἐν ἀγάπῃ διὰ 
Ἁ lon , 3 ΄σ A 
1470 ἔργον αὐτῶν. εἰρηνεύετε ἐν ἑαυτοῖς, Παρακαλοῦμεν 
\ - ra A > , Aa 
δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, νουθετεῖτε τοὺς ἀτάκτους, παραμυθεῖσθε 
Ἁ > ~ 3 “- ΄ 
τοὺς ὀλιγοψύχους, ἀντέχεσθε τῶν ἀσθενῶν, μακροθυμεῖτε 
\ a , δ > ~ 
15 πρὸς πάντας. ὁρᾶτε μή Tis κακὸν ἀντὶ κακοῦ τινὶ ἀπο- 
a 4 > \ , 
δῷ, ἀλλὰ πάντοτε τὸ ἀγαθὸν διώκετε * εἰς ἀλλήλους καὶ 
I > , , , 3 , ’ 
1) εἰς mavras. Πάντοτε χαίρετε, ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε, 
> \ > la “ \ , “ 3 wn 
18 ἐν παντὶ εὐχαριστεῖτε: τοῦτο yap θέλημα θεοῦ ἐν Χριστῷ 
19 Ἴ ~ 9 Cae \ a ὴ βέ φ , \ 
no Ἰησοῦ εἰς ὑμᾶς. τὸ πνεῦμα μὴ σβέννυτε, προφητείας μὴ 
> 6 a ς , [ὃ | ὃ 1¢ \ λὲ 2 
21 ἐξουθενεῖτε' πάντα ἰδὲ] δοκιμάζετε, τὸ καλὸν κατέχετε, 
2 » \ \ 7 Px ͵ Ν 4 
ATTO TTANTOC εἴδους TTONHPOY ἀπέχεοθε. Αὐτὸς δὲ 
5 e Q “ε >) , € , ε ~ ξ ~ QA « 9 
ὁ θεὸς τῆς εἰρήνης ἁγιάσαι ὑμᾶς ὁλοτελεῖς, καὶ ὁλόκληρον 
as A ξ \ \ a 3 
ὑμῶν TO πνεῦμα kal ἡ Ψυχὴ Kal TO σῶμα ἀμέμπτως ἐν 
=~ ~ ’ cS wn 3 aA ΄- 2 
τῇ παρουσίᾳ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τηρηθείη. 
τ κα εκ ὰ \ ἢ 
24 πιστὸς ὁ καλῶν ὑμᾶς, ὃς καὶ ποιήσει. 
4 \ ¢€ A 
5 Ἀδελφοί, προσεύχεσθε [καὶ] περὶ ἡμῶν. 
΄ A 3 \ 3 , 
206 ᾿Ασπάσασθε τοὺς ἀδελφοὺς πάντας ἐν φιλήματι 
ς “ & ,’ 3 lo A 
27 ἁγίῳ. ᾿Ενορκίζω ὑμᾶς τὸν κύριον ἀναγνωσθῆναι τὴν 
a ry Te 3 σ΄“ 
ἐπιστολὴν πᾶσιν τοῖς ᾿ ἀδελφοῖς. 
ξ , - , cg fod 3 ~ a > e ~ 
28 H χάρις Tov κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μεθ᾽ ὑμῶν. 


2 
2 


13 ὑπερεκπερισσώς 15 Kai 27 αγίοις 


ΤΡῸΣ . OEZZAAONIKE lame 


ΠΑΥ͂ΛΟΣ KAI SIAOYANOS ΚΑΙ TIMOGEOS 171 
ἐκκλησίᾳ Θεσσαλονικέων ἐν θεῷ πατρὶ ἡμῶν καὶ κυρίῳ 
Ἰησοῦ Χριστῷ: χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς 2 
καὶ κυρίου ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ. 

Εὐχαριστεῖν ὀφείλομεν τῷ θεῷ πάντοτε περὶ ὑμῶν, 3 
ἀδελφοί, καθὼς ἄξιόν ἐστιν, ὅτι ὑπεραυξάνει ἡ πίστις 
ὑμῶν καὶ πλεονάζει ἡ ἀγάπη ἑνὸς ἑκάστου πάντων ὑμῶν 
εἰς ἀλλήλους, ὥστε αὐτοὺς ἡμᾶς ἐν ὑμῖν ἐνκαυχᾶσθαι ἐν 4 
ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ θεοῦ ὑπὲρ τῆς ὑπομονῆς ὑμῶν καὶ 
πίστεως ἐν πᾶσιν τοῖς διωγμοῖς ὑμῶν καὶ ταῖς θλίψεσιν 
αἷς ᾿ἀνέχεσθε", ἔνδειγμα τῆς δικαίας κρίσεως τοῦ θεοῦ, εἰς 5 
τὸ καταξιωθῆναι ὑμᾶς τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ, ὑπὲρ ἧς 
καὶ πάσχετε, εἴπερ δίκαιον παρὰ θεῷ ἀνταποδοῦναι τοῖς 6 
θλίβουσιν ὑμᾶς θλίψιν καὶ ὑμῖν τοῖς θλιβομένοις ἄνεσιν 7 
μεθ᾽ ἡμῶν ἐν τῇ ἀποκαλύψει τοῦ κυρίου ᾿Ιησοῦ ἀπ᾽ οὐρανοῦ 
per ἀγγέλων δυνάμεως αὐτοῦ EN πγρὶ φλογόοσ, AIAONTOC 8 
ἐκλίκηοιν τοῖο MH εἰλόοι θεὸν καὶ τοῖς. MH ὑτπτὰκοὺύ- 
OYCIN τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ, οἵτινες δίκην 9 
τίσουσιν ὄλεθρον αἰώνιον ἀττὸ ττροσώττογ ΤΟΥ͂ κΥρίουγ 
Kal ἀπὸ τῆς λόξηο TAC icyyoc δύτοῦ, ὅτὰν ἔλθη το 
ENAOZACOANAI ἐν τοῖο ἁγίοις aYTOY καὶ BAYMACOANAI 
ἐν πᾶσιν τοῖς πιστεύσασιν, ὅτι "ἐπιστεύθη" τὸ μαρτύριον 
ἡμῶν ἐφ᾽ ὑμᾶς, ἐν τῆ ἡμέρὰ ἐκείνῃ. Eis ὃ καὶ τι 
προσευχόμεθα πάντοτε περὶ ὑμῶν, ἵνα ὑμᾶς ἀξιώσῃ τῆς 
κλήσεως ὁ θεὸς ἡμῶν καὶ πληρώσῃ πᾶσαν εὐδοκίαν ἀγα- 


4 ἐνέχεσθε TO fief 


11 ΠΡῸΣ OESZAAONIKEIS B 489 


, / / 4 > “- 
12 θωσύνης καὶ ἔργον πίστεως ἐν δυνάμει, ὅττωο ENAOZACOH 
\ v r , c ΄“ > “ 3 ¢ a ¢ ζω 
τὸ ὀνολλὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ ἐν YMIN, καὶ ὑμεῖς 
> > ~ A \ , ~ “ ς “ Q , > “a 
ἐν αὐτῷ, κατὰ τὴν χάριν τοῦ θεοῦ ἡμῶν καὶ κυρίου ᾿Ιησοῦ 
Χριστοῦ. 
3 od \ ς la > 4, € 4 A , A 
I ἙἘρωτώμεν δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, ὑπὲρ τῆς παρουσίας τοῦ 
»-»“" 3 » ~ ~~ nn 
κυρίου [ἡμῶν] Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ἡμῶν ἐπισυναγωγῆς 
͵ A an rn A 
2 ἐπ᾿ αὐτόν, εἰς TO μὴ ταχέως σαλευθῆναι ὑμᾶς ἀπὸ τοῦ νοὸς 
Ν a ’ A , , \ ’ , 
μηδὲ θροεῖσθαι μήτε διὰ πνεύματος μήτε διὰ λόγου μήτε 
A 2 ς “ ς “ ’’ ΄“ 
δι ἐπιστολῆς ὡς δι᾿ ἡμῶν, ὡς ὅτι ἐνέστηκεν ἡ ἡμέρα τοῦ 
«ς ~ , 
3 κυρίου μή τις ὑμᾶς ἐξαπατήσῃ κατὰ μηδένα τρόπον' 
9 3 ’ las a 
ὅτι ἐὰν μὴ ἔλθη ἡ ἀποστασία πρῶτον καὶ ἀποκαλυφθῇ 
Εν A [3 , 7 ς [2 ΄- 3 , € 3 
40 ἄνθρωπος τῆς ᾿ἀνομίας, ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, ὁ ἀντι- 
ἤ 3 / , 
κείμενος Kal YTTEPAIPOMENOC ἐπὶ πὰἀντὰ λεγόμενον 
\ “Ὁ , ¢ 5. XN \ ἘΞ ~ 
θεὸν ἢ σέβασμα, ὥστε αὐτὸν εἶα TON ναὸν TOY EOF 
4 3 ’ e A v4 ᾿, 7 Ρ] 
5 ΚΑΘΙΟΔι, ἀποδεικνύντα ἕαυτον τι ἔστιν θεός--. Οὐ 
9, “Ὁ \ c Hw ἊΝ c ς 
μνημονεύετε ὅτι ἔτι ὧν πρὸς ὑμᾶς ταῦτα ἔλεγον ὑμῖν; 
a , “ 4 > A 
6 καὶ νῦν τὸ κατέχον οἴδατε, εἰς TO ἀποκαλυφθῆναι αὐτὸν 
wn A lon A A , yf 3 r rn 
7 €Y τῷ αὐτοῦ καιρῷ: TO yap μυστήριον ἤδη ἐνεργεῖται τῆς 
, 3) a , 
ἀνομίας: μόνον ὁ κατέχων ἄρτι ἕως ἐκ μέσου γένηται. 
\ , 3 ’ ε wv a ς , > 
8 καὶ τότε. ἀποκαλυφθήσεται ὁ ANOMOC, ὃν ὁ κύριος [Ἰη- 
aA fee al iz / n J 3 a 
σοῦς] ἀνελεῖ, τῷ TINEYMaTI TOY CTOMaTOC δὐύτοζ 
g Καὶ καταργήσει τῇ ἐπιφανείᾳ τῆς παρουσίας αὐτοῦ, οὗ 
ἐστὶν ἡ παρουσία κατ᾽ ἐνέργειαν τοῦ Σατανᾶ ἐν πάσῃ 
ro δυνάμει καὶ σημείοις καὶ τέρασιν Ψεύδους καὶ ἐν πάσῃ 
3 U 3 , ΄“ 3 2 3 ᾽ πὶ \ 3 
ἀπάτῃ ἀδικίας τοῖς ἀπολλυμένοις, av ὧν τὴν ἀγάπην 
“ 9 , 3 Paw 3 A a 3 ’ \ 
11 τῆς ἀληθείας οὐκ ἐδέξαντο εἰς TO σωθῆναι αὐτούς: καὶ 
\ A rn 
διὰ τοῦτο πέμπει αὐτοῖς ὁ θεὸς ἐνέργειαν πλάνης eis τὸ 
4 wn a ef A fe 
12 πιστεῦσαι αὐτοὺς τῷ Wevdet, ἵνα κριθῶσιν ‘martes’ οἱ μὴ 
“ > ’ 3 \ > , “ » ’ 
πιστεύσαντες τῇ ἀληθείᾳ ἀλλὰ εὐδοκήσαντες τῇ ἀδικίᾳ. 
Ἡμεῖς δὲ ὀφείλομεν εὐ t Ὁ θεῷ 1 
13 μεῖς δὲ μεν εὐχαριστεῖν τῷ θεῷ πάντοτε 
\ ς a 10 x \ 2 / ἐ \ K 7 a “ 
περὶ ὑμῶν, ἀδελφοὶ HPATTHMENO! ὑττὸ Κγρίογ, ὅτι et- 
ς “πε « \ [> ~ an 
λατο ὑμᾶς ὁ θεὸς ‘dm ἀρχῆς" εἰς σωτηρίαν ἐν ἁγιασμῷ 
, \ , 3) , 3 ὰ et Cares \ 
14 πνεύματος καὶ πίστει ἀληθείας, εἰς ὃ ἐκάλεσεν ὑμᾶς διὰ 


2 κυρίου ..---- 3 ἁμαρτίας 8 ἀναλοῖ 12 ἅπαντες 13 ἀπαρχὴν 


460 | ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΕΙΣ B IL III 


A 3 ς “ >) , , lo 
τοῦ εὐαγγελίου ἡμῶν, εἰς περιποίησιν δόξης τοῦ κυρίου 
c oa > nm x 7h > 10 r , , \ 
ἡμῶν ἴησου Χριστου. ρα οὖν, ἀδελφοί, στήκετε, καὶ 
lod \ / a > , 3} A , 
κρατεῖτε τὰς παραδόσεις as ἐδιδάχθητε εἴτε διὰ λόγου 
᾽ 3 ΡῚ “ ς “ ο ΑΑΕ ον 4 ς ’ ς “ 3 val 
εἴτε Ov ἐπιστολῆς ἡμῶν. Αὐτὸς δὲ ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς 
4 \ ς \ ς \ ¢ “ ε 3 , ἘΠ 
Χριστὸς καὶ [6] θεὸς ὁ πατὴρ ἡμῶν, 6 ἀγαπήσας ἡμᾶς 
\ A , 3 / AN 3 , 5 \ 3 
καὶ δοὺς παράκλησιν αἰωνίαν καὶ ἐλπίδα ἀγαθὴν ἐν 
ς “ Ἁ 
χάριτι, παρακαλέσαι ὑμῶν τὰς καρδίας καὶ στηρίξαι ἐν 
\ » \ , 3 a 
παντὶ ἔργῳ καὶ λόγῳ ἀγαθῷ. ; ᾿ ; 
δ \ \ a 6 
Τὸ λοιπὸν προσεύχεσθε, ἀδελφοί, περὶ ἡμῶν, ἵνα 
ς ’ “ , , \ ω \ \ 4 
o λόγος τοῦ κυρίου τρέχῃ Kal δοξάζηται καθὼς καὶ πρὸς 
“ u “ 3 A ”~ > ’ “ 
ὑμᾶς, καὶ ἵνα ῥυσθῶμεν ἀπὸ τῶν ἀτόπων καὶ πονηρῶν 
3 4 4 ’ \ 
ἀνθρώπων, ov yap πάντων ἡ πίστις. Πιστὸς 
Bo8) ε ’ ὰ , Cakes 4 , yak a 
δέ ἐστιν ὁ κύριος, ὃς στηρίξει ὑμᾶς καὶ φυλάξει ἀπὸ τοῦ 


15 


16 


17 


Ὶ 


2 


3 


a οἰθα ε δὲ 3 [ω ἐφ᾽ (fares Or a τ 
ΠοΟνήρου. TET μεν O€ εν κυριῳ ε υμας, OTL A πα- 4 


» Ν ΔΝ \ / «ς “ i? 
ραγγέλλομεν [καὶ] ποιεῖτε καὶ ποιήσετε. ‘O δὲ κύριος 
΄ QA A 5 lA Cad wn 
κατευθύναι ὑμῶν τὰς καρδίας eis τὴν ἀγάπην τοῦ θεοῦ 
Q ς Α ΄“ ; Qr 
καὶ εἰς THY ὑπομονὴν τοῦ χριστοῦ. 
~ 3 3 3 Ud a 
IlapayyéAAopev δὲ ὑμῖν, ἀδελφοί, ἐν ὀνόματι τοῦ 
, 55 a los , en > \ Ν 
κυρίου Inoov Χριστοῦ στέλλεσθαι ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς 
la a 4 A \ 
ἀδελφοῦ ἀτάκτως περιπατοῦντος Kal μὴ κατὰ THY παρά- 
ἃ τ , 4 3. τ κι 5.1 ΔΝ \ ” 
δοσιν ἣν παρελάβετε' παρ᾿ ἡμῶν. αὐτοὶ γὰρ οἴδατε 
“ rn ΄σ € ~ 7 3 5 a 
πῶς δεῖ μιμεῖσθαι ἡμᾶς, ὅτι οὐκ ἠτακτήσαμεν ἐν ὑμῖν 
οὐδὲ δωρεὰν ἄρτον ἐφάγομεν παρά τινος, ἀλλ᾽ ἐν κόπῳ 
Y , Ρ ὦ \ Le ds , : \ \ τ 
Ν Ἁ 
καὶ μόχθῳ νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐργαζόμενοι πρὸς τὸ μὴ 
= , ¢ “ 3 ¢ 9 : 
ἐπιβαρῆσαί τινα ὑμῶν: οὐχ ὅτι οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν, 
Ω͂ A 4 Ca A a “ 
ἀλλ᾽ ἵνα ἑαυτοὺς τύπον δῶμεν ὑμῖν εἰς τὸ μιμεῖσθαι ἡμᾶς. 
δ 4 > \ Core a 4 Cm 
καὶ yap ὅτε ἦμεν πρὸς ὑμᾶς, τοῦτο παρηγγέλλομεν ὑμῖν, 
ζ ” 9 ΄ > , eS , 9 , 
OTe εἰ τις ov θέλει ἐργάζεσθαι μηδὲ ἐσθιέτω. ἀκούομεν 
a a 3 UU 
γάρ τινας περιπατοῦντας ἐν ὑμῖν ἀτάκτως, μηδὲν ἐργα- 
ζομένους ἀλλὰ περιεργαζομένους" τοῖς δὲ τοιούτοις πα- 
, “ 3 , 3 - a 
ραγγέλλομεν καὶ παρακαλοῦμεν ἐν κυρίῳ Ἰησοὺ Χριστῷ 
᾿ id , \ ΄ la 
ἵνα μετὰ ἡσυχίας ἐργαζόμενοι τὸν ἑαυτῶν ἄρτον ἐσθίω- 
[ ΄ , 3 ’ A > 4 oN 
ow. Ὑμεῖς δέ, ἀδελφοί, μὴ ἐνκακήσητε καλοποιοῦντες. 


6 ἡμῶν | παρελαβοσαν 


5 


6 


7 


8 


II 


I2 


Ill ΠΡῸΣ OEZZAAONIKEISD B 461 


’ , > ς / “A , ς “ 4 σ΄ » ΄ 
14 εἰ δέ τις οὐχ ὑπακούει τῷ λόγῳ ἡμῶν διὰ τῆς ἐπιστολῆς, 
a “ Ν N “ of 
τοῦτον σημειοῦσθε, μὴ συναναμίγνυσθαι αὐτῷ, ἵνα ἐν- 
“ A \ c > \ ς r 3 \ a 
15 Τραπῇ Kal μὴ ws ἐχθρὸν ἡγεῖσθε, ἀλλὰ νουθετεῖτε 
ς baw , Nal Ν ς ’ ΄ ΟῚ , , CA 
16 ὡς ἀδελφόν. Αὐτὸς δὲ ὁ κύριος τῆς εἰρήνης δῴη ὑμῖν 
Ἁ ‘ 5 ’ 
τὴν εἰρήνην διὰ παντὸς ἐν παντὶ τρόπῳ. ὁ κύριος μετὰ 
πάντων ὑμῶν. 
«ς > \ “ 3 A \ , “ιν ΄“ 3 
17 O ἀσπασμὸς τῇ ἐμῇ χειρὶ Παύλου, ὅ ἐστιν σημεῖον ἐν 
’ » “ vd , ς ’ “ ς “ 
ι8 πάσῃ ἐπιστολῇ: οὕτως γράφω. ἡ χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν 
3 “΄“- “ \ , ¢ a 
ἴησου Χριστου μετὰ TaytTav ὑμῶν. 


ΠΡΟΣ. 2 Bia 


TIOAYMEPQS KAI IIOAYTPOTIOS πάλαι ὁ θεὸς τ 


0 a 4 5 “ , 3.3 > , 
λαλήσας τοῖς πατράσιν ἐν τοῖς προφήταις ἐπ᾽ ἐσχάτου 
τῶν ἡμερῶν τούτων ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν υἱῷ, ὃν ἔθηκεν 
κληρονόμον πάντων, δι’ οὗ καὶ ,“ ποίησεν τοὺς αἰῶνας" ὃς 
ὧν ἀπαύγασμα τῆς δόξης καὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως 
αὐτοῦ, φέρων τε τὰ πάντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως av- 
τοῦ, καθαρισμὸν τῶν ἁμαρτιῶν ποιησάμενος ἐκάθισεν ἐν 

A ~~ ’ » ς “ , 
AEZIA τῆς ED oe UOT ote Lugs 

, “ , ¢ 
γενόμενος τῶν ἀγγέλων ὅσῳ διαφορώτερον παρ᾽ αὐτοὺς 
κεκληρονόμηκεν ὄνομα. Τίνι γὰρ εἶπέν ποτε 
τῶν ἀγγέλων 

Υἱός moy εἶ οὐ, ἐγὼ CHMEPON γεγέννηκά CE, 
καὶ πάλιν 
ὟΕ Ν oS 2 “ 5 ΄ \ 3 \ Vv 
Γὼ ECOMAl ἀὐτῷ εἰς πὰτέρὰ, Kal ayTOC EcTal 
mot εἰς YiON; 
Ω͂ A U 5 ’ \ , 5 \ 5 
ὅταν δὲ πάλιν εἰσαγάγῃ τὸν πρωτότοκον εἰς THY οἰκου- 
μένην, λέγει 
Καὶ προοκυνηοάτωοὰν ayYTG πάντεο ἄγγελοι 
θεΟΥ͂. 
\ A \ Q 9 , A 
καὶ πρὸς μὲν τοὺς ἀγγέλους λέγει 
‘O ποιῶν τοὺς ἀγγέλογε aYTOY TINEYMATA, 
Kal Toyc λειτουργοῦΐε ἀὐτοῦ πγρὸς Ada: 
πρὸς δὲ τὸν υἱόν 


1m 4 tod bus ΠΡΟΣ EBPAIOTS ot Uf 4 463 


Ὁ θρόνου "coy ὁ θεὸο εἰς τὸν ἀἰῶνὰ [TOY ἀἰῶνοοῇ, 
καὶ ἡ ῥάβδος τῆς εὐθύτητος ῥάβλοα TAC ΠῚ. 
λείδο αὐτοῦ. 
9 γάπηοδο AIKAIOCYNHN Kal ἐλλίαηοδο ἀνολλίὰν" 
Ald τοῦτο ἔχριοέν CE ὁ θεόο, ὁ θεός COY, EAAION 
APAAAIACEWC τὰρὰ TOYC METOXOYC COY: 
10 καί 
ΣῪ KaT ἀρχάς, κύριε, τὴν γῆν ἐθελλελίωοδο, 
al ἔργὰ τῶν χειρῶν COY εἰσιν οἱ οὐρὰνοί: 
11 AYTO! ATTOAOFNTAI, CY AE AIAMENEIC: 
Kal TTANTEC WC IMATION TIAAAIWOBHCONTAI, 
12 Kal ὡσεὶ περιβόλδιον ἑλίζειο aYTOYC, 
ὡς ἱμάτιον κὰὶ δλλάΓήσοντδι" 
cy Aé oO aytoc ef, Kal TA ἔτη coy οὐκ ἐκλεί- 
ΨΟΥΟΙΝ. 
\ , 4 -“ 3 , ΣΙ ’ὔ 
13 πρὸς τίνα δὲ τῶν ἀγγέλων εἰρηκέν ποτε 
Κάθογ ἐκ λεζιῶν MOY 
ἕως ἂν θῶ τοὺς €xOpoYc COY YTTOTIGAION τῶν 
πολῶν COY; 
ΠΕ Ν U ιν A , ΡῚ , 
14 οὐχὶ πᾶντες εἰσὶν λειτουργικὰ πνεύματα eis διακονίαν 
ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτη- 
τρίαν; Διὰ τοῦτο δεῖ περισσοτέρως προσέχειν 
2 ἡμᾶς τοῖς ἀκουσθεῖσιν, μή ποτε παραρυῶμεν. εἰ γὰρ 
ὁ δι’ ἀγγέλων λαληθεὶς λόγος ἐγένετο βέβαιος, καὶ πᾶσα 
, \ A yy yy , 
παράβασις Kat παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν, 
“πῶς ἡμεῖς ἐκφευξόμεθα τηλικαύτης ἀμελήσαντες σωτη- 
, v4 > AY ~ χω Ἁ “ , 
pias, ἥτις, ἀρχὴν λαβοῦσα λαλεῖσθαι διὰ τοῦ κυρίου, 
«ὑπὸ τῶν ἀκουσάντων εἰς ἡμᾶς ἐβεβαιώθη, συνεπιμαρ- 
τυροῦντος τοῦ θεοῦ σημείοις τε καὶ τέρασιν καὶ ποικίλαις 
δυνάμεσιν καὶ πνεύματος ἁγίου μερισμοῖς κατὰ τὴν 
αὐτοῦ θέλησιν; ων ἐτρον 
᾽ A > 7 ς ’ A 5 » Ἁ ’ 
5 Οὐ γὰρ ἀγγέλοις ὑπέταξεν τὴν οἰκουμένην τὴν μέλ- 
6 λουσαν, περὶ ἧς λαλοῦμεν: διεμαρτύρατο δέ πού τις 


8 σον, ὃ θεός, εἰς...... βασιλείας σου 





464 ΠΡΟΣ EBPAIOTS Π 


λέγων ᾿ 
Τί ἐστιν ANOpWITOC ὅτι MIMNHCKH δύτοζ, 
ἢ γίός ἀνθρώποΥ ὅτι ἐπιοκέπτῃ AYTON; 
ἠλάττωοδο AYTON Bpayy τι Trap ἀγγέλογο, 
ο λόξῃ Kal τιλῆ EcTEPANWCAC ἀὐτόν, 
[καὶ KATECTHCAC ἀὐτὸν ἐπὶ τὰ ἔργὰ τῶν χειρῶν 
/ € / ¢ 4 coy, ] 
TIANTA YITETAZAC YTIOKATW τῶν πολῶν aYTOF: 
9 a \ ἢ / ins \ / IQA 9) Sige 
ev TS γὰρ Ὑποτὰξδι [αὐτῷ] ἀν οὐδὲν ἀφῆκεν 
a fa) Ν 3, lod “ A 
αὐτῷ ἀνυπότακτον. νῦν δὲ οὔπω ὁρῶμεν αὐτῷ TA TIAN- 
τὰ ὑποτετὰγλένδ' τὸν δὲ Bpayy τι πὰρ ἀγγέλογε 
HAATTWMENON βλέπομεν Ἰησοῦν διὰ τὸ πάθημα τοῦ 
θανάτου λόξῃ Kal TIMH ECTEPANWMENON, ὅπως χάριτι 
“ ς Α Qq ’ / +f A > “ 
θεοῦ ὑπὲρ παντὸς γεύσηται θανάτου. ᾿"Ἔπρεπεν γὰρ αὐτῷ, 
@ \ 
δ᾽ ὃν τὰ πάντα καὶ δι οὗ τὰ πάντα, πολλοὺς υἱοὺς 
εἰς δόξαν ἀγαγόντα τὸν ἀρχηγὸν τῆς σωτηρίας αὐτῶν 
διὰ παθημάτων τελειῶσαι. ὅ τε γὰρ ἁγιάζων καὶ οἱ 
¢ i} 2 δ ῇ > a Sas > 3 ’ 
ἁγιαζόμενοι ἐξ ἑνὸς πάντες: Oe ἣν αἰτίαν οὐκ ἐπαισχὺύ- 
3 \ ae KR 3 
νεται ἀδελφούς αὐτοὺς καλεῖν, λέγων 
3 n \ wv / a 3 a 
AttarreA® TO ONOMA COY τοῖς ἀδελφοῖς MOY, 
EN MECQ) EKKAHCIAC YMNHCW CE 
καὶ πάλιν 
3 ν v \ 2 9 Sie 
Era) ECOMAI TTETTOIOBWC ETT ἀγτῷ᾽ 
καὶ πάλιν 
᾿Ιλοὺ ἐγὼ Kal τὰ TraiAfa ἃ Mo! ἔλωκεν ὁ θεόο. 
ἐπεὶ οὖν τὰ πτὰιλίὰ κεκοινώνηκεν αἵματος καὶ σαρκός, 
καὶ αὐτὸς παραπλησίως μετέσχεν τῶν αὐτῶν, ἵνα διὰ 
τοῦ θανάτου καταργήσῃ τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανά- 
παρ. ἐν το) \ Ry urea \ 9 , Dea. 
του, τοῦτ᾽ ἔστι τὸν διάβολον, καὶ ἀπαλλάξη τούτους, 
ὅσοι φόβῳ θανάτου διὰ παντὸς τοῦ ζῇν ἔνοχοι ἦσαν 
δουλείας. οὐ γὰρ δή που ἀγγέλων ἐπιλαμβάνεται, ἀλλὰ 
cTrépmatoc “ABpadm ἐπιλὰλλβάνεται. ὅθεν ὥφειλεν 
κατὰ πάντα τοῖς ἀλελφοῖος ὁμοιωθῆναι, ἵνα ἐλεήμων 
γένηται καὶ πιστὸς ἀρχιερεὺς τὰ πρὸς τὸν θεόν, εἰς 


ὃ 


12 


111 ΠΡΟΣ ἙΒΡΑΙΟΥ͂Σ 465 


ὃ 


ι8 τὸ ἱλάσκεσθαι τὰς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ" ἐν ᾧ γὰρ 
πέπονθεν αὐτὸς πειρασθείς, δύναται τοῖς πειραζομένοις 
βοηθῆσαι. 
1 θθεν, ἀδελφοὶ ἅγιοι, κλήσεως ἐπουρανίου μέτοχοι, 
κατανοήσατε τὸν ἀπόστολον καὶ ἀρχιερέα τὴς ὁμολογίας 
2 ἡμῶν Ἰησοῦν, TTICTON ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτὸν ὡς καὶ 
3 Λλωγοῆς ἐν [ὅλῳ] τῷ οἴκῳ ayTOY. πλείονος γὰρ 
οὗτος δόξης παρὰ Μωυσῆν ἠξίωται καθ᾽ ὅσον πλείονα 
4 τιμὴν ἔχει τοῦ οἴκου ὁ κατασκευάσας αὐτόν: πᾶς γὰρ 
οἶκος κατασκευάζεται ὑπό τινος, ὁ δὲ πάντα κατασκευάσας 
5 Geos. καὶ Λλωγοῆς μὲν πιοτὸς ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ 
AYTOY ὡς θεράπων εἰς μαρτύριον τῶν λαληθησομένων, 
6 Χριστὸς δὲ ὡς υἱὸς ἐπὶ τὸν οἶκον AYTOY: οὗ οἶκός ἐσμεν 
ἡμεῖς, ἐὰν τὴν παρρησίαν καὶ τὸ καύχημα τῆς ἐλπίδος 
7 μέχρι τέλους βεβαίαν] κατάσχωμεν. Διό, καθὼς 
λέγει τὸ πνεῦμα τὸ ᾿ἅγιον 
Σήμερον ἐὰν THC φωνῆς aYTOY ἀκούσητε, 
8 MH CKAHPYNHTE TAC KapAfac YM@N WC ἐν τῷ 
TTAPATTIKPACMG), 
KATA THN HMEPAN TOY TTEIPACMOY EN TH ἐρήλῳ, 
9 OY ἐπείρδοδν οἱ TrATEPEC YM@N ἐν AOKIMACTA 
10 Kal εἶλον TA ἔργὰ MOY TECCEPAKONTA ἔτη: 
διὸ TIPOCWYOICA TH PENEA TAYTH 
Kal εἶτον ᾿Αεὶ TAAN@NTAI TH KapAta: 
ayTol λὲ οὐκ ἔγνωσὰν τὰς ὁλούς Moy: 
τ ὡς GMOCA ἐν TH ὀργη ΜΟΥ 
Εἰ εἰσελεύοοντὰι εἰς τὴν KATATTAYCIN ΛΛΟΥ "ἢ 
“32 βλέπετε, ἀδελφοί, μ μή ποτε ἔσται ἔν τινι ὑμῶν καρδία 
πονηρὰ ἀπιστίας ἐν τῷ ἀποστῆναι ἀπὸ θεοῦ ζῶντος, 
13: ἀλλὰ παρακαλεῖτε ἑαυτοὺς καθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν, ἄχρις 
οὗ τό Σήμερον καλεῖται, ἵνα μὴ CKAHPYNOH “Tus ἐξ 
14 ὑμῶν ἀπάτῃ τῆς ἁμαρτίας: μέτοχοι γὰρ τοῦ χριστοῦ 
γεγόναμεν, ἐάνπερ τὴν ἀρχὴν τῆς ὑποστάσεως μέχρι 
7—II ἅγιον, ...... μου. 13 ἐξ ὑμῶν τις 


is @ at 


ene k 


466 ΠΡΟΣ EBPAIOTS Ill IV 


τέλους βεβαίαν κατάσχωμεν. ἐν TO λέγεσθαι 15 

SHMEPON ἐὰν TAC φωνῆο ayTOY ἀκούσητε," 

MH CKAHPYNHTE TAC κὰρλίδο ὑλῶν WC ἐν TH 

TTAPATTIKPACMQ). 

τίνες γὰρ ἀκούσαντες TIAPETTIKPANON; ἀλλ᾽ οὐ πάντες τὸ 
οἱ ἐξελθόντες ἐξ Αἰγύπτου διὰ Μωυσέως ; τίσιν δὲ ττροο- 17 
ώχθιοεν TECCEPAKONTA ἔτη; οὐχὶ τοῖς ἁμαρτήσασιν, 
ὧν τὰ κῶλὰ ETTECEN ἐν τῆ EPHMW; τίσιν δὲ COMOCEN 18 
MH elceAeycecOal εἰα τὴν KATATTAYCIN AYTOY εἰ μὴ 
τοῖς ἀπειθήσασιν; καὶ βλέπομεν ὅτι οὐκ ἠδυνήθησαν τὸ “ 
εἰεσελθεῖν δι’ ἀπιστίαν. φοβηθῶμεν οὖν μή ποτε κατα- τ 
λειπομένης ἐπαγγελίας εἰσελθεῖν EIC τὴν KATATTAYCIN 
ΔΥΤΟΥ͂ δοκῇ τις ἐξ ὑμῶν ὑστερηκέναι: καὶ γάρ ἐσμεν 
εὐηγγελισμένοι καθάπερ κἀκεῖνοι, ἀλλ’ οὐκ ὠφέλησεν : 
ὁ λόγος τῆς ἀκοῆς ἐκείνους, ‘un ᾿συνκεκερασμένους" τῇ -᾿ -- es | 
“πίστει τοῖς ἀκούσασιν, Eicepydmeda ‘yap’ εἰς [TAN] 5. 
KATATTAYCIN οἱ πιστεύσαντες, καθὼς εἴρηκεν Pi 

“Qc &moca EN TH ὀρΓΗ͂ ΜΟΥ 

Εἰ ciceAeyCcoNntal εἰς THN KaTATTAYCIN MOY, 
καίτοι TON ἔργων ἀπὸ καταβολῆς κόσμου γενηθέντων, 
εἴρηκεν yap που περὶ τῆς ἑβδόμης οὕτως Καὶ κὰτέ- 4 
πάγοεν ὁ θεὸς ἐν TH HMépa TH EBAGMH ἀπὸ 
πάντων τῶν ἔργων ἀὐτοῦ, καὶ ἐν τούτῳ πάλιν Εἰ 
εἰεελεύοοντὰι εἶα THN κὰἀτάτδγοίν MOY. ἐπεὶ οὖν 
ἀπολείπεται τινὰς εἰορελθεῖν εἰς αὐτήν, καὶ οἱ πρότερον 
εὐαγγελισθέντες οὐκ εἰσῆλθον δ ἀπείθειαν, πάλιν 7 
τινὰ ὁρίζει ἡμέραν, Σήλλερον, ἐν Δαυεὶδ λέγων μετὰ 
τοσοῦτον χρόνον, καθὼς ' προείρηται", 

Σήμερον ἐὰν τῆς φωνήο AYTOY AKOYCHTE, 

MH CKAHPYNHTE TAC KapAfac YM@N? 
εἰ yap αὐτοὺς ᾿Ιησοῦς κατέπαυσεν, οὐκ ἂν περὶ ἄλλης 8 
ἐλάλει μετὰ ταῦτα ἡμέρας. ἄρα ἀπολείπεται σαββα- o 
τισμὸς τῷ λαῷ τοῦ θεοῦ: ὁ γὰρ εἰσελθὼν εἶς THN 10 


ιν 


Nn wm 


3 ΄ 
I5 αἀκονσητε,-- 2 t...4 | συνκεκερασμένος 








Iv V ΠΡῸΣ EBPAIOYS 467 


KATATTAYCIN ἀὐτοζ καὶ αὐτὸς KATETTAYCEN ἀπὸ τῶν 
τι ἔργων AYTOY ὥσπερ ATIO τῶν ἰδίων ὁ θεός. Σπου- 
δάσωμεν οὖν εἰσελθεῖν εἰς ἐκείνην THN KATATTAYCIN, 
ἵνα μὴ ἐν τῷ αὐτῷ τις ὑποδείγματι πέσῃ τῆς ἀπει- 
12 θείας. Ζῶν γὰρ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ καὶ ἐνεργὴς καὶ 
τομώτερος ὑπὲρ πᾶσαν μάχαιραν δίστομον καὶ διικνού- 
μενος ἄχρι μερισμοῦ ψυχῆς καὶ πνεύματος, ἁρμῶν τε καὶ 
μυελῶν, καὶ κριτικὸς ἐνθυμήσεων καὶ ἐννοιῶν καρδίας" 
13 καὶ οὐκ ἔστιν κτίσις ἀφανὴς ἐνώπιον αὐτοῦ, πάντα δὲ 
γυμνὰ καὶ τετραχηλισμένα τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ, πρὸς 
140Y ἡμῖν ὃ λόγος. Ἔχοντες οὖν ἀρχιερέα 
; μέγαν διεληλυθότα τοὺς οὐρανούς, ᾿Ιησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ 
15 θεοῦ, κρατῶμεν τῆς ὁμολογίας" οὐ γὰρ ἔχομεν ἀρχιερέα 
μὴ δυνάμενον συνπαθῆσαι ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν, πεπει- 
ρασμένον δὲ κατὰ πᾶντα καθ᾽ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας. 


“16 προσερχώμεθα οὖν μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάρι- 


τος, ἵνα λάβωμεν ἔλεος καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον 
βοήθειαν. 

1 Πᾶς γὰρ ἀρχιερεὺς ἐξ ἀνθρώπων λαμβανόμενος ὑπὲρ 
ἀνθρώπων καθίσταται τὰ πρὸς τὸν θεόν, ἵνα προσφέρῃ: 
ο δῶρα [te] καὶ θυσίας ὑπὲρ ἁμαρτιῶν, μετριοπαθεῖν 


’ la 9 ΄ ’ » \ + MM \ Pi fi 
δυνάμενος τοῖς ἀγνοοῦσι καὶ πλανωμένοις ἐπεὶ καὶ αὐτὸς 


3 περίκειται ἀσθένειαν, καὶ δ αὐτὴν ὀφείλει, καθὼς περὶ 
τοῦ λαοῦ, οὕτως καὶ περὶ ἑαυτοῦ προσφέρειν περὶ 
4 ἁμαρτιῶν. καὶ οὐχ ἑαυτῷ τις͵ λαμβάνει τὴν τιμήν, ἀλλὰ 
, ε 3 a A ’ Ἁ > Us ivf 
5 καλούμενος ὑπὸ τοῦ θεοῦ, καθώσπερ καὶ ᾿Ααρών. Οὕτως 
καὶ ὁ χριστὸς οὐχ ἑαυτὸν ἐδόξασεν γενηθῆναι ἀρχιερέα, 
ἀλλ᾽ ὁ λαλήσας πρὸς αὐτὸν 
Υἱός moy ef οὐ, ἐγὼ CHMEPON γεγέννηκά cE 
6 καθὼς καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει 
ΣῪ jiepeyc εἰς τὸν δἰῶνὰ KATA τὴν TAZIN Λλελ- 
᾿ XICEAEK. 
A 3 "» e fe A 4 5 A , 
70S ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς σαρκὸς αὐτοῦ, δεήσεις τε καὶ 
IV 3 οὖν 7 προείρηκεν 


ἘΠ 2 


468 ΠΡΟΣ EBPAIOTS V VI 


€ 4 Α A , , Sha 3 ’ 
ἱκετηρίας πρὸς τὸν δυνάμενον σώζειν αὐτὸν ἐκ θανάτου 
ταί “ 5 ~ ’ Ζ 

μετὰ κραυγῆς ἰσχυρᾶς καὶ δακρύων προσενέγκας καὶ 
5 \ oN “ > , ΄ EN εὖ + 
εἰσακουσθεὶς ἀπὸ τῆς εὐλαβείας, καίπερ ὧν υἱός, ἔμαθεν 8 
249 Ξε “, τ \ ς ‘ 4 x 2 7 

ap’ ὧν ἔπαθεν τὴν ὑπακοήν, καὶ τελειωθεὶς ἐγένετο ο 


al A ες ’ » A a i 
πᾶσιν τοις υπακουουσιν αὐτῷ αἰτιος CWTHPIAC aiWNIOY, Mie 


τ © ΣΌΝ a ~ 3 A \ / 
προσαγορευθεὶς ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἀρχιερεὺς KATA τὴν TAZIN το 
4 
MeAyicedéx. 
ἃ a A ta € / 
Περὶ ov πολὺς ἡμῖν ὃ λόγος καὶ δυσερμήνευτος τι 
’ 3 ’ “ oe 
λέγειν, ἐπεὶ νωθροὶ γεγόνατε ταῖς ἀκοαῖς" καὶ γὰρ 12 
9 Ὁ 
ὀφείλοντες εἶναι διδάσκαλοι διὰ τὸν χρόνον, πάλιν 
, a , (oh oul A r a 
χρείαν ἔχετε τοῦ διδάσκειν ὑμᾶς τινὰ τὰ στοιχεῖα τῆς 
>) “ aA ~~ “ , 
ἀρχῆς τῶν λογίων τοῦ θεοῦ, καὶ γεγόνατε χρείαν ἔχοντες 
/ Aa a “A ς ’ὔ 
γάλακτος, ' οὐ στερεᾶς τροφῆς. πᾶς γὰρ ὁ μετέχων 13 
, / , , 4 
γάλακτος ἄπειρος λόγου δικαιοσύνης, νήπιος yap ἐστιν: 
4 Ψ,. 3 € Ν μ ~ Ἁ A “ A 
τελείων δέ ἐστιν ἡ στερεὰ τροφή, τῶν διὰ τὴν ἕξιν τὰ 14 
9 , ’ U a 
αἰσθητήρια γεγυμνασμένα ἐχόντων πρὸς διάκρισιν καλοῦ 
4 La A 3 A A nw -~ 
τε Kat κακοῦ. Διὸ adévres τὸν τῆς ἀρχῆς τοῦ χριστοῦ 1 
a \ , ’ \ 
λόγον ἐπὶ τὴν τελειότητα φερώμεθα, μὴ πάλιν θεμέλιον 
καταβαλλόμενοι μετανοίας ἀπὸ νεκρῶν ἔργων, καὶ πίστεως 
> 4 6 / a r§ ὃ ν᾿ 1 > θέ ’ an 
ἐπὶ θεὸν, βαπτισμῶν “diaynv' ἐπιθέσεώς τε χγειρῶν, 2 
[2 A “ 
ἀναστάσεως ᾿ νεκρῶν καὶ κρίματος αἰωνίου. καὶ τοῦτο 3 
4 » 3 , ¢ ’ 9 if \ \ 
ποιήσομεν ἐάνπερ ἐπιτρέπῃ ὁ θεός. ᾿Αδύνατον γὰρ τοὺς 4 
Ψ Γ θέ δι} 2 is ὃ “ A 
ἅπαξ ᾿φωτισθέντας᾽ γευσαμένους te τῆς δωρεᾶς τῆς 
’ ς , 
ἐπουρανίου καὶ μετόχους γενηθέντας πνεύματος ἁγίου 
A “Ἵ , 
καὶ καλὸν yevoapevous θεοῦ ῥῆμα δυνάμεις τε μέλλοντος 5 
- , 
αἰῶνος, kal παραπεσόντας, πάλιν ἀνακαινίζειν εἰς μετά- 6 
~ »" A A lal ΄“ ἈΝ 
νοίαν;, ἀνασταυροῦντας ἑαυτοῖς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ καὶ 
“ A ε “ Ν 3 29 a κα 
παραδειγματίζοντας. ΓΗ͂ γὰρ ἡ πιοῦσα τὸν ἐπ᾽ αὐτῆς 7 
/ , 
ἐρχόμενον πολλάκις ὑετόν, καὶ τίκτουσα BOTANHN εὔθετον 
a a“ , bY 
ἐκείνοις Ov ous καὶ γεωργεῖται, μεταλαμβάνει εὐλογίας 
9 “«- aA > / 4A ? / A / 
ἀπὸ tov θεοῦ: ἐκφέρογοὰ δὲ AKANOAC Kal TPIBOAOYC 8 
3 / ’ ὯΝ A 3 “ 
ἀδόκιμος καὶ KATAPAC ἐγγύς, ἧς τὸ τέλος εἰς καῦ- 
A ‘ € A 3 , 
σιν. Πεπείσμεθα δὲ περὶ ὑμῶν, ἀγαπητοί, o 


12 καὶ 2 διδαχῆς τε 4 φωτισθέντας, 


VI VII ΠΡῸΣ EBPAIOYS 469 


Ta κρείσσονα Kal ἐχόμενα σωτηρίας, εἰ Kal οὕτως λαλοῦ- 
το μεν οὐ γὰρ ἄδικος ὁ θεὸς ἐπιλαθέσθαι τοῦ ἔργου ὑμῶν 
καὶ τῆς ἀγάπης ἧς ἐνεδείξασθε εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ, 
τι διακονήσαντες τοῖς ἁγίοις καὶ διακονοῦντες. ἐπιθυμοῦμεν 
δὲ ἕκαστον ὑμῶν τὴν αὐτὴν ἐνδείκνυσθαι σπουδὴν πρὸς 
12 τὴν πληροφορίαν τῆς ἐλπίδος ἄχρι τέλους, ἵνα μὴ νωθροὶ 
γένησθε, μιμηταὶ δὲ τῶν διὰ πίστεως καὶ μακροθυμίας 
13 κληρονομούντων τὰς ἐπαγγελίας. Τῷ γὰρ 
᾿Αβραὰμ ἐπαγγειλάμενος ὁ θεός, ἐπεὶ κατ᾽ οὐδενὸς εἶχεν 
14 μείζονος ὀμόσαι, COMOCEN KdO EdyTOY, λέγων Εἰ MAN 
εὐλογῶν εὐλογήσω ce Kdl πληθύνων πληθυνῶ 
15 σε" καὶ οὕτως μακροθυμήσας ἐπέτυχεν τῆς ἐπαγγελίας. 
16 ἄνθρωποι γὰρ κατὰ τοῦ μείζονος ὀμνύουσιν, καὶ πάσης 
17 αὐτοῖς ἀντιλογίας πέρας εἰς βεβαίωσιν ὁ ὅρκος: ἐν ᾧ 
περισσότερον βουλόμενος ὁ θεὸς ἐπιδεῖξαι τοῖς κληρο- 
νόμοις τῆς ἐπαγγελίας τὸ ἀμετάθετον τῆς βουλῆς αὐτοῦ 
18 ἐμεσίτευσεν ὅρκῳ, ἵνα διὰ δύο πραγμάτων ἀμεταθέτων, 
ἐν οἷς ἀδύνατον ψεύσασθαι ' θεόν, ἰσχυρὰν παράκλησιν 
ἔχωμεν οἱ καταφυγόντες κρατῆσαι τῆς προκειμένης ἐλ- 
19 πίδος: ἣν ὡς ἄγκυραν ἔχομεν τῆς ψυχῆς, ἀσφαλῆ τε 
καὶ βεβαίαν καὶ EICEPYOMENHN εἰς τὸ ἐσώτερον TOY 
20 KATATTETACMATOC, ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλ- 
θεν ᾿Ιησοῦς, KATA τὴν TAZIN Λλελχιοελὲκ ἀρχιερεὺς 
γενόμενος εἰς TON δἀἰῶνὰ. 
: οὗτος γὰρ ὁ MeAyicedék, Bacikeyc Σδλήλι, ἱερεὺς 
TOY θεοῦ TOY ὑψίοτου, [ὁ 7 cyNaNTHcac ᾿Αβρὰὰλλ 
ὑποοτρέφοντι ἀπὸ τῆς κοπῆς τῶν βὰοιλέων καὶ 
2€YAOPHCac aYTON, ᾧ καὶ λεκάτην ἀπὸ πάντων 
ἐμέρισεν ABpadm, πρῶτον μὲν ἑρμηνευόμενος Βασιλεὺς 
Δικαιοσύνης ἔπειτα δὲ καὶ Βὰοσιλεγα Σὰλήλλ, ὅ ἐστιν 
3 βασιλεὺς Eipnyns, ἀπάτωρ, ἀμήτωρ, ἀγενεαλόγητος, 
μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν μήτε ζωῆς τέλος ἔχων, ἀφωμοιω- 
μένος δὲ τῷ υἱῷ τοῦ θεοῦ, μένει iepeyc εἰς τὸ 


Steep 1 ὃς MSS 








470 ΠΡΟΣ EBPAIOYT2 VII 


διηνεκές. Θεωρεῖτε δὲ πηλίκος οὗτος ᾧ Ae 
a7 > v ) κ > ,ὔ ς , 
KATHN “ABpaam EAWKEN ἐκ τῶν ἀκροθινίων ὁ πατριάρ- 
xns. καὶ οἱ μὲν ἐκ τῶν υἱῶν Λευεὶ τὴν ἱερατίαν λαμβά- 
νοντες ἐντολὴν ἔχουσιν ἀποδεκατοῖν τὸν λαὸν κατὰ τὸν 
’ὔ Ae 57 4 =) Χ ᾿ 5. ἘΣ ὅς , » 4 > 
νόμον, τοῦτ᾽ ἔστιν τοὺς ἀδελφοὺς αὐτῶν, καίπερ ἐξελη- 
λυθότας ἐκ τῆς ὀσφύος ᾿Αβραάμ: ὁ δὲ μὴ γενεαλογού- 
μενος ἐξ αὐτῶν δεδεκάτωκεν ᾿Αβραάμ, καὶ τὸν ἔχοντα 
τὰς ἐπαγγελίας εὐλόγηκεν. χωρὶς δὲ πάσης ἀντιλογίας 
τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εὐλογεῖται. καὶ ὧδε μὲν 
λεκἄάτὰς ἀποθνήσκοντες ἄνθρωποι λαμβάνουσιν, ἐκεῖ δὲ 
μαρτυρούμενος ὅτι ζῆ. καὶ ὡς ἔπος εἰπεῖν, δι’ ᾿Αβραὰμ 
᾿ \ € , 7) , » i) 
καὶ Aevels ὁ δεκάτας λαμβάνων δεδεκάτωται, ἔτι yap 
ἐν τῇ ὀσφύϊ τοῦ πατρὸς ἦν ὅτε CYNHNTHCEN ἁὐτῷ 
Λλελχιςελέκ. Εἰ μὲν οὖν τελείωσις διὰ τῆς 
Λευειτικῆς ἱερωσύνης ἦν, ὁ λαὸς γὰρ ἐπ᾽ αὐτῆς νενομο- 
, 2, \ 
θέτηται, τίς ἔτι χρεία KATA THN τάξιν Λλελχισελὲκ 
e , 
ἕτερον ἀνίστασθαι ἱερξὰ καὶ οὐ κἀτὰ τὴν TAZIN 
᾿Ααρὼν λέγεσθαι; μετατιθεμένης γὰρ τῆς ἱερωσύνης 
3 3 a \ , / ’ 3 2 ἃ A Z 
ἐξ ἀνάγκης καὶ νόμου μετάθεσις γίνεται. ἐφ᾽ ὃν γὰρ λέ- 
γεται ταῦτα φυλῆς ἑτέρας μετέσχηκεν, ἀφ᾽ ns οὐδεὶς 
προσέσχηκεν τῷ θυσιαστηρίῳ: πρόδηλον γὰρ ὅτι ἐξ 
9 4 2) » ς “4 ς ~ > a \ \ 
Iovda ἀνατέταλκεν ὁ κύριος ἡμῶν, εἰς ἣν φυλὴν περὶ 
ς , 3 Ν ΄ 3 , ry N , » 
ἱερέων οὐδὲν Μωυσῆς ἐλάλησεν. Καὶ περισσότερον ἔτι 
, ΄ 3 3 \ \ ε ’ \ 
kaTaon ov εστιν, εἰ KATA THN OpotoTnta MeAxicedék 
ἀνίσταται ἱερεὴα ἕτερος, ὃς οὐ κατὰ νόμον ἐντολῆς 
, “4 ἰλλὰ Ν δύ “ > AV 
σαρκίνης γέγονεν ἀλλὰ κατὰ δύναμιν ζωῆς ἀκαταλύτου, 
μαρτυρεῖται γὰρ ὅτι Ly fepeyc εἰς τὸν δἰίἰῶνὰ 
/ , 
KATA τὴν τάξιν Λλελχιοελέκ. ἀθέτησις μὲν γὰρ γί- 
veTat προαγούσης ἐντολῆς διὰ τὸ αὐτῆς ἀσθενὲς καὶ 
a φ λέ Oe 4 2 λ , ε ‘ > \ 
νωφελές, οὐδὲν yap ἐτελείωσεν ὁ νόμος, ἐπεισαγωγὴ 
δὲ κρείττονος ἐλπίδος, δ ἧς ἐγγίζομεν τῷ θεῷ. Καὶ 
> od 3 ς 4 
καθ᾽ ὅσον ov χωρὶς opkwpocias, (οἱ μὲν yap χωρὶς 


Io 


It 


ς f a , ς \ 
ὁρκωμοσίας εἰσὶν ἱερεῖς γεγονότες, ὁ δὲ μετὰ ὁρκωμοσίας 2x 


4 καὶ 


VII VIII ΠΡῸΣ EBPAIOYT= 471 


\ a λέ Α 3 , wv / 4 > 
διὰ τοῦ λέγοντος πρὸς αὐτὸν “(4mMocen Kyptoc, Kal ΟΥ̓ 
, \ \ n 
22 METAMEAHOHCETAI, LY fepeyc εἰα TON AI@NA,) κατὰ 
τοσοῦτο καὶ κρείττονος διαθήκης γέγονεν eyyvos Ἰη- 
la Ν A , , ΄“ 
23 σοῦς. Καὶ οἱ μὲν πλείονές εἰσιν γεγονότες ἱερεῖς διὰ 
Ἁ fa) / hu fa) i) ς \ \ A , 
24 TO θανάτῳ κωλύεσθαι παραμένειν. ὁ δὲ διὰ TO μένειν 
Ων \ A ’ ; 3 
αὐτὸν εἰς TON “ἀἰῶνὰ ἀπαράβατον ἔχει τὴν ἱερωσύ- 
56 A , big \ Ἁ , A 
95 νην" ὅθεν καὶ σώζειν εἰς τὸ παντελὲς δύναται τοὺς 
, » 5 a aA a“ an 
προσερχομένους δ αὐτοῦ τῷ θεῷ, πάντοτε ζῶν εἰς TO 
Ud c ΄“ nw rn 
26 ἐντυγχάνειν ὑπὲρ αὐτῶν. Τοιοῦτος γὰρ ἡμῖν 
- / “ 
[καὶ] ἔπρεπεν ἀρχιερεύς, ὅσιος, ἄκακος, ἀμίαντος, κεχω- 
\ “ wn an 
piopévos ἀπὸ τῶν ἁμαρτωλῶν, Kal ὑψηλότερος τῶν 
> “ Δ : 3 , > , 
27 οὐρανῶν γενόμενος: ὃς οὐκ ἔχει Kad ἡμέραν ἀνάγκην, 


fof > ΄“ ς a , ε ΄“ ὃ ra 
ὥσπερ οἱ ἀρχιερεῖς, πρότερον ὑπὲρ τῶν ἰδίων ἁμαρτιῶν “: 


θυσίας ἀναφέρειν, ἔπειτα τῶν τοῦ λαοῦ: (τοῦτο γὰρ 
28 ἐποίησεν ἐφάπαξ ἑαυτὸν ᾿ ἀνενέγκας ") ὁ νόμος γὰρ ἀνθρώ- 
πους καθίστησιν ἀρχιερεῖς ἔχοντας ἀσθένειαν, ὁ λόγος 
δὲ τῆς ὁρκωμοσίας τῆς μετὰ τὸν νόμον YION, €iC TON 
AINA τετελειωμένον. 
I Κεφάλαιον δὲ ἐπὶ τοῖς λεγομένοις, τοιοῦτον ἔχομεν 
ἀρχιερέα, ὃς EKABICEN ἐν AEZIA τοῦ θρόνου τῆς μεγα- 
ς λωσύνης ἐν τοῖς οὐρανοῖς, τῶν ἁγίων λειτουργὸς καὶ 
TAC CKHNAC τῆς ἀληθινῆς, AN ἔπηζεν ὁ κύριοο, 
300K ἄνθρωπος. πᾶς γὰρ ἀρχιερεὺς εἰς τὸ προσφέρειν 
δῶρά τε καὶ θυσίας καθίσταται: ὅθεν ἀναγκαῖον ἔχειν 


“ a 4 => 3 » a 
4 τι Kal τοῦτον ὃ προσενέγκῃ. εἰ μὲν οὖν ἦν ἐπὶ γῆς, ὁ 
9.) OK 3 , ey) aA ’ a 7 i 
οὐδ᾽ ἂν ἣν ἱερεύς, ὄντων τῶν προσφερόντων κατὰ νοόμον᾽ 
\ a ef ς n , A Sj 
5 Ta δῶρα: (οἵτινες ὑποδείγματι καὶ σκιᾷ λατρεύουσιν TOV. 


3 , \ , “ , 3 
ἐπουρανίων, καθὼς κεχρημάτισται Μωυσῆς μέλλων ἐπι- 
τελεῖν τὴν σκηνήν, “Opa γάρ, φησίν, ποιήσειο τάντὰ 
κἀτὰ τὸν τύπον τὸν λειχθέντὰ οοι ἐν τῷ ὄρει") 
6'vov' δὲ διαφορωτέρα 3 λ 1 ὅσῳ καὶ 
ρωτέρας τέτυχεν λειτουργίας, ὁσᾷᾳ ὶ 

¢ , 

κρείττονός ἐστιν διαθήκης μεσίτης, ἥτις ἐπὶ κρείττοσιν 
7 ἐπαγγελίαις νενομοθέτηται. εἰ γὰρ ἡ πρώτη ἐκείνη ἦν 


27 προσενέγκας 6 νυνὶ 


472 ΠΡΟΣ EBPAIOTS , NIT 1X 


ἄμεμπτος, οὐκ ἂν δευτέρας ἐζητεῖτο τόπος" μεμφόμενος 
γὰρ Γαὐτοὺς" λέγει 

᾿Ιλοὺ Hmépat Epyontat, λέγει Κύριοοσ, 

Kal ογντελέοω ἐπὶ τὸν οἶκον “IcpaHA kal 

ἐπὶ τὸν οἶκον loyAa λιάθήκην KAINHAN, 

OY κἀτὰ THN διἀάθήκην AN ἐποίησοὰ τοῖς πὰ- 

TPACIN ὀἀὐτῶν 
ἐν HMEPA ETTIAABOMENOY MOY TAC χειρὸς AYT@N 
€Zararein ayToye ἐκ γῆς Αἰγύπτου, 
ὅτι αὐτοὶ οὐκ ENEMEINAN ἐν TH δλιδθήκῃ MOY, 
κἀγὼ HMEAHCA ἀγτῶν, λέγει KyYptoc. 
a Φ rat eae ͵ ὰ ’ “- 3 
ΟΤΙ AYTH H AIAOHKH HN AIABHCOMAL τῷ οἴκῳ 
᾿Ιερδήλ 
\ \ ε 7 > 4 / , 

META TAC HMEPAC EKEINAC, λέγει Kypioc, 

λιλούς NOMOYC MOY εἰς THN AIANOIAN AYTON, 

Kal ἐπὶ “KAapAfAc’ AYTON ETTIPPAYW aAYTOYC, 

Kal ECOMAI AYTOTC εἰς θεόν 

Kal AYTO! ECONTal μοι εἰς λὰόν. 

XV 3 \ fd cf A V4 > A 

Kal OY MH AlIAAZWCIN EKACTOC TON TIOAITHN AYTOY 

ν. ὦ \ 3 \ 2 a / a 

Kal EKACTOC TON AAEAMON AYTOY, λέγων [Γνῶθι 

TON KYPION, 
ὅτι πάντες EIAHCOYCIN ME 

AITO μικροῦ EWC MELSAOY AYTON. 

Ti ἵλεως ECOMAI Tac AAIKIAIC AYTON, 

Kal τῶν AMAPTION AYT@N OY MA MNHCOO ἔτι. 
ἐν τῷ λέγειν. KaINHN πεπαλαίωκεν τὴν πρώτην, τὸ δὲ 
παλαιούμενον καὶ γηράσκον ἐγγὺς ἀφανισμοῦ. 

Εἶχε μὲν οὖν [καὶ] ἡ πρώτη δικαιώματα λατρείας τό 
τε ἅγιον κοσμικόν. σκηνὴ γὰρ κατεσκευάσθη ἡ πρώτη 
ἐν 7 ἣἥ τε λυχνία καὶ ἡἣ τράπεζα καὶ ἡ πρόθεσις τῶν 
» σ“ , fac \ \ A Qe , 
ἄρτων, ἥτις λέγεται “Αγια' μετὰ δὲ τὸ δεύτερον καταπέ- 


8 


10 


12 


13 


| 


3 


τασμα σκηνὴ ἢ λεγομένη "Ayia ‘Aylov’, χρυσοῦν ἔχουσα 4 


θυμιατήριον καὶ τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης περικεκαλυμμέ- 


8 αὐτοῖς 10 καρδίαν 2,3 Τὰ ἁγια.....«λεγομένη Τὰ ἅγια τῶν ἁγίων 


a 
Coa k! 


ΙΧ ΠΡῸΣ EBPAIOYS 473 


, i ’ ~ ’ A 
νην πάντοθεν χρυσίῳ, ev ἣ στάμνος χρυσῆ ἔχουσα τὸ 
\ ς , 
μάννα καὶ ἡ ῥάβδος ᾿Ααρὼν ἡ βλαστήσασα καὶ ai πλά- 
a , ς ’ » A ‘ / 
5 kes τῆς διαθήκης, ὑπεράνω δὲ αὐτῆς XepovBew δόξης 
3! > » an 
κατασκιάζοντα τὸ ἱλαστήριον: περὶ ὧν οὐκ ἔστιν νῦν 
? ¢ 
6 λέγειν κατὰ μέρος. Τούτων δὲ οὕτως κατεσκευασμένων, 
’ Ἁ A r 
εἰς μὲν THY πρώτην σκηνὴν διὰ παντὸς εἰσίασιν οἱ ἱερεῖς 
\ , 2 le 2 \ \ , o “ 
γτας λατρείας ἐπιτελοῦντες, εἰς δὲ τὴν δευτέραν ἅπαξ τοῦ 
a ce 3 ° 2 φ a 
ἐνιαυτοῦ μόνος ὁ ἀρχιερεύς, οὐ χωρὶς αἵματος, ὃ προσφέρει 
ς “ an “ “ ~ ~~ 
8 ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ τῶν τοῦ λαοῦ ἀγνοημάτων, τοῦτο δηλοῦν- 
“ , A ’ “ i, »“» 
TOs τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου, μήπω πεφανερῶσθαι τὴν τῶν 
¢ \ = ’ “ > ’ ’ , 
9 ἁγίων ὁδὸν ἔτι τῆς πρώτης σκηνῆς ἐχούσης στάσιν, ἥτις 
\ > A A \ 2 / ὅταν ἃ Cs ne 2 
παραβολὴ εἰς τὸν καιρὸν Tov ἐνεστηκότα, Kad ἣν δῶρά 
, Ἁ \ , 
τε καὶ θυσίαι προσφέρονται μὴ δυνάμεναι κατὰ συνείδησιν 
~ \ Ud , 
το TeAcL@oa τὸν λατρεύοντα, μόνον ἐπὶ βρώμασιν καὶ πό- 
f as ἊΣ A 
μασιν καὶ διαφόροις βαπτισμοῖς, * δικαιώματα σαρκὸς pe- 
vod A 
τι Xpt καιροῦ διορθώσεως ἐπικείμενα. Χριστὸς 
A ᾿ > a κ ie ..5 κ A 
δὲ παραγενόμενος ἀρχιερεὺς τῶν ᾿ γενομένων' ἀγαθῶν διὰ 
lo a > ’ ἕ 
τῆς μείζονος καὶ τελειοτέρας σκηνῆς οὐ χειροποιήτου, 
a) 9 , a : δ 1 
12 TOUT ἔστιν οὐ ταύτης τῆς κτίσεως, οὐδὲ SL αἵματος τράγων 
Ν , A \ a δ...» “ 3 “ 2 4 » 
καὶ μόσχων διὰ δὲ τοῦ ἰδίου αἵματος, εἰσῆλθεν ἐφάπαξ εἰς 
\ ] εἰ / , A iN Ω 
13 τὰ ἅγια, αἰωνίαν λύτρωσιν εὑράμενος. εἰ γὰρ τὸ αἷμα 
, \ € , \ 
τράγων καὶ ταύρων καὶ σποδὸς δαμάλεως ῥαντίζουσα τοὺς 
ld € , \ 4 ~ \ c 
κεκοινωμένους ἁγιάζει πρὸς THY τῆς σαρκὸς καθαρότητα, 
, a \ - a “ A A 
14 πόσῳ μᾶλλον τὸ αἷμα Tov χριστοῦ, os διὰ πνεύματος 
5 ’ ς A / yf ~ “ aA 
αἰωνίου πο ee ye operat θεῷ, καθαριεῖ 
ry ΟΞ δὲ τῳ - ” Ἢ ’ 
τὴν συνείδησιν ἡμῶν ἀπὸ νεκρῶν ἔργων eis TO λατρεύειν 
15 θεῷ ζώντι Καὶ διὰ τοῦτο διαθήκης καινῆς μεσί 
5 θες : ὶ ἠκὴ nS μεσίτης 
3 , σ΄ , ? 3 3 ’ “" 
ἐστίν, ὅπως θανάτου γενομένου εἰς ἀπολύτρωσιν τῶν ἐπὶ 
“ ld , , A > Ul , 
τῇ πρώτῃ διαθήκῃ παραβάσεων τὴν ἐπαγγελίαν λάβωσιν 
ΠΝ Σ ᾿ 
16 οἱ κεκλημένοι τῆς αἰωνίου κληρονομίας. ὅπου γὰρ δια- 
, , , a : 
17 θήκη, θάνατον ἀνάγκη φέρεσθαι τοῦ διαθεμένου: διαθήκη 
Ἁ x A A , 9 Ἁ fe A , Ἢ] 3 é Ω a ς 
yap ἐπὶ νεκροῖς βεβαία, ἐπεὶ μὴ τότε ἰσχύει ὅτε ζῇ ὁ 
[= , a 2 δ᾽ IQA ς ’ Ν cy > 
18 διαθέμενος.᾽ “Ὅθεν οὐδὲ ἡ πρώτη χωρὶς αἵματος evKe- 


το καὶ IL μελλόντων τ4 ὑμῶν 17 μή ποτε | διαθέμενος; 


474 ΠΡΟΣ EBPAIOT= IX X 


, ,ὔ ᾿ 4 3 lo \ A ΄ 
καίνισται: λαληθείσης γὰρ πάσης ἐντολῆς κατὰ τὸν vopoy 
ς 4 i \ “ “ \ ἊΝ Ἐν “ / 
ὑπὸ Μωυσέως παντὶ τῷ λαῷ, λαβὼν τὸ αἷμα τῶν μόσχων 
΄σ , Ν 7 
καὶ τῶν τράγων μετὰ ὕδατος καὶ ἐρίου κοκκίνου καὶ ὑσσώ- 
5: Ν , \ UY ΤᾺ A 5. 
που αὐτό τε τὸ βιβλίον καὶ πᾶαντα τὸν λαὸν ἐράντισεν, 
a \ τ “ Se: Fa abe Ψ 
λέγων Τοῦτο τὸ dima TAC διὰθήκης HC ἐνετείλατο 
\ € “ ¢ / \ , \ 
TIPOC YMAaAC ὁ GEC: καὶ τὴν σκηνὴν δὲ Kal πάντα τὰ 
, nr , aA 7 ς , 
σκεύη τῆς λειτουργίας τῷ αἵματι ὁμοίως ἐράντισεν. καὶ σχε- 
\ 7 U A \ ’ 
δὸν ἐν αἵματι πάντα καθαρίζεται κατὰ τὸν νόμον, καὶ χωρὶς 
, 3 +f > , 
αἱματεκχυσίας οὐ γίνεται ἄφεσις. Ἀνάγκη 
> Ξ [4 na A ΄“ 
οὖν τὰ μὲν ὑποδείγματα τῶν ἐν τοῖς οὐρανοῖς τούτοις 
’ εἰς IN A ‘ 3 U , f 
καθαρίζεσθαι, αὐτὰ δὲ τὰ ἐπουράνια κρείττοσι θυσίαις 
\ ’ 3 Α a “ 
παρὰ ταύτας. οὐ γὰρ εἰς χειροποίητα εἰσῆλθεν ayia 
, > “ ~ b ] Ψ eM A 
Χριστός, ἀντίτυπα τῶν ἀληθινῶν, ἀλλ᾽ εἰς αὐτὸν τὸν 
3 a nn 3 a a a “ ΄“-“ « A 
οὐρανόν, νῦν ἐμφανισθῆναι τῷ προσώπῳ τοῦ θεοῦ ὑπέρ 
CA 5.9 cf U , ς ’ a ς 
ἡμῶν: οὐδ᾽ ἵνα πολλάκις προσφέρῃ ἕαυτον, ὥσπερ O 
3 WA » \ 7 
ἀρχιερεὺς εἰσέρχεται εἰς τὰ ἅγια κατ᾽ ἐνιαυτὸν ἐν αἵματι 
5 4 » 4 + 5 A / ~ > A 
ἀλλοτρίῳ, ἐπεὶ ἔδει αὐτὸν πολλάκις παθεῖν ἀπὸ κατα- 
las , Q \ qd PON , vas 5) ¢% 
βολῆς κόσμου: νυνὶ δὲ ἅπαξ ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων 
ς ΕῚ , “ e ’ \ “ , 3 “A , 
εἰς dOérnow τῆς ἁμαρτίας διὰ τῆς θυσίας αὐτοῦ πεφανέ- 
14 > , la > , μα 
ρωται. καὶ καθ᾽ ὅσον ἀπόκειται τοῖς ἀνθρώποις ἅπαξ 
lal \ rat 7 ς 
ἀποθανεῖν, μετὰ δὲ τοῦτο κρίσις, οὕτως καὶ ὁ χριστός, 
A \ 3 Ν an > na ¢ 
ἅπαξ προσενεχθεὶς εἰς TO πολλῶν ANENELKEIN ἀλλὰρ- 
[4 9 / “ 3 
tiac, ἐκ δευτέρου χωρὶς ἁμαρτίας ὀφθήσεται τοῖς αὐτὸν 
᾿ ἢ ᾿ 
ἀπεκδεχομένοις εἰς σωτηρίαν. 
\ \ 4 ς ’ a D 9 a 
Σκιὰὼν yap ἔχων ὁ νόμος τῶν μελλόντων ἀγαθῶν, 
> A ᾿ Saf an Γ Q a 
οὐκ αὐτὴν THY εἰκόνα τῶν πραγμάτων, ᾿κατ᾽ ἐνιαυτὸν ταῖς 
2 “ , ale aS , b) A N 5» Ὰ 2 
αὐταῖς θυσίαις ' as προσφέρουσιν εἰς τὸ διηνεκὲς οὐδέ- 
ray 7 \ a Ser 
ποτε ‘Ovvavra' τοὺς προσερχομένους τελειῶσαι"᾽ ἐπεὶ 
Ἅ 4 \ A , x) 
οὐκ ἂν ἐπαύσαντο προσφερόμεναι, διὰ TO μηδεμίαν ἔχειν 
΄ LY ’ v4 
ἔτι συνείδησιν ἁμαρτιῶν τοὺς λατρεύοντας ἅπαξ κεκαθαρι- 
“ 3 Ud ς “ » 
σμένους ; ἀλλ᾽ ἐν αὐταῖς ἀνάμνησις ἁμαρτιῶν κατ᾽ ἐνι- 
ε Γ 4 , 7 > o 
αὐτόν, ἀδύνατον yap αἷμα ᾿ταύρων καὶ τράγων ἀφαιρεῖν 
ε , 4 ’ Q 
ἁμαρτίας. Διὸ εἰσερχόμενος εἰς τὸν κόσμον λέγει 


zf...t | αὐτῶν δύναται 4 τράγων καὶ ταύρων 


20 


21 


24 


25 


26 


27 
28 


[Ὁ] 


3 
4 
5 


x ΠΡῸΣ EBPAIOYS τὸ 475 


Oycfan Kal προσφορὰν οὐκ HOEAHCAC, CHMA δὲ 
KATHPTICW. MOI" 
6 OAOKAYTWMATA Kal Trep} AMaPTIAC OYK EYAOKHCAC. 
η τότε εἶπον ᾿Ιλοὺ ἥκω, ἐν κεφὰλίλι βιβλίου 
Γέγραπτὰι περὶ ἐλλοΥ͂, 

ΤΟΥ͂ ποιῆσδι, ὁ θεός, τὸ θέληλλὰ COY. 
8 ἀνώτερον λέγων ὅτι Oyciac Kal πρροσφορὰα καὶ ὁλο- 
KAYTWMATA κὰἀὶ περὶ ἀλλὰρτίδο οὐκ ἠθέληοσδς OYAE 
9 εὐλόκησδο, αἵτινες κατὰ νόμον προσφέρονται, τότε 
εἴρηκεν ᾿ἰλοὺ ἥκω τοῦ ποιῆσὰι τὸ θέληλλᾶ COY: 


i t τὸ ῶτον wa To δεύτε , ἐν ᾧ θελή 
10 ἀναιρεῖ τὸ πρῶτον ἱνα τὸ δεύτερον στήσῃ. ἐν ᾧ θελή- 
/ 


λλὰτι ἡγιασμένοι ἐσμὲν διὰ τῆς TIPOCHOPAC τοῦ CHMATOC 
11 Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐφάπαξ. Καὶ πᾶς μὲν ἱερεὺς" ἕστηκεν 
καθ᾽ ἡμέραν λειτουργῶν καὶ τὰς αὐτὰς πολλάκις προσφέ- 
ρων θυσίας, αἵτινες οὐδέποτε δύνανται περιελεῖν ἁμαρτίας. 
12 οὗτος δὲ μίαν ὑπὲρ ἁμαρτιῶν προσενέγκας θυσίαν εἰς τὸ 
13 διηνεκὲς ἐκάθισεν ἐν AEZIA τοῦ θεοῦ, τὸ λοιπὸν ἐκδε- 
χόμενος EWC τεθῶοιν οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ ὑποπόλιον 
τ τῶν πολῶν AYTOY, μιᾷ γὰρ προσφορᾷ τετελείωκεν εἰς 
15 Τὸ διηνεκὲς τοὺς ἁγιαζομένους. Μαρτυρεῖ δὲ ἡμῖν καὶ 
τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, μετὰ γὰρ τὸ εἰρηκέναι 
1 Αὕτη H λιάθήκη ἣν δλιάθήοολλλι πρὸς αὐτούς 
META τὰς HMEpac ἐκείνας, λέγει Kypioc, 
λιλοῦε νόλλογε MOY ἐπὶ KapAfac αὐτῶν, 
Kal ἐπὶ τὴν λιάνοιὰν AYTON ETTIPPAYW AYTOYC,— 
17 Kal τῶν AMAPTI@N AYT@N Kal τῶν ANOMI@N AYT@N 
13 οΥ MH μνηοθήοολλδι ἔτι: ὅπου δὲ ἄφεσις τούτων, 
οὐκέτι προσφορὰ περὶ ἁμαρτίας. 
19 Ἔχοντες οὖν, ἀδελφοί, παρρησίαν εἰς τὴν εἴσοδον τῶν 
20 ἁγίων ἐν τῷ αἵματι ᾿Ιησοῦ, ἣν ἐνεκαίνισεν ἡμῖν ὁδὸν πρόσ- 
gatov καὶ ζῶσαν διὰ τοῦ καταπετάσματος, τοῦτ᾽ ἔστιν 
ex τῆς σαρκὸς αὐτοῦ, καὶ ἱερέὰ MEAN ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ 
22 θεοῦ, προσερχώμεθα μετὰ ἀληθινῆς καρδίας ἐν πληρο- 


II ἀρχιερεὺς 





47 ΠΡΟΣ EBPAIOTS Χ 


φορίᾳ πίστεως, ῥεραντισμένοι τὰς καρδίας ἀπὸ συνειδή- 
σεως πονηρᾶς καὶ λελουσμένοι τὸ σῶμα ὕδατι καθαρῷ" κα- 23 
τέχωμεν τὴν ὁμολογίαν τῆς ἐλπίδος ἀκλινῆ, πιστὸς γὰρ 
ὁ ἐπαγγειλάμενος: καὶ κατανοῶμεν ἀλλήλους εἰς παροξυ- 24 
σμὸν ἀγάπης καὶ καλῶν ἔργων, μὴ ἐγκαταλείποντες τὴν 25 
ἐπισυναγωγὴν ἑαυτῶν, καθὼς ἔθος τισίν, ἀλλὰ παρακα- 
λοῦντες, καὶ τοσούτῳ μᾶλλον ὅσῳ βλέπετε ἐγγίζουσαν 
6 


N 


τὴν ἡμέραν. Ἑκουσίως γὰρ ἁμαρτανόντων 
ἡμῶν μετὰ τὸ λαβεῖν τὴν ἐπίγνωσιν τῆς ἀληθείας, οὐκέτι 
περὶ ἁμαρτιῶν ἀπολείπεται θυσία, φοβερὰ δέ τις ἐκδοχὴ 27 
κρίσεως καὶ πγρός ZAAOC ἐοθίειν μέλλοντος TOYC YTTE- 
NANTIOYC. ἀθετήσας τις νύμον Μωυσέως χωρὶς οἰκτιρμῶν 28 
ἐπὶ AYCIN ἢ τριοὶν MAPTYCIN ἀποθνήοκει" πόσῳ δο- 29 
κεῖτε χείρονος ἀξιωθήσεται τιμωρίας ὁ τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ 
καταπατήσας, καὶ τὸ ἀΐλλὰ TAC AIAOHKHC κοινὸν ἡγη- 


Ξε 


σάμενος ἐν ᾧ ἡγιάσθη, καὶ τὸ πνεῦμα τῆς χάριτος ἐνυ- 
1 

Bpicas. οἴδαμεν yap τὸν εἰπόντα ᾿Ἐλλοὶ €KAIKHCIC, 30 
3 “ 
ἐγὼ ANTATIOAWCW: καὶ πάλιν Κρινεῖ Κύριος TON 

\ las Ἁ \ r ~ A 
NAON AYTOY. φοβερὸν τὸ ἐμπεσεῖν eis χεῖρας θεοῦ 31 
A : , 
ζῶντος. ᾿Αναμιμνήσκεσθε δὲ τὰς πρότερον 32 
ἘΠῚ 7 3 Ὁ , \ 2 ς ’ 
ἡμέρας, ev ais φωτισθέντες πολλὴν ἀθλησιν ὑπεμείνα- 
τε παθημάτων, τοῦτο μὲν ὀνειδισμοῖς τε καὶ θλίψεσιν 33 
θεατριζόμενοι, τοῦτο δὲ κοινωνοὶ τῶν οὕτως ἀναστρε- 

PEO Peer Or; Ὁ ἐν ρ 

Lb \ ~ , 

φομένων γενηθέντες" καὶ yap Tots δεσμίοις συνεπαθήσατε, 34 
καὶ τὴν ἁρπαγὴν τῶν ὑπαρχόντων ὑμῶν μετὰ χαρᾶς 
προσεδέξασθε, γινώσκοντες ἔχειν ἑαυτοὺς κρείσσονα 
vA CY ’ὔ Ν 3 rr 5 Q 
ὕπαρξιν καὶ μένουσαν. Μὴ ἀποβάλητε οὖν τὴν παρ- 35 
ρησίαν ὑμῶν, ἥτις ἔχει μεγάλην μισθαποδοσίαν, ὑπομονῆς 36 
γὰρ ἔχετε χρείαν ἵνα τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ ποιήσαντες 
κομίσησθε τὴν ἐπαγγελίαν" 


ἔτι γὰρ MIKPON OCON OCON, | 37 
ὁ €EPYOMENOC ἥξει Kal OY χρονίσει: 
ὁ Aé Afkaidc [moy] ἐκ TricTewe ZHCETAI, 38 


I ὑπόστασις πραγμάτων, ἈΠ 


xxr 27,44: "-- ΡΟΣ EBPAIOYS 477 


καὶ ἐὰν ὑποοτείλητοι, OYK εὐδοκεῖ ἡ Ψυχή ΜΟΥ 

ἐν AYTO. 

89 ἡμεῖς δὲ οὐκ ἐσμὲν YTIOCTOAAC εἰς ἀπώλειαν, ἀλλὰ 
TCTEWC εἰς περιποίησιν ψυχῆς. 


> 4 / ’ , ποῦ ω , 4 

1 Εστιν δὲ πίστις ἐλπιζομένων ᾿ὑπόστασις, πραγμάτων 
> ’ \ 

2 ἔλεγχος ov βλεπομένων: ἐν ταύτῃ γὰρ ἐμαρτυρήθησαν 

3 οἱ πρεσβύτεροι. Πίστει νοοῦμεν κατηρτίσθαι 


τοὺς αἰῶνας ῥήματι θεοῦ, εἰς τὸ μὴ ἐκ φαινομένων τὸ 
4 βλεπόμενον γεγονέναι. Πίστει πλείονα θυσίαν “ABer 
παρὰ Καὶν προσήνεγκεν τῷ θεῷ, δι’ ἧς ἐμαρτυρήθη εἶναι 
δίκαιος, μαρτυροῦντος ἐπὶ τοῖς λώροιο ᾿ἀὐτοῦ τοῦ 
5 θεοῦ", καὶ Ov αὐτῆς ἀποθανὼν ἔτι λαλεῖ. Πίστει 
Ἑνὼχ μετετέθη τοῦ μὴ ἰδεῖν θάνατον, καὶ ΟΥ̓Χ Ηὐρίοκετο 
λιότι λλετέθηκεν ἀὐτὸν ὁ θεόο: πρὸ γὰρ τῆς μεταθέ- 
6 σεως μεμαρτύρηται εγὰρεοτηκένὰαι τῷ θεῷ, χωρὶς δὲ 
πίστεως ἀδύνατον EYAPECTACAI, πιστεῦσαι γὰρ δεῖ τὸν 
προσερχόμενον [τῷ] θεῷ ὅτι ἔστιν καὶ τοῖς ἐκζητοῦσιν 
γ αὐτὸν μισθαποδότης γίνεται. Πίστει χρηματισθεὶς Νῶε 
περὶ τῶν μηδέπω βλεπομένων εὐλαβηθεὶς κατεσκεύασεν 
κιβωτὸν εἰς σωτηρίαν τοῦ οἴκου αὐτοῦ, δι’ ἧς κατέκρινεν 
τὸν κόσμον, καὶ τῆς κατὰ πίστιν δικαιοσύνης ἐγένετο 


8 κληρονόμος. Πίστει καλούμενος ᾿Αβραὰμ ὑπήκουσεν 
ἐξελθεῖν εἰς τόπον ὃν ἤμελλεν λαμβάνειν εἰς κληρονο- 
9 μίαν, καὶ ἐξῆλθεν μὴ ἐπιστάμενος ποῦ ἔρχεται. Πίστει 


TTAPWKHCEN εἰς γῆν τῆς ἐπαγγελίας ὡς ἀλλοτρίαν, ἐν 
σκηναῖς κατοικήσας μετὰ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ τῶν συν- 
10 κληρονόμων τῆς ἐπαγγελίας τῆς αὐτῆς" ἐξεδέχετο γὰρ 
τὴν τοὺς θεμελίους ἔχουσαν BOX ἧς τεχυττης καὶ oy- 
τι μιουργὸς ὁ θεός. Πίστει καὶ Γαὐτὴ Sappa’ δύναμιν εἰς 
καταβολὴν σπέρματος ἔλαβεν καὶ παρὰ καιρὸν ἡλικίας, 
12 ἐπεὶ πιστὸν ἡγήσατο τὸν ἐπαγγειλάμενον: διὸ καὶ ἀφ᾽ ἑνὸς 
᾿ἐγεννήθησαν", καὶ ταῦτα νενεκρωμένου, καθὼς τὰ ACTPA 
TOY OYPANOY τῴ πλήθει Kal ὧς Η AMMOC ἡ τὰρὰ τὸ 


Il αὐτῇ Zappa 12 ἐγενήθησαν 


478 ΠΡΟΣ EBPAIOY= ΧΙ 


A “- 4 
χεῖλος TAC OAAACCHC ἢ ANAP{OMHTOC. Kara 
πίστιν ἀπέθανον οὗτοι πάντες, μὴ κομισάμενοι τὰς ἐπαγ- 
’ 3 - A ’ > A 3 ψ, Ν 3 ’ 
γελίας, ἀλλὰ πόρρωθεν αὐτὰς ἰδόντες καὶ ἀσπασάμενοι; 
καὶ ὁμολογήσαντες ὅτι Ζένοι Kadi τὰρεπίληλλοί εἰσιν 
ἐπὶ τῆς γῆς: οἱ γὰρ τοιαῦτα λέγοντες ἐμφανίζουσιν 
ὅτι πατρίδα ἐπιζητοῦσιν. καὶ εἰ μὲν ἐκείνης ἐμνημόνευον 
ple) Ξε 537) 5 Ἃ \ 3 , ~ Q 
ἀφ᾽ ἧς ἐξέβησαν, εἶχον ἂν καιρὸν ἀνακάμψαι: νῦν δὲ 
κρείττονος ὀρέγονται, τοῦτ᾽ ἔστιν ἐπουρανίου. διὸ οὐκ ἐ- 
παισχύνεται αὐτοὺς ὁ θεὸς θεὸς ἐπικαλεῖσθαι αὐτῶν, 
ἡτοίμασεν γὰρ αὐτοῖς πόλιν. Πίστει Tpoc- 
. ἢ 
ενήνοχεν ABpadm τὸν ICadk πτειρὰζόλλενοο, καὶ τὸν 
ΛΛΟΝΟΓΕΝΗ͂ προσέφερεν ὁ τὰς ἐπαγγελίας ἀναδεξάμενος, 
πρὸς ὃν ἐλαλήθη ὅτι Ἐν ‘Icadk KAHOACETAI Col 
CTTEPMA, λογισάμενος ὅτι καὶ ἐκ νεκρῶν ἐγείρειν Ov- 
A ig 0 ¢ 2 LN \ 3 “ 3 ’ 
yaros ὁ θεός: ὅθεν αὐτὸν καὶ ἐν παραβολῇ ἐκομί- 
, Ν Ἁ ΄ 3 / 3 A 
σατο. Πίστει καὶ περὶ μελλοντων εὐλόγησεν Ἰσαὰκ 
\ 3 \ Ν δ: 3 a , > A ΕΣ , 
τὸν Ἰακωβ καὶ τὸν Haav. Πίστει ᾿Ιακὼβ ἀποθνή- 
σκων ἕκαστον τῶν υἱῶν Ἰωσὴφ εὐλόγησεν, καὶ TIPOCEKY- 
fat / na 
NHCEN ἐπὶ TO ἄκρον TAC ῥάβλου δυύτοῦ. Πίστει 
3 4 ~ \ ioe 5 μὰ a ca 3 4 » 
Ιωσὴφ τελευτῶν περὶ τῆς ἐξόδου τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐμνη- 
μόνευσεν, καὶ περὶ τῶν ὀστέων αὐτοῦ ἐνετείλατο. Πίστει 
Μωυσῆς γεννηθεὶς EKPYBH τρίλληνον ὑπὸ τῶν πατέρων 


αὐτοῦ, διότι εἶλον ACTETON τὸ παιδίον καὶ οὐκ ἐφοβή- 


θησαν τὸ διάταγμα τοῦ βασιλέως. Πίστει Mwycfic 
MEfaC [ENOMENOC ἠρνήσατο λέγεσθαι υἱὸς θυγατρὸς 
Φαραώ, μᾶλλον ἑλόμενος συνκακουχεῖσθαι τῷ λαῷ τοῦ 
θεοῦ ἢ πρόσκαιρον ἔχειν ἁμαρτίας ἀπόλαυσιν, μείζονα 
πλοῦτον ἡγησάμενος τῶν Αἰγύπτου θησαυρῶν τὸν ὀνει- 
MICMON TOY χριοτοῦ, ἀπέβλεπεν γὰρ εἰς τὴν μισθαπο- 
δοσίαν. Πίστει κατέλιπεν Αἴγυπτον, μὴ φοβηθεὶς τὸν 
θυμὸν τοῦ βασιλέως, τὸν γὰρ ἀόρατον ὡς ὁρῶν ἐκαρτέ- 
ρῆσεν. Πίστει πεποίηκεν τὸ TTACXA καὶ τὴν πρόσχυσιν 
τοῦ almatoc, ἵνα μὴ ὁ ὀλοθρεύων τὰ πρωτότοκα Alyy 


35 γυναῖκας MSS 


XI XII ΠΡΟΣ EBPAIOTS 479 


+ eee , \ , 
29 αὐτῶν. Πίστει διέβησαν τὴν Ἐρυθρὰν Θάλασσαν ὡς 
a ΄ ΑΝ lal ’ ’ 
διὰ ξηρᾶς γῆς, ἧς πεῖραν λαβόντες οἱ Αἰγύπτιοι κατεπό- 
7 \ , 3 A » : , 
30 θησαν. Πίστει τὰ τείχη ἸἹερειχὼ ἔπεσαν κυκλωθέντα 
ΣΝ, ¢ ἃ ς ’ Ul «ς \ ¢ ,ὔ 3 ΄ 
38: ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέρας. Πίστει Ῥαὰβ ἡ πόρνη οὐ συναπώ- 


Aero τοῖς ἀπειθήσασιν, δεξαμένη τοὺς κατασκόπους 
32 μετ᾽ εἰρήνης. Καὶ τί ἔτι λέγω ; ἐπιλείψει με 
γὰρ διηγούμενον ὁ χρόνος περὶ Γεδεών, Βαράκ, Σαμψών, 
33 Ιεῴφθάε, Δαυείδ τε καὶ Σαμουὴλ καὶ τῶν προφητῶν, ot 
διὰ πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας, ἠργάσαντο δικαι- 
οσύνην, ἐπέτυχον ἐπαγγελιῶν, ἔφραξαν στόματα λεόντων, 
34 ἔσβεσαν δύναμιν πυρός, ἔφυγον στόματα μαχαίρης, ἐδυνα- 
μώθησαν ἀπὸ ἀσθενείας, ἐγενήθησαν sop ἐν Tones 
35 παρεμβολὰς ἔκλιναν ἀλλοτρίων' ἔλαβον ἴ γυναῖκες ἐξ 
ἀναστάσεως τοὺς νεκροὺς αὐτῶν: ἄλλοι δὲ ἐτυμπανίσθη- 
σαν, οὐ προσδεξάμενοι τὴν ἀπολύτρωσιν, ἵνα κρείττονος 
36 ἀναστάσεως τύχωσιν" ἕτεροι δὲ εμαιγμῶν καὶ μαστίγων 
37 πεῖραν ἔλαβον, ἔτι δὲ τ καὶ φυλακῆς: ἐλιθάσθησαν, 
᾿ἐπειράσθησαν, ἐπρίσθησαν, ἐν φόνῳ μαχαίρης ἀπέθανον, 
περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγίοις δέρμασιν, ὑστερού- 
38 μενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι, ὧν οὐκ ἣν ἄξιος 6 κό- 
opos " ἐπὶ" ἐρημίαις πλανώμενοι καὶ ὄρεσι καὶ σπηλαίοις 
39 καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς. Καὶ οὗτοι πάντες 
μαρτυρηθέντες διὰ τῆς πίστεως οὐκ ἐκομίσαντο τὴν ἐπαγ- 
40 aks τοῦ θεοῦ περὶ ἡμῶν κρεῖττόν τι προβλεψαμένου, 
ἵνα μὴ χωρὶς ἡμῶν τελειωθῶσιν. 
t Τοιγαροῦν καὶ ἡμεῖς, τοσοῦτον ἔχοντες περικείμενος 
ἡμῖν ae μαρτύρων; ὄγκον ἀποθέμενοι πάντα καὶ τὴν 
εὐπερίστατον ἁμαρτίαν, δι ὑπομονῆς τρέχωμεν τὸν προ- 
pron ἡμῖν ἀγῶνα, ahopaures: εἰς τὸν τῆς πίστεως 
ἀρχηγὸν καὶ τελειωτὴν Ἰησοῦν, ὃς ἀντὶ τῆς προκειμένης 
αὐτῷ χαρᾶς ὑπέμεινεν σταυρὸν αἰσχύνης καταφρονήσας, 
3ἐν λεξιᾷ τε τοῦ θρόνου τοῦ θεοῦ κεκάθικεν. ἀναλογί- 
σασθε γὰρ τὸν τοιαύτην ὑπομεμενηκότα ὑπὸ τῶν AMAPTW- 


τὴ ͵ 
37 Τ ἐπρίσθησαν, ἐπειράσθησαν ft 38 ἐν 


480 ΠΡΟΣ EBPAIOYS ΧΙ 


λῶν εἰς “EayTOYC! ἀντιλογίαν, ἵνα μὴ κάμητε ταῖς ψυχαῖς 
ὑμῶν ἐκλυόμενοι. Οὔπω μέχρις αἵματος ἀντικατέστη- 


4 


A XN ig , 3 ’ ΝΥ 3 ’, 
τε πρὸς τὴν ἁμαρτίαν ἀνταγωνιζόμενοι, καὶ ἐκλέλησθε 5 


lot , eA (dence! ς en , 
τῆς παρακλήσεως, ἥτις ὑμῖν ws υἱοῖς διαλέγεται, 
« AY > 7 4 V4 
—Yié moy, MA ὀλιγώρει Traideiac Kypioy, 
MHAG ἐκλύου ὑπ᾽ ayTOY ἐλεγχόλενου' 
ὃν γὰρ ἀγὰπᾷ Κύριος πὰιλεύει, 
μδοτιγοῖ δὲ πάντὰ YION ὃν πὰρὰἀλέχετδι. 
εἰς πτὰιλείαν ὑπομένετε: ὡς γίοῖο ὑμῖν προσφέρεται ὁ θεός" 
τίς γὰρ yidc ὃν οὐ πὰιλεύει πατήρ; εἰ δὲ χωρίς ἐστε 
πὰιλείδς ἧς μέτοχοι γεγόνασι πάντες, ἄρα νόθοι καὶ 
οὐχ Υἱἷἱοί ἐστε. εἶτα τοὺς μὲν τῆς σαρκὸς ἡμῶν πατέ- 
ρας εἴχομεν παιδευτὰς καὶ ἐνετρεπόμεθα- οὐ πολὺ μᾶλλον 
ὑποταγησόμεθα τῷ πατρὶ τῶν πνευμάτων καὶ ζήσομεν ; 
οἱ μὲν γὰρ πρὸς ὀλίγας ἡμέρας κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτοῖς 
3 ς Ν JN A a 5 LY la “ 
ἐπαίδευον, ὁ δὲ ἐπὶ τὸ συμφέρον εἰς τὸ μεταλαβεῖν τῆς 
ἁγιότητος αὐτοῦ. πᾶσα γμὲν" παιδεία πρὸς μὲν τὸ παρὸν 
: 3 a A 53 3 A ’ Ὁ \ δ 3 
οὐ δοκεῖ χαρᾶς εἶναι adda λυπης, ὕστερον δὲ καρπὸν εἰρη- 
νικὸν τοῖς δ᾽ αὐτῆς γεγυμνασμένοις ἀποδίδωσιν δικαιοσύ- 
νης. Διὸ τὰς πὰρειλλένὰς XETPAC Kal τὰ TrapadeAy- 
μένὰ γόνατὰ ANOPOWCaTE, καὶ TPOXIAC ὀρθὰς ᾿ποι- 
εἴτε" τοῖο TIOCIN ὑμῶν, ἵνα μὴ τὸ χωλὸν ἐκτραπῇ, ἰαθῃ δὲ 
μᾶλλον. Εἰρήνην λιώκετε μετὰ πάντων, 
καὶ τὸν ἁγιασμόν, οὗ χωρὶς οὐδεὶς ὄψεται τὸν κύριον, ἐπι- 
σκοποῦντες μή τις ὑστερῶν ἀπὸ τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ, 
Mi TIC ῥίζὰ πικρίὰς ἄνω PYOYCA ἐνοχλῇ καὶ "Ov av- 
a | A e , , ED , ς 
τῆς μιανθῶσιν οἱ πολλοῖ, μὴ τις πόρνος ἢ βέβηλος ὡς 
"Heay, ὃς ἀντὶ βρώσεως μιᾶς ἀπέλετο TA TIPWTOTOKIA 
ἑαυτοῦ. ἴστε γὰρ ὅτι καὶ μετέπειτα θέλων κληρονομῆσαι 
τὴν εὐλογίαν ἀπεδοκιμάσθη, μετανοίας γὰρ τόπον οὐχ €v- 
ρεν, καίπερ μετὰ δακρύων ἐκζητήσας αὐτήν. Οὐ 
γὰρ προσεληλύθατε ψηλαφωμένῳ καὶ κεκἀγλλένῳ πυρὶ 
καὶ Γνόφῳ καὶ ζόφῳ Kal θγέλλῃ Kal οἄλπιγγοο 


2 ἑαυτὸν Tr δὲτ 12 ποιήσατε διὰ 7 
5 ι ὲ 3 ἡσαῖ 15 διὰ ταύτης 


“Ἃ 


Io 


11 


6 


Lal 


= 


9 


XII XIII ΠΡῸΣ EBPAIOTS 485 


ἤχῳ Kal φωνῆ PHMAT@N, ἧς οἱ ἀκούσαντες παρῃ- 
20 Τήσαντο ᾿ προστεθῆναι αὐτοῖς λόγον: οὐκ ἔφερον γὰρ τὸ 
διαστελλόμενον KAN θηρίον θίγῃ TOY Spoyc, λιθο- 
or Ββοληθήσετδλι: καί, οὕτω φοβερὸν ἦν τὸ φανταζόμενον, 
22 Μωυσῆς εἶπεν ExcoBdc eimi καὶ ᾿ἔντρομος. ἀλλὰ 
προσεληλύθατε Σιὼν ὄρει καὶ πόλει θεοῦ ζῶντος, Ἴερου- 
23 σαλὴμ ἐπουρανίῳ, καὶ μυριάσιν ἀγγέλων, πανηγύρει καὶ 
ἐκκλησίᾳ πρωτοτόκων ἀπογεγραμμένων ἐν οὐρανοῖς, καὶ 
κριτῇ θεῷ πάντων, καὶ πνεύμασι δικαίων τετελειωμένων, 
24 καὶ διαθήκης νέας μεσίτῃ Ἰησοῦ, καὶ αἵματι ῥαντισμοῦ 
25 Κρεῖττον λαλοῦντι παρὰ τὸν Λβελ. Βλέπετε μὴ παραι- 
τήσησθε τὸν λαλοῦντα: εἰ γὰρ ἐκεῖνοι οὐκ ἐξέφυγον ἐπὶ 
γῆς παραιτησάμενοι τὸν χρηματίζοντα, πολὺ μᾶλλον 
26 ἡμεῖς of τὸν am “οὐρανῶν ἀποστρεφόμενοι: οὗ ἡ φωνὴ 
τὴν γῆν ἐσάλευσεν τότε, νῦν δὲ ἐπήγγελται λέγων Ἔτι 
ἁττὰξ ἐγὼ cefcw οὐ μόνον τὴν ΓΗ͂Ν ἀλλὰ καὶ TON 
27 OYPANON. τὸ δέ “Et ἅττὰξ δηλοῖ [τὴν] τῶν σαλευο- 
μένων μετάθεσιν ὡς πεποιημένων, ἵνα μείνῃ τὰ μὴ σα- 
28 λευόμενα. Διὸ βασιλείαν ἀσάλευτον παραλαμβάνοντες 
ἔχωμεν χάριν, δ ἧς λατρεύωμεν εὐαρέστως τῷ θεῷ 
29 μετὰ εὐλαβείας καὶ δέους, καὶ γὰρ ὁ θεὸς ἡμῶν ττῦρ 
κἀτὰἀνδνλίοκον. 
᾿ Ἢ φιλαδελφία μενέτω. τῆς φιλοξενίας μὴ ἐπιλαν- 
θάνεσθε, διὰ ταύτης γὰρ ἔλαθόν τινες ξενίσαντες ἀγγέ- 
3 λους. μιμνήσκεσθε τῶν δεσμίων ὡς συνδεδεμένοι, τῶν κα- 
4 κουχουμένων ὡς καὶ αὐτοὶ ὄντες ἐν σώματι. Τίμιος ὃ 
γάμος ἐν πᾶσιν καὶ ἡ κοίτη ἀμίαντος, πόρνους γὰρ καὶ 
5 μοιχοὺς κρινεῖ ὁ θεός. ᾿Αφιλάργυρος ὁ τρόπος: ἀρ- 
κούμενοι τοῖς παροῦσιν: αὐτὸς γὰρ εἴρηκεν Oy mi 
6cC€ ἀνῶ OYA OY MH CE EfKaTaAAiTIW: ὥστε θαρροῦν- 
Tas ἡμᾶς λέγειν 
Κύριος émol BoH8dc, οὐ φοβηθήοσολλδι: 
τί ποιήσει μοι ἄνθρωποα; 


το μὴ 21 ἔκτρομος 25 οὐρανοῦ 


ΤῚ 


482 . IPOS EBPAIOT2 XIII 


Mynpovevere TOV ἡγουμένων ὑμῶν, οἵτινες ἐλάλησαν 7 
ὑμῖν τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, ὧν ἀχαθεωβοίρτες τὴν ἔκβασιν 
τῆς ἀναστροφῆς μιμεῖσθε τὴν πίστιν. Ἰησοῦς 8 

Χριστὸς ἐχθὲς καὶ σήῥεβθῃ ὁ αὐτός, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας. 
ddaxais ποικίλαις Kal coals μὴ παραφέρεσθε' καλὸν γὰρ 9 
χάριτι βεβαιοῦσθαι TEE καρδίαν, ov βρώμασιν, ἐν οἷς 
οὐκ ὠφελήθησαν. οἱ ἱπεριπατοῦντες.. ἐχημὲν θυσιαστήριον το 
ἐξ οὗ φαγεῖν οὐκ ἔχουσιν [ ἐξουσίαν] οἱ τῇ σκηνῇ λατρεύ- 
οντες. ὧν γὰρ εἰοφέρετδι ζῴων TO, AIMA περὶ AMAPTIAC x 
εἰς TA Aria διὰ τοῦ ἀρχιερέως, τούτων τὰ σώματα κὰτὰ- 
κἀίεται EZW TAC πὰρελιβολῇο' διὸ καὶ Ἰησοῦς, ἵνα τ2 
ἁγιάσῃ διὰ τοῦ ἰδίου αἵματος, τὸν λαόν, ἔξω τῆς πύλης 
ἔπαθεν. τοίνυν ἐξερχώμεθα. πρὸς αὐτὸν ἔξω TAC TIOPEM- 13 
BoAfic, τὸν ὀνειδισμὸν αὐτοῦ φέροντες; οὐ γὰρ ἔχομεν τ4 
ὧδε με ο σαν πόλιν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν" 
δι᾿’ αὐτοῦ ' ἀνἀφέρωλλεν θγοίὰν ainécewc διὰ παντὸς 15 
τῷ θεῷ, τοῦτ᾽ ἔστιν κἀρττὸν χειλέων ὁμολογούντων 
τῷ ὀνόματι αὐτοῦ. τῆς δὲ εὐποιίας καὶ κοινωνίας μὴ τό 
ἐπιλανθάνεσθε, τοιαύταις γὰρ θυσίαις εὐαρεστεῖται ὁ 
θεός. Πείθεσθε τοῖς ἡγσυμένοιε ὑμῶν καὶ 17 
ὑπείκετε, αὐτοὶ γὰρ ἀγρυπνοῦσιν ὑπὲρ τῶν ψυχών ὑμῶν 
ὡς λόγον ἀποδώσοντες, ἵνα μετὰ χαρᾶς τοῦτο ποιῶσιν καὶ 
μὴ στενάζοντες, ἀλυσιτελὲς γὰρ ὑμῖν τοῦτο. 

Προσεύχεσθε περὶ ἡμῶν, πειθόμεθα γὰρ ὅτι καλὴν τ8 
συνείδησιν ἔχομεν, ἐν πᾶσιν καλῶς θέλοντες ἀναστρέφε- 
σθαι. περισσοτέρως δὲ παρακαλῶ. τοῦτο ποιῆσαι ἵνα aes 19 
ov ἀποκατασταθῶώ ὑμῖν. Ὃ δὲ θεὸς τῆς εἰρήνης, 20 
ὁ ANAT ALTON ἐκ νεκρῶν τὸν TIOIMENA τῶν προβά- 
των τὸν μέγαν ἐν dIMATI AIAOHKHC ἀἰωνίου, τὸν 
κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν, καταρτίσαι ὑμᾶς ἐν παντὶ ἀγαθῷ εἰς 21 
τὸ ποιῆσαι τὸ θέλημα αὐτοῦ, | ποιῶν ἐν ἡμῖν τὸ εὐάρε- 
στον ἐνώπιον αὐτοῦ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα εἰς 


t 


τοὺς αἰῶνας TOY αἰώνων: ἀμήν. Παρακαλῷ δὲ 22 


; ᾿ Η 
Q περιπατήσαντες 15 οὗν οἱ Ταὐτῷ 


ΧΕΙ ΠΡῸΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 483 


a [ a : a 
ὑμᾶς, ἀδελφοί, ᾿ἀνέχεσθε' τοῦ λόγου Ths παρακλήσεως, 
Ἁ 4 \ , Φ ἊΨ ᾿ en , 
23 kal yap διὰ βραχέων ἐπέστειλα ὑμῖν. Τινώ- 
σκετε τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν Τιμόθεον ἀπολελυμένον, μεθ᾽ οὗ 


ὃ" , »ἢ ΨΥ corn 
€ay Tay elov ερχῆται ὕψομαι upas. 


> , 6 ’ Ἁ ¢ ’ € ~ Ἁ , 
24 ἈΑσπασασθε πάντας Tous ἡγουμένους υμῶν Kal TrayTas 
A L ee > fe εν (s > \ = > / 
Tous aylous. Ασπάζονται ὑμᾶς οἱ ἀπὸ τῆς Ιταλίας. 
εξ , Ἁ , gL aw ale 
25 H χαρις peta παντῶων ὑμῶν. 
22 ἀνέχεσθαι 25 ἀμὴν. 


112 


ΠΡΌΣ: TAMOS EG Nae 


΄ “» 3 ~ Qa 
IIAYAOS ἀπόστολος Χριστοῦ Ἰησοῦ κατ᾽ ἐπιταγὴν 
΄ wa Cc nr ~ ~ “ ΄ 
θεοῦ σωτῆρος ἡμῶν καὶ Χριστοῦ Ἰησοῦ τῆς ἐλπίδος ἡμῶν 
sawn Ws , , 3 ’ , ” > ἡ 
Τιμοθέῳ γνησίῳ τέκνῳ ἐν πίστει: χάρις, ἔλεος, εἰρηνὴ 
3 \ “A A a 9 a a ς a 
ἀπὸ θεοῦ πατρὸς καὶ Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ Tov κυριου ἡμῶν. 
QA [2 “ 3 ϑ ΓΑ 
Καθὼς παρεκάλεσά σε προσμεῖναι ἐν Edéow, πορευο- 
9 , e f 4 A tx. 
μενος εἰς Μακεδονίαν, ἵνα παραγγείλῃς τισὶν μὴ ἑτεροδι- 
~ iP é » 
δασκαλεῖν μηδὲ προσέχειν μύθοις καὶ γενεαλογίαις ἀπε- 
Ba aS ¢/ , a “Ὁ 
ράντοις, αἵτινες ἐκζητήσεις παρέχουσι μᾶλλον ἢ οἰκονο- 
a 4 ’ nw 
μίαν θεοῦ τὴν ἐν πίστει;-- τὸ δὲ τέλος τῆς παραγγελίας 
3 ’ A , 3 wn 
ἐστὶν ἀγάπη ἐκ καθαρᾶς καρδίας καὶ συνειδήσεως ἀγαθῆς 


> 4 


3 ’ 3 Υ͂ 
καὶ πίστεως ἀνυποκρίτου, ὧν τινὲς ἀστοχήσαντες ἐξετρά- 
9 , A? 3 , 
πησαν εἰς ματαιολογίαν, θέλοντες εἰναι νομοδιδάσκαλοι, 
a , a , ae 
μὴ νοοῦντες μήτε ἃ λέγουσιν μὴτε περὶ τινῶν διαβε- 
“ of Ν [2 a e , >? > a“ 
βαιοῦνται. Οἴδαμεν δὲ ὅτι καλὸς ὁ νόμος ἐαν τις αὐτῷ 
, a IQ N a“ ¢ / [ 3 - 
νομίμως χρῆται, εἰδῶς του ΤῸ ὅτε δικαίῳ νόμος οὐ κεῖται, 
3 U Ν Ν Ν «. n 
ἀνόμοις δὲ καὶ ἀνυποτάκτοις, ἀσεβέσι καὶ ἁμαρτωλοῖς, 
Ἰνοσίοις καὶ βεβήλοις, πατρολῴαις καὶ μητρολῴαις, ἀνδρο- 
ἀνοσίοις λοις, ρολᾳ μητρολῴαις, avdpo 
’ 3 , 3 Lo , 
φόνοις, πόρνοις, ἀρσενοκοίταις, ἀνδραποδισταῖς, ψεύσταις, 
3 Ν 4 ay “ ΄ «ς , / 3 , 
ἐπιόρκοις, καὶ εἴ τι ἕτερον TH ὑγιαινούσῃ διδασκαλίᾳ ἀντί- 
\ A ’ , ~ , Co) , n 
κειται, κατὰ TO εὐαγγέλιον τῆς δύξης τοῦ μακαρίου θεοῦ, 
ὃ ἐ θην eyo Χάριν ἔχω τῷ ᾿ ἐνὸὃ 
ὃ ἐπιστεύθην ἐγω. Χάριν ἔχω τῷ ἐνδυναμώ- 
" nm 9 a “ , € iy [ἡ ad 
σαντί' με Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν, ὁτι πιστὸν με 


12 ἐνδυναμοῦντί 


Leal 


U2 


4 


5 


It 


12 


I Il ΠΡῸΣ TIMOOEON A 485 


13 ἡγήσατο θέμενος εἰς διακονίαν, τὸ πρότερον ὄντα βλάσφη- 
μὸν καὶ διώκτην καὶ ὑβριστήν: ἀλλὰ ἠλεήθην, ὅτι ἄγοῶν 
14 ἐποίησα ἐν ἀπιστίᾳ, ὑπερεπλεόνασεν δὲ ἡ χάρις τοῦ κυρίου 
ἡμῶν μετὰ πίστεως καὶ ἀγάπης τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. 
15 πιστὸς ὁ λόγος καὶ πάσης ἀποδοχῆς ἄξιος, ὅτι Χριστὸς 
Ἰησοῦς ἦλθεν εἰς τὸν κόσμον ἁμαρτωλοὺς σῶσαι: ὧν 
τό πρῶτός εἰμι ἐγώ, ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἠλεήθην, ἵνα ἐν ἐμοὶ 
πρώτῳ ἐνδείξηται ΓΧριστὸς Ἰησοῦς τὴν ἅπασαν μακροθυ- 
μίαν, πρὸς ὑποτύπωσιν τῶν μελλόντων. πιστεύειν ἐπ᾿ αὐτῷ 


17 εἰς ζωὴν αἰωνιον. Τῷ δὲ βασιλεῖ τῶν αἰώνων, dapAdora, 
3 ἐς , lod AY A ’ 3 Ν 5“ A 
ἀοράτῳ, μόνῳ θεῷ, τιμὴ καὶ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν 

ἊΝ ΗΝ A > / f uf Α , 
18 αἰώνων: apn. Ταύτην τὴν παραγγελίαν πα- 


, , , ,ὔ \ \ ἢ SEN 
ρατίθεμαί σοι, τέκνον Tipodce, κατὰ τὰς προαγούσας ἐπὶ 
, [χὰ f= = =! r A 4 
σὲ προφητείας, ἵνα ᾿ στρατεύῃ ev αὐταῖς τὴν καλὴν oTpa- 
3, > As “ SY 
19 Telav, ἔχων πίστιν καὶ ἀγαθὴν συνείδησιν, ἣν τινες ἀπωσά- 
> 2 e € 
20 μενοι περὶ THY πίστιν ἐναυάγησαν' ὧν ἐστὶν ὙΜμέναιος 
3 a ΄ a n~ δ᾽ a 
Αλέξανδρος, ovs παρέδωκα τῷ Σατανᾷ ἵνα παιδευθῶσι. 
‘ a 
μὴ βλασφημεῖν. 
r 3 “- , a ’ 
τ Παρακαλῶ οὖν πρῶτον πάντων ποιεῖσθαι δεήσεις, 
, , F j ς 4 , 
προσευχάς, ἐντεύξεις, εὐχαριστίας, ὑπὲρ πάντων ἀνθρώπων, 
¢ , = ε a , or 
2umep βασιλέων καὶ πάντων τῶν ἐν ὑπεροχῇ ὄντων, ἵνα 
+ Ν «ς , , , , a 3 4 > , A 
eee καὶ ἡσύχιον βίον διάγωμέν ev πάσῃ εὐσεβείᾳ καὶ 
r 3 ͵ 2 A“ 
3 σεμνότητι. τοῦτο καλὸν καὶ ἀπόδεκτον ἐνώπιον τοῦ σω- 
4 THpos_ ἡμῶν θεοῦ ὃς πάντας ἀνθρώπους θέλει σῳθῆσαι καὶ 
5 εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν. Εἷς γὰρ θεός, εἷς καὶ 
“ > ’ af 
μεσίτης θεοῦ καὶ ἀνθρώπων ἄνθρωπος Χριστὸς ᾿Ιησοῦς, 
\ > AS 4 ’ 
6 ὃ δοὺς ἑαυτὸν ἀντίλυτρον ὑπὲρ πάντων, τὸ μαρτύριον 
“- 5.7 9 a ep aN > \ Pee ἢ 
7 καιροῖς ἰδίοις" eis ὃ ἐτέθην ἐγὼ κῆρυξ καὶ ἀπόστολος, — 
/ » , ~ 
ἀλήθειαν λέγω, od ψεύδομαι,-- διδάσκαλος ἐθνῶν ἐν πίστει 


3 , > 4 Ἁ 
8 καὶ ἀληθείᾳ. Βούλομαι οὖν προσεύχεσθαι τοὺς 
ἢ 3 Q , > ν᾿ € , on \ 
ἄνδρας ἐν παντὶ τόπῳ, ἐπαίροντας ὁσίους χεῖρας χωρὶς 
> r tm (=e ἢ ς , “ » 
9 ὀργῆς καὶ διαλογισμῶν... Ὡσαύτως γυναῖκας ἐν κα- 


ae S fen ΣῊΝ 4 2 “ \ , - 
ταστολῇ κοσμίῳ᾽ μετὰ αἰδοῦς καὶ σωφροσύνης κοσμεῖν 


τό ᾿Ιησοῦς Χριστὸς 18 στρατεύσῃ 8 διαλογισμοῦ 9 κοσμίως 


486 ΠΡΟΣ TIMOOEON A II HIE 


ἑαυτάς, μὴ ἐν πλέγμασιν καὶ ᾿χρυσίῳ᾽ ἢ papyapirats ἢ 
ἱματισμῷ πολυτελεῖ, ἀλλ᾽ ὃ πρέπει γυναιξὶν ἐπαγγεὰλ- 
Kopevaics θεοσέβειαν, δι᾽ ἔργων ἀγαθῶν. Τυνὴ ἐν ἧσυ- 
χίᾳ μανθανέτω ἐν πάσῃ ὑποταγῇ: διδάσκειν δὲ γυναικὶ 
οὐκ ἐπιτρέπω, οὐδὲ αὐθεντεῖν ἀνδρός, ἀλλ᾽ εἶναι ἐν ἡσυ- 
χίᾳ. ᾿Αδὰμ γὰρ πρῶτος ἐπλάσθη, εἶτα Eva‘ καὶ ᾿Αδὰμ 
οὐκ ἠπατήθη, ἡ δὲ γυνὴ ἐξαπατηθεῖσα ἐν παραβάσει ψόγου 
νεν. σωθήσεται δὲ διὰ τῆς τεκνογονίας, ἐὰν μείνωσιν ἐν 
πίστει καὶ ἀγάπῃ καὶ ἁγιασμῷ μετὰ σωφροσύνης. πιστὸς 
ὃ λόγος. ΕΠ τις etal ὀρέγεται, καλοῦ ἔρ- 
γου ἐπιθυμεῖ. δεῖ οὖν τὸν ἐπίσκοπον ἀνεπίλημπτον εἶναι, 
μιᾶς γυναικὸς ἄνδρα, νηφάλιον, σώφρονα, κόσμιον, φιλό- 
a διδακτικόν, μὴ πάροινον; μὴ πλήκτην, ἀλλὰ ἐπιεικῆ, 
ἄμαχον, ἀφιλάργυρον, τοῦ ἰδίου οἴκου καλῶς προϊστάμενον, 
τέκνα ἔχοντα ἐν ὑποταγῇ μετὰ πάσης σεμνότητος" (εἰ δέ 
τις τοῦ ἰδίου οἴκου προστῆναι οὐκ οἶδεν, πῶς ἐκκλησίας 
θεοῦ ἐπιμελήσεται ;) μὴ νεόφυτον, ἵνα μὴ τυφωθεὶς εἰς 
κρίμα ἐμπέσῃ τοῦ διαβόλου. δεῖ δὲ καὶ μαρτυρίαν καλὴν 
ἔχειν ἀπὸ τῶν ἔξωθεν, ἵνα μὴ εἰς ὀνειδισμὸν ἐμπέσῃ καὶ 
παγίδα τοῦ διαβόλου. Διακόνους ὡσαύτως σεμνούς, μὴ 
διλόγους; μὴ οἴνῳ πολλῷ πιροσεέχοῦπας μὴ αἰσχροκερδεῖς, 
ἔχοντας τὸ μυστήριον τῆς πίστεως ἐν καθαρᾷ συνειδήσει. 
καὶ οὗτοι δὲ δοκιμαζέσθωσαν πρῶτον, εἶτα διακονείτωσαν 
ἀνέγκλητοι ὄντες. γυναῖκας ὡσαύτως σεμνάς, μὴ διαβό- 
λους, νηφαλίους, πιστὰς ἐν πᾶσιν: διάκονοι ἔστωσαν 
μιᾶς γυναικὸς ἄνδρες, τέκνων καλῶς προϊστάμενοι καὶ τῶν 
ἰδίων οἴκων: οἱ γὰρ καλῶς διακονήσαντες βαθμὸν ἑαυτοῖς 
καλὸν ππεριποιοῦνταί καὶ πολλὴν παρρησίαν ἐν πίστει τῇ 
ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ. Ταῦτά σοι γράφω, ἐλπί- 
ζων ἐλθεῖν ἱπρὸς σὲ] ἐν τάχει, ἐὰν δὲ βραδύνω, ἵ ἵνα εἶδῃς 
πῶς δεῖ ἐν οἴκῳ θεοῦ ἀναστρέφεσθαι, ἥτις ἐστὶν ἐκκληφίᾳ 
θεοῦ ζώντος, ean ee καὶ edpatopa τῆς ἀληθείας" καὶ 
ὁμολογουμένως μέγα ἐστὶν τὸ τῆς εὐσεβείας μυστήριον" 


τι 9 χρυσῷ 


8 


1τ 


12 


III IV ΠΡῸΣ TIMOOEON A 487 


a ) , b) 
Os ἐφανερώθη ἐν σαρκί, 
> / b] , 
ἐδικαιώθη ἐν πνεύματι, 
, > 
ὠφθη ἀγγέλοις, 
δ] ’ 5 » 
ἐκηρύχθη ev ἔθνεσιν, 
ἐπιστεύθη ἐν κόσμῳ, 
᾽ , 5 he 
ἀνελήμφθη ev δόξῃ. 
\ A “ ς ΄“ , cd Ῥ ς , fr 
r Τὸ δὲ πνεῦμα ῥητῶς λέγει ὅτι ἐν ὑστέροις καιροῖς 
3 ’ ΄ 4 
ἀποστήσονταί τινες τῆς πίστεως, προσέχοντες πνεύμασι 
, 
2 πλάνοις καὶ διδασκαλίαις δαιμονίων ev ὑποκρίσει Ψψευδο- 
, - 
3 λόγων, κεκαυστηριασμένων τὴν ἰδίαν συνείδησιν, ᾿ κωλυ- 
’ “ , τὴ: ἃ \ Y, 
ὄντων γαμεῖν, ἀπέχεσθαι' βρωμάτων a ὁ θεὸς ἔκτισεν εἰς 
’ \ > a a 
μετάλημψιν μετὰ εὐχαριστίας τοῖς πιστοῖς καὶ ἐπεγνωκόσι 
Q 5. “ = ’ PS ’ \ δὴν > 7 
4 τὴν ἀλήθειαν. ὅτι πᾶν κτίσμα θεοῦ καλόν, καὶ οὐδὲν ἀπό- 
BA ov \ 3 ’ Ν β , 1 uC Ν 
5 βλητον μετὰ εὐχαριστίας λαμβανόμενον, ἀγιάζεται γὰρ 
Ἁ ’ las Tad 
6 διὰ λόγου θεοῦ καὶ ἐντεύξεως. Ταῦτα ὑποτιθέ- 
~ > ΄“ », a > 4 
μενος τοῖς ἀδελφοῖς καλὸς ἔσῃ διάκονος Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ, 
, “ n a a 
ἐντρεφόμενος τοῖς λόγοις τῆς πίστεως Kal τῆς καλῆς διδα- 
er 5 , , 
7 σκαλίας ἣ ᾿παρηκολούθηκας", τοὺς δὲ βεβήλους καὶ γραώ- 
, - , \ \ \ > , 
8 δεις μύθους παραιτοῦ. γύμναζε δὲ σεαυτὸν πρὸς εὐσέβειαν' 
« \ A > » , 
ἢ yap σωματικὴ γυμνασία πρὸς ολίγον ἐστὶν ὠφέλιμος, 
« \ > , \ , > ’ 4 3 » , 
ἢ δὲ εὐσέβεια πρὸς πάντα ὠφέλιμος ἐστιν, ἐπαγγελίαν 
9 a a A a , \ ες 
οἔχουσα ζωῆς τῆς νῦν καὶ τῆς μελλουσης. πιστὸς oO 
land VA ΄“ aS 
10 λόγος καὶ πάσης ἀποδοχῆς ἄξιος, εἰς τοῦτο yap κοπιῶμεν 
ας Ἴ γ =] κ᾿ a “ 
καὶ ᾿ἀγωνιζόμεθα,, ὅτι ᾿ἠλπίκαμεν' ἐπὶ θεῷ ζῶντι, ὃς 
> “ 
ἐστιν σωτὴρ πάντων ἀνθρώπων, μάλιστα πιστῶν. 


ἘΠ 


/ a Ἂν “ ’ “ 2 
τ Παράγγελλε ταῦτα καὶ δίδασκε. μηδείς σου τῆς veEo- 


τητος καταφρονείτω, ἀλλὰ τύπος γίνου τῶν πιστῶν ἐν 
13 λόγῳ, ἐν ἀναστροφῇ, ἐν ἀγάπῃ, ἐν πίστει, ἐν ἁγνίᾳ. ἕως 
ἔρχομαι πρόσεχε τῇ ἀναγνώσει, τῇ παρακλήσει, τῇ διδα- 
14 σκαλίᾳ. μὴ ἀμέλει τοῦ ἐν σοὶ χαρίσματος, ὃ ἐδόθη σοι 
διὰ προφητείας μετὰ ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν τοῦ πρεσβυ- 
15 Tepiov. ταῦτα μελέτα, ἐν τούτοις ἴσθι, ἵνα σου ἡ προ- 
16 κοπὴ φανερὰ ἢ πᾶσιν: ἔπεχε σεαυτῷ καὶ τῇ διδασκαλίᾳ: 


5. 12} 7 παρηκολούθησας 10 ὀνειδιζόμεθα | ἡλπίσαμεν 


488 ΠΡῸΣ TIMOOEON A IV V 


ἐπίμενε αὐτοῖς: τοῦτο yap ποιῶν καὶ σεαυτὸν σώσεις καὶ 
τοὺς ἀκούοντάς σου. 

Πρεσβυτέρῳ μὴ ἐπιπλήξῃς, ἀλλὰ παρακάλει ὡς πα- 
τέρα, νεωτέρους ὡς ἀδελῴοῦς, πρεσβυτέρας ὡς μητέρας, 
ἜΦΙ αν ὡς ἀδελφὰς ἐν πάσῃ ἀγνίᾳ, Χηρας τίμα τὰς 
ὄντως χήρας. εἰ δέ τις χήρα τέκνα ἢ ἔκγονα ἔχει, μανθα- 
νέτωσαν πρῶτον τὸν ἴδιον οἶκον εὐσεβεῖν καὶ ἀμοιβὰς ἀπο- 
διδόναι τοῖς προγόνοις, τοῦτο γάρ ἐστιν ἀπόδεκτον ἐνώπιον 
τοῦ θεοῦ: ἡ δὲ ὄντως χήρα καὶ μεμονωμένη ἤλπικεν ἐπὶ 
τὸν] θεὸν᾽ καὶ προσμένει ταῖς δεήσεσιν καὶ ταῖς προσευ- 
χαῖς νυκτὸς καὶ ἡμέρας: ἡ δὲ σπαταλῶσα ζῶσα τέθνηκεν. 
καὶ ταῦτα παράγγελλε, ἵνα ἀνεπίλημπτοι ὦσιν: εἰ δέ τις 
τῶν ἰδίων καὶ μάλιστα οἰκείων οὐ ' προνοεῖ, τὴν πίστιν 
ἤρνηται καὶ ἔστιν ἀπίστου χείρων. Χήρα καταλεγέσθω 
μὴ ἔλαττον ἐτῶν ἑξήκοντα γεγονυῖα, ἑνὸς ἀνδρὸς γυνή, 
ἐν ἔργοις καλοῖς μαρτυρουμένη, εἰ ἐτεκνοτρόφησεν, εἰ 
ἐξενοδόχησεν, εἰ ἁγίων πόδας ἔνιψεν, εἰ θλιβομένοις 
ἐπήρκεσεν, εἰ παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ ἐπηκολούθησεν. νεωτέ- 
pas δὲ χήρας παραιτοῦ" ὅταν γὰρ καταστρηνιάσωσιν τοῦ 
χριστοῦ, γαμεῖν θέλουσιν, ἔχουσαι κρίμα ὅτι τὴν πρώτην 
πίστιν Ἰθέτησαν' ἅμα δὲ καὶ ἀργαὶ βου θη τ περι- 
ἐρχόμεναι τὰς οἰκίας, οὐ μόνον δὲ ἀργαὶ ἀλλὰ καὶ φλύαροι 
καὶ περίεργοι, λαλοῦσαι τὰ μὴ δέοντα. βούλομαι οὖν 
νεωτέρας γαμεῖν, πε ae οἰκοδεσποτεῖν, μηδεμίαν 
ἀφορμὴν διδόναι τῷ ἀντικειμένῳ λοιδορίας χάριν: ἤδη γάρ 
τινες ἐξετράπησαν ὀπίσω τοῦ Σατανᾶ. εἴ τις πιστὴ ἔχει 

; Γ» Peli hen πον ὩΣ \ \ , ΠΡ: / 
χήρας, ᾿ἐπαρκείτω" αὐταῖς, καὶ μὴ βαρείσθω ἢ ἐκκλησία, 
ἵνα ταῖς ὄντως χήραις ἐπαρκέσῃ. Οἱ καλῶς 
mpocoreres πρεσβύτεροι διπλῆς τιμῆς ἀξιούσθωσαν, μά- 
λιστα οἱ κοπιῶντες ἐν λόγῳ καὶ διδασκαλίᾳ" λέγει γὰρ ἡ 
γραφή Βοῦν ἀλοῶντὰ OY PiMaceic: καί "Αξιος ὁ ἐρ- 
yarqs TOU μισθοῦ αὐτοῦ. κατὰ πρεσβυτέρου κατηγορίαν 
μὴ παραδέχου, ἐκτὸς εἰ μὴ ETT λύο ἢ τριῶν MAPTY POON’ 


5 Κύριον 8 προνοεῖται 16 ἐπαρκείσθω 


10 


It 


I2 


Ἐῶ 


Vv VI ΠΡΟΣ TIMOOEHON A 489 


\ A ¢ ’ 9 , / »» oe \ ε 
20 τοὺς [δὲ] ἁμαρτάνοντας ἐνώπιον πάντων ἔλεγχε, ἵνα καὶ of 
Ν / »~ ’ 5 / ΄ lal 
at λοιποὶ φόβον ἔχωσιν. Διαμαρτύρομαι ἐνώπιον τοῦ θεοῦ 
“ nw a lad ad “ 
καὶ Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ καὶ τῶν ἐκλεκτῶν ἀγγέλων, ἵνα ταῦτα 
, a \ 
φυλάξης χωρὶς προκρίματος, μηδὲν ποιῶν κατὰ mpoo- 
- (a3 , A > ’ A , 
22 κλισιν. Χεῖρας ταχέως μηδενὶ ἐπιτίθει, μηδὲ κοινώνει 
ς ,ὔ 9 , \ ig A , , ς 
23 ἁμαρτίαις ἀλλοτρίαις: σεαυτὸν ἁγνὸν τήρει. Μηκέτι ὑδρο- 
) ἰλλὰ οἵ AL ὦ διὰ τὸν στόμαχον καὶ τὰ 
πότει, ἀλλὰ οἴνῳ ὀλίγῳ xp ia τὸν paxoy | ἃς 
’ > / ᾿ cot ε 
24 πυκνάς σου ἀσθενείας. “ινῶν ἀνθρώπων αἱ ἁμαρτίαι 
’ 5 ’ 
πρόδηλοί εἰσιν, προάγουσαι εἰς κρίσιν, τισὶν δὲ καὶ ἐπα- 
“ ¢ , Ay A 3, A \ Β ’ \ 
23 κολουθοῦσιν: ὡσαύτως Kal Ta ἔργα τὰ καλὰ πρόδηλα, Kal 
Ἁ Y -” 7 
1Ta ἄλλως ἔχοντα κρυβῆναι ev δύνανται. Ὅσοι 
3) oN € \ Ἁ “ A 5.0) , , “ 
εἰσὶν ὑπὸ ζυγὸν δοῦλοι, τοὺς ἰδίους δεσπότας πάσης τιμῆς 
> fr € ,ὔ Ge \ \ A a “ \ ς 
ἀξίους ἡγείσθωσαν, ἵνα μὴ τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ καὶ ἡ δι- 
la \ A , 
2 δασκαλία βλασφημῆται, οἱ δὲ πιστοὺς ἔχοντες δεσπότας 
\ >) ‘ “ 
μὴ καταφρονείτωσαν, ὅτε ἀδελφοί εἶσιν: ἀλλὰ μᾶλλον 
᾽ὔ fae ΕΞ 71 “ > 
δουλευέτωσαν, ὅτι πιστοί εἰσιν καὶ ᾿ ἀγαπητοὶ οἱ τῆς εὐερ- 
3 
γεσίας ἀντιλαμβανόμενοι. 
ἊΝ = x >; “ 
3 Ταῦτα δίδασκε καὶ παρακάλει. εἴ τις ἑτεροδιδασκαλεῖ 
\ U “ ~ 
καὶ μὴ προσέρχεται ὑγιαίνουσέ λόγοις, τοῖς τοῦ κυρίου 
CMA > a : κ BN A » Sess , 
ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, καὶ τῇ κατ᾽ εὐσέβειαν διδασκαλίᾳ, 
’ ᾿Ν 2 , 3 \ los \ ’ 
4 τετύφωται, μηδὲν ἐπιστάμενος, ἀλλὰ νοσῶν περὶ ζητήσεις 
Ἁ 4 Ὄ - 
καὶ λογομαχίας, ἐξ ὧν γίνεται φθόνος, ἔρις, βλασφημίαι, 
« a , δ 3 , 
5 ὕπόνοιαι πονηραί, διαπαρατριβαὶ διεφθαρμένων ἀνθρώπων 
\ a “ Ζ , 
TOV νοῦν καὶ ἀπεστερημένων τῆς ἀληθείας, νομιζόντων πο- 
\ 53 \ > 2, ε 
6 ρισμὸν εἶναι τὴν εὐσέβειαν. ἔστιν δὲ πορισμὸς μέγας ἢ 
> 7 , Ἁ 
γ εὐσέβεια μετὰ αὐταρκείας" οὐδὲν γὰρ εἰσηνέγκαμεν εἰς τὸν 
, pated IQNT D - , » elt 
8 κόσμον, ‘OTe οὐδὲ᾽ ἐξενεγκεῖν τι δυνάμεθα: ἔχοντες δὲ δια- 
Sie 
9 Tpopas'’ καὶ σκεπάσματα, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα. οἱ δὲ 
’ ΄“ ‘ 
βουλόμενοι πλουτεῖν ἐμπίπτουσιν εἰς πειρασμὸν καὶ πα- 
, \ > ’ \ 3 a \ 4 “ 
γίδα καὶ ἐπιθυμίας πολλὰς ἀνοήτους καὶ βλαβερᾶς, αἵτινες 
’ ’ 3 
το βυθίζουσι τοὺς ἀνθρώπους εἰς ὄλεθρον καὶ ἀπώλειαν: ῥίζα 
\ ae “ τ > 
γὰρ πάντων τῶν κακῶν ἐστὶν ἡ φιλαργυρία, ἧς τινὲς ope- 
“ , AN e \ 
youevor ἀπεπλανήθησαν ἀπὸ τῆς πίστεως καὶ ἑαυτοὺς 


2 ἀγαπητοΐ, οἱ 2.15 :.} 8 διατροφὴν 


49° ΠΡῸΣ TIMOGEON A vi 


rf 4 > 
περιέπειραν ὀδύναις πολλαῖς. Σὺ δέ, ὦ ἄν- 
qe a - a , A Uy > , 
θρωπε ' θεοῦ, ταῦτα φεῦγε: δίωκε δὲ δικαιοσύνην, evoe- 
3 ’ ς , ee , 3 
βειαν, πίστιν, ἀγάπην, ὑπομονήν, πραῦπαθίαν. ἀγωνίζου 
> “ ~ > ~ ~ ΄σ 
τὸν καλὸν ἀγῶνα τῆς πίστεως, ἐπιλαβοῦ τῆς αἰωνίου ζωῆς, 
ἃ 3 \ ς / \ \ ς , ἌΣΤΕΩΣ, 
εἰς ἣν ἐκλήθης καὶ ὡμολόγησας τὴν. καλὴν ὁμολογίαν ἐνὼ- 
ῃ an 7 ~ 
πίον πολλῶν μαρτύρων. παραγγέλλω σοι ἐνώπιον TOU 
wn ~ “ἢ A Γ “-“ Aad “ 
θεοῦ τοῦ ζωογονοῦντος τὰ πάντα καὶ ᾿ Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ τοῦ 
» Στ , UY A \ ς 
μαρτυρήσαντος ἐπὶ Ποντίου Πειλάτου τὴν καλὴν ομο- 
“ 2 \ AY of 2 
λογίαν, τηρῆσαί σε τὴν ἐντολὴν ἄσπιλον ἀνεπίλημπτον 
“ “ ς r an n a 
μέχρι τῆς ἐπιφανείας τοῦ κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, ἣν 
nr U , U ε 
καιροῖς ἰδίοις δείξει ὁ μακάριος καὶ μόνος δυνάστης, ὁ 
σ r U ς 
βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων καὶ κύριος τῶν κυριευόντων, ὁ 
, By κ los ? a > 
μόνος ἔχων ἀθανασίαν, φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον, ὃν εἰδεν 
2Q ν > , ΟΝ BIN , τ \ \ , 
οὐδεὶς ἀνθρώπων οὐδὲ ἰδεῖν δύναται: ᾧ τιμὴ καὶ κράτος 
’ “ ~ an ~ 
αἰώνιον: ἀμήν. Τοῖς πλουσίοις ἐν τῷ νῦν αἰῶνι 
: , Γ - , 
παράγγελλε μὴ ᾿ὑψηλοφρονεῖν' μηδὲ ἠλπικέναι ἐπὶ πλού- 
του ἀδηλότητι, GAN ἐπὶ ' θεῷ τῷ παρέχοντι ἡμῖν πάντα 
υ ἀδηλότητι, a ἐπ εῷ τῷ παρέχοντι ἡμῖν πὰ 
, 3 3 , 3 r “ 2 »ἤ 
πλουσίως εἰς ἀπόλαυσιν, ἀγαθοεργεῖν, πλουτεῖν ἐν ἔργοις 
rs , 3 3 
καλοῖς, εὐμεταδότους εἶναι, κοινωνικούς, ἀποθησαυρίζοντας 
r , cd an 
ἑαυτοῖς θεμέλιον καλὸν εἰς TO μέλλον, ἵνα ἐπιλάβωνται τῆς 
“ > ’ \ 4 , 
ὄντως ζωῆς. Ὦ Τιμόθεε, τὴν παραθήκην v- 
λαξον, ἐκτρεπόμενος τὰς βεβήλους κενοφωνίας καὶ ἀντιθέ- 
lod , “ 
σεις τῆς ψευδωνύμου γνώσεως, ἥν τινες ἐπαγγελλόμενοι 
περὶ τὴν πίστιν ἡστόχησαν. 
« , 3 ς ΄ 
Η χάρις μεθ᾽ ὑμῶν. 


τι τοῦ 13 ‘Ingod Χριστοῦ 17 ὑψηλὰ φρονεῖν τῷ 


It 


12 


13 


17 


20 


21 


Beh ek os el Θεὰ 


I HAYAOS ἀπόστολος Χριστοῦ Ἰησοῦ διὰ θελήματος 
2 θεοῦ κατ᾽ ἐπαγγελίαν ζωῆς τῆς ἐν το Ιησοῦ Τιμοθέῳ 
ure τέκνῳ’ χάρις, ἔλέος; εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς καὶ 
Χριστοῦ Ἰησοῦ" τοῦ κυρίου ἡμῶν. 

- Χάριν ἔχω τῷ θεῷ, ᾧ λατρεύω ἀπὸ προγόνων ἐν κα- 
θαρᾷ συνειδήσει, ὡς ἀδιάλειπτον ἔχω τὴν περὶ σοῦ μνείαν 

4 ἐν ταῖς δεήσεσίν μου, νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐπιποθῶν σε ἰδεῖν, 

5 μεμνημένος σου TOV δακρύων, ἵνα χαρᾶς πληρωθῶ ὑπόμνη- 
σιν λαβὼν τῆς ἐν σοὶ ἀνυποκρίτου es: ἥτις ἐνῴκησεν 
πρῶτον ἐν τῇ peppery cov Awids καὶ τῇ μητρί σου Εὐνίκῃ, 

6 πέπεισμαι δὲ ὅτι καὶ ἐν σοί. δι ἣν αἰτίαν avapiponekes 
σε ἀναζωπυρεῖν τὸ χάρισμα τοῦ θεοῦ, ὅ ἐστιν ἐν σοὶ διὰ 

» τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν μου" οὐ 4p ἔδωκεν ae ὁ θεὸς 
πνεῦμα δειλίας, ἀλλὰ δυνάμεως καὶ ἀγάπης καὶ σωφρο- 

8 νισμοῦ. μὴ οὖν ἐπαισχυνθῇς τὸ μαρτύριον τοῦ κυρίου 
ἡμῶν μηδὲ ἐμὲ τὸν δέσμιον αὐτοῦ, ἀλλὰ συνκακοπάθησον 

ο τῷ εὐαγγελίῳ κατὰ δύναμιν θεοῦ, τοῦ σώσαντος ἡμᾶς καὶ 
xaddeavros κλήσει ἁγίᾳ, οὐ κατὰ τὰ ἔργα ἡμῶν ἀλλὰ κατὰ 
ἰδίαν πρόθεσιν καὶ χάριν, τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν ἐν Χριστῷ 

το Ἰησοῦ πρὸ χρόνων αἰωνίων, φανερωθεῖσαν δὲ νῦν διὰ τῆς 
ἐπιφανείας τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ, καταργή- 
σαντος μὲν τὸν θάνατον φωτίσαντος δὲ ζωὴν καὶ ἀῴφθαρ- 

ττ σίαν διὰ τοῦ εὐαγγελίου, εἰς ὃ ἐτέθην ἐγὼ κῆρυξ καὶ ἀπό- 

12 στόλος καὶ διδάσκαλος. Oe ἣν αἰτίαν καὶ ταῦτα πάσχω, 
ἀλλ᾽ οὐκ ἐπαισχύνομαι, οἶδα yap ᾧ πεπίστευκα, καὶ Té- 


4 κυρίρυ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ 


492 ΠΡΟΣ ‘TIMOGEON B 111 


σ΄ , 5 \ θη if es 
πεισμαι ὅτι δυνατός ἐστιν τὴν παραθήκην μου φυλάξαι 
ε ς , ς ’ 
εἰς ἐκείνην τὴν ἡμέραν. ὑποτύπωσιν ἔχε ὑγιαινόντων 
πο ἢ » “ “ 3 , 3 “ 
λόγων ‘ov’ παρ ἐμοῦ ἤκουσας ἐν πίστει καὶ ἀγάπῃ τῇ ἐν 
Χριστῷ Ἰησοῦ" Τὴ» καλὴν παραθήκην φύλαξον διὰ πνεύ- 
ματος ἁγίου τοῦ ἐνοικοῦντος ἐν ἡμῖν. Οἶδας 
τοῦτο ὅτι ἀπεστράφησάν με πάντες οἱ ἐν τῇ ᾿Ασίᾳ, ὧν 
ἐστὶν Φύγελος καὶ Ἑρμογένης. dan ἔλεος ὁ κύριος = 
4 > ¢ ΄ , ἂν 
Ονησιφόρου οἴκῳ, ὅτι πολλάκις με ἀνέψυξεν, καὶ τὴν 
oo , 3 » ’ } \ , 2 ε ’ 
ἅλυσίν μου οὐκ ἐπαισχύνθη: ἄλλα γενόμενος ἐν Ῥωμῇῃ 
΄ > , - ἊΣ ec / 3 ~ ¢ , 
σπουδαίως ἐζήτησέν με καὶ evpev-— δῴη αὐτῷ ὁ κύριος 
(εν » ’ 2 δ] ,ὔ a ¢ \ 3 
εὑρεῖν ἔλεος παρὰ κυρίου ἐν ἐκείνη τῇ ἡμέρᾳ" -- καὶ ὅσα ἐν 
3 ΄, ie , A 
Ἐφέσῳ διηκόνησεν, βέλτιον σὺ γινώσκεις. 
\ EP , 5 a » “ , Foie 8 
Σὺ οὖν, τέκνον pov, ἐνδυναμοῦ ἐν τῇ χάριτι τῇ ἐν 
Χριστῷ ᾿Ιησοῦ, καὶ ἃ ἢ ᾿ ἐμοῦ διὰ πολλώ - 
ρίστῳ Ιησοῦ, καὶ ἃ ἤκουσας παρ᾽ ἐμοῦ διὰ πολλών pap 
΄ “ Ul ~ > , Ὁ“ 
τύρων, ταῦτα παράθον πιστοῖς ἀνθρώποις, οἵτινες ἱκανοὶ 
᾿» Ne ea A ; ; ’ ς Ν 
ἔσονται καὶ ἑτέρους διδάξαι. συνκακοπάθησον ὡς καλὸς 


τό 


77 
18 


3 


/ -~ 3 Cal > \ , 2 , 
στρατιώτης Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ. οὐδεὶς στρατευόμενος ἐμπλέ- 4 


- n , ἘΝ “ A , 
κεται ταῖς Tou βίου πραγματίαις, wa τῷ ᾿στρατολογήσαντι 


2 , 3A X \ 3 o 3 aA - 3 \ S 
ἀρέσῃ" ἐὰν δὲ καὶ ἀθλῇ τις, οὐ στεφανοῦται ἐὰν μὴ νομί- 5 


pos ἀθλήσῃ: τὸν κοπιῶντα γεωργὸν δεῖ πρῶτον τῶν καρ- 
πῶν μεταλαμβάνειν. νόει ὃ λέγω: δώσει γάρ σοι ὃ κύριος 


6 
7 


σύνεσιν ἐν πᾶσιν. μνημόνευε ᾿Ιησοῦν Χριστὸν eynyep- 8 


b] Con ϑὲ ὡς ’, / My \ > 
μένον ἐκ νεκρῶν, EK σπέρματος Δαυείδ, κατὰ τὸ evay- 


ὩΣ 


, ’ “ ’ “ ς ΄“ 
γέλιόν μου: ἐν ᾧ κακοπαθῶ μέχρι δεσμῶν ὡς κακοῦργος. 
? \ € / rn ~ 3 , Α “ , € 
ἀλλὰ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ov δέδεται: διὰ τοῦτο πάντα ὑπο- 

\ 4 4 [χά 2 \ , , 
μένω διὰ τοὺς ἐκλεκτούς, ἵνα καὶ αὐτοὶ σωτηρίας τὐυχωσιν 
τῆς ἐν Χριστῷ “Incod μετὰ δόξης αἰωνίου. πιστὸς ὁ 

oy 5 ᾿ A Ω 7 μ 7 , 4 ’ ε 

’ Ν 
λόγος: εἰ γὰρ συναπεθάνομεν, καὶ συνζήσομεν" εἰ ὑπο- 

΄ 4 Ὶ 3 / > r 
μένομεν, καὶ συνβασιλεύσομεν: εἰ ἀρνησόμεθα, κακεῖνος 
> , id ΄σ > ΄σ 5 las \ > / 
ἀρνήσεται ἡμᾶς" εἰ ἀπιστοῦμεν, ἐκεῖνος πιστὸς μένει, ἀρνὴη- 

A A > , “ c 
σασθαι yap ἑαυτὸν ov δύναται. Ταῦτα ὑπο- 

[ A i a ὅὉ ay \ 
μίμνησκε, διαμαρτυρόμενος ἐνώπιον τοῦ θεοῦ, μὴ oyo- 

᾿ς “ ΄“ 3 ΄ 
μαχεῖν, ἐπ᾿ οὐδὲν χρήσιμον, ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ἀκουόν- 


ΣΤῊ 1114 κυρίου 


9 
το 


It 


12 


13 
τά 


11 ΠῚ ΠΡῸΣ TIMOGEON Β΄ 493 


Uy \ , “ “ “- 
153 τῶν. σπούδασον σεαυτὸν δόκιμον παραστῆσαι τῷ θεῷ, 
; 3 3 “ \ ’ σ΄ 
ἐργάτην ἀνεπαίσχυντον, ὀρθοτομοῦντα τὸν λόγον τῆς ἀλη- 
/ 
16 θείας. τὰς δὲ βεβήλους Kevohovias περιίστασο: ἐπὶ 
΄“- A ᾽ 3 ’ \ e , 3 "“ C aed 
17 πλεῖον γὰρ προκόψουσιν ἀσεβείας, καὶ ὁ λόγος αὐτῶν ws) 
, \ “ © 5 \ c , \ , 
yayypawa νομὴν ἕξει: ὧν ἐστὶν Ὑμέναιος καὶ Φίλητος, 
o¢ N ᾿ » 7 > ’ ΄ὕ ΤΟ ΔΩ, 
18 οἵτινες περὶ τὴν ἀλήθειαν ἠστόχησαν, λέγοντες | ava- 
, 9 , 
στασιν ἤδη γεγονέναι, καὶ ἀνατρέπουσιν τήν τινῶν 
ς \ A a 
19 πίστιν. ὁ μέντοι στερεὸς θεμέλιος τοῦ θεοῦ ἕστηκεν, 
, \ oD I » / \ “ὕ] 
ἔχων τὴν σφραγῖδα ταύτην ᾿ἜΓΝω Kypioc toyce ONTac 
“ , 3 , > \ > “ / 
aYTOY, καί ᾿Αποστήτω amo ἀδικίας mas ὁ GNOMAZWN 
\ Μ /, 3 , A SUS: 3 “ , 
20TO ONOMA Kyptoy. ἐν μεγάλῃ δὲ οἰκίᾳ οὐκ ἔστιν μόνον 
p a ν᾿ 19 Aes \ \ , νὰ , 
σκεύη χρυσά καὶ ἀργυρᾶ ἀλλὰ καὶ ξύλινα καὶ ὀστράκινα, 
Ἀ κυ 4 A 3 \ a \ > > , dA > 5) , 
οἱ Kal ἃ μὲν εἰς τιμὴν a δὲ εἰς ἀτιμίαν: ἐὰν οὖν τις ἐκκαθάρῃ 
3 = J w~ , 
ἑαυτὸν ἀπὸ τούτων, ἔσται σκεῦος εἰς τιμήν, ἡγιασμένον, 
5 κ᾿ ’ 39 a “, 9 \ ς ΄ 
εὔχρηστον τῷ δεσπότῃ, εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμασμέ- 
4 A \ 3 / A , A 
22 νον. τὰς δὲ νεωτερικὰς ἐπιθυμίας φεῦγε, δίωκε δὲ δικαιο- 
> say, ve a 5 
σύνην, πίστιν, ἀγάπην, εἰρήνην μετὰ | τῶν ἐπικαλουμένων 
\ , lad , \ 
23 TOY κύριον ek καθαρᾶς καρδίας. tas δὲ μωρὰς καὶ ἀπαι- 
, an >) Ἁ / a , a 
24 δεύτους ζητήσεις παραιτοῦ, εἰδὼς ὅτι γεννῶσι μάχας" Sov- 
. , 3 “ ’ 2 ra 3 Ξ: \ 
λον δὲ κυρίου ov δεῖ μάχεσθαι, ἀλλὰ ἥπιον εἶναι πρὸς 
3 3 of “ 
55 πάντας, διδακτικόν, ἀνεξίκακον, ἐν πραὔτητι παιδεύοντα 
Q > , ’ ΓΞ να ε A , 
τοὺς ἀντιδιατιθεμένους, μή ποτε δῴη αὐτοῖς ὁ θεὸς pera- 
, los a 
26 νοιαν eis ἐπίγνωσιν ἀληθείας, καὶ ἀνανήψωσιν ἐκ τῆς τοῦ 
, / 3 4 ig 3 3 “ 3 \ 3 / 
διαβόλου παγίδος, ἐζωγρημένοι ὑπ᾽ αὐτοῦ εἰς TO ἐκείνου 
θέλημα. 
a Ν , Ω 3 3 ’ € ’ 3 4 
τ Τοῦτο δὲ γίνωσκε ὅτι ἐν ἐσχάταις ἡμέραις ἐνστήσονται 
Ν i Sy \ A / ῃ 
2 καιροὶ χαλεποί" ἔσονται γὰρ οἱ ἄνθρωποι φίλαυτοι, φιλάρ- 
3 , ¢c , U a > 
yupot, ἀλαζόνες, ὑπερήφανοι, βλάσφημοι, γονεῦσιν ἀπει- 
κ 5 κεν 5. τ », ay ; , 
3 θεῖς, ἀχάριστοι, ἀνόσιοι, ἄστοργοι, ἄσπονδοι, διάβολοι, 
΄σ > , > U 2 a 
4 ἀκρατεῖς, ἀνήμεροι, ἀφιλάγαθοι, προδόται, προπετεῖς, Te- 
/ ΄“ A ΕΣ 3 
5 τυφωμένοι, φιλήδονοι μᾶλλον ἢ φιλόθεοι, ἔχοντες μόρ- 
3 aes «ρὸν 3 
φωσιν εὐσεβείας τὴν δὲ δύναμιν αὐτῆς ἠρνημένοι: καὶ 
“ 
6 τούτους ἀποτρέπου. ἐκ τούτων γάρ εἰσιν οἱ ἐνδύνοντες 


18 τὴν 22 πάντων 25 δώῃ 


494 ΠΡΟΣ TIMOOEON B III IV 


4 ey) A \ >) ’ , 
εἰς τὰς οἰκίας καὶ αἰχμαλωτίζοντες γυναικάρια σεσωρευ- 
’ ς 4 3 U 5 , , 
“μένα ἁμαρτίαις, ἀγόμενα ἐπιθυμίαις ποικίλαις, πάντοτε 
’ Ἁ , 5 3 , 3 / -ϑ' ral 
μανθάνοντα καὶ μηδέποτε εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν 
U ἃ ¢ x > “ 3 
δυνάμενα. ὃν τρόπον δὲ Ἰαννῆς καὶ ᾿Ιαμβρῆς ἀντέστησαν 
Μ ~ ¢ \ iQ 3 bi ΄σ ix 6 , + 6 
ωυσεῖ, οὕτως καὶ οὗτοι ἀνθίστανται τῇ ἀληθείᾳ, ἄνθρω- 
; , δ a ᾳ 7 ‘ 
ποι κατεφθαρμένοι τὸν νοῦν, ἀδόκιμοι περὶ τὴν πίστιν. 
IAN. 3 ny > οὖ λ ΤΩ ¢ A ᾽ ΕῚ “σ΄. ΕΣ ὃ 
ἀλλ᾽ οὐ προκόψουσιν ἐπὶ πλεῖον, ἡ γὰρ ἄνοια αὐτῶν ἔκδη- 
im € ς , , 
Aos ἔσται πᾶσιν, ὡς Kal ἡ ἐκείνων ἐγένετο. Σὺ δὲ ‘wapyKo- 
λούθησας᾽ 7 διὸ λίᾳ, τῇ ἀγωγῇ, τῇ Ἶ 7 
οὐθησάς μου τῇ διδασκαλίᾳ, TH ἀγωγῇ, TH προθέσει, TH 
, A , “ 3 ’ “ ς A a 
πίστει, TH μακροθυμίᾳ, TH ἀγάπῃ, TH ὑπομονῇ, τοῖς διω- 
los ΄ 4 el 5 4 9 , 
γμοῖς, τοῖς παθήμασιν, Ola μοι ἐγένετο ἐν ᾿Αντιοχείᾳ, ἐν 
, e \ ς , 
Ἰκονίῳ, ἐν Λύστροις, οἵους Stwypous ὑπήνεγκα" Kal ἐκ πάν- 
2 ¢ , \ if \ , ~ 
TOY με ἐρύσατο ὁ κύριος. Kal πάντες δὲ of θέλοντες ζῆν 
ὐσεβῶς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ διωχθήσονται: πονηροὶ δὲ ἄν- 
εὐσεβώς ἐν Χριστῷ Ino pee nae np 
LY , SSN - an 
Opwrot καὶ γόητες προκόψουσιν ἐπὶ TO χεῖρον, πλανῶντες 
Ν ’ 3 ec », 
καὶ πλανώμενοι. σὺ δὲ μένε ev ois ἔμαθες καὶ ἐπιστώ- 
5 4 \ , » \ vA 3 \ re ¢ 4 
Ons, εἰδὼς mapa τίνων ἔμαθες, καὶ ὅτι ἀπὸ βρέφους ἱερὰ 
a A , 4 , 
γράμματα oldas, Ta δυνάμενά σε σοφίσαι εἰς σωτηρίαν 
\ , fon b] a 3 A “ A , 
διὰ πίστεως τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ: πᾶσα γραφὴ θεόπνευ- 
Ν ip ἫΝ Ἂ ὃ ὃ Σ Xi ‘ aN , \ 
στος καὶ ὠφέλιμος πρὸς διδασκαλίαν, πρὸς ἔλεγμον, πρὸς 
\ , \ 3 ’ [χὰ a 
ἐπανόρθωσιν, πρὸς παιδείαν THY ἐν δικαιοσύνῃ, ἵνα ἄρτιος 
> “ la W Y ω + > \ 
7 ὁ τοῦ θεοῦ ἄνθρωπος, πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἐξηρτι- 
, 3 , “ A 
σμένος. Διαμαρτύρομαι ἐνώπιον τοῦ θεοῦ καὶ 
- ΄σ 3 a “ , is , a} a \ 
Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ, τοῦ μέλλοντος κρίνειν ζῶντας Kal ve- 
τ > “ \ A ΄ 
κρούς, kal τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ καὶ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ: 
, 4 , > / 3 , 2 , » 
κήρυξον τὸν λόγον, ἐπίστηθι εὐκαίρως ἀκαίρως, ἔλεγξον, 
4 A 5 , 
᾿Γἐπιτίμησον, παρακάλεσον, ἐν πάσῃ μακροθυμίᾳ καὶ δι- 
om A , lan ς ’ 
δαχῇ. ἔσται γὰρ καιρὸς ὅτε τῆς ὑγιαινούσης διδασκαλίας 
3 Dil, > Ν A \ 5. > , c - 
οὐκ ἀνέξονται, ἀλλὰ κατὰ τὰς ἰδίας ἐπιθυμίας ἑαυτοῖς 
, , A > ἐφ 
ἐπισωρεύσουσιν διδασκαλους κνηθόμενοι τὴν ἀκοήν, καὶ 
Ἄν ΝΑ A “ > , \ > \ 3 , Ἧς τὰ A 
ἀπὸ μὲν τῆς ἀληθείας τὴν ἀκοὴν ἀποστρέψουσιν, ἐπὶ δὲ 
3 , A \ ~ > “ 
τοὺς μύθους ἐκτραπήσονται. σὺ δὲ νῆφε ἐν πᾶσιν, κακο- 
U 2) a“ \ , 
πάθησον, ἔργον ποίησον εὐαγγελιστοῦ, THY διακονίαν σου 


10 παρηκολούθηκας I κρῖναι 2 παρακάλεσον, ἐπιτίμησον 


8 


ΙΟ 


Il 


12 


13 


14 
15 


16 


17 


G2 


Iv ΠΡΟΣ TIMOGEON B 495 


x , Ἢ A A nO , ὃ A 

6 πληροφύρησον. yo yup ἤδη σπένδομαι, Kat 

~ , ‘ 

70 καιρὸς τῆς ἀναλύσεώς μου ἐφέστηκεν. Tov καλὸν 
> “ 5 ’ \ ’ 4 \ ’ / 
ἀγῶνα ἠγώνισμαι, Tov δρόμον τετέλεκα, THY πίστιν τετή- 

A 5 ¢ ~ , 

8 ρηκα' λοιπὸν ἀπόκειταί μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος, 
ὰ > / « , 3 2 , a RINE ς 
ὃν ἀποδώσει μοι ὁ κύριος ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, ὁ δίκαιος 

/ 2 ’ Ν᾿ > Ν 3 \ Ν ~ a > 4 
κριτής, ov μόνον δὲ ἐμοὶ ἀλλὰ καὶ πᾶσιν τοῖς ἠγαπηκόσι 
; ~ 
THY ἐπιφάνειαν αὐτοῦ. 
9 t 3 r / , 3 a , 

10 Σπούδασον ἐλθεῖν πρὸς pe ταχέως: Δημᾶς yap pe 

΄, ak τ , \ a 5.κ ὟΣ ee) , 9 
Γἐγκατέλειπεν᾽ ἀγαπήσας τὸν νῦν αἰῶνα, καὶ ἐπορεύθη εἰς 

, 9 ’ yf 3 

Θεσσαλονίκην, Κρήσκης ets Ταλατίαν, Tiros eis Aadpa- 

" A ᾽ \ , 5 ὦ a , 5) ι 
τι τίαν: Λουκᾶς ἐστὶν μόνος μετ ἐμοῦ. Μάρκον ἀναλαβὼν 

a ,, 

ἄγε μετὰ σεαυτοῦ, ἔστιν γάρ μοι εὔχρηστος εἰς διακονίαν, 

5. τ , \ , a 

19 Τύχικον δὲ ἀπέστειλα eis “Eqecov. τὸν φελόνην, ov 

: eee AVS / A ’ » , , \ 
ἀπέλειπον ev Τρῳάδι mapa Κάρπῳ, ἐρχόμενος φέρε, καὶ 

, A , > , ς 

τι τὰ βιβλία, μάλιστα τὰς μεμβράνας. Αλέξανδρος ὁ 

\ / A 5 ’ > 7 9 A 
χαλκεὺς πολλά μοι κακὰ ἐνεδείξατο"-- ATIOAWCE! αὐτῳ 
/ \ \ “ > “ ἃ \ A , 
τς ὁ KYPIOC KATA TA Epra aAYTOY:— ὃν καὶ σὺ φυλάσσου, 
Tad ς U 3 “ , 
16 λίαν yap ἀντέστη τοῖς ἡμετέροις λόγοις. Ἔν τῇ πρώτῃ 
’ 3 4 , 
μου ἀπολογίᾳ οὐδείς μοι παρεγένετο, ἀλλα πάντες με 
ines ΄ ἘΠ} A 3 ΓΞ λ θ ΄ ¢ δὲ U , 
17 ἐγκατέλειπον "-- μὴ αὐτοῖς λογισθείη"-- ὁ δὲ κύριός μοι 
, , a > > ia \ 
παρέστη Kal ἐνεδυνάμωσέν pe, wa Ot ἐμοῦ TO κήρυγμα 
΄- \ 3 i} , Α ᾿,ὔ \ 3 4 
πληροφορηθῇ Kal ἀκούσωσιν πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἐρύσθην 
if, (a 4 , ς , 3 \ A 

18 €K CTOMATOC AEONTOC. ρύσεται PE O KUPLOS ATO παντος 
2, “ \ , > ΄σ 
ἔργου πονηροῦ καὶ σώσει εἰς τὴν βασιλείαν αὐτοῦ τὴν 

ἘΝ 


» , ς ,ὔ 5 \ 3 A ~ Sens 3 , 
€7i ουρανιον" @ ἢ δόξα εις TOVS αἰῶνας Τῶν ALWVYOY, apy. 
t 








> , Α > 
19 ἌΑσπασαι Πρίσκαν καὶ ᾿Ακύλαν καὶ τὸν ᾿Ονησιφόρου 
S of τὰ 2 , , 
20 Οἶκον. Εραστος ἔμεινεν ev Κορίνθῳ, Τρόφι- 
, /, S) ~ , 
or pov δὲ ᾿ἀπέλειπον᾽ ἐν Μιλήτῳ acdevovyta. Σπούδασον 
4 ΄σ a > “ ,ὔ yf 
πρὸ χειμῶνος ἐλθεῖν. Ασπαζεταί σε EvBov- 
, 
hos καὶ Πούδης καὶ Λίνος καὶ Κλαυδία καὶ οἱ ἀδελφοὶ 
’ 
[πάντες]. 
¢ , Ἢ; \ A , ’ € , ΠΕ: 
22 O κύριος ' peta τοῦ πνεύματός σου. ἢ χάρις μεθ᾽ ὑ- 
μῶν. 


2 , , , - 
το ἐγκατέλιπεν 13 ἀπέλιπον 16 ἐγκατέλιπον 20 ἀπέλιπον 22 ᾿Ιησοῦς 


ΠΡΟΣ bel 


TIAYAOS δοῦλος θεοῦ, ἀπόστολος δὲ ᾿Ἰησοῦ Χριστοῦ᾽ 
κατὰ πίστιν ἐκλεκτῶν θεοῦ καὶ ἐπίγνωσιν ἀληθείας τῆς 
κατ᾽ εὐσέβειαν ἐπ᾽ ἐλπίδι Cons ateoplou, ἣν ἐπηγγείλατο 
ὁ ἀψευδὴς θεὸς πρὸ Xpovey αἰωνίων ἐφανέρωσεν δὲ και- 
ροῖς ἰδίοις, τὸν oyor αὐτοῦ ἐν κηρύγματι ὃ ἐπιστεύθην 
ἐγὼ κατ᾽ ἐπιταγὴν τοῦ Teg pes ἡμῶν θεοῦ, Τίτῳ γνησίῳ 
τέκνῳ κατὰ κοινὴν πίστιν" χάρις καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ 
πατρὸς καὶ Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν. 

Τούτου χάριν ᾿ἀπέλειπόν' σε ἐν Κρήτῃ ἵνα τὰ λεί- 
ποντα ἐπιδιορθώσῃ, καὶ καταστήσῃς κατὰ πόλιν πρεσβυ- 
τέρους, ὡς ἐγὼ σοι διεταξάμην, εἴ τίς ἐστιν ἀνέγκλητος, 
μιᾶς γυναικὸς ἀνήρ, τέκνα ἔχων πιστά, μὴ ἐν κατηγορίᾳ 
ἀσωτίας ἢ ἀνυπότακτα. δεῖ γὰρ τὸν ἐπίσκοπον ἀνέγκλη- 
τον εἶναι ὡς θεοῦ οἰκονόμον, μὴ αὐθάδη, μὴ ὀργίλον, μὴ 
πάροινον, μὴ πλήκτην, μὴ αἰσχροκερδῆ, ἀλλὰ φιλό- 
cevor, φιλάγαθον, σώφρονα, δίκαιον, ὅσιον, ἐγκρατῆ, 
ΟΡΤΕΤΟΜΈΡΌΡ τοῦ κατὰ τ διδαχὴν πιστοῦ χόγοῦ; ἵνα 
δυνατὸς 7 καὶ παρακαλεῖν ἐν τῇ διδασκαλίᾳ τῇ ὑγιαινούσῃ 
καὶ τοὺς ἀντιλέγοντας ἐλέγχειν. Εἰσὶν γὰρ 
πολλοὶ ἀνυπότακτοι, ματαιολόγοι καὶ φρεναπάται; μά- 
λιστα οἱ ἐκ τῆς περιτομῆς, ods δεῖ ἐπιστομίζειν, οἵτινες 
ὅλους οἴκους ἀνατρέπουσιν διδάσκοντες ἃ μὴ δεῖ αἰσχροῦ 
κέρδους χάριν. εἶπέν τις ἐξ αὐτῶν, ἴδιος αὐτῶν προφήτης, 

Κρῆτες ἀεὶ ψεῦσται, κακὰ θηρία, γαστέρες ἀργαί’ 

ἡ μαρτυρία αὕτη ἐστὶν ἀληθής. Oe ἣν αἰτίαν ἔλεγχε 


1 Χριστοῦ [Ἰησοῦ] 5 ἀπέλιπόν 


6 


8 


I Il ΠΡῸΣ ΤΊΤΟΝ 407 


, ig c 4 “ ,ὔ 4 , 

14 αὐτοὺς ἀποτόμως, ἵνα ὑγιαίνωσιν [ἐν] τῇ πίστει, μὴ προσέ- 

> oe “ ΄σ / 
xovtes Ιουδαϊκοῖς μύθοις καὶ ἐντολαῖς ἀνθρώπων ἀπο- 
3 / / \ ΄σ a 
15 στρεφομένων τὴν ἀλήθειαν. πάντα καθαρὰ τοῖς καθαροῖς" 
eS δὲ , A 3 / 10 7 θ , LANG 
τοῖς δὲ μεμιαμμένοις καὶ ἀπίστοις οὐδὲν καθαρὸν, adda 
3 a « ~ \ 
16 μεμίανται αὐτῶν Kal ὁ νοῦς καὶ ἡ συνείδησις. θεὸν opo- 
a mA? “ \ »~ > ΄σ Φ 
λογοῦσιν εἰδέναι, τοῖς δὲ ἔργοις ἀρνοῦνται, βδελυκτοὶ ὀντες 
3 r A a ΕΣ 
καὶ ἀπειθεῖς καὶ πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἀδόκιμοι. 
\ A a ς 

r Σὺ δὲ λάλει ἃ πρέπει τῇ ὑγιαινούσῃ διδασκαλίᾳ. 
Ul βύ φ λί Ss , / ¢ , 

5 Πρεσβύτας νηφαλίους εἶναι; σεμνούς, σώφρονας, ὑγιαί- 

“ / ΄“ 3 , “ « “ 

3 vovTas τῇ πίστει, τῇ ἀγάπῃ, τῇ ὑπομονῇ. πρεσβύτιδας 
¢ ΄ 3 a ΙΕ 
ὡσαύτως ἐν καταστήματι ἱεροπρεπεῖς, μὴ ᾿διαβόλους 

Val ” nw 
4 nde’ οἴνῳ πολλῷ δεδουλωμένας, καλοδιδασκάλους, ἵνα 
\ , ΄ 53 
5 σωφρονίζωσι τὰς νέας φιλάνδρους εἶναι, φιλοτέκνους, σώ- 
’ 3 , ς ca 
dpovas, ayvas, οἰκουργούς, ἀγαθὰς, ὑποτασσομένας τοῖς 
7 ’ tod \ ¢ / ~ la A 
ἰδίοις ἀνδράσιν, ἵνα μὴ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ βλασφημῆται. 
δ , κ 
, τοὺς νεωτέρους ὡσαύτως παρακάλει σωφρονεῖν": περὶ πάντα 
\ , a i a 
σεαυτὸν παρεχόμενος τύπον καλῶν ἔργων, ev TH διδασκα- 
, 9 ye 7 , ’ CNA , “ 
8 λίᾳ ἀφθορίαν, σεμνότητα, Aoyov υγιῆ ἀκαταγνωστον, ἵνα 
ig > 3 , > ~ \ aed , \ «ς “- A 
ὁ ἐξ ἐναντίας ἐντραπῇ μηδὲν ἔχων λέγειν περὶ ἡμῶν φαῦ- 
4 ο50.ὔ , ς ’ » ΄σ 
ο λον. δούλους ἰδίοις δεσπόταις ὑποτάσσεσθαι ἐν πᾶσιν, 
3 , > \ iT © 2 ὟΝ ΄ 
το εὐαρέστους εἶναι, μὴ ᾿ἀντιλέγοντας, μὴ νοσφιζομένους, 
3 \ A fe sy b) ΄ 3 θ ΣΑΣ “ \ 
ἀλλὰ πᾶσαν ᾿πίστιν ἐνδεικνυμένους ἀγαθὴν, wai τὴν 
na an ~ “ an 5) 
διδασκαλίαν τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεοῦ κοσμῶσιν ἐν 
nw lo “ 4 
τι πᾶσιν. ᾿Ἐπεφάνη γὰρ ἡ χάρις τοῦ θεοῦ σωτη- 
A ΄σ a > ,ὔ 
12 plos πᾶσιν ἀνθρώποις παιδεύουσα ἡμᾶς, Wa ἀρνησάμενοι 
> / \ 
τὴν ἀσέβειαν καὶ Tas κοσμικὰς ἐπιθυμίας σωφρόνως καὶ 
/ Ν 3 a , > na a > ite! , 
13 δικαίως καὶ εὐσεβῶς ζήσωμεν ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, προσδεχό- 
‘\ , 3 , \ » ΄ a do a 
μενοι THY μακαρίαν ἐλπίδα καὶ ἐπιφάνειαν τῆς δόξης τοῦ 
, = \ a pL eas my te 
14 μεγάλου θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ Inoov, os 
+ \ ¢€ na 7 ζ ς ~ > \ / 
ἔδωκεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἵνα AYTPWCHTAI ἡμᾶς ATTO TTd- 
3 ΄ ε a \ 4 
CHC ANOM{dC καὶ KABAPICH EAYT@ AAON TTEPLOYCION, 
΄“ “ / 

15 ζηλωτὴν καλῶν ἔργων. Ταῦτα λάλει καὶ παρα- 

3 διαβόλους, μὴ 7 ἔργων ἐν τῇ διδασκαλίᾳ, ἀφθορίαν 9,10 ἀντιλέγοντας μηδὲ 

10 ἐνδεικνυμένους ἀγάπην 13 ἡμῶν, | Ἰησοῦ Χριστοῦ 


KK 


498 ς- JIPOE MON I WI 


’ , » A , > ΄ 7 
κάλει καὶ ἔλεγχε μετὰ πάσης ἐπιταγῆς" μηδείς σου περι- 
ae 9 κε ἷ , ε 
φρονείτω. Ὑπομίμνησκε αὐτοὺς ἀρχαῖς ἐξουσίαις ὑπο- 
τάσσεσθαι πειθαρχεῖν, πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἑτοίμους εἷ- 
ναι, μηδένα βλασφημεῖν, ἀμάχους εἶναι, ἐπιεικεῖς, πᾶσαν 
ἐνδεικνυμένους πραὔτητα πρὸς πάντας ἀνθρώπους. Ἦμεν 
ς - 3. «οὖν 9 to / 
yap ποτε kal ἡμεῖς ἀνόητοι, ἀπειθεῖς, πλανώμενοι, Sov- 
͵ὔ «ς ΄“΄ 5 
λεύοντες ἐπιθυμίαις καὶ ἡδοναῖς ποικίλαις, ἐν κακίᾳ καὶ 
θέ ὃ , ,ὔ oe TAX aN “ δὲ 
φ Eg Ee al ISR Ba ἥλους. ὅτε δὲ 
ἡ , 3 4 “ A 
ἡ χρηστότης καὶ φιλανθρωπία ἐπεφανὴη τοῦ σῶιπῆρρα 
ἡμῶν θεοῦ, οὐκ ae 2 ἔργων. τῶν ἐν δικαιοσύνῃ ἃ ἐποιήσαμεν 
ἡμεῖς ἀλλὰ κατὰ τὸ αὐτοῦ ἔλεος ἔσωσεν ἡμᾶς διὰ λουτροῦ 
3 ’ 4 ες 
παλινγενεσίας καὶ ἀνακαινώσεως πνεύματος ἁγίου, ov ἐξέ- 
3 “ , x “5 “A “ an “ 
χεεν ἐφ᾽ ἡμᾶς πλουσίως διὰ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ τοῦ σωτῆρος 
΄ “ “ 3 , / 
ἡμῶν, wa δικαιωθέντες τῇ ἐκείνου χάριτι κληρονόμοι γενη- 
a > 3 a a 2) ’ Α «ς ’ Ν 
θῶμεν kar ἐλπίδα ζωῆς αἰωνίου. Πιστὸς ὁ λόγος, καὶ 
’ ΄ a “ 
περὶ τούτων βούλομαί σε διαβεβαιοῦσθαι, ἵνα φροντίζωσιν 
΄σ of , ~ “~ 
καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες θεῷ. Ταῦτά 
3 , fe) > ,ὔ \ 
ἐστιν καλὰ kat ὠφέλιμα τοῖς ἀνθρώποις" papas δὲ ζητή- 
, Ν + Ul 
σεις Kal γενεαλογίας καὶ ἔριν καὶ μάχας νομικὰς περι- 
,ὕ 2h EN Ν 3 φ λ los Ν 4 € \ y+ 6 
ίστασο, εἰσὶν yap ἀνωφελεῖς καὶ μάταιοι. αἱρετικὸν ἄνθρω- 
\ “ 
πον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ, εἰδὼς 
° - ς κ ς x 
ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος Kal ἁμαρτάνει, ὧν αὐτο- 

’, 
κατάκριτος. 

Ὅταν πέμψω ᾿Αρτεμᾶν πρὸς σὲ ἢ Τύχικον, σπούδασον 
ἐλθεῖν πρός με εἰς Νικόπολιν, ἐκεῖ γὰρ κέκρικα παρα- 
χειμάσαι. Ζηνᾶν τὸν νομικὸν καὶ ᾿Απολλὼν σπουδαίως 

, Ὁ A > “ ἴῃ ὔ a ’ 
πρόπεμψον, ἵνα μηδὲν αὐτοῖς λείπῃ. Μανθανέτωσαν 

¢€ nr », of 
δὲ καὶ of ἡμέτεροι καλῶν ἔργων προΐστασθαι eis τὰς 
? “ > f 
ἀναγκαίας χρείας, iva μὴ ὦσιν ἄκαρποι. 
> , / ς » aN , Υ 
Ασπάζονταί σε οἱ μετ ἐμοὺ παντες. Ασπασαι 
4 “ a 
τοὺς φιλοῦντας ἡμᾶς ev πίστει. 
¢ / \ , € ~ 
Η χάρις μετὰ TAavT@V VEO. 


15 λίπῃ 


6 


7 
ὃ 


Io 


12 


ΠΡῸΣ PIAHMONA 


= wn 3 a \ 4 , ¢€ 

I TIAYAOS δέσμιος Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ καὶ Τιμόθεος ὁ 
ἰδελφὸς Φιλή ᾧῷ a ᾧ καὶ συνεργῷ ἡμῶν καὶ 

5 ἀδελφὸς Φιλήμονι τῷ ἀγαπητῴ ὶ συνεργῷ ἡμώ 
᾿Απφίᾳ τῇ ἀδελφῇ καὶ ᾿Αρχί 2 OTN ἡμῶν 

πφίᾳ τῇ ἀδελφῇ καὶ ᾿Αρχίππῳ τῷ συνστρατιώτῃ ἡμῶ 
΄“ Φὰ ᾿ 3 , / Cc τὰν A 3 , 

3 kal τῇ κατ᾽ οἰκόν σου ἐκκλησίᾳ: χάρις ὑμῖν καὶ εἰρῆνη 
3 “ ς ~ ’, 3 ΄ a 
ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ. 

3 “ n r / , / 
4  Evyapicr® τῷ θεῷ μου πάντοτε μνείαν σου ποιουμενος 
A a 3 , A 3 , \ 
5 ἐπὶ τῶν προσευχῶν μου, ἀκούων σου THY ἀγάπην καὶ THY 
ἢ ὰ τ Ὁ ; ἢ a ry , A 
πίστιν ἣν ἔχεις ' εἰς' TOY κύριον ᾿Ιησοῦν καὶ εἰς πάντας τους 
¢ , τὰ r ’ 3 A ’ 

6 ἁγίους, ὅπως ἡ κοινωνία τῆς πίστεως σου EvEepyNns γένηται 
> > / \ 3 “ “ 3 ΓΟ Cone | 3 ’ 
ἐν ἐπιγνώσει παντὸς ἀγαθοῦ [τοῦ] ἐν ᾿ἡμῖν' εἰς Χριστόν" 

A A A » \ “ 3 4 
γ χαρὰν γὰρ πολλὴν ἔσχον καὶ παράκλησιν ἐπὶ τῇ ἀγάπῃ 
χά ΣΝ, ’ 2 - ¢€ Ἁ wn 
σου, ὅτι τὰ σπλάγχνα Τῶν ἁγίων ἀναπέπαυται διὰ σοῦ, 
3 , :, ἢ \ 3 κ / 

8 ἀδελφέ. Ατὸ; πολλὴν ἐν Χριστῷ παρρησίαν 
.-᾿ 3 J wn Ἁ A , ~ 

9 ἔχων ἐπιτάσσειν σοι TO ἀνῆκον, διὰ τὴν ἀγάπην μᾶλλον 

a “ Δ a , i) eset Cos q 
παρακαλῶ, τοιοῦτος ὧν ὡς Παῦλος ' πρεσβύτης ᾿νυνὶ δὲ 
? an ~~ ΄“΄“ “ 
το καὶ δέσμιος Χριστοῦ ᾿Ἰησοῦ,-- παρακαλώ σε περὶ τοῦ 
“ A “ r , 
τι ἐμοῦ τέκνου, ὃν ἐγέννησα ἐν τοῖς δεσμοῖς ᾿Ονήσιμον, Tov 

: , 3 ali of a 

12 ποτέ σοι ἄχρηστον νυνὶ δὲ σοὶ καὶ ἐμοὶ εὔχρηστον, ov 

ή ΣΗΩΝ a3 \ A 

13 ἀνέπεμψά σοι αὐτόν, TOUT ἔστιν τὰ ἐμὰ σπλάγχνα" ὃν 

A , \ a € a 
ἐγὼ ἐβουλόμην πρὸς ἐμαυτὸν κατέχειν, ἵνα ὑπὲρ σοῦ pot 
aw 3 fr » ρ΄ 3 ΄ 

14 διακονῇ ἐν τοῖς δεσμοῖς τοῦ εὐαγγελίου, χωρὶς δὲ τῆς 

a , 5) 547 a “ \ € 
σῆς γνώμης οὐδὲν ἠθέλησα ποιῆσαι, ἵνα μὴ ὡς κατὰ 
> / \ 3 , 3 3 δὰ A ‘ 

15 ἀνάγκην τὸ ἀγαθόν σον ἢ ἀλλὰ κατὰ ἑκούσιον. τάχα 

\ \ “ 3 , A vA Ω ’ 
γὰρ διὰ τοῦτο ἐχωρίσθη πρὸς ὥραν ἵνα αἰώνιον αὐτὸν 
3 4 > ’ ¢ a“ 3 « \ “ A 
16 ἀπέχῃς; οὐκέτι ws δοῦλον ἀλλὰ ὑπὲρ δοῦλον, ἀδελφὸν 
5 πρὸς 6 ὑμῖν ΠῚ vor II καὶ 


K K 2 


500 ΠΡΟΣ ®IAHMONA 


3 ( , 5 ,ὔ LU Ν a \ A > 
ἀγαπητόν, μάλιστα ἐμοί, πόσῳ δὲ μᾶλλον σοὶ καὶ ev 


t 


Ν \ 2 , + , 
σαρκὶ καὶ ἐν κυρίῳ: εἰ οὖν με ἐχεις κοινῶνον, προσ- 


3 
i 
a € 9 td Δ > 
λαβοῦ αὐτὸν ὡς ἐμέ. εἰ δέ τι ἠδίκησέν σε ἢ ὀφείλει, 
a 2 \ 3 U 5 A an » fx , aA , 
τοῦτο ἐμοὶ ἐλλόγα' ἐγὼ Παῦλος ἔγραψα ty ἐμῇ χειρί, 

X σ 3 Α ,’ 
ἐγὼ ἀποτίσω" ἵνα μὴ λέγω σοι ὅτι καὶ σεαυτόν μοι προσ- 
φείλ ναί, ἀδελφέ, ἐγώ σου ὀναίμην ἐν κυρίῳ" ava 
ig / 3 “ 
παυσὸν μου Ta σπλάγχνα ἐν Χριστῷ. 
Q AG a Sx / ον of δ 
Πεποιθὼς τῇ ὑπακοῇ σου ἔγραψα σοι, εἰδὼς ὅτι καὶ 
ς Q ἃ , ii “ \ \ ς / 4 4 
ὑπὲρ a λέγω ποιήσεις. apa δὲ καὶ ἑτοίμαζέ μοι ξενίαν, 
[χὰ “- “ ς na 
ἐλπίζω yap ὅτι διὰ τῶν προσευχῶν ὑμῶν χαρισθήσομαι 
ὑμῖν. 
3 “ ε , , 3 
᾿Ασπάζεταί σε Ἐπαφρᾶς ὁ συναιχμάλωτός μου ἐν 
“ 3 “ ’ 3 / a a 
Χριστῷ Inocov, Μάρκος, Δρίσταρχος, Anas, Λουκᾶς, 
οἱ συνεργοί μου. 
ς ,) a , “here a a \ i ’ 
H χάρις του κυρίου Ijngov Χριστου μετὰ TOU TVEV- 
ματος ὑμῶν. 


25 ἡμῶν 


20 


21 


22 


23 
24 


25 


ATIOKAAY¥VI2 IQANOY 





is ᾿ ἜΛΑ. is ἀν αὶ Ra 


ene cry? τυ aaa ees phi it ore 












i: 3 ΕΟ ΠΝ κὸν ὦ arta Ya τῇ λον, ee ik τὸ : 


δῇ ποτ x SR Re UC ιν i ce ἀϑ 








Kae Pa nF, = ως Ser ja 
Beare pia PBL By 
Ὡς a ps ui 
᾿ Ἂν 
Ἂ y 
Eafe: τ ᾿ Py 
= ᾿ ‘ " 3. Mh δὲ y 
Ἢ 
nd 5 i τ 
arg: Δ gt i iP Dl? CATS 
E> heats pee “aed = 
Ἢ ewe i 
ἾΦ 
᾿ é 


Bes; Ὁ δ πόλον τὰ ESN.) Od 


ΝΒ YOUAQL 











ee Ων ~ > me a » 
i ese oe = SS oe 
fi “ = s 
ep - em . 
ὰ a = 
Vs - Ξ 
2 ¢ ᾿ 2 a 
. 
ι 
“ 
7 
--. 
᾿ 
7 
ae Ὁ 
1+ 
s i 
fi +3 
* 
j 
ΝΣ 
ἃ Ye 
᾿ 
; 
) 
θὰ iP, 
J 
β rs 
linet 
4 
” 
Vy 
ia 
7 vs , ᾿ ‘ 
cat, Coe wn 





AMOKAA Y Yl 2&3. ΑΝ ΟΥ 


x  AWOKAAY¥VIS IHSOY XPISTOY, ἣν ἔδωκεν 
αὐτῷ ὁ θεὸς θεέ τε τοῖς δούλοις αὐτοῦ, ἃ λεῖ Γενέοθδι 
ἐν τάχει, καὶ ἐσήμανεν ἀποστείλας διὰ τοῦ ἀγγέλου 

ο αὐτοῦ τῷ δούλῳ αὐτοῦ “Iwaver, ὃς ἐμαρτύρησεν τὸν 
λόγον τοῦ θεοῦ καὶ τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅσα 

3 εἶδεν. μακάριος ὁ ἀναγινώσκων καὶ οἱ ἀκούοντες τοὺς 
λόγους τῆς mpopyreias καὶ “τηροῦντες τὰ ἐν αὐτῇ 


μων ὁ γὰρ κα ιρὸς ἐγγύς. 


» 


me 2 an! ἐκ. & 
Cys ot ‘ oT ῬΑ ELLIS ᾿ fe <p τ CN Ae 
, OF. τὸ ζω, 
a e \ 3 , tos 3 a > Pe 
4 IQANHS tats ἑπτὰ ἐκκλησίαις ταῖς ev τῇ Acta: 


χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ ὁ ὧν καὶ ὁ ἣν καὶ 
ὁ ἐρχόμενος, καὶ ἀπὸ τῶν ἑπτὰ πνευμάτων ‘a’ ἐνώ- 
5πιον τοῦ θρόνου αὐτοῦ, καὶ ἀπὸ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, 
ὁ μᾶρτγο ὁ TTICTOC, ὁ πρωτότοκος τῶν νεκρῶν καὶ 
ὁ ἄρχων τῶν βΒὰοιλέων TAC γῆς. Te ἀγαπῶντι 
ἡμᾶς καὶ AYCANTI ἡμᾶς ἐκ τῶν AMAaPTION [ἡμῶν] 


5) a e > a \\ 3 , fa. οἰ Ag 7 
6€Y τῷ αἵματι avTov,— καὶ ἐποίησεν ἡμᾶς BAaCiAEIAN, , 
ἐ 


€ a nan na \ \ 3 a 3 ~ ς , 

iepelc T@ CEQ καὶ “πατρὶ avtov,— αὐτῷ: 7 doga 
γκαὶ τὸ κράτος eis τοὺς αἰῶνας: ἀμήν. “lAoy ἔρ- 
YeTAl META τῶν. νεφελῶν, καὶ ὄψετὰαι αὐτὸν πᾶς 


4 τών 6 ἡμῖν 


504 ΑΠΟΚΑΛΥ͂ΨΙΣ IQANOT μὴ 


ὀφθαλμὸς καὶ οἵτινες αὐτὸν EZEKENTHCAN, Kal κό- 
YONTAI ἐπ᾽ ἀὐτὸν TrAcal af myAal τῆς rac. vai, 
ἀμήν. 

Ἐγώ εἰμι τὸ Αλφα καὶ τὸ Ὦ, λέγει Κύριος, 
ὁ θεόο, 6 ὧν καὶ ὁ ἦν καὶ ὁ ἐρχόμενος, ὁ πὰν- 
τοκρἄτωρ. ι 

Ἔγω “Iwavns, ὁ ἀδελφὸς ὑμῶν καὶ συνκοινωνὺὸς ἐν 
τῇ θλίψει καὶ βασιλείᾳ καὶ ὑπομονῇ ἐν Ἰησοῦ, 


3 U 3 (a , oD 4 A 
ἐγενόμην ἐν τῇ νήσῳ τῇ καλουμένῃ Πάτμῳ διὰ τον 


λόγον. τοῦ θεοῦ καὶ τὴν μαρτυρίαν ᾿Ιησοῦ. ἐγενόμην 
ἐν πνεύματι ἐν τῇ κυριακῇ ἡμέρᾳ, καὶ ἤκουσα "ὀπίσω 
μου φωνὴν μεγάλην' ὡς σάλπιγγος λεγούσης “*O 
βλέπεις γράψον εἰς βιβλίον καὶ πέμψον ταῖς ἑπτὰ 
ἐκκλησίαις, εἰς Ἔφεσον καὶ εἰς Σμύρναν καὶ εἰς Πέργαμον 
καὶ εἰς Θυάτειρα καὶ εἰς Σάρδεις καὶ εἰς Φιλαδελφίαν 
καὶ εἰς Λαοδικίαν. Καὶ ἐπέστρεψα βλέπειν τὴν φωνὴν 
ἥτις ἐλάλει per ἐμοῦ: καὶ ἐπιστρέψας εἶδον ἑπτὰ 
Epos χρυσᾶς, καὶ ev μέσῳ τῶν λυχνιῶν ὅλλοιον 
"YION | ἀνθρώτπτου, ἐνλελυλλένον TOAHPH καὶ ττεριε- 
ZWCMENON πρὸς τοῖς μαστοῖς ζώνην χργοᾶν: ἢ δὲ 
κεφὰλὴ ΑΥ̓ΤΟΥ͂ Καὶ al Tpflyec hey kal ὡς ἔριον 
λευκόν, ὡς χιών, Kal οἱ ὀφθδλλιοὶ ἀΥτοῦ wc φλὸξ 
πγρόο, Kal of TIOAEC daYTOY OMO101 χἀλκολιβάνῳ, 
ὡς ἐν καμίνῳ ᾿πεπυρωμένης, Kal Η φωνὴ aYTOY WC 
φωνὴ ὑλάτων πολλῶν, καὶ ἔχων ἐν τῇ δεξιᾷ χειρὶ 
αὐτοῦ ἀστέρας ἑπτά, καὶ ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ Pope 
aia δίστομος ὀξεῖα ἐκπορευομένη, καὶ ἡ ὄψις αὐτοῦ 
ὡς ὁ ἥλιος φαίνει ἐν TH λγνάλει ayYTOY. Καὶ 
ὅτε εἶδον αὐτόν, ἔπεσα πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ ὡς 
νεκρός" καὶ ἔθηκεν τὴν δεξιὰν αὐτοῦ ἐπ᾽ ἐμὲ λέγων 

ΛΛὴ φοβοῦ: ἐγώ eimi ὁ πρῶτους Kal ὁ EcyaToc, 


᾿ ς ΄“ Ά 5 , \ δ io \ ~ a 
καὶ ὁ ζῶν, -- καὶ ἐγενόμην νεκρὸς καὶ ἰδοὺ ζῶν εἰμὶ 
Ἂς “ Sls \ δ \ “ “ 

εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, -- καὶ ἔχω τὰς κλεῖς τοῦ 


10 φωνὴν μεγάλην ὄπισθέν μου 13 υἱῷ 15. πεπυρωμένοι 


6 


μ 


ΤΥ ATIOKAATWIZ TQANOYT 505 


6 pe \ lal “ , > ἃ 5. \ a ea 
19 θανάτου καὶ τοῦ adov. γράψον οὖν a εἰδες καὶ a εἰσὶν 
Q a / 7 \ las A 
20 καὶ ἃ MEAAEL FINECOAl META TAYTA. TO MYCTHPION 
~ \ > a 5 “- Cal 
τῶν ἕπτα ἀστέρων ous εἰδες ἐπὶ THs δεξιᾶς pov, καὶ 
\ \ , \ an \ 5 ᾽ὔ 
Tas ἑπτὰ λυχνίας τὰς χρυσᾶς: οἱ ἑπτὰ ἀστέρες 
+ a ¢ \ 3 4 >) , Ἁ ς , ς 
ἄγγελοι τῶν ἑπτὰ ἐκκλησιῶν εἰσίν, καὶ at λυχνίαι αἱ 
τς Nat Ne] , 3. τ 
ἑπτὰ ἕπτα ἐκκλησίαι εἰσίν. 
lo > , ~ > » , > , , 
- Τῷ ἀγγέλῳ τῷ ἐν ᾿Εφέσῳ ἐκκλησίας γράψον 
, 4 € a Ν e \ 2 la > ‘al 
Τάδε λέγει ὁ κρατῶών τοὺς ἑπτὰ ἀστέρας ἐν τῇ δε- 
A »“" ς ~ κ rn 
ξιᾷ αὐτοῦ, ὁ περιπατῶν ἐν μέσῳ τῶν ἑπτὰ λυχνιῶν 
nr rn 53 Ἁ 
“τῶν χρυσῶν, Οἰἶδα τὰ ἔργα σου, καὶ τὸν κόπον καὶ 
’ Ἁ / ᾿ 4 Uv 
τὴν ὑπομονὴν gov, καὶ ὅτι ov δύνῃ βαστάσαι κακούς; 
Q wiv, τῷ > , 
καὶ ἐπείρασας τοὺς λέγοντας ἑαυτοὺς ἀποστόλους, 
, τ Io a c 
3 καὶ οὐκ εἰσίν, καὶ εὑρες αὐτοὺς ψευδεῖς: Kal ὑπο- 
Q »~ 4 ’ , \ A » 4 \ 
μονὴν ἔχεις, καὶ ἐβάστασας διὰ τὸ ὄνομά μου, καὶ 
3 Ἁ \ = ? 3 , 
“οὐ κεκοπίακες. ἀλλὰ ἔχω κατὰ σοῦ ὅτι THY ἀγάπην 
, > “ / 3 , 
5 σου THY πρώτην ἀφῆκες. μνημόνευε οὖν πόθεν πέπτωκες, 
, A “ », , 3 ’ 
καὶ μετανόησον καὶ τὰ πρῶτα ἔργα ποίησον: εἰ δὲ μή, 
. , Q , > “ γέ 
ἔρχομαί σοι, καὶ κινήσω τὴν λυχνίαν σου ἐκ τοῦ τόπου 
~ 4 ΄σ », [4 na 
6 αὐτῆς, ἐὰν μὴ μετανοήσῃς, ἀλλὰ τοῦτο ἔχεις OTL μισεῖς 
\ - a eo “κα ἃ » \ a ¢ » 3 
77a ἔργα τῶν Νικολαϊτῶν, ἃ κἀγὼ pico. Ὃ ἔχων οὖς 
\ ~ κ oC 
ἀκουσάτω Ti TO πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις. To 
A , 3 lon A 3 nan / n an 
νικῶντι δώσω αὐτῷ φὰγεῖν ἐκ TOY ZyYAOY TAC ZWAC, 
3 an 74 an A Ne 
ὅ ἐστιν EN τῷ TIApddEicwW TOY θεοῦ΄. 
Καὶ τῷ ἀγγέλῳ τῷ ἐν Σμύρνῃ ἐκκλησία ἅψον 
8 Καὶ τῷ ἀγγέλῳ τῴ μύρνῃ ἐκκλησίας γρά 
, ς a \ « > 
Τάδε λέγει O πρῶτος κὰἂὶ ὁ ECYXATOC, ὃς ἐγένετο 
> \ \ 
ονεκρὸς καὶ ἔζησεν, Οἰδά σου τὴν θλίψιν καὶ τὴν 
=~ Q , 2 
πτωχείαν, ἀλλὰ πλούσιος εἶ, καὶ τὴν βλασφημίαν ἐκ 
a > S)) , \ Ψ 3 , 
τῶν λεγόντων Ἰουδαίους εἶναι ἑαυτούς, καὶ οὐκ εἰσίν, 
A “ “ fn al “ ἃ 
10 ἀλλὰ συναγωγὴ τοῦ Satava. μὴ φοβοῦ ἃ μέλλεις 
[4 , 3 iq a > 
πάσχειν. ἰδοὺ μέλλει βάλλειν ὁ διάβολος ἐξ ὑμῶν εἰς 
, an A C7 7 , « an 
φυλακὴν ἵνα πτειρὰοθῆτε, καὶ ᾿ἔχητε θλίψιν HMEPN 
, a" 
λέκὰ. γίνου πιστὸς ἄχρι θανάτου, καὶ δώσω σοι τὸν 
, “ na ¢ »~ 3 3 4 , x 
11 στέφανον τῆς ζωῆς. ὋΟ ἔχων οὖς ἀκουσάτω Ti τὸ 


20: ...T 7 μου 10 μηδὲν ἕξετε v. ἔχετε 


506 AIOKAAYTVIE IQANOY - 


“ , ω 5 , ς “ 3 4 9 
πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαι. ὼὋ νικῶν ov μὴ adi 
“ ΄ ’ a a 
κηθῇ ἐκ τοῦ θανάτου τοῦ δευτέρου. 


nw 9 [rae ἢ , 
Καὶ τῷ ἀγγέλῳ ‘THs’ ev Περγάμῳ ἐκκλησίας γρά- 12 


ψον 
Τάδε λέγει ὁ ἔχων τὴν ῥομφαίαν τὴν δίστομον τὴν 
Ὶ ΄σ 3 r ΄ of 6 a 
ὀξεῖαν Οἰδα ποῦ κατοικεῖς, ὅπου ὃ θρόνος τοῦ Σατανᾶ, 
καὶ. κρατεῖς τὸ ὄνομά μου, καὶ οὐκ ἠρνήσω τὴν πίστιν 
A ς 
μου καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις ᾿᾿Αντίπας, ὃ μάρτυς μου, ὁ 
a ~ ¢ ΄σ 
πιστός [μου], ὃς ἀπεκτάνθη παρ᾽ ὑμῖν, ὅπου ὁ Σατανᾶς. 
a 9 Aiea Ὁ» A Bo ΤῸΝ ἢ asl ese Shee 
κατοικεῖ. ἄλλα ἔχω κατὰ σοῦ ᾿ολίγα, oTt ἔχεις ἐκεῖ 
~ 4 A 7 ἃ IQ/ Oa 
κρατοῦντας τὴν διδαχὴν Baradm, os ἐδίδασκεν τῷ 
Βαλὰκ βαλεῖν σκάνδαλον ἐνώπιον τῶν γίῶν ᾿Ϊορδήλ, 
mn / A σ %, \ 
marein εἰλωλόθγτὰ Kal TIOPNEYCal: οὕτως ἔχεις Kal 
\ ΄ \ { eo “Κ 
σὺ κρατοῦντας τὴν διδαχὴν Νικολαϊτῶν ὁμοίως. μετα- 
a 2 . 
νόησον οὖν: εἰ δὲ μή, ἔρχομαί σοι ταχύ, καὶ πολεμήσω 
3 3 ta “ “ », 
μετ΄ αὐτῶν ἐν τῇ ῥομφαίᾳ τοῦ στόματός pov. ὋὉ ἔχων 
53 > ’ an , an a“ 
οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις. TO 
a “ an f a“ 
νικῶντι λώσω αὐτῷ TOY MANNA τοῦ κεκρυμμένου, καὶ 
[4 > las n , A + A r os 
δώσω αὐτῷ ψῆφον λευκήν, καὶ ἐπὶ τὴν ψῆφον GNOMA 
\ , ἃ δ 2) 
KAINON γεγραμμένον ὃ οὐδεὶς οἶδεν εἰ μὴ ὁ λαμβά- 
νων. 
los 3 ᾿ la 
Kat τῷ ἀγγέλῳ τῴ ἐν Θυατείροις ἐκκλησίας γρά- 
ψον 
, ε “ a 
Tade λέγει ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, ὁ ἔχων TOYC ὀφθὰλ- 
\ 5 nan ς λ ’ / Ὗ ε a 3 “" 
moyc [aytoy] we φλόγα trypdc, Kal οἱ πόλεος ΔΥύτον 
ec Lf 53 =) 
OMOIO! XdAKOAIBAN®@, Oda σον τὰ ἔργα, καὶ τὴν 
3 δ 
ἀγάπην καὶ τὴν πίστιν καὶ τὴν διακονίαν καὶ τὴν 
ε ν x} 
ὑπομονήν gov, καὶ Ta ἔργα σου τὰ ἔσχατα πλείονα 


13 


14 


15 
16 


17 


18 


το 


lo / 3 Α wy A an (od 5 “ A 
τῶν πρώτων. ἀλλὰ ἔχω κατὰ σοῦ ὅτι ἀφεῖς THY 20 


᾿γυναῖκα᾽ ᾿Ιεζάβελ, ἡ λέγουσα ἑαυτὴν προφῆτιν, καὶ 
διδάσκει καὶ πλανᾷ τοὺς ἐμοὺς δούλους TTOPNEYCAal Kal 


φὰγεῖν εἰλωλόθγτὰ. καὶ ἔδωκα αὐτῇ χρόνον ἵνα μετα- 21 


> la a x, A 
vonon, καὶ ov θέλει μετανοῆσαι ἐκ THs πορνείας αὐτῆς. 


ἘΦ 13 14 ὀλίγα" 20 γυναῖκα σον 


II III ATIOKAATWIZ IOANOYT 507 


22 Sod βάλλω αὐτὴν εἰς κλίνην, Kal τοὺς μοιχεύοντας 
per αὐτῆς εἰς θλίψιν μεγάλην, ἐὰν μὴ μετανοήσουσιν 
23 ἐκ. τῶν ἔργων ᾿αὐτῆς" καὶ τὰ τέκνα αὐτῆς ἀποκτενῶ 
ἐν θανάτῳ: καὶ γνώσονται πᾶσαι αἱ ἐκκλησίαι ὅτι ἐγώ 
εἶμι ὁ EPAYN@N νεφρούς Kal KapAfac, καὶ AWCW 
24 ὑμῖν EKACTW κἀτὰ τὰ ἔργὰ ὑμῶν. ὑμῖν δὲ λέγω 
τοῖς λοιποῖς τοῖς ἐν Θυατείροις, ὅσοι οὐκ ἔχουσιν 
τὴν διδαχὴν ταύτην, οἵτινες οὐκ ἔγνωσαν τὰ βαθέα 
τοῦ Σατανᾶ, ὡς λέγουσιν, οὐ βάλλω ἐφ᾽ ὑμᾶς ἄλλο 
25 βάρος: πλὴν ὃ ἔχετε κρατήσατε a ὗ ἂν ἥξω. Καὶ 
“2 βάρος: πλὴη χ ρατήσατε ἄχρι οὗ ἂν ἢ 
ὁ νικῶν καὶ ὁ τηρῶν ἄχρι τέλους τὰ ἔργα μου, AWCW 
27 ἀὐτῷ ἐξουσίαν ἐπὶ τῶν ἐθνῶν, καὶ πτοιλλὰνεῖ 
ἀὐτοὴὺς ἐν ῥάβλῳ οἰληρᾷ GC τὰ CKEYH τὰ κε- 
28 PAMIKA CYNTPIBETAI, ὡς κἀγὼ εἴληφα παρὰ τοῦ πα- 
τρός μου, καὶ δώσω αὐτῷ τὸν ἀστέρα τὸν πρωινόν. 
29 Ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει - ταῖς ἐκκλη- 
σίαις. 
: Καὶ τῷ ἀγγέλῳ ‘ris’ ἐν Σάρδεσιν ἐκκλησίας γρά- 
ψον 


’ 4 “᾿ A 
Τάδε λέγει ὁ ἔχων τὰ ἑπτὰ πνεύματα τοῦ θεοῦ 


Ν \ ς 4 5 ΄ 3. ἡ \ + of + 
καὶ τοὺς ἑπτὰ ἀστέρας Οἰδὰ σου Ta ἔργα, ὁτι ὄνομα 
- [2 a 4 > ΄' 
ς ἔχεις ὅτι ζῆς, καὶ νεκρὸς et. γίνου γρηγορῶν, καὶ 


2 δ λ Q ἃ + λλ 5 θ rn > A 
στήρισον τὰ oma ἃ ἔμελλον ἀποθανεῖν, οὐ yap 
oC [2 mh 9, ,ὕ 7 a “ 
εὕρηκά σου ᾿ ἔργα πεπληρωμένα ἐνώπιον τοῦ θεοῦ pov: 
’ 5 ΄σ , of f 
«μνημόνευε οὖν πῶς εἴληφας καὶ ἤκουσας καὶ τήρει, καὶ 
7 3A > Q , C! fe ¢ 
μετανόησον: ἐαν οὖν μὴ γρηγορήσῃς, ἥξω ὡς κλέπτης, 
Q 3 Ἂν i φῶ οἱ σ ne 3 Ἁ Die Ἰλλὲὰ yy 
4 καὶ οὐ μὴ γνῷς ποίαν ὧραν ἥξω ἐπὶ σέ: ἀλλα ἔχεις 
3 , ἄν 3 , a 2 3 , 4 e , 
ὀλίγα ὀνόματα ἐν Σάρδεσιν ἃ οὐκ ἐμόλυναν τὰ ἱματια 
“ , 3 ~ > “ of 
αὐτῶν, καὶ περιπατήσουσιν μετ ἐμοῦ ἐν λευκοῖς, ὅτι 
A , ᾿Ὶ ε “ “ r 5) « , 
5 ἄξιοί εἶσιν. O νικῶν οὕτως περιβαλεῖται ἐν ἱματίοις 
“" \ 3 % 3 ͵7 \ ay 5 r 3 ΄ν 
λευκοῖς, καὶ οὐ μὴ εζὰλείψω τὸ ὄνομα αὐτοῦ EK THC 
, aA a Q ¢ , A SA 3 ἴω 
Βίβλου τῆς ZWHC, καὶ ὁμολογήσω τὸ ὄνομα αὕτου 
an ) 4 “ 3 , 
ἐνώπιον τοῦ πατρός pov Kal ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων 


> Aa A cS 4 
22 αὐτῶν i Trot 2 τὰ 3 γνώσῃ 


508 ATIOKAATYIZ IOANOYT II 


αὐτοῦ. Ὃ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει 
ταῖς ἐκκλησίαις. 

Καὶ τῷ ἀγγέλῳ ‘ris’ ἐν Φιλαδελφίᾳ ἐκκλησίας 
γράψον 

Τάδε λέγει ᾿ὁ ἅγιος, ὁ ἀληθινός, ὁ ἔχων THN 
κλεῖν ' Aayefd, ὁ ἀνοίγων Kal οὐγλεὶς κλείςει, Kal 
“κλείων κἀὶ οὐλεὶς ἀνοίγει, Οἶδά σον τὰ ἔργα, -- 
ἰδοὺ δέδωκα ἐνώπιόν cov θύραν ἠνεῳγμένην, ἣν οὐδεὶς 
δύναται κλεῖσαι αὐτήν, -- ὅτι μικρὰν ἔχεις δύναμιν, καὶ 
ἐτήρησάς μου τὸν λόγον, καὶ οὐκ ἠρνήσω τὸ ὄνομά 
μου. ἰδοὺ διδῶ ἐκ τῆς συναγωγῆς τοῦ Σατανᾶ, τῶν 
λεγόντων ἑαυτοὺς ᾿Ιουδαίους εἶναι, καὶ οὐκ εἰσὶν ἀλλὰ 
ψεύδονται, -- ἰδοὺ ποιήσω αὐτοὺς ἵνα HZ0YCIN καὶ 
TTPOCKYNHCOYCIN ἐνώπιον τῶν πολῶν COY,. καὶ 
γνῶσιν ὅτι ἐγὼ HPATTHCA CE. ὅτι ἐτήρησας τὸν λόγον 
τῆς ὑπομονῆς μου, κἀγώ σε τηρήσω ἐκ τῆς ὥρας 
τοῦ πειρασμοῦ τῆς μελλούσης ἔρχεσθαι ἐπὶ τῆς οἰκου- 


vA / ἴω SS A a ΄ . 
μένης ὅλης, πειράσαι τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς. 


av , , a a» [χὰ Α , \ 
ἔρχομαι ταχύ: κράτει ὃ ἔχεις, ἵνα μηδεὶς λάβῃ τὸν 
A , ΄σ 
στέφανόν gov. ὋὉ νικῶν ποιήσω αὐτὸν στύλον ἐν τῷ 
5 τοῦ θεοῦ i ἔξ ) μὴ ἐξέλθῃ ἔτ ὶ 
ναῷ τοῦ θεοῦ μου, καὶ ἔξῳ οὐ μὴ ¢ ἢ τῶ ROL 
γράψω ἐπ’ αὐτὸ τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ μου καὶ 
wv On / ~ ~ an »“. 
τὸ ONOMA τῆς πόλεως τοῦ θερῦ μου, τῆς καινῆς 
ia 3 a 
Ἰερουσαλήμ, ἡ καταβαίνουσα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ 
“ A \ Μ / \ ς ΕΣ 
τοῦ θεοῦ μου, καὶ τὸ ONOMA μου TO κἀινόν. ὋὉ ἔχων 
οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις. 
. - 9 “ Gas ἢ 3 , 5 ’ a 
Kal τῷ ἀγγέλῳ ‘tijs' ἐν Λαοδικίᾳ ἐκκλησίας ypa 
ψον 
€ / « \ Ν « 
Τάδε λέγει ὁ ᾿Αμήν, ὁ MApTYC ὁ THICTOC καὶ [o] 
an ~ “ TQ / 
ἀληθινός, ἡ ἀρχὴ TAC κτίσεως τοῦ θεοῦ, Οἰδά σου 
ΕΣ 3 5. av , Ba 
τὰ ἔργα, ὅτι οὔτε ψυχρὸς εἰ οὔτε ζεστὸς. ὀφελον 
3 3 ζ ¢ \ > 4 oy] 
Wuxpos ἧς ἢ Ceatos. οὕτως, ὅτι χλιαρὸς εἰ Kal οὔτε 
\ 3) , > 2 3 A , ’ 
ζεστὸς οὔτε ψυχρός, μέλλω σε ἐμέσαι ἐκ TOU στοματὸς 


, τῷ | 6 ἀληθινός, ὁ ἅγιος | τοῦ | κλείει ΤῊ 


Id 


11 


12 


13 


17 


18 


20 


21 


22 


5 


6 


Ἐν. ATIOKAATWIZ IQANOT 509 


ov , , > \ / 
μου. ὅτι λέγεις ὅτε Πλούσιὸός εἰμι καὶ TIETTAOYTHKA 
‘ Ων , »», Ν 3 5) of \ 3 
καὶ οὐδὲν χρείαν ἔχω, καὶ οὐκ οἶδας OTL σὺ εἰ 
\ Ν \ \ 
ὁ ταλαίπωρος καὶ ᾿ eAewos καὶ πτωχὸς καὶ τυφλὸς 
, > , 3 2 “a 
καὶ γυμνός, συμβουλεύω σοι ἀγοράσαι map ἐμοῦ χρυ- 
, 3 \ [χὰ “ U 
σίον πεπυρωμένον ἐκ πυρὸς ἵνα πλουτήσῃς, καὶ ipa- 
\ Ω , \ \ θη ς 5 / 
Tia λευκὰ ἵνα περιβάλῃ καὶ μὴ φανερωθῇ ἢ αἰσχυνὴη 
A , > Co 4 
τῆς γυμνότητός σου, καὶ κολλούριον ἐγχρίῖσαι τοὺς 
3 / a ΄ 3 A of ὍΝ la 
ὀφθαλμούς σου wa βλέπῃς. ἐγὼ OCOYC EAN φιλῶ 
2 f \ 7 , > \ ΄, 
ἐλέγχω καὶ πὰιλεγω: (ζήλευε οὖν καὶ μετανόη- 
ts ? A “ TOON \ , \ ’ » ἢ 
σον. Ἰδοὺ ἕστηκα ἐπὶ τὴν θύραν καὶ κρούω' ἐαν 
ee: a a \ > πλοῦ ἣν , 
τις ἀκούσῃ τῆς φωνῆς μου καὶ ἀνοίξῃ τὴν θύραν, 
’ \ >_\ , > > a 
Τ᾽ εἰσελεύσομαι πρὸς αὐτὸν καὶ δειπνήσω μετ αὐτοῦ 
4 ~ ΄σ Ud 3 “ 
καὶ αὐτὸς per ἐμοῦ Ὃ νικῶν δώσω αὐτῷ καθίσαι 
3 3 ζ΄" “ ’ Ε 9 A 
μετ ἐμοῦ ἐν τῷ θρόνῳ pov, ὡς κἀγὼ ἐνίκησα kal 
3 / \ Ons , ~ “ 
ἐκάθισα μετὰ τοῦ πατρός μου ἐν τῷ θρόνῳ αὐτοῦ. 
« Sd > 2 , ‘ - , vas 
Ο ἔχων οὖς ἀκουσάτω Ti τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς 
/ 
ἐκκλησίαις. 


Μετὰ ταῦτα εἶδον, καὶ ἰδοὺ θύρα ἠνεῳγμένη ἐν τῷ 
οὐρανῷ, καὶ ἡ φωνὴ ἡ πρώτη ἣν ἤκουσα ὡς CAATTIPTOC 
λαλούσης μετ᾽ ἐμοῦ, λέγων ᾿Ανᾶβὰ ὧδε, καὶ δείξω σοι 
ἃ λεῖ γενέοθδι. μετὰ ταῦτα εὐθέως ἐγενόμην ἐν 
πνεύματι: καὶ ἰδοὺ Opovos ἔκειτο ἐν τῷ οὐρανῴ, καὶ 
ἐπὶ τὸν θρόνον κἀθήλλενοου, καὶ 6 καθήμενος ὅμοιος 
ὁράσει λίθῳ ἰάσπιδι καὶ σαρδίῳ, καὶ ἴρια κγκλόθεν 
TOY θρόνου ὅμοιος ὁράσει σμαραγδίνῳ. καὶ κυκλόθεν 
τοῦ θρόνου ᾿Θρόνοι' εἴκοσι τέσσαρες, καὶ ἐπὶ τοὺς 
θρόνους εἴκοσι τέσσαρας πρεσβυτέρους καθημένους πε- 
ριβεβλημένους ᾿ ἱματίοις λευκοῖς, καὶ ἐπὶ τὰς κεφαλὰς 
αὐτῶν στεφάνους χρυσοῦς. καὶ ἐκ τοῦ θρόνου ἐκττο- 
ρεύοντὰι ACTpaTTal Kal φωνὰδὶ καὶ βροντὰί: καὶ ἑπτὰ 
λαμπάδες πυρὸς καιόμεναι ἐνώπιον τοῦ θρόνου, ἅ εἰσιν 
τὰ ἑπτὰ πνεύματα τοῦ θεοῦ, καὶ ἐνώπιον τοῦ θρόνου 


Ν / > 
17 0 20 καὶ 4 Opovovs | ἐν 


| 





510 ATIOKAAYTWIS IQANOY vite 


as θάλασσα ὑαλίνη ὁμοία κργοτάλλῳ. καὶ ἐν MECQ) 
τοῦ θρόνου καὶ κύκλῳ τοζ θρόνου TECCEPA ZW 


“πὸ ἡ 
ee 
A 


TEMONTA OPOSAMAN ἔμπροσθεν καὶ ὄπισθεν: καὶ τὸ 7 


ζῷον τὸ πρῶτον ὅμοιον λέοντι, Kal τὸ λεύτερον 
(Gov ὅμοιον μόσχῳ, Kal τὸ τρίτον (ov Γἔχων᾽ τὸ 
πρόσωπον, ὡς ἀνθρώπογ, Kal τὸ τέταρτον (Gov 


ὅμοιον ἀετῷ πεέτομένῳ. καὶ τὰ τέσσερα ζῷα, ἕν 
καθ᾽ ἐν αὐτῶν ἔχων ἀνὰ πτέργγὰς ἕξ, κγκλόθεν 


> πνεσον 


καὶ ἔσωθεν TEMOYCIN OPOAAMAN: καὶ ἀνάπαύῦσιν 
οὐκ ἔχουσιν ἡμέρας καὶ νυκτὸς λέγοντες 
“Ariog ἅγιοο ἅγιοο Κύριοο, ὁ θεός, ὁ TTANTOKPA- 
TEP, ὁ ἦν καὶ ὁ ὧν καὶ ὁ ἐρχόμενος. 
Καὶ ὅταν δώσουσιν τὰ ζῷα δόξαν καὶ τιμὴν καὶ 
εὐχαριστίαν τῷ κἀαθηλλένῳ ἐπὶ “TOF θρόνογ', τῷ 
ZONTI €iC TOYC δἀἰῶνδο τῶν αἰώνων, πεσοῦνται οἱ 
εἴκοσι τέσσαρες πρεσβύτεροι ἐνώπιον τοῦ KAOHMENOY 
ἐπὶ τοῦ θρόνου, καὶ προσκυνήσουσιν τῷ Ζῶντι εἶς 
TOYC ἀϊἰῶνδς τῶν αἰώνων, καὶ βαλοῦσιν τοὺς στεφά- 
νους αὐτῶν ἐνώπιον τοῦ θρόνου, λέγοντες 
ἼἌΛξιος εἶ, ὁ κύριος καὶ ὁ θεὸς ἡμῶν, λαβεῖν 
τὴν δόξαν καὶ τὴν τιμὴν καὶ τὴν δύναμιν, ὅτι 
σὺ ἔκτισας τὰ πάντα, καὶ διὰ τὸ θέλημά σου 
ἦσαν καὶ ἐκτίσθησαν. 
Καὶ εἶδον ἐπὶ τὴν δεξιὰν τοῦ κἀθηλλένογ 

ἐπὶ τοῦ θρόνου Βιβλίον γεγρδἀλλλλένον ECWOEN Kal 
ὄπιοθεν, κὰἀτεοφρὰζιολλένον σφραγῖσιν ἑπτά. καὶ 


ee 53 3 9 \ ly 3 an , 
“εἶδον ἄγγελον ἰσχυρὸν κηρυσσοντα EV φωνῇ μεγα- 


λῃ Τίς ἄξιος ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον καὶ λῦσαι τὰς 
rc \ 5 Q » , Ξ 5 » 2 ~~ 
σφραγῖδας αὐτοῦ ; καὶ οὐδεὶς ἐδύνατο ἐν τῷ οὐρανῷ 


> “ ἽἼ 
"οὐδὲ ἐπὶ τῆς γῆς οὐδὲ ὑποκάτω τῆς γῆς ἀνοῖξαι τὸ 


βιβλίον οὔτε βλέπειν αὐτό. ὶ [ἐγὼ] ἔκλαιον πολὺ 


ὅτι οὐδεὶς ἄξιος εὑρέθη ae τὸ βιβλίον οὔτε 


8 


If 


μ᾿ 


κ lal 4 
βλέπειν αὐτό: καὶ εἷς ἐκ τῶν πρεσβυτέρων λέγει 5 


7 ἔχον 9 τῷ θρόνῳ 3 οὔτε ἐπὶ τῆς γῆς οὔτε 





v ΑΠΟΚΑΛΎΨΙΣ IQANOT. str 
μοι Μὴ κλαῖε: ἰδοὺ ἐνίκησεν 6 λέων ὁ ἐκ τῆς 
φυλῆς ᾿Ιογλὰ, H piza Aaveid, ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον καὶ 
6 τὰς ἑπτὰ σφραγῖδας αὐτοῦ. Kat εἶδον ἐν 
μέσῳ τοῦ θρόνου καὶ τῶν τεσσάρων ζῴων καὶ ἐν μέσῳ 
a , Cc 3 
τῶν πρεσβυτέρων APNION ἑστηκὸς ὡς ἐσφδγλλένον, 
2 , 3 ¢ x 
ἔχων κέρατα ἑπτὰ καὶ GPOdAAMOYC ETITA, οἵ εἰσὶν τὰ 
[ἑπτὰ] πνεύματα τοῦ θεοῦ, ᾿ἀπεσταλμένοε᾽ εἰς ττᾶσὰν 
τὴν γῆν. καὶ ἦλθεν καὶ εἴληφεν ἐκ τῆς δεξιᾶς τοῦ ἡ 
8 κἀθηλλένου ἐπὶ TOY θρόνου. Καὶ ὅτε ἔλαβεν τὸ βι- 
, ‘ ae, ᾿ A EAN ¢€ " , 
pen og ies a Cpa eo shag Sc ἐῶν MoS 
σβύτεροι ἔπεσαν ἐνώπιον τοῦ apviov, ἔχοντες ἐκαστος 
: } e “- ς. J 
κιθάραν καὶ φιάλας χρυσᾶς γεμούσας BYMIAMATWN, 
ο᾽ αἵ εἰσιν ai τπροοεγχὰὶ τῶν ἁγίων: καὶ ἄλογοιν ὁ“ 
@AHN καινὴν λέγοντες ἶ 
"A€ws εἶ λαβεῖν τὸ βιβλίον καὶ ἀνοῖξαι τὰς 
σφραγῖδας αὐτοῦ, ὅτι ἐσφάγης καὶ ἠγόρασας τῷ 
κ 5) n “ , Ses , a \ 
θεῷ ἐν τῷ atmari σθϑψει μισεαυτηϑ φυλῆς καὶ 
, “ : , 
10 γλώσσης καὶ λαοῦ καὶ ἔθνους, καὶ ἐποίησας 
> \ an “- c x , \ € a \ 
αὐτοὺς τῷ θεῷ ημῶν BAaciIAEIAN καὶ ἱερεῖς, Kat 
βασιλεύουσιν ἐπὶ τῆς γῆς. 
ir καὶ εἶδον, καὶ ἤκουσα ‘ φωνὴν ἀγγέλων πολλῶν 
κύκλῳ τοῦ θρόνου καὶ τῶν ζῴων καὶ τῶν πρεσβυτέρων, 
oy ς ) \ 2A / / 
kal ἣν ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν MYPIAAEC MYPIAAWN Kal 
/ ΄ lod 
12 XIAIAAEC χιλιάλων, λέγοντες φωνῇ μεγάλῃ 
“Αξιόν᾽ ἐστιν τὸ ἁρνίον τὸ ἐσοφὰγλένον λα- 
βεῖν τὴν δύναμιν καὶ πλοῦτον καὶ σοφίαν καὶ 
2 A A A \ , \ > , 
ἰσχὺν καὶ τιμὴν Kat δόξαν καὶ εὐλογίαν. 
1: καὶ πᾶν κτίσμα ὃ ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς 
καὶ ὑποκάτω τῆς γῆς καὶ ἐπὶ τῆς θαλάσσης [ἐστίν], 
καὶ τὰ ἐν αὐτοῖς πάντα, ἤκουσα ᾿ λέγοντας" 
a 7 Ε ΜῈ 2" a ΄ τὶ \ a3 , 
T@ κἀθηλλένῳ ETT! τοὺ BPONOY καὶ τῷ ἄρνιῳ 
ς » , \ ς \ \ ς , \ \ , 
ἡ εὐλογία καὶ ἡ τιμὴ καὶ ἡ δόξα καὶ τὸ Kpa- 
τος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. 


6 ἑστηκὼς | ἀπεσταλμένα 8 ἃ 11 ὡς 12 ᾿Αξιός 13 λέγοντα | τῷ θρόνῳ 


Γ 


512 ἈΠΟΚΑΛΥΨΙΣ ἸΩΑΝΟΥ͂ ννι 


Q \ , “ »ὔ > , \ € ΓΑ 
καὶ τὰ τέσσερα ζῷα ἔλεγον ᾿Αμήν, καὶ οἱ πρεσβύ- 
τεροι ἔπεσαν καὶ προσεκύνησαν. 

\ 3 σ“ EY \ Sea? "2 > n 

Kai εἶδον ore ἤνοιξεν τὸ ἀρνίον μίαν ἐκ τῶν 

ἑπτὰ σφραγίδων, καὶ ἤκουσα ἑνὸς ἐκ τῶν τεσσάρων ζῴ- 

Ζ ¢ a a oy \ ἘΙ \ 

ὧν λέγοντος ws φωνῇ βροντῆς Ἔρχου. καὶ εἶδον, καὶ 
3 ‘ (i / Nn 3€ , 5. 5 3᾽.ὄ ἦν + 

idov ἵπτττοο A€YKOC, καὶ ὁ καθήμενος ἐπ᾿ αὐτὸν ἔχων 

τόξον, καὶ ἐδόθη αὐτῷ στέφανος, καὶ ἐξῆλθεν νικῶν καὶ 

ἵνα νικήση. Καὶ ὅτε ἤνοιξεν τὴν σφραγῖδα τὴν 

δευτέραν, ἤκουσα τοῦ δευτέρου ζῴου λέγοντος "Ἔρχου. 

\ ILA » (4 / \ a ΄ 
καὶ ἐξῆλθεν ἄλλος ἵττττοαο πγρρός, καὶ τῷ καθημένῳ 
ϑ Ὁ 3 \ 3 , 5 ~ ~ A > 4 > nr ΄ 
ἐπ᾿ αὐτὸν ἐδόθη [αὐτῷ] λαβεῖν τὴν εἰρήνην [ἐκ] τῆς γῆς 

Q [χὰ > , ’ \ ΡῚ / > “ , 
καὶ ἵνα ἀλλήλους σφάξουσιν, καὶ ἐδόθη αὐτῷ μάχαιρα 

’ Ν σ“ ἢ \ “ Ἁ 
μεγάλη. Καὶ ὅτε ἤνοιξε τὴν σφραγῖδα τὴν 
τρίτην, ἤκουσα τοῦ τρίτου ζῴου λέγοντος "Ἔρχου. καὶ 

3 ἜΝ ΠῚ δι. ὦ / A. eG , 3. Ὁ ἂν ἃ 
εἶδον, καὶ ἰδοὺ {TTTTOC MEAAC, καὶ ὁ καθήμενος ἐπ᾽ αὐτὸν 
ἔχων ζυγὸν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ. καὶ ἤκουσα ὡς φωνὴν 
ἐν μέσῳ τῶν τεσσάρων ζῴων λέγουσαν Χοῖνιξ σίτου 
δηναρίου, καὶ τρεῖς χοίνικες κριθῶν δηναρίου: καὶ τὸ 
» \ \ 53 \ 3 , ΔῊ τ 
ἔλαιον καὶ τὸν οἶνον μὴ ἀδικήσης. Καὶ ὅτε 
” \ = \ , # \ = 
ἤνοιξεν τὴν σφραγῖδα τὴν τετάρτην, ἤκουσα φωνὴν τοῦ 
τετάρτου ζῴου λέγοντος Ἔρχου. καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ 

t Ύ PX ὃ τ 
“ / , 3 “ 2, 
ἵππος χλωρός, καὶ 6 καθήμενος ἐπάνω [αὐτοῦ) ὄνομα 

> as Γε / iY ἐς of > , 2 3 
αὐτῷ [Ὁ] OANatoc, καὶ ὁ ἄλης ἠκολούθει μετ’ αὐ- 
τοῦ, καὶ ἐδόθη αὐτοῖς ἐξουσία ἐπὶ τὸ τέταρτον τῆς γῆς, 
> aA e 3 ~ > 
ATTOKTETNAL EN ῥολλφὰίὰ Kal EN AIM@ Kal EN θὰ- 

/ [4 a ~ lal ‘ 
NAT@ Kal ὑπὸ τῶν θηρίων TAC LAC. Kai 
ὅτε ἤνοιξεν τὴν πέμπτην σφραγῖδα, εἶδον ὑποκάτω τοῦ 
θυσιαστηρίου τὰς ψυχὰς τῶν ἐσφαγμένων διὰ τὸν λό- 

“ ~ \ , a Es 
γον τοῦ θεοῦ Kat διὰ τὴν μαρτυρίαν ἣν εἶχον. καὶ 
J, “ he ef / 
ἔκραξαν φωνῇ μεγάλῃ λέγοντες Ἕως πότε, ὁ Ae- 
"t Ly, “ 
CTIOTHC ὁ ἅγιος καὶ ἀληθινός, οὐ κρίνεις καὶ EKAIKETC 

\ τ ς lon vas / 2 “ 
τὸ AIMA ἡμῶν ἐκ τῶν κἀτοικούντων ἐπὶ TAC 
rac; καὶ ἐδόθη αὐτοῖς ἑκάστῳ στολὴ λευκή, καὶ 


VI ττ πληρώσωσιν 14 ἑλισσόμενος 


Ia 


I2 


13 


14 


15 


τό 


17 


Wi VIE ς ATIOKAATWIZ IQANOY 513 


daveb; αὐτοῖς ἵνα ἀναπαύσονται ἔτι χρόνον μικρόν, 
ἕως “πληρωθῶσιν καὶ οἱ σύνδουλοι αὐτῶν καὶ οἱ ἀ- 
δελφοὶ αὐτῶν οἱ μέλλοντες ἀποκτέννεσθαι ὡς καὶ 
αὐτοί. Καὶ εἶδον ὅτε ἤνοιξεν τὴν σῴφρα- 
γῖδα τὴν ἔκτην; καὶ σεισμὸς μέγας ἐγένετο, καὶ 
ὁ ἥλιος ἐγένετο μέλας ὡς σάκκος τρίχινος; κὰὶ 
H CeEAHNH ὅλη opener ὡς alma, καὶ οἱ ACTEPEC τοῦ 
OYPANOY ETTECAN εἰς τὴν γῆν, ὧς ογκῆ βάλλει τοὺς 
ὀλύνθους αὐτῆς ὑπὸ ἀνέμου pee σειομένη; Kal ὁ 
οὐρὰνὸς ἀπεχωρίσθη ὡς βιβλίον "EAICCOMENON | καὶ 
πᾶν ὄρος καὶ νῆσος ἐκ τῶν τόπων αὐτῶν ἐκινήθησαν. 
Kal οἱ BaciAeic τῆς γῆς kal οἱ MET ICTANEC καὶ 
οἱ χιλίαρχοι καὶ οἱ πλούσιοι καὶ οἱ ἰσχυροὶ καὶ πᾶς 
δοῦλος καὶ ἐλεύθερος ἔκρυψαν EaYTOYC εἰς τὰ CTTHAAIA 
Kal εἰς τὰς TIETPAC τῶν ὀρέων: Kal AEFOYCIN τοῖο 
ὄρεοιν Kal τὰϊο πέτρδιο Tlécate ἐφ᾽ HMAC καὶ 
KPYWaTe HMAC ἀπὸ προσώπου τοῦ Κἀθηλλένου ἐπὶ 
τοῦ θρόνου καὶ ἀπὸ τῆς ὀργῆς τοῦ ἀρνίου, ὅτι 
ἦλθεν ἡ ἡμέρὰ H μεγάλη τῆς ὀργῆς αὐτῶν, Kal TIC 
AYNaTal CTAOANA!; 

"Mera’ τοῦτο εἶδον τέσσαρας ἀγγέλους ἑστῶτας ἐπὶ 
TAC TECCAPAC Γωνίδο TAC PHC, Rpepen eas Toye Tee- 
CAPAC ANEMOYC τῆς γῆς, ἵνα μὴ πνέῃ ἄνεμος ἐπὶ 
τῆς γῆς μήτε ἐπὶ τῆς θαλάσσης μήτε ᾿ἐπὶ πᾶν᾿ δέν- 
δρον. καὶ εἶδον ἄλλον ἄγγελον ἀναβαίνοντα ἀπὸ 
Γἀνατολῆς" ἡλίου, ἔχοντα σφραγῖδα θεοῦ ζῶντος, καὶ 
expagev' φωνῇ μεγάλῃ τοῖς τέσσαρσιν ἀγγέλοις οἷς 
ἐδόθη αὐτοῖς ἀδικῆσαι τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν, 


3. λέγων Μὴ ἀδικήσητε τὴν γῆν ‘pyre’ τὴν θάλασσαν 


μήτε τὰ δέῤδρα, ἄχρι οφρἀγίθωλιεν. τοὺς δούλους τοῦ 


4 θεοῦ ἡμῶν ἐπὶ τῶν METOTTIWN αὐτῶν. Καὶ ἤκουσα 


τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐσφραγισμένων, ἑκατὸν τεσσεράκον- 
τα τέσσαρες χιλιάδες, ἐσφραγισμένοι ἐκ πάσης φυλῆς 


1 Καὶ μετὰ | ἐπί [τι] 2 ἀνατολῶν | ἔκραζεν 3 καὶ 


Gk 


AS τί, = 


514 ATIOKAATWIS IQANOT vit 
υἱῶν Ἰσραήλ" 
ἐκ φυλῆς Ἰούδα δώδεκα χιλιάδες ἐσφραγισμένοι, 
ἐκ φυλῆς Ῥουβὴν δώδεκα χιλιάδες, 
ἐκ φυλῆς Tad δώδεκα χιλιάδες, 
ἐκ φυλῆς ᾿Ασὴρ δώδεκα χιλιάδες, 
ἐκ φυλῆς Νεφθαλὶμ δώδεκα χιλιάδες, 
ἐκ φυλῆς Μανασσῆ δώδεκα χιλιάδες, 
ἐκ φυλῆς Συμεὼν δώδεκα χιλιάδες, 
ἐκ φυλῆς Λευεὶ δώδεκα χιλιάδες, 
ἐκ φυλῆς ᾿Ἰσσαχὰρ δώδεκα χιλιάδες, 
ἐκ φυλῆς Ζαβουλὼν δώδεκα χιλιάδες, 
ἐκ φυλῆς Ἰωσὴφ δώδεκα χιλιάδες, 
ἐκ φυλῆς Beviapelv δώδεκα χιλιάδες ἐσφραγισμένοι. 
Μετὰ ταῦτα εἶδον, καὶ ἰδοὺ ὄχλος πολύς, ὃν ἀριθμῆσαι 
αὐτὸν οὐδεὶς ἐδύνατο, ἐκ παντὸς ἔθνους καὶ φυλῶν καὶ 
λαῶν καὶ γλωσσῶν, ἑστῶτες ἐνώπιον τοῦ θρόνου καὶ ἐνώ- 
πίον τοῦ ἀρνίου, ioe eles oe στολὰς λευκάς, καὶ 
φοίνικες ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν" καὶ κράζουσι φωνῇ μεγάλῃ 
λέγοντες 
‘H σωτηρία τῷ θεῷ ἡμῶν τῷ KAOHMENG) ἐπὶ 
τῷ θρόνῳ καὶ τῷ ἀρνίῳ. 
καὶ πάντες ot ἄγγελοι ἱστήκεισαν κύκλῳ τοῦ θρόνου καὶ 
τῶν πρεσβυτέρων καὶ τῶν τεσσάρων ζῴων, καὶ ἔπεσαν 
ἐνώπιον τοῦ θρόνου ἐπὶ τὰ πρόσωπα αὐτῶν καὶ προσεκύ- 
νησαν τῴ θεῷ, λέγοντες 
᾿Αμήν" ” εὐλογία καὶ ἡ δόξα καὶ ἡ again καὶ ἢ 
εὐχαριστία καὶ ἡ τιμὴ καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ ἰσχὺς 
τῷ θεῷ ἡμῶν εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων [- ἀμήν]. 
Καὶ ἀπξερίθη εἷς ἐκ τῶν πρεσβυτέρου a μοι Οὗτοι 
οἱ τον τς να γόος τὰς στολὰς τὰς λευκὰς τίνες εἰσὶν καὶ 
πόθεν ἦλθον; καὶ εἴρηκα αὐτῷ Κύριέ μου, σὺ οἶδας. καὶ 
εἶπέν μοι Οὗτοί εἰσιν οἱ ἐρχόμενοι ἐκ τὴν θλίψεωο τῆς 
μεγάλης, καὶ ἔπλγνὰν TAC CTOAAC ἀὐτῶν καὶ ἐλεύ. 


VIII 2 ἐδόθη, 3 τὸ θυσιαστήριον 


Io 


ἜΣ 


12 


VII VIII ATIOKAATWIZ TQANOT 515 


1s Kavay αὐτὰς ἐν τῷ AMATI τοῦ ἀρνίου. διὰ τοῦτό εἰσιν 
ἐνώπιον τοῦ θρόνου τοῦ θεοῦ, καὶ λατρεύουσιν αὐτῷ ἡμέρας 
καὶ νυκτὸς ἐν τῷ ναῷ αὐτοῦ, καὶ ὁ KAOHMENOC ἐπὶ τοῦ 

16 θρόνου σκηνώσει ἐπ’ αὐτούς. OY TIEINACOYCIN ἔτι 
οὐλὲ λιψήοογοιν ἔτι, οὐλὲ μὴ TECH ἐπ᾽ ayTOYC ὁ 

1) ἥλιος οὐλὲ πᾶν KAYMAa, ὅτε τὸ ἀρνίον τὸ ἀνὰ μέσον 
τοῦ θρόνου ποιλλὰνεῖ ἀὐτούο, Kal ὁληγήσει aAYTOYC 
ἐπὶ ζωῆς πηγὰς YAATWN: Kal EéZarefper ὁ θεὸς 
πᾶν λάἄάκργον ἐκ τῶν ὀφθδλλλῶν αὐτών. 


Ἐς Kad ὅταν ἤνοιξεν τὴν σφραγῖδα τὴν ἑβδόμην, ἐγένετο 


᾿ς σιγὴ ἐν τῷ οὐρανῷ ὡς ἡμίωρον. καὶ εἶδον τοὺς ἑπτὰ 
: > ΄ ahs 5 " a “ CG ’ Νὴ ἢ ὅν al 
ἀγγέλους οἱ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ ἑστήκασιν, καὶ ἐδόθησαν 
3 αὐτοῖς ἑπτὰ σάλπιγγες. Καὶ ἄλλος ἄγγελος 
> 3 5) a 1 9 
ἦλθεν καὶ ἐοτάθη ἐπὶ “TOY θγοιδοτηρίου ἔχων 
λιβανωτὸν υσοῦν. καὶ ἐδόθη αὐτῷ θγλλιάλλατὰ πολλὰ 
XP ? η te ; a 
e , a a ~ ᾿ 
ἵνα δώσει τὸῖς TIPOCEYYAIC τῶν ἁγίων φάντων ἐπὶ τὸ 
4 θυσιαστήριον τὸ χρυσοῦν τὸ ἐνώπιον τοῦ θρόνον. καὶ ἀνέ- 
Bn ὁ καπνὸς τῶν OYMIAMATWN τὰϊο Trpoceyxaic τῶν 
ς ἁγίων ἐκ χειρὸς τοῦ ἀγγέλου ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. καὶ 
oi ε as \ ΄ \ eet 
εἴληφεν ὁ ἄγγελος TON AIBANWTON, καὶ EfTEMICEN 
αὐτὸν ἐκ TOY πυρὸς TOY θγοιδοτηρίουγ, καὶ ἔβαλεν 
εἰς τὴν. γῆν: καὶ ἐγένοντο Βροντὰὶ καὶ "“Pwnal καὶ 
6 ἀοτραττὰὶ καὶ σεισμός. ἊΣ Καὶ οἱ ἑπτὰ ἄγγελοι 
οἱ ἔχοντες τὰς ἑπτὰ σάλπιγγας ἡτοίμασαν αὑτοὺς ἵνα 
σαλπίσωσιν. } Ζ 
, Kat ὁ πρῶτος ἐσάλπισεν" καὶ ἐγένετο χἀλὰζὸ Kal 
πτρ μεμιγμένα ἐν aimati, καὶ ἐβλήθη εἰς τὴν PAN: καὶ 
τὸ τρίτον τῆς γῆς κατεκάη, καὶ τὸ τρίτον τῶν δένδρων 
8 κατεκάη, καὶ πᾶς χόρτος χλωρὸς κατεκάη. Καὶ 
ὁ δεύτερος ἄγγελος ἐσάλπισεν: καὶ ὧς ὄρος μέγα πγρὶ 
΄ 3 , 3 \ , NO. / a 
KAIOMENON ἐβλήθη εἰς τὴν θάλασσαν: καὶ ETENETO TO 
9 τρίτον τῆς θαλάσσης alma, καὶ ἀπέθανε τὸ τρίτον τῶν 
κτισμάτων τῶν ἐν τῇ θαλάσσῃ; τὰ ἔχοντα ψυχάς, καὶ τὸ 
5 ἀστραπαὶ καὶ φωναὶ 


1, Ζ 


516 ATIOKAATVIZ IJOQANOY VIII IX 


A , ς 
τρίτον τῶν πλοίων διεφθάρησαν. Καὶ ὁ τρίτος 
” , ἃν oo > a 3 γι 
ἄγγελος ἐσάλπισεν: καὶ ἔττεοεν ἐκ τοῦ οὐράνοῦ ACTHP 

4 ΄ ς », “ 
μέγας καιόμενος ὡς λαμπάς, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τὸ τρίτον τῶν 
“ 5 Ἁ ld 
ποταμῶν Kal ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων. καὶ τὸ ὄνομα 
“ 3 , , «ς 2 4 5 2 A / 
Tov ἀστέρος λέγεται Ὃ Αψινθος. καὶ ἐγένετο τὸ τρίτον 
“ «ς , 5 + \ A “ 2 / 3 4 
τῶν ὑδάτων eis ἄψινθον, καὶ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων ἀπέ- 
~ ¢€ δ ; 
θανον ἐκ τῶν ὑδάτων, ὅτι ἐπικράνθησαν. Καὶ 
€ 4 af 3 , \ 3 , μὴ / ~ 
O τέταρτος ἄγγελος ἐσάλπισεν: καὶ ἐπλήγη τὸ τρίτον τοῦ 
ἡλίου καὶ τὸ τρίτον τῆς σελήνης καὶ τὸ τρίτον τῶν 
, “ “ ς 
ἀστέρων, ἵνα σκοτισθῇ τὸ τρίτον αὐτῶν καὶ ἡ ἡμέρα μὴ 
a MY 
avy τὸ τρίτον αὐτῆς, καὶ ἡ νὺξ ὁμοίως. 
\ 5. \ 2, e 4 > las , 2 
Καὶ eidov, καὶ ἤκουσα ἑνὸς ἀετοῦ πετομένου ἐν 
/ , a , > iP ee 
μεσουρανήματι λέγοντος φωνῇ μεγάλῃ Oval οὐαί 
“ Al A aA “ a 
ovat 'τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς ἐκ τῶν λοιπῶν 
φωνῶν τῆς σάλπιγγος τῶν τριῶν ἀγγέλων τῶν μελ- 
λόντων σαλπίζειν. 
WG + Sa, Nips 2 ΄ 3 
Καὶ ὁ πέμπτος ἄγγελος ἐσάλπισεν. καὶ εἶδον ἀστέρα ἐκ 
rn a ’ A a 
TOU οὐρανοῦ πεπτωκότα εἰς τὴν γῆν, καὶ ἐδόθη αὐτῷ ἡ 
a “- , “ 3 4 Q + A {2 “ 
κλεὶς τοῦ φρέατος τῆς ἀβύσσου" καὶ ἤνοιξεν τὸ φρέαρ τῆς 
3 / \ “ , 
ἀβύσσου, καὶ ἀνέβη KATTNOC ἐκ τοῦ φρέατος ὡς KATTNOC 
, Q 3 7 ¢ cf € 
KAMINOY μεγάλης, καὶ €CKOTHWOH ὁ ἥλιος καὶ ὁ ἀὴρ 
ἐκ τοῦ καπνοῦ τοῦ φρέατος. καὶ ἐκ τοῦ καπνοῦ ἐξῆλθον 
3 4 ᾽ XN ~ \ 5 ’ > “ 3 ’ ς ᾿᾿ 
AKPIAEC εἰς τὴν LAN, καὶ ἐδόθη αὐταῖς ἐξουσία ὡς ἔχουσιν 
,ὔ ΄“ “ 3 “ 
ἐξουσίαν οἱ σκορπίοι τῆς γῆς. καὶ ἐρρέθη αὐταῖς ἵνα μὴ 
\ / an an > A “a \ 
ἀδικήσουσιν TON χόρτον TAC Γῆς οὐδὲ πᾶν χλωρὸν 
IA \ A 7 ΡῚ \ A 3 ’ a 2 » 
οὐδὲ TTAN AENAPON, εἰ μὴ τοὺς ἀνθρώπους οἵτινες οὐκ ἔ- 
“A aA ~ > \ an 
χουσι THN Coparida τοῦ θεοῦ ἐπὶ TAN μετώπων. 
δ 39N7 ae aT ¢ Vk 'S , > , 5) > ὦ 
καὶ ἐδόθη ‘avtais' iva μὴ ἀποκτείνωσιν αὐτούς, ἀλλ᾽ ἵνα 
“ , \ ς \ > 
βασανισθήσονται μῆνας πέντε: καὶ ὁ βασανισμὸς αὐ- 
vot \ σ΄“ ,ὔ τ ΕΝ 
τῶν ὡς βασανισμὸς σκορπίου, ὅταν Talon ἄνθρωπον. 
a 4 a» 
kal ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ZHTHCOYCIN of ἄνθρωποι 
\ / 9 ae = 5. 
TON θάνδτον Kal OY MA ᾿ευὐρήοουοιν αὐτόν, καὶ ἐπι- 
r , € U 3 » > n 
θυμήσουσιν ἀποθανεῖν καὶ φεύγει ὁ θάνατος ἀπ᾽ αὐτῶν. 


Lol aA > a id 
13 τοις KATOLKOVOLY 5 autos 6 EUPWOLY 


10 


II 


I2 


13 


IX ATIOKAATVIZ IQANOY 517 


7 καὶ TA OMOIWMATA TOY ἀκρίδων “ ὅλλοιὰ ἵπτττοιο aT Ot 
ores εἰς πόλελλον, καὶ ἐπὶ Tas κεφαλὰς αὐτῶν 
ὡς στέφανοι ὅμοιοι χρυσῷ, καὶ τὰ πρόσωπα αὐτῶν ὡς 

8 mpoo wma ἀνθρώπων, καὶ elyay τρίχας ὡς τρίχας Ὑυτοκο 

9 καὶ οἱ ὀλόντεο ἀγτῶν WC λεόντων ἦσαν, καὶ εἶχαν 
θώρακας ὡς θώρακας σιδηροῦς, καὶ ἡ φωνὴ τῶν πτερύγων 
αὐτῶν ὧς φωνὴ ἁρλιάτων ἵππων goa Nay τρεχόντων 

το εἰε πόλελλον" καὶ exovow οὐρὰς ᾿ὁμοίας. σκορπίοις 
καὶ κέντρα, καὶ ἐν ταῖς οὐραῖς αὐτῶν ἡ ἐξουσία αὐτῶν 

τι ἀδικῆσαι τοὺς ἀνθρώπους μῆνας πέντε. “Nena ἐπ᾿ av- 
TOV βασιλέα τὸν ἄγγελον τῆς ἀβύσσου' ὑγομα αὐτῷ 
Ἐβραϊστὶ "ABadday καὶ ἐν τῇ Ἑλληνικῇ ὄνομα ἔχει 


x2 ᾿Απολλύων. Ἢ Οὐαὶ ἡ μία ἀπῆλθεν: ἰδοὺ 
ἔρχεται ἔτι δύο Οὐαὶ μετὰ ταῦτα. 

3 Ἁ 

1: Καὶ ὁ €xros ἄγγελος ἐσάλπισεν: καὶ ἤκουσα φωνὴν 


μίαν ἐκ τῶν κεράτων τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ χρυσοῦ τοῦ 
14 ἐνώπιον τοῦ θεοῦ, λέγοντα τῷ ἕκτῳ ἀγγέλῳ, ὁ ἔχων 
τὴν σάλπιγγα, Λῦσον τοὺς τέσσαρας ἀγγέλους τοὺς δε- 
δεμένους ἐπὶ τῷ ποτἀλλῷ τῷ μεγάλῳ Εὐφράτῃ. 
τς καὶ ἐλύθησαν ot τέσσαρες ἄγγελοι οἱ ἡτοιμασμένοι εἰς 
τὴν ὥραν καὶ ἡμέραν καὶ μῆνα καὶ ἐνιαυτόν, ἵνα ἀπο- 
ὁ κτείνωσιν τὸ τρίτον τῶν ἀνθρώπων. καὶ ὁ ἀριθμὸς 
τῶν στρατευμάτων τοῦ ἱππικοῦ dis μυριάδες μυριάδων" 
17 ἤκουσα τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν. καὶ οὕτως εἶδον τοὺς 
ἵππους ἐν τῇ ὁράσει καὶ τοὺς καθημένους ἐπ᾽ αὐτῶν, 
ἔχοντας θώρακας πυρίνους καὶ ὑακινθίνους καὶ θειώδεις" 
καὶ αἱ κεφαλαὶ τῶν ἵππων ὡς κεφαλαὶ λεόντων, καὶ 
ἐκ τῶν στομάτων αὐτῶν ἐκπορεύεται πῦρ καὶ καπνὸς 
8 καὶ θεῖον. ἀπὸ τῶν τριῶν πληγῶν τούτων ἀπεκτάνθη- 
σαν τὸ τρίτον τῶν ἀνθρώπων, ἐκ τοῦ πυρὸς καὶ τοῦ 
καπνοῦ καὶ τοῦ θείου τοῦ ἐκπορευομένου ἐκ τῶν στο- 
το μάτων αὐτῶν. ἡ γὰρ ἐξουσία τῶν ἵππων ἐν τῷ στόματι 
αὐτῶν ἐστὶν καὶ ἐν ταῖς οὐραῖς αὐτών' αἱ γὰρ οὐραὶ 


7 ὅμοιοι 10 τόμοίοις t 


518 ATIOKAATWVIZ IOANOYT IX X 


ὼ 3 “ “ JA y / 4 3 3 “ 
αὐτῶν ὁμοιαι ὄφεσιν, ἔχουσαι κεφαλάς, καὶ ἐν αὐταῖς 
ἀδικοῦσιν. καὶ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, οἱ οὐκ ἀπε- 
κτάνρθησαν ἐν ταῖς πληγαῖς ταύταις, ‘ov' μετενόησαν 
ἐκ τῶν ἔργων τῶν χειρῶν ἀἁὐγτῶν, ἵνα μὴ προσ- 
κυνήσουσιν τὰ AdAIMONIA καὶ τὰ εἴλωλὰ τὰ χργοᾷ 
Kal τὰ ἀργυρᾶ Kal τὰ YdAK& Kal τὰ λίθινὰ Kal 
\ 7 ἃ wv / , o 3 4 
TA ZYAINA, ἃ OYTE BAETTEIN δύνανται OYTE AKOY- 


20 


GIN OYTE TTEPITTATETN, καὶ οὐ μετενόησαν ἐκ τῶν 21 


φόνων αὐτῶν οὔτε ἐκ τῶν ᾿φὰρλλάκων αὐτῶν οὔτε ἐκ 
TAC πορνείδο αὐτῶν οὔτε ἐκ τῶν κλεμμάτων αὐ- 
τῶν. Καὶ εἶδον ἄλλον ἄγγελον ἰσχυρὸν 
καταβαίνοντα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ΠΡΗΣΕ τ νεφέλην, 
“kal! 7 ἶρις ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ τὸ “πρόσωπον 
αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, καὶ οἱ πόδες αὐτοῦ ὡς στύλοι 

’ Α - 9 a Q > um , 
mupos, ‘Kal exov' ex Ty υὐχειρί ἐξ ιαὺταῦ βιβλαρίδιον 
ἠνεῳγμένον. καὶ ἔθηκεν τὸν πόδα αὐτοῦ τὸν δεξιὸν 
ἐπὶ τῆς θαλάσσης, tov δὲ εὐώνυμον ἐπὶ τῆς γῆς, 
καὶ ἔκραξεν φωνῇ μεγάλῃ ὥσπερ λέων μυκᾶται. καὶ 
σ yy 3 , ς ς A Q A e “ 
ὅτε ἔκραξεν, ἐλάλησαν αἱ ἑπτὰ βρονταὶ τὰς ἑαυτῶν 
φωνάς. Καὶ ὅτε ἐλάλησαν αἱ ἑπτὰ βρονταί, ἤμελλον 
γράφειν: καὶ ἤκουσα φωνὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λέγου- 
σαν Σῴῳράγιοον ἃ ἐλάλησαν ai ἑπτὰ βρονταί, καὶ 
‘ yee ,ὕ Ἀπ τὴν ταν a Ὧν ς a tes 
μὴ αὐτὰ ypawns. Καὶ ὁ ἄγγελος, ὃν εἶδον ἑστῶτα ἐπὶ 
τῆς θαλάσσης καὶ ἐπὶ τῆς γῆς, ἦρεν τὴν χεῖρὰ ἀὐτοῦ 
τὴν λεζιὰν εἰς TON οὐρὰνόν, Kal GMOCEN ἐν τῷ 
Ζῶντι εἰς TOYC ἀἰῶνδο τῶν αἰώνων, OC ἔκτισεν 
τὸν OYPANON Kal τὰ ἐν AYT@ Kal τὴν γῆν Kal 
τὰ ἐν AYTH [Kal THN θάλδοσὰν Kal τὰ ἐν aYTH], 
ὅτι χρόνος οὐκέτι Γἔσται' ἀλλ᾽ ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς 
φωνῆς τοῦ ἑβδόμου ἀγγέλου, ὅταν μέλλῃ σαλπίζειν, 
καὶ ἐτελέσθη τὸ MYCTHPION TOY θεοῦ; ὡς εὐηγγέλισεν 

A ε a / \ , \ ς A 
τοῦς ἑδυτοῦ AOYAOYC TOYe προφήτδο. Kai ἡ φωνὴ 
ἣν ἤκουσα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, πάλιν λαλοῦσαν μετ᾽ ἐμοῦ 


20 οὔτε Ve οὐδὲ 21 φαρμακιῶν 6,7 ἔσται, ἀλλ᾽, σαλπίζειν" 


μ᾿ 


Ὁ 


“ 


co 


ΣΟΊ ΑΠΟΚΑΛΥΨΙΣ TQANOT 519 


A , σ Ἅ A , Ν > , 
καὶ λέγουσαν Υπαγε λαβε τὸ βι λίον το ἡμεφυμέηοη 
ἐν «τῇ χειρὶ, τοῦ, “ἀγγέλου. Tov eoT@Tos emt ΤῊΣ θα- 

ολάσσης καὶ ἐπὶ τῆς γῇ...» καὶ ἀπῆλθα πρὸς τὸν 
ἄγγελον λέγων αὐτῷ δοῦναί μοι τὸ Ββιβλδρίδλιον. 

Ν / , \ / Se ‘ r 
Kal λέγει mot λάβε Kal KATAPALE avTO, καὶ πικρανει 
coy THN KOIAIAN, ἀλλ᾽ ἐν τῷ CTOMATI COY ἔσται 

το γλυκὺ ὡς μέλι. καὶ ἔλαβον τὸ βΒιβλὰρίλιον ἐκ τῆς 
χειρὸς τοῦ ἀγγέλου Kal κατέφαγον ayTd, Kal ἦν 
ἐν τῷ οτόματί. MOY WC MEAL Γλυκύ- καὶ ὅτε ἔφαγον 

3 ’ ) , € , \ “4 , aA 

τι αὐτό, ἐπικράνθη ἡ κοιλια pov. καὶ λέγουσίν μοι Δεῖ 
ce πάλιν trpopHTeycal ἐπὶ λδοῖο Kal EONECIN Kal 
rpAwccaic Kal BaciAeYCIN πολλοῖς. Καὶ 
αν ’ “ ev , ” 
ἐδόθη μοι KdAXAMOC opOLOS ῥάβδῳ, λέγων ᾿ἔγειρε kat 
μέτρησον τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ καὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ 
» τοὺς προσκυνοῦντας ἐν αὐτῷ: καὶ τὴν αὐλὴν τὴν 
ἔξωθεν τοῦ ναοῦ ἔκβαλε ἔξωθεν, καὶ μὴ αὐτὴν με- 

, e 3 , nn 57 \ \ , A 
τρήσῃς, ὅτι ἐδόθη τοῖο EBNECIN, Καὶ τὴν πόλιν τὴν 
ἁγίαν TATHCOYCIN μῆνας τεσσεράκοντα [kat] δύο. 

. καὶ δώσω τοῖς δυσὶν μάρτυσίν por, καὶ προφητεύ- 
Cas ’ , ef! Γ 2 

σουσιν ἡμέρας χιλίας διακοσίας ἑξήκοντα, ᾿ περιβεβλημέ- 
7 , τ , 2 € / 3 a \ ς , 
4vous' σάκκους. Οὗτοί εἰσιν al AYO éAalal καὶ ai δυο 
λυχνίδι [αἴ ἐνώπιον TOY κυρίου τῆς γῆς ἑοτῶτεο. 
ς καὶ εἴ τις αὐτοὺς θέλει ἀδικῆσαι, WYP ἐκτπτορεύετὰι 
ἐκ TOY cTémaToc αὐτῶν καὶ κὰτεοθίει τοὺς ἐχθρούς 

9. \ » ir ἢ 5 9 A ) a e 
αὐτῶν Kab εἴ τις. θελήσῃ - αὐτοὺς. ἀδικῆσαι, οὐξῶς 

ὁ δεῖ αὐτὸν ἀποκτανθῆναι. οὗτοι ἔχουσιν τὴν ἐξουσίαν 
κλεῖσαι τὸν οὐρανόν, ἵνα MN YETOC Βρέχῃ τὰς ἡμέρας 
τῆς προφητείας αὐτῶν, καὶ ἐξουσίαν ἔχουσιν ἐπὶ τῶν 
ἡλάτων οτρέφειν αὐτὰ εἰο δἷλλδι Kal TrATAZAl τὴν 
γγῆν ἐν TACH πληγῇ ἑσάκις-- ἐὰν. θελήσωσεν..». Kak 
ὅταν τελέσωσιν τὴν μαρτυρίαν αὐτῶν, τὸ θηρίον τὸ 
ἐνδβαῖνον ἐκ τῆς ἀβύσσου ποιήσει MET αὐτῶν 
πόλελλον Kal NIKHICEl AYTOYC καὶ ἀποκτενεῖ αὐτούς, 


Βοος 5 θέλει v. θελήσει 


520 ATIOKAATYIZ IQANOY XI 


καὶ τὸ πτῶμα αὐτῶν ἐπὶ τῆς πλατείας τῆς πόλεως τῆς 8 
, ; o “ “ 7ὔ Α of 
μεγάλης, ἥτις καλεῖται πνευματικῶς Σόλολλὰ καὶ Αἰγυ- 
σ n 
πτος, ὅπου καὶ ὁ κύριος αὐτῶν ἐσταυρώθη. καὶ βλέπου- 9 
3 “ ~ \ oe \ “ \ 5 ~ A 
σιν ἐκ τῶν λαῶν καὶ φυλῶν καὶ γλωσσῶν καὶ ἐθνῶν τὸ 
& “ “᾿; ο A 
πτῶμα αὐτῶν ἡμέρας τρεῖς καὶ ἥμισυ, καὶ τὰ πτώματα 
3 “ ΄σ΄ qn 
αὐτῶν οὐκ ἀφίουσιν τεθῆναι eis μνῆμα. καὶ ot κατοι- 10 
a“ a n > Bares r 
κοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς χαίρουσιν ἐπ᾽ αὐτοῖς καὶ εὐφρδί- 
Ν σι , > , a ΤᾺ ς “4 
NONTAI, καὶ δώρα πέμψουσιν ἀλλήλοις, ὅτι οὗτοι οἱ δύο 
΄“ , “ A “ 
προφῆται ἐβασάνισαν τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς. καὶ τι 
A A - ς “ n las ~ 
pera [ras] τρεῖς ἡμέρας καὶ ἥμισυ TINEYMA Ζωῆς ἐκ τοῦ 
A 9 an 3 3 an 57) 3 \ 
θεοῦ εἰεῆλθεν [ἐν] aytoic, καὶ éctHcan ἐπὶ TOYC 
/ > an A 4 3 vA 3 QA 
TIOAAC AYTON, καὶ POBoc μέγας ἐπέπεςεν ἐπὶ τοὺς 
a , ~ Lad 
θεωροῦντας αὐτούς: καὶ ἤκουσαν ᾿φωνῆς μεγάλης ἐκ τοῦ 12 
9 an , >; Stun 9 , τ ΠΝ sy : 
οὐρανοῦ λεγούσης᾽ αὐτοῖς ᾿Ανάβατε ὧδε, καὶ ἀνέβησαν 
\ \ ~ , 
εἶς TON OYPANON ἐν τῇ νεφέλῃ, καὶ ἐθεώρησαν αὐτοὺς 
“ Qn tf 
οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν. Καὶ ἐν ἐκείνῃ Τῇ ὥρᾳ ἐγένετο 13 
A if A , Vv 
CEICMOC λλέγὰο, καὶ τὸ δέκατον τῆς πόλεως ETTECEN, 
A aA ot > 
καὶ ἀπεκτάνθησαν ἐν τῷ σεισμῷ ὀνόματα ἀνθρώπων 
, ς , \ ς Α of δ ον \ 
χιλιάδες ἑπτά, καὶ of λοιποὶ ἔμφοβοι ἐγένοντο καὶ 


ἔδωκαν δόξαν τῷ θεῷ τοῦ ΟΥ̓ΡΑΝΟΥ͂. ‘Hy 
Οὐαὶ ἡ δευτέρα ἀπῆλθεν: ἰδοὺ ἡ Οὐαὶ ἡ τρίτη ἔρχεται 
ταχύ. 


Καὶ ὁ ἕβδομος ἄγγελος ἐσάλπισεν: καὶ ἐγένοντο 15 
φωναὶ μεγάλαι ἐν τῷ οὐρανῷ, λέγοντες 
Ἐγένετο ἡ BaciAefa τοῦ κόσμου ΤΟΥ͂ ΚΥρίουγ 
ἡμῶν κἀὶ TOY χριστοῦ aytoy, καὶ BaciAey- 
cel εἰς τούς ἀἰῶνδο TAN AalONWN. 
καὶ οἱ εἴκοσι τέσσαρες πρεσβύτεροι [οἱ] ἐνώπιον τοῦ 
θεοῦ καθήμενοι᾽ ἐπὶ τοὺς θρόνους αὐτῶν ἔπεσαν ἐπὶ τὰ 
πρόσωπα αὐτῶν καὶ προσεκύνησαν τῷ θεῷ, λέγοντες 17 
Εὐχαριστοῦμέν σοι, κύριε, ὁ θεός, ὁ πᾶντο- 
κράτωρ; ὁ ὧν καὶ ὁ ἦν, Τ ὅτι εἴληφες 
τὴν δύναμίν σου τὴν μεγάλην καὶ ἐβδοίλεγοδο: 


6 


= 


12 φωνὴν μεγάλην ἐκ Tod οὐρανοῦ λέγουσαν 16 οἱ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ κάθηνται 17 καὶ 


Ps 
A &¢ Δ 


.-Ὑ 
Mette, 


ἔκ, 


gap, i 
Cie or. 


ae” hr 


7, 
κ᾿ 
τὴ 


Ἄς 
_ 


is 


ail 


ed 


ἥ 


és 


γ 


΄ 


ne 


“Ρ 


te 


7 ¢ 


XI XII ATIOKAATWIS ITQANOYT 521 


18 καὶ τὰ ἔθνη GpricOHcaNn, καὶ ἦλθεν ἡ ὀργή 


σου καὶ ὃ καιρὸς τῶν νεκρῶν κριθῆναι καὶ δοῦ- 
ναι τὸν μισθὸν τοῖς λούλοις ΟΟΥ τοῖς προ- 
PHTAIC καὶ τοῖς ἁγίοις καὶ τοῖς φοβογλιένοις 
τὸ ὄνομά σου, TOYC MIKpoye Kal TOYC λλεγά- 
Aoyc, καὶ διαφθεῖραι τοὺς διαφθείροντας τὴν γῆν. 


\ > / ς \ ~ “ ς 3 A > a LY 
19 Kal nvoly?) Ὁ vaos TOU θεοῦ O εν Τῷ ουρανῷ, Kal 


ὥφθη ἡ κιβωτὸς TAC λιάθήκης αὐτοῦ EN TH Nad 
αὐτοῦ: καὶ ἐγένοντο ἀοτράττὰὶ Kal φωναὶ καὶ Βροντὰὶ 
καὶ σεισμὸς καὶ YAAAZA μεγάλη. 


~ 3) ~ 3 ~ n~ 
: Kat σημεῖον μέγα “ ἐν τῷ οὐρανῷ, γυνὴ περιβε- 


βλημένη τὸν ἥλιον, καὶ ἡ σελήνη ὑποκάτω τῶν ποδῶν 
αὐτῆς, καὶ ἐπὶ τῆς is Ἐν ἧς αὐτῆς. στέφανος" “oc 


2 δώδεκα, Kal ἐν γαστρὶ ᾿ἔχουσα' καὶ κράζΖει᾽ ὠλίνογοὰ Kal 
3 BACANIZOMENH τεκεῖν. καὶ ὠφθη ἄλλο σημείου ἐν τῷ - 


οὐρανῷ, καὶ ἰδοὺ δράκων eye Tuppos ἔχων. κεφαλὰς 


ἑπτὰ καὶ KEPOTO λέκὰ καὶ ἐπὶ τὰς ἔξοχα αὐτοῦ ἑπτὰ j 
4 διαδήματα, Kat ἡ οὐρὰ αὐτοῦ σύρει TO τ ΠΣ τῶν δοτέ- " 


POON TOY OYPANOF, Kal ἔβαλεν αὐτοὺς εἰς THN ΓΗ͂Ν. 
καὶ ὁ δράκων ἐ οτ νον ἐνώπιον τῆς γυναικὸς τῆς μελλού- 
5 σης τεκεῖν, ἵνα ὅταν τέκῃ τὸ τέκνον αὐτῆς καταφάγῃ. καὶ 
ἔτεκεν υἱόν, APCEN, ὃς πῶ τοιλλδίνειν πάντα τὰ 
ἔθνη ἐν ῥάβλῳ οἰιδηρᾶ" καὶ ἡρπάσθη τὸ τέκνον αὐτῆς 
6 πρὸς τὸν θεὸν καὶ πρὸς τὸν θρόνον αὐτοῦ. καὶ ἡ γυνὴ 
ἔφυγεν εἰς τὴν ἔρημον, ὅπου ἔχει ἐκεῖ τόπον ἡτοιμασμέ- 
νον ἀπὸ τοῦ θεοῦ, ἵνα ἐκεῖ ᾿τρέφωσιν' αὐτὴν ἡμέρας χιλί- 
7 ας διακοσίας ἑξήκοντα. Καὶ ἐγένετο πόλεμος 
ἐν τῷ οὐρανῷ, ὁ Λλιχὰὴλ καὶ οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ ΤΟΥ͂ πτο- 
λελλῆσδι μετὰ τοῦ δράκοντος, Ss ὁ δράκων ἐπολέμησεν 
8 καὶ οἱ ρος αὐτοῦ; καὶ οὐκ ἴσχυσεν; οὐδὲ τόπος €v- 
9 ρέθη αὐτῶν ἔτι ἐν τῷ οὐρανῷ. καὶ ἐβλήθη ὁ δράκων ὁ 
μέγας, ὁ ὄφιο ὁ ἀρχαῖος, 6 καλούμενος Διάβολος καί 


2 ἔχουσα κράζει, 4 πυρρὸς μέγας 6 τρέφουσιν ὃ ἴσχυσαν 


wat 


522 ATIOKAATWIZ IQANOY XII XIII 


‘O Satandc, ὁ πλανῶν τὴν οἰκουμένην ὅλην,-- ἐβλήθη 
Ν 


᾿ Χ n τὶ ? - 3 3 κα 3 , 
εἰς τὴν γῆν, καὶ οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ μετ᾽ αὐτοῦ ἐβλήθησαν. 
4 a+ 3 “ 3 “ , 
καὶ ἤκουσα φωνὴν μεγάλην ἐν τῷ οὐρανῷ λέγουσαν 
of 3 , € , \ ς U Q e 
Αρτι ἐγένετο ἡ σωτηρία καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ Ba- 
a “ ε a 4 € A a 
σιλεία τοῦ θεοῦ ἡμῶν καὶ ἡ ἐξουσία τοῦ χριστοῦ 
9 los Ο βλ 60 ς U ~ 10 λ “ ε “ € 
αὐτοῦ, ὅτι ἐβλήθη ὁ κατήγωρ τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν, ὁ 
“ 3 Ἁ > , ~ a“ “ 
κατηγορῶν αὐτοὺς ἐνώπιον τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἡμέρας 
’ 3 a \ Ξε 
καὶ νυκτός" καὶ αὐτοὶ ἐνίκησαν αὐτὸν διὰ τὸ αἷμα 
A A , lon 
τοῦ apviov καὶ διὰ τὸν λόγον τῆς μαρτυρίας av- 
a 3 ’ AS, \ eI of 
τῶν, καὶ οὐκ ἠγάπησαν τὴν Ψψυχὴν αὐτῶν ἄχρι 
’ AY a 2 4 at 3 Ν Ν 
θανάτου: διὰ τοῦτο εγφρὰΐνεοσθε, ογρὰνοὶ καὶ 
3 ΄“ “ 2 \ “ 
οἱ ἐν αὐτοῖς σκηνοῦντες: οὐαὶ τὴν γῆν καὶ τὴν 
, μή , ς , A ec oa 
θάλασσαν, ὅτι κατέβη ὁ διάβολος πρὸς ὑμᾶς, 
+ θ 4 , δα" ¢ x» / \ » 
ἔχων θυμὸν μέγαν, εἰδὼς ὅτι ὀλίγον καιρὸν ἔχει. 
/ 5 ? δ » 3 A [οὶ > 
Kai ὅτε εἶδεν ὁ δράκων ὅτι ἐβλήθη εἰς τὴν γῆν, ἐδίωξεν 
4 » 7 2 Uy / σ΄ 
τὴν γυναῖκα ἥτις ἔτεκεν τὸν ἄρσενα. καὶ ἐδόθησαν τῇ 
’ A € am A , 
γυναικὶ ai δύο πτέρυγες τοῦ ἀετοῦ τοῦ μεγάλου, ἵνα πέτη- 
\ f \ t 5. κ ef ΄ κ“ 
ται εἰς τὴν ἔρημον εἰς τὸν τόπον αὐτῆς, ὅπου τρέφεται ἐκεῖ 
A A Q cf n 3 \ , 
καιρὸν Kal KalpOoYC Kal ἥλιου κἀιροῦ ἀπὸ προσώπου 
-~ + ν NCE 9. Sie ~ , > a OSes 
τοῦ ὄφεως. καὶ ἔβαλεν ὁ ὄφις ἐκ TOU στόματος αὐτοῦ οπί- 
A A of € é , Α 
σω τῆς γυναικὸς ὕδωρ ὡς ποταμόν, ἵνα αὐτὴν ποταμοφό- 
, a “ ἐδ: 
ρητον ποιήσῃ. καὶ ἐβοήθησεν ἡ γῆ τῇ γυναικί, καὶ ἤνοι- 
ς lon \ , I a A a 
ξεν ἡ γῆ TO στόμα αὐτῆς Kal κατέπιεν τὸν ποταμὸν ὃν 
+ € ’ » “ ’ 9 wn Q > i 
ἔβαλεν ὁ δράκων ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ: Kal ὠργίσθη 
ς nw 3 a“ nw 
ὁ δράκων ἐπὶ τῇ γυναικί, καὶ ἀπῆλθεν ποιῆσαι πόλεμον 
Ν “ “ lod “ “ ’ 
μετὰ τῶν λοιπῶν τοῦ σπέρματος αὐτῆς, τῶν τηρούντων 
A i γι > 6 
τὰς ἐντολὰς τοῦ θεοῦ καὶ ἐχόντων THY μαρτυρίαν ᾿Ιησοῦ᾽" 
\ 2 ’ SEN 4 3, ~ U 
καὶ ἐστάθη ἐπὶ τὴν ἄμμον τῆς θαλάσσης. 
53 3 n / 7] 3 nan 
Kai εἶδον ἐκ THC @AdAAACCHC θηρίον ANABOINON, 


᾿: ἔχον KEPATA λέκὰ Kal κεφαλὰς ἑπτά, καὶ ἐπὶ τῶν nn 
των αὐτοῦ δέκα διαδήματα, καὶ ἐπὶ τὰς MEDORA: αὐτοῦ | ὀνό- 


para’ βλασφημίας. καὶ τὸ θηρίον ὃ εἶδον ἦν ὅλλοιον 
πὰρλάλει, καὶ οἱ πόδες αὐτοῦ WC ἄρκογ, καὶ τὸ στόμα 
12 οἱ I ὄνομα a de 


§ LAr | 


moe ἃ “2 a | 
Seti. A ἢ 
he {% 


1ο 


It 


12 


13 
14 


15 


16 


17 


18 


3 


4 


5 


10 


11 


12 


13 


14 


XIII ATIOKAATYVIZ IOANOT 523 


ea , Ἐν 4 A 
αὐτοῦ ὧς στόμα “λέοντος. καὶ ἔδωκεν αὐτῷ ὁ δράκων 
ΓΑ 3 “ =~ 
τὴν δύναμιν αὐτοῦ καὶ τὸν θρόνον αὐτοῦ καὶ ἐξουσίαν 
, \ / 3 Lo A > “ ς 3 ty 
μεγάλην. καὶ play ἐκ τῶν κεφαλῶν αὐτοῦ ὡς ἐσφαγμένην 
5 ὃ \ ς 4 “ , 3 aA » 4 
εἰς θάνατον, καὶ ἡ πληγὴ τοῦ θανάτου αὐτοῦ ἐθεραπεύθη. 
\ 6 , θ ὁλ ς tan > / “ θ ’ Ν 
καὶ ἐθαυμάσθη ὅλη ἡ γῆ ὀπίσω τοῦ θηρίου, καὶ προσε- 
7 rn ,ὔ v4 a \ 2 , a , 
κύνησαν τῷ δράκοντι ὅτι ὅδονξεν τὴν ἐξουσίαν τῷ θηρίῳ, 
\ , “ / , , 4 a 
καὶ προσεκύνησαν ‘TG θηρίῳ λέγοντες Tis ὅμοιος τῷ. 
θ , A , δύ λ ΄σ΄ 9 3 A Q ΟῚ ,O 
npio, καὶ τίς δύναται πολεμῆσαι per αὐτοῦ; καὶ ἐδόθη 
δ. ἊΝ / a J , 
αὐτῷ CTOMA AdAOYN λλεγάλὰ καὶ βλασφημίας, καὶ ἐδόθη 
3 “ ἴων la , π 
αὐτῷ ἐξουσία ποιῆσὰι μῆνας τεσσεράκοντα [καὶ] δύο. 
, +» \ , > & 9 , \ \ , 
καὶ ἤνοιξε TO στόμα αὐτοῦ εἰς βλασφημίας πρὸς τὸν θεόν, 
ΧΩ \ A N \ 3 “ Ἁ 
βλασφημῆσαι τὸ ὄνομα αὐτοῦ καὶ τὴν σκηνὴν αὐτου, τοὺς 
~~ 9 A aA 2 >) ~ fw 
ἐν τῷ οὐρανῷ σκηνοῦντας. [καὶ ἐδόθη αὐτῷ ποιῆοδι 
/ \ n δ Ν “ 3 / Ν 
πόλελλον META τῶν ἁγίων Kal NIKACAI aYTOYC,] καὶ 
3 “ a A 
ἐδόθη αὐτῷ ἐξουσία ἐπὶ πᾶσαν φυλὴν καὶ λαὸν καὶ γλῶσ- 
σαν καὶ ἔθνος. καὶ προσκυνήσουσιν αὐτὸν πάντες οἱ κατοι- 
A a a © > , ὦ VLA 
Kouvres ἐπὶ τῆς γῆς; OY οὐ Γεγράτπτδι TO ὀνομᾶ αὐτοῦ 
Ψ nr , a an a 3 A 3 / 
ἐν τῷ BIBAfw TAC zwAc τοῦ ApNioy Tov ξοφᾶγλμε- 
\ a 3, Ε > 3 U 
NOY ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. Eu τις ἔχει οὖς ἀκουσάτω. 
7 4 4 by 
εἴ Tic εἰς alyMaAWCIAN, εἰς AIXMAADCIAN ὑπάγει" Εἰ 
| Aq ΄ 5, NN 3 3 
TIC ἐν λλἀχδίρῃ ᾿ ἀποκτενεῖ, δεῖ αὐτὸν EN λλάχὰΐίρῃ ἀπο- 
κτανθῆνα. ὯΩδέ ἐστιν ἡ ὑπομονὴ καὶ ἡ πίστις τῶν 
ἁγίων. αἱ εἶδον ἄλλο θηρίον ἀναβαῖνον ἐκ 
a“ “ \ 5 ΄ ¢ > / \ ΡΝ € 
τῆς γῆς, Kal εἰχεν κέρατα δύο ὅμοια ἀρνίῳ, καὶ ἐλάλει ὡς 
δράκων. καὶ τὴν ἐξουσίαν τοῦ πρώτου θηρίου πᾶσαν 
΄σ Ca r \ A ΄ 
ποιεῖ ἐνώπιον αὐτοῦ. καὶ ποιεῖ τὴν γῆν καὶ τοὺς ἐν αὐτῇ 
.“ a Q A 
κατοικοῦντας ἵνα προσκυνήσουσιν τὸ θηρίον τὸ πρῶτον, 
τ ξ A “ “ 
οὗ ἐθεραπεύθη ἡ πληγὴ τοῦ θανάτου αὐτοῦ. καὶ ποιεῖ 
a , e a A “ a 
σημεῖα μεγάλα, ἵνα καὶ πῦρ ποιῇ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαί- 
na ~ ag \ 
νειν εἰς τὴν γῆν ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων. Kal πλανᾷ τοὺς 
~ a »“ “ ὰ > a 
κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς διὰ Ta σημεῖα a ἐδόθη αὐτῷ 
ποιῆσαι ἐνώπιον τοῦ θηρίου, λέγων τοῖς κατοικοῦσιν 
Ἄ.ὕὄΝ “" “- “ 3 , A , a yf A ‘ 
ἐπὶ τῆς γῆς ποιῆσαι εἰκόνα τῷ θηρίῳ os exet THY πληγὴν 


, ᾿ 
2 λεόντων 4 τὸ θηρίον to Ἰ ἀποκτείνει 


524 ATIOKAATWVIZ ἸΩΑΝΟΥ͂ XIII XIV 


τῆς paxaipns καὶ ἔζησεν. καὶ ἐδόθη © αὐτῇ. δοῦναι πνεῦμα 15 
τῇ εἰκόνι τοῦ θηρίου ἵνα καὶ λαλήσῃ ἡ εἰκὼν τοῦ θηρί- 
ov καὶ ππριήση, [iva] ὅοοι ἐὰν MA προοκυνήρωοιν 
"TH εἰκόνι" τοῦ θηρίου ἀποκτανθῶσιν. καὶ ποιεῖ πάντας, τό 
τοὺς μικροὺς καὶ τοὺς μεγάλους, καὶ τοὺς πλουσίους καὶ 
τοὺς πτωχούς, καὶ τοὺς ἐλευθέρους καὶ τοὺς δούλους, 
εἵνα" 'δῶσιν' αὐτοῖς χάραγμα ἐπὶ τῆς χειρὸς αὐτῶν τῆς 
δεξιᾶς ἢ ἐπὶ τὸ μέτωπον αὐτῶν [καὶ] ἵνα μή τις ᾿δύνηται. 17 
ἀγοράσαι ἢ πῶλησαι εἰ μὴ ὁ ἔχων τὸ “χάραγμα, τὸ 
ὄνομα τοῦ θηρίου ἢ τὸν ἀριθμὸν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. 
Ὧδε ἡ σοφία ἐστίν: ὁ ἔχων νοῦν ψηφισάτω τὸν ἀριθμὸν 18 
τοῦ oe ἀριθμὸς yap ἀνθρώπου ἐστίν: καὶ ὁ ἀριθμὸς 
αὐτοῦ | “ἑξακόσιοι: ἑξήκοντα ἐξ. 

Καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ τὸ ἀρνίον ἑστὸς ἐπὶ τὸ ὄρος Σιών, x 
καὶ μετ᾽ αὐτοῦ ἑκατὸν bes es τέσσαρες χιλιάδες 
ἔχουσαι τὸ. ὄνομα αὐτοῦ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ 
γεγραμμένον ἐπὶ τῶν METOTWN αὐτῶν. καὶ ἤκουσα 2 
φωνὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ὧς φωνὴν ὑλάτων ττολλῶν 
καὶ ὡς φωνὴν βροντῆς μεγάλης, καὶ ἡ φωνὴ ἣν ἤκουσα 
ὡς κιθαρῳδῶν κιθαριζόντων ἐν ταῖς κιθάραις αὐτῶν. καὶ 3 
ἄλουοιν ὡς ῳὡλὴν καινὴν ἐνώπιον τοῦ θρόνου καὶ ἐνώ- 
πιον τῶν τεσσάρων ζῴων καὶ τῶν πρεσβυτέρων: καὶ οὐδεὶς 
ἐδύνατο μαθεῖν τὴν por εἰ μὴ αἱ ἑκατὸν τεσσεράκοντα 
τ ΠΣ ες χιλιάδες, οἱ ἡγορασμένοι ἀπὸ τῆς ᾿ γῆς. οὗτοί 4 
εἰσιν ot μετὰ γυναικῶν οὐκ ἐμολύνθησαν, παρθένοι “γάρ 
εἰσιν. οὗτοι οἱ ἀκολουθοῦντες τῷ ἀρνίῳ ὅπου ἂν ὑπάγει" 
οὗτοι ἤγοράσθησαν ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων ἀπαρχὴ τῷ θεῷ 
καὶ τῷ ἀρνίῳ, καὶ ἐν τῷ CTOMATI αὐτῶν ΟΥ̓Χ εὐρέθη 5 
ψεζλοο- ἀἄμωμοί εἰσιν. 

Καὶ εἶδον ἄλλον ἄγγελον πετόμενον ἐν μεσουρανήματι, 6 
ἐχόντα εὐαγγέλιον αἰώνιον εὐαγγελίσαι ἐπὶ τοὺς καθημένους 
ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ἐπὶ πᾶν ἔθνος καὶ φυλὴν καὶ γλῶσσαν καὶ 
λαόν, λέγων ἐν φωνῇ μεγάλῃ Φοβήθητε τὸν θεὸν καὶ δότε 7 


15 t...t ποιήσει [τὴν εἰκόνα τό ἰδώσειϊ 17 δύναται 18 ἐστὶν | ἑξακόσιαι 


XIV ATIOKAATWIS JQANOY 525 


αὐτῷ δόξαν, ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα τῆς κρίσεως αὐτοῦ, καὶ προσ- 
κυνήσατε τῷ ποιήσὰἀντι τὸν OYPANON Kal τὴν γῆν 
8 Kal OAAACCAN καὶ πηγὰς ὑδάτων. Καὶ ἄλλος 
δεύτερος [ἄγγελος] ἠκολούθησεν λέγων Ε πτεοεν, ETTECEN 
BaByA@N ἢ μεγάλη, ἣ ἐκ τοῦ οἴνου τοῦ θυμοῦ τῆς 
9 πορνείας AYTAC πεπότικεν πάντὰ τὰ ἔθνη. Καὶ 
ἄλλος ἄγγελος τρίτος ἠκολούθησεν αὐτοῖς λέγων ἐν φωνῇ 
μεγάλῃ Ei τις προσκυνεῖ τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, 
καὶ λαμβάνει χάραγμα ἐπὶ τοῦ μετώπου αὐτοῦ ἢ ἐπὶ τὴν 
10 χεῖρα αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς πίεται ἐκ TOY οἴνογ τοῦ θυμοῦ τοῦ 
θεοῦ τοῦ KEKEPACMENOY ἀκράτου ἐν τῷ ποτηρίῳ TAC 
ὀργῆς αὐτοῦ, καὶ βασανισθήσεται ἐν ττγρὶ kal θείῳ 
11 ἐνώπιον ᾿ἀγγέλων ἁγίων᾽ καὶ ἐνώπιον τοῦ ἀρνίου. Kal ὁ 
KATINOC τοῦ βασανισμοῦ αὐτῶν cic AI@NAC αἰώνων ἀνὰ- 
Bainel, καὶ οὐκ ἔχουσιν ἀνάπαυσιν ἡμέρας κὰἀὶ NYKTOC, 
οἱ προσκυνοῦντες τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ εἴ 
12 Tis λαμβάνει τὸ χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. Ὧδε ἡ 
ὑπομονὴ τῶν ἁγίων ἐστίν, οἱ τηροῦντες τὰς ἐντολὰς τοῦ 
13 θεοῦ καὶ τὴν πίστιν ᾿Ιησοῦ. Καὶ ἤκουσα φωνῆς 
ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λεγούσης Τράψον Μακάριοι οἱ νεκροὶ οἱ 
ἐν κυρίῳ ἀποθνήσκοντες ἀπ᾽ ἄρτι. ναί, λέγει τὸ πνεῦμα, 
ἵνα ἀναπαήσονται ἐκ τῶν κόπων αὐτῶν, τὰ γὰρ ἔργα av- 
τῶν ἀκολουθεῖ μετ᾽ αὐτῶν. 
14 Καὶ εἴλον, Kal ἰλοὺ νεφέλη λευκή, καὶ ETT! τὴν NEE- 
AHN καθήμενον ὅλλοιον YION ἀνθρώπου, ἔχων ἐπὶ THs © 
κεφαλῆς αὐτοῦ στέφανον χρυσοῦν καὶ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ -.. 


as δρέπανον ὀξύ. Καὶ ἄλλος ἄγγελος ἐξῆλθεν ἐκ... i 


; τοῦ ναοῦ, κράζων ἐν φωνῇ μεγάλῃ τῷ καθημένῳ ἐπὶ τῆς 
! , 7 A / / \ ΄ 4 

νεφέλης TIEMYON TO APETTANON gov καὶ θέρισον, OTI 
aS : [24 ᾽ὔ σ 3 , ς Ἁ “ “ 

ἦλθεν H Copa θερίοδι, ὅτε ἐξηράνθη ὁ θερισμὸς τῆς γῆς. 

ἈΝ ς , δον. aces , al \ ΄ 

16 καὶ ἔβαλεν ὁ καθήμενος ἐπὶ τῆς νεφέλης τὸ δρέπανον 

1) αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἐθερίσθη ἡ γῆ. Καὶ 

3 BA ILA 3 a a A 3 an 3 “- 

ἄλλος ἄγγελος ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ ναοῦ τοῦ ἐν τῷ οὐρανῷ 

t t 


3,4 γῆς, οἱ το τῶν ἀγγέλων 16 τὴν νεφέλην 





526 ATIOKAATWIZ IQANOYT XIV XV 


ἔχων καὶ αὐτὸς δρέπανον ὀξύ. Καὶ ἄλλος 18 
ἄγγελος [ἐξῆλθεν] ἐκ τοῦ θυσιαστηρίου, [ὁ] ἔχων ἐξουσίαν 
ἐπὶ τοῦ πυρός, καὶ ἐφώνησεν φωνῇ μεγάλῃ τῷ ἔχοντι τὸ 
δρέπανον τὸ ὀξὺ λέγων ἸΤέλλψον σου τὸ ApéTTANON τὸ 
ὀξὺ καὶ τρύγησον τοὺς βότρυας τῆς ἀμπελου τῆς γῆς, ὅτι 
ἤκμασαν ai σταφυλαὶ αὐτῆς. καὶ ἔβαλεν ὁ ἄγγελος τὸ 19 
δρέπανον αὐτοῦ εἰς τὴν γῆν; καὶ ἐτρύγησεν τὴν ἄμπελον 
τῆς γῆς, καὶ ἔβαλεν εἰς τὴν ληνὸν τοῦ θυμοῦ τοῦ θεοῦ 
τὸν μέγαν. καὶ éTTATHOH ἡ AHNOC ἔξωθεν τῆς πόλεως, 20 
καὶ ἐξῆλθεν αἷμα ἐκ τῆς ληνοῦ ἄχρι τῶν χαλινῶν τῶν 
ἵππων ἀπὸ σταδίων χιλίων ἑξακοσίων. 

Καὶ εἶδον ἄλλο σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ μέγα καὶ: 
θαυμαστόν, ἀγγέλους ἑπτὰ ἔχοντας πληγὰς ἑπτὰ 
τὰς ἐσχάτας, ὅτι ἐν αὐταῖς ἐτελέσθη ὁ θυμὸς τοῦ 
θεοῦ. Καὶ εἶδον ὡς θάλασσαν ὑαλίνην μεμι- 2 
γμένην πυρί, καὶ τοὺς νικῶντας ἐκ τοῦ θηρίου καὶ ἐκ τῆς 
εἰκόνος αὐτοῦ καὶ ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ 
ἑστῶτας ἐπὶ τὴν θάλασσαν τὴν ὑαλίνην, ἔχοντας κιθάρας 
τοῦ θεοῦ. καὶ AAOYCIN τὴν ῳλὴν Mwycéwe τοῦ 3 
λούλου τοῦ θεοῦ καὶ τὴν ῳδὴν τοῦ ἀρνίου λέγοντες 

Λλεγάλὰ καὶ @aymactd τὰ ἔργὰ COY, KYPIE, 
ὁ θεός, ὁ πὰντοκράτωρ: AfKalal KA} AAHOINAl 
al ὁλοί σου, ὁ βδοιλεὴγα τῶν “δίἰίώνων " TIC OY 4 
μὴ φοβηθῆ, κύριε, καὶ λοξάσει τὸ GNOMA COY; 
ὅτι μόνος OCIOC; ὅτι TTANTA τὰ ἔθνη HZOYCIN 
Kal προοκυνήοουοιν ἐνώπιόν COY, ὅτι τὰ δικαι- 
ὠματά σου ἐφανερώθησαν. 
Καὶ μετὰ ταῦτα εἶδον, καὶ ἠνοίγη ὁ ναὸς TAC ΟΚΗΝΗΟ 5 
ΤΟΥ͂ MapTypfoy ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἐξῆλθαν οἱ ἑπτὰ ἄγγε- 6 
λοι [οἱ] ἔχοντες τὰς ETITA TIAH[AC ἐκ τοῦ ναοῦ, ἐνλελγ- 
μένοι λίθον καθαρὸν λαμπρὸν καὶ περιεζωσμένοι περὶ τὰ 
στήθη ξώνας χρυσᾶς. καὶ ἕν ἐκ τῶν τεσσάρων ζῴων ἔδωκεν 7 
τοῖς ἑπτὰ ἀγγέλοις ἑπτὰ φιάλας χρυσᾶς γεμούσας τοῦ 
θυμοῦ τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. 


XV XVI ΑΠΟΚΑΛΥΨΙΣ IQANOT ἘΝ 


8 kal EFEMICOH ὁ νὰὸς κὰπνοῦ ἐκ τῆς AGZHC τοῦ θεοῦ 
καὶ ἐκ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, Kal οὐλεὶς EAYNATO EICEA- 
θεῖν εἰς τὸν ναὸν ἄχρι τελεσθῶσιν ai ἑτττὰ πληγὰὶ 

ιτῶν ἑπτὰ ἀγγέλων. Καὶ ἤκουσα μεγάλης φωνῆς ἐκ 
TOY νοῦ λεγούσης τοῖς ἑπτὰ ἀγγέλοις Ὑπάγετε καὶ 
ἐκχέετε τὰς ἑπτὰ φιάλας TOY OYMOY τοῦ θεοῦ εἰς TAN 

2 Γῆν. Καὶ ἀπῆλθεν ὁ πρῶτος καὶ ἐξέχεεν τὴν 
φιάλην αὐτοῦ εἰς τὴν γῆν: Kal ἐγένετο EAKOC κακὸν καὶ 
πονηρὸν ἐπὶ TOYC ἀνθρώπογο τοὺς ἔχοντας τὸ χά- 
ραγμα τοῦ θηρίου καὶ τοὺς προσκυνοῦντας τῇ εἰκόνι 

3 αὐτοῦ. Καὶ ὁ δεύτερος ἐξέχεεν τὴν φιάλην 
αὐτοῦ εἰς τὴν θάλασσαν: Kal ἐγένετο AIMA ὡς νε- 
κροῦ, καὶ πᾶσα Ψυχὴ ζωῆς ἀπέθανεν, τὰ ἐν τῇ θα- 


4 λάσσῃ. Καὶ ὁ τρίτος ἐξέχεεν τὴν φιαλην 
αὐτοῦ εἰς TOYC TIOTAMOYC καὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων" 
5 Kal ᾿ἐγένετο᾽ AIMA. Καὶ ἤκουσα Tov ἀγγέλου τῶν 


ὑδάτων λέγοντος Δίκδιος εἶ, ὁ ON καὶ ὁ ἢν, [ὁ] ὅσιοσ, 
6 ὅτι ταῦτα ἔκρινας, ὅτι ATMA ἁγίων καὶ προφητών EZEXEAN, 
καὶ ἀἷΐἷλλὰ ayTOTC "δέδωκας" πεῖν: ἄξιοί εἰσιν. Καὶ ἤ- 
κουσα τοῦ θυσιαστηρίου λέγοντος Ναί, κύριε, ὁ θεόοσ, 
ὁ TIANTOKPATWP, AAHOINAl καὶ AfKaial ai Kpiceic 
8 COY. Kai ὁ τέταρτος ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ 
ἐπὶ τὸν ἥλιον: καὶ ἐδόθη αὐτῷ καυματίσαι τοὺς ἀνθρώπους 
9 ἐν πυρί, καὶ ἐκαυματίσθησαν οἱ ἄνθρωποι καῦμα μέγα" 
καὶ ἐβλασφήμησαν τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ τοῦ ἔχοντος τὴν 
ἐξουσίαν ἐπὶ τὰς πληγὰς ταύτας, καὶ οὐ μετενόησαν 
ro δοῦναι αὐτῷ δόξαν. Καὶ ὁ πέμπτος ἐξέχεεν τὴν 
φιάλην αὐτοῦ ἐπὶ τὸν θρόνον τοῦ θηρίου: καὶ ἐγένετο ἡ 
βασιλεία αὐτοῦ ECKOTWMENH, καὶ ἐμασῶντο τὰς γλώσσας 
11 αὐτῶν ἐκ τοῦ πόνου, καὶ ἐβλασφήμησαν τὸν θεὸν τοῦ 
OYPANOY ἐκ τῶν πόνων αὐτῶν καὶ ἐκ τῶν ἑλκῶν αὐτῶν, 
12 καὶ οὐ μετενόησαν ἐκ τῶν ἔργων αὐτῶν. Καὶ 
ὁ ἕκτος ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ ἐπὶ τὸν TTOTAMON TON 


ΧΥ 3 ἐθνῶν XVI 4 ἐγένοντο 6 ἔδωκας 


528 ATIOKAATWIZ2 IQANOYT XVI XVII 


μέγὰν [TON] Εὐφράτην: καὶ ἐξηράνθη TO ὕλωρ αὐτοῦ, 
ἵνα ἑτοιμασθῇ ἡ ὁδὸς τῶν βασιλέων τῶν ἀττὸ “ANATO- 
Afic’ HAfoy. Καὶ εἶδον ἐκ τοῦ στόματος τοῦ δράκοντος καὶ 13 
ἐκ τοῦ στόματος τοῦ θηρίου καὶ ἐκ τοῦ στόματος τοῦ ψευ- 
δοπροφήτου πνεύματα τρία ἀκάθαρτα ὡς βὰτράχοι" εἰσὶν τῷ 
γὰρ πνεύματα δαιμονίων ποιοῦντα σημεῖα, ἃ ἐκπορεύεται 
ἐπὶ τοὺς βασιλεῖς τῆς οἰκουμένης ὅλης, συναγαγεῖν αὐτοὺς 
εἰς τὸν πόλεμον τῆς Γἡμέρας τῆς μεγάλης" TOY θεοῦ τοῦ 
TIANTOKPATOPOC.— Ἰδοὺ ἔρχομαι ὡς κλέπτης. μακάριος 15 
ὁ γρηγορῶν καὶ τηρῶν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, ἵνα μὴ γυμνὸς 
περιπατῇ καὶ βλέπωσιν τὴν ἀσχημοσύνην αὐτοῦ.-- καὶ τό 
συνήγαγεν αὐτοὺς εἰς τὸν τόπον τὸν καλούμενον ᾿Ἔβραϊΐστί 
“Ap Λλὰγελών. Καὶ ὁ ἕβδομος ἐξέχεεν 17 
τὴν φιάλην αὐτοῦ ἐπὶ τὸν ἀέρα' -- καὶ ἐξῆλθεν φωνὴ 
μεγάλη ἐκ TOY νὰοῦ ἀπὸ τοῦ θρόνου λέγουσα Τέγο- 
νεν" --ὀ καὶ ἐγένοντο ACTpaTTal Kal φωνὰὶ καὶ ΒροΝΤάΑΐ, 18 
καὶ σεισμὸς ἐγένετο μέγας, O10C OYK ἐγένετο, ἀφ᾽ OF 
“ἄνθρωποι ἐγένοντο᾽ ἐπὶ τῆς Γῆς τηλικοῦτος σεισμὸς 
οὕτω μέγας, καὶ ἐγένετο ἡ πόλις ἡ μεγάλη εἰς τρία μέρη, τὸ 
καὶ ai πόλεις τῶν ἐθνῶν ἔπεσαν: καὶ Βαβγλὼν H λλεγάλη 
ἐμνήσθη ἐνώπιον τοῦ θεοῦ δοῦναι αὐτῇ τὸ ποτήριον TOY 
οἴνου τοῦ θυλλοῦ τῆς ὀργῆς AYTOY: καὶ πᾶσα νῆσος 20 
ἔφυγεν, καὶ ὄρη οὐχ εὑρέθησαν. καὶ yAAAZA λλεγάλη ὡς 21 
ταλαντιαία καταβαίνει ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐπὶ τοὺς ἀνθρώπους" 
“καὶ ἐβλασφήμησαν οἱ ἄνθρωποι τὸν θεὸν ἐκ τῆς πληγῆς 
τῆς χαλάζης, ὅτι λεγάλη ἐστὶν ἡ πληγὴ αὐτῆς CHOAPA. 
Καὶ ἦλθεν εἷς ἐκ τῶν ἑπτὰ ἀγγέλων τῶν ἐχόντων τὰς 
ἑπτὰ φιάλας, καὶ ἐλάλησεν μετ᾽ ἐμοῦ λέγων Δεῦρο, δείξω 
σοι τὸ κρίμα τῆς πόρνης τῆς μεγάλης τῆς καθημένης ἐττὶ 
YAATWN πολλῶν, MEO HC ἐπόρνεγοὰν οἱ Βδοιλεῖο 2 
τῆς Γῆς, καὶ EmEBYCOHCAN οἱ κατοικοῦντες THN ΓΗ͂Ν 
ἐκ τοῦ οἴνου τῆς πορνείας AYTAC. καὶ ἀπήνεγκέν με εἰς 3 
ἔρημον ἐν πνεύματι. καὶ εἶδον γυναῖκα καθημένην ἐπὶ ΘΗΡίοΝ 


" 


12 ἀνατολῶν 14 μεγάλης ἡμέρας 18 ἄνθρωπος ἐγένετο 3 ἔχοντα 4 χρυσῷ | γέμων 


XVII ΑΠΟΚΑΛΥΨΙΣ IQANOT 520 


f biel ald 2 
κόκκινον, γέμοντα ὀνόματα βλασφημίας, ᾿ἔχων᾽ κεφαλὰς 
Ἐν τὴν \ / / ‘ ς 4. ΔΝ 2 
4 ἑπτὰ Kal κερὰτὰ AEKA καὶ ἢ γυνὴ ἣν περιβεβλημένη 
ἴω Cc 7 
πορφυροῦν καὶ κόκκινον, καὶ κεχρυσωμένη ᾿ χρυσίῳ καὶ 
, 4 , + / Loy) 
λίθῳ τιμίῳ καὶ papyapirats, ἔχουσα TIOTHPION XPYCOYN 
’ a Ἢ 9 , = ’ ’ 
ἐν τῇ χειρὶ αὐτῆς ᾿ γέμον' βδελυγμάτων καὶ τὰ ἀκάθαρτα 
es , a , rn 3, 
s τῆς πορνείας αὐτῆς, καὶ ἐπὶ τὸ μέτωπον αὐτῆς ὄνομα γε- 
Ἃ “ 
γραμμένον, μυστήριον, BABYAQN Η METAAH, 
H MHTHP TON IOPNQN KAI ΤΩΝ BAEAYIMA- 
6TON ΤῊΣ LHS. καὶ εἶδον τὴν γυναῖκα μεθύουσαν ἐκ 
“ ee lad a an 
τοῦ αἵματος τῶν ἁγίων Kal ἐκ τοῦ αἵματος τῶν μαρτύ- 
3 ~ % > , 9 \ UN “ , x 

7 pov Ἰησοῦ. Καὶ ἐθαύμασα ἰδὼν αὑτὴν θαῦμα μέγα: καὶ 
tec εὐ δ ἍΜ Ν , For A τ paki N 
εἶπέν μοι ὁ ἄγγελος Διὰ τί ἐθαύμασας; ἐγὼ ἐρὼ σοὶ TO 

’ “- los a 
μυστήριον τῆς γυναικὸς καὶ ταῦ θηρίου τοῦ βαστάζοντος 
, ~ 9, 
αὐτήν, τοῦ ἔχοντος τὰς ἑπτὰ κεφαλὰς καὶ τὰ δέκα κέρατα: 
A a 53 > >, » 

8 τὸ θηρίον ὃ εἶδες ἦν καὶ οὐκ ἔστιν, καὶ μέλλει ANOBAINEIN 
3 a 3 / \ ΟῚ 3 , text , 7 Q , 
ἐκ τῆς dBYCCOY, καὶ εἰς ἀπώλειαν υπάαγει " Καί θαυμασθη- 

cr A -" “- fi 
σονται of κατοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς; ON οὐ TEPPaTITAl τὸ 
a+ 3 cy A 7 “-. n 3 LY A Pe 
ὄνομα ἐττὶ TO BIBAION THC ZWHC amo καταβολῆς κόσμου, 
βλεπόντων τὸ θηρίον ὅτι ἦν καὶ οὐκ ἔστιν καὶ πάρεσται. 
τὶ € “- ¢ » , eX Jc \ Ν ς Ne: 

9 Qe ὁ νοῦς ὁ ἐχὼν σοφίαν. αἱ ἑπτὰ κεφαλαὶ ἐπτὰ opy 

3 , ¢ ε A) , P say Bed 9 “ Α ae € 4 
εἰσίν, ὅπου ἡ γυνὴ κάθηται ἐπ αὐτῶν. καὶ βασιλεῖς ἕπτα 

9 ς , ᾿ἷ ε e of ¢ »+f a 3 Σ 
ro εἰσιν: οἱ πέντε ἔπεσαν, ὁ εἷς ἔστιν, ὁ ἄλλος οὕπω ἦλθεν, 

" σ΄ a Ὰ 7 SN nT r \ \ ’ a 5 
1 καὶ ὅταν ἔλθῃ ὀλίγον αὐτὸν δεῖ ᾿ μεῖναι, καὶ τὸ θηρίον ὃ ἣν 
N 5) “ 5 . >A » , 5 . 2 a ς , 
καὶ οὐκ ἔστιν καὶ αὐτὸς Gydoos ἐστιν καὶ ἐκ τῶν ἐπτα 

> 4 4 

12 ἐστιν, καὶ εἰς ἀπώλειαν ὑπάγει. Kal τὰ AEKA KEPATA 
[ > / A EA 
ἃ εἶδες λέκὰ BaciAeic εἰσίν, οἵτινες βασιλείαν οὔπω 
9 tal ¢ , 
ἔλαβον, ἀλλὰ ἐξουσίαν ὡς βασιλεῖς μίαν ὥραν hapBa- 

a iC , , 
13 νουσιν μετὰ τοῦ θηρίου. οὕτοι μίαν γνώμην ἔχουσιν, καὶ 
A ’ OT ΚΧ,.ς3 , Qe “- fa) , ὃ ὃ , 
civ δύναμιν. καὶ τ ἐξουσίαν avrav Te Unpip Locagiy. 
κυ “- ΄ , a 3 , 
14 οὗτοι μετὰ τοῦ ἀρνίου πολεμήσουσιν, καὶ τὸ ἀρνίον 
4 4 ’ ’ 5 \ 
νικήσει αὐτούς, OTL KYPIOC KYPIWN ἐοτὶν Kal BactAeyc 
/ \ τ: 3 3 la % \ 3 \ \ 
BACIAEWN, καὶ οἱ μετ αὐτου κλητοὶ καὶ ἐκλεκτοὶ καὶ 
΄ \ , Ve a τὺ Ξε € , 
1s πιστοί. Καὶ λέγει por Τὰ γλὰτὰ ἃ εἶδες, οὗ ἡ πορνὴη 
7 ἐγώ σοι ἐρῶ 8 ὑπάγειν το,ττ μεῖναι. καὶ τὸ...... οὐκ ἔστιν, 13 τὴν 


MM 


530 ATIOKAATWIZ INANOY XVII XVIII 


κάθηται, λαοὶ καὶ ὄχλοι εἰσὶν καὶ ἔθνη καὶ γλῶσσαι. καὶ x6 
τὰ δέκα κέρατα ἃ εἶδες καὶ τὸ θηρίον, οὗτοι μισήσουσι 
τὴν πόρνην, καὶ ἠρημωμένην ποιήσουσιν αὐτὴν καὶ 
γυμνήν, καὶ τὰς σάρκας αὐτῆς φάγονται, καὶ αὐτὴν κατα- 
καύσουσιν [ἐν] πυρί: ὁ γὰρ θεὸς ἔδωκεν εἰς τὰς καρδίας 17 
αὐτῶν ποιῆσαι τὴν γνώμην αὐτοῦ, καὶ ποιῆσαι μίαν yor 
μὴν καὶ δοῦναι τὴν βασιλείαν αὐτῶν τῷ onptes ἄχρι 
τελεσθήσονται οἱ λόγοι τοῦ θεοῦ. καὶ ἡ γυνὴ ἣν εἶδες 18 
ἔστιν ἡ πόλις ἡ μεγάλη ἡ ἔχουσα βασιλείαν ἐπὶ τῶν 
Βὰοιλέων TAC fac. Mera ταῦτα εἶδον ἄλλον 
ἄγγελον καταβαίνοντα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἔχοντα ἐξουσίαν 
μεγάλην, καὶ ἡ γῆ ἐφωτίσθη ἐκ τῆς δόξης αὐτοῦ. καὶ 2 
ἔκραξεν ἐν ἰσχυρᾷ Pos λέγων Ἔπεοεν, ἔπεοεν Ba- 
βγλὼν H λλεγάλη, καὶ ἐγένετο KATOIKHTHPION AdIMO- 
Νίων καὶ φυλακὴ παντὸς πνεύματος ἀκαθάρτου καὶ φυλα- 
κὴ παντὸς ὀρνέου ἀκαθάρτου καὶ μεμίσημένου, ὅτι ἐκ [τοῦ 3 
οἴνου] τοῦ θυμοῦ τῆς πορνείας AYTAC ᾿πέτττωκὰν πάν- 
τὰ τὰ ἔθνη, Kal of BaciAeic τῆς rae MET AaYTAC 
ETTOPNEYCAN, καὶ oi ἔμποροι τῆς γῆς ἐκ τῆς δυνάμεως 
τοῦ στρήνους αὐτῆς ἐπλούτησαν. Καὶ ἤκουσα ἄλλην φωνὴν, 
ἐκ τοῦ οὐρανοῦ “λέγουσαν ᾿Εξέλθδτεΐ, ὁ Aadc MOY; ἐξ 
aYTAC ἵνα μὴ συνκοινωνήσητε ταῖς ἁμαρτίαις αὐτῆς, καὶ 
ἐκ τῶν πληγῶν αὐτῆς ἵνα μὴ λάβητε: ὅτι ἐκολλήθηοσὰν 5 
ayTAc αἱ ἁμαρτίαι ἄχρι ΤΟΥ͂ OY PANOY; καὶ ἐμνημόνευσεν 
ὁ θεὸς τὰ ἀδικήματα αὐτῆς. ATTOAOTE AYTH WC καὶ 6 
ayTA ATTEAWKEN, καὶ διπλώσατε [τὰ] διπλᾶ Kata τὰ 
Epra ayTAc: ev τῷ ποτηρίῳ ᾧ ἐκέρασεν κεράσατε αὐτῇ δι- 
πλοῦν: ὅσα ἐδόξασεν αὑτὴν καὶ ἐστρηνίασεν, τοσοῦτον δότε 7 
αὐτῇ βασανισμὸν καὶ πένθος. ὅτι ἐν τῆ Kopala aYTAC 
λέγει ὅτι KA&OHMal BacfAicca, καὶ χήρὰ OYK εἰμί, 
Kal πένθος OY μὴ ἴλω: διὰ τοῦτο ἐν MIA HMEPA 
HZOYCIN ai πληγαὶ αὐτῆς, θάνατος καὶ πένθος καὶ λιμός, 
καὶ ἐν πυρὶ κατακαυθήσεται: ὅτι icyypoc [Kypioc] ὁ θεὸς 


με 


o 


3 πέπωκαν 4 ἐξ αὐτῆς, ὁ λαός μον 9 κλαύσονται | αὐτῇ 


XVIII ATIOKAATVWIZ IQANOYT 531 


9 0 κρίνδο αὐτήν. κὰὶ ᾿κλδύοογοιν᾽ Kal KOYONTAI ἐτ ‘av- 
my of BaciAeic τῆς rAc οἱ meT ayTAc TTOPNEYCANTEC 
καὶ στρηνιάσαντες, ὅταν βλέπωσιν τὸν καπνὸν τῆς πυρώ- 

τοσεως αὐτῆς, ἀπὸ μακρόθεν ἑστηκότες διὰ τὸν φόβον τοῦ 
βασανισμοῦ αὐτῆς, λέγοντες Οὐαί ovat, si πόλις ἡ MELO 
MH; Βαβυλὼν H πόλις ἢ ἰοχγρά, ὅτι ‘pia ὥρᾳ᾽ ἦλθεν 

111) κρίσις σου. καὶ οἱ EMTTOPO! τῆς yas κλὰίογοιν Kal 
TENGOYCIN ἐπ᾽ αὐτήν, ὅτι τὸν γόμον αὐτῶν οὐδεὶς ἀγοράζει 

12 ouKert, — χρυσοῦ καὶ ἀργύρου καὶ λίθου τιμίου καὶ 
“μαργαριτῶν᾽ καὶ βυσσίνου καὶ πορφύρας καὶ σιρικοῦ καὶ 
κοκκίνου, καὶ πᾶν ξύλον θύινον καὶ πᾶν σκεῦος ἐλεφάν- 
τινον καὶ πᾶν σκεῦος ἐκ ξύλου τιμιωτάτου καὶ Sita 

13 καὶ σιδήρου καὶ μαρμάρου, καὶ κιννάμωμον καὶ ἄμωμον 
καὶ θυμιάματα καὶ μύρον καὶ ΔΈΠΑΡΕΝ καὶ οἶνον καὶ 
ἔλαιον καὶ σεμίδαλιν καὶ σῖτον καὶ κτήνη καὶ πρόβατα, 
καὶ ἵππων καὶ ῥεδών καὶ σωμάτων, καὶ Ψγχὰς ἀνθρώπων. 

14 καὶ ἡ ὀπώρα σου τῆς ἐπιθυμίας τῆς ψυχῆς ἀπῆλθεν ἀπὸ 
σοῦ, καὶ πάντα τὰ λιπαρὰ καὶ τὰ λαμπρὰ ἀπώλετο ἀπὸ 

15 σοῦ, καὶ οὐκέτι οὐ μὴ αὐτὰ εὑρήσουσιν. οἱ EMTTOPO! 
τούτων, ol πλουτήσαντες ἀπ᾽ αὐτῆς, ἀπὸ μακρόθεν στή- 
σονται διὰ τὸν φόβον τοῦ βασανισμοῦ αὐτῆς κλὰἀΐοντες 

16 Kal τενθοΐντεο, λέγοντες Οὐαί οὐαί, ἡ πόλις ἡ μεγάλη, 
ἡ περίβεβχημένῃ sae καὶ mroppupovy καὶ κόκκινον, 
καὶ κεχρυσωμένη [ev] * χρυσίῳ᾽ καὶ λίθῳ τιμίῳ καὶ μάργα- 

17 ρίτῃ, ὅτι μιᾷ dpe ἠρημώθη ὁ τοσοῦτος πλοῦτος. καὶ πᾶς 
κγβερνήτηο καὶ πᾶς ὁ ἐπὶ τόπον TACO’, Kal NdYTal Kal 
ὅοοι THN OdAaCCAN ἐργάζονται, ἀπὸ μακρόθεν ECTHCAN 

18 καὶ ἔκραξαν βλέποντες τὸν καπνὸν τῆς πυρώσεως αὐτῆς 

19 λέγοντες TIC ὁλλοίὰ TH πόλει TH μεγάλης Kal ᾿ἔβάλον 
χοῦν ἐπὶ τὰς κεφάλὰς ἀγτῶν καὶ EKpazan KAAaT- 
ONTEC Kal TIENGOTNTES, λέγοντες Οὐαί οὐαί, ἡ πόλις 
ἡ μεγάλη, ev 7 ETTAOYTHCAN TTANTEC of ἔχοντες τὰ 
πλοῖὰ ἐν TH OaddcCH EK TAC TIMIOTHTOC αὐτῆς, ὅτι 


το μίαν ὥραν :2 μαργαρίτας ἷ 16 χρυσῷ το ἐπέβαλον 


MM 2 


532 ATIOKAATWYIZ IOANOT XVIII XIX 


μιᾷ ὥρᾳ HPHMOOH. Εὐφρδίνου ἐπ᾽ αὐτῇ, οὐρὰνέ, καὶ 
οἱ ἅγιοι καὶ οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ προφῆται, ὅτι ἔκρινεν 
ὁ θεὸς τὸ κρίμα ὑμῶν ἐξ αὐτῆς. Καὶ ἦρεν εἷς 
ἄγγελος ἰσχυρὸς λίθον ὡς μύλινον μέγαν, καὶ ἔβαλεν 
εἰς τὴν θάλασσαν λέγων OYTWC ὁρμήματι βληθήσεται 
BaByAGoN ἢ μλλεγάλη πόλις, Kal OY MA εὐρεθη ἔτι. 
Kal φωνὴ κιθαρῳδῶν καὶ λλογοικῶν καὶ αὐλητῶν καὶ 
σαλπιστῶν OY MH ἀκογοθῆ ἐν Col ἔτι, καὶ πᾶς τεχνίτης 
[πάσης τέχνης] οὐ μὴ εὑρεθῇ ἐν σοὶ ἔτι, καὶ φωνὴ 
MYAOY οὐ μὴ ἀκουσθῇ ἐν σοὶ ἔτι, καὶ φῶς λΥχΝΟΥ 
οὐ μὴ φάνῃ ἐν σοὶ ἔτι, κὰὶ φωνὴ νγλφίογ. καὶ 
νύλλφης οὐ μὴ ἀκουσθῇ ἐν σοὶ ἔτι" ὅτι [oi] Emtropot 
σου ἦσαν οἱ mepicTANec TAC LAC, ὅτε EN TH φὰρ- 
MAKI COY ἐπλανήθησαν πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἐν αὐτῇ αἷμα 
προφητῶν καὶ ἁγίων εὑρέθη καὶ TIANTWN τῶν ἐοσφὰ- 
rFMENWN ἐπὶ TAC Pfc. 

Μετὰ ταῦτα ἤκουσα ws φωνὴν μεγάλην ὄχλου πολ- 
λοῦ ἐν τῷ οὐρανῷ λεγόντων 

᾿Αλληλογιά: ἡ σωτηρία καὶ ἡ δόξα καὶ ἡ δύναμις 

τοῦ θεοῦ ἡμῶν, ὅτι ἀληθινὰὶ καὶ δίκδιδι Ai KPICEIC 

αὐτοῦ: ὅτι ἔκρινεν τὴν πόρνην τὴν μεγάλην ἥτις 

ἔφθειρεν τὴν γῆν ἐν τῇ πορνείᾳ αὐτῆς, καὶ ἐξελίκη- 

CEN TO ATMA τῶν λούλων αὐτοῦ ἐκ χειρός αὐτῆς. 
καὶ δεύτερον εἴρογκν ᾿Αλληλογιά: Kal ὁ KaTTNOC 
aytAc ἀνὰβδίνει εἰς τούς ἀἰῶνδο τῶν αἰώνων. καὶ 
ἔπεσαν οἱ πρεσβύτεροι οἱ εἴκοσι τέσσαρες καὶ τὰ τέσσερα 
ζῷα, καὶ προσεκύνησαν τῷ θεῷ τῷ κἀθηλένῳ ἐπὶ τῷ 
θρόνῳ λέγοντες ᾿Αμήν, “AAAHAOYIA. καὶ φωνὴ ἀπὸ 
τοῦ θρόνου ἐξῆλθεν λέγουσα 

Αἰνεῖτε τῷ θεῷ ἡμῶν, πόντεο οἱ δοῦλοι αὐτοῦ, 

οἱ φοβούλενοι ἀὐτόν, οἱ μικροὶ Kal οἱ λλεγάλοι. 


22 


Nd 


3 


--ς 


5 


Καὶ ἤκουσα ὧς φωνὴν ὄχλογ πολλοῦ καὶ GC φωνὴν 6 


YASTWN πολλῶν καὶ ὡς φωνὴν βροντῶν ἰσχυρῶν, 
Γλεγόντων᾽ 


XIX ATIOKAATVIZ IQANOT 533 


‘AAAHAOY 18, ὅτι ἐβδοίλεγοεν Kypioc, ὁ θεὸς 
) [ἡμῶν), ὁ πὰντοκράτωρ. χἀίρωλιεν καὶ ἀγὰλ- 
λιῶλιεν, καὶ ᾿δώσομεν. lg δόξαν αὐτῷ, ὅτι ἦλθεν 
ὁ γάμος τοῦ ἀρνίου, καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ἡτοίμασεν ͵ 
8 ἑαυτήν, καὶ ἐδόθη αὐτῇ ἵνα περιβάληται βύσσι-᾿ 
voy λαμπρὸν καθαρόν, τὸ γὰρ βύσσινον τὰ δικαιώ- 
ματα τῶν ἁγίων ἐστίν. 
9 Καὶ λέγει μοὶ Τράψον Μακάριοι οἱ εἰς τὸ δεῖπνον τοῦ 
γάμου τοῦ ἀρνίου κεκλημένοι. καὶ λέγει μοι Οὗτοι οἵ 
το λόγοι Ἔ ἀληθινοὶ τοῦ θεοῦ εἰσίν. καὶ ἔπεσα ἔμπροσθεν 
τῶν ποδῶν αὐτοῦ ἘΠ ΕΟ σαι αὐτῷ. καὶ λέγει μοι Ὅρα 
μή: σύνδουλός σού εἰμι καὶ τῶν ἀδελφῶν σου τῶν 
ἐχόντων τὴν μαρτυρίαν ec’, τῷ θεῷ προσκύνησον" 
ἡ γὰρ μαρτυρία ᾿Ιησοῦ ἐστὶν τὸ πνεῦμα τῆς προφητεί- 
χι Ὡς. Καὶ εἶλον τὸν OYPANON HNEW@ MENON; 
καὶ ἰδοὺ ἵππος λευκός, Kat ὁ καθήμενος ἐπ᾿ αὐτὸν πιστὸς 
[καλούμενος] καὶ ἀληθινός, καὶ ἐν λικδιοούνη κρίνει. καὶ 
32 πολεμεῖ. οἱ λὲ OPOadmoi ayTOY " φλὸξ πγρός, καὶ ἐπὶ 
τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ διαδήματα πολλά, ἔχων ὄνομα γεγραμ- 
13 ae ὃ οὐδεὶς οἶδεν εἰ μὴ αὐτός, καὶ περιβεβλημένος 
ἱμάτιον ᾿ῥεραντισμένον᾽ αἵματι, καὶ κέκληται τὸ ὄνομα 
τι αὐτοῦ ὋὉ Aoyos τοῦ Θεοῦ. καὶ τὰ στρατεύματα τὰ ἐν τῷ 
οὐρανῷ ἠκολούθει αὐτῷ ἐφ᾽ ἵπποις λευκοῖς, ὀυδεδύμένοι 
15 ᾿βύσσινον λευκὸν᾽ Βαϑα μόν: καὶ ἐκ τοῦ CTOMATOC αὐτοῦ 
ἐκπορεύεται ῥομφαία ὀξεῖα, ἵνα ἐν αὐτῇ TATAZH τὰ ἔθνη, 
καὶ αὐτὸς TTOIMANET ayToye ἐν ῥάβλῳ οἰληρᾷ" καὶ αὐτὸς 
πὰτεῖ τὴν ληνὸν τοῦ οἴνου τοῦ θυμοῦ 7s ὀργῆς vey 
16 θεοῦ TOY TIANTOKPATOPOC. καὶ ἔχει ἐπὶ τὸ ἱμάτιον καὶ 
ἐπὶ τὸν μηρὸν αὐτοῦ ὄνομα γεγραμμένον ΒΑΣΙΛΕΥΣ 
ΒΑΣΙΛΕΩΝ KAI? ΚΥΡΙΌΣ.-ΚΥΡΊΙΘΙΝ. 
1 Καὶ εἶδον ἕνα apyeton ἑστῶτα ἐν τῷ ἡλίῳ, καὶ ἔκραξεν 
[ἐν] φωνῇ μεγάλῃ λέγων πδοὶ τοῖς ὀρνέοις τοῖο πε- 
TOMENOIC ἐν μεσουρανήματι ΔΕΥ͂ΤΕ ογνἄχθητε εἰς τὸ 


6 λέγοντες 7 δῶμεν ο οἱ 12 ὡς 13 heck 14 λευκοβύσσινον 


534 ATIOKAATWVIZ INANOY XIX XX 


δεῖπνον τὸ μέγα τοῦ θεοῦ, ἵνα φάγητε σάρκας BACIAGWN 
καὶ σάρκας χιλιάρχων καὶ CAPKaC ἰἸοχγρῶν καὶ σάρκας 
ITITTWN καὶ τῶν καθημένων ἐπ᾽ ᾿αὐτούς;, καὶ σάρκας 
πάντων ἐλευθέρων τε καὶ δούλων καὶ μικρῶν καὶ με- 
γάλων. Καὶ εἶδον τὸ θηρίον καὶ TOYC Ba- 
ciAeic TAC Γῆς καὶ τὰ στρατεύματα αὐτῶν CYNHPMENA 
ποιῆσαι τὸν πόλεμον μετὰ τοῦ καθημένου ἐπὶ τοῦ ἵππου 
καὶ one TOU ατραζεύματος αὐτοῦ. καὶ ἐπιάσθη τὸ θηρίον 
καὶ ‘per αὐτοῦ" ὁ ψευδοπροφήτης ὁ ποιήσας τὰ σημεῖα 
ἐνώπιον αὐτοῦ, ἐν οἷς ἐπλάνησεν τοὺς λαβόντας τὸ χά- 
ραγμα τοῦ θηρίου καὶ τοὺς προσκυνοῦντας τῇ εἰκόνι 
αὐτοῦ" ζῶντες ἐβλήθησαν οἱ δύο εἰς τὴν λίμνην τοῦ πυρὸς 
τῆς KAIOMENHC ἐν θείῳ. καὶ οἱ λοιποὶ ἀπεκτάνθησαν 
ἐν τῇ ῥομφαίᾳ τοῦ καθημένου ἐπὶ τοῦ ἵππου τῇ ἐξελ- 
θούσῃ ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ, καὶ πάντὰ. τὰ ὄρνεὰ 
EXOPTACOHCAN ἐκ τῶν οἀρκῶν αὐτῶν. 

Καὶ εἶδον ἄγγελον καταβαίνοντα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, 
ἔχοντα τὴν κλεῖν τῆς ἀβύσσου καὶ ἅλυσιν μεγάλην ἐπὶ 
τὴν χεῖρα αὐτοῦ. καὶ ἐκράτησεν τὸν δράκοντα, "ὁ ὄφις 
ὁ ἀρχαῖος", ὅς ἐστιν Διάβολος καὶ ‘O Satanadc, καὶ 
ἔδησεν αὐτὸν χίλια ἔτη, καὶ ἔβαλεν αὐτὸν εἰς τὴν ἄβυσ- 
σον, καὶ ἔκλεισεν καὶ ἐσφράγισεν ἐπάνω αὐτοῦ, ἵνα μὴ 
πλανήσῃ ἔτι τὰ ἔθνη, ἄχρι τελεσθῇ τὰ χίλια ἔτη: μετὰ 
ταῦτα δεῖ λυθῆναι αὐτὸν μικρὸν χρόνον. Καὶ 
εἶλον. θρόνογο, καὶ ἐκάθιοὰν ἐπ᾽ αὐτούς, Kal κρίλλὰ 
ἐλόθη αὐτοῖς, καὶ τὰς ψυχὰς τῶν πεπελεκισμεμῥαν διὰ τὴν 
μαρτυρίαν ᾿Ιησοῦ καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, καὶ οἵτινες 
οὐ προσεκύνησαν τὸ θηρίον οὐδὲ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ καὶ 
οὐκ ἔλαβον τὸ χάραγμα ἐπὶ τὸ μέτωπον καὶ ἐπὶ τὴν χεῖρα 
αὐτῶν: καὶ ἔζησαν καὶ ἐβασίλευσαν μετὰ τοῦ χριστοῦ 
χίλια ἔτη. ᾿ οἱ λοιποὶ τῶν νεκρῶν οὐκ ἔζησαν ἄχρι τελεσθῇ 
τὰ χίλια ἔτη. αὕτη ἡ ἀνάστασις ἡ πρώτη. μακάριος 
καὶ ἅγιος ὁ ἔχων μέρος ἐν τῇ ἀναστάσει τῇ πρώτῃ" ἐπὶ 


18 αὐτῶν 20 ὃ mer’ αὐτοῦ, 2 τὸν Odi τὸν ἀρχαῖον 5 καὶ 


18 


19 


20 


21 


4 


ΧΣ ΧΧῚ ἈΠΟΚΑΛΥΨΙΣ IQANOT 535 


, € , ’ ’ av 3 > > » 
τούτων ὁ δεύτερος θάνατος οὐκ ἔχει ἐξουσίαν, ἀλλ᾽ ἔσονται 
ἱερεῖο τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ χριστοῦ, καὶ βασιλεύσουσιν 
9 3 ~ A ,ὔ ay A σ “ 
7 μετ᾽ αὐτοῦ [τὰ] χίλια ἔτη. Καὶ ὅταν τελεσθῇ 
τὰ χίλια ἔτη, λυθήσεται ὁ Σατανᾶς ἐκ τῆς φυλακῆς αὐτοῦ, 
8 καὶ ἐξελεύσεται πλανῆσαι τὰ ἔθνη τὰ ἐν TAIC TECCAPCI 
γωνίδιο τῆς γῆς, τὸν Γὼγ kal Maror, συναγαγεῖν av- 
τοὺς εἰς τὸν πόλεμον, ὧν ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν ὡς ἡ ἄμμος 
9 τῆς θαλάσσης. καὶ ἀνέβησαν ἐπὶ τὸ πλάτος TAC Γῆς, 
καὶ ἐκύκλευσαν τὴν παρεμβολὴν τῶν ἁγίων καὶ τὴν πόλιν 
τὴν ἠγάπημένην. Kal κατέβη τῦρ ἐκ TOY οὐρὰ- 
a \ / 3 U4 \ € , ς a 
το NOY Κὰἀὶ KATEPATEN αὕτους" Καὶ O διάβολος ὁ πλανῶν 
αὐτοὺς ἐβλήθη εἰς τὴν λίμνην τοῦ πυρὸς Kal ᾿ θείογ; 
σ A \ , Ἁ ¢ / Ἁ , 
ὅπου καὶ τὸ θηρίον καὶ ὁ ψευδοπροφήτης; καὶ βασανισθή- 
σονται ἡμέρας καὶ νυκτὸς εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. 
Ν ~~ / ’ὔ A \ A py 
II Kal εἶλον θρόνον μέγαν λευκὸν καὶ TOY KABHMENON 
ἐπ᾿ ταὐτοῦ", ob ἀπτὸ TOY προοώπογ ἔφυγεν H γῇ καὶ ὁ 
12 οὐρανός, καὶ τόπος οὐχ εὐρέθη ἀὐτοῖο. καὶ εἶδον τοὺς 
νεκρούς, τοὺς μεγάλους καὶ τοὺς μικρούς, ἑστῶτας ἐνώπιον 
τοῦ θρόνου, Kal Βιβλίδ ἠνοίχθησὰν: καὶ ἄλλο Βιβλίον 
ἠνοίχθη, ὅ ἐστιν TAC ZWHC καὶ ἐκρίθησαν οἱ νεκροὶ ἐκ 
τῶν γεγραμμένων ἐν τοῖς βιβλίοις KATA τὰ ἔργὰ ἀὐτῶν. 
13 καὶ ἔδωκεν ἡ θάλασσα τοὺς νεκροὺς τοὺς ἐν αὐτῇ, καὶ ὁ 
θάνατος καὶ ὁ ddns ἔδωκαν τοὺς νεκροὺς τοὺς ἐν αὐτοῖς, 
καὶ ἐκρίθησαν ἕκαστος KaTA τὰ ἔργὰ ἀγτῶν. καὶ ὁ 
θάνατος καὶ ὁ ddns ἐβλήθησαν εἰς τὴν λίμνην τοῦ πυρός. 
οὗτος ὁ θάνατος ὁ δεύτερός ἐστιν, ἡ λίμνη τοῦ πυρός. 
τς καὶ εἴ τις οὐχ εὐρέθη ἐν τῇ Βίβλῳ TAC Ζωῆς ΓεΓρὰλλ- 
/ 2 , 3 ‘ , “ , Ny 
μένος ἐβλήθη εἰς THY λίμνην TOU πυρός. Καὶ 
εἶδον OYPANON KAINON Kal γῆν καινήν." ὁ γὰρ πρῶ- 
τος οὐρανὸς καὶ ἡ πρώτη γῆ ἀπῆλθαν, καὶ ἡ θάλασσα 
οὐκ ἔστιν ἔτι. καὶ τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν ᾿Ιερογοὰλὴλι 
καινὴν εἶδον καταβαίνουσαν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ θεοῦ, 
ἡτοιμασμένην ὡς ΝΥΛΛΦΗΝ KEKOCMHMENHN τῷ ἀνδρὶ 


I 


> 


μὶ 


Ὁ 


2X A le! A 3 [ὦ 
ο ἀπὸ τοῦ θεοῦ 10 TOU II αὑτὸν 


536 ATIOKAATYIZ JOANOYT XXI 


αὐτῆς. καὶ ἤκουσα φωνῆς μεγάλης ἐκ τοῦ θρόνου λε- 
γούσης “lAOY ἡ οκηνὴ τοῦ θεοῦ μετὰ τῶν ἀνθρώπων, 
Kal CKHNW@CEI MET ἀγτῶν, Kal ayTol ‘Aaol' aytos 
ἔσονται, Kal αὐτὸς 6 θεὸς MET ἀὐτῶν ἔσται 7, 


3 


Kal ἐξαλείψει πᾶν λἄᾶκργον ‘€K' τῶν ὀφθδλλλῶν 4 


αὐτῶν, καὶ ὃ θάνατος οὐκ ἔσται ἔτι: οὔτε πένθοο οὔτε 
κράυγὴ οὔτε πόνος οὐκ ἔσται “ert. TA’ πρῶτὰ ᾿ἀπῆλ- 
Gav". καὶ εἶπεν ὁ καθήλλενοο ἐπὶ τῷ θρόνῳ ᾿ἰλοΥ 
KAINA ποιῶ πάντα. καὶ λέγει ' Τράψον, ὅτι οὗτοι of 
λόγοι πιστοὶ καὶ ἀληθινοί εἰσιν. καὶ εἶπέν por Τέγο- 
ναν. ἐγὼ τὸ "Adda καὶ τὸ Ὦ, ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος. 
ἐγὼ τῷ λιψῶντι δώσω ἐκ τῆς πηγῆς τοῦ YAatoc τῆς 
Ζωῆς AWPEAN. ὁ νικῶν κληρονομήσει ταῦτα, καὶ ἔοσο- 
Mal AYT@ θεὸς Kal AYTOC ἔοστδι MO! Yidc. τοῖς δὲ δει- 
Rois καὶ ἀπίστοις καὶ ἐβδελυγμένοις καὶ φονεῦσι καὶ 
πόρνοις καὶ φαρμακοῖς καὶ εἰδωλολάτραις καὶ πᾶσι τοῖς 
ψευδέσιν τὸ μέρος αὐτῶν ἐν τῇ λίμνῃ τῇ KAIOMENH 
πυρὶ Kal θείῳ, ὅ ἐστιν ὃ Oavaros ὁ δεύτερος. 

Καὶ ἦλθεν εἷς ἐκ τῶν ἑπτὰ ἀγγέλων τῶν ἐχόντων τὰς 
ἑπτὰ φιάλας, τῶν γεμόντων τῶν ἑτττὰ πληγῶν τῶν ἐσχά- 
των, καὶ ἐλάλησεν μετ᾽ ἐμοῦ λέγων Δεῦρο, δείξω σοι τὴν 
νύμφην τὴν γυναῖκα τοῦ apviov. Kal ἀτήνεγκέν ME ἐν 
πνεύματι ἐττὶ Opoc μέγα καὶ ὑψηλόν, Kal ἔδειξέν μοι 
τὴν πόλιν THN ἁγίὰν lepoycaANm καταβαίνουσαν ἐκ 
τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ θεοῦ, ἔχουσαν τὴν AOZAN TOY θεοζγ' 
“ φωστὴρ αὐτῆς ὅμοιος λίθῳ τιμιωτάτῳ, ὡς λίθῳ ἰάσπιδι 
κρυσταλλίζοντι: ἔχουσα τεῖχος μέγα καὶ ὑψηλόν, ἔχουσα 
τγλῶνδο δώδεκα, καὶ ἐπὶ τοῖς πυλῶσιν ἀγγέλους δώδεκα, 
καὶ ONOMATA ἐπιγεγραμμένα ἅ ἐστιν τῶν δώδεκα 
φγλῶν γίῶν ᾿ἸΙερδήλ: ἀπὸ ANATOAAC πυλῶνεο 
τρεῖς, Kal ἀπὸ Bopp& TYA@NEC τρεῖο, Kal ἀπὸ νό- 
TOY πγλῶνεο τρεῖο, Kal ἀπὸ AYCM@N πυγλῶνεο 
τρεῖο: καὶ τὸ τεῖχος τῆς πόλεως ἔχων θεμελίους δώδεκα, 


3 λαὸς | αὐτῶν θεός 4 ἀπὸ | ἔτι, ὅτι τὰ | ἀπῆλθεν κ μοι 


5 


6 


7 
8 


Io 


μι 


2 


ἜΧΕ XXIT ATIOKAATWVIS IQANOT 537 


J 


καὶ ἐπ᾿ αὐτῶν δώδεκα ὀνόματα τῶν δώδεκα ἀποστόλων τοῦ 
15 dpviov. Kat ὁ λαλῶν μετ᾽ ἐμοῦ εἶχεν λλέτρον κἄλδλλον 
χρυσοῦν, ἵνα μετρήσῃ τὴν πόλιν καὶ τοὺς πυλῶνας αὐτῆς 
16 καὶ τὸ τεῖχος αὐτῆς. καὶ ἡ πόλις τετράγωνοα κεῖται; 
καὶ τὸ μῆκος αὐτῆς ὅσον τὸ πλάτος. καὶ ἐμέτρησεν τὴν 
πόλιν τῷ καλάμῳ ἐπὶ "gradiov' δώδεκα χιλιάδων: τὸ 
μῆκος καὶ τὸ πλάτος καὶ τὸ ὕψος αὐτῆς ἴσα ἐστίν. 
17 Kal EMETPHCEN τὸ TETXOC αὐτῆς ἑκατὸν τεσσεράκοντα 
τεσσάρων πηχῶν; μέτρον ἀνθρώπου, ὅ ἐστιν ἀγγέλου. 
18 Kal ἡ ἐνδώμησις TOY τείχογο αὐτῆς YACTTIC, καὶ ἡ πόλις 
19 χρυσίον καθαρὸν ὅμοιον ὑάλῳ καθαρῷ" oi θελλέλιοι τοῦ 
τείχους τῆς πόλεως παντὶ λίθῳ τιλλίῳ κεκοσμημένοι" 6 
θεμέλιος ὁ πρῶτος ἴασπις, ὁ δεύτερος σάπφειρος, ὁ τρίτος 
20 χαλκηδών, ὁ τέταρτος σμάραγδος, ὁ πέμπτος σαρδόνυξ, 
ὁ ἕκτος σάρδιον, ὁ ἔβδομος χρυσόλιθος, ὁ ὄγδοος βή- 
ρυλλος, ὁ ἔνατος τοπάζιον, ὁ δέκατος χρυσόπρασος, ὁ 
at ἑνδέκατος ὑάκινθος, ὁ δωδέκατος ἀμέθυστος" καὶ οἱ δώδεκα 
πυλῶνες δώδεκα μαργαρῖται, ἀνὰ εἷς ἕκαστος τῶν πυλώνων 
ἣν ἐξ ἑνὸς papyapirov: καὶ ἡ πλατεῖα τῆς πόλεως χρυ- 
.5 σίον καθαρὸν ὡς ὕαλος διαυγής. Καὶ ναὸν οὐκ εἶδον ἐν 
αὐτῇ, ὁ γὰρ κύριοο, ὁ θεός, ὁ TIANTOKPATWP, ναὸς αὐτῆς 
23 ἐστίν, καὶ τὸ ἀρνίον. καὶ ἡ πόλις οὐ χρείαν ἔχει ΤΟΥ͂ 
ἡλίογ OYAE TAC οελήνηο, ἵνα PaiNWCIN αὐτῇ, ἡ γὰρ 
AdZa TOY θεοῦ ἐφώτισεν αὐτήν, καὶ ὁ λύχνος αὐτῆς τὸ 
24 ἀρνίον. Kal TIEPITTATHCOYCIN τὰ ἔθνη Ald TOY φωτὸς 
αὐτῆς" Kal οἱ Βὰοιλεῖο TAC PAC φέρογοιν THN λόξὰν 
os αὐτῶν εἰς αὐτήν" Kal οἱ πγλῶνες αὐτῆς OY MH κλει- 
“6 οθῶοιν HMEPAC, NYZ γὰρ οὐκ ἔσται ἐκεῖ" καὶ οἴσογοιν 
.7) τὴν λόζὰν καὶ τὴν τιμὴν τῶν ἐθνῶν εἰς αὐτήν. καὶ 
οὐ MN εἰοέλθῃ εἰς AYTAN πᾶν κοινὸν καὶ [6] ποιῶν 
βδέλυγμα καὶ Ψεῦδος, εἰ μὴ οἵ rerpamMENO! ἐν τῷ 
1 BIBAf@) TAC ZWAC Τοῦ dpviov. καὶ ἔδειξέν μοι ποτὰ- 


A 


\ of a ς , 3. / 
MON YAaTOC ZWAC λαμπρὸν ws κρύσταλλον, EKTTOPEYO- 


16 σταδίους 


538 ATIOKAATWIZ IQANOY XXII 


MENON ἐκ τοῦ θρόνου τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ dpviov EN MECW 2 
τῆς πλατείας αὐτῆς" καὶ TOY TIOTAMOY ἐντεῦθεν Kal 
ἐκεῖθεν ZYAON Ζωῆς ποιοῦν" καρποὺς δώδεκα, KATA 
MANA ἕκαστον ᾿ἀποδιδοῦν' τὸν KAPTTON ἀὐτοζ, Kal τὰ 

4 “ , 3 4 a 3 a Q A 
φυλλὰ τοῦ ξύλου Eic OEpaTTEiAN τῶν ἐθνῶν. Kal πᾶν 3 
κἀτἄθελλὰ OYK ECTAI ἔτι. καὶ ὁ θρόνος τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ 
ἀρνίου ἐν αὐτῇ ἔσται, καὶ οἱ δοῦλοι αὐτοῦ λατρεύσουσιν 
αὐτῷ, καὶ ὄψοντδι τὸ πρόσωπον ἀὐτον, καὶ τὸ ὄνομα 
αὐτοῦ ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν. καὶ νὺξ οὐκ ἔσται ἔτι, 
Kal OYK ἔχουσιν χρείαν φωτὸς λύχνου καὶ φῶς ΗλίοΥ, 
ὅτι Κύριος ὁ θεὸς φωτίςει [ἐπ᾽] αὐτούς, kal Βδοι- 
AEYCOYCIN εἰα TOYC δἰῶνδο τῶν AI@NWN. 

Καὶ εἶπέν μοι Οὗτοι οἱ λόγοι πιστοὶ καὶ ἀληθινοί, 6 
καὶ ‘6 κύριος, ὁ θεὸς τῶν πνευμάτων τῶν προφητῶν, 
9 , Ἁ of 3 aA rf ΄“ ’ 3 an a 
ἀπέστειλεν τὸν ἄγγελον αὐτοῦ δεῖξαι τοῖς δούλοις αὐτοῦ ἃ 
Ae? fenécOal ἐν τάχει: καί ᾿Ιλοὺ ἔρχολλδι ταχύ: μα- 7 
κάριος 6 τηρῶν τοὺς λόγους τῆς προφητείας τοῦ βιβλίου 
τούτου. Καγὼ Ἰωάννης ὁ ἀκούων καὶ βλέπων 8 

~ \ Waa af NS ὙΓΓ 7 »/ a 
ταῦτα. καὶ ὅτε ἤκουσα kal ᾿έβλεψα᾽, ἔπεσα προσκυνῆσαι 
ἔμπροσθεν τῶν ποδῶν τοῦ ἀγγέλου τοῦ δεικνύοντός μοι 
ταῦτα. καὶ λέγει por “Opa py: σύνδουλός σού εἶμι καὶ 9 
τῶν ἀδελφῶν σου τῶν προφητῶν καὶ τῶν τηρούντων 
τοὺς λόγους τοῦ βιβλίου τούτου: τῷ θεῷ προσκύνη- 

ry 4 N 4 4 

σον. Καὶ λέγει pot Μὴ οφρὰγίοσμο τοὺς το 
λόγους τῆς προφητείας TOY Βιβλίογ τούτου, ὁ κὰἀιρόα γὰρ 
ἐγγύς ἐστιν. ὁ ἀδικῶν ἀδικησάτω ἔτι, καὶ ὁ ῥυπαρὸς τι 
re ’ = Ὁ) Q ε , pe a) 
ῥυπανθήτω ἔτι, καὶ ὁ δίκαιος δικαιοσύνην ποιησάτω ἔτι, 
καὶ ὁ ἅγιος ἁγιασθήτω ἔτι.-- ᾿ΙλοΥΥ Epyomal ταχύ, 12 
Kal ὁ MICOOC μου MET ἐμοῦ, ἀπολοῦνὰι ἑκάστῳ GC 
τὸ ἔργον ἐστὶν ἀύτοῦ. ἐγὼ τὸ ἴἤΑλφα καὶ τὸ ὮΙ, 13 
Γὁ πρῶτος Kal ὁ᾽ Ecyatoc, ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος.-- 
Μακάριοι οἱ πλύνοντεο TAC CTOAAC αὐτῶν, ἵνα ἔσται 14 
n ἐξουσία αὐτῶν ἐπὶ τὸ ZYAON TAC ZWAC καὶ τοῖς 


υ & 


2 ποιῶν | ἀποδιδοὺς 6 Κύριος 8 ἔβλεπον τι ῥυπαρευθήτω 13 πρῶτος καὶ 


XXII ATIOKAATVIZ IQANOT 539 


πυλῶσιν εἰσέλθωσιν εἰς τὴν πόλιν. ἔξω οἱ κύνες καὶ οἱ 
Ἁ Ἁ ¢ , \ ¢ a Ἁ € id λ λά 
φαρμακοὶ καὶ οἱ πόρνοι καὶ οἱ φονεῖς καὶ οἱ εἰδωλολατραι 
A “ ΄“ Q ΄“΄ "»“" 
καὶ πᾶς φιλῶν καὶ ποιὼν ψεῦδος. 
3 AY > “ » \ 3} “ 

τό Eyo Inoovs ἔπεμψα Tov ἄγγελον μου μαρτυρῆσαι 

ὑμῖν ταῦτα ᾿ἐπὶ ταῖς ἐκκλησίαις. ἐγώ εἶμι ἡ piza καὶ 
\ ? , € 3 A ς , ς 4 
τὸ γένος Aavetd, 0 ἀστὴρ ὁ λαμπρός, ὁ πρωινος. 

17 Καὶ ‘ro πνεῦμα καὶ ἡ" νύμφη λέγουσιν Ἔρχου" καὶ 
δ ἀκούων. εἰπάτω. Ἔρχου" καὶ ὁ λιψῶν EPYECOW, ὁ 
θέλων λαβέτω ἵλωρ Ζωῆς δλωρεᾶν. 

13 Μαρτυρῶ ἐγὼ παντὶ τῷ ἀκούοντι ToYC λόγογο 

an , nm , , 57 3 “- 
τῆς προφητείας τοὺ βιβλίου τούτου: ἐάν τις ΕΤἸΤΙΘΗ 
ϑ 3 > / > , ¢ Α 3 3 3 A \ Q \ 
ἐπ aytd, ἐπιθήσει ὁ θεὸς ETT AYTON Tas πληγὰς TAC 

19 FEFPAMMENAC EN TH βιβλίῳ τούτῳ Kal ἐάν τις 
ἀφέλῃ ἀπὸ τῶν λόγων τοῦ βιβλίου τῆς προφητείας 

? 3 re ς A Ἁ la 3 “ > A nr J 
ταύτης, ἀφελεῖ ὁ θεὸς τὸ μερος αὐτου απὸ TOY ΖΥλΟΥ 
τῆς ζωῆς καὶ ἐκ τῆς πόλεως τῆς ἁγίας, τῶν γεγραμ- 
μένων ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ. 

9 λέγει ὁ μαρτυρῶν ταῦτα Ναί: ἔρχομαι ταχύ. 
"Anny: ἔρχου, κύριε ᾿Ιησοῦ. 


" ‘H χάρις τοῦ κυρίου ᾿Ιησοῦ [Χριστοῦ] μετὰ τῶν 
ἁγίων. 


16 ἐν 17 πνεῦμα καὶ 


EYATTEAION 


KATA MABBAION 


KATA MAPKON 
KATA AOYKAN 
KATA !IOANHN 


MPASETS “ANOS OND Ts 


EMTIZTOAAIL KAOOAIKAI 
IAKWBOY 
WETPOY ἃ 
TeTpoy B 
IWANOY a 
IOANOY B 
IWANOY FF 
Ιογδὰ 
ΕΠΙΣΤΟΛΑΙ ΠΑΥΛΟΥ 
προσ PWMAIOYC 


TmpoOc KOPINOIOYC ἃ 
προς KOPINOIOYC B 
προσ Γάλὰάτδο 

προσ ΕεΕΦεοιογο 
προσ ΦΙλΛΙΠΠΗΟΙΟΥΟ 
TPOC KOAACCAEIC 
προς OBECCAAONIKEIC 
προς OE€CCAAONIKEIC 
mpoc eBpalioyce 
TPOC ΤΙΜΟΘΕΟΝ ἃ 
ΠΡΟΟ ΤΙΜΟΘΕΟΝ. B 
ΠΡΟ. TITON 

προ Φιλημονὰ 


ATITOKAAY TI2 ΤΩΆΝΘΥ 


B 


This edition of the Greek text of the New Testament is 
reproduced from a larger edition published in 1881 with an 
accompanying volume containing an Introduction and an Ap- 
pendix of Notes on Select Readings and on Orthography. The 
second and corrected impression of the larger edition of the text, 
issued in December 1881, is here followed. Additional sim- 
plicity has been gained by removing all strictly alternative mar- 
ginal readings from the margin to the foot of the page, and by 
transferring to the end of the volume all such rejected readings 
as had been allowed to stand in the margin on account of some 
special interest, together with such other rejected readings as 
were noticed only in the Appendix. The subsidiary matter 
which already stood at the end has likewise been adapted to the 
requirements of a single independent volume. 

The principles of criticism which have been followed in the 
determination of the text were set forth in detail in the Intro- 
duction, to which a full Table of Contents was prefixed. The 
following brief and general explanation was likewise appended 
to the Greek text itself. It is reprinted here in the hope that it 
may be useful to some readers of the text, who may not care to 
study in detail the discussions and statements of evidence upon 
which the various conclusions set forth in the Introduction are 
founded. 


Wherever there are more readings than one, two classes of 
evidence are available for making the decision between them. 


NN 


542 


We may compare the probability of the readings themselves, 
that is, employ internal evidence; and we may compare the 
authority of the documents which attest them, that is, employ 
external or documentary evidence. 

Internal evidence is itself of two kinds, the consideration of 
what an author is likely to have written, and the consideration 
of what a copyist is likely to have made him seem to have 
written. The former kind, resting on ‘intrinsic’ probability, 
valuable as it sometimes is, has little force in the innumerable 
variations in which each of the rival readings is unobjectionable, 
so that either of them would be reasonably approved in the 
absence of the other, The latter kind, resting on ‘transcrip- 
tional’ probability, is not less valuable; but it is subject to 
analogous uncertainty, because in a vast number of cases each 
reading can be explained as a corruption of the other by refer- 
ence to some tendency of scribes which is known to be often 
productive of textual change, and the tendency which actually 
operated in producing change in any particular case need not be 
the tendency which is most obvious to modern eyes. A few 
hours spent in studying a series of the countless corrections which 
no one would think of accepting will shew the variety of instinct 
to be found among scribes, the frequent disagreement between 
their instincts and our own, and, above all, the conflicting effects 
of different instincts in the same passage. Moreover, though 
normally a scribe’s correction, or, more properly, corruption, 
should exhibit at once plausibility and latent inferiority, that is, 
should be condemned by transcriptional and by intrinsic evidence 
alike, the imperfection of our knowledge more commonly leaves 
unreconciled the apparent conflict of the two kinds of proba- 
bility, arising out of the consideration that no scribe would con- 
sciously introduce a worse reading instead of a better. | Lastly, 
all decisions made solely or chiefly on the ground of internal 
evidence are subject to the chances of mistake inseparable from 
single and isolated judgements; they lack the security given by 
comparison and mutual correction. Hence it is dangerous to fix 


543 
the mind in the first instance on any kind of internal probability : 
the bias thus inevitably acquired can hardly fail to mislead where 
the authority of documents is not obviously clear and decisive at 
once. ‘The uses of internal evidence are subordinate and acces- 
sory: if taken as the primary guide, it cannot but lead to exten- 
sive error. 

Documentary evidence in its simplest form consists in the 
relative authority of sndividual documents ; that 15; in the relative 
antecedent probability that a reading attested by them is the 
true reading. This is what is meant when it is said in popular 
language that ‘ good MSS’ should be trusted. A presumption 
of relatively high authority 15 conferred by priority of date; a 
presumption verified on the average by experience, but still no 
more than a presumption, because the exemplar from which a 
MS was copied may have been either only a little older than 
itself or of any earlier date, and because corruption may be rapid 
in one line of transmission, slow in another. The only adequate 
criterion of authority for an individual document, apart from its 
affinity to other documents, is the character of its text, as ascer- 
tained by the fullest possible comparison of its different readings ; 
the variations in which internal evidence is of such exceptional 
clearness as to be provisionally decisive being taken as tests of 
the general characteristics of the text throughout, and thus 
shewing how far it is likely to have preserved genuine readings 
in the more numerous variations in which internal evidence is 
more or less ambiguous. Criticism resting on this basis, the 
basis of ‘internal evidence of documents’ as distinguished from 
the preceding ‘internal evidence of readings’, involves not a 
single but a threefold process ; tentative examination of read- 
ings, examination of the texts of documents by means of the 
materials thus collected, and final decision upon readings. It 
thus makes all variations contribute to the interpretation of 
each. Its principle may be expressed in the single proposition, 
Knowledge of documents should precede final judgement upoir 
FCADINGS » 


NN 2 


~ 


544 


The use of ‘internal evidence of documents’ in the New 
Testament is however impeded by various exceptions to the 
homogeneousness of texts, especially by the difficulty of apply- 
ing it to a plurality of documents in places where the better 
documents are ranged on different sides, and by the fusion of 
two or more independent texts in one. This fusion or mixture 
would arise in several different ways. Sometimes two exemplars 
would be used together in transcription: sometimes a scribe 
would consciously or unconsciously intermingle reminiscences of 
another MS with the text which he was copying: sometimes 
variant readings noted in the margin of the exemplar, or inserted 
as corrections of it, would be substituted for the corresponding 
readings of the exemplar itself. Now, since almost every im- 
portant document combines readings from more than one ancient 
source, the nature and therefore ultimately the value of its testi- 
mony in any particular case must vary accordingly; and there is 
no possibility of discriminating the readings derived from the 
several sources except by observing what the other documents 
are with which in each case it is associated. When therefore 
each document is treated as a constant unit of authority, so that 
the attestation of each reading becomes merely the sum of such 
units, there is no way of arriving at a decision except by re- 
solving the comparison of total authority for two readings into a 
simple arithmetical balance; and this arithmetical proceeding 
must be hopelessly vitiated by the impossibility of assigning to 
each document a numerical value proportional to its ascertained 
excellence, as well as by the fragmentary nature of many docu- 
ments, and the large element of consequent fortuitousness in the 
amount of extant attestation for this or that reading. A more 
or less distinct sense of these difficulties has doubtless had a con- 
siderable influence in encouraging a dangerous reliance on the 
direct use of ‘internal evidence of readings’ in the New Testa- 
ment. But unfortunately this is an expedient which succeeds 
only in disguising the uncertainty, not in removing it. 

There is but one way through the chaos of complex attesta- 


545 


tion; and that is by tracing it back to its several causes, in 
other words, by enquiring what antecedent circumstances of 
transmission will account for such combinations of agreements 
and differences between the several documents as we find 
actually existing. Ad/ trustworthy restoration of corrupted texts 
is founded on the study of their history, that ts, of the relations 
of descent or affinity which connect the several documents. ‘The 
importance of genealogy in textual criticism is at once shown by 
the considerations that no multiplication of copies, or of copies 
of copies, can give their joint testimony any higher authority 
than that of the single document from which they sprang, and 
that one early document may have left a single descendant, 
another a hundred or a thousand. Since then identical numeri- 
cal relations among existing documents are compatible with the 
utmost dissimilarity in the numerical relations among their 
ancestors, and vice versa, no available presumptions whatever as 
to text can be obtained from number alone, that is, from number 
not as yet interpreted by descent. 

When, as often happens, the extant copies of an ancient 
work can be distributed into definite families having each a 
single common ancestor, the task of tracing textual genealogy 
is comparatively easy. In the New Testament the problem is 
one of much complexity, not only from the amount and variety 
of evidence, but from the early and frequent confluence of 
different lines of descent by mixture. Instances of immediate 
derivation of one extant document from another are extremely 
rare. But the combined evidence of agreements and discrepan- 
cies clearly discloses the existence of many sets of extant docu- 
ments, deriving a greater or less part of their text ultimately 
from single lost documents, or from single lines of trans- 
mission consisting of successions of lost documents. The re- 
lation of the whole mass of documents containing a book to the 
single autograph is in fact repeated on a smaller scale by each 
subordinate set of documents for a large body of their readings ; 
and it is impossible to have any true conception of the origin of 


546 


the present distribution of readings till it is clearly understood 
that fundamentally all textual transmission takes the form of a 
genealogical tree, diverging into smaller and smaller branches, 
of which the extant documents are casual and scattered frag- 
ments or joints. This fundamental type of transmission is in- 
deed greatly obscured in the New Testament by the coalescence 
of different branches of the tree through textual mixture, and the 
consequent rarity of pure representatives of the earlier and wholly 
divergent branches. But this seeming confusion is comparatively 
seldom productive of real and permanent difficulty in determining 
what lines of transmission did or did not contain a given reading 
in ancient times. 

The use of genealogical evidence, like the use of ‘internal 
evidence of documents’, brings to the elucidation of each single 
place a knowledge gained by the examination of many, and thus 
involves three successive processes. In this instance they are, 
first, the analysis and comparison of the documentary evidence 
for a succession of individual variations; next, the investigation 
of the genealogical relations between the documents, and there- 
fore between their ancestors, by means of the materials thus 
obtained; and thirdly, the application of these genealogical re- 
lations to the interpretation of the documentary evidence for 
each individual variation. The results of the interpretation of 
documentary evidence thus and thus alone made possible are- 
various. In the first place, it winnows away a multitude of 
readings which genealogical relations prove to be of late origin, 
and which therefore cannot have been derived by transmission 
from the autograph. Further, as regards all other readings, it 
so presents and limits the possible genealogical antecedents of 
the existing combinations of documentary evidence as to supply 
presumptions in favour of one reading against another, varying 
from what amounts under favourable circumstances to prac- 
tically absolute certainty down to complete equipoise. On the 
other hand the inequalities and occasional ambiguities in the 
evidence for the genealogical relations frequently leave room for 


547 


more than one interpretation. In what manner the genealogical 
principle can be applied to these more difficult cases will appear 
presently. 


The documentary evidence for the text of the New Testa- 
ment consists of Greek MSS dating from the fourth to the 
sixteenth century, most of the earlier being in a fragmentary 
state; of ancient Versions in different languages; and of quo- 
tations found in the extant remains of the Fathers, written in 
Greek, in Latin, and to a small extent in Syriac. In order to 
understand fully the history of the text, documents of all kinds 
and ages have to be taken ‘nto account; though, as soon as the 
history is known, a vast numerical majority of documents must 
be treated as of no primary authority in ordinary variations. 
Since even the two earliest Greek MSS do not carry us back 
further than to the middle of the fourth century, the fixing of 
historical landmarks is chiefly dependent on the evidence of 
patristic quotations, which are for the most part definitely chro- 
nological, and also of the versions, three or four of which can 
hardly have been later than the second century. Each kind of 
evidence has its own imperfections. Quotations are often made 
from memory, and therefore liable to be loose and confused: 
different forms of text are used at different times by the same 
writer: and another kind of uncertainty is introduced by the 
diversity of text often exhibited by the MSS of patristic writings 
in quotations, which betrays the liability to corruption from the 
‘nfluence of late current texts of the New Testament, and by the 
uncritical handling from which the text of most Fathers still 
suffers. V-ersions are affected by the genius and grammatical 
peculiarities of their language, and in other respects are not 
equally or uniformly literal; while some have as yet been in- 
sufficiently edited. But all these drawbacks, however they intro- 
duce ambiguity into the evidence for single passages, do not 
naterially impede the arrival at secure conclusions about the 
history of the text at large. 


548 

Comparison with patristic quotations discloses at once the 
striking fact that all the more considerable variations of reading 
must have arisen before the latter half of the fourth century. 
Variations of later origin are for the most part of little moment, 
and the changes which took place after that period were mainly 
changes in the distribution of readings already existing. A text 
virtually identical with the prevalent Greek text of the Middle 
Ages was used by Chrysostom and other Antiochian Fathers in 
the latter part of the fourth century, and thus must have been 
represented by MSS as old as any MS now surviving. This 
Antiochian or ‘Syrian’ text can frequently be recognised as 
standing out in opposition to the text or texts of most of the 
definitely ancient documents. 

Another great landmark is furnished by the writings of 
Origen, which carry us to the middle of the third century, and 
even earlier. They establish the prior existence of at least 
three types of text, which can be identified through numerous 
readings distinctively attested by characteristic groups of extant 
documents. The most clearly marked of these is one that has 
long been conventionally known as ‘Western’. Another, less 
prominent as being less consistently represented by any single 
ancient document, may be called ‘Alexandrian’. The third 
holds a middle or neutral position, sometimes simply opposed 
to Western or to Alexandrian readings, occasionally opposed 
to Western and to Alexandrian readings alike. On the other 
hand Origen’s writings contain no certain traces of distinctively 
Syrian readings. 

The priority of two at least of the three texts just noticed to 
the Syrian text is further brought to light by the existence of a 
certain number of distinctively Syrian readings which prove on 
close examination to be due to a combination of the Western 
with the neutral readings. Moreover the use of Western and 
of neutral readings thus presupposed renders it morally certain 
that other readings from the same sources were adopted as they 
stood, sometimes from a Western, sometimes from a neutral 


549 

text: and the supposition is fully confirmed by an analysis of 
the distribution of documentary attestation. A similar analysis 
in other cases shews that Alexandrian readings also were some- 
times adopted by the authors of the Syrian text. To the two 
processes of combination and direct selective adoption must be 
added a third, selective adoption with modifications. In fact 
the Syrian text has all the marks of having been carefully con- 
structed out of materials which are accessible to us on other 
authority, and apparently out of these alone. All the readings 
which have an exclusively Syrian attestation can be easily ac- 
counted for as parts of an editorial revision; and none of them 
have the stamp of genuineness to attest the use of extraneous 
and purer sources. 

Leaving then the Syrian text, we have to consider the rela- 
tions between its predecessors. The rapid and wide propagation 
of the Western text is the most striking phenomenon of textual 
history in the three centuries following the death of the Apostles. 
The first clear evidence (Marcion, Justin) shews us a text con- 
taining definitely Western readings before the middle of the 
second century; and a similar text is predominant, to say the 
least, in the ample citations made towards the end of the 
century. Nay, the text used by all the Ante-Nicene Greek 
writers not connected with Alexandria, who have left consider- 
able remains (Irenzeus, Hippolytus, Methodius), is substantially 
Western. Even in the two chief Alexandrians, Clement and | 
Origen, especially in some of Origen’s writings, Western quo- 
tations hold a conspicuous place, while in Eusebius they are on 
the whole predominant. After Eusebius they make no show in 
Greek theology, except so far as they were adopted into eclectic 
texts: a few writers offer rare traces of the expiring tradition, 
but nothing more. The Old Latin version in both its earlier 
forms was Western from the first. The Old Syriac, so far as 
can be judged from a single imperfect MS of the Gospels, was 
at least predominantly Western too. But indeed the Western 
influence to a certain extent affected every ancient version sooner 


5.90 


or later: in those of Upper Egypt, Ethiopia, and Armenia it is 
often peculiarly well marked. 
When Western readings generally are confronted with their 
ancient rivals in order to obtain a broad view of the relations 
between the texts, it would be difficult for any textual critic to 
doubt that the Western not merely is the less pure text, but also 
owes most of its differences to a perilous confusion between tran- 
scription and reproduction, and even between the preservation 
of a record and its supposed improvement. Its chief and con- 
stant characteristic is a love of paraphrase, not generically dif- 
ferent from the tendency to verbal modification exhibited by 
many scribes, but rather an extreme form of it. Words and 
even clauses are changed, omitted, and inserted with surprising 
freedom, wherever it seemed that the meaning could be brought 
out with greater force and definiteness. Another common and 
dangerous type of licence which is seen here in full force is the 
assimilation of clauses or sentences at once like and unlike, 
and especially the obliteration of the characteristic statements 
of the several Gospels in parallel passages through the natural 
impulse to harmonise and to complete. More peculiar to the 
Western text is the readiness to adopt alterations or additions 
from sources extraneous to the books which ultimately became 
canonical, ‘These various tendencies must have been in action 
for some time. The Western text is not to be thought of as a 
single recension, complete from the first. However its parent- 
copy or copies may have differed from the originals, there must 
have been no little subsequent and progressive change. 
Meanwhile the Western licence did not prevail everywhere, 
and MSS unaffected by its results were still copied. The per- 
petuation of the purer text may in great measure be laid to the 
credit of the watchful scholars of Alexandria: its best repre- 
sentatives among the versions are the Egyptian, and especially 
that of Lower Egypt; and the quotations which follow it are 
most abundant in Clement, Origen, (Dionysius, Peter,) Didy- 
mus, and the younger Cyril, all Alexandrians. On the other 


551 


hand there are many textual facts which it would be difficult to 
reconcile with an exclusive limitation of the Non-Western text 
io Alexandria in early times; and, as might have been antici- 
pated, there is sufficient evidence that here and there elsewhere it 
held its ground with more or less success against the triumphant 
popularity of Western readings. But further, as was indirectly 
noticed above, a group of extant documents bears witness to the 
early existence of independent corruptions, apparently Alexan- 
drian in origin. They are in all respects much less important, 
as well as less numerous, than the Western readings, and betray 
no inclination to introduce extraneous matter, or to have recourse 
to the bolder forms of change. They often shew care and skill, 
more especially in the use of language, and sometimes present a 
deceptive appearance of originality. 

The unfortunate loss of nearly all the Christian literature of 
the second half of the third century makes a partial chasm in 
textual history; but it is evident that increasing intercourse be- 
tween churches led to much mixture of texts in that interval of 
comparative peace. Apart from miscellaneous and accidental 
mixture, it is probable that more than one eclectic text was 
deliberately formed. One such at all events, to which reference 
has been already made, must belong either to this time or to the 
years which follow. The Syrian text has all the appearance of 
being a careful attempt to supersede the chaos of rival texts by 
a judicious selection from them all. It would be doing violence 
alike to all that is known of ancient criticism and to the evi- 
dence supplied by a comparison of the results with the ante- 
cedent materials to imagine that the Syrian revisers would have 
any trustworthy means of learning which of the various texts, 
MSS, or readings had the best pedigree. They could only be 
guided by ‘intrinsic’ probabilities of a vague kind, and were not 
in a position to distinguish between the purity of a text and its 
present acceptability or usefulness. They evidently wished their 
text to be, as far as possible, easy, smooth, and complete ; and 
for this purpose borrowed freely from all quarters, and as freely 


552 
used the file to remove surviving asperities. 

In the fourth century mixture prevailed almost everywhere: 
nearly all its texts, so far as they can be seen through the quo- 
tations of theologians, are more or less chaotic. In the early 
years the persecution under Diocletian and his colleagues, and 
then the reaction under Constantine, must have affected the text 
not less powerfully than the Canon of the New Testament. 
The long and serious effort to annihilate the Scriptures could 
not be otherwise thar’ unequally successful in different places, 
and thus the texts current in certain districts would obtain rapid 
extension in the next generation. Moreover various tendencies 
of that century of rapid innovation were unfavourable to the 
preservation of local peculiarities. It is therefore no wonder 
that the ancient types of text are seldom to be discerned except 
in fragments intermingled with other texts. Meanwhile the 
Syrian text grew in influence. For some centuries after the 
fourth there was in the East a joint currency of the Syrian and 
other texts, nearly all mixed; but at last the Syrian text almost 
wholly displaced the rest. The causes of this supremacy are 
not far to seek. Western Christendom became exclusively 
Latin, as well as estranged from Eastern Christendom: with 
few exceptions the use and knowledge of the Greek language 
died out in the West. The ravages of the barbarians and 
Mahometans destroyed the MSS of vast regions, and narrowly 
limited the area within which transcription was carried on. 
On the other hand Greek Christendom became centralised,- 
with Constantinople for its centre. Now Antioch is the true 
ecclesiastical parent of Constantinople; so that naturally the 
Antiochian text of the fourth century would first acquire tra- 
ditional if not formal authority at Constantinople, and then 
become in practice the standard New Testament of the Greek 
East. To carry the history one step further, the printed ‘Re- 
ceived Text’ of the sixteenth century, with the exception of 
scattered readings commended in most cases by Latin authority 
to Erasmus or his successors, is a reproduction of the Syrian text 


in this its medizeval form. 


Such being in brief the history of the text, the first endeavour 
of the critic must evidently be to penetrate beyond the time of 
mixture, and ascertain as far as possible what readings were to 
be found in the several lines of tradition while they still pre- 
served their distinctive characters. For this purpose it is neces- 
sary to ascertain how far the texts of the several existing docu- 
ments correspond with the principal ancient texts. No satisfactory 
result was attainable so long as even our oldest documents were 
assumed to be constant and faithful representatives of ancient 
texts or ‘recensions’. Yet they will yield up indirectly to careful 
criticism the evidence which is vainly sought from them by direct 
inspection. A double process is necessary; first to discover the 
outlines of the history, as it has just been sketched, from the 
sum total of evidence of all dates and all kinds, and then to 
apply the standard so obtained to determine the origin and 
character of each principal document by means of the numerous 
variations in which the grouping of documents is tolerably free 
from obscurity. A document may have transmitted one ancient 
type of text in approximate purity; or it may be directly or 
indirectly derived by mixture from originals of different defined 
types; or it may have arisen from a more comprehensive mixture. 
What has to be noted is, first, the presence or absence of distinc- 
tively Syrian or distinctively Pre-Syrian readings; and secondly, 
among Pre-Syrian readings, the presence or absence of distinc- 
tively Western, or distinctively Alexandrian, or distinctively 
neutral readings. 

When the texts of existing documents are tested in this 
manner, it becomes evident that they are almost all in some 
sense mixed. One Greek MS in most chapters of the Gospels 
and Acts (D), two in St Paul’s Epistles (D,G3), one in the 
Epistle to the Hebrews (D,) have approximately Western texts. 
Of the two oldest MSS, & is Pre-Syrian and largely neutral, but 
with considerable Western and Alexandrian elements, B is Pre- 
Syrian and almost wholly neutral, but with a limited Western 


554 


element in the Pauline Epistles. All other Greek MSS contain 
a greater or less Syrian element, and their Pre-Syrian elements 
almost always exhibit readings of all three Pre-Syrian types, 
though in different proportions. Nor is the general proportion 
of mixture by any means uniform throughout each document: 
thus the Syrian element of A is very large in the Gospels, much 
smaller in the other books, the transcription having probably 
been made from different smaller exemplars in different parts of 
the New Testament. The Western character of the Old Latin 
version in its earlier forms and apparently of the Old Syriac has 
been already noticed. The other early versions, the Memphitic 
and Thebaic, both Egyptian, are apparently altogether Pre- 
Syrian: they certainly are for the most part sometimes neutral, 
sometimes Alexandrian, though not without a Western element, 
which in the Thebaic is considerable. A revision of the Old 
Syriac version appears to have taken place early in the fourth 
century, or sooner; and doubtless in some connexion with the 
Syrian revision of the Greek text, the readings being to a very 
great extent coincident. All subsequent versions and revisions 
of versions are much affected by Syrian influence, more especially 
the Gothic and the ‘Italian’ Latin: but the Pre-Syrian elements 
of the Ethiopic, the Armenian, and the Jerusalem Syriac are 
large and important. 

The textual elements of each principal document having 
been thus ascertained, it now becomes possible to determine the 
genealogy of a much larger number of individual readings than. 
before in relation to the several ancient texts. The process can 
hardly be reduced to rule: but after a while the contrasted 
groupings of attestation become for the most part easy to in- 
terpret with patience and care. When once the ancient distri- 
bution of a reading has thus been ascertained, the characteristics 
of the several ancient texts furnish presumptions of the highest 
value as to its genuineness or spuriousness. 

A reading marked as Syrian or Post-Syrian by the range of 
the documents which attest it may be safely rejected at once. If 


555 


it has but one rival, that rival reading will be sustained by the 
united authority of all Pre-Syrian texts, Western, Alexandrian, 
and neutral alike. If there are two or more rival readings, this 
circumstance leaves untouched the antecedent improbability of 
all distinctively Syrian readings as deduced from the historical 
relations of the Syrian text as a whole to other texts. On the 
other hand it is a less simple matter to determine the antecedent 
probability or improbability of readings ascertained to be evi- 
dently or probably Pre-Syrian. A more precise definition of 
origin has in all cases to be sought, since the most important 
divergences of text took place in Pre-Syrian times. 

Here the Syrian text comes in again from another point of 
view, as disguising the relative attestation of two or more Pre- 
Syrian readings. In the numberless cases in which the Syrian 
revisers adopted unchanged one or other of the earlier readings a 
necessary result was the doubling, so to speak, of the attestation 
of that reading: it cannot but have the combined support of all 
the extant documents which in these variations have a Syrian 
origin and of all the extant documents which in these variations 
have a Pre-Syrian origin of a particular type. It will thus pre- 
sent the appearance of being much more fully attested than its 
rival, though in reality a large part of its attestation is merely 
equivalent to the single Syrian text. The importance of this 
consideration is especially exemplified by the numerous Western 
readings which owe a deceptive amplitude of apparent authority 
to the accident that they found favour with the Syrian revisers 
when numerous other readings of identical origin and not in- 
ferior character were refused. 

Allowance being made for this possible cause of erroneous 
estimation of evidence, a large proportion of Pre-Syrian readings 
can be confidently referred to one or other of the chief Pre- 
Syrian lines of attestation. When these lines of attestation are 
compared with each other as wholes by examination of the in- 
ternal evidence for and against the whole body of their respec- 
tive readings, it becomes manifest that as wholes the Western 


556 


and Alexandrian texts are aberrant texts. Where there are but 
two readings, the Non-Western approves itself to be more ori- 
ginal than the Western, the Non-Alexandrian than the Alexan- 
drian: where there are three readings, the neutral reading, if 
supported by such documents as stand most frequently on both 
the Non-Western and the Non-Alexandrian sides in the pre- 
ceding cases, approves itself more original than either the 
Western or the Alexandrian. 

There are some scattered Western and Alexandrian readings 
which in the present state of knowledge it would be imprudent 
to reject altogether. Nay, there are a few places in the Gospels, 
marked in this edition with a special notation, in which we 
believe that the Western text represents faithfully the autographs 
in its omission of matter contained in all Non-Western docu- 
ments. In these last exceptional cases, when they are con- 
sidered together, internal evidence is peculiarly strong: and 
moreover, in the absence of special grounds to the contrary, 
erroneous insertion of matter is always antecedently more 
probable than its erroneous omission, owing to the constant 
tendency of scribes towards completeness of text and their 
equally constant unwillingness to let go anything which they 
have received. On the other hand the textual integrity of the 
Western text cannot rightly be upheld in the numerous places in 
which it has preserved interesting matter omitted in the other 
Pre-Syrian texts, yet manifestly not due to the inventiveness of 
scribes, much less to any of the ordinary incidents of transcrip- 
tion. All these places, it should be observed, occur in the his- 
torical books, and perhaps in the Gospels only. The paradox. 
disappears when it is remembered that the causes of various read- 
ings originating in very early times need not all lie within the 
text itself. When the Western text was growing up, oral tradi- 
tions and written memorials of the apostolic age were still 
current, doubtless mixed in character; while the reverence paid 
to the writings which ultimately formed the Canon of the New 
Testament had not yet assumed a character that would forbid. 


557 


what might well seem their temperate enrichment from other 
memories or records. A few of the more important of these 
peculiar interpolations from extraneous sources are inserted in 
the text of the Gospels, or appended to them, with a special no- 
tation; and it has likewise been thought worth while to print 
many of the rest in the margin within distinctive marks, along 
with some other interesting Western readings. But the acces- 
sory recognition of these classes of readings, in association with 
the books of the New Testament, not as originally forming part 
of their true text, does not affect the primary conclusion derived 
from genealogical evidence with reference to the chief ancient 
texts, that readings found either in the Western alone of the Pre- 
Syrian texts or in the Alexandrian alone of the Pre-Syrian texts 
must lie under a strong presumption of having been introduced 
by scribes. 


Numerous variations remain in which the distribution of 
documentary evidence may be reasonably interpreted in more 
ways than one, so that a reference of the several readings to 
this or that principal ancient text is open to doubt; or in which 
there is little or no reason to suppose that the divergence of 
reading has any connexion with the divergence of the principal 
ancient texts. Here too however the genealogical principle can 
be applied by an extension of ‘internal evidence of documents’ 
to the lost ancestors of groups of documents. The general in- 
ternal character of distinctively Western and of distinctively 
Alexandrian readings was ascertained in precisely the same 
manner as the general internal character of any single document 
is ascertained, namely by consecutive examination of the whole 
body of readings; and the power thus given of employing easy 
variations as a key to difficult variations is of universal range, 
the same mode of testing general internal character being ap- 
plicable to the whole body of readings of any other group of 
documents which frequently stands out in opposition to other 
documents. In every place in which two or more documents 


OO 


558 

have the same reading, unless the reading is such as can natu- 
rally be accounted for by accidental coincidence, they must by 
the nature of the case have had a single common ancestor, 
whether it be the autograph or some later MS. If the same 
group of documents is found standing by itself in a considerable 
series of readings, sufficient material is provided for generalisa- 
tions as to the common ancestor in all these places, which ances- 
tor is virtually a series of fragments of a lost MS. This ‘inter- 
nal evidence of groups’, by rendering it possible to estimate as 
wholes the documentary arrays by which rival readings are 
attested, independently of any estimates that may be formed of 
the character of their constituent members individually, escapes 
the difficulties caused by mixture which beset every attempt to 
treat individual documents of the New Testament as so many 
‘authorities’ of constant value. 

The number of groups that deserve serious attention is soon 
found to be comparatively small. Neither Greek MSS contain- 
ing a large amount of distinctively Pre-Syrian text nor early 
Versions nor early Fathers are numerous, and to a great extent 
they are fragmentary or discontinuous; and combinations into 
which none of them enter may evidently in most cases be safely 
neglected. It is likewise soon found that various groups practi- 
cally identical are somewhat variable in their limits through the 
defection of one or another of the documents which are habitu- 
ally their members. This is the natural result of the casual 
eclecticism of miscellaneous mixture, which tends to disguise the 
simplicity of the primitive relations of text under a superficial 
complexity of existing attestation. Before investigation has pro- 
ceeded far, it becomes manifest that the groups which can by 
any possibility carry authority in doubtful variations are sure to 
contain one or more of a very small number of primary Greek 
MSS. In strictness the earlier Versions and Fathers should be 
included in the list of primary documents, and the process would 
certainly be incomplete if no account were ultimately taken of 
readings attested by them without the support of any primary 


559 

Greek MS; but nothing is lost and much simplicity is gained by 
treating them in the first instance as accessory to Greek MSS. 

The next step is to determine how far there is a common 
element in all or most of those groups which shew the best 
character when tried by ‘internal evidence of groups’. Here 
two remarkable facts come out successively with especial clear- 
ness, the constant superiority of groups containing both B and δὲ 
to groups containing neither, wherever internal evidence is toler- 
ably unambiguous, and the general but by no means universal 
superiority of groups containing B to opposed groups containing 
N. These facts exactly correspond the one with the immunity 
of both MSS from Syrian readings, and the other with the 
almost complete immunity of B from the mixture with the chief 
aberrant Pre-Syrian texts which has largely affected δὲ; while 
they are elicited from a different kind of evidence. They are 
moreover independent of the size of the groups. Thus the cases 
in which NB have no support from other Greek MSS, or no 
documentary support at all, are connected by every gradation 
with the cases in which they stand at the head of a considerable 
group. If B and & were for a great part of their text derived 
from a proximate common original, that common original, what- 
ever might have been its own date, must have had a very ancient 
and a very pure text. There is however no tangible evidence 
for this supposition; while various considerations drawn from 
careful comparison of the accessory attestation of readings sup- 
ported by NB together, by B against δὲ, and by δὲ against B re- 
spectively, render it morally certain that the ancestries of B and 
of δὲ diverged from a point near the autographs, and never came 
into contact subsequently ; so that the coincidence of SB marks 
those portions of text in which two primitive and entirely separate 
ines of transmission had not come to differ from each other 
through independent corruption in the one or the other. Ac- 
cordingly, with certain limited classes of exceptions, the readings 
of NSB combined may safely be accepted as genuine in the 
absence of specially strong internal evidence to the contrary, and 


O02 


560 


éan never be safely rejected altogether. 

Next come the numerous variations in which δὲ and B stand 
on different sides. Here an important lesson is learned by 
examining in the same consecutive manner as before the read- 
ings of every combination of each of these MSS with one other 
primary MS. Every such binary combination containing B (as 
in the Gospels BL, BC, BT, &c.) is found to have a large pro- 
portion of readings which on the closest scrutiny have the ring 
of genuineness, and hardly any that look suspicious after full 
consideration: in fact, the character of such groups is scarcely 
to be distinguished from that of SB. On the other hand every 
combination of δὲ with another primary MS presents for the 
most part readings which cannot be finally approved, along 
with, it may be, a few which deserve more consideration. All 
other MSS stand the trial with even less success than &. 

Analogous though not identical results are obtained by 
testing the groups formed by δὲ or B with only secondary sup- 
port, that is, associated only with inferior Greek MSS, or with 
Versions, or with Fathers, or with two or three of these classes 
of documents. The same high standard of excellence as before 
is reached where groups of this kind contairling B shew variety 
in the accessory evidence: where B is supported by a single 
version only, the character varies with the version associated. 
Even when B stands quite alone, its readings must never be 
lightly rejected, though here full account has to be taken of the 
chances of clerical error, and of such proclivities as can be de- 
tected in the scribe of B, chiefly a tendency to slight and inarti- 
ficial assimilation between neighbouring passages: the fondness 
for omissions which has sometimes been attributed to him is 
imaginary, except perhaps as regards single petty words. On 
the other hand the readings in which δὲ stands alone bear almost 
always the marks of either carelessness or boldness; and except 
in a few readings, some of them important, the general charac- 
ter of all the various groups containing & with such accessory 
attestation as is described above is more or less suspicious. 


561 
Many of the readings of such groups are, it can hardly be 
doubted, Western, and many others Alexandrian. Still more 
unfavourable results are obtained by a similar testing of other 
single MSS. 

These general results are such as might naturally be antici- 
pated from the relations of δὲ and B to other documents and to 
each other. It was to be expected that the text of the extremely 
ancient common source of B and &, which is shown by the con- 
cordant readings of 8B to have been of singular purity, should 
as a rule be preserved in one or other of the two MSS where 
they differ; and further that B should usually, though not 
always, be its faithful representative. The wrong readings of 
B, with whatever amount of accessory attestation, being for the 
most part due only to sporadic corruption, it would naturally 
preserve a much larger amount of the common ancestral text 
than a MS so largely affected by Western and Alexandrian in- 
fluences as &; and, as regards readings in which each of them 
stands alone, the different typés of transcription characteristic 
of their respective scribes would naturally have similar con- 
sequences. 

Although however a text formed by taking B as the sole 
authority, except where it contains self-betraying errors, would 
be incomparably nearer the true text of the autographs than a 
text formed in like manner from any other single document, it 
would certainly include many wrong readings ; and the only safe 
criticism is that which throughout takes account of all existing 
evidence. ‘The places in which the true reading appears to have 
been Jost in both B and δὲ are extremely few; but certain or 
possible exceptions to the usual superiority of B to δὲ are many; 
and thus the various presumptions afforded by the internal cha- 
racter of various groups of documents are invaluable, while ‘in- 
ternal evidence of readings’ is often a helpful instrument of 
verification in the last decision, removing many uncertainties 
which must otherwise have continued unresolved, and again 
occasionally suggesting uncertainties which claim recognition. 


562 


Such also, wherever the ancient texts are difficult to identify, are 
virtually the resources on which criticism depends in those parts 
of the Epistles which have perished in B, namely in the latter 
part (ix 14—end) of the Epistle to the Hebrews, in the Pastoral 
Epistles, and in the Epistle to Philemon. In the Apocalypse 
the authority of single documents 1s merged still more in that of 
grouped documents and in internal evidence; and the leading 
ancient texts are at least more obscure than elsewhere. Whether 
B ever contained the Apocalypse or not, it is now defective from 
Hebrews ix 14 onward. The loss is the greater because in 
the Apocalypse & has a text conspicuously inferior to its text of 
the other books, partly inherited from earlier more or less cor- 
rupted texts, partly due to increased licence of transcription ; 
and, though A, more especially when it is supported by C, here 
proves itself entitled to considerable authority, it does but im- 
perfectly supply the deficiency, and moreover the want of early 
and good versions other than the Latin is sensibly felt. Yet even 
here the number of variations in which it is difficult to come to a 
trustworthy conclusion is much smaller than might have been 
anticipated. 

The sketch contained in the preceding pages may suffice to 
indicate the principal lines of criticism which have been fol- 
lowed in this edition. The aim of sound textual criticism must 
always be to take account of every class of textual facts, and to 
assign to the evidence supplied by each class its proper use and 
rank. When once it is clearly understood that, by the very 
nature of textual transmission, all existing documents are more 
or less closely related to each other, and that these relations of 
descent and affinity have been the determining causes of nearly 
all their readings, the historical investigation of general and 
partial genealogy becomes the necessary starting-point of criti- 
cism. Genealogical results, taken in combination with the in- 
ternal character of the chief ancient texts or of the texts of extant 
documentary groups, supply the presumptions, stronger or weaker 


563 

as the case may be, which constitute the primary and often the 
virtually decisive evidence for one reading as against another. 
Before however the decision as to any variation is finally made, it 
is always prudent, and often necessary, to take into consideration 
the internal evidence specially affecting it, both intrinsic and 
transcriptional, If it points to a result different from that which 
the documentary evidence suggested, a second and closer in- 
spection will usually detect some hitherto overlooked character- 
istic of the best attested reading which might naturally lead to 
its alteration; while sometimes on the other hand reexamination 
brings to light an ambiguity in the attestation. No definite rule 
can be given in the comparatively few cases in which the ap- 
parent conflict remains, more especially where the documentary 
evidence is scanty on one side or obscure. The ultimate deter- 
mination must evidently be here left to personal judgement on a 
comprehensive review of the whole evidence. But in a text so 
richly attested as that of the New Testament it is dangerous to 
reject a reading clearly commended by documentary evidence 
genealogically interpreted, though it is by no means always safe 
to reject the rival reading. Here, as in the many variations in 
which documentary and internal evidence are both indecisive, it 
is manifestly right to abstain from placing before the reader 
an appearance of greater certainty than really exists, and there- 
fore to print alternative readings, so as to mark the places where 
an absolute decision would at present be arbitrary, and also to 
mark the limits within which the uncertainty 15 confined. 


The office of criticism thus far has been to discriminate be- 
tween existing various readings, adopting one and discarding 
another. But it is at least theoretically possible that the origin- 
ality of the text thus attained is relative only, and that all ex- 
isting documents are affected by errors introduced in the early 
stages of transmission. Here there is no possible ultimate 
criterion except internal evidence: but the history of the text of 
the New Testament shews the meeting-point of the extant lines 


564 


of transmission to have been so near the autographs that com- 
plete freedom from primitive corruption would not be antece- 
dently improbable. As far as we are able to judge, the purity 
of the best transmitted text does in all essential respects receive 
satisfactory confirmation from internal evidence. We have 
never observed the slightest trace of undetected interpolations 
or corruptions of any moment, and entirely disbelieve their 
existence. ‘There are however some passages which one or 
both of us suspect to contain a primitive error of no great im- 
portance, and which are accordingly indicated as open to ques- 
tion, all suggestions for their correction being reserved for the 
Appendix. 


This brief account of the text of the New Testament would 
be incomplete without a word of caution against a natural mis- 
understanding. Since textual criticism has various readings for 
its subject, and the discrimination of genuine readings from cor- 
ruptions for its aim, discussions on textual criticism almost in- 
evitably obscure the simple fact that variations are but secondary 
incidents of a fundamentally single and identical text. In the 
New Testament in particular it is diffrcult to escape an exagger- 
ated impression as to the proportion which the words subject 
to variation bear to the whole text, and also, in most cases, as 
to their intrinsic importance. It is not superfluous therefore to 
state explicitly that the great bulk of the words of the New 
Testament stand out above all discriminative processes of criti- 
cism, because they are free from variation, and need only to be 
transcribed. Much too of the variation which it is necessary to 
record has only an antiquarian interest, except in so far as it 
supplies evidence as to the history of textual transmission, or as 
to the characteristics of some document or group of documents. 
The whole area of variation between readings that have ever 
been admitted, or are likely to be ever admitted, into any 
printed texts is comparatively small; and a large part of it is 
due merely to differences between the early uncritical editions 


565 

and the texts formed within the last half-century with the help 
of the priceless documentary evidence brought to light in recent 
times. A small fraction of the gross residue of disputed words 
alone remains after the application of the improved methods of 
criticism won from the experience of nearly two centuries of 
investigation and discussion. If comparative trivialities, such 
as changes of order, the insertion or omission of the article with 
proper names, and the like, are set aside, the words in our 
opinion still subject to doubt can hardly amount to more than a 
thousandth part of the whole New Testament. 

Nor must it be forgotten how strong an assurance of incor- 
ruptness in the unvarying parts of the text of the New Testament 
is supplied indirectly by many of the variations which do exist, 
inasmuch as they carry us back by the convergence of inde- 
pendent lines of transmission to a concord of testimonies from 
the highest antiquity; or again what unusually ample resources 
of evidence the New Testament possesses for the reduction of 
the area of textual uncertainty to a minimum. The apparent 
ease and simplicity with which many ancient texts are edited 
might be thought, on a hasty view, to imply that the New 
Testament cannot be restored with equal security. But this 
ease and simplicity is in fact the mark of evidence too scanty 
to be tested; whereas in the variety and fullness of the evidence 
on which it rests the text of the New Testament stands abso- 
lutely and unapproachably alone among ancient prose writings. 
Doubtful points are out of sight even in critical editions of 
classical authors merely because in ordinary literature it is 
seldom worth while to trouble the clearness of a page. The 
one disadvantage on the side of the New Testament, the com- 
paratively early mixture of independent lines of transmission, is 
more than neutralised, as soon as it is distinctly perceived, by 
the antiquity and variety of the evidence; and the expression of 
doubt wherever doubt is really felt is owing to the paramount 
necessity for fidelity as to the exact words of Scripture. 


SUMMARY 
OF DOCUMENTARY EVIDENCE 


THE documentary evidence for the text of the New Testa- 
ment is derived entirely from manuscripts. Direct evidence is 
furnished by Greek manuscripts : they represent to us what was 
originally written or dictated by the author of a book, subject 
only to such errors as may have arisen through transcription. 
Indirect evidence is furnished by Verszons and by the quotations 
of Fathers. Versions, themselves transmitted to us through 
manuscripts (Latin, Syriac &c.), are liable not only to errors of 
transcription but also to errors or at least uncertainties arising 
from the passage from one language to another, the two chief 
causes of such uncertainty being inability to express Greek 
distinctions, and paraphrastic freedom of rendering. On the 
other hand through the medium of Versions we are enabled 
more or less clearly to discern the text of the Greek MSS from 
which they were translated, and such Greek MSS must in most 
cases have been older than all but a few of the extant Greek 
MSS, and in some cases much older. Again, the quotations 
occurring in the writings of /athers, themselves transmitted to 
us through MSS, which are rarely of any high antiquity, are 
liable not only to errors of transcription, but also to errors or 
uncertainties of quotation, due either to imperfect recollection or 
to modification of language for the sake of grammar or conveni- 
ence. And yet, once more, the quotations reveal to us with 
greater or less distinctness the texts of the Greek MSS with 
which the Fathers were familiar, and such MSS must have been 
at least as early as the Fathers who used them. 


DOCUMENTARY EVIDENCE 567 


Thus each great class of documentary evidence supplies 
valuable testimony both for the investigation of the history of 
the text as a whole and for the determination of the true text in 


detail. 


Greek MSS 


The Greek MSS of the New Testament are usually divided 
into two classes, conventionally known as ° Uncials’ and 
‘Cursives’, according as they are written in capital letters or in 
a more or less running hand. For the sake of brevity it is 
customary to distinguish Uncials by capital letters (ABC Sexy 
TAO &c.; &), and Cursives for the most part by arabic numerals 
bits Sy hy 12. 225.33 &c.). 

At the head of the list of Uncials stand four great MSS be- 
longing to the fourth and fifth centuries, which contained when 
complete both the Old and the New Testaments, They are 


B, Codex Vaticanus, at Rome, containing the whole New Testa- 
ment except the later chapters of Hebrews, the Pastoral 
Epistles, Philemon, and the Apocalypse. 

N, Codex Sinatticus, at St Petersburg, containing the entire 
New Testament. Discovered by Tischendorf in 1859 in 
the convent on Mount Sinai. 


A, Codex Alexandrinus, in the British Museum, containing all, 
except about the first 24 chapters of St Matthew’s and two 
leaves of St John’s Gospel and three of 2 Corinthians. Pre- 
served at Alexandria from at least the end of the eleventh 
century. Presented to Charles 1 in 1628 by Cyril Lucar, 
Patriarch of Constantinople. 

C, Codex Ephraemi rescriptus, at Paris, containing nearly three 
fifths of the whole, part of almost every book being pre- 
served. A ‘palimpsest’, the original writing having been 
partially washed out, and Greek translations of works of 
Ephrem Syrus written over. | 


568 . SUMMARY OF 


B and δὲ appear to belong to the middle of the fourth century: 
A and C are certainly of somewhat later date, and are assigned 
by the best judges to the fifth century. It is on the whole 
probable that B and δὲ were written in Italy, A and C at Alex- 
andria: but the evidence as yet known is not decisive. 

The remaining Uncial MSS are all of smaller though variable 
size. None of them shew signs of having belonged to a complete 
Bible, and it is even doubtful whether any of them belonged to 
a complete New Testament. 

Next in interest to the four great Greek Bibles are the 
bilingual Uncial MSS in Greek and Latin, written in parallel 
pages or columns, or in one instance with the Latin between the 
lines of the Greek. They are, exclusive of small fragments, 


D, Codex Bezae, at Cambridge (University Library), containing 
the greater part of the Gospels and Acts: a fragment of the 
Latin version of 3 John shews that the Catholic Epistles 
were originally included. Presented to the University of 
Cambridge in 1581 by Beza, who states that it was found at 
Lyons in the war of 1562. Written in the sixth century. 


A+G,. A, Codex Sangallensis, at St Gallen, containing the 
Gospels all but complete. Gg, Codex Boernerianus, at 
Dresden, containing the Pauline Epistles (Hebrews ex- 
cepted) with a few gaps. The two portions originally 
formed a single MS, written by an Ivish scribe, probably 
at St Gallen, in the ninth century. The Greek text of G3 _ 
was copied in a somewhat later bilingual Uncial MS, Fy, 
Codex Augiensis, preserved and perhaps written at Reichenau 
near Constanz, purchased by Bentley, and now belonging to 
Trinity College, Cambridge. 


τ 


Codex Laudianus, at Oxford (Bodleian Library), containing 
the Acts with some gaps. Written about the sixth century, 
perhaps in Sardinia, where it was preserved in early times ; 
used and cited by Beda in his later commentary on the 
Acts ; and presented to the University of Oxford by Arch- 


DOCUMENTARY EVIDENCE 569 
bishop Laud. 


D,, Codex Claromontanus, at Paris, containing the Pauline 
Epistles with a few gaps. Written in the sixth century. 
Formerly in the possession of Beza, who states that it was 
found at Clermont near Beauvais. After undergoing many 
corrections, the text was copied in another bilingual Uncial 
MS, E,, Codex Sangermanensts, written in the ninth cen- 
tury, preserved in modern times at St Germain dés Prez, 
and since the French Revolution at St Petersburg. 


These four (six) bilingual MSS must have been written in the 
West of Europe. 


Most of the remaining uncial MSS of any great critical value 
are very fragmentary. The most important are 


L, at Paris, containing the Gospels with a few gaps (Cent. VIEW 


Z, Codex Dublinensis, in Dublin (Trinity College), containing 
many palimpsest fragments of St Matthew (Cent. V1).. 
Codex Zacynthius, in London (British and Foreign Bible 

Society), containing many palimpsest fragments of St Luke, 


with a marginal commentary (Cent. VIII). 


R, Codex Nitriensis, in the British Museum, containing many 
palimpsest fragments of St Luke (Cent. v1). 


P, Q, Codices Guelferbytani, at Wolfenbiittel, apparently origi- 
nally belonging to Bobio, containing palimpsest fragments 
of the Gospels (Cent. vi and Vv respectively). 


T, Codex Borgianus, fragments containing nearly 180 verses of 
St Luke and St John (? Cent. v). Of special interest not 
only for the antiquity of the text, but as an Egyptian bi- 
lingual MS, having the Thebaic version (see p. 574) on 
opposite pages to the Greck. 


H,, fragments of the Pauline Epistles, scattered in several 
libraries on the Continent (Cent. v1). 


£70 “SUMMARY CF 


P,, Codex Porphyrianus, belonging to the Russian Bishop Por- 
firi, noteworthy as containing, with some gaps, the whole 
New Testament except the Gospels. A palimpsest, written 
originally in Cent. IX. 

The Cursive MSS range from the ninth to the sixteenth 
centuries, Many of them contain two or more groups of books, 
and above 30 the whole New Testament. If each MS is counted 
as one, irrespectively of the books contained, the total number 
probably far exceeds roo0o. Much still remains to be done in 
exploring their contents. But enough is already known through 
the labours of many collators to render it highly improbable that 
any considerable amount of valuable evidence lies buried in the 
copies as yet uncollated. 

An accessory class of Greek MSS is formed by Lectionaries 
or books of ecclesiastical lessons taken from the New Testament, 
of which several hundreds have been catalogued. Many of these 
are Uncial. None however are believed to be older than the 
eighth or possibly the seventh century. All the extant Greek 
Lectionaries follow the lection-system of Constantinople, itself 
derived from the local lection-system of Antioch, which cannot 
be traced further back than the latter part of the fourth century. 
The lection-systems of other Greek Churches about the fourth 
century were certainly different: but few of their details are 
known. 

On the texts found in Greek MSS see pp. 553 f. and Intro- 
duction §§ 201—212; 261—268. 


Versions 


Of Versions, or ancient translations of the whole or parts of 
the New Testament, made chiefly for the use of countries 1 
which Greek was at least not habitually spoken, there are three 
principal classes, the LATIN, the SYRIAC, and the EGYPTIAN. 
ες The Latin MSS are usually and conveniently classified 
under two heads, ‘Old Latin’ (sometimes miscalled ‘ Italic’) 


DOCUMENTARY EVIDENCE 571 


and ‘Vulgate’. There is however a wider difference between 
the earlier and the later stages of the ‘Old Latin’ (in this com- 
prehensive sense of the term) than between the later stages and 
the Vulgate. The earliest known form of the Old Latin is the 
‘ African Latin’, which can be clearly identified by the quota- 
tions of Cyprian, Bishop of Carthage towards the middle of the 
third century, and more obscurely by those of his master 
Tertullian. Two MSS of the Gospels, both unfortunately very 
imperfect, are substantially African, though with an admixture 
of other readings: they are the Codex Palatinus (designated e), 
formerly at Trent, now at Vienna (one leaf in Dublin), written 
in the fourth or fifth century with gold and silver letters on 
purple vellum; and the Codex Bobiensis (k), now at Turin, a 
small MS probably of the fifth century (portions of the first two 
Gospels only). Apart from quotations, the only other African 
text is that of a few palimpsest fragments of the Acts and 
Apocalypse at Paris (1), written in the fifth or sixth century. 
Nearly the whole African Apocalypse has however been re- 
covered from the quotations of Primasius. 

The ‘European Latin’ is a second type of text, found current 
in Western Europe, and especially in North Italy, in the fourth 
century. Its precise relation to the African text has not yet 
been clearly ascertained. In the Gospels it is represented by a 
few MSS, some of great antiquity ;-- ὦ, Codex Vercellensis, at 
Vercelli (Cent. Iv); ὦ, Codex Veronensis at Verona (Cent. Iv 
or δ); c, Codex Colbertinus, at Paris (about Cent.xI); 2 
Codex Corbeiensis, formerly at Corbey, now at Paris (Cent. 
V1); h, Codex Claromontanus (part of St Matthew), formerly 
at Clermont, now at Rome (Cent. Iv or V); 2, Codex Vindo- 
bonensis (part of St Mark and St Luke), at Vienna (Cent. ν or 
V1); rv, Codex Dublinensis (much damaged fragments of all 
the Gospels), in Dublin (Cent. vi or VII); besides smaller 
fragments, and also MSS of mixed text. In addition to frag- 
ments, there is a single ‘European’ copy of the Acts, g, Codex 
Holmiensis (?Cent. x11), at Stockholm: the Apocalypse in the 


572 SUMMARY OF 


same huge manuscript Bible (‘Gigas’) may also be called late 
‘European’. A peculiar version of St James is preserved in /, 
Codex Corbeiensis, formerly at Corbey, now at St Petersburg 
(Cent. x).. The Latin texts of some of the bilingual MSS, d of 
D (Gospels and Acts), αἵ of D, (Pauline Epistles), ὁ of E, (Acts), 
and g of Ὅς (St Paul), are founded on ‘European’ texts, but 
with so much artificial assimilation to the Greek texts which 
they accompany that they but rarely afford independent evidence 
for the original Greek text of the New Testament. 

A third type of text is the ‘Italian Latin’, formed by various 
revisions of the ‘European’ text, made partly to bring it into 
accord with such Greek MSS as chanced to be available, partly 
to give the Latinity a smoother and more customary aspect. To 
this type belongs the Lafin text found in many of Augustine’s 
writings. Two MSS of the Gospels (besides fragments) have an 
‘Italian’ text, 4, Codex Brixianus, at Brescia, and g, Codex 
Monacensis, at Munich, both probably of the sixth century; as 
have also a few fragments of the Pauline Epistles from two MSS 
(r 7»), formerly at Freisingen, now at Munich (Cent. V or VI, 
and VII respectively), and from a third (73), at Gottweig on the 
Danube (Cent. vr or vit), and probably a few Freisingen 
fragments of the Catholic Epistles (7), now at Munich (Cent. 
vi). The Apocalypse in the Stockholm ‘ Gigas’ should perhaps 
be added. 

Other portions of Old Latin texts of different books are said 
to have been discovered, and to be on the way to publication ; 
and doubtless others will in due time be brought to light. 

What is called the ‘Vulgate Latin’ is a text formed by 
another revision undertaken by Jerome about 383. Internal 
evidence shews that the Latin MSS which he took as a basis 
for his corrections contained an already revised text, chiefly if 
not wholly ‘Italian’ in character. In the Gospels his changes 
seem to have been comparatively numerous; in the other books 
of the New Testament they were evidently much scantier and 
more perfunctory. Aided by the credit justly won by his sub- 


DOCUMENTARY EVIDENCE 573 


stantially independent translation of the Old Testament from 
the Hebrew, Jerome’s revised text of the New Testament slowly 
and gradually displaced the chaos of unrevised and imperfectly 
revised texts which had preceded it; and thus in due time 
acquired the right to be called the Latin Vulgate. 

Before the Old Latin texts had passed out of use, many of 
their readings were casually adopted by transcribers of the 
Vulgate, and thus various mixed texts were formed. The 
scattered particles or portions of Old Latin texts thus preserved 
are sometimes of considerable interest and value. 


The SyRIAC Versions are, strictly speaking, three in number. 
The principal is the great popular version commonly called the 
Peshito or Simple. External evidence as to its date and history 
is entirely wanting: but there is no reason to doubt that it is at 
least as old as the Latin Version. Till recently it has been 
known only in the form which it finally received by an evidently 
authoritative revision, a Syriac ‘Vulgate’ answering to the 
Latin ‘Vulgate’. It has long been seen, on the ground of clear 
internal evidence, that this present form of the version cannot be 
a true representation of the Syriac text as it stood originally, but 
as it stood after undergoing a revision in conformity with Greek 
MSS. _ Inother words, an Old Syriac must have existed as well as 
an Old Latin. Within the last few years the surmise has been 
verified. An imperfect Old Syriac copy of the Gospels, assigned 
to the fifth century, was found by Cureton among MSS brought 
to the British Museum from Egypt in 1842. The character of 
the fundamental text confirms the great antiquity of the version 
in its original form; while many readings suggest that, like the 
Latin Version, it degenerated by transcription and perhaps also 
by irregular revision. A similar testimony is borne by the frag- 
ments of a Syriac Harmony of the Gospels preserved in an ex- 
position by Ephrem Syrus, which has recently come to light in 
an Armenian translation : this Harmony, or a Greek original of 
it, is no other than the Diatessaron of Tatian, compiled early in 
the second half of the second century. No MS of the Old 

ΒΡ 


574 SUMMARY OF 


Syriac Acts and Epistles has yet been discovered. The revision 
by which the Peshito assumed its Vulgate form may be safely 
taken to have been connected with the revision which produced 
the Syrian Greek text (see pp. 549, 551 and Introduction 
88 188 ff.). The four minor Catholic Epistles and the Apocalypse, 
not being included in the Canon of the Syrian Churches, are 
absent from the true Syriac Vulgate, but are extant in supple- 
mentary versions. 

A second Syriac Version, closely literal in its renderings, was 
made for Philoxenus of Mabug in 508. Little is known of it in 
this its original condition. We possess a revision of it made by 
Thomas of Harkel in 616, from whom it is called the ‘ Harklean 
Syriac’. It includes all the New Testament except the Apoca- 
lypse. The margin contains various readings from Greek MSS 
which must either have been ancient or have had ancient texts. 

A third Version, written in a peculiar dialect, is found almost 
exclusively in Gospel Lectionaries (a few verses of the Acts have 
lately come to light), and is commonly called the ‘Jerusalem 
Syriac’. The text is mainly of ancient character : but the origin 
and history of the version are obscure. 


The third great group of Versions is the Ecyptian. The 
Coptic or Egyptian Versions proper are three, very unequally 
preserved. The Memphitic or Boheiric, sometimes loosely desig- 
nated as the Coptic, contains the whole New Testament, though 
it does not follow that all the books were translated at the same 
period, and the Apocalypse was apparently not treated as a 
canonical book. The greater part of the version cannot well be 
later than the second century. The MSS shew much diversity of 
text; and in Egypt, as elsewhere, corruption was doubtless pro- 
gressive. The Version of Upper Egypt, the Thebaic or Sahidic, 
was probably little if at all inferior in antiquity. It in like man- 
ner contained the whole New Testament, with the Apocalypse 
as an appendix. No one book is preserved complete, but the 
number of extant fragments is considerable. Of the third Ver- 
sion, the Bashmiuric or Fajumic, from Middle Egypt, about 330 


DOCUMENTARY EVIDENCE 575 


verses from St John’s Gospel and the Pauline Epistles alone sur- 
vive. With the Egyptian Versions proper may be associated the 
JEruIoPic, the Version of ancient Abyssinia, dating from the 
fourth or fifth century. Though written in a totally different lan- 
guage, it has strong affinities of text with its northern neighbours. 
The numerous MSS containing it vary considerably, and give 
evidence of mixture and revision. No book of the New Testa- 
ment is wanting. 


Besides the three great groups two solitary Versions are of 
considerable interest, the one from outlying Asia, the other from 
outlying Europe. These are the ARMENIAN and the GOTHIC. 
The ARMENIAN, which is complete, was made early in the fifth 
century. In its original form it was made from Greek MSS, 
probably obtained from Cappadocia, the mother of Armenian 
Christianity. The GoTuic Version, the work of Ulfilas or Wul- 
fila, the great bishop of the Goths, dates from the middle of the 
fourth century. He received a Greek education from his Chris- 
tian parents, originally Cappadocians ; and Greek MSS supplied 
the original for his version. We possess the Gospels and the 
Pauline Epistles (Hebrews excepted), with many gaps, in MSS of 
about the sixth century. 

The other Versions are of comparatively late date, and of 
little direct value for the Greek text. Most of them are only 
secondary translations from versions already noticed, chiefly the 
Latin and Syriac Vulgates. 


Lectionaries as well as continuous texts are extant for most 
of the versions. But unfortunately no Old Syriac Lectionary is 
known to exist, and of Old Latin Lectionaries a few fragments 
only. 

On the texts found in Versions see p. 554 and Introduction 
§§ 213—219, 269—273, 280. 


ἘΠΡῸ 


576 SO SOMMARY GL 


Quotations of Fathers 


The third class of documentary evidence is supplied by the 
writings of the Fathers, which enable us with more or less cer- 
tainty to discover the readings of the MS or MSS of the New 
Testament which they employed. The quotations naturally 
vary in form from verbal transcripts of passages, short or long, 
through loose citations down to slight allusions. Nay there are 
cases in which the absence of even an allusion allows the text 
read by an author to be inferred with tolerable certainty: but 
this negative evidence is admissible only with the utmost 
caution. 

A large proportion of the Ante-Nicene Christian literature is 
entirely lost, and some of the most interesting of the extant 
writings are of little use for the present purpose on account of the 
scantiness and comparative vagueness of the textual materials 
contained in them. The only period for which we have any- 
thing like a sufficiency of representative knowledge consists 
roughly of three quarters of a century from about 175 to 250: 
but the remains of four eminent Greek Fathers, which range 
through this period, cast a strong light on textual history back- 
ward and forward. They are Irenzus, of Asia Minor, Rome, 
and Lyons (a large proportion of his chief work is preserved only 
in a Latin translation); his disciple Hippolytus, of Rome; 
Clement, of Athens and Alexandria; and his disciple Origen, of 
Alexandria and Palestine. To the same period belong the 
Latin representatives of North Africa, Tertullian and Cyprian, as 
also Cyprian’s Roman contemporary Novatian. Towards the close 
of the third century we have somewhat considerable remains of 
Methodius, of Lycia and Tyre, an enemy of the Origenian 
school; and in the first third of the fourth century several writ- 
ings of Eusebius of Cesarea in Palestine, the most learned of its 
disciples. For the second half of the third century we have 
other fragments, but they are few in number. 


DOCUMENTARY EVIDENCE 577 


It would be useless to enumerate the Greek writers after 
Eusebius. All of them in various degrees supply valuable evi- 
dence for tracing the history of the text. But when the outlines 
of the history of the text have once been ascertained, it becomes 
clear that, owing to the increase of textual mixture and the grow- 
ing displacement of the earlier texts by the later, few writers 
supply testimony of much value for the discrimination of true 
readings individually. The most important of them for this pur- 
pose is Cyril of Alexandria, though his writings belong to the 
fifth century. 

The Latin Fathers of the fourth century furnish a larger 
proportion of valuable material. Their quotations constitute a 
not less important province of Old Latin evidence than the ex- 
tant MSS; not only supplying landmarks for the investigation 
of the history of the version, but preserving numerous verses and 
passages in texts belonging to various ages and in various stages 
of modification. Even in the Gospels their aid is always wel- 
come, often of the highest value; while in most other books they 
supply not only a much greater bulk of evidence than our frag- 
mentary MSS, but also in not a few cases texts of greater an- 
tiquity. The most important Latin Fathers of this period for 
textual purposes are Lucifer, Hilary, Victorinus, Ambrose, the 
writer known as Ambrosiaster, and Jerome. Later writers for 
the most part are less worthy of notice, as the Latin texts 
degenerated rapidly through revision made under the influence 
ot late Greek texts. 

Some considerable works written in Greek have been pre- 
served only or chiefly in another language. In these cases the 
readings which meet the eye may either be a faithful reproduc- 
tion of the original readings or be due to a more or less complete 
assimilation to the language of the Version most familiar to the 
translator. The most important Latin translations are those 
which have preserved to us the great treatise of Irenzeus against 
heresies and several of Origen’s writings, the subsidiary text 
being one or other form of Old Latin. To Syriac translations 


578 DOCUMENTARY EVIDENCE 


we chiefly owe the Zheophania of Eusebius and a large part of 
the younger Cyril’s Homilies on St Luke, to name only the most 
characteristic examples; in the former case the Old Syriac, in the 
latter the Vulgate Syriac, is the intrusive element in the text. 

With the evidence of the Fathers may be classed a few 
collections of biblical extracts, selected and arranged for doc- 
trinal or ethical purposes. Of this kind are the Latin Speczlum 
designated m, of unknown authorship, and the three invaluable 
books of Zestzmonza compiled by Cyprian. 

On the texts found in the Fathers see pp. 548—552 and 
Introduction §$ 130, 156—162, 177 ff., 182, 188, rgr ff., 220— 
223, 274-280. 


as 


ORTHOGRAPHY 


THE purer texts of the New Testament contain many spellings 
and inflexions of words which differ from the forms made familiar 
by Attic and literary usage. The true nature of these to modern 
readers unfamiliar forms is disguised by the use of such terms as 
‘ Alexandrine’ or ‘Hellenistic’, which are often applied to them. 
They do not occur in Alexandria or elsewhere in Egypt more 
abundantly than elsewhere; nor is there any reason to believe 
that they were more freely employed by Greek-speaking jews 
than by men of other creeds or nationalities under similar circum- 
stances. ‘There is sufficient evidence in late classical literature, 
and the amplest evidence in inscriptions, that these forms are 
in reality for the most part the spellings and inflexions of common 
life, such as would or might be spontaneously used by any one 
not scrupulous as to literary correctness. Forms of this kind 
do not constitute a dialect. Their own range of departure 
from conventional standards, and the extent to which they 
are adopted in writing, must from the nature of the case be 
subject to endless variation. Within the New Testament itself 
the usage of different writers is not identical, nor, as far as the 
testimony of extant MSS shews, is even the usage of each writer 
constant. 

Moreover, while some unfamiliar forms are so amply attested 
as not to leave the slightest room for doubt as to their genuineness, 
the evidence for many others is too limited or too irregular 
to justify either absolute acceptance or absolute rejection. In 
such cases the form regarded as less probable than the form 
printed in the text must be accounted an alternative reading. 
On consideration however of the purely formal nature of such 


580 ORTHOGRAPHY 


alternative readings, it has not been thought necessary to re- 
produce them in this edition. In the larger edition they will be 
found in the Appendix, arranged under grammatical heads in 
the Notes on Orthography, accompanied with brief statements 
of evidence and illustrations from extraneous sources. Further 
explanations of the problems presented by the orthography of 
the New Testament will be found in the Introduction §§ 393— 
416. 

As examples of variations from the more familiar ortho- 
graphy under some of the principal heads the following may be 
faken=— 

Breathings: ἐφ᾽ ἑλπίδι (once). 

Changes of Consonants: σφυρίς (Ξ-- σπυρίς), σφυδρά (-:- σφυρά). 

Non-assimilation of the final v of σύν ἐν &c. in composition: 
ow anew, ἐνκρίνω, παλινγενεσία. 

Changes of Vowels: τέσσερα, ἐκαθερίσθην, épavvaw, ἐφνίδιος 
(αἰφν---), κερέα (--ία), ἀνάπειρος (—npos), πρόϊμος, δανίζω, χρεοφι- 
λέτης, καταλέλιμμαι (-- λειμμαι), τάχειον ; and in terminations 
ἀλαζονία, ἀναιδία, αὔγιος (-- αἴγειος), σκοτινός. 

Inflexions of nouns: μαχαίρῃ, συνειδυίης, ἔλεος —éous, χάριτα. 


Inflexions of verbs; εἶπαν, ἔπεσαν, ἦλθαν, εἶδαν, ἔγνωκαν (= 
ἐγνώκασιν), ἠρώτουν, κατασκηνοῖν (-οὔν), ἀφίομεν (from ἀφίω -Ξ 
ἀφίημι), ἀφεῖς (from ἀφέω-Ξ: ἀφίημι), διδῶ (from διδόω -- δίδωμι), 
Sot (-- δῷ), πεῖν (-- πιεῖν), ἀνελήμφθην (--ἠφθην) and so ἀνάλημψις ; 
and specially augments, ἠργασάμην (εἰργ--), διερμήνευσα, ἀνορθώθην, 
οἰκοδομήθην, ἱστήκειν (elor—), ἀπεκατεστάθην, ἐράντισα (and so 
ἄραφοΞ), ἐριμμένος, ῥεραντισμένος. 


The breathings of foreign proper names cannot be fixed by 
authority, for, with rare exceptions, breathings are not found 
in MSS of the New Testament before the seventh century. In 
the present text they follow the original spelling or etymology of 
the names in their respective languages; as “Adpias, "ABeA, 
‘Addaios, EBpatos, Ιεροσόλυμα ; and similarly ᾿Αλληλουιά, 


PIN ee LOIN, 


Alternative Readings 


WHEREVER it has been found impossible to decide that one 
of two or more various readings is certainly right, alternative 
readings are given: and no alternative reading is given which 
does not appear to have a reasonable probability of being the 
true reading. The primary place in the text itself is assigned 
to those readings which on the whole are the more probable, or 
in cases of equal probability the better attested (see p. 563 and 
Introduction § 377). The other alternative readings occupy a 
secondary place, with a notation which varies according as they 
differ from the primary readings by Omission, by Addition, or 
by Substitution. 

A secondary reading consisting in the Omission of words 
retained in the primary reading is marked by simple brackets 
[ ]in the text. Thus in Matt. vii 24 τοὺς λόγους τούτους is the 
primary reading, τοὺς λόγους without τούτους the secondary 
reading. 

A secondary reading consisting in the Addition of words 
omitted in the primary reading is printed at the foot of the page 
without any accompanying marks, the place of insertion being 
indicated by the mark Τ in the text. Thus in Matt. xxiii 38 ὁ 
οἶκος ὑμῶν without ἔρημος is the primary reading, ὁ οἶκος ὑμῶν 
ἔρημος the secondary reading. 

A secondary reading consisting in the Substitution of other 
words for the words of the primary reading is printed at the 
foot of the page without any accompanying mark, the words of 


582 NOTATION 


the primary reading being included within the marks " ’ in the 


text. Thus in Matt. xvi 20 ἐπετίμησεν is the primary reading, 
διεστείλατο the secondary reading. The notation for substitution 
is employed for the sake of convenience in a few cases that fall 
in strictness under the two former heads. Thus in Matt. xi 5 
it expresses the secondary omission of καί, with a change of 
punctuation; and in Matt. xxi 28 it expresses the secondary 
addition of μου, with a change of accentuation. It is likewise 
employed for alternative punctuations. 

Where there are two or more secondary readings, they are 
separated by v. at the foot of the page, unless they differ from 
each other merely by the omission or addition of words; in 
which case they are distinguished from each other by brackets 
at the foot”of the page, enclosing part or the whole of the longer 
reading. Thus there are two secondary readings in Matt. xiil 
30, both ἄχρι and μέχρι; in xvii 17, both τότε ἀποκριθείς and 
ἀποκριθείς alone; and in xviii 10, both ἐν τῷ οὐρανῷ and the 
omission of these or any corresponding words. Sometimes one 
of two secondary readings differs from the primary reading by 
omission only, so that it can be expressed by simple brackets in 
the text, while the other stands as a substitution at the foot of 
the page. Thus in Matt. ix 18, εἷς προσελθών being the primary 
reading, προσελθών and εἰσελθών are both secondary readings. 

A few alternative readings and punctuations are examined in 
the Appendix to the larger edition. 

Secondary readings of an orthographical character are omitted 
in this edition. See above, pp. 579 f. 


Suspected Readings 


Wherever it has appeared to the editors, or to either of 
them, that the text probably contains some primitive error, that 
is, has not been quite rightly preserved in any existing docu- 


ue 


NOTATION 583 


ment, or at least in any existing document of sufficient authority , 
(see p. 564), the marks ++ are placed at the foot of the page, 
the extreme limits of the words suspected to contain an error 
of transcription being indicated by the marks ‘ ' in the text. 
Where either of two suspected extant readings might legiti- 
mately have been printed in the text, one of them is printed as 
an alternative reading between the tt: where there is no such 
second reading entitled to be associated with the text, the Tt are 
divided only by dots. All places marked with + T are the subject 
of notes in the Appendix to the larger edition. A list of them 
follows on the next page. Ina few cases a reading apparently 
right, and also attested largely though not by the best documents, 
being probably a successful ancient conjecture, is printed in the 
text, the better attested reading being placed at the foot with 
‘MSS’ added, and a note inserted in the Appendix. (The same 
notation is used for one or two well attested spellings or forms not 
adopted in the text.) See Introduction §§ 361—368, 380, 88. 


LVoteworthy Rejected Readings 
printed within double _brackets 


A few very early interpolations in the Gospels, omitted by 
‘Western’ documents alone (Luke xxii 19 f.; xxiv 3, 6, 12, 36, 
40, 51, 52), or by ‘Western’ and ‘Syrian’ documents alone 
(Matt. xxvii 49), are inserted within double brackets [[ ] in the 
body of the text. See p. 557 and Introduction §§ 240 f., 383. 

A few interpolations in the Gospels, probably ‘ Western’ in 
origin, containing important matter apparently derived from 
extraneous sources, are inserted within double brackets [[] in 
the body of the text (Matt. xvi 2 f.; Luke xxii 43 f.; xxii 34), or 
separately (Mark xvi g—20, where the same notation is used for 


__ the alternative Shorter Conclusion of the Gospel; John vil 53— 
‘viii rr). See p. 557 and Introduction § 384. 


List, Ὁ Ὁ 


SUSPECTED 


The following is a list of ail 
words or passages marked with 
++ at the foot of the page, as 
probably containing some‘ primi- 
tive’ error, that is, an error af- 
fecting the texts of all or virtu- 
ally all existing documents, and 
thus incapable of being rectified 
without the aid of conjecture. 
The corresponding note is en- 
closed in [] where one of the 
editors is on the whole disposed 


ST. MATTHEW 


xv 30 χωλούς, κυλλούς, TU- 
φλούς, κωφούς] order of the 
words uncertain. 

xxi 28—31 ᾿Εγώ... οὐκ ἀπῆλ- 
ΦΈΡ ΟΣ Οὐ θέλω,.. ἀπῆλθεν....... 
Ὃ πρῶτος] Οὐ ϑέλω,.. ἀπῆλθεν... 
.. Eya,...0uk ἀπῆλθεν....... ‘O ὕ- 
στερος (v. ἔσχατο"). 

Also Οὐ θέλω, .. ἀπήλθεν...... 
᾿Εγώ, .. οὐκ ἀπῆλθεν......0. πρῶ- 
τος. 

[λέγουσιν Ὃ ὕστερος. perhaps 
a primitive interpolation. ] 

xxviii 7 εἶπον] [perhaps a pri- 
mitive error for εἶπεν (£).] 


READINGS 


to believe that there is no primi- 
tive error. ‘The mark f is affix- 
ed to suggested readings having 
some slight secondaryattestation, 
and thus not strictly conjectural. 
See p. 582 f. and the references 
there given. 

In all cases + denotes the ad- 
dition of the words following, 
< their omission. The grave 
accent is retained when it would 
stand in the continuous text. 


ST MARK 


iv 28 πλήρη σῖτον] πλήρης [ὁ] 
σῖτος, πλήρης σῖτον [probably 
right +], and other forms. 


ST LURE 

xi 35] εἰ οὖν τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ 
σκότος, τὸ σκότος πόσον with 
omission οὖν. 36. And (v. 36) 
ὡς ὅταν..-φωτίζῃ] καὶ ws [ὁ] λύ- 
xvos [τῆς] ἀστραπῆς φωτίσει (in 
Versions only, not in Greek) and 
other variations. Some primi- 
tive error probable. 


Bese 


SOSPECTED READINGS 


ST JOHN 


iv 1 [some primitive error not 
improbable. i 

vi 4 [rd πάσχα perhaps a pri- 
mitive interpolation (1).] 


SECTION ON THE WOMAN 
TAKEN IN ADULTERY 


9 πρεσβυτέρων,] + πάντες ἀνε- 
χώρησαν" ἢ 


ΠΟΤΈ 
iv 25 0 τοῦ πατρὸς... παιδός 
σου] many variations. Some 


primitive error probable, per- 
haps either διὰ πνεύματος ἁγίου 
στόματος for διὰ στόματος with 
διὰ πνεύματος ἁγίου transposed, 
or τοῦ πατρὸς for τοῖς πατράσιν. 

vii 46 τῷ θεῷ Ἰακώβ] τῷ οἴκῳ 
᾿Ιακώβ. Some primitive error 
probable. [Perhaps τῷ οἴκῳ for 
τῷ κυρίῳ (τωκω).] 

xli 25 ὑπέστρεψαν εἰς Γερουσα- 
λὴμ πληρώσαντες τὴν διακονίαν] 
perhaps τὴν stood originally be- 
fore εἰς, and was transposed by 
a primitive error. 

Xlil 32 τοῖς τέκνοις ἡμῶν] τοῖς 
τέκνοις αὐτῶν: also τ. τ. αὐτῶν 
ἡμῖν. Doubtless ἃ primitive 


Berror for rT. 7. ἡμῖν, tf. 


ΧΗ 42 ᾿Εξιόντων δὲ αὐτῶν πα- 
ρεκάλουν....... ταῦτα] < παρεκά- 
λουν: and ἠξίουν for παρεκάλουν. 
And αὐτῶν] + ἐκ τῆς συναγωγῆς 
τῶν ᾿Ιουδαίων (or the same sub- 
stituted), and παρεκάλουν] Ὁ τὰ 
ἔθνη. Some primitive error pro- 
bable. [Perhaps Εξιόντων for 
᾿Αξιούντων, and παρεκάλουν an 


585 


interpolation, with change of 
punctuation. ] 

XV1 12 πρώτη τῆς μερίδος Μα- 
kedovias| πρώτης [THs] μερίδος 
τῆς M. and other variations. 
[Some primitive error probable, 
perhaps μερίδος for Πιερίδος. ] 

ΧΙΧ 40 περὶ τῆς σήμερον.. .«ταύ- 
της] --οὐ: also<7epi 39, [Some 
primitive error probable, perhaps 
αἰτίου ὑπάρχοντος for αἴτιοι ὑπάρ- 
χοντες.] 

xx 28 τοῦ θεοῦ] τοῦ κυρίου. 
And τοῦ αἵματος τοῦ ἰδίου] τοῦ 
ἰδίου αἵματος. [τοῦ ἰδίου perhaps 
a primitive error for τοῦ ἐδίου 
viov. | 

XXV 13 ἀσπασάμενοι] ἀσπασό- 


μενοι. [Some primitive error not 
improbable. ] 
XXV1 28 ποιῆσαι] γενέσθαι. 


Some primitive error probable. 
[Perhaps pe πείθεις for πέποι- 
bas. ] 


ι PETER 


i 7 [τὸ δοκίμιον probably a pri- 
mitive error for τὸ δόκιμον fF. | 

iii 21 [ὃ probably a primitive 
error for @f.] 


2 PETER 


11 10 εὑρεθήσεται οὐχ εὑρεθή- 
σεται: also κατακαήσεται: also 
ἀφανισθήσονται : also - εὑρεθήσε- 
ται! also < the whole clause. 
Some primitive error probable ; 
perhaps text for ῥυήσεται, or 
some form of that stem. 

ili 12 τήκεται] τακήσεται (-ον- 
ται). [Text probably a primitive 
error for τήξεται.] 


586 | EIST OF 


ι FOHN 


ν 10 τῷ θεῷ] τῷ υἱῷ: also Fesz 
Christo: also omitted. Text pro- 
bably a primitive interpolation. 


JUDE 


I ἐν θεῷ.. .τετηρημένοις] several 
slight variations. [Text probably 
a primitive error for θεῷ (without 
év) and ἐν Ἰησοῦ. 1 

5 πάντα) τοῦτο. Text πος 
a primitive error for πάντας }. 

ibid. Kupuos] (altern.) ᾿Ιησοῦς: 
also ὁ θεὸς. Some. primitive error 
probable, apparently oT1KC (ὅτι 
Κύριος) and otic (ὅτι ᾿Ιησοῦς) 
for ΟΤιο [ὅτι ὁ]. 

22 f. οὗς μὲν ἐλεᾶτε...ἐν φόβῳ] 
οὗς μὲν ἐλέγχετε διακρινομένους, 
οὗς δὲ σώζετε (ἐλεᾶτε) ἐκ πυρὸς 
K.T.\.: also οὖς μὲν ἐλεᾶτε δια- 
κρινομένους, οὖς δὲ σώζετε ἐκ πυ- 
pos ἁρπάζοντες [, ovs δὲ ἐλεᾶτε) 
ἐν φόβῳ and other variations, 
some shorter. Some primitive 
error probable; perhaps the first 
ἐλεᾶτε an interpolation. 


ROMANS 


1 32 ποιοῦσιν. οσυνευδοκοῦσιν 
[οἱ] ποιοῦντες.. [oi] συνευδοκοῦντες. 
Some primitive | error probable. 

iv 12 [καὶ Tots probably a pri- 
mitive error for καὶ αὐτοῖς.] 

v 6 εἴ γε] ἔτι yap with and 
without ἔτι below: also eis τί 
γὰρ: also ef γὰρ: also εἰ δὲ. 
[Text possibly a primitive error 
for εἴπερ. 

vili 2 σε] (altern.) we. Text pro- 
bably a primitive interpolation }. 


xili 3 [τῷ ἀγαθῷ ἔργῳ pro- 
bably a pms error for τῷ 
ἀγαθοεργῷ 1.] 

XV .32 θεοῦ] κυρίου ᾿Ιησοῦ: also 
Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ: also ᾿Ιησοῦ Xpi- 
στοῦ. Text probably a primitive 
interpolation. 


1 CORINTHIANS 


xli 2 ὅτι ὅτε] < ὅτι: also= 
ὅτε. Probably a primitive error 
for ὅτι ποτὲ. 


2 CORINTHIANS 


ili 3 πλαξὶν καρδίαις σαρκίναις] 
καρδίας for καρδίαις. ἸΪλαξίν 
probably a primitive interpola- 
tion (4). 

iii 17 [Κυρίου probably a pri- 
mitive error for κύριον. | 

vii 8 βλέπω] + yap. Βλέπω 
probably a primitive error for 
βλέπων Ff. 

xii 7 < duo. 
ὑπεραίρωμαι 2°, 
error probable. 


And < ἵνα μὴ 
Some primitive 


GALATIANS 


iv 213 v I τῆς ἐλευθέρας. TH 
ἐλευθερίᾳ ἡμᾶς “ριστὸς ἠλευθέρω- 
σεν" στήκετε οὖν καὶ] τῆς ἐλευθέ- 
pas, ἣ ἐλευθερίᾳ ,ἡ μᾶς Χριστὸς 
ἠλευθέρωσεν. στήκετε οὖν καὶ: 
also τῆς ἐλευθέρας. Πῇ ἐλευθερίᾳ 
[οὖν] 7 Χριστὸς ἡμᾶς (ἡμᾶς Χρι- 
στὸΞ) ἠλευθέρωσεν στήκετε καὶ. 
[Τῇ ἐλευθερίᾳ probably a primi- 
tive error for Em’ ἐλευθερίᾳ. | 


SUSPECTED READINGS 587 


COLOSSIANS 


ii 2 τοῦ θεοῦ, Χριστοῦ] τοῦ θεοῦ 
ὅ ἐστιν Χριστός: also τοῦ θεοῦ καὶ 
Χριστοῦ: also τοῦ θεοῦ: also τοῦ 
θεοῦ πατρὸς τοῦ χριστοῦ (and the 
same with καί inserted before or 
after πατρός): also τοῦ θεοῦ ἐν 
Χριστῷ. [Τοῦ θεοῦ, Χριστοῦ pro- 
bably a primitive error for TOU ἐν 
Χριστῷ (t)-] 

ii 18 < év, [Some primitive 
error probable, perhaps θέλων 
ἐν ταπεινοφροσύνῃ for ἐν ἐθελο- 
| ταπεινοφροσύνῃ.] 

2ῤ14. ἃ ἑόρακεν ἐμβατεύων] ἃ μὴ 
(οὐχ) ἑόρακεν ἐμβατεύων. Ῥτο- 
bably a primitive error for ἀέρα 
(or aiwpa) κενεμβατεύων. 

He 23 [καὶ] ἀφειδίᾳ.. .oapKos | 
[some primitive error probable. | 


2 THESSALONIANS 


1 10 [ἐπιστεύθη probably a 
primitive error for ἐπιστώθη.] 


HEBREWS 


iv 2 some primitive error pro- 
bable. [Perhaps ἀκούσασιν for 
ἀκούσμασιν. 

x I ταῖς αὐταῖς... δύν.7 -- ἃς (ais). 
And δύνανται] (altern.) δύναται. 
Some primitive ¢ error probable. 

xi 4 αὐτοῦ τοῦ θεοῦ] αὐτοῦ τῷ 
θεῷ. Text probably a - 
error for αὐτῷ τοῦ θεοῦ fF. 

χὶ 27 ἐπειράσθησαν, ἐπρίσθη- 
σαν] (altern.) ἐπρίσθησαν, ἐπειρά- 
σθησαν : also --ἐπειράσθησαν : 
also -«ἐπρίσθησαν. ᾿Ἐπειράσθη- 
_gay probably either a primitive 
_ interpolation or a primitive error 


for some other word, as ἐνεπρή- 
σθησαν or ἐπειρώθησαν (ἐπηρ.). 

xii 11 πᾶσα μὲν] (altern.) πᾶσα 
[δὲ]. Some primitive error in the 
particle not improbable. 

Xlil 21 ποιῶν with alternative 
αὐτῷ ποιῶν] probably a primitive 
error for αὐτὸς ποιῶν 1. 


. THIOTHY 


iv 3 κωλυόντων γαμεῖν, ἀπέχε- 
σθαι βρωμάτων] some primitive 
error probable. [Perhaps γαμεῖν 
ἀπέχεσθαι for γαμεῖν καὶ yeve- 
σθαι or γαμεῖν ἢ ἅπτεσθαι. 

vi 7 ὅτι] ἀληθὲς ore: also δῆ- 
λον ὅτι and other supplements. 
Some primitive error probable, 
perhaps interpolation of ὅτε after 
τον. 


“ TIMOTHY 


i 13 [ὧν probably a primitive 
error for ov.] 


PHILEMON 


9 πρεσβύτης] a primitive error 
for πρεσβευτὴς, if not used in the 
same sense. 


APOCALYPSE 

i 20 αἱ ἑπτὰ ἑπτὰ] a primitive 
error for ai ἑπτὰ tf. 

ii 12; iii I, 7, 14 τῷ ἀγγέλῳ 
τῆς a primitive error for τῷ ἀγ- 
γέλῳ τῷ (as 1 ἴτας 8. 18} 

li 13 Kal & Taits.. ὑμῖν] -« καὶ. 
And ἡμέραις]-" [ἐν] αἷς. And< 
ὃς. Some primitive error pro 
bable; apparently ᾿Αντίπας for 
᾿Αντίπα. 


588 


ix τὸ ὁμοίας probably a primi- 
tive error for ὅμοια. 

xi 4 περιβεβλημένους] περιβε- 
βλημένοι. Perhaps ἃ primitive 
error for περιβεβλημένοις. 

xiii τὸ ἀποκτενεῖ] ἀποκτανθῆ- 
ναι: also omitted. Apparently ἃ 
primitive error for ἀποκτείνειν ΟΥ̓ 
ATOKTELVAL. 

xiii 15 αὐτῇ] αὐτῷ. Some pri- 
mitive error probable; [perhaps 
interpolation of αὐτῇ] Lor loss of 
τῇ γῇ after or for αὐτῇ.] 


Φ 


SUSPECTED 


READINGS 


xiii τό δῶσιν] δώσουσιν and 
other variations. Apparently 
δῶσιν a primitive error for dw- 
oe. ft. 

XVili 12 μαργαριτῶν] μαργαρί- 
ταις: also μαργαριτοῦ. Some 
primitive error probable. 

xix 13 ῥεραντισμένον] βεβαμ- 
μένον: also éppaupévov: also 
περιρεραμμένον. Probably a pri- 
mitive error for ῥεραμμένον. 


BIST ΘῈ 


NOTEWORTHY REJECTED. READINGS 


In the Gospels and Acts many 
‘Western’ interpolations and 
substitutions containing some 
apparently fresh or distinctive 
matter, such as might probably 
or possibly come from an extra- 
neous source or which is other- 
wise of more than average in- 
terest, but having no sufficient 
intrinsic claim to any form of 
incorporation with the New 
Testament, are printed between 
the special marks 4+ in the mar- 
gin of the larger edition. See 
Introduction § 385. In the 
present edition these readings 
are transferred from the margin 
to the following supplementary 
list. 
Besides the preceding class of 
rejected readings, which owe 
their exceptional claim to pre- 
servation within the volume to 
considerations arising out of early 
textual history, miscellaneous 
rejected readings having some 
special interest are noticed in the 
Appendix to the larger edition. 
These readings include some of 

‘Western’ origin, that might 
with perhaps equal fitness have 
been placed between 4+. Both 
these classes of readings are by 
their nature indefinite in extent, 


ΝΣ 


and are limited only by selection; 
so that they might without im- 
propriety have been either en- 
larged or diminished. See In- 
troduction § 386. 

The following list includes 
both classes of rejected readings, 
the special marks 4} being re- 
tained for those ‘ Western’ inter- 
polations and substitutions which 
are distinguished by them from 
true alternative readings in the 
margin of the larger edition. It 
has not been thought necessary 
to repeat here those few note- 
worthy rejected readings which 
are printed in the text itself 
within double brackets. Some 
of the slighter accessory varia- 
tions in places noticed in the list 
are likewise passed over. On the 
other hand the more important 
variations mentioned in the Ap- 
pendix in association with read- 
ings included in 4+ are subjoined 
to these readings: they are of 
miscellaneous origin and cha- 
racter. 

In all cases + denotes the 
addition of the words following, 
< their omission. The grave .. 
accent is retained when it would 
stand in the continuous text. 


QQ 


3: ὅς 


ST MATTHEW 


i 8 Ἰωρὰμ δὲ ἐγέννησεν] + τὸν 
᾽Οχοζίαν, ᾿Οχοζίας δὲ ἐγέννησεν 
_rov’lwds, Iwas δὲ ἐγέννησεν τὸν 
᾿Αμασίαν, ᾿Αμασίας δὲ ἐγέννησεν 

i τι Ἰωσείας δὲ ἐγέννησεν + τὸν 
Ἰωακείμ, Ἰωακεὶμ δὲ ἐγέννησεν 

1 18 γένεσις] γέννησις 
--4 25. υἱὸν] τὸν υἱὸν [αὐτῆς] τὸν 
πρωτότοκον 

ii 11 τοὺς θησαυροὺς] τὰς πήρας 

iii 15 3η.1- δἱ cum baptizare- 
tur, lumen ingens circumfulsit 
de aqua, ita ut timerent omnes 
gut advenerant. 

iv 10 ὕπαγε] -- ὀπίσω [μου] 

ν 4, 5] 4 μακάριοι οἱ πραεῖς 
κιτιλ. μακάριοι οἱ πενθοῦντες 
κιτιλ. Ἑ 

vy 22 πᾶς ὁ ὁργιζόμενος τῷ 
ἀδελφῷ αὐτοῦ] + εἰκῆ 

ν 37 ναὶ ναί, οὔ οὔ] τό Ναί 
ναί καὶ τό Οὔ οὔ 

vi 13 Μη5.7: ὅτι σοῦ ἐστὶν 7 
βασιλεία καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ 
δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. ἀμήν. with 
variations; and other doxologi- 
cal forms. 

vi 33 τὴν βασιλείαν] + τοῦ θεοῦ 
with variations. 

vii 21 fi.]+ 4 οὗτος εἰσελεύ- 
σεται els τὴν βασιλείαν τῶν ov- 
ρανῶν ΚΕ 

vii 22 Κύριε κύριε] + οὐ τῷ 
ὀνόματί σου ἐφάγομεν καὶ [τῷ 
ὀνόματί cou] ἐπίομεν, 


vii 29 fin ]+ Ὁ xat of Bapi- 


σαῖοι + 

vill rr μετὰ ᾿Αβραὰμ] ἐν τοῖς 
κόλποις [τοῦ] ᾿Αβραὰμ 

viii 12 ἐκβληθήσονται] 4 ἐξε- 
λεύσονται Ε : also zbunt 


LIST OF NOTEVWORTAY 


vill 28 Γαδαρηνῶν] Γερασηνῶν : 
also Tepyeonvav 

ix 15 νυμφῶνος] 4 νυμφίου + 

x 3 Θαδδαῖος] 4 Λεββαῖος Ε: 
also AeBBatos 6 ἐπικληθεὶς Oad- 
datos: also Fudas Zelotes 

x 23 φεύγετε εἰς τὴν ἑτέραν] + 
4 κἂν ἐκ ταύτης διώκωσιν ὑμᾶς, 
φεύγετε εἰς τὴν ἄλλην + with 
much variation. : 

x 42 ἀπολέσῃ Tov μισθὸν] 4 ἀπό- 
ληται ὁ μισθὸς + 

xi 19 ἔργων] τέκνων 

xiii 55 Ἰωσὴφ] Ἰωσῆς: also 
᾿Ιωάννης 

xvi 21 Ἰησοῦς Χριστὸς] [o] In- 
σοῦς : also omitted. 

xvii 12 f. οὕτως... αὐτῶν. τότε 
,..avTors.] τότε.. αὐτοῖς. οὕτως... 
αὐτῶν. 

xvii 20 fiz.]+(v. 21) τοῦτο δὲ 
τὸ γένος οὐκ ἐκπορεύεται εἰ μὴ ἐν 
προσευχῇ καὶ νηστείᾳ with varia- 
tions. 

xvill τὸ fi2.]+(v. 11) ἦλθεν 
γὰρ 6 vids τοῦ ἀνθρώπου σῶσαι τὸ 
ἀπολωλός. 

Xvili 20] οὐκ εἰσὶν γὰρ δύο ἢ 
τρεῖς συνηγμένοι εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα 
παρ᾽ οἷς οὐκ εἰμὶ ἐν μέσῳ αὐτῶν. 

xix τό Διδάσκαλε] + ἀγαθέ 

And (v. 17) Té με ἐρωτᾷς περὶ 
τοῦ ἀγαθοῦ] Ti με λέγεις ἀγαθόν 

And εἷς ἐστὶν 6 ἀγαθός] οὐδεὶς 
ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς 

And ἀγαθός] +6 θεός : also ὁ 
πατήρ [μου ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς] 

xix 19]<, καὶ ἀγαπήσει5.. «ὡς 
σεαυτόν 

xx 16 fin.J+ 4 πολλοὶ γάρ 
εἰσιν κλητοὶ ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί. + 

xx 28 3».1- ὑμεῖς δὲ ξητεῖτε 
ἐκ μικροῦ αὐξῆσαι καὶ ἐκ μείζονος 
ἔλαττον εἶναι. εἰσερχόμενοι δὲ 


REJECTED READINGS 591 


kal παρακληθέντες δειπνῆσαι μὴ 
ἀνακλίνεσθε εἰς τοὺς ἐξέχοντας 
τόπους, μή ποτε ἐνδοξότερός σου 
ἐπέλθῃ καὶ προσελθὼν ὁ δειπνο- 
κλήτωρ εἴπῃ σοι “Ere κάτω χώρει, 
καὶ καταισχυνθήσῃ. ἐὰν δὲ ἀνα- 
πέσῃς εἰς τὸν ἥττονα τόπον καὶ 
ἐπέλθῃ σου ἥττων, ἐρεῖ σοι ὁ δει- 
πνοκλήτωρ Σύναγε ἔτι ἄνω, καὶ 
ἔσται σοι τοῦτο χρήσιμον. 

xX 33 fin.]+ Quibus dixit Fesus 
Creditis posse me hoc facere? gui 
responderunt et Lta, Domine: 
also ‘and we may see thee’. 

Xx1 12 76 lepdv]+4 Tod θεοῦ κ᾿ 

xxl 17 fin.|]+et docebat cos de 
veono Det 

xxll 12 <'Eravpe 

Xxlll 14 fiz.) +(v. 13) Οὐαὶ 
ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι 
ὑποκριταί, ὅτι κατεσθίετε τὰς 
οἰκίας τῶν χηρῶν καὶ προφάσει 
μακρὰ προσευχόμενοι" διὰ τοῦτο 
λήμψεσθε περισσότερον κρίμα: 
also with δέ (Oval δὲ ὑμῖν x.7.X.) 
before v. 14. 

XXJil 27 οἵτινες.. .«γέμουσιν ἔξω- 
θεν ὁ τάφος φαίνεται ὡραῖος ἔσω- 
θεν δὲ γέμει 

ΧΧΙΙ 35 «υἱοῦ Βαραχίου 

ΧΧΙν 36 « οὐδὲ ὁ υἱός 

XXV I τοῦ νυμφίου) Ῥ 4 καὶ τῆς 
νύμφης | 

XXV 41 τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον] τὸ 
σκότος τὸ ἐξώτερον. And ν. 46 
κόλασιν] ignem: also ambus- 
tionem ox combustionem. 

XXV 41 τὸ ἡτοιμασμένον] - ὃ 
ἡτοίμασεν ὁ πατήρ μου ἢ with va- 
riations. 

XXV1 15 ἀργύρια] 4 στατῆρας: 
also στατῆρας ἀργυρίου 

XXV1 73 δῆλόν σε ποιεῖ] -ἰ ὁμοι- 
(bre Ε 


ἢ 


xxvii 2 Πειλάτῳ] 4 ἸΠοντίῳ + 
Πειλάτῳ 

XXVli 9 <Iepeuiov: also Ζαχα- 
ρίου substituted : also Zsatam 

xxvii 16 Βαραββᾶν] ᾿Ιησοῦν 
Βαραββᾶν: and v. 17 [τὸν] Bap- 
αββᾶν] Ἰησοῦν Βαραββᾶν 

ΧΧΥΙΪ 32 [Κυρηναῖον] + 4 εἰς 
ἀπάντησιν αὐτοῦ + 

XXV11 34 οἷνον] ὄξος 

XXVil 35 171. - ἵνα πληρωθῇ τὸ 
ῥηθὲν ὑπὸ τοῦ προφήτου Διεμε- 
ρίσαντο τὰ ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς, 
καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον 
κλῆρον. 

ΧΧΥῚ 38 δεξιῶν] + 7202721216 Zoa- 
tham: and εὐωνύμων] + nomine 
Camma 

ΧΧΥῚ 45]<éml πᾶσαν τὴν γῆν 

xxvil 46 ᾿Ελωί ἐλωί λεμὰ σα- 
BaxOavet]  Ἦλεί ἠλεί λαμὰ ἕα- 
φθανεί + 

Xxvii 56 Ἰωσὴφ μήτηρ καὶ ἡ 
μήτηρ] ἡ Μαρία ἡ ᾿Ιωσὴφ καὶ ἡ 
Μαρία ἡ: also ἡ Ἰωσὴφ μήτηρ 
καὶ ἡ μήτηρ: also ᾿Ιωσὴφ καὶ ἡ 
μήτηρ 

XXViil 6 ἔκειτο] +4 ὁ κύριος + 


ST MARK 


i 40 σπλαγχνισθεὶς] 4 ὀργι- 
σθεὶς + 

ii 14 Aevely] Ἰάκωβον + 

ili 18 Θαδδαῖον] 4 AeBBatov + 

lil 29 ἁμαρτήματος] κρίσεως : 
also ἁμαρτίας 

lli 32 οἱ ἀδελφοί σου] -" 1 καὶ αἱ 
ἀδελφαί cout 

Iv 9 ἀκουέτω] -Ἐ ἰ καὶ ὁ συνίων 
συνιέτω Ε 

V 33 τρέμουσα]: διὸ πεποιή- 
κει λάθρᾳ + 
5.0.2 


τ. 


502 LIST OF NOTEWORTHY 


vi 3 ὁ τέκτων, ὁ] ὁ τοῦ τέκτο- 
νος υἱὸς καὶ ὁ 

thid. ᾿Ιωσῆτος] ᾿Ιωσήφ: also 
Ἰωσῆ: also omitted. 

vi 20 ἠπόρει] ἐποίει 

vi 33 Kal προῆλθον αὐτούς] καὶ 
συνῆλθον αὐτοῦ +: also καὶ ἦλθον 
αὐτοῦ : also καὶ προῆλθον αὐτὸν 
αὐτοῦ : also καὶ προῆλθον αὐτοὺς 
καὶ συνῆλθον πρὸς αὐτόν 

vi 36 κύκλῳ] -ἰ ἔγγιστα F 

vi 47 ἦν] τ -ἰ πάλαι + 

vi 56 ἀγοραῖς] 4 πλατείαις + 

vii 3 πυγμῇ] πυκνὰ 

vii 4 χαλκίων] +4 Kal κλινῶν Ε 

vii 6 τιμᾷ] ἀγαπᾷ + 

vii g τηρήσητε] 4 στήσητε + 

vii 13 τῇ παραδόσει ὑμῶν] + 
477 pope Ε 

vil 19 ἀφεδρῶνα] 4 ὀχετὸν + 

vii 28 Nai, κύριε] 41 Κύριε, 
ἀλλὰ +: also Κύριε alone. 

Vili 22 Βηθσαιδάν] 4 Βηθανί- 
αν | 

vili 26 Μηδὲ εἰς τὴν κώμην εἰ- 
σέλθῃς] 4 Μηδενὶ εἴπῃς εἰς τὴν 
κώμην Ε, with or without Ὕπαγε 
εἰς τὸν οἶκόν σου prefixed: also 
Ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου, καὶ ἐὰν 
εἰς τὴν κώμην εἰσέλθῃς μηδενὶ 
εἴπῃς [μηδὲ ἐν τῇ κώμῃ]: also 
Μηδὲ εἰς τὴν κώμην εἰσέλθῃς 
μηδὲ εἴπῃς τινὶ ἐν τῇ κώμῃ 

ix 24 παιδίου] + 4 μετὰ δα- 
κρύων ΚΕ 

ix 29 προσευχῇ] +4Kat νη- 
στείᾳ + with variation of order. 

ix 38 καὶ ἐκωλύομεν αὐτόν, ὅτι 
οὐκ ἠκολούθει ἡμῖν] 4 ὅς οὐκ ἀκο- 
λουθεῖ μεθ᾽ ἡμῶν, καὶ ἐκωλύομεν 
αὐτόν +: also with ἐκωλύσαμεν : 
also ὃς οὐκ ἀκολουθεῖ ἡμῖν, καὶ 
ἐκωλύσαμεν αὐτόν, ὅτι οὐκ ἀκο- 
λουθεῖ ἡμῖν 


ix 49 πᾶς γὰρ πυρὶ ἁλισθήσε- 
ται] πᾶσα γὰρ θυσία ἁλὶ ἁλι- 
σθήσεται +: also πᾶς γὰρ πυρὶ 
ἁλισθήσεται, καὶ πᾶσα θυσία 
[ἁλὶ] ἁλισθήσεται 

x 19 Μὴ φονεύσῃς, Μὴ μοι- 
χεύσῃς] ἰ Μὴ μοιχεύσῃς, Μὴ πορ- 
vevonst: also Μὴ μοιχεύσῃς, Μὴ 
φονεύσῃς and other variations. 

χ 24 δύσκολον ἐστιν] Ὁ τοὺς πε- 
ποιθότας ἐπὶ [τοῖς] χρήμασιν : also 
divitem and other supplements. 

x 27 ἀδύνατον ἀλλ᾽ οὐ παρὰ 
θεῷ, πάντα γὰρ δυνατὰ παρὰ 
[τῷ] θεῷ] -- ἀδύνατόν ἐστιν παρὰ 
δὲ τῷ θεῷ δυνατόν + 

χ 30% οἰκίαις τ Ὁ ζωὴν αἰώ- 
νιον] -|ὸς δὲ ἀφῆκεν οἰκίαν καὶ 
ἀδελφὰς καὶ ἀδελφοὺς καὶ μητέρα 
καὶ τέκνα καὶ ἀγροὺς μετὰ διω- 
γμοῦ ἐν τῷ αἰῶνι τῷ ἐρχομένῳ 
ζωὴν αἰώνιον λήμψεται + 

x 51 Ῥαββουνεί] - Κύριε ῥαβ- 
Belt: also’ Ῥαββεί only. 

xi 32 εἶχον] 4 ἤδεισαν + 

xii 14 κῆνσον] 4 ἐπικεφάλαιον + 

xii 23 ἐν TH ἀναστάσει) + ὅταν 
ἀναστῶσιν 

xii 40 χηρῶν]: καὶ ὀρφανῶν 

xiii 2 Μη.1- 1 καὶ διὰ τριῶν 
ἡμερῶν ἄλλος ἀναστήσεται ἄνευ 
χειρῶν + with variations. 

xiii 8 Aqwol]+ καὶ rapayat 

xiv 4 ἦσαν δέ τινες ayava- 
κτοῦντες πρὸς ἑαυτούς] 4 οἱ δὲ 
μαθηταὶ αὐτοῦ διεπονοῦντο καὶ 
ἔλεγον | with variations. 

xiv 41 ἀπέχει]: τὸ τέλος with 
variations. 

xiv 51 αὐτόν] οἱ νεανίσκοι 

xiv 58 ἀχειροποίητον οἰκοδομή- 
gw] 4 ἀναστήσω ἀχειροποίητον " 

xiv 68 fiz.|+ καὶ ἀλέκτωρ ἐφώ- 
νησεν. And v. 72]<ék δευτέρου 


REJECTED READINGS 593 


XV 25 τρίτη] ἕκτη 
wbid. ἐσταύρωσαν] 4 ἐφύλασ- 
σον + 


xv 27 fin. ]+(v. 28) καὶ ἐπληρώ-. 


θη ἡ γραφὴ n λέγουσα Kai μετὰ 
ἀνόμων ἐλογίσθη. 

XV 34. ἐγκατέλιπες] -ὠνεί- 
δισας + 

xv 47 Ἰωσῆτος] ᾿Ιακώβου : also 
Ἰωσῆ and ᾽᾿Ιωσὴφ. 

xvi 3 ἐκ τῆς θύρας τοῦ μνη- 
μείου 1] αὖ osteo? Subito autem 
ad horam tertiam tenebrae diet 
[t. die] factae sunt per totum 
' orbem terrae, et descenderunt de 
caelis angelt et surgent [l. sur- 
gentes| in claritate vivi Det 
simul ascenderunt cum eo, ef con- 
tinuo lux facta est. Tunc tllae 
accesserunt ad monimentum, 

xvi 14 fi.]+ L¢ 2llt satisfacie- 
bant dicentes Saeculum istud 
tniguitatis et incredulitatis sub- 
stantia [al. sub Satana] est, guae 
non sinit per immundos spiritus 
veram Det apprehendt virtutem : 
zdcirco gamnune revela justitiam 
ZuUam. 


SP oLUKE 


i 28 fin.]+4 εὐλογημένη σὺ ἐν 
γυναιξίν. + 

i 35 τὸ γεννώμενον -" ἐκ σοῦ 

i 46 Μαριάμ] Llisabet 

li 2 αὑτη] - ἡ: also a variation 
of order. 

il 7 φάτνῃ] σπηλαίῳ 

il 33 ὁ πατὴρ αὐτοῦ Kal 7 μή- 
tnp| Ἰωσὴφ καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ. 
And similar changes of language 
in vv 41, 43, 48; Mti 16. 

111 ἡγεμονεύοντος] 1 ἐπιτρο- 


πεύοντος + 

ill τό πνεύματι ἁγίῳ] -- ἁγίῳ 

iii 22 Σὺ εἶ ὁ υἱός μου ὁ ἀγα- 
πητός, ἐν σοὶ εὐδόκησα] - Υἱός 
μου εἶ σύ, ἔγὼ σήμερον γεγέννηκά 
σε 

ili 24] “τοῦ Ματθάτ τοῦ Aevel 

iii 33 τοῦ ᾿Αδμείν τοῦ ᾿Αρνεί] 
τοῦ ᾿Αμιναδάβ (-αδάμ) τοῦ ᾿Αράμ 
with variations. 

iv I πνεύματος ἁγίου] < ἁγίου 
(5. φῇ) 
iv 44 Ἰουδαίας] 4 Ταλιλαίας + 
ν 10 f.] ἦσαν δὲ κοινωνοὶ αὐτοῦ 


᾿Ιάκωβος καὶ ᾿Ιωάνης υἱοὶ ZeBe- 


δαίου" ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς Δεῦτε καὶ 
μὴ γείνεσθε ἁλιεῖς ἰχθύων, ποιήσω 
γὰρ ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων" οἱ δὲ 
ἀκούσαντες πάντα κατέλειψαν emt 
τῆς γῆς καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ. 

Vv 14 εἰς μαρτύριον αὐτοῖς] 4 ἵνα 
εἰς μαρτύριον nv (1. ἢ) ὑμεῖν τοῦτο Κ 

vl I ἐν σαββάτῳ] +4 δευτερο- 
πρώτῳ +: also mane 

vi 5] transposed to the end 
of v. το, the following narrative 
being substituted here :— Τῇ αὐτῇ 
ἡμέρᾳ θεασάμενός τινα ἐργΎ αἰό- 
μενον τῷ σαββάτῳ εἶπεν αὐτῷ 
Αλνθρωπε, εἰ μὲν oldas τί ποιεῖς, 
μακάριος εἶ" εἰ δὲ μὴ οἶδας, ἐπι- 
κατάρατος καὶ παραβατὴς εἶ τοῦ 
νόμου. 

vi 17 ᾿Ιερουσαλὴμ] τ καὶ Πιραί- 
ας (?Ilepatas) or e¢ trans fretum 

vii 14 Neavioxe] +4 νεανίσκε + 

vill 26, 37 Τερασηνῶν] Tepye- 
σηνῶν : also Tadapnvav 

villi 51] < καὶ Iwavyy 

ix 27 τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ] 
τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον 
ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ with variations. 

ix 27 τῇ ἑξῆς ἡμέρᾳ] -ἰ διὰ τῆς 
ἡμέρας + with variations, 


594 LIST OF NOTEWORTHY 


ix 54 ἀναλῶσαι avrovs]+4 ws 
καὶ ᾿Ηλείας ἐποίησεν + 

ix 55 ἐπετίμησεν αὐτοῖς} -Ἐ Kal 
εἶπεν Οὐκ οἴδατε ποίου πνεύμα- 
τὸς ἐστε | with variations. 

And +4 [ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου 
οὐκ ἦλθεν ψυχὰς [ἀνθρώπων] ἀπο- 
λέσαι ἀλλὰ σώσαι.} + with varia- 
tions. 

ix 62 ἐπιβαλὼν... ὀπίσω] 4 εἰς 
τὰ ὀπίσω βλέπων καὶ ἐπιβάλλων 
τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπ᾽ ἄροτρον + 

x1 2 ἐλθάτω ἡ βασιλεία σου] ἐλ- 
θέτω τὸ ἅγιον πνεῦμά σου ἐφ᾽ ἡμᾶς 
καὶ καθαρισάτω ἡμᾶς 

xi 15 πνεῦμα ἅγιον] 4 ἀγαθὸν 
δόμα +: also πνεῦμα ἀγαθὸν : also 
spiritum bonum datum 

xi 42 κρίσιν] κλῆσιν 

x1 44 ὡς τὰ μνημεῖα τὰ] 4 μνη- 
peta + 

xi 48 καὶ συνευδοκεῖτε] 4 μὴ 
συνευδοκεῖν + 

x1 52 ἤρατε] 4 ἐκρύψατεν 

xi 53, 54 Κἀκεῖθεν... στόματος 
αὐτοῦ] 4 Λέγοντος δὲ αὐτοῦ ταῦτα 
πρὸς αὐτοὺς ἐνώπιον παντὸς τοῦ 
λαοῦ ἤρξαντο οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ 
νομικοὶ δεινῶς ἔχειν καὶ συνβάλ- 
λειν αὐτῷ περὶ πλειόνων, ζητοῦν- 
τες ἀφορμήν τινα λαβεῖν αὐτοῦ ἵνα 
εὕρωσιν κατηγορῆσαι αὐτοῦ | with 
many variations. 

xii 18 τὸν σῖτον καὶ Ta ἀγαθά 
μου] 4 τὰ γενήματά μου +: also 
τοὺς καρπούς μου : also τὰ γενή- 
ματά μου καὶ τὰ ἀγαθά μου 

xii 26 εἰ οὖν.. λοιπῶν] 4 καὶ 
περὶ τῶν λοιπῶν Tht 

xii 27 αὐξάνει" οὐ κοπιᾷ οὐδὲ 
γήθει] -ἰ οὔτε νήθει οὔτε ὑφαίνει + 

xli 38 κἂν ἐν τῇ δευτέρᾳ... οὕ- 
τως] καὶ ἐὰν ἔλθῃ τῇ ἑσπερινῇ 
φυλακῇ καὶ εὑρήσει, οὕτως ποιή- 


σει, καὶ ἐὰν ἐν τῇ δευτέρᾳ καὶ τῇ 
τρίτῃ" + with many variations. 

xili 8 κύπρια] 4 κόφινον Ko- 
πρίων + 

xiv 5 υἱὸς] ὄνος: also πρό- 
Baroy 

xv 16 χορτασθῆναι] 4 γεμίσαι 
τὴν κοιλίαν αὐτοῦ + 

xvi 22 {. καὶ ἐτάφη. καὶ ἐν τῷ 
ἄδῃ ἐπάρας] καὶ ἐτάφη ἐν τῷ GO. 
ἐπάρας or the same words with 
the stop placed after ἐτάφη. 

xvii τι Γαλιλαίας] - εἰ Fericho 

XVili 30 πολλαπλασίονα] 4 ἕπτα- 
πλασίονα + 

XX 20 παρατηρήσαντες  ἀπο- 
χωρήσαντες +: also omitted. 

xx 34 Οἱ υἱοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου] 
+4 γεννῶνται καὶ γεννῶσιν, + 
with variations. 

xx 36 δύνανται] 4 μέλλουσιν + 

ibid. ἰσάγγελοι yap εἰσιν, καὶ 
υἱοί εἰσιν θεοῦ] ἰσάγγελοι γάρ εἰ- 
σιν - τῷ θεῷ Ε 

xxi 11 ἔσται - (Ὁ καὶ χειμῶνες) 
et hiemes (tempestates) 

xxi 18]< the verse. 

xxi 38 fin.]+[John] vil 53— 
vili 11 (p. 241) 

xxii 42 εἰ βούλει..... γινέσθω. | 
4 μὴ τὸ θέλημά μου ἀλλὰ τὸ σὸν 
γενέσθω" εἰ βούλει παρένεγκε 
τοῦτο τὸ ποτήριον ἀπ᾽ ἐμοῦ. Ε΄ 

xxii 68 οὐ μὴ αἀποκριθῆτε) + 
1:  ἀπολύσητε ΚΕ 

ΧΧΙΪ 2 ἡμῶν] - καὶ καταλύοντα 
τὸν νόμον καὶ τοὺς προφήτας: 
and διδόναι] + Καὶ ἀποστρέφοντα 
τὰς γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα 

xxii 5 3,ν.7- οἱ filios nostros et 
uxores avertit a nobis [see the 
Greek onv. 2], 202 enim bapti- 
gantur sicut [et] nos [mec se 
mundant|. 


REJECTED READINGS 595 


xxiii 42 [1 καὶ στραφεὶς πρὸς 
τὸν κύριον εἶπεν αὐτῷ Μνήσθητί 
μου ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἐλεύσεώς σου. 
ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ᾿Ιησοὺῦς εἶπεν αὐτῷ 
τῷ ἐπλήσοντι (2. ἐπιπλήσσοντι) 
Θάρσει, σήμερον Ker Ne 

Xxili 43] «σήμερον.. .-παραδείσῳ 
(so stated, but probably the 
whole verse). 

Xxlli 45 ἐνάτης τοῦ ἡλίου ἐκλεί- 
ποντος] 4 ἐνάτης, [καὶ] ἐσκοτίσθη 
ὁ ἥλιος | with variations. 

xxiii 48 41. + dicentes Vae 
nobis quae facta sunt hodte prop- 
ter peccata nostra ; appropin- 
guavit enim dadesolatio fHuierusa- 
lem. 

xxiii 55 ai] 4 dvoF: 
ted 

xxiv 13 ἑξήκοντα] ἑκατὸν ἑξή- 
κοντὰ 

xxiv 27 ἀρξάμενος... διερμήνευ- 
σεν] ἦν ἀρξάμενος ἀπὸ Μωυσέως 
καὶ πάντων τῶν προφητῶν ἑρμη- 
νεύειν | with variations. 

xxiv 32 ἡμῶν καιομένη ἣν] 4 ἦν 
ἡμῶν κεκαλυμμένη +: also [ἢ πε- 
πηρωμένη] excaccatum and of- 
tusum and exterminatum: also 
other variations. 

XXIV 39 ψηλαφήσατέ με] < pe: 
and < σάρκα καὶ: and σάρκα] 
σάρκας 
. xxiv 42 ἰχθύος ὀπτοῦ μέρος] Ἐ 
καὶ ἀπὸ μελισσίου κηρίον +: also 
with κηρίου. 

xxiv 43 ἔφαγεν] + καὶ [λαβὼν»] 
τὰ ἐπίλοιπα ἔδωκεν αὐτοῖς 

xxiv 46 οὕτως γέγραπται] + καὶ 
οὕτως ἔδει: also οὕτως ἔδει sub- 
stituted. 

XXIV 53 evdoryourTes| 4 αἰνοῦν- 
rest: also αἰνοῦντες καὶ εὐλογοῦν- 
τες 


also omit- 


ST JOHN 


14 ἦν 15] ἐστίν + 

i 13 οἵ... ἐγεννήθησαν] φηιέ.. 
natus est 

i 18 μονογενὴς θεὸς] - ὁ μονο- 
γενὴς υἱὸς + 

i 28 Βηθανίᾳ] Βηθαβαρὰ with 
variations. 

i 34 ὁ υἱὸς] 4 ὁ ἐκλεκτὸς +: also 
electus flius: Det 

li 3 ὑστερήσαντος οἴνου] 4 οἶνον 
οὐκ εἶχον ὅτι συνετελέσθη ὁ οἷνος 
τοῦ γάμου" εἶτα | with variations. 

iii 5 γεννηθῃ] ἀναγεννηθῇ 

2bid. εἰσελθεῖν εἰς] ἰδεῖν : 
τοῦ θεοῦ] τῶν οὐρανών 

iii 6 σάρξ ἐστιν]-" ὅτι ἐκ τῆς 
σαρκὸς ἐγεννήθη: and πνεῦμά 
ἐστιν] + ὅτι ἐκ τοῦ πνεύματός 
ἐστιν : also φρία Deus spiritus 
est, et ex Deo natus est 

lii 8 €x]+4 τοῦ ὕδατος καὶ I: 

lll 13 TOU ἀνθρώπου] +40 ὧν ἐν 
τῷ οὐρανῷ 

iv 46, 49 βασιλικὸς] 4 βασιλί- 
σκος F 

VI ἑορτῇ} ἡ ἑορτὴ 

ν 2 ἐπὶ τῇ προβατικῇ κολυμβή- 
θρα] [προβατικὴ] κολυμβήθρα 

v 3 ξηρῶν] Ἐ, παραλυτικὼν 

bid. jin. ]+, ἐκδεχομένων τὴν 
τοῦ ὕδατος κίνησιν 

Also-+the same with another 
addition (v. 4). ἄγγελος δὲ (yap) 
Κυρίου [κατὰ καιρὸν] κατέβαινεν 
(υ. ἐλούετο) ἐν τῇ κολυμβήθρᾳ καὶ 
ἐταράσσετο (νυ. ἐτάρασσε) τὸ ὕδωρ᾽ 
ὁ οὖν πρῶτος ἐμβὰς [μετὰ τὴν τα- 
ραχὴν a ὕδατος] ὑγιὴς ἐγίνετο 
οἵῳ (υ. ᾧ) δήποτ᾽ οὖν (v. δήποτε) 
κατείχετο νοσήματι. Also the 
second addition alone. 


vi 51 ἡ σὰρξ... ζωῆς] ὑπὲρ τῆς 


and 


596 LAIST: OF, NOTEWORTHY 


τοῦ κόσμου ζωῆς ὴ σάρξ μου ἐστίν : 
also ἡ σάρξ μού ἐστιν ἣν ἐγὼ 
δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς 

vi 56 ἐν αὐτῷ] + καθὼς ἐν ἐμοὶ 
ὁ πατὴρ κἀγὼ ἐν τῷ πατρί. ἀμὴν 
ἀμὴν “λέγω ὑμῖν, ἐὰν "μὴ λάβητε 
τὸ σῶμα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου 
ὡς τὸν ἄρτον τῆς ζωῆς, οὐκ ἔχετε 
ζωὴν ἐν QUT. 

vi 59 Kagapvaotu]+ 4 σαβ- 
Bary + 

vii 39 πνεῦμα] + δεδομένον : 
also + ἅγιον : also + ἅγιον ἐπ᾽ au- 
τοῖς : also at ἅγιον δεδομένον 

vili 38 ἃ ἐγὼ.. “πατρὸ3] ἐγὼ ἃ 
ἑώρακα παρὰ τῷ πατρί μου [ταῦτα] 
λαλῶ" καὶ ὑμεῖς οὖν ἃ ἑωράκατε 
παρὰ τῷ πατρὶ ὑμῶν | with varia- 
tions. 

x 8 ἦλθον πρὸ ἐμοῦ] < πρὸ ἐμοῦ 

x1 54 χώραν] + Σαμφουρεὶν 

xii 28 τὸ όνομα] τὸν υἱὸν 

xii 32 πάντας] 4 πάντα + with 
variation of order. 

ΧΙ 41 ὅτι] ὅτε 

xiii 31 ἐν αὐτῷ" ]}Ὲ εἰ ὁ θεὸς 
ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ, 

ΧνΙ 7 ἔγνωκα» -ἰ ἔγνων +: also 
ἔγνωκα 

xvil TT ἔρχομαι} + ° οὐκέτι εἰμὶ 
ἐν τῷ κόσμῳ, καὶ ἐν τῷ κόσμῳ 
εἰμί 

ΧΥΪ 21 ἐν ἡμῖν] + ἕν 

xvii 22 ἠγάπησας] ἠγάπησα 

ΧΥΠῚ 1 τῶν Κέδρων] 4 τοῦ Κέ- 
δρου Ε: also τοῦ Kedpwy: also 
τῶν δένδρων 

xix 4 οὐδεμίαν] οὐχ with varia- 
tions of order: and - ἐν αὐτῷ 

xix 14 ἕκτη] τρίτη 

xxi 25] < the verse. 


SECTION ON THE WOMAN 
TAKEN IN ADULTERY 


10 κατέκρινεν] laprdavit 


ACTS 


ii 9 Ἰουδαίαν] Armeniam: also 
an Syria 

ii 30 τῆς ὀσφύος αὐτοῦ]- [κατὰ 
σάρκα] ἀναστῆσαι τὸν χριστὸν 
[καὶ] 

lv 32 ψυχὴ μία,] + καὶ οὐκ ἣν 
διάκρισις ἐν αὐτοῖς οὐδεμία 

v 38 ἄφετε αὐτούς] + μὴ μιάναν- 
τες τὰς χεῖρας [ὑμῶν] 

vii τό ἐν Συχέμ] τοῦ Συχέμ: 
also τοῦ ἐν Συχέμ 

vii 43 ἹΡομφά] 'Ρεμφάμ (-ἀν): 
also 'Ῥαιφάν ( Ῥεφάν) 

vill 24 3121.1- 1 ὃς πολλὰ κλαί- 
ων οὐ Piel: Ε 

Vili 36 fi.]+ (Vv. 37) 4 εἶπεν 
δὲ αὐτῷ [ὁ Φίλιππος] Εἰ πιστεύεις 
ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου, ἔξεστιν]. 
ἀποκριθεὶς δὲ εἶπεν Πιστεύω τὸν 
υἱὸν τοῦ θεοῦ εἶναι τὸν Ἰησοῦν 
[Χριστόν]. + with much varia- 
tion. 

vill 39 πνεῦμα Kupiov] πνεῦμα 
ἅγιον ἐπέπεσεν ἐπὶ τὸν εὐνοῦχον, 
ἄγγελος δὲ Kupiouv 

x 25 Ὥς... Πέτρον,] Προσεγγί- 
ζοντος δὲ τοῦ Πέτρου [eis τὴν Kac- 
σαρίαν] προδραμὼν εἷς τῶν δούλων 
διεσάφησεν παραγεγονέναι αὐτόν. 
ὁ δὲ Κορνήλιος [ἐκπηδήσας καὶ] 

χε 2. Ome “περιτομῆβ] Ὃ μὲν 
οὖν ILérpos διὰ ἱκανοῦ χρόνου n0é- 
λησεν πορευθῆναι εἰς Ιεροσόλυμα" 
καὶ προσφωνήσας τοὺς ἀδελφοὺς 
καὶ ἐπιστηρίξας αὐτοὺς πολὺν λό- 
γον ποιούμενος διὰ τῶν χωρῶν 


REJECTED READINGS 597 


[? δι᾿ αὐτῶν ἐχώρει] διδάσκων αὐ- 
τούς" ὃς καὶ κατήντησεν αὐτοῖς 
[Ὁ αὐτοῦ] καὶ ἀπήγγειλεν. αὐτοῖς 
τὴν χάριν τοῦ θεοῦ. οἱ δὲ ἐκ περι- 
τομῆς ἀδελφοὶ διεκρίνοντο πρὸς 
αὐτὸν 

xi 20 ᾿ΕἙλληνιστάς] “Ἑλληνας 

xlll 18 ἐτροποφόρησεν] ἐτροφο- 
φόρησεν 

Xill 33 δευτέρῳ] πρώτῳ 

xiv 2 fiz.]+6 δὲ κύριος ἔδωκεν 
[ταχὺ] εἰρήνην. 

xv 2 ἔταξαν.. ἐξ αὐτῶν] ἔλεγεν 
γὰρ ὁ Παῦλος μένειν οὕτως καθὼς 
ἐπίστευσαν διισχυριζόμενος " οἱ δὲ 
ἐληλυθότες ἀπὸ ᾿Ιερουσαλὴμ πα- 
ρήγγειλαν αὐτοῖς τῷ Παύλῳ καὶ 
Βαρνάβᾳ καί τισιν ἄλλοις ἀνα- 
βαίνειν 

xv 18 γνωστὰ ἀπ’ αἰῶνος. 
4° γνωστὸν ἀπ᾽ αἰώνός [ἐστιν] τῷ 
κυρίῳ τὸ ἔργον αὐτοῦ. Ε: also 
γνωστὰ ἀπ᾽ αἰώνός ἐστιν τῷ θεῷ 
[πάντα] τὰ ἔργα αὐτοῦ. 

XV 20 fiz.]+Kal ὅσα ἂν μὴ θέ- 
Awow αὐτοῖς γίνεσθαι ἑτέροις μὴ 
ποιεῖν : and v. 29 πορνείας] -Ἐ, καὶ 
ὅσα μὴ θέλετε ἑαυτοῖς γίνεσθαι 
ἑτέρῳ μὴ ποιεῖτε. 

XV 20 πράξετε] Ὁ φερόμενοι ἐν 
τῷ ἁγίῳ πνεύματι + 

XV 33 jin. ΤῈ (ν. 24) 4 ἔδοξ εν δὲ 
τῷ Dita ἐπιμεῖναι αὐτούς (v. 
αὐτοῦ) [, μόνος δὲ ᾿Ιούδας ἐπο- 
ρεύθη]. + 

xv1 30 ἔξω] + τοὺς λοιποὺς 
ἀσφαλισάμενος 

ΧΥΠῚ 21 Πάλιν] 4 Δεῖ με πάντως 
τὴν ἑορτὴν τὴν ἐρχομένην ποιῆσαι 
εἰς ᾿ΤΣεροσόλυμα᾽ [et eterum] + with 
variations. 

XVlii 27 βουλομένου ... αὐτόν] 
4 ἐν δὲ τῇ ᾿Εφέσῳ ἐπιδημοῦντές 
τινες Κορίνθιοι καὶ ἀκούσαντες αὐ- 


τοῦ παρεκάλουν διελθεῖν σὺν αὐ- 
τοῖς εἰς τὴν πατρίδα αὐτῶν' 
συνκατανεύσαντος δὲ αὐτοῦ οἱ 
᾿Εφέσιοι ἔγραψαν τοῖς ἐν ἹΚορίνθῳ 
μαθηταῖς ὅπως ἀποδέξωνται τὸν 
ἄνδρα" + 

xix I, 2 ᾿Εγένετο... εἶπέν τε] 
1 Θέλοντος δὲ τοῦ Ἰ]αύλου κατὰ 
τὴν ἰδίαν βουλὴν πορεύεσθαι εἰς 
Ιεροσόλυμα εἶπεν αὐτῷ τὸ πνεῦ- 
μα ὑποστρέφειν εἰς τὴν ᾿Ασίαν᾽ δι- 
ελθὼν δὲ τὰ ἀνωτερικὰ μέρη ἔρ- 
χεται εἰς "Eecor, καὶ εὑρών τινας 
μαθητὰς εἶπεν +: also the last 
five words only. 

xix 9 Tupdyvov]+4 ἀπὸ ὥρας € 
ἕως δεκάτης Ἑ 

xix 28 θυμοῦ] -Ἐ δραμόντες els 
τὸ ἄμφοδον Ε΄ 

XX 4 αὐτῷ]: -ἰ ἄχρι τῆς ᾿Ασίας + 

267], ᾿Ασιανοὶ] ᾿Εφέσιοι 

XX 15 τῇ δὲ] καὶ μείναντες ἐν 
Τρωγυλίῳ τῇ ΚΕ 

xx 18 πῶς.. «ἐγενόμην ] ὡς τριε- 
τίαν ἢ καὶ πλεῖον ποταπῶς μεθ᾽ ὑ- 
μῶν ἣν παντὸς χρόνου [Ὁ] 

xxl 1 Πάταρα] -- καὶ Μύρα + 

xxl 16 ξενισθῶμεν] -" καὶ παρα- 
γενόμενοι εἴς τινα κώμην ἐγενό- 
μεθα παρὰ 

2bid. Mvdowvi] ᾿Ιάσονί 

XXlll 15 ἀνελεῖν avTov]+, ἐὰν 
δέῃ Kal ἀποθανεῖν 

XXlil 23 ἑβδομήκοντα] ἕκατον 

xxill 24 Λ71.] + ἐφοβήθη γὰρ μή- 
ποτε ἁρπάσαντες αὐτὸν οἱ Ιουδαῖοι 
ἀποκτε[ί]νωσι, καὶ αὐτὸς μεταξὺ 
ἔγκλημα ἔχῃ ὡς ἀργύριον εἰληφώς. 

ΧΧΠΙΙ 29 ἔγκλημα + ἐξ ἤγαγον 
αὐτὸν μόλις τῇ βίᾳ 

χχὶν 6 ἐκρατήσαμεν.,7-" καὶ κατὰ 
τον ἡμέτερον νόμον ἠθελήσαμεν 
κρῖναι. (ν. 7) παρελθὼν δὲ Λυσίας 
ὁ χιλίαρχος μετὰ πολλῆς βίας ἐκ 


598 


τῶν χειρῶν ἡμῶν ἀπήγαγεν, (Vv. δ) 
κελεύσας τοὺς κατηγόρους αὐτοῦ 
ἔρχεσθαι ἐπί σε. with variations. 

xxiv 27 θέλων....δεδεμένον | τὸν 
δὲ Παῦλον εἴασεν ἐν τηρήσει διὰ 
Δρούσιλλαν 

xxvii 5 διαπλεύσαντες} δι’ ἡ- 
μερῶν δεκάπεντε + 

XXVii 15 ἐπιδόντες] +7@ πλέοντι 
καὶ συστείλαντες τὰ ἱστία 
τ xxvii 35 ἐσθίειν] + ἐπιδιδοὺς 
καὶ ἡμῖν 

xxviii 16 ἐπετράπη τῷ Παύλῳ) 
ἢ ὁ ἑκατόνταρχος παρέδωκεν τοὺς 
δεσμίους τῷ στρατοπεδάρχῳ, τῷ 
δὲ Παύλῳ ἐπετράπη + 

ibid. ἑαυτὸν] --- - ἔξω τῆς πα- 
ρεμβολῆς + 

XXVili 28 3.1 -Ὁ (ν. 29) καὶ 
ταῦτα αὐτοῦ εἰπόντος ἀπῆλθον οἱ 
᾿Ιουδαῖοι πολλὴν ἔχοντες ἐν ἑαυ- 
τοῖς ζήτησιν. 


tr PETER 


ill 22 Oeov]+,deglutiens moi 
tem ut vitae aeternae haeredes 
efficeremur, 

iv 14 δόξης] + καὶ δυνάμεως 
with variations. 

ibid. fin.] + κατὰ μὲν αὐτοὺς 
βλασφημεῖται, κατὰ δὲ ὑμᾶς δοξά- 
ζεται. 

v 2 θεοῦ] + ἐπισκοποῦντες 

ibid. ἑκουσίως] + κατὰ θεόν 


2 PETER 


i 10 σπουδάσατε] + iva διὰ τῶν 
καλῶν [ὑμῶν] ἔργων with (for ποι- 
εἶσθαι) ποιεῖσθε (-ἢσθε) 


LIST OF NOTEWORTHY 


1 JOHN 


ii 17 aldva]+ guomodo [et] 1116 
manet in aeternum with varia- 
tions. 

v 6 aluaros]-+ καὶ πνεύματος 

ibid. τὸ πνεῦμα] Chrestus 

ν 7 τὸ πνεῦμα καὶ τὸ ὕδωρ καὶ 
τὸ αἷμα] in terra, spiritus [et] 
aqua et sanguis, et ht tres unum 
sunt in Christo Fesu: et tres sunt 
qui testimonium dicunt im caelo, 
Pater Verbum et Spiritus with 
variations. 


2 JOHN 


τι fin.]+ Ecce praedixt vobrs, 
ut in diem Domini [γ105 {71 Fesu 
Christi] non confundamint, 


JUDE 


6 δεσμοῖς ἀϊδίοις] + ἁγίων ἀγγέ- 
λων 


ROMANS 


i 7]<év Ῥώμῃ; and v. 15] 
< τοῖς ἐν ‘Pay 

iii 22 els mavras] + καὶ ἐπὶ 
πάντας 

iii 26 Ἰησοῦ] omitted; also+ 
Χριστοῦ : also’ Ἰησοῦν substituted. 

iv 19 Karevonoer] οὐ κατενόησεν 

ν 14 τοὺς μὴ ἁμαρτήσανταΞ) 
- μὴ 

viii 1 fiz.) Ὁ μὴ κατὰ σάρκα 
περιπατοῦσιν : also the same with 


REJECTED 


ἀλλὰ κατὰ πνεῦμα added. 

ix 28 συντέμνων] + ἐν δικαιο- 
σύνῃ, ὅτι λόγον συντετμημένον 

xi 6 fin.] a el δὲ ἐξ ἔργων 
οὐκέτι [ἐστὶ] χάρις, ἐπεὶ τὸ ἔργον 
οὐκέτι χάρις (ἔργον). 

xii 11 κυρίῳ] καιρῷ 

xii 13 χρείαις] μνείαις 

xiii ὃ ὀφείλετε] ὀφείλητε: : 
ὀφείλοντες 

xiv 6 φρονεῖ] +, καὶ ὁ μὴ φρο- 
γῶν τὴν ἡμέραν κυρίῳ οὐ φρονεῖ 

χὶν 23}: Τῷ δὲ δυναμένῳ... αἰ- 
ὥνας" ἀμήν. (xvi 2 5—27) with 
and without its retention at the 
end of the Epistle. 

XV 31 διακονία] δωροφορία 

XV1 5 ᾿Ασία5] ᾿Αχαίας 

xvi 20] ἡ χάρις... ὑμῶν trans- 
posed from this place to stand 
slightly modified (v. 24) after 
V. 23. 

xvi 23 jin. 1+ (v. 24) ἡ χάρις 
τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ eine 
μετὰ πάντων ὑμῶν" ἀμήν. (with 
variations), with and without its 
retention in v. 20. 

ΧΥΪ 25—27]<the three verses, 
with and without their retention 
at the end of c. xiv. 

xvi 26 προφητικῶν]- καὶ τῆς 
ἐπιφανείας τοῦ κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ 
Χριστοῦ 


also 


1 CORINTHIANS 


v 6 Οὐ καλὸν] Καλὸν 

2014, ζυμοῖ] δολοῖ 

vi 20 δοξάσατε δὴ] -" οἰ portate 
(ἄρατε from apa γε) 

wid. fin. i Kal ἐν “τῷ πνεύματι 
ὑμών, ἅτινά ἐστιν τοῦ θεοῦ 


READINGS 599 


vii 33 f. γυναικί, καὶ μεμέρισται. 
καὶ .- μεριμνᾷ] γυναικί. μεμέρι- 
σται [καὶ] ἡ γυνὴ. καὶ ἡ παρθένος. 
ἡ ἄγαμος μεριμνᾷ: also γυναικί. 
καὶ μεμέρισται ἡ ἄγαμος καὶ ἡ 
παρθένος. ἡ ἄγαμος μεριμνᾷ 
with variations of detail and 
punctuation. 

viii 6 jin. 11, καὶ ἕν πνεῦμα 
ἅγιον, ἐν ᾧ τὰ πάντα καὶ ἡμεῖς ἐν 
αὐτῷ 

ΙΧ 5 ἀδελφὴν γυναῖκα] [ἀδελφὰς] 
γυναῖκας : 4150 γυναῖκα [ἀδελφὴν] 

xi 10 ἐξουσίαν] κάλυμμα (vela- 
men) 

ΧΙ 24 Τοῦτο] Λάβετε φάγετε, 
τοῦτος And ὑπὲρ ὑμῶν] - κλώ- 
μενον: also θρυπτόμενον : also 
“given ᾿ and ¢radetur. 

xl 29 πίνων] -- ἀναξίως 

ΧΙ 3 καυχήσωμαι] καυθήσομαι 

KV 5 δώδεκα] ἕνδεκα 

xv 47 ὁ δεύτερος ἄνθρωπος] -Ὁ ὁ 
κύριος 

xv 51 πάντες οὐ κοιμηθησόμεθα 
πάντες δὲ] πάντες [μὲν] ἀναστησό- 
μεθα οὐ πάντες δὲ: also πάντες 
[μὲν] κοιμηθησόμεθα οὐ πάντες δὲ 


GALATIANS 


li 5|<ois οὐδὲ 

ii 12 ἦλθον] ἦλθεν 

ii 20 τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ] τοῦ θεοῦ 
καὶ Χριστοῦ 

iii 1 ἐβάσκανεν] -- τῇ ἀληθείᾳ 
μὴ πείθεσθαι 

iv 7 διὰ θεοῦ] [θεοῦ] διὰ Χρι- 
στοῦ : also διὰ θεόν : also ‘of God’ 

v 8] -- οὐκ 

V 9 ζυμοῖ] δολοῖ 


690 NOTEWORTHY REJECTED READINGS 


EPHESIANS 


i 1] --[ἐν ᾿Εφέσῳ] 

i 15 καὶ] τὴν ἀγάπην: 
transposed 

iv 19 ἀπηλγηκότες] ἀπηλπικό- 
TES 

lv 29 χρείας] πίστεως 

V 14 ἐπιφαύσει σοι ὁ χριστός] 
Shay TOU χριστοῦ 
“ΠΟΥ 30 Μη.} +, 
αὐτοῦ καὶ ἐκ τῶν ὀστέων αὐτοῦ 

v 31] -- καὶ προσκολληθήσεται 

sa τὴν γυναῖκα αὐτοῦ 


also 


1 THESSALONIANS 


ii 7 νήπιοι] ἤπιοι 


HEBREWS 


ii 9 χάριτι] χωρὶς 

1x 2 ἄρτων] -ἰ- καὶ τὸ χρυσοῦν 
θυμιατήριον with omission of χρυ- 
σοῦν and θυμιατήριον καὶ in ν. 3. 

xi 23 fiz.]+miore μέγας γενό- 
μενος Μωυσῆς ἀνεῖλεν τὸν Αἰγύ- 
πτιον κατανοῶν τὴν ταπείνωσιν 
τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ. 


ἐκ τῆς σαρκὸς 


1 TIMOTHY 


i 4 οἰκονομίαν οἰκοδομὴν 

ili 1 πιστὸς] ἀνθρώπινος 

ili τό és] 6: also θεὸς 

ν 19] «ἐκτὸς εἰ μὴ.. «μαρτύρων 


2 TIMOTHY 


iii 8 Ἰαμβρῆς] Μαμβρῆς 

iv 10 Γαλατίαν] TadXlav 

iv το ᾿Ακύλαν]-", Λεκτρὰν τὴν 
γυναῖκα αὐτοῦ καὶ Σιμαίαν καὶ 
Ζήνωνα τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ, 


TITUS 
iii 10] < καὶ δευτέραν : also 
variations of order. 


APOCALYPSE 


1 5 λύσαντι] λούσαντι 

Vill 13 ἀετοῦ] ἀγγέλου 

xiii 18 ἑξακοσ. ἑξήκοντα ἕξ] 
ἑξακοσ. δέκα ἕ 

xiv 20 χιλίων ἑξακοσίων χιλίων 
ἑξακοσίων ἕξ : also χιλίων διακο- 
σίων 

xv 6 λίθον] λίνον 


QUOTATIONS 


Prov THE OLD TESTAMENT 


The following is a list of the 
passages and phrases which are 
marked by uncial type in the 
text as taken from the Old Testa- 
ment (see Introduction § 413), 
together with references to the 
places from which they are de- 
rived. Many of the quotations 
are composite, being formed 
from two or more definite pas- 
sages, or from one passage modi- 
fied by the introduction of a 
phrase found in one or more 
other definite passages. Some- 
times also it is difficult to tell 
from which of several similar 
passages a phrase was taken, if 
indeed it was taken from one 
more than another. In all these 
cases we have given a plurality 
of references. On the other 
hand we have abstained from 
multiplying references for the 
purposes of illustration; and 
have therefore passed over such 
passages of the Old Testament 
as neither had an equal claim to 
notice with the passages actually 
referred to, nor contributed any 
supplementary and otherwise 
unrepresented element to the 


language of the quotations in 
the New Testament. But in all 
these points, no less than in the 
selection of passages and words 
for marking by uncial type, it 
has not been found possible to 
draw and maintain a clear line 
of distinction. 

The list has had the benefit of 
a careful and thorough examina- 
tion by Dr Moulton. We are 
much indebted to him for the 
labour which he has bestowed 
upon it, and also. for many ex- 
cellent suggestions. 

The numeration of chapters 
and verses is that of the ordinary 
English editions. It has not 
seemed worth while to add the 
numeration current in Hebrew 
editions except in the few cases 
in which it differs by more than 
a verse or two, The same prin- 
ciple has been followed as to the 
numeration used in editions of 
the LXX; for instance, that of 
the Psalms or of chapters in 
Jeremiah has been given in 
brackets throughout: but petty 
differences in the reckoning of 
the verses have been neglected. 


602 QUOTATIONS FROM 


Where a quotation, or a substan- 
tive element of a quotation, a- 
grees with the Massoretic text 
but not with the LXX as re- 
presented by any of its better 
documents, wehave added ‘Heb.’ 
or ‘Chald.’ to the numerals, and 
in the converse case ‘LX X’, But 


ST MATTHEW 


Is vil 14 
Mic v 2 
Hos xi I 
Jer xxxi (xxxvili) 15 
Ts xl 3 
Deut vili 3 
Ps ser (ke) rit. 
Deut vi 16 
Deut vi 13 
ΓΡΙΞΊΣ Εἴ 
Ε ἸΘΊΧΕ ΤΙ 
Ps xxxvii (xxxvl) 1Ι 
Ps xxiv (xxiii) 4 
onl. Wxixx3s Deut v17 
a7 > xxx 143 Deut y'13 
οἱ Deut xxiv 1 (3) 
33 Num xxx 2; 
XXL! 21 
PIS evi t 
38 Ps xlviii (xlvi) 2 
260 Hx αι 5 Lev Xxiv 
20; Deut xix 21 
43. Lev xix 18 
48 Deut xvili 13 
vi 6 Isxxvi20; 2 Regiv 33 
vii 22 Jer xxvii 15 (xxxiv 
12) Ry ΤᾺ 
23°) Pewvis 
vili 4 Lev xiii 49 
i Maki arg 1911 τὸ 
τ Aaa CS ἃ | 


μω 
i) 


ps te 
Cento tr ONT QP W COU’ QY 


—_ μέ 


lil 
iv 


| μεὸὶ 


Deut 


ST MATTHEW 


we have seldom attempted to 
mark the limitation in mixed 
cases (as Mt xxiv 7), or in cases 
where the difference of texts a- 
mounts to no more than a slight 
modification of the one by the 
other. 


ix 13 Hes we 
36 Num xxvii 17; Ez 
XXXIV 5 
x 35 f, Mic wie 
xi? δ. ἄχη 


το Malitir 
23 {15 xiv 13, 15 
29 7εῖνὶ 16 Heb. 
xii ἃ 4 Sam xxi 6 
4 Hos vi6 
18 ff. Is xlii 1-4; xli $f. 
40. Jon Ta 7) 
xlii 14 f. Is vig f. 
32 Dan iv12, 21 Chald. 
38 Ps Ixxviii (Ixxvil) 2 
41 Zephi 3 Heb. 
43° »Danieairg 
xv 4 Exec Dent yao 
1.) dad aay 
8.1 ἀπ ΧΙ 14 


xvi 27). Ῥ5 brine ee 
KKIVEEZ 
‘ogvill ἀπ: ¢ Mabivg i) πΠπΠ ἢ 
xvili 16 Deut xix 15 
xix? 4 Gem 29 
5. Genie, 


+ Deut xxiv r (3) 
8. Exoxx! 13-1637 Demt 
ν 17-20 
τὸ Ex'xxne; Detivay 
——) lev xix 26 
26 Genxvilir4; Jobxli 
2; Zech viil 6 LXX 
xxi αἰ Osha 
—  Zechixg 


+ an 


THE OLD TESTAMENT 603 


ST MARK 
- xxl Ὁ ΒΕ exvill (cxvii) 25 f. 
oi Isliy 
— Jerviirr 
15 Ps exviil (cxvii) 25 
thon) Esrviii 2 
32 - elsiv’ ΤΟΙ͂Σ 
42 Pscxvili (cxvii) 22f. 
πο ἢ Deut ixxv 5 ; Gen 
᾿ XXXVlll 8 
520 (45x a 6 
a7 75) Dentsvi's 
39 «= Lev xix τ 
4%; (Bs €x>(eix) 1 
fexais 38: (y Jer xxib 55. xii 7 
39 ~=—- Ps exvili (cxvil) 26 
xxiv 6 Danii 28 
a Ts xii 
το ΙΝ Ar LEX ἢ 
15 Danix 27; xiirr 
a1 Danxir 
24, 7) Deut-xitt x 
29. 15 xill ro 
— Isxxxiv 4 
39~—s Zech ΧΙ 2 
— Danvii 13 
ay 6 [Scr 
— Zechii6; Deutxxx 4 
38 Gen vii 7 
xxv 3r Zechxiv 5 
46. @Dan ay? 
xxvias - Zeelixr2 
28 Exxxiv8; Zechix ri! 
3% Zech xuil7 
28 ἡ (Ps xle(xh) 5 
Gz Want wie] 13 35 ‘Psvcx 
(cix) 1 ff. 
παν of. Zechixizi3 
34 . Ps [χὰ (Ixviii) 21 
a5¢; Ps xxi (xxi) 18 
36) ΠΕΡ mea x1) 7 5 cix 
(cviii) 25 
43 Ps xxii (xxi) 8 
40 Ps xxii (xxi) 1 
48 Ps xix (Ixvill) 21 


ST MARK 


2 Maliiitr 

3°" ἹΕΡΣΙ 
44 Lev xill 49 
26 «= » Sam xx1 6 


ivr  sisiviot- 


Xil 


29 = Joel ili (iv) 13 
32  Daniviz2, 21 Chald.; 
Ez xvii 23 


p34 ; 6 Num axxvil πῇ; ἘΣ 


XXXIV 5 
6 1" Jsixxixin 
16 () Exe xx ¥2; Deut ya 
— Exxxii17 
18. .ftferv2r; Ez xiv 
1 Maliv 5f. (iii 23 f.) 
48 Is lxvi 24 
4 Deut xxiv 1 (3) 
6 Geni 27 
7. ft Geni 24 
19 ° Ex xx 13-16; Deutv 
17-20 
— Ex xx 12; Deut v 16 
o7  Genxvin 14; fobain 
2; Zech vill 6 LXx 
g f. Ps. cxvili (cxvil) 25 f. 
1 Aslyaeg 
— Jerviirt 
: {ον ri, 
10 f. Ps cxviii (cxvii) 22 f. 
τῷ Dent maw δ Σ Gee 


XXxvill 8 

46 ,κΧ,ἱΊτ Βα αι 

20 f. Deut vi 4 f. (two texts 
of LXx) 


31° | Levxix 18 
32 Deut vi 4 
— Deut iv 35 
55 Deut vw 5 
— Lev xix 18 
— ISam xv 22 


χὶν 


xV 


xvi 


QUOTATIONS FROM 


BO 9 Cx (Cle) 1 
π΄. Dana 28 
Sy ΙΕ ΝΣ 2 
το Mic vii6 
14°. Daw ΙΧ, ; 111 
19 > Dan tat 
22 © Deut xiii 1 
24 Is xi το 
253 As xxxivis 
26 =©Dan vii 13 
27  Zechii6; Deut xxx 4 
18 Ps xli (xl) 9 
5, iteix axiv.8 ; Zech 1x 
II 
27 (heel: xt 7 
oart Ps xliib(xli) Ἢ 
62 Wane wit 13 56-Pscx 
(cix) 1 ff. 
24.Ὁ IPs xoxdni(xxi) 18 
20. «Fs xxii Χχ δῆ; cix 
(cvili) 25 
94 ἘΞ xxii (xxi) ὁ 
26 ~—- Ps I xix (Ixvili) 21 
19 Hive Reg ΤΠ ΠῚ 
= Paes fcix) 1 
S Pekin 
me ums vni35 F Sam i 
Ir LXX 
17 Maliv 5f. (iii 23 f.) 
aot. Asaxhy 
a5 ΙΧ ΧΗΣ i2 
37 Gen xvill 14 
ao ἢ τὰ Samal 1 
48 a Sariti' 11 
49  Pscxi (cx) 9 
50. Ῥάρι 11) 17 
51 Pslxxxix(1xxxvill) ro 
52. Joly ὙΠ τὸ 


Job v-11; 1. Sam i 


yea’ 


i 53 


ST MARK 


Ps cvii (cvi) 9; xxxiv 
(xxxili) 10 LXX; I 
Sam il § 


54 f) Isteires. 


54 Ps. xeviil (xcvii) 3 
55 Mic vii 20 
68 Ps xli (xl) 133 Ixxil 
(Ixxi) 185 evi (cv) 
4 
—. ῬΦΟΧ tex) Ὁ 
69 Ps cxxxii (cxxxi) 17; 
1 Sam li Jo 
“1 Ps cvi (cv) τὸ 
2f. Ps cv (civ) 8 f.; cvi 
(cv) 453 Mic vii 20 
“6 Μά 
ΤΟΣ 
ii22 Lev xii6 
5: ; Exexnag 
a4 Lev -xii'S;. v ΕἹ 
30 f.: Is xls yin τῷ 
32 Is xxv 4% Heb.; xl 
6: xlix 6 
— 9 15 
52 fi ϑά 
lil 4ff. Isaieee. 
iv 4 Deutvinss 
8  Deutwrr 
10 f, «Psi χοῦ (xe) PE 
12 θεαῖν! τό 
18 f, ἀξ στο. 
26 1 Reg xvilg 
νι4 Lev xiii 49 
vi αὐ ΠΕΙ͂Ν Καὶ 
vii22  Islxit 
277 .Maliut 
vill 10. ἴϑσ νι 9 
ix σα τ ΕΘ Bao. 
x 9s (lis Riera, 1Ὲ 
io (ix Psixci(ee] 14 
a7 #Deulwi § 
— Lev xix 18 
28 (sey xvuies 
xii 3. tv Mie ie 


ACTS 


ΧΗΣ 19 


27 


ΧΥΪ 14 


XVill 20 


xix 10 


XxX Q 


XX1 9 


XX11 20 


XXII 30 


LHE, OLD i TESTAMENT 605 


Dan iv 12, 21 Chald. 
Ps vi 8 

Main xn; Iscax τὸ 
Jer xxin-§ } σι 7 


Ps exviii (cxvii) 26 


Lev xiii 49 

Gen vil 7 

Gen xix 24 

Gen xix 26 

Ex xx 12-16; Deut v 
16-20 

Ez xxxiv 16 

Ps cxvili (cxvii) 26 

Ps cxxxvii (cxxxvi) 9 

Is lvi 7 

Jer vii 11 

Isv 1 

Ps exvili (cxvii) 22 

Dent: ixxv 53, Gen 
XXXVI 8 

Ex i11 6 

Ps ex (cix) 1 

Dan ii 28 

Is xix 2 

Hos 1x 7 

Zechiibat 3) rxx:; Is 
xis G8; Ps ixxix 
(Ixxvili) 1; Dan 
vili 13 

Ps Ixv (Ixiv) 7 

Is xxxiv 4 

Dan vii 13 

Is xxiv 17 

Ex xxiv 8; Zech ix 11 

Is lili 12 

Damivil 13$3Ps cx 
(cix) 1 ff. 

Hos x 8 

Ps xxii (xxi) 18 

Ps xxii (xxi) 7 

Ps 1xix (xviii) 21 

ΘΟ ΧΙ (xxx).s 

PsIxxxvili (Ixxxvii) 8; 
XXXVIll (XXXVI) 11 


ST JOHN 


22. oclsixk 3 
a1 © iGent xxwill 12 
17749 Bsheixe( xviii) ig 


wn 211 ; ixxxvily, aes 
Ixxvill (Ixxvii) 24 1. 
45 Islivig 
vil 42 © ¢Ps«Ixxxix (kxxxvill) 
"ἘΦ 
-- Μῖον 2 
χιό BAxsel 28 xxxty 
23 


xi 


x1ll 
XV 


ΧΥῚ 
ΧΙΧ 


"ὁ 


34. Ps Ixxxii {ΧΧΧῚ} 6 

13: ¢ Psvexvii(cxvin) 25 f. 

I5 ., Zechux.9 

27. Ps waissixhi €i)6 

38) ofis duiva 

40 isi 16 

18) 5 Χὶ]: (Χ]) 9 ' 

25 Psixioow (xxxiv) 10; 
Ixix (Ixvili) 4 

221: As ἀχνὰ 

24... oPs 'xxii(xxi) 18 

28 f. Ps Ixix (Ixvill) 21 

246 Ἐχχι 46: Num ix £2; 
Ps xxxiv(xxxill) 20 

34 Zech xii τὸ 


AGTS 


20 «= Bs Ixtx:(Ixvii} 25 
— Ps cix (cviii) 8 


1 17-21 Joel il 28-32 (iii 1-5) 


25-28 Ps xvi (xv) 8-11 

30. Peiexxxil (ΟΥ̓ΧῚ) ΤΙ 

31 . Ῥϑ γεν dev) 16 

341, Psicxi (em) 1: 

39 Is lvinag”- 

=> jeclarg2 (ig) 
RR 


lv 


Vil 


QUOTATIONS FROM 


13. Ἔχ 
— ἸΣΠΗ7 
22 i, Deut xviii 1 apiece 
23 Ley xxiil29 
23 Gen xxii 18 
tt Ps exviii (cxvii) 22 
mg glixexx χα; Bs. exlvi 
(cxlv) 6 
an ff, Psa init di 
390 «= Deut xxi 22 f. 
2. Ps xxix (xxvill).3 
43 Gen xii; xlvil 4 
5: Deutar 5 
— (δα xvii 8; xlvin 4; 
Deut xxxil 49 
64. Geneve iz ἕω: Ἐς. τὶ 
22 
i Kein 2 
8  Genixviliof: 
—— Gen xxr4 
g Gen xxxvil II 
any Gem xl¥ 4 
2 {yen xxxix 2 f., 21 
Ιο =©0-s Gen xxxIx 21 
=: (} Gen ali 4o f.,:435.46; 
Ps cv (civ) 21 
tr Gen xli 54f. 
or) Gen xii 5 
1 Gen xlni2 
τ Génxly 1 
Dat Deut x 22 
τ χα 
16... Jos xxly 32 
— Genl 13 
Poot, xy fe 
τόν dex ig ir. 
= (icin 1s 
25. -Ex i'2 
Χ Εν (PEK 
9) Exile 
22: (Aix at 
a4  (Exiia2 
7 Ὁ Wx iii. 
ἀρ iil) x ib 15,122 


vill 


ΧΗ 


ACTS 

20: coxa, 

2, Ex i'6 

33+. Ex nly 

= | RxAn Ἢ 

34.0) Ext 72, 105-11 24 

35 πῦχπι 15. 

36 Ἐχνὶϊ 35 Num xiv 33 

37 Deut xviii 15, 18 

39 «© Num xiv 3 f. 

40 Ex xxxil I, 23 

4x Excuxaing, © 

42  Jervii 18 LXX; xix 13 

42 f, Am v 25 

44. παν SD, 416 

45 Gen xvii 8; xlvill 4; 
Deut xxxil 49 

46 Ps exxxii (cxxal) 5 

47 1 Reg vir, 2 (6) 

49 f, Is Ixvi 1 f. 

51 Ex xxxiil 3, 5 

— εξ 20; vite 

—. i (ium Reval Ts 
Ixill 10 

at Ps Ixxvili (Ixxvil) 37 

22 Is lviii 6 

32 f. Is lui 7 f. 

34 Deutx17 

36 Pscvii (cvi) 20; cxlvii 

18 

{vids tnt ye Νά τς 
(ii 1) 

28 Islxit 

39 ©. Deut xxi 22 f. 

10 Hos xiv 9 

17 Ἐχνὶ τ ῖό 

ι8 Deut®3a 

1g Deut vit 

—~ ἸΌΒΈΚΙΝΤΙ 

22 PsIxxxix (Ixxxviil) 20 

ἐξ ἰχϑ Samexiil 14 

26. ~—- Ps evii (cvi) 20 

3 ILA FP ΠΣ 

3 Is lv 3 


34 f 


Ps xvi (xv) 10 


I PETER 


xiii 36 
41 

. 47 
xiv 1 


xv τό 
16:43 
18 
xvii 24-f, 
31 


xviii g f. 


THE OLD TESTAMENT 


1 Reg ii 10; Jud ii ro 

Habi5 

Is xlix 6 

Ex xworr: Ps cxlvi 
(cxlv) 6 

Jer xii 15 

Am 1x rf, 

Is xlv 21 

Is ΧΙ 5 

Ps ix 8; xcvi (xcv) 
133 XCVlil (xcvil) 9 

Is eins; Jer is 


xx 28 Ps Ixxiv (Ixxiii) 2 
321 (Dentxxxin 3.f. 
xxi 26 Num vi 5 
XX 5 τς κι χχῖ 8 
ΧΧΥῚ τό ἢ Ez ii 1, 3 
by pcemn wis τ Chr xvi 
35 
18 οὐ lsixhi χείτό 
χχνῆι 26 f. [ὦ wiv 2: 
28 .. Ps lxvii (Ixvi) 2 
ST JAMES 
1 rod, Fool ὅς 
12. Dan xii 12 
i 8 Levanxas 
ot Exe Χχ τι; Deut v 
i 7if. 
21. ‘Gen xxii'2, 9 
2. Genxv6 
—  Isxli 8 Heb.; 2 Chr 
xx77. Heb. 
lli ο΄ Geni 26 
iv 6 τον ili 34 
Vind.) RYGVIXVE D7 
4 Deutxxivrs,17; Mal 


lil 5 
Is v9 


ll 


lil 


1V 


607 
5. Jersxik3 
6 Hosa 6% Prov iii 34 
χὰ ρθε τ ἢ; jer v 24; 
06 1.22; Zech x 1 
tice (Danyiest2 
Ps. cui’ (ci)? 8... ΕΣὶ 
(cx) 4 
20 ΤΟΥ x 12 Heb: 
1 PETER 
τό Lew ax 4h f-; exix 2% 
XX}7 
EZ.  ΤΟΕ 1.16 
18 “Is ti 
23 Dan νὶ Σύ 
24 ἴ Is xl 6-9 
3 “Ps xxxiv (xxximyié 
4  RBsiexvin (cxvit) 22 
4,6 Is xxviii 16 LxXx 
7  ‘Psiexvili (cxvii) 22 
8 Is viii 14 f. 
9 Is xhii 2o0f. 
— ΠΧ ΣΙΝ sf ; xxii. 22 
LXX 
Ι. ΒΊΟΣ 
23 (25) 
rr Psi xxxex(xxxvili) 12 
Po). seme 
17. PBroevexxiy o1 
220: iIs ling 
24. Ι51Π|12 
24 f. Es luis f. 
6 Gen xviii 12 
— Prov ili 25 
10 ff. Ps xxxiv (xxxili) 12- 
16 
14 f. Is νῶϊ. 12 [{᾿ 
2 3 Ps cx(cix) 1 
8 Prov x 12 Heb. 
14 Ps<lxsax -ilxxxviny) 


50 f. 
ReRZ 


111 


QUOTATIONS FROM 


1. Lee 
17 Ezix6 
18 Prov xi 31 LXX 
δι | Provall 34 
7 Ps ly (liv) 22 
2 PETER 
2) 1S lis 
22 Prov xxvi-Il 
8. >. τὲ Χο (ixxxix) 4 
p2:. Is xxxivi4 
mw... Is lgven7 3 lxvi,22 
JUDE 
9. 0 Dan xi‘ 
247 (Zech i ἃ 
Ez xxxiv 8 
Deut XXxxlil 2; Zech 
- XIV § 
29 ~«=Zech iii 2 ff. 
ROMANS 
τ τς ΠΙΈΡ ὙΠ. 
232 Ps evi (cv) 20 
6  Psaxtii(isti) 125 Prov 
EXIV £2 
24 [5115 
4 Psicxvicts (cxv 2) 
Ἔξ 7x) Psilin (1) 6. 
το ff. Ps xiv (xiii) 1 ff. 
7 δυνο 
=. ς (Psexh(cktxxix)s3 
wil Ps x τ 28) 
15 ff. Is bx! 4 if. 
18. Ps xxmvi (xxxy) 1 


iil 
iV 


I PETER 


20 ~ Ps exliii (cxlii) 2 
3 Genxv 6 
+f, Ps xxxii (xxxi) 1 f. 
9  Genxv6 
ir Genxvilr!I 
17 f. Gen xvil 5 
18 . Genxvs - 
22 f. Gen xv 6 
252 Is lim 12 LXx 
5 Ps xxii (xxi) 5 
7 Ex xx114,.17; Deut 
v 18, 21. 
a3 fr Πῳ 8: 
34: Ῥϑοχί(οϊχ) ἃ 
26 5 χὶῖν (xliii) 22 
) ‘Gen xxi 12 
g Gen xviii 10 
121 Gen xxv 23 
13. Mal ieat. 
re osx XKRIMLTO 
17 Exoxneé 
18 ivy Exivil. 33 1x ὉΖ᾽ X1V 
4,17 
o ° Is xxix τὸν Σν Ὁ 
21 jer χυτὴ τς Ts xxix 
165, χὶν 9 
a2 761: (xxvul) 25; Is 
ΧΙ 5 Heb. 
— - Tse 
25 Hosii23 
26 f. Hos i ro (ii 1) 
a7 f. Isx 22f. 
ὅδ : tisig 
32 f. Is Ὑἱὶ 14 ἴ. 


Is xxvili 16 LXX 
Lev xviii 5 
Deut xxx 12 ff. 
Is xxvili 16 LXX 
Joel ii 32 (ili 5) 
Is lii 7 Heb. 
Tsaimnives 

Ps xix (xvill) 4 
Deut xxxli 21 


, Is lava 


2 CORINTHIANS 


χὶ τ 


Ck WwW 


ΧΙ 16 


xlll 9 


X1V II 
XV 


Ps xciv (xciii) 14; 1 
Sam xil 22 , 

1 Reg xix 10 

t Reg xix 18 

Es /xxixi τοῦ! Deut 
ΣΦ᾽ ΟῚ 


Fs bay (ixvin) 22 f. ; 


Ps xxxv (xxxiv) 8 
Deut xxxii 21 
Is lix 20 f. 
Is xxvil 9 


ΕΚ 


Prov ili 7 
Prov iil 4 LXX 
Deut xxxii 35 Heb. 


~. Prov xxv 21 f. 


Bere ἢ τὰ; 
Dent v 17 ff, 21 

Ley xix 18 

ἘΣ xly 23% ixlix 18 

Ps lxix (Ixvili) 9 

Ps xvili (xvii) 49 

Deut xxxii 43 

Ps exvli (cxvi) 1 

Is x1 10 

Is lii 15 


1 CORINTHIANS 


119 
20. 
31 

τ Ὁ 
τό 
ili 19 
20 
Vil ἢ 
13 
vi 16 
1%). Ὁ 


To sxx Τὰ 

sxx orf.  ΧΧΧΙΝ £8 
Jer 1x 24 

Is lxiv 4 

Is xl 13 

Job v 13 

Ps xclv (xcili) 11 
Eee χὰ 

Deut xxii 24 
Gen li 24 

Deut xxv 4 


THE OLD TESTAMENT 609 


5 Num xiv τό 

δ: Neate 4, 4 

7 4 Ex πε χει Ὁ 
20 {1 xxgi 17 
ui -Mal 1} 112 
22 Weut wexii 22 
20 6: Psixxty.(xxim) 3 


ΧΙ 7-51 Geniwer 
a5 Exxxiv8) Zechiem 
ΧΙ 995... oZech: wink yo 
ΧΙΝ ιν LS) ex oy Tad 
a5 . Is xiv. Τὴ rem: 
KV ΣΕ Es Cxcix) st 
27 A VPs ιν 
2.2 DS een ΤΑ 
45,47 Gen il 7 
584 Isxxv8 
55,57 Hos xii 14 
2 CORINTHIANS 
iit 9. Beowrex 18: xiv 
—-'  Prowie,; Ezoauno; 
XXXV1 26 
9. Ex XExiy, 26 ἐπὶ 3 Ὁ 
io.) Exyexy, 17 
ἵν τ PS exyvi do(cxy)an 
ViiI7  dsxhit 18k 
vi ΖΦ Is χίϊχ ὃ 


9 Ps οχνη (χυτὴ ν 

[  Ps.cxix ΓΟΧνΗΣ 32 

16 -Lévxsvi'we τ Ez 
XXXV11 27 

Ly > iilslisaeak Jers 1 1} 
Heb. Φ xx 33 f., 
41 

18 . 02 Sapevit 8,145 Hos 
iitog.2is xin ὁ 
Am iv 13 LXX 


610 


τ ΓΕ ἘΣ XVIVES 
2: τον Δ 4 1ΧΧ 
ix 7 . Prov ΧΧ 8 LXX 
g Ps exii (cxi) 9 
το £iHos xtra; Is itv ro 
x 17% Dyer in ey 
‘it igiix “Ger it 53 
xii 1, Dewtixix 15 


GALATIANS 


118.  Isxhxs 
1 16 © Ps exhit(cxlii);2 
i 6 θὰ ἐν δ 
8... τύ θη ΧΙ; ΧΗ 18 
10 Deut xxvii 26 
τι. kta D1 4 
12 Lev xviii 5 
i, Deut xxi22 
ror. /.Gzen miavi7?Ixnl 15; 
ui 7 ive. XXL 18 
XXIV 7 
ive gi + Esdliwt 
20, σειν χχι 10 
Wee dey xix 48 
wire ©’ Ps cxxv (exxiy) 5; 
CxXvill (cxxvii) 6 


EPHESIANS 


uir6oi Deut(xxxili 2 ἵ, 
ZO SAS CLIX) 1 
a2 Ps ὦ 

Mm χαΐ,, 1 2: 15 τ oo; li 7 
20 Ὁ 15 xxvill 16 

iv 8-11 Ps Ixviil (Ixvii) 18 


QUOTATIONS FROM 


2 CORINTHIANS 


iv2s5 Zech viii 16 


26. 'Pstva 
Υ 2 Ps ΧΙ Χ χα ἢ 
-- Ezxx4l 


18°: Prov ΧΧΗΙ 2 ΣΝ 
31 Genares 
vi 2f, Ex xx 12: Deut v 16 
4.) UProv ii, τῖὉ 1515 
— 9ῬΡΙΟΝΙΙ2 LXxX, 5 


14 16ers 
— Islix 17 
15 Asdauty 
— Isxl3,9 


175 1 Is ΠΣ ΤῊ 
at ΙΧ ΧΙΠΣ 99 11 τὸ 
Hos vi 5 


PHILIPPIANS 


119. Jobixiit πὸ 
li τοῖς 19 ΧΙν 2} 
Ι5 Deut xxxii 5 
ιό als; xligig es dey 2] 
iv 3°. Ps ixix (any ze 
τι. Ez xe 


COLOSSIANS 


ii 3. Isahegetrroy eG 
22 i cls mxing 

il. 1 ΒΘΟΝ deine a 
10 64Ger vey 


HEBREWS 


I 


1] 


τ: 


THESSALONIANS 


Jer xi 20 

Gen xv 16 

Wear χες Ps, xxix 
(Ixxvili) 6 

Ps xciv (xcili) 1 

ἘΖ ΧΧΧΥῚΪ 14 

Is lix 17 

Fob it 311 3 


Ὁ CODD Ut Ap 


i>] 


THESSALONIANS 


Ὁ Wsixvi 34 Γ᾿ 
—— @ ΡΥ Ν 45; Ps ]xxix 
(Ixxviii) 6 
wills Ὑ61}.. 19} 21 
10 - Ps Ixxxix (Ixxxvili) 
7; Ixvili (Ixvii) 35 
Pecos ΧΙΧ 3 
12 Is ]xvi 5 LXxX 
g τ πη 1°36: ἢ. 
== fig xxvill 2 
Spex gs Job iv 9 
1, Weut xxxili 12 


HEBREWS 
Ps'¢x>(cix)’ x 
ΤΕ ἢ 
2 Sam vii 14 


a 


Ps xcvii (xcvi) 7 
ἘΣ -Ps civ (citi) 4 
Sf. Ps xly (xliv) 6 f. 
τῷὮ ff. Ps'cit (ci) 25 ff. 


Deut xxxil 43 LXX; 


THE OLD TESTAMENT 


i 
il 


—e 


il 


lv 


VI 


Vil 


vill 


Orr 


rat }Psvex-(cix) ‘1 

6-9. Ps viii 4 ff. 
11 f. Ps xxii (xxi) 22 
EF fi “stv ry ἢ. 
τό OTs elt Si. 
ιν οὖ Psi (xxi) 22 
2,51. ΝΠ ΧΙ 7 

¥-Ti,i53) Ps xey Germ 
15-19 ἤΓΤΙ 
m4 Num xiv 29 


13 Psxev.({xcivji Li 

: Ἔ Gen ii 2 

sf. Ps xcv (xciv) 11 
7 iii iP sixey (xciv) 7 ἢ 
10 1. Geniirg 
10 f. Ps xev (xciv) I1 
st ΡΘΗ ΤΕ 

6 Ps ex{eix) 4 

Ὁ Isxlvn7 
τὸ + Psrexteix) ἢ 

wir Gee ii f. 

8.1 1Gen nen? fe 


. Gen xxii τό f. 
ΤΟΣ Lev Xvi. 2, Ez 
20 11 Ps ex'(eixy 4 
1, Gem aw 17 ie 
Gen xiv 18; 
(cix) 4 
4, 6 ff.,10 Gen xiv 17 fi. 
11,15,17; 
21,24,28 
28 OPS 7 
r ‘APs ex '(eixy 1 
2 Num xxiv 6 
5 UlIEX εν 40 
8-13 Jer xxxl 
31-34 
20 > Ex xxiv-& 
28 Is luv 12 
5-10 Ps xl (xxxix) 6-8 
12 £.° Ps’cx(cix) # 
16 f. Jer xxxi (xxxvili) 33f. 
119) Zech vi 11 ff.;" Num 
sat Y 


Pseex 


Ps cx (enix 


(xxxvlll) 


612 


x 


x1 


xil 


ΧΙ 


QUOTATIONS FROM 


2% iis ¥xvi Ft LXX 
28 Deut xvil6 
29 ~=69—Ex xxiv 8 
20 ἃ Adeutyxaxitt 35 T. 
27. θυ eo 
a7 tt ΠΑ ΡΣ f. 
4 ν Genav4 
Bir (Gen Vro4 
Si.>Gen x 3 
oo: Gen xxiii 4 
τον (Gemxxtl £75 XxX 12 
Ὁ § (Cher xxixe 15; Ps 
KKADE ΧΆ) 125 
Gen xxiii 4 
17 Genki 1h, 6 
18visyGen-xxt 12 
ar “(ΤΟΙ ΜΠ 21 
22 {ΠΧ 2 
2a) ἜΝΙ 
20. {ys yixxkix (ixxxviil) 
50 f. ; Ixix (Ixvili) 9 
581 = tax xii Or ff. 
Bie scK-(Cix) 5 
3: < Num-xvi 38,,(xvil 3) 
5-8 Prov i 11 f. 
12 - lexexv 3 Heb. 
ren; Brovavi26 Uxx 
14 ‘GPS xxKiv (xxxill) 14 
re. Deut xxix\18 LXX 
16 Gen xxv 32 
18 f. Deut iv 11 
το Ex 41x70 
—  Deutiv 12 
20m ὙΠ ς mix 12 f. 
ἅτ «Deut 1x19 
26 f.; ag 11,6 
29 «©» Deut.iv 24 
5° » Deut xxxi°G, 85; Jos 
15 
ὁ, : des €x vil Aexyil),6 


Ti, 13 Ley ΧΡ 27 


15 


Ps ν᾿ χα ἢ Lev 
vila 12}. 2 Chr 
KKK OT 


ΧΙΠ 15 


lV 


| oe eae 


το 


oO 


18 
Td 


HEBREWS 


Is lvii 19 Heb.; Hos 
ΧΙΝ 2 

Is ἸΧτὺ 

Zech 1x 11 

Is lv 33 Ez xxxvii 26 


1 FIMOREHY, 


Deut xxv 4 
Deut xix 15 


TIMOTHY 
19 Num xvi 5 
— [15 xxvi 13 
1g: .. Ps dxiaibal 92; Prov 
Xxiv 12 
iy {8 ai (sce) ag 
ΤΙΤΌΒ 
4. ῬῬΦΌΟΧΥΧ ΟΣ ΧΙΝ 
- οὔ ατ. 
χὴν Ὁ 
APOCALYPSE 
Dan ii 28 
Ex isan) lo xe 


Ps lxxxix (Ixxxvili) 37 

Ps xxxix (Ixxxvili) 27 

Ps. οχχας ἀν) ἜΣ 
ἴ5.χ} δ ἢ Ὁ 


APOCALYPSE PAE OLD 
10>, Bx xix'6 
7 Dan vii 13 
— j#ech ΧΙ 10, 12, 14 
S ἘΠ ; Is xli 4 


lil 


Am iv 13 LXX 


13 Danrvi13;-Ezi 26; 
Viil 2 
-- ΕΣ ix 2 LXx, 11 
LXX 
-- yian.x 5 Chald. 
14  Danvig 
14 f. Dan x 6 
15 Ezi 24; xliii 2 Heb. 
16 Jud v 31 
σὸς Dan,x 12, 19 
Is xliv 6 Heb.; xlviii 
12 Heb. 
10. Is xlviii6; Dan ii 29 
Chald. 
20 Dan ii 29 
πος OVER 1 Ὁ; i 22; Ez 
ΧΧΧῚ 8 
δ. Is xliv 6 Heb. ; xlviii 
12-Eleb. 
16 ,, Ban.i,12, 19 
14. Nun xxxi τό 
aa oc Smrxsy 1 fi 
ry. oes Jeol (Ixxvii) 24 
== (ieean2: lxv. Τὰ 
1S -Damx6 
20 ἡ Numoxxy 1 ἢ 
23 .jer-xvuio; Ps viig; 
Ixii (Ixi) 12 
26 f. Ps u.8f. 
τ oe exe 323. Ps xix 
(Ixviii) 28 
ei. os Sail22 
Ove is alyeiy 5. xlix 25; 
Ix 14 Heb. Ixvi23 
= Sae SSOeINL ἃ 
be κε νη 55 
ae (eet 29 Ixv.15 
14 PsIxxxix (Ixxxviii) 37 


Prov vili 22 


TESTAMENT 


il 17 
a0 


iy 4 





vi 
8 


i: 


613 


Hos xii & 

Prov li 12 (two texts 
of LXx) 

Ex, xix 10, 24 

Dan ii 29 

Τρ oF; 
(xlvi) 8 

Eza 26 Τί. 

Eg i-t3 

Ex xix 16 (Heb. + 
LXX) 

Τχ δ, 18, 22,26: x1 

Is: νἱ ἃ f. 

Ez l Ros X14 

Ts vi 2. f. 

Τὴ δῷ x 12 

Am iv 13 ΤᾺΣ 

EX πὶ χὰ; ΤΕ χῖν ἃ 

Is, vi Gs Ps xiv 
(xlvi) 8 

Dan iv 24; yi 26; 
onlay 

Ist ΣΕ; 
(xlvi) 8 

Ez ug 1. 

Is χχῖν 

Gen xlix g 

Is x1 10 

Is lili 7 

Zech iv 10 

Τρ ks 
(xlvi) 8 

Ps cxli (cxl) 2 

Ps cxliv (cxlili) 9 

Ex xix 6 

Dan vii 10 

Ts iii 7 

Is Syit. i; 
(xlvi) 8 


Ps xlvii 


Ps 


xlvil 


RS πῇ 


Ps. xiv 


2,4f.,Zechi8; vi2f., 6 


Hos xiii 14 

EZ-xxXxiil, 27 5 -xiv 21 ; 
Vv 12 

Ez xxix 53 xxxiv 28 


Vil 


vill 


1X 


| 


QUOTATIONS FROM 


Zech 1 12 

Deut xxxii 43; 2 Reg 
bay) 

Hos iv I 

Joel 11 31 

Is xxxiv 43 Xlll 10 

Ps xlvili(xlvil) 4 LXX; 
ii 2; Is xxiv 21; 
XXXIV 2 

Jer iv 29; Is il 10 

Hos x 8 

ἴδ εὐ τ; 
(xlvi) ὃ 

Joel ii 11; Zeph 1 
144.5518 

Mal ii 2 

Ez vil 2 

Ez xxxviig; Zech vi5 

Ez ix 4 

16 1; 
(xlvi) ὃ 

Dan xii I 

Gen xlix II 

ΠΥ 15 
(xlvi) 8 


Ps xlvii 


Ps xlvil 


Ps xlvil 


. Is xlix Io 


Ez xxxiv 23 

jer ἢ 13 

Ις χχν ὃ 

Jer xxxi (xxxvili) 16 
Am 1x I 


ΡΞ ΧΙ (0Χ]) 2 


Lev xvi 12 

Ἐχ xix τό (Heb. + 
1,ΧΧῚ 

Ex ix 24; Ez xxxvill 
22 

Joel ii 30 

Jer li (xxvill) 25 

Ex vii 19 

Is xiv 12 

Gen xix 28 Heb.; 
Ex xix 18 

Joel 11 τὸ 


APOCALYPSE 


ix 31. χε 


ΧΙ 


Ez ix 4 

Job iii 21 

Joel ii 4 f. 

Joel i 6 

Joel 11 § 

Gen xv 18; Deut i 
73 Josi4 

Is xvii 8; Dan v 3, 
23 1ΧΧ 

Dan v 4, 23 Chald. 

Deut xxxil 17 

Ps exv 7 (cxiv 15) 

2 Reg ix 22 

Dan vili 26; xil 4 


: Dax 7 


Gen xiv 19, 22 

Neh ix 6; Ex xx 11; 
Ps cxlvi (cxlv) 6 

Am iii 7 Heb.; Dan 
ix 6, 10; Zech i 6 

Ez ina ff. 

Jer or τὸ; Axess 
(xxxil 16); Dan 11 
43) VI 14 

Ez xl 3 

Teck xit 3 ἘΧΧῚ 5s 
ΙΧ} 18; Ps lxxix 


(Ixxviti) 13 Dan 
vill 13 
Zech iv 2 f., TI, 14 
2 Regio 


2 Sam xxii 9; Jer v 
14 

Ps xcvil (xcvi) 3 

1 Reg xvil I 

Ex vil 17, 19 

1 Sam iv 8 

Dan vii 3, 7,8 LXX, 
21 

Is i 10 

Ps cv (civ) 38 

Ez xxxvil 5, 10 

2 Reg li 11 


APOCALYPSE 


ΧΙ 


ΧΙ 


Xill 


X1V 


"3 


——- 


15 


Gata | cee | 


a 
CO~T ON YN Be dR WV 


Ez xxxvili 19 f. 

Dan ii 19 Chald. 

Obad 21; Ps xxi 
(xxi) 28 

Hxoxveys: Ps x 316 
(ix37); Dan ii 44: 
vil 14 

Pstii 2 

Am iv 13 LXX 

ix uri; Is xli 4 


. Ps xcix (xcvili) I 


Psjii tieb:,~s 5 xvi 
(xlv) 6 Heb. 

Ps cxv 13 (cxill 21) 

Aavan.7 ; Dan ix 6, 
10; Zechi6 

HIRES ivili 1: 63 2 
Chr v 7 

Ex xix 16 (Heb.+ 
LXx) 

Ex ΙΧ 24 

Is Ιχνυὶ 6 f. 

Dan vii 7 

Dan vill Io 

Is Ixvi 7 

Ps ir 8. 

Dan x 13, 20 

Gen ili 1 

Zech ii τ f. (Heb, + 
LXx) 

Is‘xliv 23; ΧΙΡ 13 

Danvii'2 5 5-xii 7 

Dan vil 3, 7 

Dan vii 4 ff., 8 

Dan vill 12, 24 

Dan vii8 LXX, 21 

am ἘΠῚ rips lxix 
(Ixvili) 28 

Is 1} 7 

era 2 

Daniuw 5 f. 

Ez ix 4 

Ἡγα ΖΛ ΧΙΠΙ 2 Heb. ; 
Dan x 6 


THE OLD TESTAMENT 


X1V 


XV 


615 


302 sPsrexliv (cxhii)'9 
δὶ ris lig} Zeph ni 13 
ΦΧ IRIE SPs exlyy 
(cxlv) 6 
8 Is xxi 9; Dan iv 30 
(27); Jer lie(xxvini) 
90 
[6175 19.111] 


— Ps Ixxv (Ixxiv) 8 
-- Gem αἰχ 2; ἘΣ 
XXXViil 22 
Ir Is xxxiv 10 
14 Dan vii 13; x 16 
15,18, 20 Joel iii 13 (18) 
ry. Lev: Xxvi 21 
3 ΠΕ Χ αν ἃ 
--- Josxiv7 
ἔα £ Psexiidcx) 2 
— Ex xxxiv το; Ps 
CXXX1X (CXXXVili) 14 
=> OF Amati 82 Tox 
— Deut xxxii 4 
τ  .t }erxrouteb-; mare: 
‘Jer:x'7 Heb. ] 
4°) Ser x 4 ΕΠ: 
— (i Pstixxxvi (lxxxv) Ὁ: 
Mali rr 
He x Deut xxxit4* Psiexiy 
(cxliv) 17 
51 τ ΟΧΙΧΕ 34 
6 Lev xxvi 21 
— ~§ Ez xxviii 13 
8 Isvi4 
=> tixxles ΓΙ 8 1 
--ἰῦ Lev αχν! Ζὲ 
I 


Is Ixvi 6 
Ps Ixix (Ixviil) 24; 
Jeno 25% Zeph 
111 8 
a: iE xt pe το he) Dent 
XXV1li 35 


3\1 Hxiyn go Heb. ,i25 
4“ Pstheeviii (xxvii) 44 
— Ex vii 20 Heb. 


XVil 


XVill 


QUOTATIONS FROM 


Ps exix (cxvill) 137 

Ex iii 14; 15 xli 4 

Deut +xxxii- 4; Ps 
exlv (cxliv) 17 


- Ps Ixxix (Ixxvitl) 3 


Is xlix 26 

Am iv 13 LXX 

Ps xix (xviii) 9; Ps 
exix (cxvili) 137 

Ex x 22 


- Dan ii 19 Chald. 


Igxwdiw[ 273% Jer 1 
(xxvii) 38 Heb. 
Gen xv 18; Deut 1 
7; Josi4 

Is xli 2, 25 

Ex vill 3 

Am iv 12 LXX 

Zech xii 11 Heb. 

Is Ixvi 6 

Exinie’.16 (Heb. + 
LKX) 

Dan xil I 

Dan iv 30 (27) 

Tsv li 17: Jer xxv 18 
(xxxll I) 

Exak'24 


1 Jer Ji (xxviii) 13 


Feb., 7 

Is xx0004'7 Heb. 

Dan vii 7 

Jer li (xxviil) 7 

Dan iv 30 (27) 

Dan vii 3 

Dan ΧΙ} 13. Ps Ixix 
(Ixvili) 28 

Dan vil 24 

Deut x 173 Dan ii 47 

Jer li(xxviii) 13 Heb. 

Psiiiy as ἸΧΧΧΙΧ 
(Ixxxvili) 27 

Is xxi οὐ Dan iv 30 
(27) 


Pevix tt 


XVill 


APOCALYPSE 


ἃ: Is xem s αι τὰ" 
dfn Lev “xvit 7 
Heb.; 2 Chr xi 15 
Heb. 
2. Jer li (xxviii) 7, [49 
Ndi) xxv. τὸ 27 
(¥xxil 2. τῆ) Ὁ 
19.1.8 7. 22 
ΕΓ 
4 f. Jer li (xxviii) 6, 9, 45 
6 Ps cxxxvii (cxxxvi) ὃ 
— Jer 1 (xxvii) 29 
ΑἸ Is. xlvii 7 fff. 
8 « Jer.d,(xxvul) 34 
9\ - Et ixani 16.4.5 xxva 
39 33 
— Ps xlvili(xlvil) 41 ΧΧ; 
Ez xxvii 35 
t+; 15. ΧΟ ΠΥ 
10 Dani 30 (27) 
— ΣΥΝ 


ΧΙΧ 


11 . Ez xxvii 36, 30 f 
13 ἜἜΧΑΙ 5 
18 οἱ Ee-xamil 36. 20} 
17 Egxxvii 58 & 
18 Eaxkvit 32 
19 Ez xxvii 30 f., 36, 
33, 9; XXV1 19 
20° Deut xxxill 43 
2. Jer li (xxviii) 63 f.; 
Ez xxvi 21 
Dan iv 30 (27) 
22- He xeviitg 
22 f. Jer xxv 10 Heb, 
Is xxiii 8 
=~ Ὁ Ια ΠΕ 
24 Jer li (xxviii) 40 
1 Psciv 35 (1) 
2 Ps xix (xviii).9; cxix 
_(exvill) 137 
= || Dentinixu ἢ ΤΙ60:} 
2 Reg 1x 7 
3i iil 15 ΣΧΧΙΨ re 
2 ΠΡΟ 55. 1) 


APOCALYPSE THE OLD TESTAMENT 617 
xix teas SS ἸΝΥΙΧΙ; Ps xlvii xx 12 . Ps Iximp(Ixviii) 28 
(xlvi) 8 12. f. Psomxwimil (xxvii) 4s 
= 14 Rsveunxiv'(cxxxil) 1 ; Ixit (xi) 123 Jer 
CXXXV (CXXxIV) I XVli 10 
—! Ps xxii (xxi) 233 cxv rgxu) Dany xiii + ee lxix 
13 (cxiii 21) (Ixvili) 28 
6 Dawx6 xxi 1 | Iedswe7; χυὶ 72 
== ΠῚ Bz regs xlii a:Heb. >| ds lita 
ce ke Sei 25 {1} — Js Ixt.s0e 
pee ESuyecll (Xcil). 1 5 3. Fz xxxvil 27; Zech 
xcix (xcvili) 1 10 f.; Is viii 8 
Sabet eA KS: X X. 4515. χαν B30, [CR aca 
© fe Po xevi(xcvi) 1 (xxxvili) 16 
πα τ ῖ ==) ἸΒΘΊΧν 10, 17 
Peat sxcvE (χον).12 5. 1 Ὁ ΒΕ Oxi 
Dan x 6 (xlvi) 8 
is xi gis. 1 8 f. > [s acbingne 
— Joel ΠΙ 13 (18) 6 Islv 15 Zech-xiv 8 
ae oa BS. UX Via?) SAM Vil Ea ee 
mo) Deuwtx 17; Dan ii 47 Ixxxix (Ixxxviii) 26 
ἩΓΕ Σ δέχ χις 17. 9 20 8. θη, Kix Το σς 
ΟΕ Sk 2 233 ἘΠ ΧΧΧΥΠῚ 22 
Ae een, xixi24s Is xkx 9: Lev  χυ 
533. ΕΖ XXXVI 22 το. Ez xihat 
Meese sak ἘΝ, ΣΟ a=. 4 [Salt 
Se. Aen 11 . 719 dyn. 8s lx 
=e Seen Στ 4, (LXX + 12 Ez ΧΙ 31-34 Heb. 
Heb.) Poi ΕΖ ΧΙ γε 
4  Danviigf., 22 τὸ Ez xin τὸ 
62. Το ΧΙ 13h. Ishiv wef. 
ὃ Bz.xvib2 22, AM, ἵν 15 ERX 
— Ez xxxviii 2 23-26 [5χ 1 Π Οἱ τς 
9g ΠΡ 13,.10 
ἘΞ ὅδ ΠῚ ΒΕ 5 Xi. 7s Cf 243 Pslxxxix(Ixxxviil) 27 
Ps Ixxxvil (Ixxxvi) 27 AS ot 
25 vxxvan, (Ixxvii) —. . Dan. Στ: εν 
68 (Ixvili) 28 
— 2Regiio XK Zech xiv 8 
1 Gren κι 45": Fz 1 Gen. ὃ £5 1m 75: 
XXXVI 22 ἘΠ. ΧΙ; 7. 3 
m1 Isvir; Dan vii g a. . Zech sven 
oe eS esIV (Cxii) 7; 2 4 Ps xvii (xvi) 15 
—— ann 35-Chald. 5. 15 χι τὸ 
1 an Wit TO: == Dan vit 


618 QUOTATIONS FROM OLD TESTAMENT Apoc. 


xxii 6 Danii 28 xlviti 12 Heb. 
7 Isxlio xxii 14 Gen xlix 11 
το Danxli4 — Gen iig; ili 22 
[12 Isxhto τό. Is xivte 
2 : iPsixxvinl (xxyil) 4; 17 Islv1; Zech xiv ὃ 
Ixaiitlxi) 12; Jer 18 ¢; Deut εἶν 2; ΧΙ 32; 
XVll 10 xxix 20 


13° Is xliv26 Heb.; 19 6 Gen ig; iii 22 


IPSA SUMMA IN LIBRIS OMNIBUS SALVA EST EX 
DEI PROVIDENTIA: SED TAMEN ILLAM IPSAM PROVI. 
DENTIAM NON DEBEMUS EO ALLEGARE UT A LIMA 
QUAM ACCURATISSIMA DETERREAMUR. EORUM QUI 
PRAECESSERE NEQUE DEFECTUM EXAGITABIMUS 
NEQUE AD EUM NOS ADSTRINGEMUS; EORUM QUI 
SEQUENTUR PROFECTUM NEQUE POSTULABIMUS IN 
PRAESENTI NEQUE PRAECLUDEMUS IN POSTERUM: 
QUAELIBET AETAS PRO SUA’ FACULTATE VERITA- 
TEM INVESTIGARE ET AMPLECTI FIDELITATEMQUE 


IN MINIMIS ET MAXIMIS PRAESTARE  DEBET, 


BENGEL MDCCXXXIV 


CONTENTS 


ie Oe ae 


PRINCIPLES OF TEXTUAL CRITICISM AND 


THEIR APPLICATION . που 
SUMMARY OF DOCUMENTARY EVIDENCE ΔΕ ΘΕ 
ORTHOGRAPHY : : : ἃ Δ Ὁ 
NOTATION . : 5 ἐῶ ΣΧ fo 
LIST OF SUSPECTED READINGS : 5 Atv ge 
LIST OF NOTEWORTHY REJECTED READINGS 589 
QUOTATIONS FROM THE 6LD TESTAMENT . . 601 
CAMBRIDGE 


PRINTED BY Ὁ. Je CLAY M.A. AND SONS AT THE UNIVERSITY PRESS 
MAY MDCCCLXXXV 


REPRINTED APRIL MDCCCXCI 


ie 
GREEK-ENGLISH LEXICON 


NEW TESTAMENT. 


A NEW EDITION WITH ADDITIONS Ana 
ALTERATIONS, 


REVISED BY 


THE REV. THOMAS SHELDON GREEN, M.A 


NEW YORK: 
MACMILLAN & CoO. 
1891, 





ADVERTISEMENY. 


————— 


Assona the entire body of words occurring in tne New Teste 
ment, three classes have been specifically distinguished ; namely, 

(1) Those, the occurrence of which may be regarded as com- 
mencing within the later Greek period, which is here reckoned 
from Polybius inclusive, marked (L. G.): 

(2) New Testament words, marked (N.T.); those, namely 
which occur in the New Testament alone, or, if also found else- 
where, only in certain peculiar quarters ° 

(3) Those which, besides their occurrence in the New Testa 
ment, are found only in the Septuagint and kindred writings, 
marked (8.} 


ABBREVIATIONS, 


ETC. 
ΩΝ IN THE FOLLOWING LEXICOR. 


Aorist. 
absolutely, without case 
or adjunct. 
accusative case. 
adjective. 
adverb. 
alibi, in other texts. 
alibi frequenter. in many 
other texts. 
Aramaean, 
Attic dialect. 
twice. 
confer, compare. 
collato, being compared. 
comparative. 
conjunction. 


contraction, or contracted. 


dative case. 

diminutive. 

enclitic, throwing the ac- 
cent on the preceding 
syllable. 

and. 

ats a gratia, for exam- 

6 


ple. 

future tense. 

from. 

genitive case. 

generally, in a general 
sense, not affected by 
adjuncts. 

Hebrew, or the Hebrew 
idiom. 

id est, that is. 

the same. 

imperative mood, 

imperfect tense. 

impersonal. 

implication. 

infinitive meod. 

interjection. 

intransitive. 

literally. 

metaphorically. 


meton. 


metath. 


viz. 
¥OC 


by meton : 

ΤῊΝ ΤΕ ἐπ τι ΠῚ τ Ὑ0} 
tion of letters. 

middle voice. 

New Testament. 

optative mood. 

Old Testament. 

participle. 

passive voice. 

pertect tense. 

pluperfect tense. 

plural. 

properly. 

preceding. 

preposition. 

pronoun. 

four times. 

scilicet, that is to say. 
that is. 

sequente, as, seq. gen. 86. 
quente genitivo, with a 
genitive following. 

singular—the figured 
placed before sing. or 
pl. denote the person. 

specially, i. 6. in a speciag 
and local meaning. 

subjunctive mood. 

substantive. 

superlative. 

thrice. 

transitively. 

tropically, i. e. turned 
aside from ita strict 
literal meaning. 

vel, or. 

a various reading to tha 
common text. ; 
videlicet, that is, namely. 

vocative case. 


é attached to a word shows it to be 
masculine ; ἡ, to be feminine; ὃ @ 
to be common, i. e. masculine 
feminine; and rd, to be neuter. 


GREEK AND ENGLISH LEXICON 


τὸ THE 


NEW 


TESTAMENT. 





A 


&, a, Alpha, the first letter of the 
Greek Alphabet, and used for the 
first, Re. 1.8, 115. 21.63 22. 13. 

In composition, it denotes privation ; 
sometimes augmentation, and union. 

9 COL / “ ς ς δ id > 

Αβᾶρης, €os, οὖς, 0, ἢν TO, -ES, (a & 
βάρος) not burdensome, not charge- 
able, 2 Co. 11. 9. 

"Aa, ind. Ch. or Sy. S38, father, 

᾿ Mar. 14. 86. Ro. 8. 15. Ga. 4.6. 

Αβυσσος, ov, 74, pr. bottomless ; 

A place of the dead, hell. 
Ἀγαθοεργέω, ὦ, ᾿Αγαθουργῶ, f. 
now, (ἀγαθός & ἔργον) to do good, 

’ confer benefits, l Ti. ΘΝ ΟΣ 

Ἀγαθοποιέω, ὥ, f. now, (ἀγαθός & 
ποιέω) to do good, benefit, do well: 
(S.) whence J 

Ayaborrotia, as, ἢ, well-doing, pro- 

, bity. 1 Pe. 4.19... L. G. 

Ayaborotds, od, 6, ἢ, a well-doer, 

nil Pe. 2. 14, 1. G. 

Αγᾶθός, 7, dv, good, profitable, ge- 
nerous, beneficent, upright, virtuous: 
whence ᾽ν ‘ 

᾿Αγαθωσύνη, ns, ἢγ goodness, virtue, 
beneficence. S. : 

᾿Αγαλλίᾶσις, €ws, fy exultation, ex- 
treme joy: (S.) from 

Ἀγαλλιάω, ὦ; f. ἄσω, to celebrate, 
praise; also equivalent to AyadAca- 
oat, μαι, to exult, rejoice exceed- 
ingly; to desire ardently, Jno. 8.56.8. 

Aydapos, ov, 6, 7, (a & γάμος) un- 

_ married. 1 Co. 7.8, 11, 32, 34. 

᾿Αγανακτέω, ὦ; f. Now, to be pained ; 
to be angry, vexed, indignant; to 
manifest indignation: whence 





| 


# 


Ar! 


᾿Αγανάκτησις, εως, ἣν indignation, 
2 Co. 7. 11. 

> , a ’ >’ , ν 

Αγαπάω, ὦ, f. ἡσω; p. ἤγαπηκα. "ἃ 
love, value, esteem, [66] or manifest 
generous concern for, be faithful to- 
wards; to delight in; to set store 
upon, Re. 12.11: whence 

’ Ayan, nS, 7), love, generosity, kindly 
concern, devotedness ; pl. love-feasts, 
Ju. 12. 

᾿Αγαπητός, ἢ, Ov, beloved, dear 
worthy of love. 

᾿Αγγαρεύω, f. evow, (ayyapos, a 
Persian courier, or messenger, who 
had authority to press into his service 
men, horses, &c.) to press or compel 
another to go somewhere, or carry 
some burden. 

᾿Αγγεῖον, ov, τό, (ἄγγος, the same) 
a vessel, utensil, Mat. 13. 48; 25. 4. 

2 - ς é x 

AyyeAca, as, ἢ. a message, doctrine, 
or precept, delivered in the name of 
any one, 1 Jno. 3.11: from 

Αγγελος, ov, 6, 7), one sent, a mes- 
senger, angel. 

"AYE, a particle of exhortation, (pr. 

imperat. of ayw) come, come now, 

Ja. 4. oe set. 


᾿Αγέλη, nS, 7, (ἄγω) a drove, flock, 
herd. 


3 ’ ey 6 > 
Αγενεαλόγητος, οὐ, 0, ἢ, (a & γενε- 
αλογέω) not included in a pedigree 
eal geet ν of pedigree, He. 7. 8 
1 1 


> ἧ , , ς « [2 a > 

AYEVNS, EOS, 0, ἢν» TO, “EF (a & ye 
vos) ignoble, base, 1 Co. 1. “ὃ. 

ε id 7 Fad ? 

Αγιάζω, f. dow, p. pass. ἤγιασο 
μαι, (ἅγιος) to separate, consearate 


o 


ATI 


reverence as holy: (S.) whence 
z , - ς . . 
Αγιασμὸς, ov, ὃ, sanctification, 
moral purity, sanctity. S. 


“Aytos, ia, cov, separate from com- 
mon condition and use; dedicated, 
Lu. 2.23; hallowed; used of things, 
τά ἅγια, the sanctuary ; and of per- 
sons, saints, e.g. members of the first 
Christian communities; pure, right- 
eous, ceremonially or morally ; holy : 

hence 
5 


τ 
Ayers, nTOS, 1, holiness, sanctity, 


: 9. 12. 10. 4 

Aytoovrn, ns, ἢ, sanctification, 

ὲ sanctity, holiness. S. 

AykaXn, ns, 4, (ayy, the same) the 

x arm, Lu. 2. 28. (a) 

Αγκιστρον. ov, TO, ἃ hook, fish-hook, 

Ἁ Mat. 17. 27. : 

Aykupa, as, 7, an anchor, Ac. 27. 
29, 30, 40. 

“Αγνᾶφος, ov, 6, 7, (a & γνάπτω, 
to full, dress) unfulled, undressed ; 
new, Mat.9.16. Mar.2.21. N.T. 

Ayveia, as, 4, (ἁγνός) purity, chas- 
tity, 1 ΤΊ. 4. 12 ; 5.2. 

Αγνίζω, f. ίσω, to purify ; to purify 
morally, reform. “Ayvigouer, Ὁ. ἥγνισ- 
μαι, ἃ. 1. ἡγνίσθην, to live like one 
under a vow of abstinence, as the 
Nazarites: whence 

᾿Αγνισμός, ov, 6, purification, ab- 

δ stinence, Ac. 21.26. L.G. 

Αγνοέω, ὦ, f. 77, to be ignorant ; 
not to understand ; sin through ig- 
norance: whence 

᾿Αγνόημα, atos, τό, error, sin of 
ignorance, He. 9. 7. 

ἤΔγνοια, as, 7, ignorance. 

Ἀγνός, ἡ, ὄν, pure, chaste, modest, 

- innocent, blameless: whence 

Αγνότης, τητος, 4, purity, life of 
purity, 2 Co. 6. 6. 

᾿Αγνῶς, adv. purely, sincerely, Phi. 
i. 16. 


» ς ? ~ ἢ 
Αγνωσια, ας, n, (a & γνωσιε -g- 
norance, 1 Co. 15. 34, 1 Pe. 2. 15. 

y e ΤΕ > 14 

Ayvworos, ov, 6, 7, (a & γνωστος) 

; unknown, Ac. 7.228. 

Ayopa, ἂς, ἡ, ᾿ἀγείρω, to gathe to- 
gether) a vlace of public concourse, 


2 ΑΓῺ 
Gieanse, purify, sanctify ; regard or | 


forum, market-place; things oo: 8. 
the market, provisions: whence 
᾿Αγοράζω, f. dow, p. pass. ayer 
μαι, a. 1. pass. ἠγοράσθην, buy, 
redeem, acquire by ὦ ransom or prweé 
: paid. ἃ 
Ἀγρρηίος, ov, 0, ἢ, one who visite 
the forum; a lounger, one who idlea 
away his time in public places, a 
low fellow, Ac. 17. 5. 
3 s ς € ese 
Ayopauos, ov, 0, 7, pertaining to 
the forum, judicial; ἀγόραιοι, court 
Ἧ days, Ac. 19. 88. 
᾿Αγρὰ, as, 7, a catching, thing taken, 
draught of fishes, Lu. 5. 4, 9. 
᾿Αγράμμᾶτος, ov, ὃ, 1), (a & γράμμα) 
illiterate, unlearned, Ac. 4. 13. 
> , A , 3 ; ‘ 
Αγραυλέω, ὦ, f. now, (ἀγρὸς ἃ 
αὐλή) to remain in the open air, es- 
pecially by night, Lu. 2. 8. 
᾿Αγρεύω, f. εὐσω, (ἄγρα) to take 
; in hunting, catch, Mar. 12. 12. 
Αγριέλαιος, ov, 7, (ἄγριος & ἐλαία) 
a wild olive-tree, oleaster, Ro. 11. 17, 
24, 

“Ayptos, ia, τον, belonging to the 
eld, wild; fierce, raging: from 
᾿Αγρός, ov, 6, a field, especially a 
cultivated field; pl. the country ; 

lands, farms, villages. 
᾿Αγρυπνέω, @, f. Now, to be awake 


watch; to be watchful, vigilant: 
whence i 
᾿Αγρυπνία, ας, 7, want of sleep 


watching, 2 Co. 6. ὅς: 11. 27. 
"Ayo, f. ἄξω, p. ἦχα, ἀγήοχα, a. 3. 
ἤγαγον, f. 1. pass. ἀχθήσομαι, a. 1. 
ASS. ἤχθην, P. Pass. ἦγμαι, to lead, 
ring; lead away, drive off, as ἃ 
booty of cattle; conduct, accompany ; 
lead out, produce ; conduct with 
force, drag, hurry away ; guide, in- 
cite, entice; convey oneself, go, 20 
away; pass or spend as time; cele- 
brate: whence 
᾿Αγωγή, ἧς, 9, guidance, mode of 
instruction, discipline, course of life, 
2 ΠῚ 19:10. 
᾿Αγών, ὥνος, 6, place of contest, race- 
course, stadium ; a contest, strife, 
contention ; peril, toil: whence 


᾿Αγωνία, as, 7, contest, violent strug 
gle; agony, anguish, Lu. 22. «4 


ΑΓΩ 


, , » ‘ 

’᾿Αγωνίζομαι, f. ἰσομαι, p. pass. ἡγῶ- 
noua, to be a combatant in the pub- 
lic games; to contend, fight, strive 
earnestly. ας ᾿ 

᾿Ἀδάπᾶνος, ov, 6, ἧ, (a & δαπανη) 
without expence, gratuitous, 1 Co, 
9. 18. 

Αδελφή, 7s, 7, ἃ sister ; near kins- 
woman or female relative ; a female 
me.aver of the Christian commu- 

3 nity: from — f : 

᾿Αδελφός, ov, ὁ, (a & δελφύς, the 
womb) a brother; near kinsman or 
relative; one of the same nation or 
nature; one of equal rank and dig- 
nity ; an associate, a member of the 
Christian community: whence 


᾿Αδελφότης, τητος, 4, brotherhood, 
the body of the Christian brother- 
hood, 1 Pe. 2. 173 5.9. 

"Ἄδηλος, ov, 6, 4, TO, ον, (a ἃ 
δῆλος) not apparent or obvious ; un- 
certain, not distinct, Lu. 11. 44. 1 Co. 
14. 8: whence . 

᾿Αδηλότης, τητος, ἢ» uncertainty, 
inconstancy, | Τί. 0.11. L.G. 

᾿Αδήλως, adv. not manifestly, un- 
certainly, dubiously, 1 Co. 9. 26. 

᾿Αδημονέω, ὦ, f. Now, to be de- 
pressed or dejected, full of anguish 
or sorrow. 

"Διδης, ov, 6, the invisible abode 
or mansion of the dead ; the place of 
punishment, hell; the lowest place 
or condition, Mat. 11. 23. Lu. 10. 15. 

"AStaxpiros, Ov, 6, ἡ, (a & δια- 
κρίνω) undistinguishing, impartial, 
Ja. 3. 17. : 

Αδιάλειπτος, ov, 6, ἧ, (a & δια- 
λείπω) unceasing, constant, settled, 
Ro. 9.2. 2 Ti. 1. ὃ: whence 

᾿Αδιαλείπτως, adv. unceasingly, by 


anh unvarying practice. 

Αδιαφθορία, as, ἡ, (a & διαφ- 
θορά) incorruptness, genuineness, 
pureness, Tit. 2. 7. 

Αδικέω, ὦ, f. now, p. nka, (a & 
δίκη) to act unjustly ; wrong ; in- 

' jure ; violate a law: whence 
Δδίκημα, ατος, TO, an act of in- 

ν ἀμιϑίοθ, crime. 

ἀδικία, as, ἢ, injustice, wrong; in- 
iquity, falschood, deceitfulness. 


3 ASA 


*ASikos, ov, ὁ, ἧ, τό, -ον, unjust, 
unrighteous; iniquitous, Vicious ; de 
ceitful, fallacious. 

A dixws, adv. unjustly, undeservedly, 

" PPe: 2249; ; : 

Αδόκιμος, ov, 0, ἢ, (a & δόκιμος") 
unable to stand test, rejected, re 
fuse, worthless. ‘ 

* 4 Sonos, Ov, 6, ἡ, (a & δόλος) with- 
out deceit, sincere, 1 Pe. 2. 2 

‘Adpdrns, τητος, ἣν (A5pas, mature. 
full) abundance, 2 Co. 8. 20. 

᾿Αδυνατέω, ὦ, f. now, not to be 
able: to be impossible : from 

3 υ € € ’ 3 

Αδύνᾶτος, ov, 6, 9, τό, -ον, (a & 
δύναμαι) impotent, weak ; impossible. 

*AiS@ (contr. fr. ἀείδω) f. Goo, 
ἄσομαι, to sing. 

Aci, alway, for ever, aye. 

᾿Δετός, OU, ὃ, an eagle. 

“ACopos, ov, ὃ, Ns (a ὦ ζύμη) un- 
leavened; τὰ ἄξυμα, the feast of 
unleavened bread; metaph. pure 
from foreign matter, unadulterated, 
genuine; τὸ ἄζυμον, genuineness, 
1 Co. 5. 7, 8. 

’Anp, ἀέρος, 6, air, atmosphere. 


*Adavacia, as, 9, (ad & θάνατος) 
immortality, 1 Co. 15. 53, 54. 1 ΤΊ. 6, 
10. 

᾿Αθέμζτος, ov, ὃ, 7], τό, -ον, (a 8 
θεμιτός, lawful) unlawful, criminal, 

᾿ wicked, Ac. 10. 28, 1 Pe. 4. 3. 

Αθεος, ov, ὃ, 9, (4 ἃ Θεός) an 
Atheist; godless, estranged from 
the knowledge and worship of the 

ἡ true God, Ep. 2. 12. 

Adecpos, ov, ὃ, ἢ,  & θεσμός, 
law) lawless, unrestrained, licen- 
tious, 2 Pe. 2.7; 3.17. L.G. 

᾿Αθετέω, ὦ, f. NOW, (a & τίθημι) pr. 
to displace, set aside; to abrogate, 
annul, violate, swerve from ; reject, 
contemn: (lL. G.) whence 

b ΄ὔ € . 

Αθέτησις, ews, ἢ, abrogation, an- 
nulling, He. 7. 18; 9. 26. 

᾿Αθλέω,  f. Now, p ἤθληκα, 
(ἄεθλος, strife, contest) to strive, con< 
tend, be a champion in the publi¢ 

» eames, 2 Ti. 2.5: whence 

Αθλησις, εως, ἢ,{ contest, combat 
struggle, conflict, He 10. 32. L. G- 


ΑΘΥ 4 AIX 


᾿Αθυμέω, ὦ, f. now, (ἀ & θυμός)  Αἰσχροκερδής, έος, οὖς, 6, 9, (alg 
to despond, be disheartened, Col.3.21. pos & κέρδος) eager for dishonourabJa 
‘A Paos, BU. Gs ἡ, (ai Gon, ἃ pe- gain, sordid, 1 Ti. 3. 3, 8. Tit. 1.7: 


: : hence 
nalty) un unished; metaph. inno- be a 
Stale eae 4, 24, - Αἰσχροκερδῶς, adv. for the sake of 


Alyewos, ela, εἰον, (αἴξ, γός, a goat) base gain, sordidly, 1 Pe. 5. 2. N am 
belonging to a goat, He. 11. 37. Aloxpohoyia, as, 9, (αἰσχρὸς ἃ 
Αἰγιᾶλός, οὔ, 6, sea-shore. λόγος) vile or obscene language, fous 


’ Aiduas, ov, 6, ἡ, (dei) always exist  saapadl cites 
a KD 9 9 4 3 ἘΝ 3 Σ ᾽ ; ; 
ing, eternal, Ro. 1. 20. Jude 6. Αἰσχρός, a, ὄν, strictly, deformed, 


ὃ Loerie opp. to καλός : metaph. indecor- 
Ae ὡς, Οὑς, n, modesty, reverence,| ous, indecent, dishonourable, vile: 
1 Ti. 2.9. Hie.) 12,28: 


whence 
Aiua, aros, τό, blood; of the colour Αἰσχρότης, τητος, ἡ, indecorum, 
of blood; bloodshed; blood-guilti- 


indecency, Ep. 5, 4, 
ness ; natural descent. ‘ ᾿ Αἰσχύνη, ns, 7, shame, disgrace; 
Διματεκχυσία, as, ἡ. (αἷμα & ἐκχυ-) cause of shame, dishonourable con- 
σις, fr. ἐκχέω) an effusion or shedding 
Pi 


duct: (Ὁ) whence 
of blood, He. 9. 225 ἱ ἕ Αἰσχύνομαι, f. υνοῦμαι & υνθήσο- 
Αἰμοβροέω, ὦ, f. now, (αἷμα & 


Ἢ σε μαι, to be ashamed, confounded. 
dos, fr. péw) to have a flux of blood, | Αἰτέω, ὦ, f. now, ἃ. 1. ἤτησα, to 


Mat. 3. 20. 007 f ask, request; demand; desire, Ac. 
Aiveous, ews, ἢ, praise, He. 18. 15:| 7. 46: whence 

(S.) from - _ | Atrnua, ατος, τό, a thing asked or 
Δίνεω, ὦ, f. ἐσως (aivos) to praise, sought for; petition, request, Lu. 23. 

celebrate. 24. 1 Jno. 5. 15. 


Αἴνιγμα, ατος, τό, (αἰνίσσω, to in- 
timate obscurely) an enigma, any 
thing obscurely expressed or inti- 
mated, 1 Co. 13. 12. 

Aivos, ov, 6, praise, Mat. 21. 16. 
Lu. 18. 43. 
¢ ς , τ 

Αἵρεσις, ews, ἢ (αἱρέομαι) strictly, 
a choice or option; hence, a sect, fac- 
tion ; by impl. discord, contention. 

Αἱρετίζω, f. iow, a. 1. ἡρέτισα, (fr. 
same) to choose, choose with delight 
or love,-Mat. 12. 18. 

Δἱρετικός, ov, 0, (fr. same) one who 
creates or fosters factions, Tit 3. 10. 

/ ~ “ 

Αἱρέω, @, f.70@, Ὁ. ἥρῆκα, p. pass. 
ἤρημαι, Mid. αἱρέομαι, ovpar, ἃ. 2. 

᾿ εἰλόμην, to take; mid. to choose. 

Δἴρω, f. ἀρῶ, a. 1. ἦρα, to take up, 
lift, raise; bear, carry; take away, 
remove; destroy, kill. 

AicGavoua, f. αἰσθήσομαι, a. 2. 
γιοθομην, to perceive, understand, Lu. 
9.45: whence 
a» e . 

Αἴσθησις, ews, ἡ, perception, un- 
derstanding, Phi. 1. 9. 

Αἰσθητήριον, ov, τό, an organ of 
perception ; internal sense; He. 5. 14. 


Airia, as, 7, cause, motive, incite 
ment; accusation, crime; case. 

Αἰτίᾶμα, aros, τό, charge, accusa- 
tion, Ac. 27.7: from 

Αἰτιάομαι, @pat, (αἰτία) τ. τ. Ro. 
8.9, to charge, accuse. 

Αἴτιος, ov, 6,7), causative ; αἴτιος, am 
author or causer, He.5.9; τὸ αἴτιον, 
equivalent to αἰτία. 

Αἰτίωμα, aros, τό, Υ. τ. Ac. 25.7 
equivalent to αἰτίαμα. N.T. 

Αἰφνίδιος, ov, 6, 7, unforeseen, un- 
expected, sudden, Lu. 21.34. 1 Thes 
5. ὃ. 

Αἰχμαλωσία, as, 7, (αἰχμάλωτος) 
captivity, state of captivity ; cap- 
mo multitude, Ep. 4. 8. Re. 13. 10. 


Αἰχμαλωτεύω, f. eva, to lead cap- 
tive; met.to captivate, Ep. 4.8. 2 ΤΊ 
3. 6. - 


Αἰχμαλωτίζω, f. ίσω, to lead cap 
tive; by impl. to subject, Lu. 21. 24. 
Ro. 7. 23. 2 Co. 10. 5. . 

Αἰχμάλωτος, ov, ὃ, (αἰχμῆ; a spear, 
& ἁλίσκομαι, to capture) a captive 
Lu. 4. 18. 


ee π΄ τ͵.’.͵».ΨἔΨὔΙἅυπη5.-.,;Ρ.͵.““ἷ“ἕῬΘ..Ἐςςςςςς͵ς-.-ς--------....ςςἙ ἙἘ-Τ Τ[  - ΠἷΠἷἧἷἧἷΠΓἷΠἷἕὔἧἷΓἷ΄΄......  .ς.ς. .. 


AILQ 


Ai@y, wos, 6, pr. a perisd of time 
of significant character; life; an 
era: an age; hence, a state of things 
marking din age or era; the present 
order of nature; the natural con- 
dition of man, the world; 6 αἰών, 
illimitable duration, eternity ; as 
also, ot αἰῶνες, ὃ αἰὼν τῶν αἰώνων, οἱ 
αἰῶνες τῶν αἰώνων ; by an Aramaism 
οἱ αἰῶνες, the material universe He. 
1.2: whence 
b ἘΠ , ς ¢ 7 , 

Ai@y.ios, lov, 0, ἢν ὃ αἰώνιος, ta, 
ov, indeterminate as to duration, 
eternal, everlasting. | 

᾿Ακαθαρσία, as, n, (ἃ ἃ καθαίρω) 
uncleanness ; lewdness; impurity of 
motive, 1 Thes. 2. 3. 

Ακαθάρτης, τητος, ἢ, impurity, Re. 
17 χᾶς κῶς ἢν, 

φ , ¢ ¢€ . 

Ἀκάθαρτος, ov, O, ἢ» impure, un- 
clean; lewd; foul. j 

᾿Ακαιρέομαι, ovpat, f. noopat, (a 
& καιρός) to be without opportunity, 
or occasion, Phi. 4.10. N.T. 

>Axaipws, adv. unseasonably, 2 Ti. 
4,2. 

¥ v KG 3 e 

Akaxos, ov, 0, ἢ: (a ὃ Kakos) free 
from evil, innocent, blameless; art- 
less, simple, Ro. 16.18. He. 7. 26. 

>Axava, ns, 7, ἃ thorn, thorn-bush, 
Mat. 7. 16: whence 

᾿Ακάνθινος, ov, ὃ, 7, thorny, made 
of thorns, Mar. 15.17. Jno. 19. 5. 

Ψ ς ε ᾽ , 

Ακαρπος, οὐ, 0, 7, TO, -ov, (a & 
καρπός) without fruit, unfruitful, 
barren ; by impl. noxious. 

᾿Ακατάγνωστος, OV, ὃ, ἧ, TO, -ον, 
(a ᾧ καταγινώσκω) pr. not worthy of 
condemnation by a judge; hence, ir- 
reprehensible, Tit. 2.8. S. 

*AkarakdAuntos, ov, 6, 7, (a ἃ 
κατακαλύπτω) uncovered, unveiled, 
1. oy 15. 1... 

᾿Ακατάκρϊτος, ov, 6, 7, (a & κα- 
τακρίνω) uncondemned in a public 
trial NGL AG: Si 226 25.) NE 

ῬΑκατάλῦτος, ov, ὃ, ἧ, (a & Ka- 
ταλύω) incapable of dissolution, in- 
dissoluble ; hence, enduring, ever- 
lasting, He.7.16. L.G. 

3 ’ ¢ ε > 

ἀκατάπαυστος, ov, ὃ, 7, (a & Ka- 
ταπαύω) Which cannot be restrained 
hee a thing, unceasing, 2 Pe. 2. 14. 


AKr 


« 
᾿᾽Ακαταστασία, ας, n, (a & καθί- 


σταμαι, to bein a fixed and tranquil 
state) pr. instability ; hence an un- 
settled state; disorder, commotion, 
tumult, sedition, Lu. 21.9. 1 Co. 14, 
33. 2Co.6.5; 12. 20. Ja. 3.16. L.G. 
3 / v ς € 
Ακατάστατος, ov, 0, ἢ» unstable. 
inconstant, Ja. 1. 8. 
> 7 € ΄ > 
Ακατάσχετος, ov, 0, ἢ, (a & Ka- 
τέχω) not coercible, irrestrainable, 
untameable, unruly, Ja. 3.8. L.G. 
᾿Ακέραιος, ov, ὃ, ἡ, (a & κεράννυμι, 
to mix) pr. unmixed; hence, with-” 
out mixture of vice or deceit, sincere, 


artless, blameless, Mat. 10.16. Ro. 
16.1930) Phe 9.16: 


᾿Ακλὶνής, εος, 6, ἡ, (a & κλίνω) 


not declining, unwavering, steady, 
He. 10. 23. 

᾿Ακμάζω, f. dow, to flourish, ripen, 
be in one’s prime, Re. 14. 18: from 

9 ’ ~ € 5 ’ τ 

Akun, ἧς, ἢν (ἄκη, idem) pr. the 
point of a weapon; point of time; 
ἀκμήν for κατ᾽ ἀκμήν, adv. yet, still, 
even now, Mat. 15. 16. 

᾿Ακοή, nS, 1, (ἀκούω) hearing, the 
act or sense of hearing; the instru- 
ment of hearing, the ear; a thing 
heard, instruction, doctrine, report. 

3 » a , 

Ακολουθέω, ὥ, f. Now, p. ἢκο- 
λούθηκα, to follow; follow as a dis- 
ciple; imitate. 

᾿Ακούω, f. ουσω, ovTopat, p. ἀκη- 
Koa, Ὁ. PASS. ἤκουσμαι a. 1. pass. ἡκού- 
σθην, to hear; hearken, listen to; 
heed, obey ; understand. 

᾿Ακρασία, as, 7, (ἀκρατής) intem- 
perance, incontinence, Mat. 23. 25, 
1. Col 7. 8. 

3 Ὁ ἢ 4 ~ G « 4 / 

Akpatns, €0S, OUS, OG, ἢ; TO, -ES, 
(a & κράτος) not master of one’s self, 
intemperate, 2 Ti. 3. 3. 


y oa ς 2 
Ακρᾶτος, ov, 60, ἢ, τό, -ον, (a 


& κεράννυμι) unmixed, unmingled 
wine, Re. 14. 10. 

> ‘ « 

Ακρίβεια, ας, ἢ, accuracy, exact 
ness; or rigour, severe discipline 
Ac. 22. 3: from 

> -«- , vA ς « ᾿ ᾽’ 

Ακρίβης, €0s, 9, ἢ; τό, -ἐς, acct 
rate, exact; severe, rigorous, Ac. 18. 
26; 23. 15, 20; 24.22; 26.5: whence 

9 4 - f 3 , 

Ακριβόω, ὦ, f. ave, p. ηκρίβωκα; 
to inguire accurately, or assiduously 
Mat. 2.7, 16: comp. ver 8. 


AKP 


᾿Ακριβῶς, adv. diligently, xccurately, 

at.2.8. Lu.1.3. Ac. 18. 25. Ep. 

" δ.,15...1 ΤΏ ΘΕ. 5.2; 

«ς 

Axpis, ίδος, 7, a locust, Mat. 3. 4. 
Mar. 1.6. Re. 9. 3, 7. 

9 , , 9 , 

Δκροατηρίον, OV, TO, (axpoaopat, 
to hear) a place of audience, au- 

; ditorium, Ave.25.123))) LEG 

Axpoarns, ov, 6, a hearer, Ro. 2. 
13. Ju. 1. 22, 23, 25. 

Ἀκροβυστία, as, 7, (ἄκρον & Bua, 
to cover) the prepuce, foreskin ; 
uncircumcision, the state of being 
uncircumcised; the abstract being 
put for the concrete, uncircumcised 
men. i.e. Gentiles. 5. 

> ~ By 

Akpoy@via.os, a, ov, (akpos & γῶ- 
via) corner-foundation stone, Ep. 2. 

᾿ 90 16... 6: : 

Ἀκροθίνιον, ov, τό, (ἄκρος & θίν, 
a heap) the first-fruits of the pro- 
duce of the ground, which were 
taken from the top of the heap and 
offered to the gods; the best and 
choicest of the spoils of war, usually 

᾿ collected in ἃ heap, He.7.4. ᾿ 

Akpov, ov, 70, the top, tip, end, 
extremity, Mat. 24.31. Mar. 13. 27. 
Lu. 16.24. He. 11. 21: from 

"Akpos, a, ov, (axn) pointed ; hence, 
extreme, uppermost. 

᾿Ακῦρόω, ὦ, f. ὦσω, (a ἃ κυρόω) 
to deprive of authority, annul, abro- 
gate, Mat. 15.6. Mar. 7.13. Gal. 3. 
17. 1..6. , 

"Ακωλύτως, adv. (4 & KwAv@) with- 

“ out hindrance, freely, Ac. 28. 31. (Ὁ). 

ΑἌκων, ovoa, ov, (for ἀέκων, fr. a 
& ἑκών) unwilling, 1 Co. 9. 17. 

Ῥᾳλάβαστρον, ov, TO, alabaster; a 
vase to hold perfumed ointment, 
properly made of alabaster, but also 
of other materials, Mat. 26.7. Mar. 
1.3.5: 1118 1. 37. 

᾿Αλαζονεία, ας, 7), ostentation : boast- 

; ing : haughtiness, 1 Jno. 2.16: from 

Adafov, dvos, 6, 7, ostentatious, 
vain-glorious, arrogant, boasting, 
Ro. 1. 30. 2 Ti. 3. 2. 

᾿Αλαλάζω, f. aw, a€opuat, pr. to 
raise the war-cry, aAc\a; hence, to 
utter other loud sounds; to wail, 

; Mar. 5.38; totinkle, ring, 1 Co, 13. l. 

Αλάλητος, οὐ, 6, 4, TY, -ὧν, (ἃ & 


AAA 


λαλέω) unutterable, or unexpressed, 

Ro. 8.26. L.G. Γ oe 
Αλᾶλος, ov, 6, ἧς. (fr. same) um 

able to speak, dumb, Mar. 7. 37. 


7 

ove ατος, τό, (GAs) salt; met. 
wisdom and prudence. L.G. 

3 , . . Ἧ 

Αλείφω, f. ro, to anoint with oil 
or ointment. : 

᾿Αλεκτοροφωνία, as, ἢ» (ἀλέκτωρ 
& φωνή) the cock-crowing, the third 
watch of the night, intermediate te 
midnight and daybreak, and termed 
cock-crow, Mar. 13. 35. L.G. 

"AXEKT@P, ορος, 6, a cock, gallus, 
Mat. 26. 34. Mar. 14. 30. Lu 22. 34. 
Jno. 13. 38. 

*A)eupov, ov, τό, (ἀλέω, to grind) 
meal, fiour, Mat. 13. 33. Lu. 13. 21. 

᾿Αλήθεια, as, T, (ἀληθής) truth, 
verity ; love of truth, veracity, sin- 
cerity; divine truth revealed to 
man; practice in accordance with 
Gospel truth. 

᾿Αληθεύω, f. evow, to speak or 
maintain the truth ; act truly or sin- 
cerely, Ga. 4.16. Ep. 4. 15: from 

> ¢ ΄ ξ ¢ , 4 

AhnOns, €os, 6, , TO, -€S, true; 
worthy of credit ; studious of truth, 
veracious : whence 

᾿Αληθινός, ἡ, dv, sterling; real; 
unfeigned, trustworthy, true. 

᾿Αλήθω, f. ἀλήσω, (adew, idem) te 
grind, Mat. 24. 41. ju. Wie a 

᾿Αληθῶς, adv. (an Ons) truly, really ; 
certainly, of a truth; truly, vera: 
ciously. : 

“Αλιεύς, €os, ws, 6, (GAs, the sea) 
a fisherman, Mat. 4. 18,19. Maer. 1. 
16, 11. Lu. δ. 2: whence 

“Αλιεύω, f. evo, to fish, Jno. 21. ὃ. 

᾿Αλίζω, f. iow, (GAs) to salt, sez- 
son with salt, preserve by salting, 
Mat. 5.13. Mar. 9. 49. 

“Αλίσγημα, ατος, τό, (ἁλισγέω, to 
pollute, in the Sept.) pollution, de 
filement, Ac. 15. 20. N.T. 

᾿Αλλά, conj. but ; however; but still 
more ; ἀλλάγε, at all events 5 ἀλλ᾽ ἢ, 
unless, except. ᾿Αλλά also serves to 
introduce a sentence with keenness ana 
emphasis, Kio. 6. 5; 7. 7. ἃ, 
Jno. 16. 2. q 

᾿Αλλάσσω, f. ἄξω, « 1. pass Mr» 


6 





AAA ? AMA 


λάχθην, ἃ. 2. ἠλλάγην, f. ἀλλαγήσομαι, | though highly aromatic. It is uaed 
Ὁ ἄλλος) to change, alter, trans-| by tlie Orientals as a perfume; and 
orm, Ac. 6.14. Ro. 1.23. 1Co.15.|; employed for the purposes of em 
51,52. Ga. 4.20. He. 1. 12. # balming, Jno. 19. 39. L.G. 
"Αλλαχόθεν, adv. (ἄλλος & «θεν, |"AAs, ἁλός, 0, salt, Mar. 9. 49. 
denoting from a place) from δῃ- [᾿Αλῦκός, ἢ, dv, (aAs) brackish, 
\ sre place or elsewhere, Jno. 10. 1. | bitter, owe Tat 3. 19. | 
ἸΑλῦπος, ov, 6, ἡ, (A & Avi) 
ai te fi ief 1. 2., 28 
to speak) to say what is either de- σ ats roy ont * Ὁ ἜΣ PM ane 
signed or fitted a ponyey ἃ ΠΡ ΠΡΙΕ | Αλῦσις, €@s, ἢ) ἃ chain, Mar. 5.3, 4 
3ther than the literal one, to allego- | °A) Ans. € oF oy eae i 
rize, Ga, 4.24. L.G. fires τε τ νει νι ΠΟΙ 
AANA Fie, EE, ΝΣ bb Prais σιτελῆς, 1.€. λύων Ta TEAy) P?. 
᾿Αλληλουΐα, Heb. Γ" 2.211, Praise | ing in no revenue or profit ; hence, 
ye Jehovah, Re. 19. 1, 3, 4, 6. unprofitable, useless; and by impl. 
᾿Αλλήλων, gen. γῆ. ἀλλήλοις, aus, |, destructive, fatal, He. 13, 11. 
ots, dat. ἀλλήλους, as, o, 806. (.͵ Αλων, wvos, 7), (a later form of 
ἄλλος) one another, each other. ὅλως, ὠ, ἡ) ἃ threshing-floor, a place 
’ Asya έος, 6, ἧ, (ἄλλος & where corn is trodden out; meton. 








᾿Αλληγορέω, ὦ, (ἄλλος & ἀγορεύω, 


: Ἔ : the corn which is trodden out, Mat. 
γένος) of another race or nation,/.€.| 3 19 Lu. 3.17. 


not a Jew; a stranger, foreigner, Lu. 


17. 18... ᾿Αλώπηξ, EKOS, ny a fox; mel. ἃ 
Ἄλλομαι, f. ἁλοῦμαι, a. 1. ἡλάμην, eo man, Mat. 8. 20. Lu. 9. 985 


to leap, jump, leap up, Ac. 3.8; 14. 
10; to spring, as water, Jno. 4. 14. 
Ἄλλος, 7, 0, another, some other ; 

ὁ ἄλλος, the other; ot ἄλλοι, the 
others, the rest. ; 
᾿Αλλοτριοέπισκοπος, OU, ὃ, ἢ; pr. 


“Ἄλωσις, ews, 7, (ἁλίσκομαι) ἃ take 
ing, catching, capture. 
"Aua, adv. with, together with; at 
the same time. ᾿ . 
᾿Αμᾶθης, €os, 6, ἡ, (a & μανθάνω) 
one who meddles with the affairs of unlearned, uninstructed, rude, 2 Pe. 
others, a busy-body in other men’s | , a) gill 
aedings 5 ae Pe. 4. 15. (N. T.) Ἄμαραντινος, ov, 0, 7, & 
. ἐπίσκοπος ὦ Ai Se a Gea ἐς 
; 3 : f μαραντος, OV, 0, ἢ; (a & papat 
Αλλότριος, ta, vov, (ἄλλος) belong-| your) unfading ; hence, enduring, 
ing to another, alienus, foreign; a } Perk 43) 50 LG: 
foreigner, alien. 


€ / € , ¢ 
Py πὸ ΠΡ ὙΠ Αμαρτάνω. f. ἁμαρτήησομαι & auape 
Αλλόφῦλος, ov, 6, ἢ, (ἄλλος & PtH Mo, Hale τὺ ne 


τήσω, a. 1. ἡμάρτησα, ἃ. 2, ἥμαρτον, PT. 


φυλή) of another race or nation, i.e.| to miss a mark; to be in error; to 
not a Jew, a foreigner, Ac. 10. 28. sin; to wrong: whence 

Αλλως, adv. (ἄλλος) otherwise, ᾿Αμάρτημα, aros, TO, an error, sin ; 
} Ti. 5. 25. offence, Mar. 3. 28; 4. 12. Ro. 3. 


᾿Αλοάω, ὦ, ἢ. now, ἃ dow, to|, 25. 1 Co.6. 18. ' 
thresh ; to eee or thresh out, 1 Co. | Apaprtia, τ ἢ.) error ; ιν 51} ς 
ὃν 9,10. 1-Ti. 5. 18. a principle or cause of sin; prone- 
Ἄλογος, ου, ὃ, 1; τό, -ov, (a & ness to sin, sinful propensity ; guilt or 
Adyos,) Without speech or rsason, lel te ee πὰ ect, 
ἀπ rg oe a : Midori a re τ" τὴν 309) 
sur @.'25; 27. 2 Pe. 2. 12. ‘Jude 9 OV, Oy 1), 
10. : without testimony or witness, with- 
κεῖνα δι ἐπρῷ μὲ lage ξυλαλόη, ἀνὰ πὰ ταν Ἢν ὠμωρ τάν) | 
ay yor, alge, lign-aloe, excoecaria » OV, 0, ἢ» 
agalloc on, Linn., a tree which grows | one who deviates from the path 
ὦ India and Cochip-China, the| of virtue,a sinner; depraved, sinfal, 
woasd of which is soft and bitter detestable. L.G. 


AMA 


"Αμἄᾶχοι, ov, 6, ἡ, (a & payopas) 
not disposed to fight; not quarrel- 
some or contentious, 1 Ti. 3.3. Tit. 
3. 2. 

᾿Αμάω, ὦ, £. now, to collect; to 
reap, mow, or cut down, Ja. 5. 4. 

᾿Αμέθυστος, ov, 6, (a & μεθύω) 
an amethyst, a gem of a ceep ur- 
ple or violet colour, so cal rom 
its supposed efficacy in keeping of 
drunkenness, Re. 21.20. 

᾿Αμελέω, ὦ, f. now, p. ἡμέληκα, 
ἀμελής, a & μέλει) not to care for, to 
neglect, disregard, Mat. 22.5. 1 Ti. 
4.14. He. 2.3; 8.9. 2 Pe. 1. 12. 

YAuepmros, ov, 6,7), (a & μεμπτός, 
fr. μέμφομαι) blameless, irreprehen- 
sible, without defect, Lu. 1. 6. Phi. 2. 
15; 3.6. 1 Thes. 3.13. He. 8. 7. 

᾿Αμέμπτως, adv. blamelessly, un- 
blameably, unexceptionably, 1 Thes. 

: 2. 10; 5. 28. ; Ι Ὶ 

Ἀμέριμνος, ov, 0, 7, (a & μέριμνα) 
free from care or solicitude, Mat. 
28.14. 1 Co. 7. 32. i 

᾿Αμετάθετος, ov, 6, 7], (a & μετατί- 

“7: unchangeable, He. 6. 17, 18. 


3 " φ € > 

ἈΑμετακίνητος, OV, 0, ἢ, (a & μετα- 
κινέω) immoveable, firm, 1 Co. 15. 
58. 

*ApeTapeAnTos, Ov, 6, ἢ, (a & με- 
ταμέλομαι) not to be repented of; 
by; impl. irrevocable, enduring, Ro. 
11. 29, 2 (ο. 7. 10. ; 

᾿Αμετανόητος, ov, 6, ἧ, (a & με- 
τανοέω) impenitent, obdurate. Ko. 
2.5, 4s, & f ἃ 

“Aperpos, οὐ, ὁ, ἢ, τό, -ον, (a & 
μέτρον) Without or beyond measure, 
immoderate, 2 Co. 10. 13, 15. 

"Anny, (Heb. 398 firm, faithful, 
true) used as a particle both of affir- 
mation and assent, in truth, verily, 
most certainly ; so be it; ὃ ἀμήν, 
the faithful and true One, Re. 3. 14. 

» [4 ξ « 3 LA 

Αμητωρ, opos, 0, ἢ, (a & μητηρ) 
without mother ; independent of ma- 
ternal descent, He. 7. 3. ' 

᾿Αμίαντος, ov, ὁ, 9, (a & μιαίνω) 
pr. unstained, unsoiled; met. unde- 
filed, chaste, He. 13. 4; pure, sin- 
cere, Ja. 1.27; inviolate, unimpaired, 
t Pa. 1. 4. 


a 


8 ANA 


2 é 
Appos, ov, ἡ, sand. 
*Apvos, ov, 6, a lamb, Jno 2%. 98 
᾿ 86. Ac. 8. 82. 1 Pe. 1.19. 
Αμοιβή.ἢς, 7) (ἀμείβω, ἀμείβομαι, 
to requite) requital; of kind offices, 
recompence, 1 Ti. 5. 4. 
” € ᾿- . 
Αμπελος, ov, 7, a vine, grape-vine. 


> é ~ ς e yf 

Αμπελουργός, ov, 0, ἢ, (ἄμπελος 
& ἔργον) a vine-dresser, Lu. 13. 7. 

᾿Αμπελών, @vos, 6, a vineyard. 


᾿Αμύνω, f. υνῶ, ἃ. 1. UVa, to ward 
off, help, assist; mid. ἀμύνομαι, to 
repel from one’s self, resist, make a 
defence, assume the office of protec- 

, tor and avenger, Ac. 7. 24. 

Αμφιβάλλω, f. βαλῶ, (api, about, 
& βάλλω) Vv. r. Mar. 1. 16, to throw 
around ; to cast a net: whence 

᾿Αμφίβληστρον, ov, τό, pr. what is 
thrown around, e.g. a garment, a 
large kind of fish-net, drag, Mat. 4. 
18. Mar. 1. 16. 

᾿Αμφιέννυμι, f. ἀμφιέσω, p. pass. 
ἡμφέεσμαι, (ἀμφί & evvupse, to put on) 
to clothe, invest, Mat. 6. 30; 11. 8. 
fw. πα: (12.28. 

“Apodov, ov, τό, (equivalent to 
ἄμφοδος, ov, ἡ, fr. ἀμφί & odds) ἃ 
road leading round a town or vil- 
lage; the street of a village, Mar. 
11. 4. 

"Αμφότεροι, at, a, (ἄμφω, both) 

: both. AS . 

Αμώμητος, ov, 6, ἡ; (a & μῶμος) 
blameless, irreprehensible, Phi. 2. 15. 
2 Ῥᾳ. 3. 14. 

"Aumpov, ov, τό, v.r. Re. 18. 13, 
amomum, an odoriferous shrub, from 
which a precious ointment was pre- 
pared. ἼΩΝ 

ἤΆμωμος, OU, ὁ, ἢ, (a & μῶμος) 
blameless. 

"Ay. The various constructions of this 

article, and their significations, must 

6 learnt from the grammars. 
ing at the commencement of a clause, 
it is another form of ἐάν, if, Jno. 20. 
23 


ge A ET ES “ὦ».....“οΕἜ]ο,  .... ὍὍορ’ορΤΠΠσππΠπσΠπΠέὲἕἘέἕἘ ρ “'ΡῦΡὃῬὖῦὗ»ρ0;, αολχ....:----ΦὄὈτ--- ΞΦεΕΡ Τ ΊιΨ----..-:: 


᾿Ανά, prep. used in the ΝΥ. '. only in 
certain forms. “Ava μέρος, in tum; 
ava μέσον, through the inidst, be- 
twezn; ava δηνάριον, at the rate of 
a denarius ; with numerals, ava éxa- 


ANA 


vor, in parties of a hundred. In 
composition, step by step, up, back, 

, again. Ὶ 

Αναβαθμός, οὔ, 6, the act of as- 
cending; means of ascent, steps, 
stairs, Ac. 21. 35, 40: from 

᾿Αναβαίνω, f. βήσομαι, p. βέβηκα, 
a. 2. ἀνέβην, (ava & βαΐνω) to go up, 
ascend; climb; embark; to rise, 
mount upwards, as smoke; to grow 
or spring up, as planis; to spring 

_ up, arise, as thoughts. 

AvaBaro, f. βαλῶ, p. βέβληκα, 
(ava & βάλλω) to throw back; mid. 
to put off, defer, adjourn, Ac. 24. 22. 

Δναβιβάζω, f. dow, a. 1. aveBi- 
Baca, (ava & βιβάζω) to cause to 
come up or ascend, draw or bring 

, UD Mat. 13. 48. 

ἈΑναβλέπω, f. Wo, (ἀνά & βλέπω) 
to look upwards; to see again, re- 

, cover sight: whence 

Ανάβλεψις, ews, 4, recovery cf 
sight, Lu. 4. 18. 

9 , a ’ 

Αναβοάω, ὦ, f. noopat, a. 1. σα, 
(ἀνά & Bodw) to cry out or aloud, 
exclaim, Mat. 27. 46. Mar. 15. 8. 

Ε Lu. 9. 38. 

Αναβολῆ, ns, n, (ἀναβάλλω) delay, 
Ac. 25. 17. 

᾿Ανάγαιον, ov, τό v. τ. for ἀνώγεον, 
which see. 

᾿Αναγγέλλω, f. γελῶ, a. 1. ἀνήγ- 
γειλα, ἃ. 2. pass. ἀνηγγέλην, (ἀνά & 
ayyé\Aw) to bring back word, an- 
nounce, report ; to declare, set forth, 
teach. 

᾽ , ~ ’ 

Avayevvaw, ὦ, f. now, p. pass. 
ἀναγεγέννημια:, (ava & γεννάω) to be- 
get or bring forth again; regenerate, 
1/Pert 3,23. Ne ΤΙ 

ΕἸ , , 

δναγινώσκω, f. γνώσομαι, a. 2. 
ἀνέγνων, 2.1. pass, ἀνεγνώσθην, (ava & 
γινώσκων to gather exact knowledge 
of, recognise, discern ; especially, to 
read. 

ἈΑναγκάζω, f. dow, (ἀνάγκη) to 
forte, compel; constrain, urge. 

Avayrutos, a, ov, (ἀνάγκη) neces- 
sary, indispensable, 1 Co. 12. 22; 
necezsury, needful, right, proper, 
Ae. 13. 46. °° 2'Co..9. δ: Phi. 1.94; 
2. 25. He. 8. 3; nesr, intimate, 
closely connected, necessarius, as 

jends, Ac. 10. 24, 


9 


ANA 


᾿Αναγκαστῶς, adv. by constraiut αἱ 
compulsion, unwillingly, opp. te 
ἑκουσίως, 1 Pe. 5. 2: from 


᾿Ανάγκη, ἧς, ἧ, (ἄγχω, to compress) 
necessity, constraint, compulsion ; 
obligation of duty, moral or spiritual 
necessity ; distress, calamity, afflic- 
tion. 

᾿Αναγνωρίζω, f. wo, a. 1. pass. 
ἀνεγνωρίσθην, (ava & γνωρίζω) to re- 
Cugnise; pass. to be made known, or 
to cayise ones self to be recognised, 
Ac. 7. 13. 

3 / e > y. 

Αναγνωσις, €ws, ἢ; (ἀναγινωσκω) 
reading, Ac. 13, 15. 2 Οο. 8. 14. 1 Ti. 
4. 13. 

"Avayo, f. dé, a. 2. ἀνήγαγον, a. 
1. pass. ἀνήχθην, (ava & ἄγω) to con- 
duct ; to lead or convey from a lower 
place to a higher; to offer up, as 
a sacrifice; to lead out, produce; 
ἀνάγομαι, as a nautical term, to set 
sail, put to sea. ᾿ 

᾿Αναδείκνυμι, v. νύω, f. ἕῳ, (ἀνά 
& δείκνυμι) pr. to show anything by 
raising it aloft, as a torch; to dis- 
play, manifest, show plainly or 
openly, Ac. 1.24; to mark out, con- 
stitute, appoint by some outward ὦ 
sign, Lu. 10. 1: whence 

᾿Ανάδειξις, ews, ἡ, a Showing forth, 
manifestation ; entrance upon the 
duty or office to which one is cons 
secrated, Lu. 1.80. L. G. 

᾿Αναδέχομαι, f. ξομαι, (ἀνά & δέχο- 
μαι) to receive, as opposed to shun- 
ning or refusing; to receive with 
hospitality, Ac. 28.7; to embrace @ 
proffer or promise, He. 11. 17. 

"Αναδίδωμι, f. δώσω, a. 2. ἀνέδων, 
(ava ὃν δίδωμι) to give forth, up, or 
back; deliver, present, Ac. 23. 33. 

᾿Αναζάω, ὦ, f. now, (ἀνά & Caw) 
to live again, recover life, Ro. 14. 9. 
Re. 20.5; torevive, recover activity, 
Ro. 7.9; met. to live a new and re- 
formed life, Lu. 15. 24, 32. L.G. 

᾿Αναζητέω, ὦ, f. now, (ἀνά ὃς ζη- 
τέω) to track; seek diligently, in- 
quire after, search for, Lu. 2. 44. 
A.C. Ri 25; 

᾿Αναζώννυμι, £. ζώσω, (ava & Cov 
vuue) to gird with a belt or girdle; 
mid. ἀναζώννυμαι, to gird one’s self 
1 Ῥ6 1919. 5. 


ANA 


v , ~ - 
᾿Αναζωπῦρέω, @, f. yoo, (ava & |’ 


G@mupéw, to revive a fire, fr. ζωός & 
πῦρ) pr. to kindle up a dormant 
fire ; met. to revive, excite ; stir up, 
cultivate one’s powers, 2 Ti. 1. 6. 
Αναθάλλω, f. ade, a. 2. ἀνέθαλον, 
(ἀνά & θάλλω, to thrive, flourish) pr. 
to recover verdure, flourish again; 
met. to recover activity, Phi. 4. 10. 
᾿Ανάθεμα, ατος, τό, (a later equiva- 
lent to ἀνάθημα, fr. ἀνατίθημι) a de- 
voted thing, but ordinarily in a bad 
sense, 2 person or thing accursed, 
Boos. Con lies 16,,22-Gari. 
8,9; ἃ curse, execration, anathema, 
ὶ Ac. 23. 14: whence 
Αναθεματίζω, f. iow, to declare 
any one to be ἀνάθεμα, to curse, bind 
by a curse, Mar. 14. 71. Ac. 23. 12, 
ΤΟ 5: 
᾿Αναθεωρέω, ὦ, f. ήσω, (ἀνά & 
θεωρέω) to view, behold attentively, 
contemplate, Ac. 17. 23. He. 13. 7. 
a , , 2 , 
Δνάθημα, ατος, τό, (ἀνατίθημι) ἃ 
oe or offering consecrated to God, 
U. 21. 5. 


Avaideta, as, 7, (4 & αἰδώς) pr. 
impudence ; hence, importunate soli- 
citation, or pertinacious importunity, 
without regard to time, place, or per- 

gon, Lu. 11. 8. 

Ἀναίρεσις, ews, 7, pr. a taking up 
or away; death, a putting to death, 
murder, Ac. 8.13; 22. 20: from 

Φ ΄ A ’ y ~ 

Avaipéw, ὦ, f. ἤσω; a. 2. ἀνεῖλον, 
a. 1. pass. ἀνῃρέθην, (ἀνά & αἱρέω) 
pr. to take up, lift, as from the 
ground; to take away or off, put to 
death, kill, murder; to take away, 
abolish, abrogate, He. 10. 9; mid. 
to take up infants in order to bring 
them up, Ac. 7. 21. 

ὲ , , ¢ ¢€ > p Lonatt α 

Avaituos, tov, 0, ἢ. (a & atria) 

‘ guiltless, innocent, Mat. 12. 5, 7. 

Ανακαθίζω, f. ἰσω, (ava & καθίζω) 
to set up; intruns. to sit up, Lu. 7. 
15. Ac. 9. 40. 

‘Avaxawito, f. iow, (ava & Kat- 
vigw) to renovate, renew, He. 6. 6. 

t , A , > ἢ 

Avakaivow, ὦ. f. o7@, (ava & Kal~- 
vos) to renovate, invigorate, re- 
new, 2Co.4.16. Col.3.10: (N. 7.) 
whence 

5 ᾽ ὃ 5 

Avakaiymo.s, «ws, ἢ, renovation, 
reformation, Ro. 12.2. Tit. 3. 5. 


10 


| 
| 


| 


ANA 


Ανακαλίχττω, f. Wo, (ἀνά & Kae 
Avrrw) to unveil, uncover; pass. mé. 
to be freed from obscurity or impedi- 
ments to knowledge, 2 Co. ὃ. 14, 18 

> , { > s ’ 
Ανακάμπτω, f. yo, (ava & Καμπττω) 
ce to reflect, bend back; hence, te 

end back one’s course, return, Mat. 
9.12. Lu.10.6. Ac. 18.21.’ He. 11045. 

> ΄ , Pee tees v 

Ανάκειμαι, f. εἰσομαι, (ava & Κεῖ“ 
nat) to be laid up, as offerings ; later, 
to lie, be in a recumbent posture, 
recline at table. 

᾿Ανακεφαλαιόω, @, f. ὦσω, (ava & 

κεφάλαιον) to bring together several 
things under one, reduce under one 
head, Ep. 1. 10; tocomprise, Ko. 13. 
aig brah, Es 

᾿Ανακλίνω, £. we, (ἀνά & κλίνω) 

to lay down; to cause to recline at 
table, &c.: mid. ἀνακλίνομαι, to re- 
cline at table. 

᾿Ανακόπτω, f. ro, (ἀνά & κόπτω) 

or. to beat back; hence, to check, 
impede, hinder, restrain, Ga. 5. 7. 
᾿Ανακράζω, f. Ea, (avd & κράζω) 
to cry aloud, exclaim, shout, Mar. 1. 
23; 6.49. Lu. 4. 333 8. 28; 23. 18. 
᾿Ανακρίνω, f. WO, (ἀνά & κρίνω) to 
sift, examine, question; to try; to 
judge, give judgment upon: hence 

"Avdkpiots, €OS, 7, investigation, 

judicial examination, hearing of a 
cause, Ac. 25. 26. 
᾿Ανακύπτω, f. Wo, (ἀνά & κύπτω) 
pr. to raise up one’s self, look up, 
Lu. 13. ll. Jno. 8. 7, 10; met. to 
recover from dejection, be cheered, 
Lu. 21. 28. 4 

᾿Αναλαμβάνω, f. λήψομαι, a. 2. 
ἀνέλαβον, a. 1. pass. ἀνελήφθην, to 
take up, receive up; bear, carry; 
take as a companion, take to one’s 
self, assume: hence 

᾿Ανάληψις, eos, 7, ἃ taking up, re- 

ceiving up, Lu. 9. 51. i 
᾿Αναλίσκω, f. AMT, a.1. ἀνήλωσα, 
ὃς ἀνάλωσα, 8. 1. pass. ἀνηλώθην & 
ἀναλώθην, (ἀνά & ἁλίσκω) to consume, 
destroy, Lu. 9.54. Ga. 5.15. 2 Thes. 2.8. 
᾿Αναλογία, as, ἧ, (ἀνά & λόγος) 
analogy, ratio, proportion, Ro. 12. 6. 
᾿Αναλογίζομαι, f. ίσομαι, (ἀνά & 
λογίζομαι) to consider attentively 
He. 12. 3. 


ANA 


11 


ANA 


"Ἀνᾶλος, ov, 3, ἡ, τό, -ον, (a & [᾿Ἀναπέμπω, f. ψω, (ἀνά & πέμπω) 


aAs) without saltness, or the taste 
and pungency of salt, insipid, Mar. 
9. 50. 


᾿Ανάλῦσις, ews, ἡ, pr. dissolution ; 
met. departure, death, 2 Ti. 4. 6: 
from ᾿ : 

ἀναλύω, f. vow, (ava & λύω) pr. 
to loose, dissolve ; intrans. to loose 
in order to departure, depart, Lu. 12. 

, 80; JSrom life, Phi. 1. 28. 
Ἀναμάρτητος, ov, ὃ, ἢ, (a & ἅμαρ- 
τάνω) Without sin, guiltless, Jno. 
8. 7. 

Avapeva, f. eva, (ἀνά & μένω) to 
await, wait for, expect, 1 Thes. 1.10. 

᾿Αναμιμνήσκω, f. μνήσω, a. 1. pass. 
ἀνεμνήσθην (ava & μιμνήσκω) to re- 
mind, cause to remember, 1 Co. 4. 
17; to exhort, 2 Ti. 1.6; mid. to call 
to mind, recollect, remember, Mar. 
14. 72. 2 Co. 7.15. He. 10. 32: hence 


Ἄναάμνησις, ews, ἡ, remembrance; 
@ commemoration, memorial, Lu. 
Ζῶ. ae Co. 110 24,95; Be: 10.3: 

Avavedo, ὦ, f. wow, to renew; 
mid to reform, become a new per- 
son, Hp. 4. 23. 

Avnavipa, f. Wa, (ἀνά & yndw) to 
become sober; met. to recover so- 
briety of mind, 2 Ti. 2. 26: L. G. 

᾽ ’, ς ¢€ > 5 

Avaytippntos, ov, 0, ἢ, (a & ἀντε- 
p®) not to be contradicted, indisput- 

: able, Ac. 19. 36: (L. 6.) hence 

Ἀναντιβρητως, adv. pr. without 
contradiction or gainsaying; with- 
out hesitation, promptly, Ac. 10. 29. 

4 , ’ e [ > ΕΖ 

Ανάξιος, tov, 6, ἡ, (a & ἄξιος) 
unworthy, inadequate,. 1 Co. 6. 2: 

, hence 

Ava&ias, adv. unworthily, in an 

; improper manner, 1 Co. 11. 27, 29. 

, ¢ ° . 

ἈΑνάπαυσις, εως, ἢ, rest, intermis- 
sion, Mat. 11. 29. Re. 4. 8; 14.11; 
meton. place of rest, fixed habitation, 
Mat. 12. 43. Lu. 11. 24: from 

͵ ’ > , , 
Avarravo, f. avow, (ava & Tava) 
to cause to rest, give rest or quiet ; 
mid. to take rest, repose, refresh- 
ment; to have a fixed place of rest, 
abide, dwell, 1 Pe. 4. 14. 

4 , τὴ 7 
᾿Αναπείθω, f. εἰσω, (ἀνά & πείθω) 
to persuade to a different opinion; 
to seduce, Ac. 18. 13. 


to send back, or again, Phile. 11; 
to send up, remit to a tribunal, Lu. 
23. 7, 11, 15. 

3 , ξ e > , lA 

Avamnpos, Ov, ὃ, 7, (ava & πηρός, 
maimed) maimed, deprived of some 
member of the body, or at least of 
its use; Lu. 14. 13, 21. 

᾿Αναπίπτω, f. πεσοῦμαι, a. 2. ἀνέ- 
πεσον, (ava & πίπτω) to fall or recline 
backwards; recline at table, ὅρα. 

᾿Αναπληρόώ, ὦ, f. wow, (avd & 
mAnpow) to fill up, complete; fulfil, 
confirm, as a prophecy by the event; 
fill the place of any one; to supply, 
make good; to observe fully, keep, 
the law. 

᾿Αναπολόγητος, ου, 6, 1), (a & ἀπο- 
ea inexcusable, Ro. 1.20; 2.1. 
L 


> i ἢ ’ > - ’ 

Αναπτύσσω, f. ξω, (ava & πτύσ- 
ow) to roll back, unrol, unfold, Lu. 

: 4. 11. Shae 4 ; 

Avante, f. yo, (ava & ἅπτω" te 
light, kindle, set on fire, Lu. 12. 49. 
Ac. 28.2. Ja. 3. 5. 

᾿Αναρίθμητος, ov, 6, 7, (a & ἀριθ- 
μός) innumerable, He. 11. 12. 

"Avaceio, f. claw, (ἀνά & σείω) 
pr. to shake up; met. to stir up, in- 
stigate, Mar. 15. 11. Lu. 23. 5. 


᾿Ανασκευάζω, f. dow, (ἀνά & σκευά- 
ζω, fr. σκεῦος) pr. to collect one’s 
effects or baggage (σκεύη) in order to 
remove; to lay waste by carrying ¢ 
or destroying every thing, destroy ; 
met. to unsettle, pervert, subvert, 
Ac. 15. 24. ; 

᾿Ανασπάω, ὦ, f. ag, (ἀνά & σπάω) 
to draw up, or out, Lu. 14.5. Ac. 1]. 
10. (a). 

3 , v ε Pies 

AvaoTaots, €ws, 7, (ἀνιστημι) ἃ 
raising or rising up; _ resurrection; 
meton. the author of resurrection, 
Jno. 11.25; met. & meton. the author 
and cause of felicity, Lu. 2. 34. 


3 A ᾿ 
ι Αναστατόω, ὦ, f. ὦσω, (fr. same} 


i.e. ἀνάστατον ποιεῖν, to lay waste, 
destroy ; to disturb the public tran- 
quillity, excite to sedition and tu. 
mult, Ac. 17.6; 21. 38; to disturb 
the mind of any one by doutts, &c. κα 
to subvert, unsettle, Gal.5. 12. ὦ. G 


΄ Ξ f 
Ἀνασταυρόω, @, f. ὦσως (ava ἃ 


ANA 
evevpsw) pr. to crucify ; met. to treat | 
with the greatest τ aon He. 6. 6. 


“Δναστενάζω, f. Ew, (ἀνά & στε- 
vagw) to sigh, groan deeply, Mar. 8. 
i2 


᾿Αναστρέφω, f. Wo, (avd & στρέ- 
w) to overturn, throw down; to 


urn back, return ; mid. versari, to |. 


be employed, occupied, engaged ; to 
have intercourse or be conversant 
with; to live, pass one’s life, follow 
any mode of life: hence 
᾿Αναστροφήῆ, ἧς, 1), eonversation, 
mode of life, conduct, deportment. 
"Δνατάσσομαι, f. τάξομαι, (ἀνά & 
τάσσω) pr.to arrange; hence, to com- 
pose, Lus 1.1. L.G. 
᾿Ανατέλλω, f. τελῶ, a. 1. ἀνέτειλα, 
(ἀνά & τέλλω, to make to rise) to cause 
to rise; intrans. to rise, spring up, 
as the sun, stars, &c. ‘ : 
Avaridepat, a. 2. ἀνεθέμην, (ἀνά & 
τίθημι) to submit to a person’s con- 
sideration a statement or report of 
matters, Ac. 25, 14. Gal. Dy Dy 
᾿Ανατολή, ἧς, 7], (ἀνατέλλω) pr. ἃ 
rising of the sun, &e.; the place of 
rising, the east; met. the dawn or 
day-spring, Lu. 1. 78. 
a ΄ 5 , 7 
ἈΑνατρέπω, £. ψω, (ava & τρέπω) 
pr. to overturn, overthrow ; met. to 
subvert, corrupt, 2 Ti.2.18. Tit.1.11. ! 
᾿Ανατρέφω, f. θρέψω, p. pass. ἀνα- 
τέθραμμαι, A, 2. PASS. ἀνετράφην, (ava 
& τρέφω) to nurse, as an infant, Ac. 
7.20; to bring up, educate, Ac. 7. 21; 
22.3. 


᾿Αναφαίνω, f. φανῶ, (ἀνά ὃς haive) 
to bring to light, display ; mid. to 
appear, Lu. 19.11; ὦ nautical term, 

, © come in sight of, Ac. 21. 3. 

Avaepa, f. οίσω, a. 1. ἤνεγκα; a. 
2. ἀνήνεγκον, (ἀνά & φέρω) to Dear or 
carry upwards, lead up; to offer sa- 
crifices; to bear aloft or sustain a 
burden, as sins, 1 Pe. 2.24. He. 9. 
28. 

᾿Αναφωνέω, ὦ, f. now, (ἀνά ἃς 

‘ φωνέω) to exclaim, cry out, Lu. 1. 42. 

Avaxvots, ews, ἧ, (ἀναχέω, to pour 
out) a pouring out; met. excess, 1 
Pe. 4.4. L.G. 

3 , “- , 3% 

Avaywpeo, ὦ, f. now, (ἀνά & 
χωρέω) to go backward; depart, go 
away: withdraw, retir3. 


12 


ANE 


᾿Ανάψυξις ews, ἡ, pr. a refreshing 
coolness after heat; met. refreshing, 
recreation, rest, Ac.3. 19. L.G.from 

᾿Αναψύχω, f. Ea, (ἀνά & ψύχω) 
to recreate by fresh air; to refresh, 

: cheer, 2 Ti. 1. 16. (Ὁ). 

Ανδραποδιστής, οὔ, ὁ, (ἀνδράπο- 
δον, a slave) a man-stealer, kidnap. 

, per, 1 Γι 1. 10, 

Ανδρίζω, f. iow, (ἀνήρ) to render 
brave or manly; mid. to show or be: 

Ἶ have one’s self ἃ man, 1 Co.16.13 

Avdpoddvos, ov, ὁ, (ἀνήρ & φό- 
vos) a homicide, man-slayer, mur- 

ἱ deren, 1 Τὶ. 1. 9. 

Ανέγκλητος, ov, 6, 7, (a & ἐγκα- 
λέω) not arraigned; unblameable, 
irreproachable, 1 Co. 1.8. Col. 1. 22. 

ἵ 1 Ti. 3. LOD "Pit. FG rs 

Ἀνεκδιήγητος, ov, 6, ἡ, (a & ἐκ- 
δοηγγέομαι) Which cannot be related, 
inex Tete unutterable, 2 Co. 9. 
15. L.G. 

᾿Ανεκλάλητος, Ov, ὃ, ἧ, (a & ἐκλα- 
λέω) unspeakable, ineffable, 1 Pe. 

, 18. LG. 

Ανέκλειπτος, οὐ, 6, 7, (a & ἐκ- 
λείπω) unfailing, exhaustless, Lu. 12. 

, 38. 10. G. 

Avextos, ἢ, ὄν, (ἀνέχων tolerable, 
supportable, Mat. 10. 15; 11. 22, 24. 

j Mar. 6. 11. 0 9} 52: 

Ανελεήμων, ovos, ὃ, ἢ, (a & ἔλεή- 
μων) unmerciful, uncompassionate, 

| cruel, Ro. 1. 31. 

Ανεμίζω, f. iow, to agitate with 
the wind; pass. to be agitated er 
driven by the wind, Ja. 1. 6. (L.G.) 
Srom 

Ἄνεμος, ov, 6, the wind ; met. levity, 
emptiness, Ep. 4. 14. 

3 ΄ ς ἰὴ , > 

Ανένδεκτος, OV, ὃ, 1), τό, -ον, (a & 
ἐνδέχεται) impossible, what cannot 
ΘΙ 12} ἘΠ ΝΟ: ‘ 

᾿Ανεξερεύνητος, ου, 6, ἧ, τό, -ον, (A 
& ἐξερευνάω) unsearchable, inscrut- 
able, Ro. 11. 33. ΐ Ἷ 

᾿Ανεξίκᾶκος, Ov, ὃ, 1), (ἀνέχομαι ἃ 
κακός) enduring or patient under 
evils and injuries 2 ΤΊ. 2. 24. L.G. 

> , ¢ ε 5» 

Ανεξιχνίαστος, ov, 6, ἧ, (a ἃ 
ἐξιχνιάζω, to explore) which cannot 
be explored, inscrutable, incompre 
hensible, Ro. 11. 33. Ep. 3. 8. 


ANE 


᾿Ανεπαίσχυντος, ov, 0, 1), (a & ἐπαι- 
gxvvoua:, without cause of shame, 
irreproachable, 2 Ti. 2.15. N.T. 
Δνεπίληπτος, ov, ὃ, ἡ, (a & ἐπι- 
λαμβάνω) pr. not to be laid hold of; 
met. irreprehensible, unblameable, 
ἘΠ A le a 6. 14, ars 
᾿Ανέρχομαι, f. ελεύσομαι, α.3.ἀνὴλ- 
θον, (ἀνά & ἔρχομαι) to ascend, go 
up, Jno. 6.3. Gal. 1. 17, 18. 
* ’ ε Pilla 4 
Aveois, €ws, ἢ, (avin) pr. the re- 
laxing of any state of constraint ; 
relaxation of rigour of confinement, 
Ac. 24. 23; met. ease, rest, peace, 
tranquillity, 2 Co. 2.12; 7.5; 8. 13. 
_ 2 Thes. 1.7. 
᾿Ανετάζω, f. dow, to examine tho- 
roughly; to examine by torture, Ac. 
22. 24, 29. ° 
"Avev, without, Mat. 10. 29. 
ἃ: 15 4. 9. ᾿ 
᾿Ανεύθετος, ov, 6, 7, (a & εὔθετος) 
not commodious, inconvenient, Ac. 
Pails. Ned. : Ἄγ, : 
Ανευρίσκω, f. pnow, (ἀνά & εὑ- 
ρίσκω) to find by diligent search, Lu. 
2.16. Ac. 21.4. i 
᾿Δνέχομαι; f. ἔξομαι, imperf. averyd- 
μην, ἠνειχόμην, ἠνεσχόμην, (ava & ἔχον») 
to endure, bear with ; to suffer, ad- 
mit, permit. 
᾿Ανεψιεός, ov, 6, a nephew, Col. 4.10. 


AvnOov, ov, τό, anethum, dill, an 
aromatic plant, Mat. 23. 23. 

Ανήκω, (ava & ἥκω) to come up to, 
to pertain to; ἀνήκει, tmpers. it is fit, 
prover, becoming, Col. 3.18. Ep. 5. 
4. Phile. 8. 

᾽ € ε 3 [χὰ 

Δνήμερος, ov, ὃς ἢ. (a & ἥμερος; 
gentle, mild,) ungentle, fierce, fero- 
cious, 2 Ti. 3. 3. 

᾿Ανήρ, ἀνδρός, 6, a male person of 
full age and stature, as opposed to 
a child or female; a husband; a 
man, homo, human being ; a certain 
man; someore; that man, he, ille; 
used also pleonastically with other 
nouns and adjectives. 3 

Ἀνθίστημι, f. ἀντιστήσω, a.2. ἀντ- 
ἔστην, perf. ἀνθέστηκο,, (ἀντί & ἵστημι) 
to oppyse, resist, stand out against. 

᾿Ανθομολογέομαι, οὐμαι, (ἀντι & 
Guodoyé) pr. to come to an agree- 
muent; ence, Ὁ.) confess openly what 


1 Pe. 


18 


ANO 


is due ; t pconfess, give thanks, praise. 
celebrate, extol, Lu. 2. 38. 

“AvOos, εος, ous, τό, 2% flower, Ja 
1.10, 11. 1 Pe. 1. 24, bis. 

3 ,, “ ¢ 

Ανθρακιά, Gs, 7, 4 mass or heap ot 

: live coals, Jno. 18. 18 ; 21.9: from 

Ανθραξ, ἄκος, 6, a coal, burning 
coal, Ro. 12. 20. 

᾿Ανθρωπάρεσκος, ov, ὃ, ἧ, (ἄνθρω- 
mos & ἀρέσκω) desirous of pleasing 

, men, Bp:6.62 , Oolegv22. 

Ανθρώπινος, n, ov, (ἄνθρωπος) 
human, belonging to man, 1 Co. 2. 4, 
1Θ 4e 3 Οὐ PSs 1.8. vB 07s) ot Peng. 
13; suited to man, Ro. 6. 19. 

3 a ¢ ς + 

AvOpwrroxrévos, ov, 6, 7, (ἄνθρω- 
πος & κτείνω) ἃ homicide, murderer, 
Jno. 8. 44. 1 Jno. 3. 15. 

Wf ec ξ 

Ανθρωπος, ου, ὃ, 7, a human be 
ing; an individual; wsed also pleo- 
nastically with other words; met. a 
spiritual frurae or character, 1 Pe. 
3. 4. 

᾿Ανθυπατεύω, f. evow, to be pro 
consul, Ac. 18. 12: from 

> , v e > / ΄σ 

Ανθύπᾶτος, ov, 6, (ἀντί & ὕπατος, 
a consul) a proconsul, Ac. 13. 7, 8, 
Fes E9200 7. Ge 

> , Μ᾿ ᾿ ΔΝ > A , 

Ανιημις £. ἀνήσω, ἃ. 2. ἀνὴν, 8. ἀνῷ, 
a. 1. pass. ἀνέθην, (ἀνά & ἴημι) to loose, 
slacken, Ac. 27. 40; to unbind, un- 
fasten, Ac. 16.26; to omit or lessen, 
Ep. 6.9; to leave or neglect, He. 
13. 5. 

᾿Ανίλεως, @, 6, 7, (2 & ἵλεως) un- 
compassionate, unmerciful, stern, 

ἱ ὑπ PI ΩΝ ΤῊΣ 

ἍἌνιπτος, ου, 6, Hy (ἃ & νίπτω) un: 
washed, Mat. 15. 20. Mar. 7. 2, 5. 

3 , 3 » “9. "Ὁ 

Ανίστημῖ; f. ἀναστήσω, ἃ. 1. ἀνέ- 
στησα, trans. to cause to stand up or 
rise; to raise up, as the dead; tc 
cause to appear or exist; intrans 
a. 2. ἀνέστην. imperat. ἀνάστηθι, ava- 
ora, and mid., to rise up; to comé 

: into existence. phys ; 

Ανόητος, ov, 6, 7, (ἃ & νοέω) in- 
considerate, unintelligent, unwise; 
Lu. 24. 25. Ro. 1. 14. Gal. 3.1, 3. 
Tit. ὃ. 8: brutish, 1 Ti. 6: 9. 


Ψ ¢€ 3 ~ 
Avoia, as, 7, (a & vous) want of 
understanding, folly, rashness, mad- 
ness, Lu. 6.11. 2 Ti. 3. 9. 


> ¥ Δ ἴω 
Ἀνοίγω, f. ἀνοίξω, a. 1. ἀνέῳξαι 


ANO 


14 


ANT 


ἤνοιξα, Ῥ. ἄνέωχα (ἀνά & οἴγω) trans. ᾿Αντέχομαι, f. ἀνθέξομ, τὰς (ἄντι & 


to open; intrans. Ὁ. 2. avéwya, Ῥ. 
Pass. ἀνέῳγμαι, ἠνέωγμαι, a. 1. Pass. 
ἀνεῴχθην, ἠνεῴχθην, ἠνοίχθην, to be 
opened, to be open. 

e , a ΄ Ὁ ΠΝ 

Ἀνοικοδομέω, ὦ, f. now, (ava & 
οἰκοδομέω) to rebuild, Ac, 15. 16. bis. 

“Ανοιξις, €ws, ἢ) (ἀνοίγω) an open- 
ing, act of opening, Kp. 6. 19. 

᾿Ανυμία,ς as, 7, lawlessness, viola- 
tion of law, iniquity, sin: from 

5 Cie > , 

Ἄνομος, OV, 0, ἡ, (ἃ & νόμος) law- 
less, without law, not subject to law; 
violating the law, wicked, impious, 
a transgressor: whence 

᾿Ανόμως, adv. without law, Ro. 2. 
12. bis. 

Avop 66a, ὥς f. ora, (ava & ὀρθόω) 
to restore to straightness or erect- 
ness, Lu. 13. 13; to reinvigorate, 
He. 12. 12; to reerect, Ac. 15. 16. 

Ρ , ἴς ς 3 . 

Avdctos, 6, ἢ. (ἃ & ὁσίιος; pious) 
impious, unholy, 1 Ti. 1.9. 2 Tis 
3. 2. ᾿ 

"Ανοχῆ; 71S, ἧς (ἀνέχομαι) forbear- 
ance, patience, Ro. 2. 4: 3. 26. 

᾿ / ’ὔ 3 

Ανταγωνίζομαι, f. iwopat, (ἂν- 
τί & ἀγωνίζομαι) to contend, strive 

, against, He. 12. 4. 

Αντάλλαγμα, aros, τό, (ἀνταλ- 
λάσσω, to exchange) a price paid in 
exchange for a thing, compensation, 
ransom, Mat. 16. 206. Mar. 8. 37. 

3 4 ~ f > , 

Ανταναπληρόω, ὦ, f. ὥσως (ἀντι 
ὃς ἀνοπληρόω) to fill up, complete, 
supply, Col. 1. 24. 

᾿Ανταποδίδωμι, f. δώσω, a. 2. avT- 
απέδων, ἃ. 1. pass. ἀνταπεδόθην, (ἀντί 
& ἀποδίδωμι) to repay, requite, re- 
cumpence, Lu. 14. 14. bis. Ro. 11]. 
35; 12.19. 1 Thes. 3.9. 2 Thes. 1. 6. 
He. 10.30: whence 

δ 4 ΄ . 

Ανταπόδομα, ατος, 7d, requital, 
recompence, retribution, retaliation, 
Lua. 14.12. ‘Ro. 11. 9. 

᾿Ανταπόδοσις, €@S, ἧς Tecompence, 
reward, Col. 3. 24. 

᾿Ανταποκρίνομαι, a. 1. ἀνταπεκρί- 
θην, (ἀντί & ἀποκρίνομαι) to answer, 
Sis in answer, Lu. 14. 6; to re- 
ply against, contradict, dispute, Ro. 
oy Ὁ 3. 

'᾿Αντεῖπον, inf. ἀντειπεῖν, see ἄντι- 


λέγω. 


ἔχω) to hold firmly, cling or adhere 
to; to be devoted to any one, Lu. 16. 
13. Tit. 1.9; to exercise a zealous 
care for any one, 1 Thes. 5. 14. 


᾿Αντί, pr. over against ; hence, in cor- 
respondence to; in place of; in 
retribution or return for; in con- 
sideration of ; on account of. 


᾿Αντιβάλλω, (ἀντί & βάλλω), pr. 
to throw or toss from one to another; 
met. to agitate, converse or discourse 

4 about, Lu. 24. 17. 

Αντιδιατίθημι, (ἀντί & διατίθημὼ 
to oppose; mid. to be of an opposite 
opinion, to be adverse or averse to, 
Ὁ 1 2. 5 iyalead Dy {π᾿ 

᾿Αντίδϊἴκος, ov, 6, ἡ, (ἀντί & δίκη) 
pr.an opponent in a lawsuit, Mat 
5, 25. bis, Lu. 12. 58: 18.35: an ad: 

é versary, 1 Pe 5.8. 

Αντίθεσις, ews, ἧς (ἀντί & τίθημι, 
pr. opposition; hence, a question 
proposed for dispute, disputation, 
1 Ti. 6. 20. 

᾿Αντικαθίστημι, f. now, (ἀντί ἃ 
καθίστημι) trans. to set in opposition ; 
intrans. ἃ. ἃ. ἀντικατέστην, to with- 
stand, resist, He. 12. 4. 

᾿Αντικαλέω, (ἀντί & καλέω) to in 
vite in return, Lu. 14, 12. 

3 , ,ὔ » la 

Αντίκειμαι, f. εἰσομαις. (avTt & 
κεῖμαι) pr. tooccupy a opposite post 
tion ; met. to eppose, be adverse to. 

᾿Αντικρύ, adv., opposite to, ovel 
against, Ac. 20. 15. 

᾿Αντιλαμβάνομαι, f. λήψομαι, (ἀν- 
τιλαμβάνω, to take in turn) to aid, 
assist, help,.Lu. 1. 54. Ac. 20. 355 
to be a recipient, 1 11. 6. 2. 

᾿Αντιλέγω, f. λέξω, ἃ. 2. ἀντεῖπον, 
(ἀντί & λέγω) to speak against, con- 
tradict; gainsay, deny; to oppose, 
be adverse to, Lu. 2. 34; 20.27. Jno. 
19. 12. Ac. 13. 45; 28. 19, 22. Ro. 16. 
οἱ ΠΡ 9 sea 

᾿Αντίληψις, cas, ἡ, (ἀντιλαμβάνω) 
aid, assistance; met. one who aids 
or assists, a help, 1 Co. 12. 28. 

᾿Αντιλογία, ας, Ny (ἀντιλέγω) con 
tradiction, question, He. 6. 16: 7.7% 
opposition, rebellion, Jude 11; conm« 
tumely, He. 12. 3. 

᾿Αντιλοιδορέω, ὥς f. Now, (ἀντί ἃ 


Pe ee ae 


ANT 


) to reproach or revile again 
, or in return, 1 Pe. 2. 23. L.G. : 
Ἀντίλυτρον, ov, τὸ, (ἀντί. ἃ Av- 
τρον) ἃ ransom, | Ti. 2.6. Ν. Τὶ 
, ~ , > , 
Αντιμετρέως, @, f. now, (ἀντὶ & 
perpéw) to measure again or in re- 
turn, Lu. 6. 38. Mat. 7.2. N.T. 
᾿Αντιμισθία, as, 7, (ἀντί & μισ- 
66s) a retribution, recompence, Ro. 
1. HW. 2 Co. 6. 13. 
" , ᾿ 
ἂντιπαρέρχομαι, f. ehevoopat, ἃ. 
2. ἤλθον, (ἀντί & παρέρχομαι) to pass 
over against, to pass by unnoticed, 
Lu. 10. Si, 32, ,/ ta. G, 
᾿Αντίπέραν, adv., over against, on 
the opposite side, Lu. 8. 26. 
, ~ > a 
Avrimint@, f. mecoupat, (ἀντὶ & 
πίπτω) pr. to fall upon, rush upon 
any one; hence, to resist by force, 
oppose, strive against, Ac. 7. 51. 
᾿Αντιστρατεύομαι, (ἀντί & στρα- 
τεύω) to war against ; to contravene, 
oppose, Ro. 7. 23. 
᾿Αντιτάσσω, f. τάξω, (ἀντί & τάσ- 
ow) to post in adverse array, as an 
army; mid. to set one’s self in oppo- 
sition, resist, Ac. 18.6. Ro.13.2. Ja. 
5.6; to be averse, Ja. 4.6. 1 Pe.5. 5. 
‘AurirUrros, OV, ὃ, 7), (ἀντί & τύπος) 
of correspondent stamp or form, cor- 
responding, similar, 1 Pe. 3. 21; τὸ 
ἀντίτυπον, a copy, He. 9. 24. 
᾿Αντίχριστος, OV, 6, (ἀντί & χρι- 
o7és) antichrist, an opposer of Christ, 
TPO δ: δε (B2INOsT, 
Arrhéa, a, f. now, (ἄντλος, a sink) 
te draw, e.g. wine, water, &c. Jno. 
2.8,9; 4.7, 15: whence 
ὁ Αντλημα, aros, TO, pr. that which 
is drawn; a bucket, vessel for draw- 
ing water, Jno. 4.11. L. G. 
᾿Αντοφθαλμέω, ὦ, f. ἤσω; (ἀντί & 
ὀφθαλμός) pr. to look in the face, 1.6. 
rectis oculis; met. a nautical term, 
to bear up against the wind, Ac. 27. 
1h EG 
4 e ¢ > CAN 3 
Avvdpos, ov, 6, 7, (a ἃ υδωρ) with- 
out water, dry,2 Pe. 2.17. Jude 12. 
τόποι avvdpor, dry places, and there- 
fore, in the East, barren, desert, Mat. 
12. 43. Lu. 11. 24. 
"Avurdkpiros, ov, 6, ἡ, (a & ὑπο- 
zotvouar) unfeigned, real, sincere, 
Ha. 12 ὁ. et al. L.G 


15 


AMTA 


Ι᾿Ανυπότακτος, OU, ὃ, Ny (ἃ & Vito» 
τάσσω) not subjected, not made 
subordinate, He. 2. 8; insuSordi- 
nate, refractory, disorderly, co- 
tumacious, lawless, 1 Ti. 1.9. Tit. 
1.6,10. L.G. 

* Ave, adv. above; up, upwards; 0, ἧς 
τό, ἄνω, that which is above, higher. 

᾿Ανώγεον, V. ἀνώγαιον, V. ἀνώγεων, 
V. ἀνάγειον, ov, τό, (ἄνω & yn) an 
upper recom, or chamber, coenacu- 
lam) War. 14: 15. Τα. 22.) 12. 


*Avwhev, adv. of place, from above, 
from a higher place; of time, from 
the first or beginning; again, anew; 
with a preposition, the top or upper 
part, Mat. 27. 51. 

᾿Ανωτερικός, ἡ. ὄν, upper, higher; 
inland, Ac. 19.1. N.T. 

9 ’ > 

Av@repos, a, ov, (comp. of ava) 
higher, superior; to a higher place, 
Lu. 14.10; above, before, He. 10. 8. 

> L.G. νὰ ’ ξ e 4 > 

Avadhehns, €WS, ὃ; Ny TO, -ες, (@ 
& ὠφελέω) useless, unprofitable, mis- 
chievous, Tit. 3.9. He. 7. 18. 


"AEN, NS, ἦγ an axe, Mat. 3. 10. 
{π|..5:.9᾽ (0). 

"Αξιος, (a, tov, of equal value ; 
worthy, estimable; worthy of, de- 
serving, either good ΟΥ̓ evil; corre- 
spondent to; comparable to; suit- 
able, due: whence E 

᾿Αξιόω, ὥς f. Ow, p. pass. ἡξίωμαι; 
to judge or esteem worthy or de- 
serving ; to deem fitting, to require, 
AG. 15. 28: (28. 22. 

᾿Αξίως, adv. worthily, suitably, proe 
perly, in a becoming manner. 

"Adparos, OV, ὃ, ἧς τό -0Y, (a & 
dpdw) invisible, Ro. 1. 20. Οδντ 15, 
162) WEL. Walks ΙΕ ΘΙ 24 : 

᾿Απαγγέλλω, f. γελῶ, a. 1. ἀπήγ- 
γειλα, ἃ. 2. Pass. ἀπηγγέλην, (ἀπό ὃς 
ἀγγέλλων to enounce that with which 
a person is charged, or which is 
called for by circumstances; to carry 
back word; to report; to deciare 
plainly ; to announce formally. 


3 , , 3 , / ᾿ 
Απάγχω, f. ἄγξω, (ἀπό & ἄγχω, 
to compress) to strangle; mid. t¢ 


choke or strangle one’s self, hang 
one’s self, Mat. 27. 5. 


"Amaya, f.:S@, a. 2. ἀπήγαγον; a 


ALLA 


1. pass. am ony, (ἀπὸ & ἄγω) to lead 
away, conduct; met. to seduce. 

"Απαίδευτος, Ov, 6, ἡ, (4 & παιδεύω) 
uninstructed, ignorant; silly, unpro- 
fitable, 2 Ti. 2. 23. 

®@ ~ cpu 4 

Απαιρως f. apa, a. 1. pass. amnp- 
θην, subj. ἀπαρϑῷ, (ἀπό & αἴρω) to take 
away; pass. to be taken away; in 
the sense of departing, Mat. 9. 15. 
Mar. 2. 20. Lu. 5. 35. 

᾿Απαιτέω, ὦ, f. now, (ἀπό & αἰτέω) 
to demand, require, demand back, 
Lu. 6.,30; 12. 20. 

“Απαλγέω, ὥς f. How, p. ἀπήλγηκα, 
(ἀπό & adyew, to be in pain, grieve) 

r. to. desist from grief; hence, to 

‘become insensible or callous, Ep. 
4.) 19; 

᾿Απαλλάσσω, f. Eo, a. 1. pass. 
ἀπηλλάχθην, (ἀπὸ & ἀλλάσσω) to set 
free, deliver, set at liberty, He. 2.15; 
to rid judicially, Lu. 12. 58; mid. to 
leave, depart, remove from, Ac. 19. 
12 


Ὁ ἕ “~ 
ΔΑσπαλλοτριόω, ὥς f. ὥσω, p. pass. 
ἀπηλλοτρίωμαι (ἀπό & ἀλλοτριόω, to 


alienate) to alienate; pass. to be |. 


alienated from, be a stranger to, 
Ep. 2. 12; 4.18. Col. 1. 21. 
“Απαλός, 7, ὄν, soft, tender, Mat. 
24. 32. Mar. 13. 28. 
δ ᾽ “σ᾿ , > , 2 
ἄσπανταω, ὦ, f. now, (ἀπὸ & av- 
τάω, to meet) to meet, encounter: 
whence 
, ¢ . 
᾿Απάντησις, εως; ἧ, a meeting, en- 
counter: εἰς ἀπάντησιν, i. q. ἀπαντᾶν, 
to meet, Mat. 25. 1, 6. Ac. 28. 15. 
1 1 4.17. 16; 
“Δπαξ, adv. once; once for all; ac- 
tually, in fact, Jude 3, 5. 
Ἀπαράβᾶτος, ov, ὁ, ἡ; (a & πα- 
ραβαίνω) not transient ; ποῦ to be su- 
perseded, unchangeable, He. 7. 24. 
9 L.G. [4 t > 
Ἀπαρασκεύαστος, OU, 0, ἢ, (a & 
παρασκευάζω) unprepared, 2 Co. 9. 4. 
Ἀπαρνέομαι, ovpat, f. nropat, & 
pass. ἀπαρνηθήσομαι, (ἀπό & ἀρνέομαι) 


to deny, disown; to renounce, αἰἶβγθ-" 


‘ gard. 

Amapri, adv. (ἀπό & ἄρτι) from 
this time, henceforth, Jno. 1. 52. 
Re. 14. 13; forthwith. 


ve 
Απαρτισμός, ov, 6, (ἀπαρτίζω, to 


16 


ALLE 


perfect, fr. ἀπό & ἄρτιος) comps =tion, 
᾿ perfection, 11ι. 14. 26. Τ,.6. 
Arapxn, 7S) 7, (τό & ἀρχῇ; pr 
the first act of 4 sacrifice; hence, 
the first-fruits, first portion, firstling, 
k Ro. 8. 23, et al. 

Aas, aca, av, (a strengthened 

' form of πᾶς) all, the whole. 

Απατάω, &, f. now, a. 1. pass. ἦπα- 

τήθη, to deceive, seduce into error, 

5 Ep. 5.6. 1 Τὶ. 2.14. Ja.1.26: whenes 

Απάτη, ns, 7, deceit, deception, de- 

j lusion. 

Απάτωρ, opos, 6, ἧς (a & maTnp) 
7. without a father, fatherless; 
ence, independent of paternal de- 

scent, He..7. 3. (a). 

9 ’ 4 > ’ὔ » 
Απαύυγασμα, atos, τος (avo & ave 
γάζω) an effulgence, He. 1. 3. L.G. 
᾿Απεῖδον, subj. ἀπίδω, see apopaw. 


᾿Απείθεια, as, 1), (ἀπειθής) that dis. 
position of mind which will not be 
persuaded, which refuses belief and 
obedience, obstinacy, contumacy, 
disobedience, unbelief, Ro. 11.30, 32. 
Ep. 2.2; 5.6. He. 4. 6, 11. Col. 3. 6. 

᾿Απειθέω, ὦ, f. Now, not to suffer 
one’s self to be persuaded ; to refuse 
belief, disbelieve, be incredulous ; to 
refuse obedience through unbelief, 
disobey ; refuse belief and obedience, 
be contumacious: from 

᾿Απειθής, έος, OVS, ὃ, 1, (a & πείθω) 
who will not be persuaded, who re- 
fuses belief and obedience, unbe- 
lieving, disobedient, contumacious. 

> Zz ΄σ / ’ 

Απειλέω, ὦ, f. Now, a. 1. ἡπείλη- 
oa, to threaten, menace, rebuke, Ac . 
4.17. 1 Pe. 2. 23: whence 

᾿Απειλῆ, 7S, ἢ, threat, commina- 
tion, Ac. 4. 17, 29; 9. 1; harshnes¢ 
of language, Ep. 6. 9. ‘ : 

ἤλπειμι, f. έσομαι, (ἀπό & εἰμῶ 
to be absent. 

"Arretp, imperfect, ἀπήειν, (ἀπό & 
εἶμι, to go) to go away, depart, Ac 
17. 10. 

᾿Απεῖπον, a.2.act. totell out; to re 
fuse, forbid; mid. a. 1. ἀπειπάμην, tO 
renounce, disclaim, 2 Co. 4. 2. 

> / ς ¢ ? 

ἈΑπείραστος, OU, 0, ἢ) (a & Tete 
pagw) not bane tried, inexpe- 
rienced, or, untried, or, incapable of 
being tried, Ja. 1. 13. L. ἃ. 


AITE 


“Amretpos, ov, 6, 1), (a & πεῖρα) un- 
experienced, unskilful, ignorant, He. 
5. 13. 

᾿Απεκδέχομαι, f. ἔξομαι, (ἀπό & 
ἐκδέχομαι) to expect, wait or look 
for, Ro. 8. 19, 23, 25. 1 Co. 1.7. Gal. 
5,5, Phi. 3.20. He..9.:28. L. G. 

᾿Απεκδύομαι, f. ὕύσομαι, (ἀπό & ἐκ- 
δύω) to put off, strip, divest, renounce, 
Col. 2. 15; 3.9. (lu. G.): whence 

᾿Απέκδῦσις, ews, 7, ἃ putting or 

stripping off, renunciation, Col. 2. 

| aa ΕΣ 

᾿Λπελαύνω, f. ελάσω, a. 1. ἀπή- 
λᾶσα, (ἀπό & ἐλαύνω) to drive away, 
Ac. 18. 16. 

᾿Απελεγμός, ov, 0, (ἀπελέγχω, to 
refute, fr. ἀπό & ἐλέγχω) pr. refuta- 
tion ; by impl. disesteeim, contempt, 
disgrace, Ale. 29227) Ni. T 

¢ > , 

᾿Απελεύθερος, ov, ὁ, ἢ, (ἀπό & 
ἐλεύθερος) ἃ freed-man, 1 Co. 7. 22. 

᾿Απελπίζω, f. ίσω, (ἀπό & ἐλπίζω) 
to lay aside hope, despond, despair ; 
also, to hope for something in return, 

_ Lu. 6.35. LG. 

᾿Απέναντι, adv. (ἀπό & ἔναντι) op- 
posite to, over against, Mat. 21. 2; 
27.61; contrary to, in opposition to, 
against, Ac. 17. 7; before, in the 
pee of,, Mat..27. 24. Ac. 3. 16; 


᾿Απέραντος, OV, ὃ, ἧς (a & πέρας) 
unlimited, interminable, endless, 
Ae iy a Ea? 

Απερισπάστως, adv. (a & περι- 
oraw) without distraction, without 
care or solicitude, 1 Co. 7. 35. L.G. 
Ἀπερίτμητος, OV, ὃ, 7, τό, -ον, (a 
& περιτέμνω) pr. uncircumcised ; met. 
ΘΟ ΌΤΘΙΡΙ pertinacious, Ac. 7. 51. 


᾿Απέρχομαι, f. ελεύσομαι, a. 3. 
ἤλθον, (ἀπό & ἔρχομαι) to ZO away, 
iepart; to go forth, pervade, as a 
rumour; to arrive at a destination; 
to pass away, disappear; in XN. 7., 
ἀπέρχομαι ὀπίσω, to follow. 

Απέχω, f. ἀφέξω, (ἀπό & ἔχω) 
trans. to have in full what is due or 
is suught ; hence, impers. ἀπέχει, it is 
enough ; intrans. to be distant, to be 
estranged ; mid. to abstain from. 


~ ὔ 
᾿Ἄπιστέω, ὥς f. now, (a & πίστις) 


17 


} 
᾿ 


δ 


to refuse belief, be increduicus, dig 
believe; Mar. 16. 11,16. Lu. 24, 11, 
41.. Ac. 28. 24; to prove false, vio- 
late one’s faith, be unfaithful, 2 Ti, 
Qik 8... Qed 3. 

᾿Απιστία, as, ἧς (fr. same) unbelief, 
want of trust and confidence; a state 
of unbelief, 1 Ti. 1.13; violation of ° 
faith, perfidy, Ro..3..3. He. 3.12, 19. 

ἴΑπιστος, OU, ὃ, Ny τό, -ον, (a & 
πιστός) Usabelieving, incredulous, 
without confidence im any one; vio- 
lating one’s faith, unfaithful, false, 
treacherous ; one who has not em- 
braced the Christian faith, an unbe- 
liever, infidel, pagan ; pass. incredi- 
ble, Ac. 26. 8. 

᾿Απλόος, On, Gov, contr. οὖς, ἢ, OUY, 
pr. single; hence, simple, uncom- 
pounded ; sound, perfect, Mat. 6. 22. 
Lu. 11. 34: whence 

€ , ¢ . ἈΠΕ ἃ . 

Απλότης, τος; Ny simplicity, sin 
cerity, purity or probity of mind, 
Ro.,12. 8. 2 Go: 1. 123411, 8... Hip. 6: 
5. Col. 3. 22; liberality, as arising 
Srom simplicity cad frankness of cha~ 
racter, ἃ Co. 8. 2; 9.1), 13. 

‘Athos, adv. in simplicity ; sincerely 
really; or, liberally, bountitfully, 
Ja. 1. 5. 

᾿Απὸ, prep. pr. forth from, away 
from ; hence it variously signifies de- 
parture ; distance of time or place ; 
avoidance; riddance; derivation 
from a quarter, source, or material ; 
origination from agency or instru- 
mentality. 

᾿Αποβαίνω, f. βήσομαι, a. 2. ἀπέ- 
βην, (ard & βαίνω) to descend from a 
ship, disembark, Lu. 5.2. Jno. 21. 


9; to become, result, happen, Lu. 21. 
13, Phi. 1.19. 


᾿Αποβάλλω, f. Bada, a. 2. ἀπέβα- 
λον, (ἀπό & βάλλω) to cast or throw 
off, cast aside, Mar. 10. 50. 

᾿Αποβλέπω, f. Wo, (ἀπό & βλέπω) 
pr. to look off from all other objects 
and at a single one; hence, to turn 
a steady gaze, to look with fixed 
and earnest attention, He. 11. 26. 

> / ε ¢€ , >’ 

Απόβλητος, ov, ὃς ἢς TO, -ον, (ἀπο- 
βάλλω) pr. to be cast away; πιεῖ. 
to be contemned, regarded as vile, 
TL i | 

᾿Αποβολή, js, ἧς (fr. same) a caste 
ing otf; rejection, reprobation, Ro 


AllO 


1s 


AITO 


1}. 15; loss deprivation, of life, &c. |” Αποδοκιμάζω, f. doa, (ἀπὸ ἃ δὰ 


Ac. 27, 22. 

9 , > ’ 5 , 

Aroylvopat, a. 2. ATEYEVOUNY, (a7ro 
& γίνομαι) to be away from, uncon- 
nected with; to die; met. to die to, 
or renounce, any thing, 1 Pe. 2. 24. 

᾿Απογρᾶφη, ns, 7, a register, in- 
veatory ; registration, enrolment, 
Ibu. (2: 2.) Aes 5. 37: from 

᾿Απογράφω, f. ra, (ἀπό & γράφω) 
pr.to copy ; hence, to register, enrol; 
mid. to procure the registration of 
one’s name, to give in one’s name 
for registration, Lu. 2. 1, 3, 5. 

᾿Αποδείκνῦμι, f. δείξως to point out, 
display ; prove, evince, demonstrate, 
Ac. 25. 7; to Cesignate, proclaim, 
hold forth, 2 Thes. 2. 4; to constitute, 
appoint, Ac. 2.22; 1 Co. 4. 9. 2 Thes. 
2.4: whence 

Απόδειξις, ews, 7, manifestation, 
demonstration, indubitable proof, 
1 Co. 2. 4. 

Αποδεκατόω, ὦ, f. ὦσω, (ἀπό & 
δεκατόω) to pay or give tithes of, Mat. 
93.23. Lu. 11. 42; 18. 12; to tithe, 

. levy tithes upon, He.7.5. 5. 

Απόδεκτος, OV, 6, ἢ, TO, τον, ac- 

: ceptable, 1 ΤΊ.2.8 ; 5.4 (LL. G.): from 

Αποδέχομαι, f. δέξομαι, (ἀπὸ & 
δέχομαι) to receive kindly or heartily, 
welcome, Lu. 8. 40. Ac. 15. 4; 18. 
27: 28. 30; to receive with approba- 
tion, assent to, approve, Ac. 2. 41; 
to accept with satisfaction, applaud, 
Ac. 24. 3. 

᾿Αποδημέω, ὦ. f. ἤσω, to be absent 
from one’s kome or country; to 
travel into foreign countries, Mat. 


21. 33; 25.14, 15. Mar. 12. 1. Lu. 15. 


13; 20.9: from ἑ 
Απόδημος, ov, 6, ἧ; (ἀπό & δῆ- 
wos) absent in foreign countries, 
Mar. 13. 34. 
᾿Αποδίδωμι, f. δώσω, (ἀπό & δί- 
δωμι) to render that on which there 
is aclaim, or which is looked for; to 
render in full; to give back, restore, 
refund; render back, requite, re- 
taliate; pay a debt; discharge an 
obligation, perform whatever is to 
n be performed ; mid. to sell. 
Αποδιορίζω, f. ica, (ἀπό & διο- 
‘ee to set bounds) pr. to separate 
y intervening boundaries; to se- 
parate, Jude 19. N.T 


κιμάζω) to reject upon trial, to reject 
Mat. 21. 42. Mar. 12.10. Lu. 20. 27. 
1 Pe. 2. 4,7; to repulse, refuse cre- 
dence or admittance, disallow, Lu 
9.22; 17.25. He. 12. 17. 


3 , “ € ? , 

Αποδοχή, 785 ἧς (ἀποδέχαμα!) pr. 
reception, welcome; met. cordial as- 

: sent, 1 Ti. 1.15; 4.9. 

Απόθεσις, ews, ἡ, (amoriOnus) a 
putting off or away, laying aside, 

: ] Pe. 3. 21 ΒΟΥ tae 

Αποθήκη, ns, ἢ» (fr. same) a place 
where any thing is laid up for pre- 
servaticn. repository, granary, store- 
hovs*, barn, Mat. 3. 12; 6. 26: 13. 
30. Lau. 3. 17: 12.18, 24, 

᾿Αποθησαυρίζω, f. ίσω, (ἀπό ἃ 
θησαυρίζω) pr. to lay up in store, 
hoard; met. to collect abundantly, 
treasure up, 1 Ti.6.19. L.G. 

᾿Αποθλίβω, f. ro, (ἀπό & θλίβω) 
pr. to press out; to press close, press 
upon, crowd, Lu. 8. 45. (¢). 

᾿Αποθνήσκω, f. θανοῦμαι; a. 2. €Ba:: 
νον, (ἀπό & θνήσκω) to die; to become 
putrescent, rot, as seeds, Jno. 12. 24 
1 Co. 15. 36; to wither, become dry, 
as a tree, Jude 12; met. to De ob- 
noxious to condemnation and pur- 
ishment, be exposed to misery or th? 
second death, Jno. 6. 50; 8. 21, 24; 
to die to any thing, i.e. to renounce, 
refuse submission to, be completely 
severed from, Ro. 6. 2. Gal. 2. 19. 
Col. 3..3. 

᾿Αποκαθίστημι; V. ἀποκαθιστάνω, f, 
στήσω, 8. 1. Pass. ἀποκατεστάθη, (ἀπό 
& καθίστημι) to restore any thing to 
its former place or state, Mat. 12.. 
13; 17.11. Mar. 3. 53 8. 25, et al. 

᾿Αποκαλύπτω, f. Wo, (ἀπό & Ka- 
AUTTw) 7}. to mneover, bring to light 
what was hidten; to reveal; to set 
in a clear light; to display; pass. te 
be manifested, appear: whence 


᾿Αποκάλυψις, €@S, 7, ὃ disclosure, 
revelation; met. illumination, in- 
struction; manifestation, appear- 
ance. ; 

᾿Αποκαρᾶδοκία, as, 7, (ἀπό & καρα- 
δοκέω, to watch with the head 
stretched out, to keep an eager look 
out; fr. κάρα, the head, and δοκεύω 
to watch) earnest expectation, hone 
Ro. 8.19. Phi. 1. 20. T. 


AiO 


19 


AILO 


“Αποκαταλλάσσω, 1. ἕξω, (ἀπό ἃ [᾿Απολαμβάνω, f. Ar ψομαι, ὦ. % 


καταλλάσσω) to transfer from a cer- 

tain state to another which is quite 

different ; hence, to reconcile, restore 

ἰῷ favour, Ep. 2.16. Col. 1. 20, 21. 
ὯΝ 


"Αποκατάστἄσις, εως; 1, (ἀποκαθ- 
iompt) pr. ἃ restitution or restora- 
tion of any thing to its former state ; 
hence, change from worse to better, 
melioration, introduction of a new 
and better era, Ac. 3.21. 

Ἀπόκειμαι; f. εἰσομαι, (ἀπὸ & κεῖ- 
μαι) to be laid up, preserved, Lu. 19. 
20; to be in store for, be reserved, 
await any one, Col. 1. 5. 2 Ti. 4. 8. 
He: 9. 21. 

> 

Αποκεφαλίζω, f. iaw, (ἀπό & κε- 
φαλή) to behead, Mat. 14.10. Mar. 
6.16.28.) duu. ὃ. Ὁ. 

, 3 id 

Αποκλείω, f. εἰσω, (ἀπό & κλείω) 
to close, shut up, Lu. 18. 25. 

Αποκόπτω, f. ψω, (ἀπό ὃ κόπτω) 
to cut off, amputate, Mar. 9. 43, 45. 
Jno. 18. 10, 26. Ac. 27. 32. Gal. 5. 12. 

Απόκρϊμα;, aros, τό, a judicial sen- 

tence, 2 Co. 1.9: (L.G.) from 


Arroxpivopat, a,\ 2. ἀπεκρινάμην & 
ἀπεκρίθην, f. ἀποκριθήσομαι, (ἀποκρίνω, 
to separate, fr. ἀπό & κρίνω) to an- 
swer; in N.T. to speak with refer- 
ence to certain present circum- 
stances, Mat. 11. 25, et al.: whence 

Απόκρίσις, ews, 7, an answer, re- 
ply, wu. 2. 47; 20. 26. Jno. 1. 225 
BO. Ss 

᾿Αποκρύπτω, f. Wo, (ἀπό & κρύπ- 
τω) to hide away; to conceal, with- 
hold from sight or knowledge, Mat. 
11. 25; 25. 18, et al.: whence 

Απόκρθφος, ov, 6, 1, TO, -ον; 
hidden away ; concealed, Mar. 4. 22. 
Lu. 8. 17; stored up, Col. 2. 3. 

Amoxreivw, f. KTEv@, a. 1. pass. 
ἀπεκτόνθην, (ἀπό & κτείνω) to kill, put 
to death, murder, destroy, annihi- 
late. 

Αποκυέω, ©, f. ἤσω, (ἀπό & κυέω) 
δ to bring forth, as women; met. to 

e the cause of, produce, Ja. 1. 15; 
to be the author of spiritual genera- 
tion, Ja. 1.18. L.G. 
qrokuNia, f. tow. (ἀπό & κυλίω) 
to roll avay, Mat. 28. 2. 
RAs ob ods Be ests, Τρ Gi 


Mar. 16. | 


έλαβον, (ἀπό & λαμβάνω) to recvive in 
full, Lu. i6. 25; to receive what ἐᾷ 
due, sought, or needed ; to receive 
back, recover; toreceive in hospita- 
lity, welcome, 3 Jno. 8; to take 
aside, lead away, Mar. 7. 33. 


> ς 3 ’ A 

Απόλαυσις, ews, ἢ) (ἀπολαῦω, ts 
obtain a portion of ὦ thing, enjoy > 
beneficial participation, ! Ti. 6. .7% 
enjoyment, pleasure, He. .1. 25. 

᾿Απολείπω, f. Wo, (ἀπό & λείπω) 
to leave, leave behind; pass. to be 
left, remain; 2 ΤΊ. 4.13, 20. He. 4 
6,9; 10. 26; to relinquish, forsake, 
desert, Jude 6. 

᾿Απολείχω, f. Ea, (ἀπό & λείχω, 
to lick) pr. to lick off; to cleanse by 
licking, lick clean, Lu. 16.21. L.G. 


᾿Απόλλυῦμι, f. ολέσω, & OAD, a. 1. 
ἀπώλεσα, Ὁ. ATOAWAEKA, (ἀπό & ὄλλυμι) 
to destroy utterly; to kill; to bring 
to nought, render vain, 1 Co. 1. 19; 
to lose, be deprived of; mid. ἀπόλλῦ- 
μαι f. ολοῦμαι, a. 2. ἀτωλόμην, P. ἀπό- 
Awda, to be destroyed, perish; to 
be put to death, die; to be lost, 
wunder, Mat. 10.63 15. 24. 


᾿Απολλύων, ovTos, 6, Apollyon, the 
destroyer, i. q. ᾿Αβαδδών, Re. 9. 11. 
ΝΟ, 


᾿Απολογέομαι, οῦμαι, f. ἤσομαι; ἃ. 
1. ἀπελογησάμην & ἀπελογήθην (ἀπό & 
λόγος) to defend one’s self against a 
charge, to make a defence, Lu. 12. 
11; 21. 14, et al.: whence 


᾿Απολογία;, as, 7, a verbal defence, 
Ae? 22) 28) 16; ΘΡΙΏ 1 Ὁ 

3 ᾽ , 5 , ’ 

Απολούω, f. ove, (ἀπό & λουω) te 
cleanse by bathing ; mid. to cleanse 
one’s self; to precure one’s self 10 De 
cleansed; met. of sin, Ac. 22. 6. 
1. Οο. 6. 11. 

᾿Απολύτρωσις, €@S, 1], (ἀπολυ- 
τρόω, to dismiss any one for a ran- 
som paid, fr. ἀπό & λυτρόω) redemp- 
tion, a deliverance procured by the 
payment of a ransom ; meion. a re- 
deemer, the author of redemption, - 
1 Co. 1.30; deliverance, ee: the 
idea of a ransom being excluded, Lu 
21, 28. He. FY..35. NOE: f 

᾿Ἀπολύω, f. Vow, (ἀπό & λύω) pr. 
to loose; to release from any tie or 
burden; hence, to give liberty, mid: 
dance, forgiveness; to divorces té 


AlIO 


allow to depart; to permit, or, sig- 
nal a departure from life, Lu. 2. 29; 
mid. to depart. (Ὁ). 
ἀπομάσσω; f. fo, (ἀπ΄ ἃ μάσσω, 
to wipe) to wipe off; mid. to wipe 
off one’s self, fx δι 11. 
᾿Απονέμω, f. veud, (ἀπό & νέμω, 
to allot) to portion off; to assign, 
bestow, 1 Pe. 3. 7. 
᾿Απονίπτω, f. Wo, (ἀπό & νίπτω) 
to cleanse a part of the body by wash- 
ing; mid. of one’s self, Mat. 27. 24. 
Αποπίπτω, f. πεσοῦμαι, a. 2. ἀπέ- 
πεσον, (ἀπό & πίπτω) to fall off, or 
_ from, Ac. 9. 18. 
Αποπλανάω, ὦ, f. now, (ἀπό & 
mAavaw) to cause to wander ; met. to 
deceive, pervert, seduce, Mar. 13. 22; 
pass. to wander; met. to swerve 
from, apostatise, 1 Ti. 6. 10. 
® 4 ’, 9 ’ 
Αποπλέω, f. πλεύσομαι, ἃ. 1. ἀπέ- 
πλευσα, (ἀπό & πλέω) to depart by 
ship, sail away, Ac. 13.4; 14. 26; 2 
Mig cee ets. bo 
᾿Αποπλύνω, f. υνῶ, (ἀπό & πλύνω) 
to wash, rinse, Lu. 5. 2. (wv). 
9 ,ὔ 3 
Αποπνίγω, f. Ew, ἃ. ἃ. pass. ἀπε- 
πνίγην. (ἀπό & πνίγω) to choke, suffo- 
cate, Mat. 13. 7. L 
Lu. 8. 7. (t). 
᾿Απορέω, ὦ, f. Now, & ἀπορέομαι, 
(a & πόρος, ἃ, Way) pr. to be without 
means; met. to hesitate, be at a 
stand, be in doubt and perplexity, 
Jno. 13.22. Ac. 25.20. 2Co. 4.8. Gal. 
4. 26: whence 
᾿Απορία, as, 7, doubt, uncertainty, 
perplexity, Lu. 21. 25. 
᾿Αποῤῥίπτω, f. Wo, (2rd & ρίπτω) 
to throw off, Ac. 27. 43. 
᾿Απορφανίζω, f. ίσω, (ἀπό & ὄρφα- 
vos) to deprive, bereave, 1 Thes. 2. 17. 
᾿Αποσκευάζομαι, f. άσομαι, (ἀπο- 
σκευάζω, to pack up articles, σκεύη, 


1. 8. 88 ; todrown, 


“ 


for removal) to prepare for a jour- 
ney, take one’s departure, Ac 21. 15. 
᾿Αποσκίασμα, atos, τό, (ἀπό & 
σκίαζο, to threw ἃ shadow, fr. σκιά) 
ashadow cast; met. the slightest 
trace, Ja.1.17. Τὰ 
᾿Αποσπιίω, ὦ, f. dow, (ἀπό & σπάω) 
to draw away fiom to draw out or 
forth, Mat. 26. 51; to draw away, 
seduce, Ac. 20. 30 mid. a. 1. ἀπε- 


20 


ALO 


σπάσθην, to separate one’s self, td re 
tire, part, Lu. 22. 41, Ac. 41. 1. (a). 


Αποστασία, as, 7, (apiornpas) a 
defection, apostasy, Ac. 21. 21. 4 
Des t2. "32." τ 

> , , , 

Αποστάσιον, tov, τό, (fr. same) 
defection, desertion, as ofa freedman 
Jrom a patron; tx N.T. the act of 
putting away ἃ wife, repudiation, 
divorce, Mat. 19. 7. Mar. 10. 4; 


meton. a bill of repudiation, deed of 
divorce, Mat. 5. 31. 


3 Ψ ΄ 3 , 
Αποστεγάζω, f. dow, (ἀπό ἃ 
στέγη) to remove or break through 


a covering or roof of a place, Mar. 
2. 4, 

᾿Αποστέλλω, \f. στελῶ, a. 1. ἀπέ- 
στειλα, P. ἀπέσταλκα, Ὁ. Pass. aze- 
σταλμαι, ἃ. 2. Pass. ἀπεστάλην, (ἀπό 
& στέλλω) to send forth @ messen- 
ger, agent, message, or command ; to 
issue, publish; put forth into action, 
Mar. 4.28; to despatch; to liberate 
dismiss, send away. 

᾿Αποστερέω, ὦ, f. now, p. pass 
ἀπεστέρημαι, (ἀπό & στερέω, to de- 
prive) to deprive, detach ; to debar, 
1 Co. 7. 5; to deprive in a bad sense, 
defraud, Mar. 10. 19. 1 Co. 6.7. mid. 
to suffer one’s self to be deprived or 
defrauded, 1 Co. 6. 8; pass. to be 
destitute or devoid of, 1 Ti. 6. 5; te 
be unjustly withheld, Ja. 5. 4. 


᾿Αποστολή, ἧς, ἢ; (ἀποστέλλω) a 
sending, expedition ; office or duty 
-of one sent as a messenger οὐ agent; 
office of an apostle, apostleship, Ac. 
1.25, Βο.1. . 1 Οο.9, 2. 64]. 2: 8. 

᾿Απόστολος, ov, 6, (fr. same) one 
sent aS a messenger or agent, the 
bearer of a commission, messenger ; 
an apostle. 

᾿Αποστοματίζω. t. low, (ἀπό ἃ 
στόμα) pr. t speak or repeat off 
hand ; also, to require or lead others 
to speak without premeditation, as 
by questions calculated to elicit un 
premeditated answers, to endeavour 
to entrap into unguarded language. 
Lu. 11. 53. : 

᾿Αποστρέφω, f. ψω, (ἀπό & στρέ- 
gw) to turn away ; to remove, Ac. 8. 
26. Ro. 11.26. 2 Ti. 4.4; toturna 
people from their allegiance to their 
sovereign, pervert, incite to revolt, 
Lu. 23. 14; to replace, restore, Mat. 
26. 52; 27.3; xasid. a. 2. amerrpapyr 


AIIO 
vo turn away from any one, to slight, | 
reject, repulse, Mat. 5.42. Tit. 1. 14. 
He. 12. 25; to desert, 2 Ti, 1. 15. 

v ͵ .- , > lA 

Αποστύγεω, ὦ, f. 700, (ἀπὸ & 
στυγέω, to hate) to shrink from with 
abhorrence, detest, Ro. 12. 9. 

, ς ¢e > 4 

Amoovvaywyos, ov, 0, ἢ (ἀπὸ & 
συναγωγή) expelled or excluded from 
the synagogue, excommunicated, 
cut off from the rights and privileges 
of a Jew, and excluded from society, 
roe O09 12 ΠΣ ΝΟ 

Ἀποτάσσομαι, f. ξομαι, (ἀποτάσ- 
σω, to set apart, fr. ἀπό & τάσσω) 
to take leave of, bid farewell to, 
4.9. 015... Ale? 18.18.01. τοι 2: 
13; to dismiss, send away, Mar. 
§. 46; to renounce, forsake, Lu. 
14, 33. ; y 

Ἄσοτελεω, @, f. έσω, a. 1. pass. 
ἀπετελέσθην, (ἀπό & τελέω) to com- 

‘plete; pass. to be perfected, to ar- 
rive at full stature or measure, Ja. 
1. 18. ᾿ 

Αποτίθημι, f. θήσω, & mid. ἀπο- 
τίθεμαι, 8. 2. ἀπεθέμην, to lay off, lay 
down or aside, as garments, ACel 7. 
58; met. to lay aside, put off, re- 
nounce, Ro. 13. 12. Ep. 4. 22, 25. 

, Col. 3. 8, et al. 

ἈΑποτινάσσω, f. &o, (ἀπό & Ti- 
νάσσω, to shake) to shake off, Lu. 9. 
5. Ac, 28. 5. 

“Agrotiva, f. ίσω, (ἀπό & Tivw) to 
pay off what is claimed or due; to re- 
pay, refund, make good, Phile. 19. 

'ἈἈποτολμάω, ὥ; f. now, (ἀπό & 
τολμάω) to dare or risk outright; to 
speak without reserve or restraint, 

0. 10. 20. 

᾿Αποτομία, as, 7, (ἀπότομος, cut 
off, shear, fr. ἀποτέμνω, to cut off, fr. 
ἀπό & τέμνω) pr. abruptness; met. | 
unmitigated severity, rigour, Ro. | 

; eae ae et Ce 

Αποτόμως, adv. sharply, severely, 
2Co..13., 00; 1 Tatil; 

᾿Αποτρέπω, f. ψω, (ἀπό & τρέπω) 
to turn any one away from a thing; 
mid. to turn one’s self away from 
any one; to avoid, shun, 2 Ti. 3. 5. \ 

᾿Απουσία, as, 7, (ἄπειμι) absence, 

; Hh. 9; 49. 

Ἀποφέρω, f. ἀποίσω, a.1. nveyKa, | 
“a. 2. ἡνεγκον, a. 1 pass. ηνέχθην, (ἀπό 











21 


ἈΠΏ. 


& φέρω) to Lear or carry away, com 
duct away, Mar. 15. ἃ. Lu. 16. 22. 
1 Co. 16.3. Re. 17.3; 21. 10. 

Φ ’, > , 

Arodevya, f. Sopa, a.2. ἀπέφυγον, 
(ἀπό & φεύγω) to flee from, escape; 
met. to renounce, be free from, 2 Pe, 

᾿ 1.45 2. 18, 20. 

Αποφθέγγομαι, f. έγξομαι, (ἀπό 
& φθέγγομαι) to speak out, declare, 
particularly solemn, weighty, or pithy 
sayings, Ac. 2. 4,14: 26 65. L.G. 

᾿Αποφορτίζομαι, f. ίσομαι, (ἀπό ἃ 
φόρτος) to unlade, Ac. 21.3. L.G. 

᾿Απόχρησις, ews, 7, (ἀποχράομαι, 
to use up, consunfe by use) a using, 
or a discharge of an intended usé, 
Col. 2. 22. L.G. 

> ΄ ΄- , ’ , 

Αποχωρέω, ὦ, TW, ιᾶπὸ & χω- 
ἔω) to go from or away, depart, 

at. 7.23. Lu. 9. 39. Ac. 13. 13. 

> , ,ὔ 

Αποχωρίζω, f. ίσω, a. 1. pass. 
ἀπεχωρίσθην (ἀπό & χωρίζω) to 5608» 
rate; pass. to be swept aside, Re. 6, 
14; to part, Ac. 15. 39. ἢ 

᾿Αποψύχω, f. Eo, (ἀπό & Ψψύχω) 
pr. to breathe out, faint away, die ; 
met. to faint at heart, be dismayed, 
Wow 21. 26. (Ὁ). ὶ 

᾿Απρόσϊτος, ου, 6, ἡ, TO, -ον, (a ὃ 
προσιτός, accessible, fr. πρόσειμι, 
to approach) unapproached, unap- 

‘ proachable, 1 Ti. 6. 16. L.G 

Απρόσκοπος, ov, 6, 7, (a & προσ- 
kom) act. not causing to stumble; 
met. not causing others to stumble 
in the path of duty, 1 Co. 10. 32; 
pass. not stumbling, advancing with- 
out stumbling; met. not obnoxious ta 
moral exception, unblameable, clear, 

, Ac. 24. 16. Phi. E10 ace 

ἈΑπροσωπολήηπτως, adv. (a & mpo- 
σωποληπτέω) Witheut respect of per- 
sons, impartially, 1 Pe. ΠΝ ss 

Απσταιστος, ov, 6, ἢ, (ἀ & πταίω) 
free from stumbling ;.met. free from 
offence and sin; irreprehensible, 
Jude 24. 

"Arto, ἐξ ψω, pr. to bring in con- 
tact, fit, fasten; to light, kindle; 
mid. ἅπτομαι, f. ψομαι, ἃ. 1. ἡψάμην, 
to touch; to partake, Col. 2.21; to 
have intercourse with; to know car- 
naliy, 1 Co. 7.1; by impl. to harm, 

2 1 Jno. 5. 18. 

Απωϑέω, ὥς ἢ, ὠὡθήσω & woo, ἃ 


Ε 


ATIQ 


mid. ἀπωθέομαι, οὔμαι, ἃ. 1. ἀπωσάμην, 
ἀπό & ὠθέω, to thrust) to thrust 
away, repel from one’s self, repulse, 
Ac. 7. 21: to refuse, rejest, cast off, 
Acs 7. 393.13. 46. Ro. 11..1,.2.5 1 ΤΊ: 
119; 

᾿Απώλεια, as, 4, (ἀπόλλυμι) con- 
sumption, destruction; waste, pro- 
fusion, Mat. 26. 8. Mar. 14.4; de- 
struction, state of being destroyed, 
Ac. 25.16; perdition, misery, eternal 
ruin, Mat. 7. 13. Ac. 8. 20, et al. 

“Ἄρα. This particle denotes, first, tran- 
sition from one thing to another by 
natural sequence; secondly, logical 
inference; in which case the premises 
are either expressed, Mat. 12. 28, or 
to be variously supplied. Therefore, 
then, consequently ; should it so re- 
sult. Ac. 17. 27. 

“Apa, a stronger form of the preced- 
ing, used in interrogations. 

Apa, as, 7, pr. a prayer ; more com- 
monly a prayer for evil ; curse, curs- 
ing, imprecation, Ro. 3. 14. 

Apyew, ὦ, f. now, pr. to be un- 
employed; to be inoperative, linger, 
2 Pe. 2.3: from 

Apyos, Ny OV, (ἃ & ἔργον) contr. fr. 
aepyés, pr. inactive, unemployed, 
Mat. 20. 3, 6; idle, averse from la- 
bour, 1 Ti. 5. 13. Tit. 1. 12; met. 
2 Pe. 1.8; unprofitable, hollow, or 
by impl. injurious, Mat. 12. 36. 

Apyupeos, €a, εον, contr. οὖς, ἃ; 
ovv, (ἄργυρος) made of silver, Ac. 19. 
Dao Vaso.) ees. 20: 

Αργύριον, tov, τό, (fr. same) silver ; 
meton. money ; spc. a piece of silver 
money, a shekel. 

Αργυροκόπος, ov, 6, (same & κόπ- 
τω) a forger of silver, silversmith, 
Ac. 19. 24. L.G. 

x v ς . 
Αργῦρος, ov, 0, silver; meton. any 
thing made of silver; money. 
v , . 
Ἀρειοπαγιτὴς) a judge of the court 
5 of Areopagus. (Ὁ. 
Apetos, ov, ὃ; 7), (Apns, Mars) of 
, or belonging to Mars, Ac. 17. 19, 22. 
Apecxeia, as, 7; ἃ pleasing, de- 
sire of pleasing, Col. 1. 10: from 

᾿Αρέσκω, ἴ. ἀρέσω, imperf. ἤρεσκον; 
8.1. ἤρεσα, to please ; to be pleasing, 
acceptable; to consult the pleasure 
Of: whence 


22 


APS 


᾿Αρεστός, 7, Ov, pleasing, accepta- 
ble,l Jno. 3. 22; 8. 29; Ae. 12. 3; 
. deemed proper, Ac. 6. 2. 
~ « = 

ApeTy, 7S, ἢ» goodness, good qua- 
lity of any kind; gracious dealing of 
God, 1 Pe. 2.9; 2 Pe. 1.3; virtue 
uprightness, Phi. 4.8. 2 Pe. 1.5. 

» 4 aA , 9 ’ 

Αριθμέω, ὦ, τ, ἤσω; a. 1. ἠρίθμησα, 
p. pass. ἠρίθμημαι, to number, Mat. 

; 10: 30. Lu. 12.7. Re. 7.9: from 

Αριθμός, ov, 6, a number, Lu. 22, § 

no.6.10. Ac. 4.4. Re. 20.8; 13. 18 
᾿Αριστάω, ὦ; f. ἤσω; a. 1. ἠρίστη- 
σα, (ἄριστον) to take the first meal. 
breakfast, Jno. 21. 12, 15; also, to 

: take a midday meal, Lu. 11. 37. 

Αριστερός, a, dv, the left; ἀρισ- 
τερά, 86. χείρ, the left hand, Mat. 6. 
3; 80 ἐξ ἀριστερῶν 80. μερῶν, Lu. 23. 

ξ 33. 2 Co. 6. 7. 

Αριστον, ov, Td, pr. the first meal, 
breakfast; afterwards extended® te 
signify also a slight midday meal, 

: Juncheon, Mat. 22. 4, 

Αρκετός, 7, ὄν, sufficient, enough, 
Mat. 6. 34; 10.25; 1 Pe. 4.3: from 

9 ΄ A Ud sf 

Apkew, ὦ, f. now, a. 1. ἤρκεσα, 
pr. to ward off; thence, to be of 
service, avail; to suffice, be enough ; 
pass. to be contented, satisfied, Lu. 

3 3.14. 1 Ti. 6.8. He. 13. 5. 3 Jno. 10. 

Apxos, v. γ΄. for the following. 

”ApkTos, ov, 6, 7, ἃ bear, Re. 13. 2 
“Appa, atos, τό, a chariot, vehicle. 
: Ac. 8. 28, 29, 38. 

Appofe, f. dow, to fit together; 
mid. ἁρμόζομαι, a 1. ἡρμοσάμην, to 
join, unite in marriage, espouse, be- 
troth, 2 Co. 11. 2. 

‘Appds, od, 6, a joint or articula 
tion of the bones, He. 4. 12: 

᾿Αρνέομαι, odpat, f. ἤσομαι, p. ἦρ 
νημαι a. 1. ἠρνησάμην, to deny, con-~ 
tradict, affirm not to be; by impl. te 
reject, renounce, disown; to be un- 
willing, refuse, He. 11. 24. 

᾿Αρνίον; ov, Td, a young lamb, lamb- 
kin, lamb, Jno. 21.15. Re. 5 6,8. 

᾿Αρνός, α gen. without a nom. in use, 
its place being supplied by ἀμνός, ἃ 
lamb. 


᾿Αροτριάω, @, f. dow, to plough, 
Lu. 17.7. 1Co 9,10; from 


APO 


Ἄροτρον, ov, τό, (ἀρόω, to plough) 
a plough, Lu. 9. 62. 

᾿Αρπᾶγη; fs, ἢν (ἁρπάζω) plunder, 
pillage, rapine; the act of plunder- 
ing, He. 10. 34; prey, spoil, o7, rapa- 
city, Mat. 23.25. Tu. 11. 39. 

Αρπαγμός, οὔ, ὃ, rapine, robbery, 
thing plundered ; met. & meton. what 
is retained with an eager grasp, or 
eagerly claimed and conspicuously 
exercised, Phi. 2.6: from ᾿ 

Αρπάζω, 1. ἄσω & §@, ἃ. 1. 7p- 
πασα, a. 1. pass. ἡρπάσθην, a. 2. pass. 
ἡρπάγην, to seize, as a wild beast, Jno. 
10. 12; take away by force, snatch 
away, Mat. 13. 19. Jno. 10. 28, 29. 
Ac. 23.10. Jude 23; met. to seize on 
with avidity, claim, vindicate one’s 
right, Mat. 11. 12; to convey away 
suddenly, transport hastily, Jno. 6. 
15, et al. ᾿ 3 

Αρπαξ, ἄγος, ὃς ἡ. τό, pr. ravenous, 
ravening, as a wild beast, Mat. 7.15; 
met. rapacious, given to extortion 
and robbery, an extortioner, Lu. 18. 
i. wh Conds 10, 11. 6 510: 

"AppaBav, ὥνος, 6, (Hebrew, })27Y) 
a pledge, earnest, 2 Co. 1. 22; 5. 5. 
Ep. 1. 14, oat : 

"Appados, ov, 6, 7, (ad & panto, 
to sew) not sewed, without seam, 
Jno: 19..23.. iN. T. 

ww, 58 wre e , 

Appnyv, appev, evos, 0, TO, male, of 
the male sex, Ro. 1. 27. Re. 12.5, 13. 

RP, r¢ € ¢€ , 3 

Ἄρρητος, OU, Oy ἢ» TO, τον, (ἃ & 
pntos) pr. not spoken ; what ought 
not to be spoken, secret ; which can- 
not be spoken or uttered, ineffable, 
2 Co. 12. 4. 

>e¢ ς ες 5 ε; 
P@OTOS, OV, 0, ἢ, (a & ρωννυμι) 
firm, sick, an invalid, Mat. 14. 14. 

Mar/6: Ὁ. 13 16. 18; “1 Οὐ. 11.830. 

Αρσενοκοίτης, ov, 6, (ἄρσην ἃ 
κοίτη) one who lies with a male, a 
sodomite, 1 Co.6.9. 1 Ti. 110. L.G. 

“Ἄρσην, ἄρσεν, evos, 6, τό, male, 
of the male sex, Mat. 19.4. Mar. 

“3 £00. Luu: 2:23. Ko..0, 27> Gal: 3.28. 

Ἄρτεμις, wos, 7, Artemis or Diana, 

, Ac. 19. 24, 27, 28, 34. 

Αρτέμων, ovos, 6, (ἀρτάω. to sus- 
pend) a topsail, artemon, suppa- 
rum; or, according to others, the 
dolon of Pliny and Pollux, a small 
sail near the prow of the ship, which 


2% 


APX 


was hoisted when the wixd waa tee 
a to use larger sails, Ac 27. 4@. 


"Aptt, adv. of time, pr. at the pre. 


sent moment, close upon «t eithy 
before or after; now, at the present 
juncture, Mat. 3.15; forthwith, pre- 
sently ; just now, recently, already, 
1 Thes. 3. 63; ews ἄρτι, until now, 
hitherto, Mat. 11. 12. Jno. 2. 10, et 
al.; ἀπ᾽ ἄρτι, V. ἀπάρτι, from this 
time, henceforth, Mat. 23. 39, et al. 

᾿Αρτιγέννητος, ov, ὃ, ἢ, (ἄρτι ἃς 
γεννάω) just born, new-born, 1 Pe. 
92. 6: 


“Aptos, ov, 6, 7), (dpa, to fit, adapt) 


complete, perfect, 2 Ti. 3. 17. 


“Apros, οι" ὁ, bread; a loaf or thin 
cake of bread, Mat. 26. 26,:et ἃ]. : 


food, Mat. 15. 2. Mar. 3. 20, et al. 
support, maintenance, living, neces- 
saries of life, Mat. 6. 11. Lu. 11.3. 
2 Thes. 3. 8. h 

᾿Αρτύω, ν. ἀρτύνω, f. vow, f. pass. 
αρτυθήσομαι, Ὁ. PASS. ἤρτυμαι, (ἄρω, 
to fit) pr. to fit, prepare; to season, 
make savoury, Mar. 9. 50. Lu. 14, 
34, Col. 4. 6. 

᾿Αρχάγγελος, ov, 6, (ἀρχι - & ἀγ- 
yeAos) an archangel, chief angel, 
1 Thes. 4.16. Jude 9. N. T. 

3 Κ΄" Li ~ . 
Ἄρχαιος, ata, atoy, old, ancient, οἵ 
a former age, Mat. 5. 21, 27, 33, et al.: 
Srom 


᾿Αρχή; NS, ἡ, a beginning ; in respect 


of time, beginning of things; come. 


mencement ofthe gospel dispensation; 
of place, first place or precedence in 
rank or power, sovereignty ; one in 
vested with authority, a magistrate, 
potentate, prince; an extremity, cor- 
ner, Ac. 10.11. Τὴν ἀρχήν, used ad: 
verbially, wholly, altogether, Jno. 
8. 25, 

᾿Αρχηγός, ov, 6, (ἀρχή & ἄγω) a 
chief, leader, prince, sovereign, Ac. 
5. 31; author, efficient cause, Ac. 3. 
15. es 2.10: 1209) 

᾿Αρχιερατικός, ἧς ὄν, pontifical, be- 
longing to, or connected with the 
high priest or his office, Ac. 4. 6: 
CNT) from 

> ’ ͵ € > ¢ ’ 

APXLEPEUS, EWS, O, (αρχε - & ἱερεὺς 
a high priest, chief priest. 

᾿Αρχιποίμην, evos, 6, (ἄρχι = & mos 
μήν) chief shepherd, 1 Pe.t ὁ. N.F 


APA 


"ApxLTuvaywyos, ου, 6, ee & [᾿Ασθένεια, as, ἧ, 


συναγωγή) a president or moderating 
eider of a synagogue, Mar. 5. 22, 35, 
36, 88. Lu. ὃ. 49, etal. N. T. 

᾿Αρχιτέκτων, OVOS, 6, (άρχι -- & τέκ- 
των) architect, head or master- 
builder, 1 Co. 3. 10. 

᾿Αρχιτελώνης, ov, 6, (a4pyxt - & τελώ- 
νης) a Chief publican, chief collector 
of the customs or taxes, Lu. 19. 2. 
NESE: i 

ApxirpikAtvos, ov, 6, (a4pxu- & 
τρίκλινος, triclinium, a dining-room 
in which three couches were placed 
round the table, &c.) director of a 
feast, Jno. 2. 8,9. N. T. 

"Apxa, f. €@, pr. to be first; to 
reign, govern; mid. to begin ; to at- 
tempt; to take commencement. 

“Αρχῶὼν, ovTos, 6, one invested with 
power and dignity, chief, ruler, 
prince, magistrate, Mat. 9. 23; 20. 
25, et al. freq. 

Ap@pa, ατος, τό, any aromatic sub- 
stance, spice, &c. Mar. 16.1. Lu. 
23.56; 24.1. Jno. 19. 40. 

? ig , 9 

Ασάλευτος, ov, 6, 7, τό, -ον, (a & 
σαλεύω) unshaken, immoveable, Ac. 
27. 41; met. firm, stable, enduring, 
He. 12. 28. 5 

- ς > 

Ἄσβεστος, ov, 6, 7, τό, -ov, (a & 
σβέννυμι) unquenched; inextinguish- 
able; unquenchable, Mat.3.12. Mar. 
9.°43,;'49. "La 3. 17. ῃ 

᾿Ασέβεια, as, 7, (ἀσεβής) impiety, 
ungodliness ; improbity, wickedness, 
ΠΟ se 11 26. Olt 2. le. date δὲ 
12. Jude 15. 18. ᾿ 

» “ ’ 

Ασεβέω, &, f. now, p. ἠσέβηκα, 
a. 1. ἠσέβησα, to be impious, to act 
impiously or wickedly, live an im- 
pious life, 2 Pe. 2.6. Jude 15; from 


, ΄ ~ a 
Ασεβης, €0s, οὖς, 6, 7, τό, -€s, (a & | 


σέβομαι) impious, ungodly; wicked, 
sinful, Ro. 4.5; 5. 6, et al. 

y ΄ ς >? 

Δσέλγεια, as, 7, (avehyns, out- 
rageous) intemperance, licentious- 
ness, lasciviousness, Ro. 13. 13, et 
al.: insolence, outrageous behaviour, 
Mar. 7. 22. 

‘Aonpos, ov, ὁ, 1, (a & σῆμα) pr. 
hot marked; met. not noted, not 
remarkable, unknown to fame, ig- 
noble, mean, inconsiderable, Ac. 
Zi, 29. 


24 


AZK 


(ἀσθενὴς want 
of strength, weakness, feebleness, 
1 Co. 15. 43; bodily infirmity, state 
of ill health, sickness, Mat. 8:17. Lu. 
5. 15, et al.; met. infirmity, frailty, 
imperfection, intellectual and moral, 
Ro. 6. 19. 1 Co. 2:3. He, 5, 9.1. 7. 
28; by impl. suffering, affliction, dig- 
tress, calamity, Ro. 8. 26, et al. 

᾿Ασθενέω, ὦ, f. now, a. 1. ἠσθέ- 
vnc, (fr. same) to be weak, infirm, 
deficient in strength; to be inef- 
ficient, Ro. 8 3... Co 18: 3; to be 
sick, Mat. 25. 36, et al.; met. to be 
weak in faith, to doubt, hesitate, be 
unsettled, timid, Ro. 14. 1. 1 Co. 
8., 9, 11,12. .2. Go. 111 96... τῷ he 
deficient in authority, dignity, or 
power, be contemptible, 2 Co. 11.21; 
13.3, 9; by impl. to be afflicted, dis- 
tressed, needy, Ac. 20. 35. 2 Co. 12. 
10; 13.4, 9: whence 


᾿Ασθένημα, aros, τό, pr. weakness, 
infirmity ; met. doubt, scruple, hesi- 
tation, Ro. Log Ee Nek 

᾿Ασθενής, έος, ods, 6, ἡ, τό, -ἔς, τὰ ἃ 
σθένος, strength) without strength, 
weak, infirm, Mat. 26. 41. Mar. 14. 
38. 1 Pe. 3. 7; helpless, Ro. 5.6; 
imperfect, inefficient, Gal. 4.9; fee- 
ble, without energy, 2 Co. 10. 10; 
infirm in body, sick, sickly, Mat. 25. 
39, 43, 44, et al.; weak, mentally or 
spiritually, dubious, hesitating, 1 Co. 
8. 7,10; 9.22. 1 Thes.5.14; by impl. 
afflicted, distressed, oppressed with 
calamities, 1 Co. 4. 10. 

᾿Ασιανός, οὔ, 6, 7, CAcia) belong. 
ing to the Roman province of Asia 
Ac. 20. 4. 


| "Acudpxns, ov, 6, ΟΑσία & ἀρχή) 


an Asiarch, an officer in the province 
of Asia, as in other eastern provinces 
of the Roman empire, selected, wit 
others, from the more opulent citi- 
zens, to preside over the things per- 
taining to religious worship, and te 
exhibit annua) public games at their 
own expense in honour of the gods, 
in the manner of the wediles at Rome, 
AC. 19. 3hao Ty. Ge 


᾿Ασιτία, as, 7, abstinence from food, 
fasting, Ac. 27. 21: from 

"Ασῖτος, ov, 6, 7, (ἀ ὃς σῖτος) abstain- 
ing from food, fasting, Ac. 27. 33. 

"AT KEw, ΕΝ ἃ OO, to exercise οἱ 
exert one’s self, endeavour, Ac. 24.18 . 


AZK 


25 


Ασκός, ov, 5, ἃ leathern bag or bot- | 


tle, bottle of skin, Mat. 9.17. Mar. 
ΠΣ, 1..11.5..9.}..98 

᾿Ασμένως, adv. gladly, joyfully, Ac. 
yan en we ἡ 

Ἄσοφος, ov, 6, 7, (a ὃς σοφός) un- 
wise; destitute of Christian wisdom, 
Ep. 5. 15. ᾿ 

Ασπάζομαι, f. σομαι, a. 1. ἡσπα- 
σάμην, Ὀἤσπασμαι, to salute, greet, 


weleame, express one’s good wishes, | 


pay Jne’s respects, Mat. 10. 12. Mar. 
3. 15, et al, freq.; to bid farewell, 
Ac. 20. 1; 21.6; to treat with affec- 
tion, Mat. 5. 47; met. to embrace 
mentally, welcome to the heart or 
understanding, He. 11. 13: whence 


Aorrac 10s, ov, 0, salutation, greet- | 


ing, Mat. 23. 7. Mar. 12. 38, et al. 
“Ασπῖλος, ov, 6, 7, (a & σπίλος) 


spotless, unblemished, pure, | Ti. 6. 
. Ja. 1.27. 1 Pe.l.19. 2 Pe. 3. 14, 


᾿Ασπίς, (Sos, 7, an asp, a species 
of serpent of the most deadly venom, 
Ro. 3. 12. es } 

ἼἌσπονδος, ov, 6, 1), (4 ὃς σπονδη, 
a libation usually conjoined with the 
making of a treaty) pr. unwilling to 
make a treaty; hence, implacable, 
irreconcileable, Ro. 1. 31. 2 Ti. 3. 3. 

᾿Ασσάριον, iov, τό, dimin, of the 
Latin as, ἃ Roman brass coin of the 
value of one-tenth of a denarius or 
δραχική, and equal to 3 and one-tenth 
arthings of our money, wsed to con- 
vey the idea of a very trifling sum, 
Mat. 10.29. Lu. 12.6.. N. T 

‘Accor, adv. nearer; very nigh, close, 

,. Ac. 27. 13; used as the comp. of 
αγχι. 

» ’ “- ’ By] 

Ἄστατεω., ὡς f. now, (άστατος, un- 
fixed, unstable, fr. a & ἵστημι) to be 
unsettled, have no fixed residence, 
wander sbout without a home, 1 Co. 
arte las (Ὁ. 

"Aoreios, ov, 6, ἡ, (ἄστυ, a city) 
pr. belonging to a city; well-bred, 
polite, polished ; hence, elegant, fair, 
womeny beautiful, Ac. 7. 20. He. 

1. 23. 


Aotnp, ἔρος, 6, a star, luminous 
body like a star, luminary, Mat. 2. 
2:79, 10; Bey) 16: et. al: 


᾿Αστήρικτος, ov, 6, ἡ, (a & στη- 


| 
| 








ALY 


ρίζω) not made firm; unsettled, un 
stable, unsteady, 2 Pe. 2. 14; 3. 1€, 
L.G. ἱ 

“Ἄστοργος; OV, 6, ἡ, (a & στοργῆς 
natural or instinctive affection) de. 
void of natural or instinctive affes- 
tion, without affection to kindred, 
ho. Sh...) 2) Ti 3. 8: 

> “a ~ , > ld 

Ἄστοχεω, ὡς f. ησως ἃ. 1. ηστοχὴ- 
σα, (a & στόχος, A Mark) pr. to mise 
the mark; met. to err, deviate, 
swerve, from, 1; Di 1.1. .21.. ἃ 
2. 18. i 

᾿Αστρἄπη, 1S, ἦγ, lightning, Mat. 
24. 27; by impl. light, brightness, 
lustre, Lu. 11. 36: whence 

᾿Αστράπτω, f. Ww, to lighten, flash 
as lightning, Lu. 17.24; to be bright, 
shining, Lu. 24. 4. 

Ἦ , , “ 
Αστρον, ov, TO, a constellation; a 

star, Lu. 21,255, Ac. 7. 43/2" 279720 
He. 11. 12. 

᾿Ασύμφωνος, ov, 6, ἡ, (4 & TUpe. 
dwvos) discordant in sound; dis- 
agreeing, of a different opinion, Ac. 
28. 25. 

Ασύνετος, ov, 6, 7, (a & συνετός 
fr. συνίημι) without understanding, 
dull of apprehension, stupid, Mat. 15. 
16." “Mar? 7: 182. "Ro. 1 21 "foolish, 
wicked, ungodly, corrupt, Ro. 1. 31; 
10:79: 

᾽ἾΑσυνθετος, ov, ὃ, 7), (a & συντίθε- 
μαι, to make a covenant) a violator 
of covenants, covenant breaker, per- 
fidious, Ro. 1. 8]. : 

᾿Ασφάλεια, as, 7, pr. state of one 
who is secure from falling, firmness ; 
safety, security, 1 Thes. 5. 3; cer- 
tainty, truth, Lu. 1. 4; diligence, 
carefulness, vigilance, Ac. 5. 23: 
from , - e , 

᾿Ασφᾶλής, €0s, OUs, 6, ἡ, τό, -ές, 
(a & σφάλλομαι, to stumble, fall) pr. 
firm, secure from falling; firm, sure, 
steady, immoveable, He. 6.19; met. 
certain, sure, Ac. 21. 34; 22. 30; 28, 
26; affording means of security, 
making secure, Phi. 3.1: whence 

᾿Ασφαλίζω, f. iow, to make fast, 
safe, or secure, Mat. 27. 64--66. Ac, 
16::24.% LY G 

᾿Ασφαλῶς, adv. securely, safely ; 
with care and diligence, Mar. 14. 44. 


Ac. 16, 23; certainly, assuredly, Ae 
2. 36. 


ale 


AZX 


Ἀσχημονέω, ὥς f. nora, to be ἀσχή- 
v, indecorous, tou behave in an un- 
ecoming manper, or mdecorously, 
1 Co. 13.5; to beliave in a manner 
‘open to censure 1 Co. 7. 86. 
‘Aocynpoovrn, ns, 4, pr. external 
indecorum; nakedness, shame, pu- 
denda, Re. 16. 15; indecency, in- 
fataous lust or lewdness, Ro. 1. 27: 
from 
᾿Ασγήμων, ονος, 6, ἧ, τό, -ον, (a & 
σχῆμα) indecorous, uncomely, inde- 
cent, 1 Co. 12. 23. 
Acwria, as, 7, (pr. the disposition 
~ and life of one who is ἄσωτος, aban- 
doned, recklessly debauched) pro- 
fligacy, dissoluteness, debauchery, 
ἘΡ. ὅ. 186, Wit: 1. 6. 1 Ῥδ. 4. 4. 
᾿Ασώτως, adv. dissolutely, profli- 
gately, Lu. 15. 13. 


39 nw ’ 

Ατακτέω, ὥς f. now, pr. to desert 
one’s ranks; met. to neglect one’s 
duties, behave disorderly, 2 Thes. 3. 
7: from 

Ατακτος, ov, 6, 7, (4 ὃς Tdoow) 
pr. spoken of soldiers who desert 
heir ranks; met. neglectful of du- 
ties, disorderly, 1 Thes. 5, 14. 

ἈΑτάκτως, adv, disorderly, 2 Thes. 3. 
6. 11. 

"Arexvos, ov, 6, 4, (ἀ & τέκνον) 
childless, Lu. 20. 28, 29, 30. 

4 / , bea 

Ατενίζω, f. iow, a. 1. ἠτένισα, 
(ἀτενής, intent) to fix one’s eyes 
upon, to look steadily, gaze intently, 
Lu. 4. 20, et al. 

᾿ἌΤερ, without, Lu. 22. 6, 35. 

3 | / ’ 3 , 

Ατιμάζω, f. dow, a. 1. ἠτίμασα, 
a. 1. pass. ἡτιμάσθην, (ἄτιμος) to ‘dis- 
honour, treat with contumely or in- 
dignity, Lu. 20. 11. Jno. 8. 49, et al. 

Artpia, as, 7, dishonour, infamy, 
Ro. 1. 26; indecorum, 1 Co. 11. 14; 
meanness, vileness, Ro. 9.21. 1 Co. 
15. 48. 2 Ti. 2.20: from 

[ = ς € > , 

Ἄτιμος, ov, ὃ, ἡ, (a & τιμὴ) un- 
honoured, without honour, exposed 
to conturrelious treatment, Mat. 13. 

᾿ 57. Mar. 6.4. 1 Co. 4. LO: 12.28; 

Ατιμόω, ὦ, p. pass. ἠτίμωμαι, 10 
dishonour, treat with contumely, 
Mar-12.:40' 

᾿Ατμίς, δος, 7, an exhalation, va- 

pour, smoke, Ac. 2.19. Ja. 4. 14. 


26 


AYA 


“Arouos, ov, ὃ, ἡ, (a & τέμνω) te 
divisible, and by imp. exceedingly 
minute: ἐν ἀτόμῳ sc. χρόνῳ, ἴῃ au 
indivisible point of time, in an in- 
stant or moment, 1 Co. 15. 52. 

Wy ¢ ε ) ld 

ATOTOS, OV, ὃ, N, (a & τόπος) pr 
out of place; inopportune, unsuita 
ble, absurd ; new, unusual, strange , 
in N. 7. improper, amiss, wicked. 
Lu. 23. 41. 2 Phes. 3. 2: noxious 
harmful, Ac. 28. 6. 


Αὐγάζω, f. dow, to shine upon, illu. 
minate, irradiate, 2 Co. 4. 4: from 
Avy), ἧς, 7 radiance; day-break, 

Ac, 20. 11. 


Αὐθάδης, eos, οὖς, 6, ἡ, (αὐτός & 
ἥδομαι) One who pleases himself, 
wilful, obstinate; arrogant, impe. 
rious, Ti. 1. 7. 2 Pe. 2. 10. (a). 

Αὐθαίρετος, ov, 6, ἡ, (αὐτός & ab: 
ρέομαι) py. One who chooses his own 
course of action; acting sponta- 
neously, of one’s own accord, 2 Cr. 
8. 3, 17 


Avéevréw, ὦ, f. now, (to be ai- 
θέντης, One acting by his own 811- 
thority or power, contr. fr. αὐτοέντης, 
one who executes with his own 
hand) to have authority over, do- 
mineer, 1 Ti. 2.12. Ν, T. 

Αὐλέω, ὥ, f. Now, a. 1. ηὔλησα 
(αὐλός) to play on a pipe or flute 
pipe, Mat. 11. 17. Lu. 7. 32. 1 Co 
14, 7. 


Αὐλή, 7s, ἡ, pr. an unroofed enclo 
sure; court-yard; sheepfold, Jno 
10. 1, 16; an exterior court, i.q. 
προαύλιον, i.e. an enclosed place be- 
tween the door and the street, Re. ti 
2; an interior court, quadrangle, i. ¢ 
the open court in the middle of orientat 
houses, which are commonly built in 
the form of a square enclosing this 
court, Mat. 26. 58, 69, et al.; by 
synecd. a house, mansion, palace 
Mat. 26.3. Lu. 11. 21. 

Αὐλητής, οὔ, 6, (αὐλέω) a playe. 
on a pipe or flute, Mat. 9. 28. Re 
18. 22, 

Αὐλίζομαι, f. ίσομαι, a. 1. ηὐλίσ- 
θην ee to pass the time in a 
court-yard ; tolodge, bivouac; hence. 
to pass the night in any place, te 
lodge at night, pass or remain 
through the night, Mat, 21.17. La 


21. 37. 


AYA 


AvAés, ov, ὁ, a pipe or flute, 1 Co. 
14.7. 

Αὐξάνω, v, av&a, f. now, a. 1. nv- 
énoa, a. 1. pass. ηὐξήθην, trans. to 
cause te grow or increase; pass. to 
be increased, enlarged, Mat. 13. 32. 
1 Co. 3. 6, 7, et al.; intrans. to in- 
crease, grow, Mat. 6. 28. Mar. 4. 8, 
et al.: whence 

AvEnois, ews, ἦγ increase, growth, 
Ep. 4.16. Col. 2. 19. 

Αὔριον, adv. to-morrow, Mat. 6. 30, 
et al.; ἡ αὔριον sc. ἡμέρα, the mor- 
row, the next day, Mat. 6. 34, et al. 

Avotnpos, a, ov, pr. harsh, sour in 
flavour ; met. harsh, rigid, ungener- 
ous, Lu. 19. 21, 22. 


᾿Αὐτάρκεια, as, 7, a competence of 
the necessaries of life, 2 Co.9.8; a 
frame of mind viewing one’s lot as 
sufficient, contentedness, i Ti. 6.6: 
Srom 
τι , ¢€ « > s 
AUTGPKNS, EOS, OUS, O, ἢ: (αὑτὸς & 
ἀρκέω) pr. sufficient or adequate in 
one’s self; contented with one’s lot, 
aa Add be 
3 , v ς ¢€ δ] 4 
AUTOKATAKPLTOS, OV, 0, Ny (AUTOS & 
κατακρίνω) self-condemned, Tit. 3.11. 


αὐτόμᾶτος, OV, 6, ἡ, (αὐτός & μέ- 
aa, to be excited} self-excited, 
acting spontaneously, spontaneous, 
of his own accord, Mar. 4. 8. Ac. 
12.10. Mi 

Αὐτόπτης, ov, ὃ, 7, (αὐτός & ὄψο- 
μαι) an eye-witness, Lu. .}. 2. 

Αὐτός, 7, ὁ, a reflexive pron., self, 
very ; alone, Mar. 6. 31. 2 Co. 12.13; 
of one’s self, of one’s own motion, 

. dno. 16. 27; used also in the oblique 
cases independently as a personal 
pron. of the third person; ὃ αὐτός, the 
same; unchangeable, He. 1.12; κα- 
Ta τὸ αὐτό, at the same time, to- 
gether, Ac. 14.1; ἐπὶ τὸ αὐτό, in one 
and the same place, Mat. 22. 34; at 
te same time, together, Ac. 3. 1. 
But for a full account of the uses of 
αὐτός, see the Grammars. 


AUTOU, Ns, οὔ, recip. pron. contr. fr. 
ἑαυτοῦ, ἧς, ov, himself, herself, itself, 
Mat. 1. 21, et al. freq.; for ceavrod, 
ns, οὔ, thyself, Mat. 23. 87. 


Avrov, adv. of place, pr. in the very 


place; here, there, ir this, or that 


27 


A&G 
place, Mat. 26.36. Ac. 15.34; 18, 19; 
21. 4, 


Αὐτόχειρ, pos, 6, ἡ, (αὐτός & χείρ) 
acting or doing any thing with one’s 
own hands, Ac. 27. 19. f 

Αὐχμηρός, a, ὄν, (αὐχμέω, to be 
dry, squalid, filthy) squalid, filthy ; 
by impl. dark, obscure, murky, 2 Pe. 
¥,.19, 

᾿Αφαιρέω, ὦ, f. now, a. 2. ἀφεῖλον, 
a. 1. pass. ἀφαιρεθήσομαι, (ἀπό & 
aipéw) to take away, remove, Lu. i. 
25;°19. 42, et al. ; to take off, cut off, 
remove by cutting off, Mat. 26. 81]. 
Mar. 14. 47. Lu. 22. 50, 

3 v U ΄ a ς € , ie 3 

Αφᾶνης, €os, οὖς, 6, ἡ) τό, -ἔς, (a 
& φαίνω) out of sight ; not manifest, 
hidden, concealed, He. 4.13: whence 

᾿Αφανίζω, f. iow, to remove out of 
sight, cause to disappear; pass. to 
disappear, vanish, Ja. 4.14; by impl. 
to destroy, consume, so that nothing 
Shall be left visible, Mat. 6. 19, 20; 
met. to spoil, deform, disfigure, Mat. 
6. 16: whence 

᾿Αφανισμός, ov, ὁ, a disappearing, 
vanishing away; m2t. destruction, 
abolition, abrogation, He. 8.13. L. G. 

Αφαντος, ov, 6, ἣ (4 & φαίνω) not 
appearing, not seen, invisible; hence, 
ἄφαντος γενέσθαι, to disappear, van- 
ish, Lu. 24. 31. 

᾿Αφεδρών, ὥνος, 6, (ἀπό & ἔδρα, 
a seat) a privy, Mat. 15.17. Mar. 
19. . Mas ᾧ 

᾿Αφειδία, as, n, (a & φείδομαι) pr 
the disposition of one who is ἀφειδής, 
unsparing; hence, in N.T7., unspar- 
ingness in the sense of rigour, severity, 

* austerity, Col. 2. 23. ὶ 

᾿Αφελότης, τητος, ἢ, (ἀφελής, not. 
rough, plain, met. simple, sincere, fr. 
a & φελλεύς, a rough, stony region) 
sincerity, simplicity, Ac. 2. 46. Ν. Τὶ 

“Adecis, ews, 7, (ἀφίημι) dismie 
sion, deliverance from captivity, Lu 
4. 18, bis ; remission, forgiveness, par: 
don, Mat. 26. 28, et al. 

‘A@n, js, ἡ, (ἅπτω) a fastening; a 
ligature, ly which the different mem- 
bers are connected, commissure, joint, 
Ep. 4.16. Col. 2. 19. 

᾿Αφθαρσία, as, ty (a & φθείρω) 
iucorruptibility, imecorruptness; dy 
impl. unmortality, 1 Ca. 15, 42, 53, 543 


APS 


with the accessory idea of felicity, 
Ro. 2. 7, et al.; ἐν ἀφθαρσίᾳ, purely, 


28 ASQ 


have no mtercourse with, 1 Ti. 6. 8 
to abstain from, 2 Ti. 2. 19. 


*Advo, adv. suddenly, unexpectedly 
Ac. 2; 2 3-16). 2657282; 


᾿Αφόβως, adv. (ἄφοβος, fearlesa 


ereerely, constantly, Ep. 6. 24. 


“AdGapros, ov, 6, 7), (fr. same) in- 


corruptible, immortal, imperishable, 
undying, enduring, Ro. 1. 23. 1 Co. 
9, 253; 15. 52, et al. 

"AdGopta, us, 7, (fr. same) v. τ. Tit. 
2: 7, pr. incapability of decay; met. 
incorruptness, integrity, genuine- 
ness, purity. N. st : 

Αφίημι, f. ἀφήσω, a. 1. ἀφῆκα, 
8. 1. pass. ἀφείθην & ἀφέθην, f. pass. 
ἀφεθήσομαι, imaperf. 3 per. 8. ἤφιε, 
Mar. 1. 34; 11. 16, p. pass. 3 per. pl. 
ἀφέωνται, pres. 2 per. S. adets, V. I. 
Re. 2. 20, (ἀπό & inuc) to send away, 
dismiss, suffer to depart; to emit, 
send forth; τὴν φωνήν, the voice, to 
ery out, utter an exclamation, Mar. 
15.37; τὸ πνεῦμα, the spirit, to expire, 
Mat. 27.50; to omit, pass over or by, 
neglect, care not, Mat. 15. 14; 23. 
93. He.6.1; to permit, suffer, let, 
forbid not; to give up, yield, resign, 
Mat.5.40; toremit, forgive, pardon ; 
to relax, suffer to become less in- 
tense, Re. 2. 4; to leave, depart 
from; to desert, forsake; to leave 
remaining or alone; to leave be- 
hind, sc. at one’s death, Mar. 12. 19, 
20, 21, 22. Jno. 14. 27. 


ee 


fr. a & φόβος) fearlessly, boldly, in 
trepidly, Phi. 1.14; securely, peace 
fully, tranquilly, Lu.1. 74. 1 Co. 16. 
10; impudently, shamefully, Jude 12. 


> - ’ 
Αφομοιόω, ὦ, f. ὦσω, (ἀπό ἡ 


ὁμοιόω) to assimilate, cause to re 
semble, He. 7. 3. 


3 ΄σ > 
Adopdw, ©, f. ἀπόψομαι, a. 2. 


ἀπεῖδον, (ἀπό & opaw) to view with 
undivided attention by looking away 
from every other object; to regard 
fixedly and earnestly, He. 12.2; to 
see distinctly, Phi. 2. 23. 


᾿Αφορίζω, f. ίσω, & ἀφοριῶ, p. 


Pass. apapropor, (ard & ὁρίζω) to limit 
off; to separate, sever from the rest, 
Mat. 13. 49, et al.; to separate from 
society, cut off from all imtercourse, 
excommunicate, Lu. 6. 22; to set 
apart, select, Ac. 13. 2. Ro. 1. 1. 
Gal. 1τ||5 


᾿Αφορμή, js, ἢ» (ἀπό & ὁρμὴ) pr. 


a starting pomt; means to accome- 
plish an object; occasion, opportu- 
nity, Ro. 7. 8, 11, et al. 


᾿Αφρίζω, f. iow, to froth, foam, 


I Mar. 9. 18, 20: from 
Adpés, od, 6, froth, foam, Lu. 9. 39. 
᾿Αφροσύνη, 1S, ἣν inconsiderate- 


ness, folly; folly, in the sense of os- 
tentation, boasting, 2 Co. 11. 1, 17, 


᾿Αφικνέομαι; ovpat, f. ίξομαι; a. 2. 
ἀφικόμην, (ἀπό & ἱκνέομαι, to come, 
arrive) to come, arrive at; to reach 
as a report, Ro. 16. 19. 


᾿Αφιλάγαθος, ov, ὁ, ἡ, (a, φίλος 


& ἀγαθός) not a lover of, inimical to, 
good and good men, 2 Ti.3.3. N.T. 


Αφιλάργῦρος, ov, 6, 7), (ad, φίλος" 


& ἄργυρος) not. fond of money, not | 


covetous, liberal, generous, 1 Ti. 3.3. 
He. 13. 5. 


"Aduéis, ews, 1), (ἀφικνέομαι) ar- 
rival; departure, Ac. 20. 29. 

Ἀφίστημι, f. ἀποστήσω, a. 1. ἀπέ- 
στησα, (ἀπό & ἵστημι) trans. to put 
away, separate ; todraw offor away, 
withdraw, induce to revolt, Ac. 5.37; 
intrans., p. ἀφέστηκα, ὦ. 2. ἀπέστην, 
and mid. to depart, go away from, Lu. 
2. 37, et al.; met. to desist or refrain 
from, let zone, Ac. 5. 38; 22. 29. 
2 Co. 12.8; to make defection, fall 
away, apostatise, Lu. 6.13. 1 Ti. 


© ἐν Ὰ rata ὡς χὰ Geol 
ἀν δι tes εὐ Wee wen, 





21; foolishness, levity, wickedness. 
impiety, Mar. 7. 22: from 


Αῴρων, ovos, 6, ἡ, (a & φρήν». 


unwise, inconsiderate, simple, fool- 
ish, Lu. 11. 40; 12.20. 1 Co. 15. 363 
ignoraut, destitute of the knowledge 
of the true religion, Ro. 2.20. Ey. 
5. 17. 1 Pe. 2. 15; vain, ostenta- 
tious, 2 Co. 11. 16, 19; 12. 6, 11. 


an > o 
᾿Αφυπνόω; ὥς f.@T@, (αττό & ὑπνος) 


to awake from sleep; im WN. 7. to go 
off into sleep, fall asleep, Lu. 8. 23. 


Αῴωνος, ov, 6, 1, (a & φωνή) 


dumb, destitute of the power οἱ 
speech, 1 Co. 12. 2. 2 Pe. 22¢a6'3 
silent, mute, uttering no voice. Ac. 
8.32; inarticulate, consisting οἵ in- 
articulate sounds, anmeaning, | Ce 
ba 10. : 


AXA 


e € e ’ lA 

Axapiotos, ov, 0, ἢ) (a & xapts) 
unthankful, ungrateful, Lu. 6. 35. 
9.118... 

᾿Αχειροποίητος, ov, ὃς 7, (ad & χει- 
ροποίητος) not made with hands, 
Mar, 14.58. 2 Co. 5. 1. Col. 2. 11. 
N.T. 

᾿Αχλύς, vos, 7, a mist; darkening 
of the sight, Ac. 13. 11. 

> o 5 ’ 

ἈΑχρείῖος, a, ov, (a & χρεία) use- 
less, unprofitable, worthless, Mat. 
25. 30; unmeritorious, Lu. 17. 10: 
whence 

? , ~ , > 

Ax pelo, ὡς f. ὠὡσως a. 1. pass. nX- 
ρειώθην, to render useless ; met. pass. 
to become corrupt, depraved, Ro. 
3. 12. Ξ 

"Ἄχρηστος, ov, ὃς ἧς (a & χρηστός) 
unuseful, useless, unprofitable, and 
by impl. detrimental, causing loss, 
Phile. 11. 

Ἄχρι, υ. ἄχρις, originally an adv. 
of place; used as a prep., with re- 
spect to place, as far a3; to time, 
until, during ; as a conj., until. 

᾿Αχῦρον, ov, 7d, chaff, straw broken 
up by treading out the grain, Mat. 
Ss. Tou Bw, 

᾿Αψευδής, €os, οὖς, 6, 7, (a & Ψευ- 
dfs) free from falsehood ; incapable 
of falsehood, Tit. 1. 2. 

“ AvrivOos, ov, 7, Wormwood, Re. 8. 11, 
where, as ὦ proper name, it is mascu- 

2 line, according to the v. r. 

AWvyos, οὐ, ὃ, ἧς τό, -ον, (a ὦ 
ψυχή) void of life or sense, inani- 
mate, 1 Co. 14. 7. 


Bi 


Βαθμός, οὔ, 6, (βαίνω) pr. a step, 
stair; met. grade of dignity, degree, 
rank, standing, 1. Ti. 3. 18. 

Βάθος, cos, ous, τό, depth; τὸ βά- 
θος, deep water, Lu. 5. 4. Mat. 13. 
5, et al.; met. fulness, abundance, 
immensity, Ro. 11. 33. 2 Co. 8.2; 
an extreme degree, 2 Co. 8. 2; pi. 
deep laid plans, profound, 
things, } Go: 2. 10. ° Re.32. 24. 

Βαθύνω, f. Uva, to deepen, 
vate, Lu. 6. 48: from 

Βαθύς, εἴα, v, deep Jno. 4. 11; met. 
deep, vrofound, Ac 20.9; ὄρθρον Ba- 


exCca- 





secret 


29 BAP © 


θέος, lit. at deep morning twilight 
#.e. at the earliest dawn, ἴων 24. 1. 

Βάϊον, v. Βαΐον, ov, τό, ἃ palm 
branch, Jno. 12. 13. 5. 

Βαλάντιον, ov, τὸ, a bag, purse, La 
10. 4; 12. 88 : 22. 35, 36. 

Baldo, f. βαλῶ, a. 2. ἔβαλον, p. 
βέβληκα, Ὁ. pass. βέβλημαι, a. 1. PAs 
ἐβλήθην, f. pass. βληθήσομαι, to throv, 
cast; to lay, Re. 2. 22. Mat. 8. ὃ, 
14, et al.; to put, place, Ja. 3.3; to 
place, deposit, Mat. 27. 6. Mar. 2. 
41-44. Lu. 21. 1-4; Jno. 12. 63 to 
pour, Jno. 13.5; to thrust, Jno. 18. 
11; 20.27. Mar. 7...33. Re. 14, 195 
to send forth, Mat. 10.34; to assault, 
strike, Mar. 14. 65; met. to suggest, 
Mat. 10. 34. Jno. 13. 2; intrans. to 
rush, beat, as the wind, Ac. 27. 14. 

Barrio, f. iow, a. 1. ἐβάπτισα; 
p. pass. βεβάπτισμαι, a. 1. pass. 
ἐβαπτίσθην, (βάπτω) pr. to dip, im- 
merse; to cleanse or purif 
washing; to administer the rite of 
baptism, to baptize; met. with va- 
rious reference to the ideas associated 
with Christian baptism as an act of 
dedication, 6. g. marked designation, 
devotion, trial, &c.; mid. to procure 
baptism for one’s self, to undergo 
baptism, Ac. 22. 16. 

Βάπτισμα;, atos, Td, pr. immersion ; 
baptism, ordinance of baptism, Mat. 
3. 7. Ro. 6. 4, et al.; met. baptism 
in the trial of suffering, Mat 20. 22, 
24. ΜῈ. 10. 38,30. 44N. (ee 

Ῥαπτισμός, ov, 0, pr. an act of 
dipping or immersion; a baptism, 
He. 6. 2; an ablution, Mar. 7. 4, 8. 
He: Or tO IN. 

Βαπτιστής; οὔ, 6, one who baptises, 
Mat.3. Ws (if. 11, 12, et alt... 

Barra, f. Ψω, a. 1. ἔβαψια, p. pass. 
βέβαμμαι, to dip, Jno 13.26. Lu 16, 
24; to. dye, Re. 19. 18. 

Bap, indec. 0, (13, Chald. or Syr.) 
a son, Mat. 16. 17. 

Βάρβᾶρος, ov, 6, a barbarian, pr. 
one to whom a pure Greek dialect is 
not native; one who is not a proper 
Greek, Ro. 1. 14. Col. 3. 1]. 0. 
28, 2, 4; a foreigner speaking a 
strange language, | Co. 14. 11. 

Bapéa, ὦς f. now, p. pass. βεβάρη- 
μαι, (βάρος) to be heavy upon, weigh 
down, burden, oppress, as sleep, Mat. 


BAP 


26.43. Mar. 14.40. Lu. 9. 32; sur- 
JSeiting, ν. τ. Tu. 21. 34; calamities, 2 
Co. 1. 8; 5. 4; or trouble, care, 62"- 
pense, &¢. 1 Ti. 5. 16. 

Bapéws, adv. heavily ; .met. with dif- 
ficulty, dully, stupidly, Mat. 13. 15. 
Ac. 28. 27. 

Bapos, cos, τό, weight, heaviness ; 
a burden, any thing grievous and 
hard to be borne, Mat. 20.12. Ac. 
15, 28. Re. 2. 24; burden, charge, or, 
weight, influence, dignity, honour, 
‘1 Thes. 2.6; with another noun in 
government, fulness, abundance, ex- 
cellence, 2 Co. 4. 17. 

Bapuva, f. υνῶ; a. 1. pass. ἐβαρύν- 
θην, see βαρέω, Lu. 21. 34. (Ὁ): from 
Bapus, εἴα, ὑ, heavy; met. burden- 
some, oppressive, or difficult of ob- 
servance, as precepts, Mat. 23. 4. 
1 Jno. 5.3; weighty, important, mo- 
mentous, Mat. 23. 23. Ac. 25. 7; 
pentane: oppressive, afflictive, vio- 
ent, rapacious, Ac. 20. 29; authori- 
tative, strict, stern, severe, 2 Co. 

10. 10. ; 

Bapurijos, ov, 6, ἡ. (βαρύς & τιμή) 
of great price, precious, Mat. 26. 7. 

Βασανίζω, f. (ow, a. 1. pass. ἐβα- 
σανίσθην, (βάσανος) pr. to apply the 
lapis Lydius or touchstone; med. to 
examine, scrutinise, try either by 
words or torture; in N. T. to afflict, 
torment; pass. to be afflicted, tor- 
mented, pained, by diseases, Mat. 8, 
6, 29, et al.; to be tossed, agitated, 
as by the maves, Mat. 14. 24: whence 


Bacamop0s, ov, 6, pr. examination 
by the lapis Lydius or by torture; 
torment, torture, Re. 9. 5; 14. 11]: 
18. 7. 10, 15. 

Βασανιστής, ov, 6, pr. an inquisitor, 
tormentor; in N. 7. a keeper of a 
prison, gaoler, Mat. 18. 34. 

Βάσᾶνος, ov, 7, pr. lapis Lydius, 
a species of stone from Lydia, which 
being applied to metals was thought 
to indicate any alloy which might be 
mixed with them, and therefore used 
inthe trial of metals ; hence, examina- 
tion of a person, especially by tor- 
ture; in N. 7. torture, torment, se- 
vere pain, Mat. 4.24. Lu. 16. 23, 28. 

Βασιλεία, as, 7, (βασιλεύς) a king- 
dom, realm, the region or country 


- 


governed by a king; kingly power, 


80 


BAT 
authority, dominion, reign; του δὴ 
dignity, the title and honour of 


king; ἡ βασιλεία, Mat. 9. 35, ἡ Ba- 
σιλεία τοῦ Θεοῦ,---τοῦ Χριστοῦ,---τοῦ 
οὐρανοῦ,---τῶν οὐρανῶν, the reign or 
kingdom of the Messiah, both in a 
Jalse and true conception of it; used 
also, with various limitation, of its 
administration and coming history 
as inthe parables; its distinctive na 
ture, Ro. 14. 17, requirements, privi- 
leges, rewards, consummation. 


Βασίλειος, ov, 6, ἡ, royal, regal ; 
met. possessed of high prerogatives 
and distinction, 1 Pe. 2.9; τὰ βασέ- 
λεια SC. δώματα, regal mansions, pa- 


laces, Lu. 7.25: from 


Βασιλεύς, €ws, 6, a king, monarch, 
one possessing regal authority : 
whence 

Βασιλεύω, f. εὔσω, to possess re- 
gal authority, be a king, reign; ta 
rule, govern, Mat. 2. 22; met. to be 
in force, predominate, prevail, Ro. 
5. 14, 17, 21; 6.12; to be in a state 
of prosperity and happiness, 1 Co. 
&. 8. 


Βασιλικός, ἢ, dv, royal, regal, Ac. 
12. 20, 213 βασιλικός, used as a subst 
a person attached to the king, cour- 
tier; by impl. of the highest excel- 
lence, Ja. 2. 8. 

Βασίλισσα, ns, 7, (a later form of 
βασιλίς) a queen, Mat. 12.42. Lu. 
11.581. Ac. 8. 2%. eis. 


Baots, ews, 7, (βαίνω) pr. a step; 
the foot, Ac. 3. 7. : 

Βασκαίνω, f. ανῶ, ἃ. 1. εβάσκηνα 
& ἐβάσκᾶνα, pr. to slander; thence, 
to bewitch by spells, or by any other . 
means ;*to delude, Gal. 3. 1. 


Βαστάζω, f. dow, a. 1. ἐβάστασα, 
pr. to lift, raise, bear aloft ; to bear, 
carry, in the hands or about the per- 
son; carry as ὦ message, Ac. 9. 15; 
to take away, remove, Mat. 8. 17. 
Jno. 20. 15; to take up, Jno. 10. 31. 
Lu. 14. 27; to bear as a burden, en- 
dure, suffer; to sustain, Ro. 11. 18; 
to bear with, tolerate; to sustain 
mentally, comprehend, Jno. 16. 1%. 


Bartos, ov, ὁ & 7, a bush, bramble, 
Mar. 12. 36, et al. 
Baros, ov, ὁ, (Heb. M3) a bath, s 


measure for liquids, wich is stated 
by Josephus (Ant. 1. vit. oc. # 9.) te 


BAT 2) BAA 


contain 72sextarii, or about 13 and  Βήρυλλος. ov. 6, ἢ. a beryl 
ee gallons. Others make it about ΓΝ ae ays of iar μας τον νά 


allons; and others, 7 and a half 4 : ; ; 
za lons. rae chiefly in India, Re. 21. 20 


Barpaxos, ov, ὃ, a frog, Re, 16.18. Bia, as, 7, force, impetus, violence, 
Βαττολογέω, ὦ, f. now, (Bdrros,| Ac. 5. 26; 21. 35, et al.: hence 
stammerer), pv. to stammer; hence, Buda, f. do ὡς and mid. βιάζομαι, 


to be 
et ; as vain repetitions to urge, constrain. overpower ΣΡ 


force ; to press earnestly forward, t¢ 
BdécAvypa, atos, τό, (βδελύσσο- rush, Lu, 16. 16; pass. to be an cb. 
μαι) an abomination, an abominable | ject of an impetuous mevemem 
thing, Mat. 24. ae εἰ 14, et Mat. 11. 12. 
al.; idolatry with all its po utions, Ie ae. . 
Re 17. 4,5: 21.27. 8. Biatos, a, ov, violent, vehement, 
, , , 5 AC 22: 
Βδελυκτός, ἡ, ὄν, abominable, de-| pg’. οὔ. ὁ (βιά ξωρ νον 
testable, Tit. 1. aS (S.) from ΤΟΣ Coo Os Oy One ae 


Βδελύ é 235 , uses violence, or is impetuous ; one 
ελυσσομαι, f. Eouat, p. €H0€-| who feels an eager, vehement desire 


λυγμαι, to abominate, loathe, detest, for anything, Mat. 11.12. L.G 
abhor, Ro. 2.22; pass. to be abomina- , , ῬῊΡ 
ble, detestable, Re. 21. 8. ἡ Sti Area bee of i ; 
΄ , ἢ λάριον, a roll, fr. βίβλος) a smaii 
Beas eee ha ’ Pr sig 3 ε ἐπε or scroll, a little book, Re. 
14; 6.19; sure, certain, established, 2, 8, 9, 10. LG. 
τ πε τάμα ov, τό, (pr. dimin. of βίβ- 
| 


Ro. 4. 16, et 8]. : whence ( 1} 
1. εβαίω- λος) a written volume or rol oO 
ida te αὐ dot és ἐβ βαί io We. 45) .074020, etal 8 scroll, bill, 


σα, to confirm, establish; to render ice Mat. ᾿ ὃ, 7. Mar. 10. 4 


constant and unwavering, 1 Co. 1.8, 
Βίβλος, ov, 7, pr. the inner bark 


et al.; to strengthen or establish by 
arguments or proofs, ratify, Mar. 16. or rind of the Payee which was 
anciently used instead of paper; 


20; verify, as promises, Ro. 15. 8. 
περενώσειξ. ews, 7, confirmation, | fence, a written volume, or roll, 
book, catalogue, account, Mat. 1. 1. 


firm establishment, Phi. 1.7. He. 
δ δ᾿ Mar. 12. 26, et al. 
Βέβηλος, ov, ὃ, 7, (Baive, to tread, Βιβρώσκω, f. βρώσομαι, p. βέ- 
and βηλός, a threshold) pr. what is| βρωκα, to eat. 
Bios, ov, 6, life; means of living; 


open and accessible to all; hence, 
profane, not religious, not connected sustenance, maintenance, substance, 
goods, 1 Mar. 12. 44, et al.: evhence 


with religion; unholy; a despiser, 
scorner, | Ti. 1.9; 4.7,etal.: whence 

Buda, ὦ, f. wow, a. 1. ἐβίωσα, ἴα 
live, 1 Pe. 4. 2. 


Βεβηλόω, ὦ, f. ὦσω, a. 1. ἐβεβη- 
λωσα, to profane, ῬοΙ πος δι violate, Βίωσις, cos, i, i ated bP ate ae. 
26. 4 


Mat. 12. 5. AC. 24. 6. 
Babee n, OV, pertaining to thie 


Βελόνη, nS 4049 Ver: ne os 25, pr. 
th t of dl 
at aa et Oe 1 ees Oh life, or the wes of this life, Lu. 21. 


βέλος, eos, τό, a missile weapon, 


dart, arrow, Ep. 6. 16. ae Pee Pans 
op Ory ee cae Βλαβερός, a a, an hurtful, 1 Ti. 6. 8: 
Βελτιων, ονος, ὃς ἢ, τό, πον, (comp. pas 


of ἀγαθός) better; βέλτιον, as an adv. 
very, well, too well to need inform- Βλάπτω, f. yo, a. 1. ἔβλαψα, gr. 
ing, 2 Ti. 1. 18. to weaken, hinder, disable; to hurt, 
βῆμα; ατος, τό, (βαίνω) a step, harm, injure, Mar. 16. 18. Lu. 4. 35. 
foot-step, foot-breadth, space to set Βλαστάνω, f. no ων a. 1. ἐβλάσ THOa, 
the foot on, Ac. 7. 5; an elevated a. 2. ἔβλαστον, intrans. to germinate, 
place ascended by steps, tribunal, bud, sproat, epee Up, Mat. 13. 26. 
throne, Mat. 27.19. Ac. 12 21, et al. Mar. 4. 27. He. 9. 4; trans. ars 


BAA- 


8s 


BPA 


cansat. to cause to shoot, produce, Βολίζω, f. ίσω, ἃ. 1. ¢Sddura, ὦ 


yield, 58. 5.18. 
Βλασφημέω, ὦ, f. Now, Ρ. βεβλα- 
ήμηκα, ὃ. 1. ἐβλασφήμησα, to calum- 
niate, revile, treat with cakumny and 
contumely, Mat. 27. 39, et al.; to 
speak of God or divine things in 
terms of impious irreverence, to 
‘blaspheme, Mat. 9. 3; 26. 65, et a. : 
whence 

Βλασφημία, as, n, calumny, rail- 
ing, reproach, Mat. 15. 19. Mar. 7. 
22, et al.; blasphemy, Mat. 12. 31; 
26. 65, et al. 

Βλάσφημος, ov, 6, 7, calumnious, 
sailing, reproachful, 2 Ti. 3.2. 2 Pe. 
2. 11; blasphemous, Ac. 6. 11, 13. 
1 Ti. 1. 18. 

Βλέμμα, aos, τό, a look; the act 
of seeing, sight, 2 Pe. 2.8: from 

Βλέπω, f. Wo, al. ἔβλεψα, to 
possess and use the faculty of sight ; 
to direct the eyes towards; to be- 
hold; to face, Ac. 27. 12; to descry, 

“observe; met. to direct the thoughts 
towards, comsider; to discern men- 
tally, perceive; to have regard to; 
to mind; to take heed; mm N.T. 
βλέπειν ἀπό, to beware of, shun. Mat. 
8. 15. 

Βλητέος, a, ov, (verbal aay. fr. Bar- 
Aw) requiring to be cast or put, Mar. 
9.292. Lu. 5. 38. -N. T 

Bodw, 8, f. ήσω, a.1. ἐβόησα, to 
ery out; to exclaim, proclaim, Mat. 
3.3; 15. 34. Ac. 8. 7, et 8]. ; πρός 
τινα, to invoke, implore the aid of 
any one, Lu. 18. 7: from 

Bon, 7S, 1); a ery, outcry, exclama- 
tion, Ja. 5. 4. 

Bondeca, as, 1; help, succour, He. 
4.16; meton. pl. helps, contrivances 
for relief and safety, Ac. 27.17: from 

Βοηθέω, ὦ, f. now, a.1. ἐβοήθησα, 
(Boy & θέω, to run) pr. to run to the 
aid of those who cry for help; to 
advance to the assistance of any 
one, help, aid, succour, Mat. 15. 25. 
Mar. 9. 22, 24, et al.: from 

Βοηθός, ov, 6, a helper, He. 13. 6. 


Bdaduvos, ov, 6, a pit, well, or cis- 
tern, Mat. 12. 11; 15.14. Lu. 6. 39. 

δολη, ns, 7, (βάλλω) a cast, a throw ; 
the distance to which any thing can 
be thrown, Lu. 22. 41. 


heave the lead, sound, Ac. 27. 88. 
cL. G.) from ἡ 

Βολίς, tdos, ἡ, (βάλλω) a missile 
weapon, dart, javelin, He. 12. 20¢ 
a50, a plummet, lead for sounding; 


BopBopos, ov, 0, mud, mire, dung. 
filth, 2-Pe.2. 22. 

Βοῤῥᾶς, G, 6, i. ᾳ. βορέας, pr. ts: 
north, or N. N. E. wind; metom. the 
north, Lu. 13. 29. Re. 21. 13. 

Βόσκω, f. βοσκήσω, a. 1. ἐβόσκις 
σα, to feed, pasture, tend while 
grazing; βόσκομαι, to feed, be feed- 
ing, Mat. 8. 30, 33. Lu. 8. 32, 34, 
et al. 

[MK A ¢ , 

Βότἄνη, ns, ἢ; (βόσκω) herb, herb- 
age, produce of the earth, He. 6. 7. 
Βότρυς, vos, 6, a bunch or cluster 

of grapes, Re. 14. 18. 

BovAeutns, ov, 0, a counsellor, se- 
nator; member of the Sanhedrim, 
Mar. 15. 43. Lu. 23. 50: from 


Βουλεύω, f. evow, to give counsel, 
to deliberate; mid. βουλεύομαι, to 
deliberate, Lu. 14. 31. Jno. 12. 10. 
Ac. 5. 33; to purpose, determine, 
Ac. 15. 37; 27.39. 2 Co. 1.17: from 


Βουλή, ἧς, 7), (βούλομαι) counsel, 
purpose, design, determination, de 
cree, Lu. 7. 30; 23. 51, et al. freq. ; 
by impl. secret thoughts, cogitations 
of the mind, 1 Co. 4. 5. 

BovAnpa, ατος, τό, purpose, will, 
determination, Ac. 27. 43. Ro. 9. 19. 

Βούλομαι, f. βουλήσομαι, imperf 
ἐβουλόμην & At. ἡηβουλόμην, a. 1. Pas 
ἐβουλήθην & ἠβουλήθη: p. βεβούλημαι, 
to be willing, disposed, Mar. 15. 15 
Ac. 25. 20; 28. 18, et al.; to intend, 
Mat. 1.19. Ac. 5. 38; 12.4. 2 Co. 
1.15; to desire, 1 Ti. 6.9; t» chorse, 
be pleased, Jno 18. 39. Ac. 18. ἐδ, 
Ja. 3. 4; to will, decree, appoint. 
Lu. 22. 42. Ja. 1. 18. 1 Co. 12. 11, 
1 Ti. 2. 8; 5. 14, et al.; ἐβουλόμην. 
I could wish, Ac. 25. 22. 

Bovvos, ov, 6, a hill, hillock, rising 
ground, Lu. 3.5; 23. 30. 

Bows, Boos, ὁ, 7, an ox, a bull or 
cow, an animal of the ox kind, La. 
13. 15, et al. , : 

Βραβεῖον, ov, To, (BpaBeus, a judge 


BPA 33 "ΑΜ 


ΟἹ arbiter in the public games) ἃ Βρῶσις. ews eating, the act of 
prize bestowed on victors in the public eating, Ro. > Ih 17. ἡ ὍΔ 8. 4, οὐ 


ily ομήρ ραν ayant wreath, chap- al. ; meat, food, Jno. 6. 27. He 
3.14. L.G. Mat. 6 19, 20. ν 
Βραβεύω, f. εὖσω͵ (fr. same) Pr.|  Βυθίζω, f. ίσω, a. 1. ἀνὰ τὰ 


public games ; in N.T. to preside Lu. 5.7; to plunge deep, drown, 

direct, rule, govern, be predominant, ΤΊ, 6. 9: from 

ela Ag a ov b Βυθός, ov, 6, the bottom, lowest 
Βραδύνω, f. υνῶ, (βραδύς) to be part; the deep, sea, 2 Co. 11. 25. 


slow, to delay, ν behindhand, 1 Ti. Βυρσεύς, cepa: (βύρσα, a de) 


15. Ὁ 6. 399 
a tanner, leather-dresser, Ac. 9. 43; 
δραδυτλοέω, ὧ; f. now, to sail 10.6, 32. L.G 


slowly, Ac. 27.7: (L.G.) fr. πλέω & B 
Bieiodsa. widow omer Nate J ὑσσῖνος, ἢ») ov, made of byssus or 
Bpadus, εἴα, v, slow; not hasty, Ja. fine cotton, Re. 18. 16: from 


1.19; slow of understanding, heavy, pe Ek ot ἧ πα ΉΚΘΗΣ ἢ 
᾽ ᾽ 93 5 


stupid, Lu. 24. 25: whence ffi Hn bight δεν ΤΥ 
ἐς B ς _| of fine cotton highly prized by the 
Seog Te es A an pa ancients, Lu. 16. 19. v.r. Re. 18. 12. 
; Mp Ian's Βωμός, ov, ὁ, pr. a slightly elevated 

μ ’ 


Βραχίων, ovos, 0, the arm; meton. 
: ° spot, base, pedestal ; hence, an altar 
strength, might, power, Lu. 1. 51. re 11. a 


one: 12.38. HA, 185. 7: δ 
Boayvus, εἴα, v, short, brief; few, r 


small, Lu. 22.58. Jno. 6. 7, et al. , ς , , 
ἜΣ ΤΕΣ Ἂ Ἐπ λον Ταγνραινα, ns (ypaw αἰνω 

Βρέφος, eos, τὸ, a child; whether | κἀξ ἤθει REA oe Pay pay 

unborn, an oe saa ἫΝ εξ ΗΝ | tion, 2 Ti. 2. 17. 

44; or just born, an infant, Lu. 2. 12, 

16. yes 7.19; or partly grown, Lu. Γάζα, ns, 9, a treasure, treasury, 

18.15. 2 Ti. 3.15; met. onewhohas|_ Ac. 8. 27. ; : 

just embraced the Christian faith, Γαζοφυλάκιον, ov, τό, (γάζα ἃ 

l Pes 2:2: φυλακή) a treasury ; the sacred trea- 
Βρέχω, f. ξω, a. 1. ἔβρεξα, to wet, | sury, Mar. 12. 41, 48, Lu. 21. 1. Jno. 

moisten, Lu. 7. 38; to rain, cause} 8. 20. L.G. Ἶ 

or send rain, Mat. ὅ. 456. Lu. 17. 29, | Γάλα, γάλακτος, To, milk, 1 Co. 9. 








etal. " | 73 met. spiritual milk, the elemen- 
Bpovty, ns, 7, thunder, Mar. 3. 17. tary parts of Christian instruction, 
Jno. 12. 29, et al. 1 Co. '3/°2) Hes 5; Mi 13; spiritual 


nutriment, 1 ve. 2. 
Ταλήνη, ns, 1; fad ΒΕ ἘΠ of the 
Bpoxos, ov, 6, a cord, noose, 1 Co. (Gert ee ica Mat. 8. 25. Mar. 4. 39, 
Bovypos, OU, 0, a grating or gnash- Γαμέω, @, f. @, &, later, Noo, p. 
ing οὐ the teeth, Mat. 8. 12; 13. 42 γεγάμηκα, a. 1. ἔγγμα & ἐγάμησα, 2. 1. 


Bpoxn, ἧς, 7, (βρέχω) rain, Mat. 7. 
Dd, at!) a. Gre 


50, et al.: from pass. ἐγαμήθην, to marry, take a wife; 
Βούχω, i Eo, τ grate ΟΥ̓ gnash to marry, enter the marriage state ; 
the teeth, Ac. 7. ὃ (v). mid. to marry, be married, Mar. 10. 


13. Ὁ Co. 7.9, WO, 28. sO. eta: 
whence 
Ταμίζω, f. iow, to give in marriage, 
Bp dua ατος, τό, (βιβρώσκω) food, ΤῊΝ to marry, v.r. 1 Co. 7. 38, 


Mat. 14. 15. Mar. 7. 19, et al.; solid ; : 
food, 1 Co. 3. 2. Γαμίσκομαι, to be given in mar 


Βρώσιμος, ov, ὃ, 7, (fr. same) eat- | Tiage, Mar. 12. 25, L. 6. 
able, that may be eaten, Lu. 34. 41. | T'apos, ov, 0, a weddiug, nuptiale 
4 


Bove, pr. to be an to swell with 
ig thing ; to emit, send forth, Ja. 
3. 


AP 34 


the nuptial ceremonies ; th: attend- | 
ant festivities, Mat. 25. 10. Jno. | 
2. 1, 2. Re. 19.7, 9; any feast or 
banquet, Lu. 12. 36; 14. 8; meton. 
the room in which a banquet is held, 
Mat. 22. 10; the marriage state, He. 
13. 4. 

Tap, a causal particle or conjunc- 
tion, for; it is. however, frequently 
‘used with an ellipsis of the clause to 
which it has reference, and its force 
must then be variously expressed: 
Mat. 15. 27; 27. 23, et al.: 7a ds also 
sometimes epexegetic, or introductory | 
of an intimated detail of circum- 
stances, now, then, to wit, Mat. 1. 18. 


Παστήρ, τέρος, τρός, ἡ, the belly, 
stomach; the womb, Lu. 1. 31; ἐν 
γαστρὶ ἔχειν, to be with child, Mat. 
1. 18, 23; 24. 19, et al.; γαστέρες, 
paunches, gluttons, Tit. 1. 12. 

Ye, an enclitic particle imparting em- 
phasis; indicating that a.parivular 
regard is to be had to the term to 
which it is attached. Its force is to 
be conveyed, when this is possible, by 
various expressions : at least, indeed, 
even, &e. ; 

Γέεννα, ns, ἢ, (Heb. 031 N*)) Ge- 
henna, pr. the valley of Hinnom 
south of Jerusalem, once celebrated . 
for the horrid worship of Moloch, & 
afterwards polluted with every spe- 
cies of filth, as well as the carcases of 
animals, and dead bodies of malefac- 
tors; to consume which, in order to 
avert the pestilence which such amass 
of corruption would occasion, con- 
stant fires were kept burning ; hence, 
hell, the fires of T'artarus, the place 
of punishment in Hades, Mat. 5. 22, 
29, 30; 10.28; 18.9, etal. N.T. 

Ieirwy, ovos, 6, ἢ, a neighbour, 
Tous 14.123 15.6, 9.) Jnor9.8. | 

Γελάω, @, f. άσομαι, &, later, ava, | 
a. 1. ἐγέλασα, to laugh, smile ; by impl. | 
to be merry, happy, to rejoice, Lu. | 
6. 21, 25. (a). 

Γέλως, wtos, 6, laughter; by impl. 
mirth, joy, rejoicing, Ja. 4. 9. 

Γεμίξω, f. iow, a. 1. ἐγέμισα; a. 1. 
pass. ἐγεμίσθην, to fill, Mar, 4. 37; 
15. 36, et al.: from 

Téuw, to be full, Mat. 23. 27. Lu. 
11, 39, et al. 

Teved, Gs, 7, pr. birth: bones nea 








TEN 

geny a generation of ««ankind 

fat. 11.16; 23.36, et al.; a genera 
tion, a step in a genealogy, Mat. 1. 
17; ageneration, an interval of time, 
an age; in Ν. T. course of life, im 
respect of its events, interests, or cha- 
racter, Lu. 16.8. Ac. 13. 36. 


Γενεαλογέω, ὦ, f. now, (γενεά & 


λέγω) to reckon one’s descent, derive 
one’s origin, He. 7.6: whence 


Teveadoyia, as, 7, genealogy, cata- 


logue of ancestors, history of descent, 
1 Ti. 1. 4... Tit 90 9: 

Γενέσια, wv, Td, pr. a day observed 
in memory of the dead; in Ν. 7. 
equivalent to γενέθλια, celebration of 
one’s birth-day, birth-day festival, 
Mat. 14.6. Mar. 6.21. 

Γένεσις, ews, 7, birth, nativity, 
Mat. 1. 18. Lak 1214. 85: 198] 
successive generation, descent, line- 
age, Mat. 1.1; meton. life, Ja. 3. 6. 


Tevern, NS, 1s birth, Jno 9. 1. 


Γένημα, τό, v.r. Lu. 1s .8. 2 Co 
9.1 a, natural produce, frui*, increase. 
Ne. 


Γεννάω, ὦ, f. now, p. γεγέννηκα, 
a. 1. ἐγέννησα, p. pass. γεγέννημαι, 
a. 1. pass. ἐγεννήθην, spoken of men, 
to beget, generate, Mat. 1. 2...16, et 
al.; of women, to bring forth, bear, 
give birth to, Lu. 1. 13, 57, et al.; 
pass. to be born, produced, Mat. 2. 
1, 4, et al.; met. to produce, excite, 

ive occasion to, effect, 2 Ti. 2. 23; 
from the Heb. to constitute as son, 
to constitute as king, or as the re- 
presentative or vicegerent of God, 
Ac. 13. 33. He. 1. δ; 5.55 by impl. 
to be a parent to any one; pass. te 
be a son or child to any one, Jno. 
1.13. 1 Co. 4. 15, et al.: whence 


Γέννημα, ατος, τό, what is born or 
produced, offspring, progeny, brood, 
Mat. 3. 7; 12. 34, et al.; fruit, 
produce, Mat. 26. 29. Mar. 14. 28, 
et al.; fruit, increase, Lu. 12. 18; 
2 Co. 9. 10. . 

Γέννησις, ews, ἢ, birth, nativity, 
Mat. 1. 18. 1D): 5.14: 

Γεννητός, ἢ, Ov, born, or produced 
of, Mat. 11. 11. Lu. 7, 28. 

Γένος, eos, τό, (γίνομαι) offspring, 
progeny, Ac. 17. 28, 29; family, kin- 
dred, lineage, Ac. 7. 13, et al.; race 
nation, people, Mar. 7. 26. Ac. 4, 36 


CEP 
et al.; kind, sort, species, Mat. lo 
47, et al. 

Γερουσία, as, ἡ, ἃ senate, assem- 
bly of elders; the elders of Israel 
collectively, Ac. 5.21: from , 

Γέρων, ovros, 6, an old man, Jno. 
3. 4. R ; 

Γεύομαι, f. γεύσομαι, a. 1. ἐγευσά- 
μην, (mid of yevw, to cause to taste) 
to taste, Mat. 27. 34. Jno, 2. 9; 
absol. to take food, Ac. 10. 10, et al.; 
met. to have perception of, expe- 
rience, He. 6. 4,5. 1 Pe. 2.3; θανά- 
του γεύεσθαι, to experience death, to 
die, Mat. 16.28, et al. 

Γεωργέω, ὦ, f. noo, (γεωργός) to 
cultivate, till the earth, He. 6. 7. 


Γεώργιον, ov, τό, cultivated field, 
or ground, a farm, 1 Co. 3. 9: from 


Γεωργός, ov, 6, (γῆ & ἔργον) a hus- 
Saree one a tills the earth, 
ον Πρ δι Ὁ 2 3. Ub IN d aS DCe 
a vine-dresser, keeper of a vine- 
yard, i. q. ἀμπελουργός, Mat. 21. 33, 
34, et al. 


Γῆ, γῆς. 7, (contr. fr. yea) earth, 
soil, Mat. 13. 5. Mar. 4. 8, et al.; 
the ground, surface of the earth, 
Mat. 10. 29. Lu. 6. 49, et al.; the 
land, as opposed to the sea or a lake, 
Lu. 5.11. Jno. 21.8, 9, 11; the earth, 
world, Mat. 5. 18, 35, et al.; by ἢ 
mecd. the inhabitants of the earth, 
Mat. 5.13; 6.10; 10. 34; aland, re- 
gion, tract, country, territory, Mat. 
2. 20; 14. 34; by way of eminence, 
Canaan or Palestine, Mat. 5.5; 24. 
30; 27. 45. Ep. 6. 3; the inhabitants 
of any region or country, Mat. 10. 
15: TT, 24, et al. 


~ ’ , oe 

Γήρας, aos, ws, τό, dat. ynpat, 
γήρᾳ, also γήρει, old age, Lu. 1. 36: 
arhence 

Τηράσκω, v. ynpdo, ὦ, f. ἄσομαι, 
a. 1. ἐγήρᾶσα, & éynpava, to be or be- 
come old, Jno, 21.18. He. 8. 13. 

Γίνομαι, (a later form of γίγνομαι) 
f. γενήσομαι, Ὁ. γέγονα & γεγένημαι, 
a. 1. ἐγενήθην, ἃ. 2. ἐγενόμην, to come 
into existence; to be created, exist 
by creation, Jno. 1. 3,10. He. 1]. 
3. Ja. 3. 9; to be born, produced, 
grow, Mat. 21.19. Jno. 8. 58, et al.; 
to arise, come on, oceur, os tie phe- 
nomena of nature, &c.; Mat. 8. 24, 
26: 9.16, etal.; to come, approach, 


35 


Γλὼ 
as morning or evening, Mat. ὅ. 16, 
14, 15, 23; to be appointed. conati- 
tuted, established, Mar. 2.27. Ga, 
3.17, et al.; to take place, come te 
pass, happen, occur, Mat. 1. 22; 24. 
6, 20, 21, 34, et al. freq. ; to be done, 
performed, effected, Mat. 21. 42, et 
al.; to be fulfilled, satisfied, Mat. 6. 
10; 26. 42, et al.; to come into a 
particular state or condition ; to be- 
come, assume the character and 
appearance of any thing, Mat. 5. 45; 
12. 45, et al.; to become or be made 
any thing, be changed or converted, 
Mat. 4.3; 21.42. Mar. 1. 17, et al.; 
to be, esse, Mat. 11.26; 19. 8 ; γίνεσ- 
θαι ὑπό τινα, to be subject to, Ga, 4. 
4; γίνεσθαι ev ἑαυτῴ, to come te 
one’s self, to recover from a trance 
or surprise, Ac. 12.113 μὴ γένοιτο, let 
it not be, far be it from, God forbid, 
Lu. 20;):16..,RO.: 3:4, 31, 66 ak soo 
be kept, celebrated, solemniséd, as 
festivals, Mat. 26. 2, et al.; to be 
finished, completed, He. 4. 3. 
Tiveacka, (a later form of γιγνώσκω) 
f. γνώσομαι, P. ἔγνωκα, a. 2. ἔγνων, DP. 
pass. ἔγνωσμαι, a. 1. pass, ἐγνώσθην͵ 
to know, whether the action be incep- 
tive or complete and settled; to per- 
ceive, Mat. 22. 18. Mar. 5. 29; 8. 
17; 12.12. Lu. 8. 46; to mark, dis- 
cern, Mat. 25. 24. Lu. 19. 44; to 
ascertain by examination, Mar. 6. 
38. Jno. 7.51. Ac. 23. 28; to un- 
derstand, Mar. 4. 18. Lu. 18. 34. 
JnO- 12.16% 1a. Go Ac, 830.51, Co; 
14. 7,9; to acknowledge, Mat. 7. 23. 
2 Co. 3. 2; to resolve, conclude, 
Laws V6. "4, Ino: 73126 5 17. 8s; Lape 
assured, Lu. 21. 20. Jno. 6. 69; 8. 
52. 2 Pe. 1.20; to beeskilled, to be 
niaster of ὦ thing, Mat. 16. 3. Ac 
zi. 37; to know carnaily, Mat. 1. 
25. Lu. 1. 34; fr. the Heb. to view 
with favour, i Co. 8.3. Gal. 4. 9. 


TAevxos, εος, τό, pr. the unfer. 


mented juice of grapes, must; hence, 
sweet new wine, Ac. 2.13: from 

TAvKUs, εἴα, ὑ, sweet, Ja. 3. 11, 12 
Re. 10.,9, 10. 

Γλῶσσα, ns, 7, the tongue, Mar. 7 
33, 35, et al.; meton. speech, talk 
ι Jno. 3. 18; a tongue, language 
Ac. 2.11. 1 Co. 13. 1, et al.; metom. 
a language aot proper to a speaker 
a gift or faculty of such language, 
Mer. 16. 17. 1 Co. 14.13, 14, 26, ef 
al.: fr. Heb. a nation as defined og 


LAW 


its lunguage, Re. 5. 9, et al.; 
tongue-shaped flame, Ac. 2. 3. 

Γλωσσόκομον, ov, τό, (γλῶσσα | 
& κομέω, to keep, preserve) pr. a 
pox for keeping the tongues, mouth- 
pieces, or reeds, of musicai instru- 
ments; hence, genr. any box or re- 
ceptacle; wm N.7. a purse, money 
bag, Jno. 12. ο: 13:29. L.G. 

Γναφεύς, ews, ὁ, (γνάφος, ἃ teasel, 
or thistle) a fuller, part of whose 
business was to raise a nap by neaons 
oF teasels, &c., Mar. 9. 3. 

γνήσιος, ov, ὃ, 7, (γένος) lawful, 
legitimate, as children; genuine, in 
faith, &e. 1 Ti. 1.2. Tit. 1.4; true, 
sincere, 2 Co.8.8. Phi. 4.3: whence 

Iynoiws, adv. genuinely, sincerely, 
Phi. 2. 20. 

Γνόφος, ov, ὃ, a thick cloud, dark- 
nes, He. 12. 18. 

Γνώμη, ns, 7, (γινώσκω) the mind, 
as the meams of knowing and judg- 
ing ; various operations of the mind, 
as inclination, 1 Co. 1. 10; accerd- 
ance, consent, Phile. 14; purpose, 
resolution, Ac. 20. 3; opinion, judg- 
ment, 1 Co. 7. 25, 40. 2 Co. 8. 10. 

Γνωρίζω, f. iow, At. 1, a. 1. ἐγνώ- 

iva, 2. 1. pass. ἐγνωρίσθην, to make 
own, reveal, declare, Jno. 15. 153 
17. 26, et al.; to know, Phi. 1. 22. 


Tvaots, ews, 7, (γινώσκω) know- 
ledge, Lu. 1. 77; knowledge of an 
especial kund and relatively high cha- 
racter, Lu. 11. 52. Ro. 2.20. 1 Ti. 6. 
20, more particularly in respect of 
Christian enlightenment, Ro. 15. 14. 


ἀν, 


36 


Se πππποΠ πὸ τὐτοΠοποέόυι τ ,-  '’ π’΄-ς.-ςς..-ςς 


ΓΡΑ 


Γογγυσμός, ov, 6, a muttering, 

murmuring, low and suppressed dis- 

course, Jno. 7. 12; the expression of 
secret and sullen discontent, mur. 

muring, complaint, Ac. 4. 1. Phi. 2. 

14. 1 Pe. 4.9. L. G. 

voTns, οὔ, O, ἃ murmurer, 

Jude 16. L.G. 

Τόης, nros, 6, a juggler, diviner- 
hence, by impl. an impostor, cheat 
2 Ti.3. 13. 

Τόμος, ov, ὁ, (γέμω) the lading of 
a ship, Ac. 21.3; by impl. merchan- 
dise, Re. 18. 11, 12. 

Γονεύς, és, 6, (γίνομαι) a father; 
pl. parents, Mat. 10. 21. Lu. 2. 27, 
ΑἹ. 2 Co. 12. 14. 

Γόνυ, ἅἄτος, τό, the knee, Lu. 22. 
4l. He. 12. 12, et al. ; 
Tovurerew, ὦ, f. now, a. 1. ἐγο- 
νυπέτησα, (γόνυ & πίπτω) to fall upon 
one’s knees, to kneel before, Mat. 
17..14,: 27.29. Mar. 1. Δ0 21g 17 


Τράμμα, dros, τό, (γράφω) pr. that 
which is written or drawn; a letter, 
character of the alphabet, Lu. 23. 
38; a writing, book, Jno. 5. 47; 
an acknowledgment of debt, an 
account, ἃ bill, note, Lu. 16. 6, 7; 
an epistle, letter, Ac. 28.21. Ga. 6. 
11: ἱερὰ γράμματα, Holy writ, the 
sacred books of the Old Testament, 
the Jewish Scriptures, 2 Ti. 3. 15; 
spe. the letter of the law of Moses, 
i. e. the bare literal sense, Ro. 2. 


Γ 


97, 29.’ 3.00. 3. 6,573 “pl. ἸΟΌΠΥΡ, 
learning, Jno. 7. 15. Ac. 26. 24: 
whence 


1 Co. 8. 10; [2. 8. 2 Co. 11. 6, et al. Τραμμᾶτεύς, ews, 0, a scribe, ἃ 


Γνώστης, ov, 6, (fr. same) one ac- 

aN with a thing, knowing, skil- 
ul, Ac..26. 3. L.G. 

Γνωστός, ἡ, dv, (fr. same) known, 
Jno. 18. 15, 16, et al.; certain, in- 
controvertible, Ac. 4. 165; τὸ γνωσ- 
τόν, that which is known or is cogni- 
sable, the unquestionable attributes, 
Ro. 1. 19; subst. an acquaintance, 
Lu. 2. 44; 23. 49. 

Τογγύζω, f. vow, a. 1. eyoyyvaa, 
to speak privately and in a low voice, 
mutter, Jno. 7. 32; to utter secret 
and sullen discontent, express in- 
dignant complaint, murmur, grum- 
ble, Mat. 20.11. Lu. 5.30. Jno. 6. 
y, 43, 61: (L. G.) whence 


clerk, town-clerk, register, recorder, 
Ac. 19. 35; one skilled in the Jewish 
law, a teacher or mterpreter of the 
law, Mat. 2. 4; 5. 20, et al. freq.; 
genr. areligious teacher, Mat. 13. 52; 
by synecd. any one distinguished for 
learning or wisdom, | Co. 1. 20. 
Τραπτός, ἡ, ov, (γράφω) written, 
Ro. 2. 15. Ι 
Τραφή, ns, ἢ, 
the Holy Scriptures, 
Scriptures or books of the Old Tes- 
tament, Mat. 21. 42. Jno. 5. 39, et 
al.; by synecd. doctrines, declara- 
tions, oracles, or promises contay 
in the sacred books, Mat. 22.29. Mar. 
12. 24, et al.; spc. a prophecy, Mat. 


a writing; in N. T. 
the Jewish 


/ 


IPA 


26. 64. Mar. 14. 49. Lu. 4. 21; 24. 
27, 32; with the addition of προφη- 
τική, RO. 16. 26, of τῶν προφητῶν, Mat. 
26. 56: from ’ 

Cpadeo, f. a, p. yeypada, a. 1. 
ἔγραψα, to engrave, write, accord- 
ing to the ancient method of writ- 
tng on plates of metal, waxed tables, 
&c. Jno. 8. 6,8; to write on parch- 
ment, paper, &c. generally, Mat. 27. 
37, et al.; to write letters to another, 
ae aa δ. Ὁ. 25.93 13. 10s et ‘al. |: 
to describe in writing, Jno. 1. 46. 
Ro. 10.5; to inscribe in ἃ catalogue, 
&c. Lu. 10.20. Re. 13.8; 17.8, et 
al ; to write or impose a law, com- 
mand or enact in writing, Mar. 10. 
δ. 12. 19. Duad. 23: οὖ al. 

Γραώδης, €os, 6, 7, τό, -ες, (γραῦς, 
an old woman) old-womanish ; by 
impl. silly, absurd, 1 Ti. 4.7. L.G. 

Γρηγορέω, ὦ, f. now, a. 1. ἐγρη- 

opyoa, (a later form from the perf. 
eypnyopa) to be awake, to watch, 
Mat. 26. 38, 40,41. Mar. 14. 34, 37, 
38; to be alive, 1 Thes. 5.10; me. to 
be watchful, attentive, vigilant, cir- 
eee Mat. (25. 13.)) Mar 13435, 
et al. 


Γυμνάζω, f. dow, p. pass. yeyup- 
νάσμαι, (γυμνός) pr. to train in gym- 
nastic discipline; hence, to exercise 

in any thing, train to use, discipline, 

ded. eles Sy lag. 85 1}. Oi Fe. 

2.14: whence 


Γυμνασία, as, 7, pr. gymnastic ex- 
ercise; hence, bodily discipline ὁ 
any kind, 1 Ti. 4. 8. 

Γυμνητεύω, f. evow, to be naked ; 
by synecd. to be poorly clad, or des- 
titute of proper and sufficient cloth- 
ing, 1 Co. 4. 11: (L. 6.) from 


Γυμνός, ἡ. dv, naked, without cloth- 
ing, Mar. 14. 51, 52; without the 
upper garment, and clad only with 
an inner garment or tunic, Jno. 21. 
7; poorly or meanly clad, destitute 
of proper and sufficient clothing, 
Mat: 125. 136. 38.430) 440' Ac. 19. (16. 
Ja. 2.15; mct. without a body, 2 Co. 
5.3; not covered, uncovered, open, 
manifest, He. 4. 13; bare, mere, 
1 Co. 15.37; naked of spiritual cloth- 
ing, Re. 3.17; 16.15; 17.16: whence 


κυμνότης, τῆτος, 1, nakedness; 
want of proper and sufficient c'oth- 
ing, Ro. ®. 35 2 Co. 11. 273 spiritual 


37 SAM 
nakedness, being destitute of spb 
ritual clothing, Re. 3. 18. S. 

Γυναικάριον, (dimin. of γυνή) a lit 
tle woman, muliercula; a trifling, 
weak, silly woman, 2 Ti. 3.6. L. 

Γυναικεῖος, ela, εἴον, pertaining te 
women, female, 1 Pe. 3.7: from 

Γυνὴ, γυναικός, ἢ, a woman, Mat 
5. 28, et al.; a married woman, 
wife, Mat. 5. 31, 32; 14. 3, et al.; im 
the voc. ὦ γύναι, Ὁ woman, an ords- 
nary mode of addressing females 
under every circumstance ; met. used 
of the church, as united to Christ, Re. 
TS nar ae aa Οἱ 

Γωνία, as, Ny an exterior angle, pro- 
jecting corner, Mat. 6. 5; 21. 42, et 
al.; an interior angle; by impl. a 
dark corner, obscure place, Ac. 26. 
26; corner, extremity, or quarter of 
the earth, Re. 7. 1; 20. 8. 














Δ 


Δαιμονίζομαι, f. ίσομαι, a. 1. pass. 
ἐδαιμονίσθην, in N. T. to be possessed, 
afflicted, vexed, by a demon, or evil 
spirit; i.g. δαιμόνιον ἔχειν, Mat. 4. 
24; 8. 16, 28, 33, et al.: from 

Δαιμόνιον, tov, τό, (δαίμων) a 
heathen god, deity, Ac. 17.18. 1 Co. 
10. 20, 21. Re. 9. 20; in ἮΝ. T., a de- 
mon, evil spirit, Mat. 7. 22; 9. 33. 
34; 10.83 12. 24, et al.: whence 

€ eo 

Δαιμονιώδης, εος, 6, ἢ ; pertaining 
to or proceeding from demons; de- 
moniacal, devilish, Ja. 3.15. L.G. 

¢€ 

Δαίμων, ovos, 6, ἢ, a god, a supe- 
rior power; in N.7. a malignant 
demon, evil angel, Mat.8.31. Mar. 
54 1228. 29.°' Res16. 14:3: 18.2. 

td » 

Δάκνω, f. δήξομαι, a. 2. ἔδακον, 
p. δέδηχα, to bite, sting ; met. to mo- 
lest, vex, injure, Gal. 5. 15. 

Δάκρυ, vos, τό, & δάκρυον, vou. 
τό, a tear. 

; Ud 5 / 

Δακρύω, f. vow, a. 1. ἐδάκρυσα, 
to shed tears, weep, Jno. 11. 35. (Ὁ). 

Δακτύλιος, ov, ὃ, a ring for the 
finger, Lu. 15. 22: from 

Δάκτῦλος, ov, 6, a finger, Mat. 23. 
4, Mar. 7. 33, et al.; fr. Heb. power, 
ΤΑΙ͂Σ 11:20] 

Δαμάζω, f. dow, ἃ. 1. ἐδάμασα; 
Ὁ. pass. δεδάμασμαι, (δαμάω. tie same 


aAM 38 AEK 
vo subdue, tame, Mar. 5.4. Ja.3.75 Δειλία, as, 4, (δειλόφ) timidity 


mci. to restrain within proper limits, 
govern, Ja. 3. 8. (ua). 


Aaveifo, f. εἴσω, a. 1. ἐδάνεισα, 
to lend money, Lu. 6. 34, 35; mid. 
to borrow money, Mat. 5. 42: from 

Δάνειον, ov, τό, (δάνος, a gift, loan) 
a loan, debt, Mat. 18. 27. 

Aavetorns, ov, 6, (δανείζω) a lender, 
creditor, Lu. 7.41. L. G. 

Aaravéo, ὦ, f. yoo, ἃ. 1. ἐδαπά- 
νησα, to expend, be at expense, Mar. 
Bozo. Ae. 224. Ὁ δ ἀπ δ to 
spend, waste, consume by extrava- 
gance, Lu. 15. 14. Ja. 4. 3: from 

Δαπάνη, ns, 7, expense, cost, Lu. 
14, 28. (πᾶ). 

Δέ, a con junctive particle, marking 
the superaddition of a clause, whether 
im opposition or in continuation, to 
what has preceded, and tt may be va- 
riously rendered but,eon the other 
hand, and, also, now, &c.; καὶ δέ, 
when there is a special superaddition 
im continuation, too, yea, &c. Tt 
sometimes is found at the commence- 
ment of the apodosis of a sentence, 
Ac.11.17. It serves also to mark the 
resumption of an interrupted dis- 
course, 2 Co. 2. 10. Gal. 20; 

Acnots, ews, 7, (δέομαι) want, en- 
treaty; prayer, supplication, Lu. 1. 
MSs. 95,16} δ]. 

Δεῖ, imperson. fr. δέω, f. δεήσει, 
a. 1, ἐδέησε, imperf. ἔδει, subj. δέη, inf. 
δεῖν, part. δέον, it is binding, it is ne- 
cessary, it behoveth, it is proper; it 
is insvitable, Ac. 21. 22. 

Δεῖγμα, aros, τό, (Seikvupe) pr. 
that which is shown, a specimen, 
sample; met. an example by way of 
warning, Jude 7: whence 

Δειγματίζω, f. iow, a. 1. ἐδειγμά- 
τισα, to make a public show or spec- 
tacle of, Col. 2.15. WN. 7. 

Δεικνύω, (U) v. δείκνῦμι, f. δείξω, 
a. 1. ἔδειξα, a. 1. pass. ἐδείχθην, to 
show, point out, present to the sight, 
Mat. 4. 8; 8. 4, et al.; to exhibit, 


permit to see, cause to be seen, Jno. | 


2.18; 10. 32. i Ti. 6. 15; to demon- 
strate, prove, Ja. 2. 18; 3. 18: met. 
to teach, make known, declare, an- 
nounce, Mat. 16. 21. Jno. 5. 20. Ac. 
26. 28, et ab. 


hv PORT re 


Δάμᾶλις, ews, ἡ, a heifer, He. 9.13. | Acihiaw, ὦ, f. dow, to be timid, be 


in fear, Jno. 14. 27: (L. ἃ.) from 

| Δειλός, ἡ, dy, timid, fearful, pusil- 
lanimous, cowardly, Mat. 8. 26. Mar. 
4.40. Re. 21.8. 

a) « ΄ 

Δεῖνα, 6, ἢ, τό, gen. δεῖνος, ace. 
ha such a one, a certain one, Mat. 
26. 18. 

Aewas, adv. (δεινος, territle, ve- 
hement) dreadfully, grievously 
greatly, vehemently, Mat. 8.6. Lu 
11. 53. 

Δειπνέω, ὦ, f. now & noopat, a.) 
ἐδείπνησα, to sup, Li. 17. 8; 22. 20 
1 Co. 11. 25. Re. 3.20: from 

Δεΐῶχτνον, ov, τό, pr. a meal; sup- 
per, the principal meal taken in the 
evening, Lu. 14. 12. Jno. 13. 2,/4, 
et al.; meton. food, 1 Co. 11. 21; ἃ 
feast, banquet, Mat. 23.6. Mar. 6. 
21, 12. 39, et al. 

¢ 

Δεισιδαιμονία, as, n, fear of the 
gods; in α bad sense, superstition ; a 
form of religious belief, Ac. 25. 19: 
(L. G.) from ᾿ 

πες 

Δεισιδαίμων, ονος, ὃ, ἡ, (δείδω, 
to fear, & δαίμων) reverencing the 
gods and divine things, religious ; 
in a bad sense, superstitious ; in WV. T. 
careful and precise in the discharge 
of religious services, Ac. 17. 22. 

Δέκα, oi, ai, τά, ten, Mat. 20. 24; 
25. 1, et al.; ἡμερῶν δέκα, ten days, 
a few days, a short time, Re. 2. 10. 

Aexadvo, οἱ, ai, τά, (δέκα & δύο) 
i. ᾳ. δώδεκα, twelve, Ac. 19.7; 24. 11. 

Δεκαπέντε, oi, ai, τά, (δέκα & 
πέντε) fifteen, Jno. 11. 18. Ac. 27. 
28. Gal. 1. 18. ἱ 

Δεκατέσσαρες, wy, ol, al, & τὰ 
δεκατέσσαρα, (δέκα & τέσσαρες) four- 
teen, Mat. 1.17. 2 Co. 12.2. Gal. 2. 1. 

Δέκᾶτος, 7, ov, (δέκα) tenth, Jno. 1. 
40. Re. 11.13; 21.20; δεκάτη, 86. μερίς, 
a tenth part, tithe, He. 7. 2, 4, 8, 9: 
whence Σ 

Δεκατόω, ὦ, f. @ow, p. δεδεκά- 
τωκα, to cause to pay tithes; pass 
to be tithed, yray tithes, He. 7. 6, 9. 
a din ; 

Aexros, ἡ, ὄν, (δέχομαι) accepted, 

| acceptable, agreeable, approved 


AEA 


Lu. 4.24. Ac. 10. 85. Phi 4.185 bg 
empl. when used for a certain time, 
marked by a favourable manifesta- 
tion of the divine pleasure, propi- 
tious, Lu. 4. 19. 2 Co. 6. 2. Si 
Δελεάζξω, f. dow, (δέλεαρ, a bait,” 
pr. to entrap, take or catch with 


a bait; met. allure, entice, delude, 
Jarl, 14) 02 Pe. 214; 18: 

Δένδρον, ov, τό, a tree, Mat. 3. 10, 
TEATS YS! 32, 

Δεξιολάβος, ov, ὁ, (δεξιός ὃ λαμ- 
βάνω) one posted on the right hand ; 
a flank guard; a light armed spear- 
man, Ac. 23. 23. (a). N T. 

Δεξιός, a, dv, right, as opposed to 
left, dexter, Mat. 5. 29, 30. Lu. 6. 6, 
et al.; ἡ δεξιά, sc. χείρ, the right 
hand, Mat. 6. 3; 27. 29, et al.; τὰ 
δεξιά, Sc. μέρη, the parts towards the 
right hand, the right hand side; 
καθίζειν, V. καθῆσθαι, V. ἑστάναι, ἐκ δε- 
ξιῶν (μερῶν) τινος, to sit or stand at 
the right hand of any one, to en- 
joy with any one the highest honour 
and dignity which he can bestow, 
Mat. 20. 21; 26. 64, et ἃ]. ; εἶνοι ἐκ 
δεξιῶν (μερῶν) τινος, to be af one’s 
right hand, to be one’s heiper, to 
afford aid to any one, Ac. 2. 25; 
δεξιὰς (χεῖρας) διδόναι, to give the 
right hand to any one, as a pledge of 
sincerity in one’s promises, Gal. 2. 9. 

Δέομαι, see δέω. 


Δέον, οντος, τό, (part. of δεῖ) neces- 
sary, 1 Pe. 1. 6; proper, right, Ac. 
19. 36. 1 Ti. 5. 13. 

Δέος, δέους, τό, (δείδω, to fear) 
fear, v.r. He. 12. 28. 

Δέρμα, Gros, τό, (δέρω) the skin 
of an animal, He. 11. 37: whence 

Aepparivos, ἢ. ov, made of skin, 
Jeathern, Mat. 3.4. Mar. 1. 6. 

Δέρω, f. δερῶ, a. 1. ἔδειρα, 2 f. 
pass. δαρήσομαι, to skin, flay ; hence, 
to beat, scourge, Mat. 21. 35. Mar. 
12. 3, 5; 13. 9, et al. 

Δεσμεύω, f. εὐσω, (δεσμός) to bind, 
bind up, as a bundle, Mat. 23. 4; to 
bind, confine, Ac. 22. 4. 

Acopew, ὦ, f. now, (fr. same) to 
oe confine, i.q. δεσμεύω, Lu. 8. 29. 


Aeopn, js, ἧ. (δέω) 
of teres, Mat. 13. 20. 


39 


a bundle * A 


ΔΕῪ 


Δεσμιος, ίου, 6, (fr. same) one 
bound, a prisoner, Mat. 27. I5, 16. 
Mar. 15.6, et al. 
, Oe « ’ ¢ 
εσμός, ov, ὁ, pl. τά δεσμά, & οἱ 
δεσμοί, (fr. same) a bond, any thin 
by which one is bound, a cord, 
chain, fetters, &c.; and by metot 
impriscnment, Lu. 8. 29. Ac. 16. 26; 
| 90.23, et al.; astring or ligament, as 
of the tongue, Mar. 7. 35; met. an 
impediment, infirmity, Lu. 13. 16, 

Δεσμοφύλαξ, ἄκος, ὁ, (δεσμός & 
φυλάσσω) a keeper of a prison, jailer, 

| Ac. 16. 23, 27, 36. (v). G 
Δεσμωτήριον, tov, τό, (δεσμόω; 
a prison, Mat. 11. 2. Ac. 5, 21, 23; 
10. 26. 

Aeoperns, ov, ὃ, (fr. same) a pri- 
soner, 1.4. δέσμιος, Ac. 27. 1, 42. 


Δεσπότης, ov, 6, a lord, master, 
especially of slaves, 1 Ti. 6. 1, 2. 2 Ti. 
93; ὃν. OTH. 299.) 1 Pe, 2.18 χη δὴ 
impl. as denoting the possession of 
supreme authority, Lord, sovereign, 
used of God, Lu. 2. 29. Ac. 4. 24. 
Re. 6. 10, and of Christ, 2 Pe. 2.1. 
Jude 4. 

Δεῦρο, adv. hither, here; used also 
as a sort of imperative, come, come 
hither! Mat. 19.21. Mar. 10. 21, et 
al.; used of time, ἄχρι τοῦ δεῦρο, 
i χρόνου, to the present time, Ro. 

18. 


Δ 





. 


Δεῦτε, i.e. δεῦρ’ ἴτε, an exclama- 
tion in the plural, of which the sin- 
gular form is δεῦρο, come, Mat. 4.19; 
11. 28, et al.; as a particle of exhor- 
tation, incitement, &c., and followed 
by an imperative, come now, &c. 
Mat. 21. 38; 28. 6, et al. ‘ 

Aevrepatos, aia, atov, (δευτερος) 
on the second day of a certain state 
or process, and used as an epithet of 
the subject or agent, Ac, 28. 13. 


Δεύτερον, neut. of δεύτερος, used ὩΣ 
an adv. the second time, again, Jno. 
8. 4: 21.16,et al. 

Δευτερόπρωτος; ov, 6, ἢ» (δεύτερος 

| & πρῶτος) second-first, an epithet of 

| wncertain meaning, but probably ap- 
propriated to the Sabbath following 
the ree ay of unieavened bread, Lu 

Gale ame is 








| id ’ 
εὐτερος, a, ον; (δύο) second, Mat 
9%. 26, et al.; τὸ δεύτερον, agaim 


AEX | 
the second time, another time, Jude 


53 So ἐκ δευτέρου, Mat. 26. 42, et al.; 
& ἐν τῷ δευτέρῳ, Ac. 7. 13. 

Δέχομαι; f. ξομαι, p. δέδεγμαι, a. 1. 
ἐδεξάμην, to take into one’s hands, 
&c. Lu. 2. 28; 16. 6, 7, et al.; to re- 
ceive, Ac.:22..5.;, 28. 21. .Phi./4. 18; 
to receive into and retain, contain, 
Ac. 3.21; met. to receive by the hear- 
ing, learn, acquire a knowledge of, 
2.Co. 11. 4...Ja..1. 21; to. receive, 
admit, grant access to, to receive 
kindly, welcome, Mat. 10. 40, 41; 18. 
5, et al.; to receive in hospitality, 
entertain, Lu. 9. 53. He. 11. 31; to 
bear with, bear patiently, 2 Co. 11. 
16; met. to receive, approve, assent 
to, Mat. 11.14. Lu. 813. Ac. 8. 14; 
11.1, et al.; to admit, and by impl. 
to embrace, follow, i Co. 2. 14. 2 Co. 
8. 17, et al. 

Δέω, f. δήσω, p. δέδεκα, a. 1. ἔδησα, 
p. pass. δέδεμαι, a. 1. pass. ἐδέθην, to 
bind, tie, Mat. 13. 30; 21.2, et al.; 
to bind, confine, Mat. 27.2; 14. 3, et 
al.; to impede, hinder, 2 Ti. 2.9; to 
affect with disease, Lu. 13. 16; to 
bind by a legal or moral tie, as mar- 
Page; TOs 1.225 1 Conds Beas by 
impl. to impel, compel, Ac. 20. 22; 
in W. T., to pronounce or declare 
any thing to be binding or obliga- 
tory ; or, to declare any thing pro- 
hibited and unlawful, Mat. 16. 19; 
18. 18. 

Δέω, f. Seno, a. 1. ἐδέησα, to lack, 
fall short of; mid. δέομαι, f. δεήσομαι, 
a. 1. ἐδεήθην, to be in want, to need ; 
to ask, request, Mat. 9. 38. Lu. 5. 
12; 8. 28, 38, et al.;. in WN. 7. absol. 
to pray, offer prayer, beseech, sup- 
PHGAE,, 104 21. Sb 9, 2.32., ACen. 
31; 8, 22, 24, et al. 


An, a particle serving to add an in- 
tensity of expression to a term or 
clause. Its simplest and most ordi- 
nary uses are when it gives impres- 
siveness to an affirmation, indeed, 
really, doubtless, Mat. 13. 23. 2 Co. 
12. 1, or earnestness to a call, injunc- 
tion or entreaty, Lu. 2. 15, Ac. 13. 
2; 15, 36. 1Co. 6. 20. 

Δῆλος, ἢ, ov, pr. clearly visible ; 
plain, manifest, evident, Mat. 26. 
28... Co. 15:27. ΠΟ ΔΙ 3.11.5. 1.1, 
6. 7: whence 

Δηλόω, 0, f. ὦσω, a. 1. ἐδήλωσα, 
to render minifest or evident; to ἢ 


a ee eee EE eee σον 


40 


AIA 


make known, to tell, relate, de 
clare, 1 Co. 1.11. Col. 1.8; to show, 
point out, bring to light, 1 Co. 3. 13: 
to intimate, signify, He. 9. 8; 12. 27 
i Pesle 11. 

Δημήγορέω, ὥς f. now, (δῆμος & 
ἀγορεύω) to address a public assem- 
bly, to deliver an harangue or publis 
oration, Ac. 12. 21. 

Δημιουργός, οὔ, 6, (δῆμος & ἔργον) 
pr. one who labours for the publie, 
or, exercises some public calling; au 
architect, especially the Divine Ar- 
chitect of the universe, He. 11. 10. 


Anjos, ov, 6, the people, Ac. 12. 
22; 17.53 19. 30, 33: whence 

Δημόσιος, ia, ov, public, belonging 
to the public, Ac. 5. 18; δημοσίᾳ, 
publicly, Ac. 16. 37; 18. 28; 20. 20, 

Anvaptov, tov, τό, Lat. denarius, ὦ 
Roman silver coin. The silver dena- 
rius was αὐ first equivalent to about 
84d. of English money, declining, un- 
der the empire, to about 73d., and 
was therefore somewhat less than the 
Greek δραχμή. The name originally 
imported ten ases. 


Anrore, an intensive combination of 
the particle 54 with wore; which see; 
as an intensive, Jno. 5. 4. 

Anzrov, see που. 

Ata, prep., with a genitive, through, 
used of place or medium, Mat. 7. 13. 
Lu. 6. 1. 2Co. 11.33, et al.; through, 
of time, during, in the course of, He. 
2.15. Ac. 5. 19, et al.; after an in- 
terval of, Mar. 2. 1, et al.; through, 
of immediate agency, causation, in- 
strumentality, by means of, by, Jno. 
1.3. Ac. 3. 18, et al.; of means on 
manner, through, by, with, Lu. 8. 4. 
2 Co. 5. 7; 8. 8, et al.; of state op 
condition, in a state of, Ro. 4. 11, et 
al.; with an accusative, used vf causa- 
tion which is not direct and immediate 
in the production of a result, on ac- 
count of, because of, for the sake of, 
with a view to, Mar. 2.27. Jno. 1, 
31, etal.; rarely, through, while sub- 
jected to a state of untoward circum. 
stances, Gal. 4. 13. ᾿ 

Διαβαίνω, f. βήσομαι, a. 3. διέβην, 
(διά & βαίνω) to pass through or ovet, 
Lu. 16.26. Az 16.9. He. 11. 29, 


Διαβάλλω, 1 Sada, (διά & βάλλω) 


to throw or convey through or over 


OLA 


to thrust through; to defame, to in- 
form against, Lu. 16. 1. 

Διαβεβαιόομαι, (διὰ & βεβαιόω) to 
assert strongly, asseverate, 1 Ti. 1.7. 
Tit. 3. 8. 

Διαβλέπω, f. Wo, (διά & βλέπω) 
to look through ; to view steadily; 
to see clearly or steadily, Mat. 7. 5. 
Lu. 6. 42. 

Διάβολος, ov, ὁ, 7, (διαβάλλωλ) a 
calumniator, slanderer, 1 Ti. 3. 1]. 
2 Ti. 3. 3. ‘Tit. 2.3; a treacherous 
informer, traitor, Jno. 6. 70; ὃ διά- 
Bodos, the devil. 

Διαγγέλλω, f. γελῶ, a. 1. διήγγειλα, 
a. 2. pass. διηγγέλην, (διά & ἀγγέλλω) 
to publish abroad, Lu. 9. 60. Ro. 
9. 17; to certify to the public, Ac. 
21. 26; to tell, announce, give no- 
tice of, divulge, publish abroad, Ac. 
21. 26; to declare, promulgate, teach, 
Lu. 9. 60; fr. the Heb. to celebrate, 
praise, Ro. 9. 17. 

Διαγίνομαι, f. γενήσομαι, a. 2. διε- 
γενόμην, (διά & γίνομαι) to continue 
through; to intervene, elapse, Mar. 
16.10 ACH BRATS) 277' 9. 

Διαγινώσκω, f. γνώσομαι, (διά & 
γινώσκω) pr. to distinguish; to re- 
solve determinately ; to examine, 
inquire into, judicially, Ac. 23. 15; 
24,22) 

Διαγνωρίζω, f. iow, (διά & γνω- 
ρίζω) to tell abroad, publish, Lu. 2. 
ΤΉΝ Ds 

Διάγνωσις, ews, 7, (διαγινώσκω) 
pr. an act of distinguishing or dis- 
cernment; a determination; ex- 
amination judicially, hearing, trial, 
AC.| 25,21. 

Διαγογγύζω, f. vow, (διά ὃς yoy- 
γύζω) to murmur, mutter, Lu. 15.2; 
19... 

Διαγρηγορέω, @, (διά & γρηγορέω) 
to remain awake; to wake tho- 
roughly, Lu. 9. 32. L. ἃ. 

Διάγω, f. &o, (διά & ἄγω) to con- 
duct or carry through or over; to 
pass or spend time, live, 1 Ti. 2. 2. 
‘Fit. 3.3 


Διαδέχομαι, f. δεξομαι, (διά ἃ 
δέχομαι) to receive by transmission ; 
to receive by succession, Aw. 7. 45. 

Διάδη::π, ατος, τό, (διαδέω, διά & 
dew) or. ἃ band or fillet; a diadem, 


AlA 
the badge of a sovereign, Re. 12. 8) 
bSrilegh LOA Qe 

Διαδίδωμι, f. δώσω, a. 1. διέδωκα, 
(διά & δίδωμι) to deliver from hand te 
hand; to distribute, divide, Lu. 12. 
22: 18, 22, Jno. 6. 11. Ae: 4. Sp; 

Διάδοχος, ov, 6, 7, (διαδέχομαι) a 
successor, Ac. 24. 27. 

Διαζώννῦμι, v. ζωννύω, f. ζώσω, 
Ῥ. pass. διέζωσμαι, (διά & ζώννυμι) to 
gird firmly round, Jno. 183. 4, 5; iéd 
to gird round one’s self, Jno. 21. 7. 


Διαθήκη, ns, 7, (διατίθημι) a tes- 
tamentary disposition, will; ἃ co- 
venant, He. 9.16, 17. Gal.3. 15; in 
N. T., a covenant of God with men, 
Gal. 3.17; 4.24. He.9.4. Mat. 26. 
28, et al.; the writings of the old 
covenant, 2 Co. 3. 14. 

Ataipects, ews, 7, ἃ division ; a dis- 
tinction, difference, diversity, i Ca. 
12. 4, 5, 6: from 

Διαιρέω, @, f. now, a. 2. διεῖλον, 
(διά & αἱρέω) to divide, to divide out. 
distribute, Lu. 15.12. 1 Co. 12. 11. 


Διακαθαρίζω, f. 1, (διά & καθα- 
piSw,) to cleanse thoroughly, Mat. 2 
LI D1 Rs Al 17. os 


Διακατελέγχομαι, f. έγξομαι, (διά, 
κατά, & ἐλέγχομαι) to confute strenu- 
ously or thoroughly, Ac. 18.28. N.T. 

AtGkovéw, ὦ, f. now, imperf. ἐδισ- 
κόνουν, a. 1, ἐδιακόνησα, Ὁ. δεδιακόνηκα, 
but later διηκόνουν, διηκόνησα., δεδιηκό- 
νῆκα, (διάκονος) to wait, attend upon, 
serve, Mat. 8. 15. Mar. 1. 31. Lu. 
4. 39, et al.; to be an attendant or 
assistant, Ac. 19. 22; to perform a 
service by commission, 2-Co. 3. 3. 
1 Pe. 1. 12; to minister to another’s 
necessities, relieve, assist, or supply 
with the necessaries of life, provide 
the means of living, Mat. 4 11; 27. 
55. Mar. 1.133; 15. 41. Τὺ: δ. 3; to 
fill the office of διάκονος, deacon, per- 
form the duties of that office, 1 Ti. 
3. 10, 13. 1 Pe. 4. 113 to ecllect and 
make distribution of alms, Ro. 15. 25. 
2 Co. 8. 19, 20. He. 6. 10. 

Διακονία, as, 1, serving, service, 
waiting, attendance, the act of ren- 
dering friendly offices, Lu. 10. 46, 
Obi. 411}... etl 1 yelet, aid. Ae, 
δ. γῶν, Oe Baia e Oy ab eco av 
ἃ commission, Ac. 12. 25. Ro. 15. 
31; a commission cr ministry in tha 


AIA 


service of the Gosnel, Ac. 1. 17, 25; 
DO) 84-0 Roy 11 13: 2iCoe4. 15118. 
i Ti. 1.12; service in the Gospel, Ac. 
ae 91.109. 1 00 10. bas ΟΣ Ὁ; oa 
11.8. ἘΠ. 4.12. 6. 2: 19. ἃ func- 


tion, ministry, or office in the church, | 


orn eT Gor τ ΤΟ ΘΙ: 17, 
2 Ti. 4.5; a ministering in the con- 
veyance of a revelation from God, 
2 Ger. 7,-8;. 9. 

Διάκονος, ov, ὃς ἢ, one who renders 
service to another, an attendant, 
servant, Mat. 20. 26; 22.13. Jno. 2. 
5,9, et al.; one who executes a com- 
mission, a deputy, Ro. 13. 4; 15. 8. 
Χριστοῦ, Θεοῦ, ἐν κυρίῳ, &c. a reli- 
gious instructor, preacher of the 
gospel, 1 Co.3.5. 2 Co. 3.6; 6. 4, et 
al.; a follower, disciple, Jno. 12. 26; 
a deacon or deaconess, whose official 
duty was to superintend the alms of 
thechurch, with other kindred services, 
HO. 10... Bhi. As) aE. Seb sles 6a). 


Asakoovot, at, a, two hundred, Mar. 
6.81: dnd. 6.7, et.al: 

Διακούω, f. οὔσομαι, (διά & ἀκούω) 
to hear a thing through; to hear 
judicially, Ac. 23. 35. 

Διακρίνω, f. ae, (διά & κρίνω) to 
separate, sever; to make a distinc- 
tion or difference, Ac. 15. 9. 1 Co. 
11. 29; to make to differ, distinguish, 
prefer, confer a superiority, 1 Co. 4. 
7; to examine, scrutinise, estimate, 
i Co. 11. 31; 14.29; to discern, dis- 
eriminate, Mat. 16. 3; to judge, hear 
and decide a cause, 1 Co. 6.5; mid. 
διακρίνομαι, a. 1. διεκρίθην, to dis- 
pute, contend, Ac. 11. 2. Jude 9; 
to make a distinction mentally, Ja. 
2.4. Jude 22; in N. T., to hesitate, 
be in doubt, doubt, Mat. 21.21. Mar. 
11. 23, et al.: whence 

Διάκρϊσις, ews, 7, ἃ separation; a 
distinction, or, doubt, Ro. 14.1; a 
discerning, the act of discerning or 
distinguishing, He. 5. 14; the faculty 
of distinguishing and estimating, 
1 Co. 12. 10. 

Διακωλύω, f. tow, (διά & κωλύω) 
to hinder, restrain, prohibit, Mat. 3. 
14. Οὔ). 

Διαλαλέω. ὦ, f. now, (διά & λα- 
λέω) to talk with; by impl. to con- 
sult, deliberate, Lu. 6.11: todivulge, 
publish, spread by rumour, Lu. 1. 65. 


42 





| 
| 
| 


| 


3 


AIA 


ελέχθην. (διά & λέγω) fo discourse, 
reason, argue, Ac. 17.2, 17; 24. 12 
et al.; to address, speak to, He. 12. 
5; to contend, dispute, Mar. 9. 34, 
Jude 9. 


Διαλείπω, f. ro, a. 2. διέλιπον, 


(διά & λείπω) to leave an interval; 
to intermit, cease, Lu. 7. 45. 


Διάλεκτος, ov, 7, speech; manner 
of speaking; peculiar language of 
a nation, dialect, vernacular idiom, 
AC: 1.193 3. 6:8: 212405 /225 2)5 ae re. 


Διαλλάσσω, (διά & ἀλλάσσω) to 
change, exchange; pass. διαλλάσε 
σομαι, ἃ. 2. διηλλάγην, to be recone 
ciled to another, Mat. 5. 24. 

Διαλογίζομαι, f. ίσομαι, (διά & 
λογίζομαι) pr. to make ἃ settlement 
ot accounts; to reason, deliberate, 
ponder, consider, Mat. 16.7, 8. Mar. 
2.6,8. Jno.11.50, et al.; to dispute, 
contend, Mar. 9. 33: whence 

Atadoyto pds, ov, 6, reasoning, ratio- 
cination, thought, cogitation, pur- 
pose, Mat. 15. 19. Mar. 7. 21, et al.; 
discourse, dispute, disputation, con- 
tention, Lu. 9. 46, et al.; doubt, hesi- 
tation, scruple, Lu. 24. 38 


Διαλύω, f. tow, (διά & λύω) to dis- 
solve, dissipate, disperse, Ac. 5. 36. 
Διαμαρτύρομαι, f. ροῦμαι, a. 1. Ot 
ἐεμαρτυράμην, (Sia & μαρτύρομαι) tO 
make solemn affirmation, protest ; 
to charge, exhort with entreaty, ad- 
monish solemnly, Lu. 16. 28. Ac, 2. 
40, et al.; to testify or teach earn- 
estly, enforce publicly, Ac. 8.25; 18. 

5 οὗ 4]. (Ὁ). ; 

Atapayopat, f. yeT OAL, OVAL, (διά 
& μάχομαι) to fight out, to fight 
resolutely ; met. to contend vehe- 
mently, insist, Ac. 23. 9. 


Διαμένω, f. ev@, a. 1. διέμεινα; Ρ. 
διαμεμένηκα, (διά & μένω) to continue 
throughout ; to continue, be perma- 
nent or unchanged, Lu, 1, 22. Gal. 

9.°5. He. 1.11 2 Pe. 3. 43 to com 
tinue, remain constant, Lu. 22. 28. 

Διαμερίζω, ἴ. ίσω, (διά & μερίζω) 
to divide into parts and distribute, 
Mat. 27. 35. Mar. 15.24. Ac. 2. 8, 
et al.; ;2135. nm N. T., to be in a state 
of dissension, Lu. 11. 17, 183 12. 52, 
53: whence 


, cn 7 lod & oa Se 
διαλένομσα. Εἰ λέξομαι, a. 1. Arm Διαμερισμός, OV, ὃς. division ; mes. 


ALA 


43 


ΔΊΑ 


nm WN. 7., disunion, dissension, Lu. | Διαπορεύι pat, f. εύσομαι; (διά & 


12.51. Σὰ ἃ 

Διανέμω, f. εμῶς ἃ. 1. pass. δίιενε- 
μήθην, (διά & νέμω) to distribute; to 
divulge, spread abroad, Ac. 4. 17. 

Διανεύω, f. evow, (διά & νεύω) to 
signify by a nod, beckon, make signs, 
Lu. 1, 22. LG: 

Διανόημα, aros, τό, (διανοέομαι, 
to turn over in the mind, think, fr. 
διά & νοέω) thought, Lu. 11. 17. 


Acavota, as, 1 (fr.same) pr. thought, 
intention; the mind, intellect, un- 
derstanding, Mat. 22.37. Mar. 12.30. 
Lu. 10,17, et al.; an operation of the 
understanding, thought, imagina- 
tion, Lu. 1.51; insight, comprehen- 
sion, 1 Jno. 5. 20; mode of thinking 
and feeling, disposition of mind and 
heart, the affections, Ep. 2.3. Col. 
Lik, 

Διανοίγω, f. οἰξω, (διά & ἀνοίγω) 
to open, Mar. 7. 34, 35. Lu. 2. 23; 
24. 31; met. to open the sense of a 
thing, explain, expound, Lu. 24. 32. 
AC.17.35; διανοίγειν τὸν νοῦν, τὴν καρ- 
δίαν, to open the mind, the heart, 
80 as to understand and receive, Lu. 
24, 45. Ac. 16. 14, 

Διανυκτερεύω, f. evow, (διά & νύξ) 
to pass the night, spend the whole 
night, Lu. 6. 12. 

Διανύω, f. vow, (διά & ἀνύω, to 
accomplish) to complete, finish, Ac. 
AL G32 Guo γ᾽ 

Διαπαντός, (i. 6. διὰ παντός) 
through all time, throughout; al- 
ways, Mar. 5. 5, et al.; continually 
by stated routine, Lu. 24. 53. He. 9.6. 


Atamaparpifn, ns, 7, (διά & παρα- 
τριβή, Collision, altercation, fr. παρα- 
τρίβω, to rub against, παρά & τρίβω) 
pertinacious disputation, v. r. 1 Ti. 
6.5. ΝΣ 

Διαπεράω, @, f. dow, (διά & πε- 
paw) to pass through or over, Mat. 
9.13; 14.34. Mar. 5.21, etal. (a). 


Διαπλέω, f. evooua, a. 1. διέ- 
πλευσα, (διά & πλέω) to sail through 
or over, Ac. 27. 5. 

Διαπονέομαι, ovjat, f. noopat, a. 1. 
διεπονήθην, (διαπονέω, to elaborate, 
fr. διά & πονέω) pr. to be thuroaz’ly 
exercised with labour; to be wei. 


Pied; to be vexed, Ac. 4.2; 16. Is. | 


πορεύομαι) to goor pass through, Lu 
6.15 13.22. Ac. 16. 4; to pass by 
Lu. 18. 36, 1.4. παρέρχομαι, V. 37. 

Διαπορέω, @, f. naw, (διά & ἀπο- 
pew) to be utterly at a loss; to be in 
doubt and perplexity, Lu.9.7; 24. 4, 
et al. + 

Avarpayparevopat, f. evropat, (διά 
& πραγματεύομαι) to dispatch a mat- 
ter thoroughly; to make profit ia 
business, gain in trade, Lu. 19. 1". 

Διαπρίω, f. iow, (διά ὃς πρίω; to 
divide with a saw, saw asunder; ἰὼ 
grate the teeth in a rage; pass. met, 
to be cut to the heart, to be enraged, 
Ac. 5. 33; 7.54. (t) 

Διαρθρόω, @, f. ὦσω, & διαρθροῦ- 
μαι, &. 1. διηρθρώθην, (διά & ἄρθρον, a 
joint) to articulate, speak distinctly, 
Vode ou. 164, 

Διαρπάζω, f. dow, (διά & ἁρπάζω) 
to plunder, spoil, pillage, Mat. 12. 29, 
bis. Mar. 3. 27, bis. ἣν a 

Διαῤῥηγνῦμι & διαῤῥήσσω, f. 7£o, 
(διά & ῥήγνυμι) to break asunder, 
rend, tear, burst, Mat. 26. 65, et al. 

Διασαφέω, ὦ, f. How, a. 1. διεσά- 
φησα (διά & σαφής, manifest) to make 

<nown, declare, tell plainly, or fully, 
Mat. 18. 31. y : 

Διασείω, f. ow, (διά & σείω) pr. 
to shake thoroughly or violently ; to 
harass, intimidate, extort from, Lu. 
3. 14 

Διασκορπίζω, f. ica, (διά & aKop- 
πίζω) to disperse, scatter, Mat. 26. 
31. Mar. 14. 27, et al.; to dissipate, 
waste, Lu. 15. 13; 16.1; to winnow, 
or, to strew, Mat. 25. 24, 26. L. G. : 

Διασπάω, ὦ, f. ἄσομαις p. pass. δεέ- 
σπασμαι, ἃ. 1. pass. διεσπάσθην, (διά 
& ovaw) to pull or tear asunder or 
in pieces, burst, Mar. 5,4... Ac, 23 
10. (a). 

Διασπείρω, f. ερῶ, a. 2. p. pass. 
διεσπάρην, (Sua & σπείρω) Lo scatter 
abroad or in every direction, as seed; 
to disperse, Ac.8.1,4; 11,19: whence 

Διασπορά, as, 7, pr. a scattering as 
of seed; dispersion; in VN. 7. meton. 
the dispersed portion of the Jews, 
sptaily termed οἶα dispersion, Jna, 

bs he Re eee eh eh os 5. (τὸ 


Διαστέλλιο. (διὰ ἃ oweAA@) θὲ 


_ Qt 
ὁ... es. 


AIA 


geparate, distinguish; mid. διαστέλ- 
λομαι, a. 1. διεστειλάμην, to deter- 
mine, issue a decision; to state or 
explain distinctly and accurately ; 
hence, to admonish, direct, charge, 
command, Ac. 15. 24. He. 12. 20; 
when followed by a negative clause, to 
interdict, prohibit, Mat.16.20. Mar. 
5, 43, et al. 

Διάστημα, ατος, τό, (Ovicrnpe) in- 
terval, space, distance, Ac. 5. 7. 

Διαστολῆ, ns, ἧς (διαστελλω) dis- 
tinction, difference, Ro. 8. 22; 10. 12. 
1 Co. 14. qa, daaG. 4 

Διαστρέφω, f. Wo, p. pass. διέ- 
στραμμαι, (διά & στρέφω) to distort, 
turn awry; met. to pervert, corrupt, 
Mat. 17. 17. Lu. 9. 41, et al.; to 
turn out of the way, cause to make 
defection, Lu. 23.2. Ac. 13.83 διε- 
στραμμένος, perverse, corrupt, erro- 
neous. 

Διασώζω, f. σῶσω, a. 1. pass. διε- 
σώθην, (διά & σώζω) to bring safe 
through; to convey in safety, Ac. 23. 
24; pass. to reach a place or state of 
safety, Ac. 27. 44; 28. 1,4. 1 Pe. 3. 
20; to heal, to restore to health, Mat. 
14.36. Du. 7.3. 

Avarayn, ἧς, 7, (διατάσσων) an in- 
junction, institute, ordinance, Ro. 
13.2. Ac. 7. 53. 

Διάταγμα, aros, τό, (fr. same) a 
mandate, commandment, ordinance, 
He, 11.985. 1... 

Διαταράσσω, f. a, (διά & ταράσ- 
ow) to throw into a state of pertur- 
bation, to move or trouble greatly, 
Lu. 1. 29. 

Διατάσσω, f. £0, & mid. διατάσσο- 
μαι, (dua & τάσσω) pr. to arrange, 
make a precise arrangement ; to pre- 
scribe, 1 Co. 11. 34; 16.1. Tit. 1.53 
to direct, Lu. 8. 55. Ac. 20.13; to 
charge, Mat. 11.1; tocommand, Ac. 
18. 2, et al.; to ordain, Gal. 3. 19. 

Διατελέω, ὦ, f. έσω, (διά & τελέω) 
to complete, finish ; intrans. to con- 
tinue, persevere, in a certain state or 
course of action, Ac. 27. 33. 

Διατηρέω, ὦ, f. now, (διά & τη- 
pew) to watch carefully, guard with 
vigilance; to treasure up, [.1, 2. 51; 
ἑαυτὸν «a tn keen one’s eelf from, to 
abatein wholly trow, Xu ts, 29. 

dior., i. 8. διὰ rb, terra. for what? 


44 


AIA 


why ? wherefore? Mat.9 14; 13. 16 
Lu. 19. 23, 31. 


Διατίθημι, (διά & τίθημι) to ar- 
range; mid. διατίθεμαι, f. θήσομαι 
a. 2. διεθέμην, to arrange according 
to one’s own mind; to make a dis- 
position, to make a will; to settle 
the terms of a covenant, to ratify, 
Ac. 3. 25. He. 8.10; 10.16; to ag 
sign, Lu. 22. 29. 

Διατρίβω, f. ψω, (διά ᾧ τρίβω" 
pr. to rub, wear away by friction ; 
met. to pass or spend time, to remaiz. 
stay, tarry, continue, Jno. 3. 22; 11 
54, Ac. 12.19; 14. 3, 28, et al. (ἢ). 

Διατροφή, ns, 1, (διατρέφω, to 
nourish) food, sustenance, 1 Ti. 6. 8. 

Διαυγάζω, f. dow, (διά & αὐγάζω) 
to shine through, shine out, dawn, 

2 Pe.l.19. L.G. 

Avavyns, €os, ovs, 6, 7, (διά ἃ 
αὐγή) translucent, transparent, pel- 
lucid, v. r. Re. 21. 21. 

Διαφᾶνής, €os, οὖς, 6, ἡ, (δια- 
φαίνω, to show through) transperent, 
pellucid, Re. 21. 21. , 

Διαφέρω, f. oiow, a. 1. nveyKa, 
a. 2. ήνεγκον, (διά & φέρω) to convey 
through, across, Mar. 11.16; to carry 
different ways or into different parts, 
separate; pass. to be borne, driven, 
or tossed hither and thither, Ac. 27. 
27; to be promulgated, proclaimed, 
published, Ac. 13. 49; intrans. met. 
to differ, 1 Co. 15.41; to excel, be 
better or of greater value, be supe- 
rior, Mat. 6.26; 10. 31, et al.; w- 
pers. διαφέρει, It makes a difference, . 
it is of consequence; with οὐδέν, it 
makes no difference, it is nothing, 
Gal. 2. 6. : 

Διαφεύγω, f. Eopat, a. 2. διέφυγον; 
(διά & φεύγω) to flee through, escape 
by flight, Ac. 27. 42. ; 

Διαφημίζω, f. iow, a. 1. διεφημισα; 
(διά & φημή) to report, proclaim, 

| publish, spread abroad, Mat. 9. 31; 








28.15. Mar. 1. 45. ; 

Διαφθείρω, f. φθερῶ, (διά ἃ φθει- 
pw) a. 1. διέφθειρα, Ῥ. διέφθαρκα, ἃ. 3. 
pass. διεφθάρην, p. pass. διέφθαρμαιι, 
to corrupt or destroy utterly; td 
waste, bring to decay, Lu. 12. 33. 
2Co. 4.16; to destroy, Re. 8. ὃς 11. 
18; met. to corrupt, pervert utterly 
1 τὶ, 6.5: whence 


ΔΙΑ 


Διαφθορά, ἂς, 7, corruption, disso- | 


lution, Ac. 2.27, 31; 13. 34, 35, 36, 37. 

Διάφορος, ov, 6, 7, (διαφέρω) dif- 
ferent, diverse, of different kinds, 
Ro. 12.6 He. 9. 10; excellent, su- 
perior, He. 1.4; 8.6. . 

Διαφυλάσσω, f. a, (διά & φυ- 
λόσσω) to keep or guard carefully or 
with vigilance; to guard, protect, 
Lu 4. 10. : ; 

Διαχειρίζω & διαχειρίζομαι, (διά 
& χείρ) pr. to have in the hands, to 
manage; mid., later, to kill, Ac. 5. 
30; 26. 21. ᾿ 

Διαχλευάζω, f. dow, (διά & χλευ- 
άζω) to jeer outright, deride, v. r. 
Ac. 2. 13. Ν 

Διαχωρίζομαι, f. ἔσομαι, (mid. of 
διαχωρίζω, to separate, fr. διά & χωρί- 
ζω) to depart, go away, Lu. 9. 33. 

Διδακτικός, ἡ, dv, (διδάσκω) apt or 
qualified to teach, | Ti.3. 2. 2 Ti. 2. 
247 ΟΝ OE ‘ 

Διδακτός, ἢ, Ov, (fr. same) pr. 
taught, teachable, ofthings; in N. T., 
taught, of persons, Jno. 6. 45. 1 Co. 
2. 13. 


Διδασκαλία, as, 4, the act or occu- 
pation of teaching, Ro. 12. 7. 
4.13, et al.; information, instruction. 


Ro. 15.4. 2 Ti. 3.16; matter taugh'! , 


precept, doctrine, Mat. 15. 9. 1 Ti 


1. 10, et al: from 

Διδάσκᾶἄλος, ov, 6, a teacher, mas- 
ter, Ro. 2. 20, et al.; in NV. T. as an 
equivalent to paBBi, Jno. 1. 39, et al. 

διδάσκω, f. διδάξω, p. dedidaya, 
a. 1. ἐδίδαξα, a. 1. pass. ἐδιδάχθην, to 
teach, Mat. 4. 23; 22.16, et al.; to 
teach or speak in a public assembly, 
Lh. 2. 12: ἰο curect, admonish, 
Mat. 28. 15. Ro. 2. 21, et al.: whence 


διδαχή, ἧς, 7), instruction, the giv- 
ing of instruction, teaching, Mar. 4. 
2; 12. 38, et al.; instruction, what 
13 taught, doctrine, Mat. 16. 12. Jno. 
δ, ASU eb? alls 
teaching and kind οἵ doctrine taught, 
Mat. 7. 28. Mar. 1. 27. 

Δίδραχμον, ov, τό, (δίς & Spax- 
μή) a cidrachmon, or double drachm, 
a silver coin equai to the drachm of 
Alexandria, to two Attic drackms, to 
two Roman densrivi, and to the half 
ehekel of the Jews, in vaiue about 15d. 


45 


he Pi. || 


meton. mode of 


AIE 


halfpenny of our money, Mat. ἵ, 26 
1S. 

Aidvpos, ov, 6, 7, (δύο) twofold; 
a twin; the Greek equivalent to the 
nume Thomas, Jno. 11. 16; 20, 24: 
21. 2: 

Δίδωμι, f. δώσω, p. δέδωκα, a. 1. 
ἔδωκα, a. 2. ἔδων, Ὁ. pass. δέδομαε, a. 1. 
oe ἐδόθην, to give, bestow, present, 

at. 4.9; 6. ll. Jno. 8.16: 17. 2, 
et al. freq.; to give, cast, throw, 
Mat. 7. 6; to supply, suggest, Mat. 
10. 19. Mar. 13. 11; to distribute 
alms, Mat. 19.21. Lu. 11. 41, et al.; 
to pay tribute, &c. Mat. 22.17. Mar 
12.14. Lu. 20. 22; to be the author 
or source of a thing, Lu. 12. 51. Ro, 
11. 8, et al.; togrant, permit, allow, 
Ac! 2527's) 1838.) Mate 1a. i919. 
11, et al. ; to deliver to, intrust, com- 
mit to the charge of any one, Mat. 
25.15. Mar. 12. 9, et al.; to give or 
deliver up, Lu. 22.19. Jno. 6. 51, et 
al.; to reveal, teach, Ac. 7. 38; to 
appoint, constitute, Ep. 1. 22; 4. 11; 
to consecrate, devote, offer in sacri- 
fice, 2 Co.8.5. Gal.1.4. Re. 8. 3, 
et al.; to present, expose one’s selfin 
a place, Ac. 19. 313 to recompense, 
Re. 2. 23; to attribute, ascribe, Jno. 
9. 24. Re. 11.135 fr. the. fiebsao 
place, put, infix, inscribe, He. 8. 10; 
10. 16, et al.; to infix, impress, 2 Co. 
12.7. 6. 13,163. £0 inflict, 710. 18. 
22; 19. 3. 2 Thes. 1.8; to give in 
charge, assign, Jno. 5. 36; 17. 4. Re. 
9.5; to exhibit, put forth, Mat. 24. 
24. Ac. 2. 19; to yield, bear fruit, 
Mat. 13.8; διδόναι ἐργασίαν, operam 
dare, to endeavour, strive, Lu. 12. 
58; διδόναι ἀπόκρισιν, responsum 
dare, to answer, reply, Jno. 1. 223 
διδόναι τόπον, locum dare, to give 
place, yield, Lu. 14.9. Ro. 12. 19. 

Διεγείρω, f. διεγερῶ, a. 1. pass. 
διηγέρθην, (dua & eyecpw) to arouse or 
awake thoroughly, Mat. 1. 24. Mar. 
4. 38, 39. Lu. 8. 24: pass. to be 
raised, excited, agitated, as @ sea, 
Jno. 6. 18; met. to stir up, arouse, 
animate, 2 Pe. 1.13; 3. 1. 


Διενθυμέομαι, ovpat, (διά ἃς ἐνθυ- 
μέομαι) to revolve thoroughly in the 
ae consider carefully, v.r. Ac. 10. 

Διέξοδος, ov, n, (διά & ἔξοδος) 8 
passage throughout; a line of road 
a thoroughfare, Mat. 22. 9. 


ALE 


ΔιερμηνευτὴΣ OU, 6, an interpreter, 
h Co. 14. 28: (L. α.) from 

Διερμηνεύω, f. evoew, a late com- 
pound used as an equivalent to the 
simple épunvevw, to explain, inter- 
pret, translate, Lu. 24.27. Ac. 9. 36. 
1 Cc. 14. 5, 13, 27; to. be able to in- 
terpret, 1. Οο. 12. 80. 

Διέρχομαι, f. ελεύσομαι, ἃ. 2. διῆλ- 
θον, (διά & ἔρχομαι) to pass through, 
Mar. 10. 25. Lu. 4. 30, et al.; to pass 
over, cross, Mar. 4. 35. Lu. 8. 22; 
to pass along, Lu. 19. 4; to proceed, 
Lu. 2.15. Ac. 9. 38, et al.; to travel 
through or over @ country, wander 
about; Mat. 12. 43. Lu. 9. 6, et al.; 
to transfix, pierce, Lu. 2. 35; to 
spread abroad, be prevalent, as a 
rumour, Lu. 5.15; met. to extend to, 
Ro. 5. 12. 

Διερωτάω, ὦ, f. Now, (διά & ἐρω- 
τάω) to sift by questioning, of per- 
sons; in N. T., of things, to ascertain 
by inquiry, Ac. 10. 17. 

Auerns, έος, οὖς, 6, Ny τό, -ἔς, (δίς 
& ἔτος) of two years; of the age of 
two years, Mat. 2. 16: whence 

Διετία, as, 7, the space of two 
ae biennium, Ac. 24. 27; 28. 30. 

INGE 


Διηγέομαι, otpar, f. noopat, (διά 
ὃς ἡγέομαι) pr. to lead throughout ; 
to πεῖς thoroughly, detail, re- 
count, relate, tell, Mar. 5.16; 9. 9. 
WAL 8. 89: AGUS: 58. ite. 11. 32, οὖ 
al. : whence 

Aimynots, €ws, 7, a narration, re- 
lation, history, Lu. 1. 1. 

Amverns, €os, ods, 6, ἧς τό, -€s, 
(διά & ἠνεκής, extended, prolonged) 
continuous, uninterrupted; εἰς τὸ, 
dunvexés, perpetually, He. 7. 3; 10. 1, 
12, 14. 


Διθάλασσος, ov, 6, ἡ, (δίς & θά- 
Aacoa) bimaris, washed on both sides 
by the sea; τόπος διθάλασσος, a Shoal 
or sand bank formed by the conflu- 


once: of opposite currents, Ac. 27.4]. 


Διϊκνέομαι, ovpat, f. ίξομαι, (διά 
& ἱκνέομαι) to go or pass through; 
to penetrate, He. A. 12. i 

Διΐστημι, f. διαστήσω, (διά & ἱσ τη- 
pry to set at an interval, apart; to 
station at an interval from a jcrmer 
position, Ac. 27. 28; tntrans. 4. 2. 


46 


AIK 


διέστην, to stand apart; to de 

be parted, Lu. 24. 51; of time, ae 
tervene, be interposed, Lu. 22. 59. 

Διϊσχυρίζομαι, f. ίσομαι, (διά ἃ 
ἰσχυρίζομαι, fr. ἰσχυρός) to feel or exe 
press reliance; to affirm confidently, 
asseverate, Lu. 22.59. Ac. 12. 15. 


Δικαιοκρισία, as, 1, (δίκαιος ἃ 
κρίσις) just or righteous judgment, 
Roy 205.5 


Δίκαιος, ata, atov, used of things, 
just, equitable, fair, Mat. 20.4. Lu, 
12: 57..\' Jno. 5. 30., Col. 4, 1, ἘΠ 5 ς 
of persons, just, righteous, absolutely, 
Jno, 1%. 25. (0.5. 10. 26...) 2 ae 
1 Pe. 3) 18. 1 ποῖ 1 9 eee 
Re. 16. 5; righteous by account and 
rucceptance, Ro. 2. 13; 5. 19, et al.; 
in ordinary usage, just, upright, im- 
nocent, pious, Mat. 5. 45; 9. 13, et al. 
freq.; ὃ δίκαιος, the Just One, one of 
the distinctive titles of the Messiah, 
Ac. 3. 14; 7.52; 22. 14: whence 

Δικαιοσύνη, ns, 7, fair and equita- 
ble dealing, justice, Ac.17.31. He. 
11. 33. Ro. 9. 28; rectitude, virtue, 
Lu. 1. 75. Ep. 5.93 7 WV. 7. gene= 
rosity, alms, 2 Co. 9. 10. v. r. Mat. 
6. 1; piety, godliness, Ro. 6. 13, et 
al.; investiture with the attribute of 
righteousness, acceptance as righte- 
ous, justification, Ro. 4. 11; 10. 4, et 
al. freq.; a provision or means for 
justification, Ro. 1. 17. 2 Co. 3. 9, et 
al.; an instance of justification, 
οὐ δ. 521, 

Δικαιόω, ὥς f. ὦσομαι, & @o@, a. 1. 
ἐδικαίωσα, Ὁ. pass. δεδικαίωμαι, a. 1. 
pass. ἐδικαιώθην, pr. to make or ren- 
der right or just; mid. to act with © 
justice, Re. 22.11; to avouch to be 
good and true, to vindicate, Mat. 11. 
19. Lu. ἢ. 29, et al.; to set forth as 
good and just, Lu. 10. 29; 16. 15; am 
N. T., to hold as guiltless, to accept 
as righteous, to justify, Ro. 3. 26, 30, 
4.5; 8. 80, 33, et al.; pass. to be held 
acquit, to be cleared, Ac. 13. 39. Ro. 
3. 24; 6.7; to be approved, to stand 
approved, to stand accepted, Ro. 2. 
13; 3. 20, 28, et al.: whence 

Δικαίωμα, aros, TO, pr. a rightful 
act, act of justice, equity; a sen- 
tence, of condemnation, Re. 15. 43 im 
N. T., of wquitiai, justification, Ro. 
5. ἴδ: & Gecrea, law, ordinance, Lu. 
1,6. Bo. 1.32; 2, 263 8, dv eee. 
1, 10; a meritorious act, perfect 





AIk 


righteousness, Ro. 5. 18; state of 
righteousness, Re. 19. 8. 

Δικαίως, adv. justly, with strict jus- 
tice, 1 Pe. 2. 23; deservedly, Lu. 23. 
41; as it is right, fit or proper, 1 Co. 
15. 34; uprightly, honestly, piously, 
religiously, 1 Thes. 2. 10. Ti. 2. 12. 

, ¢ Β 

Δικαίωσις, ews, 7, pr. a making 
right or just; a declaration of right 
or justice; a judicial sentence; in 
N. T., acquittal, acceptance, justifi- 
cation, Ro. 4. 25; 5. 18. 

Δικαστής, 00, 6, (δικάζω, to judge, 
fr. δίκη) a judge, Lu. 12. 14. Ac. 7. 
27, 35. 

Δίκη, Sy 15 right, justice; in N.T., 
judicial punishment, vengeance, 2 
Thes.1.9. Jude7; sentence of pun- 
ishment, judgment, Ac. 25. 155 per- 
sonified, the goddess of justice or 
vengeance, Nemesis, Poena, Ac. 28. 4. 

Δίκτῦον, ov, τό, a net, fishing-net, 
Mat. 4. 20, 21, et al. 

{ ¢ , , 

Aihoyos, ov, ὃ, 7, (δίς ἃ λόγος) 
pr. saying the same thing twice; 
in N.T., double-tongued, speaking 
one thing and meaning another, de- 
ceitful in words, 1 Ti. 3.8. N. T. 

Aud, (i.e. δ 6) on which account, 
wherefore, therefore, Mat. 27. 8. 
1 Co. 12. 3, et al. , 

Διοδεύω, f. evow, (διά & δδεύω) 
to travel through a place, traverse, 
Pe CAG, Veo tut Ge 

Διόπερ, conj. strengthened from διό, 
on this very account, for this very 
reason, wherefore, 1 Co. 8.13; 10.14; 
14. 13. ᾿ ᾿ 

, , A ’ 

Διοπετής, €0s, οὖς, 0, ἢ, TO-ES, 
(Ζεύς, Διός, & πίπτω) which fell from 
Jupiter, or heaven ; τοῦ διοπετοῦς, Sc. 
ἀγάλματος, Ac. 19. 35. ἢ 

Διόρθωμα, aros, τό, (διορθόω, to 
correct, fr. διά & ὀρθόω, to make 
straight, fr. ὀρθός) correction, emen- 
dation, reformation, v. r. Ac. 24. 3. 

Διόρθωσις, ews, ἢ; (fr. same) a com- 
plete rectification, reformation, He. 
Ὁ: 10: 

Διορύσσω, f. ἕξω, (διά & ὀρύσσω) 
to dig or break through, Mat. 6. 19, 
20594, 43... Χ11:.012..99. 

Διόσκουροι, vy. διόσκοροι, oY, Ot, 

Ζεύς, Διός, & κοῦρος, ἃ youth) the 


ioscuri, Castor & ῬοΙ χ, sons οὗ 


7 ATQ 


Jupticr by Leda, and patrows @ 
sailors, Ac. 28. 11. 

Διότι, conj. (διά, ὅτι) on the ae. 
count that, because, Lu. 2.7; 21.28: 
in as much as, Lu. 1.13. Ac. 18.1 
et al. 

Διπλόος, οὖς, On, 7, Cov, ovr, dow. 
ble, Mat. 23. 15. 1 Ti. 5.17. Re. 18. 
6: whence 

Διπλόω, @, f. ὥσω,ς a. 1. ἐδίπλωσα, 
to double; to render back double, 
Re. 18. 6. 

Ais, adv. (δύο) twice, Mar. 14. 30 
72, et al.;.in the sense of entirely, 
utterly, Jude 12; ἅπαξ καὶ δίς, once 
and again, repeatedly, Phi. 4. 16. 

Διστάζω, f. do, a. 1. ἐδίστασα, 
(dis) to Goubt, waver, hesitate, Mat. 
14.131» 8. 17. 

Δίστομος, ov, ὃ, ἧς (δίς & στόμα) 

7. having two mouths; two-edged, 
Cla. DS ΠΟΣῚ 1G ee ΤῸ; 

Δισχίλιοι, at, a, (δίς & χίλιοι) 
two thousand, Mar. 5.13. (Ὁ 

Awartlo, f. iw, (διά ἃς ὑλίζω, to 
strain, filter) to strain, filter tho- 
roughly; to strain out or off, Mat. 
23. 24, 

Διχάζω, f. dow, (δίχα, apart) to 
cut asunder, disunite; met. to cause 
to disagree, set at variance, Mat, 
10. 35. 

e , , 

Διχοστασία, as, ἢ, (δίχα & στάσις) 
astanding apart; ἃ division, dissen- 
Sion Ε..16. 17. 1 Οὐ. 8. 8. ( 8]. 5. 20. 

Διχοτομέω, @, f. now, (δίχα & 
Téuvw) pr. to cut into two parts, cut 
asunder ; in N. T., to inflict a punish- 
ment of extreme severity, Mat. 24. 
Bit Wn 12:40: 

Awd, @, f. now, a. 1. ἐδίψησα, 
(δίψα, thirst) to thirst, be thirsty, 
Mat. 25. 35, 37, 42, 44, et al.; met. to 
desire or long for ardently, Mat. 5.6. 
Jno. 4. 14; 6. 35, et al. 

Ainvos, eos, τό, thirst, 2 Co. 11. 27. 

Δίψῦχος, ov, 6, ἧς (δίς ἃ ψυχή) 
double-minded, inconstant, fickle, 
a IE ean Sena se Lin Ge 

Διωγμός, ov, 0, (διώκω) pr. chase 
pursuit; persecution, Mat. 13. 81 
Mar. 4. i7; 10. 30, e+ al. 

Διώκτης,) ov, 0, a persecutor, 1 Ti 
1.13: (Lh. 6.) from 


Ain 


Διώκω, f. w€o, a. 1. ἐδίωξα, p. 
pass. δεδίωγμαι, a. 1 pass. ἐδιώχθην, 
to put in rapid motion; to pursue; 
to fol.ow, pursue the direction of, 
Lu. 17. 23; to follow eagerly, endea- 
vour earnestly to acquire, Bo. 9. 30, 
31; 12. 13, et al.; to press forwards, 
Phi. 3. 12, 14; to pursue with walig- 
mity, persecute, Mat. 5. 10, 11, 12, 44, 

et al. 

Δόγμα, aros, τό, (δοκέω) a decree, 
statute, ordinance, Lu. 2. 1. Ac. 
10. 45010! 11 10. 215. ΘΟ] ΘΕ: 
whence 

Δογματίζω, f. isa, to decree, pre- 
scribe an ordinance; mid. to suffer 
laws to be imposed on one’s self, 
to submit to, bind one’s self by, ordi- 
nances, Col. 2.20. L. G. 

Δοκέω, @, f. δόξω, a. 1. ἔδοξα, to 
think, imagine, suppose, presume, 
Mat. 3.9; 6.7, et al.; to seem, ap- 
pear, Lu. 10; 36. Ac. 17. 18, etal; 
empers. δοκεῖ, it seems ; it seems good, 
best or right, it pleases, Lu. 1.3. Ac. 
15. 22, 95, οἵ ἃ]. 

Δοκιμάζω, f. dow, ἃ. 1. ἐδοκίμασα, 
p. pass. δεδοκίμασμαι, (δόκιμος) to 
prove by trial; to test, assay metals, 
1 Pe. 1.7; to prove, try, examine, 
scrutinise, Lu. 14.19. Ro. 12. 2, et 
al.; to put to the proof, tempt, He. 
3. 9; to approve after trial, judge 
worthy, choose, Ro. 14. 22. 1 Co. 16. 
3.. 2 Co. 8. 22, et al.; to decide upon 
after examination, judge of, distin- 
guish, discern, Lu. 12.56. Ro. 2. 18. 
Pin. 1. 10. 

Δοκιμασία, as, 1, proof, probation, 
Vir: Hes 8.9. 

Δοκιμή, ns, 7, trial, proof by trial, 
2 Co. 8. 2; the state or disposition 
of that which has been tried and ap- 
proved, approved character or tem- 
per, Ro. 5. 4. 2 Co. 2. 9, et al.; proof, 
document, evidence, 2 Co. 13.3. L.G. 

Δοκίμιον, ov, τό, that by means of 
which any thing is tried, proof, 
criterion, test; trial, the act of 
trying or putting to proof, Ja. 1. 3; 
approved character, 1 Pe. 1.7: from 

Δόκιμος, ov, 6, 7, proved, tried ; 
approved after examination and 
trial, Ro. 16. 10. Ja. 1. 12, et al.; 
by impl. asceptable, Ro. 14. 18. 


Aokds, ov, ἡ & 6, a beam cr spar 


48 


AOY 
of timber; Mat. 7. 3, 4, & Lu. 8 
41, 42. 


Adduos, (a, tov, & os, ov, (δόλορὶ 
fraudulent, deceitful, 2 Co. 11.18: 
whence 


Δολιόω, , f. ὦσω, to deceive, use 
fraud or deceit, Ro. 3. 13. 

Aédos, ov, ὃ, pr. a bait or cong 
trivance for entrapping; fraud, de. 
ceit, insidious artifice, συ 6, Mat. 26. 
4. Mar. 7. 22; 14. 1, et al: whence 


Δολόω, ὥς, δ. ὠὦσω, pr. to entrap, 
beguile; to adulterate, corrupt, fal- 
sify, 2 Co. 4. 2. 


Adpa, ατος, τό, (δίδωμι) a gift, pre- 
sent, Mat. 7.11, etal. L. 6. 


Δόξα, ns, 7, (δοκέω) pr. a seeming; 
appearance; a notion, imagina- 
tion, opinion; the opinion which 
obtains respecting one; reputation, 
credit, honour, glory; in N. 7’, ho- 
nourable consideration, Lu. 14. 10; 
praise, glorification, honour, Jno. 5. 
41,44. Ro. 4.20; 15.7, et al.; dig- 
nity, majesty, Ro. 1.23. 2 Co. 8. 7, 
et al. ; a manifestation of some glo- 
rious attribute, Jno. 11. 40. 2 Pe. 1. 
3, et al.; pl. dignitaries, 2 Pe. 2. 10. 
Jude 8; glorification in a future state 
of bliss, 2 Co. 4.17. 2 Ti. 2. 10, et al.; 
pride, ornament, I Co. 11.15. 1 Thes, 
2.20; splendid array, pomp, magni- 
ficence, Mat. 6. 29; 19.28, et al.; ra- 
diance, dazzling lustre, Lu. 2.9. Ac. 
22. 11, et al. 

Δοξάξω, f. av, a. 1. ἐδόξασα, p. 
pass. δεδόξασμαι, a. 1. pass. ἐδοξάσθην, 
according to the various siqnifications 
of δόξα, to think, suppose, judge; to 
extol, magnify, Mat. 6. 2. Lu. 4. 15, 
et al.; in WN. T., to adore, worship, 
Ro. 1. 21, et al.; to invest with dig- 
nity, or majesty, 2 Co. 3.10. He. 5. 
5, et al.; to cause a manifestation of 
dignity, excellence, or tnajesty, Jno. 
12, 28; 13. 32, et al.; to glorify by 
admission to a state of bliss, to Dea 
tify, Ro. 8. 30, et al. ὶ 

Δορκάς, ἀδος, 7, a gazelle or ante- 
lope, Ac. 9. 36, 39. 

Adats, ews, 7, (δίδωμι) pr. a 
giving; outlay, Phi. 4. 15; a dona- 
tion, gift, Ja. 1. 17. 

Adrns, ov, 6, (fr. same) a giver, 
740 a 5, ; εἰ 

Δουλαγωγέω, ὥ, f. now, (δοῦλον 


δὺλ 


& ἄγω) pr. to bring into slavery; 10 A 


treat as a slave; to discipline into 
subjection, 1 Co. 9.27. L. G. 


Δουλεία, as, 7, (δοῦλος) slavery, 


bondage, servile condition ; in N. T., 
met. with reference to degradation 
and unhappiness, thraldom spiritual 
or moral, Ro. 8. 15, 21. Gal. 4. 24; 
Bek. 5 He, 2.15. 


Δουλεύω, f. evtw, p. δεδοόλευκα, 


a. 1. ἐδούλευσα, (fr. same) to be a 
slave or servant; to be in slavery 
or subjection, Jno. 8. 33. Ac. 7. 7. 
Ro. 9. 12; to discharge the duties of 
a slave or servant, Ep. 6.7. 1 Ti. 6. 
2; to serve, be occupied in the ser- 
vice of, be devoted, subservient, 
Mat. 6. 24. Tu. 15:'29 Ac.’ 20/19. 
Ro. 14. 18; 16. 18, et al.; met. to be 
enthralled, involved in a slavish 
service, spiritually or morally, Gal. 4. 
Oe B55 its ΡῈ 


Δοῦλος, n, ov, adj. enslaved, en- 


thralled, subservient, Ro. 6.19; as a 
subst. δοῦλος, a male slave, or servant, 
of various degrees, Mat. 8. 9, et al. 

eq.; a person of mean condition, 
Phi. 2. 7; fem. δούλη, a female slave ; 
a handmaiden, Lu. |. 38, 48. Ac. 2. 


18; δοῦλος, used figuratively, in a bad }' 


sense, one involved in moral or spi- 
ritual thraldom, Jno. 8. 34. Ro. 6. 
17:0: WOO: 7423.02 Pie. 2s 193: :i72,.a 
ood sense, a devoted servant, fol- 
ower or minister, Ac. 16.17. Ro. 
1. 1, et al.; one pledged or bound to 
serve, 1 Co. 7. 22. 2 Co. 4.5: whence 


- > ’ - 
Δουλόω, @, f. ὠσω, ἃ. 1. ἐδούλωσα, 


p. pass. δεδούλωμαι, a. 1. pass. ἐδου- 
λώθην, to reduce to servitude, enslave, 
oppress by retaining in servitude, 
Ac. 7.6. 2 Pe. 2.193; met. to render 
subservient, 1 Co. 9.19; pass. to be 
under restraint, 1 Co. 7. 15; to be in 
bondage, spiritually or morally, Gal. 
4.3. Tit. 2. 3; to become devoted to 
the service of, Ro. 6. 18, 22. 


Δοχή, Ts, ἧς (δέχομαι) pr. recep- 


tion of guests; in N. T., a banquet, 
feast, Lu. 5. 29; 14. 13. 


Δράκων, ovros, 6, a dragon or large 


serpent ; met. the devil or Satan, Re. 
19: ser 40 7}. Old, Tos 17s 15: 2,4) 11: 
το 5. 20: 2% 


to grasp with the hand, clutch; to 
lay hold of, seize, take, catch, 1 Co. 
a. 19. 


AYN 


paxpn, syn, a drachm, an Altic 
silver coin of nearly the same value as 
the Roman denarius, about 73d. οὗ 
our money, Lu. 15. 8, 9. 


Δρέπᾶνον, ov, Td, (Opera, to crop, 


cut off) an instrument with a curved 
blade, as a sickle, Mar. 4. 29. Re. 
14. 14, 15, 16, 17, 18, 19. 


Apépos, ov, 6, (δέδρομα) a course, 


race, race-course; met. course of life 
or ministry, career, Ac. 13, 253 20, 
24. ὉΠ. 4.7. 


Δύναμαι, f. δυνήσομαι, imperf. edv- 


vaunv, & ἠδννάμην, a.l. ἐδυνησάμην, 
& ἐδυνάσθην, ἐδυνήθην, ἠδυνήθην, to be 
able, either intrinsically and abso- 
lutely, which is the ordinary significa- 
tion; or, for specific reasons, Mat. 9. 
15. Lu. 2: 


Δύναμις, ews, 7, power; strength, 


ability, Mat. 25. 15. He. Il. 1}: 
efficacy, 1 Co. 4.19, 20. Phi. 3. 10. 
1 Thes. 1.5. 2 Ti. 3.53; energy, Col. 
1.29. 2 Ti. 1.7; meaning, purport 
of language, 1 Co. 14.11; authority, 
Lu. 4.36; 9.1; might, power, majesty, 
Mat. 22:,29.: 24 30: Ae. 3. 125 ΠΟ ΤῸ: 
17. 2Thes. 1 7. 2 Pe. T1600. 2a 
manifestation or instance of power, 
mighty means, Ac, 8.10. Ro. 1. 16. 
1 Co. 1. 18, 24, ἡ δύναμις, omnipo 
tence, Mat. 26. 64. Lu. 22.69. Mar 
14. 62; pl. authorities, Ro. 8.38. Ep. 
1.21. 1 Pe.3.22; miraculous pcwer, 
Mar. 5.30. Lu. 1. 35; 5.17; 6.19; 
8.46; 24.49. 1 Co. 2.4; a miracle, 
Mat. 11. 20, 21, et al. freq. ; a worker 
of miracles, 1 Co. 12. 28, 29; fr. the 
Heb. ai δυνάμεις τῶν οὐρανῶν, the hea- 
venly luminaries, Mat. 24. 29. Mar. 
13. 25. Lu. 21. 26; at δυνάμεις, the 
spiritual powers, Mat. 14. 2. Mar. 
6. 14: whence 


/ “ « 
Δυναμόω, @, f. ὡσῶως to strengthen, 


confirm, Col. 1.11. L. G. 


Avydotns, ov, 0, a potentate, ε0- 


vereign, prince, Lu. 1. 52. 1 Ti 6 
15; a person of rank and authority 
a grandee, Ac. 8. 27. 


4 ΄“ ’ 
Avvatew, ὡς. f. now, to be power- 


ful, mighty, to show one’s self pow- 
erful, 2 Co. 13.3. v.r. Ro. 14.4. (N. T.): 
from 


Δράσσομαι, (δράξ, the fist) pr.| Avvards, ἡ, ὄν, (Svvapce) able 


having power, powerful, mighty 

δυνατὸς εἶναι, to be able, i. q. δύνασϑεᾳ 

Lu. 14. 3). Ac. 11. 17, et al.; ὁ dupa 
5 


AXINY) 


ros, the Mighty One, God, Lu. 1. 49; 
τὸ dvve τόν, power, i. g. δύναμις, Ro. 
9, 22. valid, powerful, efficacious, 
2 Co. i0.4; distinguished for rank, 
authority or influence, Ac. 25. 5. 
1 Co. 1.26; dzstinguished for skill or 
excellence, Lu. 24.19. Ac.7.22. Ro. 
15. 1; δυνατόν & δυνατά, possible, capa- 
ble of being done, Mat. 19. 26; 24. 
24, et al. 

Adve. a. 2. €v, to sink, go down, 
sect as the sun Mar. 1. 32. Lu. 4. 40. 


ésvo, both indeclin. & also gen. and 
dat. δυοῖν, v. gen. δυῶν, dat. dvat; in 
N. T., both indeclin. and also with 
dat. δυσί, two, Mat. 6. 24; 21. 28, 31, 
et al. freq.; ot δύο both, Jno. 20. 4; 
Sun ἢ τρεῖς, two or three, some, a few, 
Mat. 18. 20; from the Heb. δύο δύο, 
two and two, Mar. 6. 7, i.q. ava δύο, 
Lu. 10. 1, and κατὰ δύο, 1 Co. 14. 27. 

Avus—, en inseparable particle, con- 
veying ths notion of untowardness, as 
hard, ill, unlucky, dangerous, lke 
the English un—-, mis—; opp. to ev. 

Δυσβάστακτος, ov, 6, n, (δυς & 
Bacrégw) difficult or grievous to be 
borne, oppressive, Mat. 23.4. Lu. 
11.46. L.G. 

Avoevrepia, as, 7, (Ous & ἔντερον, 
an intestine) a dysentery, Ac. 28. 8. 

Δυσέρμηνευτος, OV, 6, ἡ, (Ouvs & 
ἑρμηνεύω) difficult to be explained, 
hard to be understood, He. 5. 11. 
EG: : 

Δύσκολος, ov, 6, n, (δυς & κόλον, 
food) pr. peevish about food ; hard 
to please; disagreeable; in N. 7’, 
difficult, Mar. 10. 24: whence 

Δυσκόλως, adv. with difficulty, 
hardly, Mat. 19. 23. Mar. 10. 23, et al. 

Avopy, ns, 7, (δύω) a. sinking or 
setting ; pl. δυσμαί, αἱ, the setting 
of the sun; hence, the west, Mat. 8. 
11; 24. 27, et al. 

Δυσνόητος, ov, ὃ, 7, (δὺς *& von- 
ros, fr. νοέω) hard to be understood, 
Ὁ cf oes eae Compan OG reg 

Δυσφημέω, @, f. now, pr. to use 
ill words; to reproach, revile, v. r. 
1 Co, 4. 13. , 

Δυσφημία, as, 7, (Sus & φημὴ) ill 
woras; words of ill omen; reproach, 
contumel7, 2 Co. 6. 8. , ᾿ 

Δώδεκα, οἱ, αἱ, τά, (δύο & δέκα) 


50 


ἐδωρήσατο, p. δεδώρημαι, (δῶρον) ta 
give freely, grant, λίαν. 16.485. 2 Pe. 
1. 3, 4: whence 

Δώρημα; ατος, To, a gift, free gift, 


Ae 


twelve, Mat. 9. 265 10.1, et al.s ou 
δώδεκα, the twelve apostles, Mat. 26 
14, 20, et al.: whence 

ΔΔωδέκατος, ἢ) ov, the twelfth, Re 
21. 20. 

Δωδεκάφῦλον, ov, τό, (δώδεκα ἃ 
φυλή) twelve tribes, Ac. 26.7. Ν. 1. 

A@pa, aros, TO, pr. a house; syn- 
ecd. a roof, Mat. 10.27; 24. 17, et a. 

Awped, as, 7, a gift, free gift, bene- 
fit, Jno. 4.10. Ac. 2. 38, et al. 

Δωρεάν, accus. of δωρεά, adv. gra- 
tis, gratuitously, freely, Mat. 10. 8. 
Ro. 3. 24, et al.; in Ν. T. undesery- 
edly, without cause, Jno. 15, 25; in 
vain, Gal. 2. 21. 

, - ΄ 
Awpeouat, ovpat, f. ἡσομαις a. 1. 


Ro. δ 16) ‘dali ve 

Δῶρον, ov, τό, (Oldwpet) a gift, pre 
sent, Mat.’2. 11.0 ip. 2.8. Wee: 
10; an offering, sacrifice, Mat. 5. 
23, 24; 8. 4, et al.; δῶρον, sc. ἐστι, 
it is consecrated to God, Mat. 15. δ. 
Mar. 7. 11; contribution to thetem- 
ple, Lu. 21. 1, 4. 


E. 

’Ea, interj. ha! an expression of sur 
prise or displeasure, Mar. 1. 24. Lu. 
4, 34. 

"Edy, conj. if, The particulars of 
the use of ἐάν must be learnt from 
the grammars. "Eav μή, except, un- 
less; also equivalent to ἀλλά, Gal. 2. 
16. ’Eav, in N. T., as in the later 
Greek, is substituted for ἂν after 
relative words, Mat. 5. 19, et al. freq. 

"Edvrep, a strengthening of ἐάν by 
the enclitic particle περ, if it be that, 
if at all events, He. 3. 6, 14; 6. 3. 

‘Eavurov, 7s, οὔ, contr. αὑτοῦ, 7S, 
od, pl. ἑαυτῶν, a reflexive pronoun 
of the third person, himself, herself, 
itself, Mat. 8. 22; 12. 26; 9.21, et al.; 
also used jor the first and second 
persons, Ro. 8. 23. Mat, 23. 31; 
also equivaient to ἀλλήλων, Mar. 10. 
26. JuO0. 19.193 ἀφ᾽ ἑαυτοῦ, ad’ ἑαυτῶν, 
of himself, themselves, voluntarily 


EAQ 51 KVK 


spontaneously, Lu. 12. 473 21. 30, et |” K- OU. ὅ. ἡ ἐν 
al.; of one’s pecan will merely, Jno. By ‘bk Phas ie 01 ere a pledge) 
wn Σ : a σα a surety, sponsor, He. 7. 22. 

5.19; de ἑαυτοῦ, per se, of itself, in its |, β 
own nature, Ro. 14. 14; ἐξ ἑαυτῶν, of | Eyyus, adv. near, as to place, La 
one’s self merely, 2 Co. 3.5; καθ᾽ 19. 11, et al.; close at hand, Ko, 
ἑαυτόν, by one’s self, alone, Ac. 28. 10.8; near, in respect of ready inter~ 
16. Ja. 2. 173 map’ ἑαυτῷ, with one’s eg τὴν Phi. 4.5; near, as to time, 
self, at home, 1 Co. 16.2; πρὸς ἑαυτόν, at. 24. 32, 33, et al.; near to God, 
to one’s self, toone’s home, Lu. 24. as being in covenant with him, Ep. 
12. Jno. 20. 10; or, with one’s self, 2.13; οἱ ἐγγύς, the people near te 
Tar ek: God, the Jews, Ep. 2. 17. 


Eda, ὦ, f. dow, imperf. εἴων, 8.1.) ᾽᾿Εγγύτερον, adv. (pr. neut. of ἐγ- 
εἴᾶσα, to let, allow, permit, suffer to γύτερος, comp. of ἐγγύς) hearer, Ro. 
be done, Mat. 24. 43. Lu. 4. 41, et Ἐ2Ὶ 1: 


al.; to let be, let alone, desist from, Pred fe a ey 

Fo ge Ginn Ac bis, tocoument |) τ γειρῶν". SYED HF EVI YEP Kas a1, 

a ship to the sea, let her drive, Ac.) ἤγειρα» p. pass. ἐγήγερμαι, a. 1. pass. 

37. 40. nyeneiy, to ab ἀλλο, ἬΝ 

Need PW Cn hes τ Lat. 8.25,etal.;mid.toawake, Ma 

ES OOMNKOVTA, Ol, Al, TA, (ἕβδομος ) DAD, 20. 21, et al.; met. mid. to rouse 

seventy, Ac. 7. 14, et al.; ot ἑβδομ. ἡ one’s self to a better course of con- 

the seventy disciples, Lu. 10.1, 17. 


᾿ : : duct, Ro. 13.11. Ep. 5. 14; to raise 
Ἑβδομηκοντάκις, adv. seventy times, from the dead, restore to life, Jno. 
Mat, 18. 22. 


12. 1, et al., and mid. to rise from the 
Ἕβδομος, ἡ, ον, (Era) seventh, dead, Mat. 27.52. Jno. 5, 21, et al. ; 
Sno. 4.52. He. 4.4, et al. 


met. to raise as it were from the dead, 

a 2 Co. 4 14; to raise up, cause to rise 
‘EBpaixds, ἡ, dv, Hebrew, Lu. 28. a 

; 38: from 


up from a recumbent posture, ACIS: Ty 
κ , r 
"EBpaios, ala, αἴον, Υ. Ov, 6, a 


and mid. to rise up, Mat. 17. 7, et 
Hebrew, one descended from Abra- 


al; to restore to health, Ja. 95. 155 

met. et seq. ἐπί, to excite to war, mid, 
ham the Hebrew, 2 Co. 11.22. Phi. 
3.5; in N.T., a Jew of Palestine, 


to rise up against, Mat. 24.7, et al.; 
opp. to "λληνιστής, Ac. 6.1: whence 


to raise up again, rebuild, Jno. 2. 19, 
"EBpais, idos, ἡ, sc. διάλεκτος, the 


20; to raise up from a lower place, 
Hebrew dialect. i. e. the Hebreo-Ara- 


to draw up or out of a ditch, Mat. 
12. 11; fr. Heb. to raise up, to cause 

᾿ mecan Ciclect of Palestine, Ac. 21. 

40, et al. 


to arise or exist, Ac. 13.22, 23; mid. 
to arise, exist, appear, Mat. 3.9; 11. 
11, et al.: whence 
E/2patoTt, in Hebrew, Jno. 5. 2; 

19. 13, et al. 
γι v , ’ὔ 
Ἐδρᾶμον, part. δραμών, see TPEXO. 


2 € 
Eyepots, €@S, ἢ: pr. the act of 
waking or rising up; resurrection, 

‘Eyyilo, f. iow, At. ἐῶ, p. ἤγγικα, 
, a. 1. ἤγγισα, (fr. ἐγγύς) pr. tocause to 





a sas eC ὩΣ ὦ 





resuscitation, Mat. 27. 53. 
᾿Ἐγκάθετος, ov, 6, ἧ, (ἐν & Kade 
approach; in WN. 7. intrans. to ap- 
proach, draw near, Mat. 21.1. Lu. 


(ny) suborned, Lu. 29. 20. 
Ia , ’ ΄, > , 
Εγκαινια, tov, Τα; (ev & Kates} 
18. 35, et al.; met. to be at hand, 
impend, Mat. 3.2; 4. 17, et al.; μέχρι 


initiation, consecration ; in N. 7", the 

feast of dedication, an annual festivas 
θανάτον ἐγγίζειν, to be at the point of 
death, Phi. 2.30; fr. Heb. to draw 


of eight days in the month Kisleu, Ine. 
near to God, to offer him rever- 


10. 22. 
᾿ΕἘγκαινίζω; f. ίσως a. 1. ἐνεκαίνισα, 
ence and worship, Mat.15.8. He. 7. 
iy. Ja. 4.8; used of God, to draw. 


Ὁ. pass. ἐγκεκαίνισμαι, tO handsel, 
initiate, consecrate, dedicate, reno 
near to men, assist them, bestow fa- vate; to institute, He. 9. 18; 10. 
vours on them, Ja. 4.8. 1.ἃ 
ὑγγράφω, f. yw, p. pass. eyyé- 


20. S. Ν 
᾿Ἐγκαλέω, ὦ, f. έσω, (ἐν & καλέω) 
γραμμαι, (ἐν & γράφω) to engrave, 
inscribe; met. to infix or impress 


to bring acharge against, accuse; to 
deeply, ἃ Co. 3. 2, 3. 


tS 


institute judicial proceedings, Ac. 19 
38, 40; 23. 28, 29: 26. 2, 7. Ro. 8. 88 





ΒΤ. 


"Εγκαταλείπω, f. po, ἃ. 2. eyKare- | 
λίπον, (ἐν & καταλείπω) to leave ina | 
place or situation, Ac. 2.27; to leave 
behind ; to forsake, abandon, Mat. 
27. 46, et al.; to leave, as a remnant 
from destruction, Ko. 9. 29. 

Εγκατοικέω, ὥς f. now, (ἐν & ka- 
τοικέω) to dwell in or among, 2 Pe. 
MADRS 4 

᾿Ἐγκεντρίζω, f. ίσως (ἐν & κεντρίζω, 

to prick) to ingraft ; met. Ro. 11. 17, 


% , 3 9 

EyrAnpa, aros, τό, (ἐγκαλέω) an 
accusation, charge, crimination, Ac. 
23. 293-25) 16. 

᾿Ἐγκομβόομαι, ovpat, f. ὦσομαι; 
(κόμβος, a string, band; whence ἐγ- 
κόμβωμα, a garment which is fast- 
ened by tying) pr. to put on a gar- 
ment which is to be tied; in WV. T., 
to put on, clothe; met. 1 Pe. 5. 5. 

Eyxorn, 7s, ἦν pr. an incision, - 4. 
a trench, &c. cut in the way ΟΥ̓ 
enemy; an impediment, hindrance, 
1 Co. 9.12: (L. G.) from 

Ἐγκόπτω, f. ψω, (ἐν & κόπτω) pr. 
to cut or strike in; hence, to impede, 
interrupt, hinder, Ro. 15.22. 1 Thes. 
2°18." f Pe: 2.1. ‘Gals 5.7: 

ὃ ,ὕ ε 5 , 

Ἐγκράτεια, as, 9, (eyxparns) self- 
control, continence, temperance, Ac. 
24, 25, et al. 

Eyxparevouat, f. ευσομαι, to pos- 
sess the power of self-control or 
continence, 1 Co. 7. 9; to practise 
abstinence, 1 Co. 9. 25. , 

᾿Εγκρᾶτης, €0s, 0, ἢ, (κράτος) 
strong, stout; possessed of mastery ; 

, master of self, Tit. 1.8. 

Eyxpiva, f. wa, (ἐν & κρίνω) to 
judge or reckon among, consider as 
belonging to, adjudge to the number 
of, class with, place in the same rank, 

2 Co. 10. 12. ὦ f 

Ἐγκρύπτω, f. ψω, (ἐν & κρύπτω) 
to conceal in any thing; to mix, in- 
termix, Mat. 13. 33. Lu. 13. 21. 

*Eyxvos, ov, ἧ, (ἐν & κύω) with 

, child, pregnant, Lu. 2. 5. 

Eyxpla, f. ίσως (ἐν & χρίω) to rub 
in, anoint, Re. 3.18. (Ὁ 

᾿Εγώ, gen. ἐμοῦ & μου, I. 

᾿Εδαφίζω, f: iow, At. ἐῶ, pr. to 
form a level and firm surface; to 


92 


| 
| 
19, 23, 24. 


El 
level with the ground, overthrow. 
raze, destroy, Lu. 19. 44: from 


Ἔδαφος, eos, τό, pr. a bottom, base; 
hence, the ground, Ac. 22. 7. 

‘Edpatos, aia, aiov, (ἔδρα, a seat) 
sedentary; met. settled, steady, firm, 
stedfast, constant, 1 Co. 7. 37; 15. 58. 

Ἶ ΟΟΙ. 1. 23. 

Εδραίωμα, aros, Td, (ἑδραιόω, to 
settle, fr. preceding) a basis, founda- 
tion, J 11.5.15... Nee 

᾿Εθελοθρησκεία, as, ἡ, (ἐθέλω ἃ 
θρησκεία) self-devised worship, su- 
pererogatcry worship, will-worship, 
Col. 2, 23. | 

"EGehw & θέλω, the latter being the 
form inthe present in N. T., f. ἐθελήσω 
& θελήσω, imperf. ἤθελον, 2.1. ἠθέλησα, 
to exercise the will, properly by an 
uniimpassioned operation ; to be will- 
ing, Mat. 17.4, et al.; to be inclined, 
disposed, Ro. 13.3, et al.; to choose, 
Lu. 1. 62; to intend, design, Lu. 14. 
28, et al.; to will, Jno. 5. 215 21. 22, 
et al.; ἤθελον, [could wish, Gal. 4. 20. 


᾿ἘἘθίζω, f. iow, p. pass. εἴθισμαι; 
(ἔθος) to accustom; pass. ta be cus- 
tomary, Lu. 2. 27. 

> , ς + 2, 

Εθνάρχης; ov, ὃ, (ἔθνος & ἄρχω) 
a governor, chief, or head of any 
tribe or nation, prefect, 2 Co. 11. 32. 
1,. 6. 

᾿Ἐθνικός, ἡ, Ov, (ἔθνος) national ; 
in Ν. 7., gentile, heathen, not Is- 
raelitish, Mat. 6.7; 18.17: (L. G.) 

i whence 

Εἰθνικῶς, adv. after the manner of 
the gentiles, heathenishly, Gal. 2. 14. 
N Ty, 


Ἔθνος, cos, τό, a multitude, com- 
pany, Ac. 17. 26.1 ‘Pe: 2.9. Re. 
21.24; anation, people, Mat. 20. 25; 
21. 43, et al.; pl. ἔθνη, fr. the Heb., 
nations or people, as distinguished 
from the Jews, the heathen, gentiles, 
Mat. 4.15; 10.5. Lu. 2. 32, et al. 


Hay ld 
E6os, eos, Td, ἃ custom, usage, 
Lu. 2. 42; 22. 39, οὐ al.; aninstitute, 
rite, Lu. 1.9. Ac. 6. 14; 15. 1, et al. 


Ei, conj. if, Mat. 4. 3,6; 12. 7. Ac. 
27. 39, et al. freq.; since, Ac. 4. 9, et 
al.; whether, Mar. 9. 23. Ac. 17. 11, 
et al.; that, in certain expressions, 
Ac. 26. 8, 23. He. 7.15; by @ 80» 
pression of the apodosis of a sentences 


EIA 
εἴ serves to express a wish; Oif! O| 
that! Lu. 19. 42; 22. 42; alsoa strong | 
negation, Mar.8. 12. He. 3. 11; 4.3; 
εἰ καί, if even, though, althou h, Lu. 
18. 4, et al.; εἰ μή, unless, except, 
Mat. 11. 27, et al.; also equivalent to 
ἀλλά, but, Mat. 12. 4. Mar. 13. 32. 
Lu. 4. 26, 27; εἰ μήτι, unless per- 
haps, unless it be, Lu. 9. 13, οὗ 8ἃ].: 
εἴ τις, εἴ τι, pr. if any one; who- 
soever, whatsoever, Mat. 18. 28, 6 
al. The syntax of this particle must 
be learnt from thegrammars. As an 
interrogative particle, whether, Ac. 
17.11, et al.; in N. 7. as ὦ mere note 
of interrogation, Lu. 22. 49, et al. 

Εἶδον, imperat. ἰδέ & ἴδε, optat. 
ἴδοιμι, 8510). ἴδω, inf. ἰδεῖν, part. ἰδών, 
866 δράω. 

Fidos, eos, τό, form, external ap- 
pearance, Lu. 3. 22; 9. 29. Jno. 
5. 37; kind, species, 1 Thes. 5. 22; 
sight, perception, 2 Co. 5. 7. 

Εἰδῷ, εἰδέναι, εἰδώς, see οἰδα. 

Εἰδωλεῖον, ov, τό, (εἴδωλον) a 
heathen temple, 1 Co. 8. 10. Ν. T. 

Εἰδωλόθῦτος. ov, (εἴδωλον & θύω) 
pr. sacrificed to an idol ; meton. the 
remains of victims sacrificed to idols, 
reserved for eating, Ac. 15.29; 21. 25, 
et 81. ΝΟΥ: 

Εἰδωλολατρεία, as, 7, (εἴδωλον & 
Aatpeta) idolatry, worship of idols, 
1 Co. 10.14. Gal. 5. 20. οὐ al. N.T. 

Εἰδωλολάτρης, ov, 6, (εἴδωλον & 
λάτρις, a servant, worshipper) an 
idolater, worshipper of idols, 1 Co. 
5. 10, 11; 6.9; 10.7, etal. N. T. (4) 

Εἴδωλον, ov, τό, (εἰδος) pr. a form, 
shape,figure; image or statue ; hence, 
an idol, image of a god, Ac. 7. 41, et 
al.; meton. a heathen god, | Co. 8. 4, 
7, et al.; for εἰδωλόθυτον, the flesh 
of victims sacrificed to idols, Ac. 
15. 20. 

Εἰκῆ, adv. without plan or system ; 
without cause, lightly, rashly, Mat. 5. 
22. Col. 2.18; to no purpose, in vain, 
εἴπ 10: la: Ὁ, Gal. 5. 4354.13. 

Εἴκοσι, οἱ, ai, τά, twenty, Lu. 14. 
31, et al. 

Εἰκοσιπέντε (εἴκοσι 
sy-five, Jno. 6.19. ; 

Εἰκωοσιτέσσαρες, (εἰκοσι & τεσ- 


53 


& πέντε) twen- | 


1 pS 


Εἰκοσιτρεῖς, (εἴκοσι & τρεῖς) Swen 
ty-three, 1 Co. 10. 8. 


| Bike, f. Ew, to yield, give place, 


submit, Gal. 2. 5. 

Eixwy, ovos, ἦν a material image, 
likeness, effigy, Mat. 22. 20. Mar. 12. 
16, et al.; a similitude, represent- 
ation, exact image, | Co. 11.7, et al.; 
resemblance, Ro. 8. 29, et al. 


Εἰλικρίνεια, as, ἢν clearness, purity ; 
met. sincerity, integrity, ingenuous 
ness, 1 Co. 5. 8, et al. : Srom 

Εἰλικρϊνῆς, έος, 6, 9, (εἴλη sun 
shine & κρίνω) pr. that which being 
viewed in the sunshine is found 
clear and pure; met. spotless, sin- 
cere, ingenuous, Phi. 1. 10. 2 Pe, 
ϑὲ ΠΣ 

Εἱλίσσω, f. ἕω, properly Tonic for 
ἑλίσσω, (εἱλέω, to roll) to roll up, Re 
6. 14. 

Εἰμί, imperf. ἦν & ἤμην, f. ἔσομαι, 
imperat. ἴσθι, ἔστω & ἤτω, subj. ὦ, inf. 
εἶναι, part. av, a verb of existence, te 
be, to exist, Jno. 1.1; 17.5. Mat. 6.30 
Lu. 4. 25, et al. freq.; ἐστί, it is pos- 
sible, proper, He. 9. 5; ὦ simple co- 
pula to the subject and predicate, and 
therefore in itself affecting the force of 
the sentence only by its tense, mood, 
£¢., Jno. 1. 13.15: 1, et al. freq. ; ἐδ 
also forms a frequent circumlocution 
with the participles of the present and 
perfect of other verbs, Mat. 19. 22. 
Mar. 2. 6, et al. 

Ei, to go, come, but generally with 
a future signification, v.r. Jno. 7. 
34, 36. 

Ewexev, equivalent to ἕνεκα, ON 80- 
count Ol, FCO. 1: 12. wer: 

Εἶπα, Mat. 26. 25, et al., imperat 
εἶπον OF εἰπόν, V. Yr. Ac. 28. 26, see 
λέγω. 

Εἴπερ, α strengthening of εἰ by the 
enclitic particle περ, if indeed, if it be 
so that, Βο. 8.9. 1 Co. 15. 15; since 
indeed, since, 2 Thes. 1.6. 1 Pe.2.3: 
although indeed, 1 Co. S215: 

Eizov, imperat. εἰπέ, subj. εἴπω, 
opt. εἴποιμι, inf. εἰπεῖν, part. εἰπών, 
866 λέγω. 

Etras, (εἰ & wos) if by any meang, 
if possibly, Ac, 274.12, etal: 


| Εἰρηνεύω, f. evow, to be at peace; 
grapes) twenty-four, Re. 5. 8, 14. { 


to cultivate peace, concord, or har 


EIP 


mony, Mar. 9. 50. Ro. 12. 18, et al.: 
from 


Eionvn, ns, ἢν peace, Lu. 14. 32. Ac. | 


12. 20, et al.; tranquillity, Lu. 11.21. 
Jno. 16. 23, 1 Thes. 5. 3; concord, 
unity, ilove >fpeace, Mat.10.34. Lu. 


12. 51, et al.; meton. the author of 


eace or concord, Ep. 2. 14; fr. the 
eb. felicity, every kind of blessing 
and good, Lu. 1. 79; 2. 14, 29, et 
‘al.; meton. a salutation expressive 
of good wishes, a benediction, bless- 
ing, Mat. 10. 13, et al.: whence 
Εἰρηνικός, ἢ, Ov, pertaining to 
peace ; peaceable, disposed to peace 
and concord, Ja. 3. 17; fr. the Heb. 
profitable, blissful, He. 12. 11. 


Εἰρηνοποιέω, ὦ, f. now, (εἰρήνη 
& ποιέω) to make peace, restore con- 
cord, Col..1. 20. 1 

Ἑϊρηνοποιός, ov, 6, ἢ, a peace- 
maker, cue who cultivates peace 
and convord, Mat. 5. 9. 

Eis, into; .Mat. 2. 11, οὐ al.-s),to,; as 
far as, to the extent of, Mat. 2. 23; 
4. 24, et al.; until, Jno. 13. 1, et al.; 
against, Mat. 18.15. Lu. 12. 10; be- 
fore, in the presence of, Ac. 22. 30, 
et al.; in order to, for, with a view 
to, Mar. 1. 38, et al.; for the use or 
service of, Jno. 6.9. Lu.9. 13. 1 Co. 
16.1; in accordance with, Mat. 12. 
41. Lu. 11. 32. 2 Ti. 2.26; also equi- 
valent to ἐν, Jno. 1. 18, et al.; by, in 
forms of swearing, Mat. 5, 35, et al. ; 
fr. the Heb. εἶναι, γίνεσθαι eis—,to be- 
come, result in, amount to, Mat. 19. 
5. 1 Co. 4.3, et al.; εἰς τί, why, where- 
fore, Mat. 26. 8. 

Eis, pla, ἕν, gen. ἑνός, μιᾶς, ἑνός, 
one, Mat. 10. 29, et al. freq.; only, 
unicus, Mar. 12.6; one, united so as 
to be, in a manner, one, Mat. 19. 5, 6. 
Jno. 10.30; one and the same, Lu. 
12. 52. Ro. 3. 30, et al.; of one and 
the same standing or value, 1 Co. 3. 
8; equivalent to tis, a certain one, 
Mat. 8. 19; 16.14, et al.; a, an, Mat. 
21.19. Ja. 4. 13, et al.; εἷς ἕκαστος, 
each one, every one, Lu. 4. 40. Ac. 
2.3, et al.; εἷς τὸν ἕνα, one another, 
1 Thes. 5. 113; ets—xai εἷς, the one— 
and the other, Mat. 20. 21, et al.; εἷς 
καθ᾽ εἷς & ὁδὲ Kad’ cis, one by one, one 
after another, in succession, Mar. 14. 
19. Jno. 8.9, et al.; fr. the Heb., as 
an ordinal, first, Mat. 28. 1, et al. 


Εἰσάγω, f. ξω, (εἰς & ἄγω) to lead 


54 


ΕἸΣ 
or bring in, introduce, conauct δὰ 


usher in or to ὦ place or person, Le. 
2.27; 14.21; 22. 54, etal. (a) 
Eicakovw, f. ovooua, (els ἃ 





ἀκούω) to hear or nearken to, ὁ. €. 

| obey, 1 Co. 14. 21; to listen to the 

prayers of any one, accept one’s peti- 
tion, Mat. 6. 7. Lu. 1. 13. Ac. 10. 31. 
He. 5. 7. 

Εἰσδέχομαι, f. δέξομαι, (εἰς & δέ- 
χομαι) to admit; to receive into fa- 
vour, receive kindly, accept with fa- 
vour, 2 Co. 6. 17. 

Εἴσειμι, (els & ets) imperf. εἰσ- 
ἥειν, to go in, enter, Ac. 3.3; 21. 
18,,26,." He..9. ‘fs. , 

Εἰσέρχομαι, f. ἐλεύσομαι, a. 2. 
εἰσῆλθον, (cis & ἔρχομαι) to go or 
come in, enter, Mat. 7.13; 8.5, 8, et 
al.; spc. to enter by force, break in, 
Mar. 3. 27. Ac. 20.29; met. with εἰς 
κόσμον, to begin to exist, come into 
existence, Ro.5.12. 2 Jno. 7; o7, to 
make one’s appearance on earth, He. 
10.5; to enter into or take posses- 
sion of, Lu. 22. 3. Jno. 13. 27; to en- 
ter into, enjoy, partake of, Mat. 19. 
23, 24, et al.; to enter into any 
one’s labour, be his successor, Jno. 4. 
38; to fall into, be placed in certain 
circumstances, Mat. 26. 41, et al.; to 
be put into, Mat. 15.11. Ac. 11.8; 
to present one’s self before, Ac. 19. 
30; met. to arise, spring up, Lu. 
9. 46; fr. the Heb. εἰσέρχεσθαι καὶ 
ἐξέρχεσθαι, to go in and out, to live, 
discharge the ordinary functions ΟἹ 
life, versari, Ac. 1. 21. ¢ 

Εἰσκαλέω, ὥ, f. ἔσω, & mid. εἰσ΄- 
καλέομαι, οὔμαι, (εἰς & καλέω) to call 
in; toinvite in, Ac. 10. 23. 


Eicodos, ov, 7, (εἰς & ὅδος) a place 
of entrance; the act of bringing in 
or introducing; admission, recep- 
tion, 1 Thes. 1.9. He. 10.19. 2 Pe. 
1. 11; a coming, approach, access, 
1 Thes. 2. 1; entrance upon office, 
commencement of official duties, Ac 
13. 24. 

Εἰσπηδάω, ὦ, f. now, (εἰς & πη- 
δάω, to leap) to leap or spring in, rush 
in eagerly, Ac. 14.14; 16. 29. 

| Ἑἰσπορεύομαι, f. εύσομαι, (εἰς ἃ 
πορεύομαι) to go or come in, enter 
Mar. 1. 21; ὃ. 40, et al.; to come te, 
visit, Ac. 28. 30; to be put in, Mat. 
15. 17.. Mar. 7. 15, 18, 19; to inter 


ΕΙΣ 
vene, Mar. 4.19: fr. the Heb. εἰσπο- 
ρεύεοθαι καὶ ἐκπορεύεσθαι, equivalent 
to εἰσέρχεσθαι Kai ἐξέρχεσθαι, above, 
Ac. 9. 28. 
Εἰστρέχω, a. 2. εἰσέδραμον, (είς 
& τρέχω) to run in, Ac. 12. 14. 
Εἰσφέρω, f. οίσω. a. 1. ἡνεγκα; 
a. 2. ήνεγκον, (εἰς & φέρω) to bring 
in, to, or into, Lu. 5. 18, 19. Ῥ ΤΙ Ὁ. 
7. He. 13. 11; to bring to the ears of 
any one, to announce, Ac. 17. 20; to 
lead into, Mat. 6. 13. Lu. 11. 4. 


Eira, adv. then, afterwards, there- 
upon, Mar. 4. 17, 28. Lu. 8. 12, et 
al.; in the next place, 1 Co. 12. 28 ; 
besides, He. 12. 9. 

Εἴωθα, 2. p. from an old pr. ἔθω 
with a present signification, plup. 
εἰώθειν, part. εἰωθώς, to be accus- 
tomed, to be usual, Mat. 27. 15, et al. 


Ex, before a consonant, ἐξ before a 
vowel, prep. from, out of, a place, 
Mat. 2.15; 3. 17; of, from, out of, 
denoting origin or source, Mat. 1. ὃ: 
21. 19; of, from some material, Mat. 
3.9. Ro. 9.21; of, from, among, par- 
titively, Mat. 6.27; 21. 31. Mar.9.17;5 
from, denoting cause, Re.8. 115 17.6; 
means or instrument, Mat. 12. 33, 375 
by, through, denoting the author or 
efficient cause, Mat. 1. 18. Jno. 10.32; 
of, denoting the distinguishing mark 
of a class, Ro. 2.8. Gall 3. 7,cetrals; 
of time, after, 2 Co.4.6. Re. 17. 1:1: 
from, after, since, Mat. 19. 12. Lu. 8. 
27; for, with, denoting a rate of pay- 
ment, price, 
denoting position, Mat. 20. 21, 23; 
after passive verbs, by, of, from, mark- 
ing the agent, Mat. 15.5. Mar. 7.11; 
forming with certain words a peri- 
phrasis for an adverb, Mat. 26. 42, 
44. Mar. 6. 51. Lu. 23.8; put after 
verbs of jreeing, Ro. 7. 24. 2 Co. ἽΝ 


10; used partitively after verbs of 


eating, drinking, &c. Ino. 6.26. 1 Co. 
S77. 


Ἕκαστος, 7, ov, each one, every 


one separately, Mat. 16.27. Lu. 18. 


15, et al.: whence 
“κάστοτε, adv. always, 2 Pe. 1. 15. 
Exarév, οἱ, ai, Ta, one hundred, 
Mat. 13.8. Mar. 4. 8, et al. 
"Exarovraetns, έος, 6, 7), (ἑκατόν & 
éros) a hundred years old, Ro. 4. 19. 


ἝἙ κατονταπλασίων. ovos, ὁ, 1), 81 





᾿Ἐκγαμίσκω, (ἐκ & 


Mat..2002'3, 2% 73) at, | 








EKA 


hundredfold, centuple, Mat. 19. 28 
et al. 


‘ExarovTdpxns, Ov, 0, and 

‘Exarévrapxos, ov, 6, (ἑκατόν & 
ἄρχος) commander of 100 men, ἃ ven- 
turion, Mat. 8. 5, 8,13. Lu. 7. 3, 6, 


et al. 

"ExBddrw, f. βαλῶ, a. 2. ἐξέβαλον. 
(ἐκ & βάλλω) to cast out, eject by 
force, Mat. 15. 17. Ac. 27. 38; to ex- 
pel, force away, Lu. 4. 29. Ac. 7. 583 
to refuse, Jno. 6.37; to extract, Mat. 
7. 4; to reject with contempt, de- 
spise, contemn, Lu. 6. 22; in N. 7. 
to send forth, send out, Mat. 9. 38. 
Lu. 10. 2; to send away, dismiss, 
Mat. 9. 25. Mar. 1. 12; met. to spread 
abroad, Mat. 12. 20; to bring out, 
produce, Mat. 12. 35; 13. 52, et al. 


"ExBaows, ews, 1, (ἐκβαίνω) way 


out, egress; hence, result, issue, He. 
13.7; means of clearance or success- 
ful endurance, 1 Co. 10. 13. 


᾿ἘΕκβολή, ἧς, 7, (ἐκβάλλω) 8 cast- 
ing out; especially, a throwing over- 
board of a cargo, Ac. 27. 18. 


"Exyapila, f. iow, (ἐκ & γαμίζω) to 


give in marriage, Mat. 22.30; 24. 38 
Lu. 17. 27. v.r. 1 Co. 7. 38. L. G. 
γαμίσκω) i. ἃ 
ἐκγαμίζω, Lu. 20. 84, 85. Τ,.Ὁ. 


ay e ε 5) , ‘ 
Exyovos, ov, ὃ, ἢ, (ekytvopal, <0 


be born) born of, descended from: 
ἔκγονα, descendants, grandchildren 
Ti. 5.4. 


“- ’ 
᾿Εκδαπανάω, ὦ, f. ήσω, (ἐκ & δα- 


πανάω) to expend, consume, exhaust, 
2 Co. 12. 15. 5 

3 ΄ 3 Q7 

Ἐκδέχομαι, f. ξομαι, (ex & OeXo- 
μαι) pr. to receive from another; te 
expect, look for, Ac. 17. 16, et al.; 
to wait for, to wait, 1 Co. 11.33. 1 Pe 
3. 20, et al. 


"Exdndos, ov, 6, ἡ, (eK & δῆλος) 


clearly manifest, evident, 2 Ti. 3. 9. 
᾿Ἐκδημέω, ὦ, f. Now, (ἐκ & δῆμος) 
pr. to be absent from home, go 


abroad, travel; hence, to be absent 
from any place or person, 2 Co. 5. 6, 


8,, 9: 
᾿ἘἘκδίδωμι, f. exdoow, a. 2. mid 
ἐξεδόμην, (ἐκ & δίδωμι) to give out, to 
give up; to put out at interest; om 
N T., to let out to 
- 33,41, et al. 


tenants, Mat. 31. 


EKA 


᾿Εκδιηγέομαι, odpat, f. noopat, (ἐκ 
& διηγέομαι) to narrate fully, detail, 
Ἀδ.19.1 15.8 1 06: 

᾿Ἐκδικέω, @, f. now, (ἐκ & δίκη) 
pr. to execute right and justice; to 
punish, 2 Co. 10.6; in W. T., to right, 
avenge ὦ person, Lu. 18.3, 5, et al.: 

᾿ (LL. G.) whence 

ἘΕκδίκησις, ews, 1, satisfaction ; 
vengeance, punishment, retributive 
justice, Lu. 21. 22. Ro. 12. 19, etal.; 
ἐκδίκησιν Tovey, to vindicate, avenge, 
Lu. 18. 7, 8, et al.; διδόναι éxd. to in- 
flict vengeance, 2 Thes. 1. 8. 

Exdikos, ov, 6, 7, maintaining 
right; an avenger, one who inflicts 
punishment, Ro. 13.4. 1 Thes. 4. 6. 

᾿Ἐκδιώκω, f. wf, (ἐκ & διώκω) 
pr.to chase away, drive out; in NV. 7T., 
to persecute, vex, harass, Lu. 11. 49. 
1 Thes. 2. 15. 

"Exdoros, ov, 6, ἡ, (exdiS@p) de- 
livered up, Ac. 2. 23. 

"Exon, 78, ἡ; (ἐκδέχομαι) in Ν. Τ', 

ie looking for, expectation, He. 10. 27. 

Εκδύω, v. δύνω, f. vow, (ἐκ & 
δύνω) pr. to go out from; to take off, 
strip, unclothe, Mat. 27. 31; 27. 28, 
et al.; mid. to lay aside, to put off, 
2 Co. 5. 4. (ὕω, ὕνω, vow) 

"Exet, adv. there, in that place, Mat. 
2. 13, 15, et al.; thither, Mat. 2. 22; 

, 17. 20, et al.: whence 

ExeiOev, adv. from there, thence, 
Mat. 4.21; 5. 26, et al. 

Ἐκεῖνος, n, 0, (ἐκεῖ) a demonstra- 
tive pronoun, used with reference to 
a thing previously mentioned or im- 
plied, or already familiar; that, this, 
he, ie), Mat. 17. 7 "10. 14... 2° ΤΊ, 4. 
8, et al.; in contrast with οὗτος, re- 
yerring to the former of two things 
previously mentioned, Lu. 18. 14, 

ere »ἡ 

Exeioe, adv. thither, there, Ac. 21. 
Sees 5; 

᾿Εκζητέω, ὦ, f. now, (ἐκ & ζητέω) 
to seek out, investigate diligently, 
scrutinise, 1 Pe. 1.10; to ask for, be- 
seech earnestly, He. 12.17; to seek 
diligently or earnestly after, Ac. 15. 
17. Ro. 3. 11. He. 11. 63 fr..the Heb. 
to require, exact, demand, Lu. 11. 
50, 51. L. 
κθαμβέομαι, οὔμαι, to be amazed, 


56 





EKh 


astonished, awe-struck, Mar. 9. 15: 
14. 33; 16. 5, 6: from 

Ἔκθαμβος, ov, ὁ, ἡ, (ἐκ & θάμθοςν 
amazed, awe-struck, Ac.3.11. L.G 

a» ς ε ’ > , 

Ex@eros, ov, ὃ, ἡ, τό, ον, (ἐκτί- 
Onur) exposed, cast out, abandoned, 
Ac. 7. 19. 

᾿Εκκαθαίρω, f. apa, a. 1. npa, ἃς, 
later, apa, (ἐκ & καθαΐρω) to cleans: 
thoroughly, purify, 2 Ti. 2. 21; te 
purge out, eliminate, 1 Co. 5. 7. 

᾿Εκκαίομαι, a. 1. pass. ἐξεκαύθην, 
(ἐκκαίω, to kindle up, ἐκ & καίω) ta 
blaze out; to be inflamed, Ro. 1. 97. 

"Exkaxéw, ὦ, f. now, (ἐκ & κακός) 
to lose spirits, to be faint-hearted, 
despond, Ep. 3. 13; to faint, to flag, 
be reiniss, indolent, slothful, Lu. 18. 1. 
sari 9. 2 Co. 4. 1, 16. 2 Thes. 3. 13. 


2 : ΄ aA , 3 ΄ 

Exxevtew, ὦ, f. now, (ἐκ & Κεντέω) 
to stab, pierce deeply, transfix, Jno. 
19. 37; Reo TF G. 

"ExkAdo, f. dow, a.1. pass. ἐξε- 
κλάσθην, (ἐκ & κλάω) to break off, Ro. 
Flr 7219. 20: 

᾿Εκκλείω, f. clam, (ἐκ ἃς κλείω) to 
shut out, exclude; to shut off, sepa- 
rate, insulate, Gal. 4.17; to leave ne 
place for, eliminate, Ro. 3. 27. 

᾿Εκκλησία, as, ἢ, (ἐκκαλέω, te 
summon forth) a popular assembly, 
Ac. 19. 32, 39, 41; in N. T', the con- 
gregation of the children of Israel, 
Ac. 7.38; transferred to the Christian 
body, of which the congregation of 
Israel was a figure, the church, 1 Co. 
12. 28. Col. 1. 18, et al.; ὦ local por- 
tion of the church, a local church, Ro © 
16.1, et al.; a Christian congrega- 
tion, 1 Co. 14. 4, et al. 

᾿Ἐκκλίνω, f. we, (ἐκ & κλίνω) to 
deflect, deviate, Ro. 3.12; to decline 
or turn away from, avoid, Ro. 16.17 
L Ε΄ 6: 5.1} ; 

᾿Εκκολυμβάω, @, f. now, (ἐκ ἃ 
κολυμβάω) to swim out to land, Ac. 
Dian 

᾿Εκκομίζω, f. tow, (ἐκ & κομίζω) 
to carry, bring out; especially, ἴα 
carry out ὦ corpse for burial, Lu, 
aides 

᾿Εκκόπτω, f. Wo, (ἐκ & κόπτω) to 
cut out; to cut off, Mat. 3. 10; 5. 30, 

- et al.; met. to cut off occasion, re 


EKK 


move, prevent, 2 Co. 11. 12; to ren- 
der ineffectual, 1 Pe. 3. 7. 

Εκκρέμαμαι, (ἐκ & κρέμαμαι) to 
hang upon a speaker, fondly listen 
to, be earnestly attentive, Lu. 19. 48. 

᾿Εκλαλέω, ὦ, f. now, (ἐκ & λαλέω) 
to speak out; to tell, utter, divulge, 
Ac, 23. 22. 

'Ἔκλαμπω, f. Wo, (ἐκ & λάμπω) 
to shine out cr forth, be resplendent, 
Mat, 13. 43. 

᾿Εκλανθάνω, (ἐκ & λανθάνω) to 
make to forget quite; mid. ἐκλαν- 
θάνομαι, p. ἐκλέλησμαι, to forget en- 
tirely, He. 12. 5. 

Ἐκλέγω, f. ξω, to pick out; in 
N. T., mid. ἐκλέγομαι, a. 1. ἐξελεξ - 
anv, to choose, select, Lu. 6. 13; 10. 
42, et al.; in N. 7, to choose out 
as the recipients of special favour 
{γε lac Ac. 13. 17. 1 Co. 1. 27, 
eta 


& > 

Ἐκλείπω, f. Wo, (ἐκ & λείπω) in- 
trans., to fail, Lu. 22.32; to come to 
an end, He. 1.12; tobe defunct, die, 
Lu. 16. 9. : 

Εκλεκτός, 7, Ov, (ἐκλέγομαι) 
chosen out, selected ; 7 NV. 7., chosen 
as a recipient of special privilege, 
elect, Col. 3. 12, et al.; specially be- 
loved, Lu. 23. 35; possessed of prime 
excellence,exalted,1 Ti. 5.21; choice, 
precious, 1 Pe. 2. 4, 6. 

Εκλογή, 75, 7, (same) the act of 
choosing out, election ; in N. T., elec- 
tion to privilege by divine grace, Ro. 
11. 5, et al.; ἡ exAoyy, the aggregate 
of those who are chosen, the elect, 
Ro. 11.7; ἐκλογῆς, eguivalent to éx- 
Aextov, by Hebraism, Ac. 9. 15. 

᾿Εκλύομαι, (ἐκλύω, to loosen, debi- 
litate, ἐκ & Avw) to be weary, ex- 
hausted, faint, Mat. 9. 36; 15. 32. 
Mar.8.3. Gal.6.9; to faint, despond, 
He. 12. 3, 5. 

᾿Εκμάσσω, f. a, (ek ὃ μάσσω) to 
wipe off; to wipe dry, Lu. 7. 38, 44. 
dno. 11: Ss 1255..113. 5: 

᾿Εκμυκτηρίζω, f. iow, (ἐκ & μυκ- 
τηρίζω, fr. μυκτήρ, the nose) to mock, 
deride, scoff at, Lu. 16. 14; 23. 35. y 

"Exvew, f. ἐκνεύσομαι, ἃ. 1. ἐξέ- 
νευσα, pr. to swim out, to escape 
by swimming; hence, generally, to 
esape, get clear of a place, Jno. 5. 


13; though ἐκνεύσας, in this place,‘ 


57 


EKII 


may be referred to ἐκνεύω, to deviate 

; withdraw. Ὶ 

Εκνηῴω, f. ya, (ἐκ & νήφω) pr. 
to awake sober after intoxication ; 
met. to shake off mental bewilder- 
ment, to return to a right mode of 
thinking, feeling, acting, &c. 1 Co. 
15, 34, 

“Exovotos, a, ov, & ov, ὁ, ἡ, (ἑκών) 
voluntary, spontaneous, Phile. 14; 
whence 

“κουσίως, adv. voluntarily, spon- 
taneously, He. 10. 26. 1 Pe. 5. 2. 


"Ἐκπᾶλαι. adv. (ἐκ ὃς πάλαι) of old, 


long since, 2 Pe. 2.3; 3.5. L.G. 

"Exrretpa a, f. άσω, (ἐκ & πειράζω) 
to tempt, put to the proof, Mat. 4. 7. 
Lu. 4.12. 1 Co. 10.9; to try, sound, 

ἢ ie 10. 5. “17. (Ὁ 

Ἐκπέμπω, f. ψω, (ἐκ & πέμπω) to 
send out, or away, Ac. 13. 4; 17. 10. 

᾿Ἐκπερισσῶς, adv. (strengthened 
fr. περισσῶς) exceedingly, vehement- 

: ly, v. r. Mar. 14. 31. 

Ἐκπετάννῦμι, f. dow (ἐκ & πε- 
τάννυμι) to stretch forth, expand, 
extend, Ro. 10.21. (a) 

"Exnnddo, ὦ, f. now, (ἐκ & πη- 
daw, to leap, spring) to leap forth, 
rush out, v. r. Ac. 14. 14. 

Ἐκπίπτω, f. πεσοῦμαι, p. πέπ- 
τωκα, ἃ. 1. ἐξέπεσα, a. 2. ἐξέπεσον, ta 
fall off or from, Mar. 13. 25. Ac. 12.7; 
27. 32, et al.; met. to fall from, for- 
feit, lose, Gal. 5.4. 2 Pe. 3.17. Re. 
2.5; to be cast ashore, Ac. 27. 17, 26, 
29; to fall to the ground, be fruitless, 
ineffectual, Ro. 9.6; to cease, come 

; to an end, 1 Co, 13. 8. 

Ἐκπλέω, f. evoopat, a. 1. ἐξέ- 
πλευσα, (ἐκ & πλέω) to sail out or 
from ὦ place, Ac. 15.39; 18.18; 20. 6. 

᾿Εκπληρόω, ὦ, f. ώσω, (ἐκ & πλη- 
pow) to fill out, complete, fill up; 
met. to fulfil, perform, accomplish, 

h Ac. 13. 32: whence 

ExmAnp@ots, ews, 7, pr. a filling 
up, completion; hence, a fulfilling, 
accomplishment, Ac. 21. 26. L. G. 

᾿Ἐκπλήσσω, v. ττω, f. ἕξω, a. 2. 
pass. ἐξεπλάγην, (ἐκ & πλήσσω) pr. 
to strike out of; hence, to strike out 
of one’s wits, to astound, amaze; 
pass. Mat. 7. 28; 13. 54, et al. 


EKII 


᾿Εκπνέω, ὦ, f. εὐσω & evooual, 
(ἐκ & πνέω) to breathe out; to expire, 
die, Mar. 15. 37, 39. Lu. 23. 46. 

Ἕ κπορεύομαι, 
πορεύομαι) to go from or out of a 
place, depart from, Mar. 11.19; 13. 
1, et al.; to be voided, Mar. 7. 19; 
to be cast out, Mat. 17. 21; to pro- 
ceed from, be spoken, Mat. 4. 4; 15. 
81, et al.; to burst forth, Re. 4.5; 
to be spread abroad, Lu. 4. 37; to 
flow out, Re. 22.1; fr. the Heb. ἐκ- 
Wop. καὶ εἰσπορ. See εἰσέρχομαι, AC. 
9. 28. 

"Exropveva, f, evow, (ἐκ & πορ- 
vevw) to be given to fornication, 

; Jude 7. G. 

Ἐκπτύω, f. ύσω & vooua (ἐκ & 
πτύω) to spit out; met. to reject, Gal. 
4,14, (v) 

᾿Εκριζόω, ὦ, f. rw, (ἐκ & ῥιζόω) 
to root up, eradicate, Mat. 13. 29; 15. 
13. Lu.17.6. Judel2. L.G 

Υ. wv € fs 

Ἐκστᾶσις, ews, ἡ, (ἐξίστημι) pr. 
a displacement; hence, a displace- 
ment of the mind from its ordinary 
state and self-possession; amaze- 
ment, astonishment, Mar. 5.42; ex- 
cess of fear; fear, terror, Mar. 15. 8. 
Lu. 5. 26. Ac. 3.10; in N. T., an ec- 
stasy, a trance, Ac. 10. 10; 11. 5; 
7p ee Wife 

᾿Εκστρέφω, f. ro, p. pass. ἐξέ- 
στραμμαι, (ex & στρέφω) pr. to turn 
out of, to turn inside out; hence, to 
change entirely; in WN. T., pass. to 
be perverted, Tit. 3. 11. 

‘Exrapdooe, f. ξω, (ek & ταράσ- 
cw) to disturb, disquiet, throw into 
confusion, Ac. 16. 20. 

κτείνω, f. Teva, (ἐκ & τείνω) to 
stretch out, Mat. 8.3; 12. 13, et al.; 
to lay hands on any one, Lu. 22. 53 ; 
to exert power and energy, AC. 4. 30; 
to cast out, let down an anchor, Ac. 
Zio Os 

᾿Εκτελέω, ὦ, f. έσω, (ἐκ & τελέω) 
to bring quite to an end, to finish, 
complete, Lu. 14. 29, 30. 

᾿Εκτένεια, as, ἡ, (ἐκτενής) pr. ex- 
tension; in N. 7., intenseness, in- 
tentness; ἐν ἐκτενείᾳ, intently, assi- 

duously, Wer. TG: 

Exrevearepo, adv. very earnestly, 
Lu. 38. 4¢: pr. neut. comp. of 


58 





EKX 


᾽Ἐκτενής, €0S, ὁ, ἢ, τό, -ES, (ERTELVOD. 
pr. extended; met. intense, earnest, 
fervent, Ac. 12.5. 1 Pe.4.8: whence 


f. εύσομαι, (ἐκ & *Exreva@s, adv. intensely, fervently, 


earnestly, 1 Pe. 1. 22. 

"ExriOnut, f. ἐκθήσω, (ἐκ & τίθημι) 
pr. to place outside, put forth; te 
expose an infant, Ac. 7. 21; met. ta 
set forth, declare, explain, Ac. 11. 4; 
18. 26; 28. 23. 

᾿Εκτινάσσω, f. ἕω, (ἐκ & τινάσσω, 
to shake) to shake out, shake off, 
Mat. 10.14. Mar. 6. 11, et al. 


"Extos, n, ov, (ἔξ) sixth, Mat. 20. 5; 

: 27. 45, et al. 

Extdés, adv. (€k) without, on the 
outside; τὸ ἐκτός, the exterior, 
outside, Mat. 23. 26; met. be 
sides, Ac. 26.22. 1 Co. 15. 27% ἐκτὸ, 
εἰ, my, unless, except, 1 Co. 14. 5, 
et al. 

᾿Ἐκτρέπω, f. Wo, a. 2. pass. ἐξε- 
τράπην, (ἐκ & τρέπω) to turn out or 
aside, He. 12.13;mid. to turn away 
or aside, swerve, 1 Ti. 1. 6; 5. 15. 
2 Ti. 4.4; to turn from, avoid, | Ti. 
6. 20. 

"Exrpéda, f. ἐκθρέψω, (ἐκ & τρέ- 
φω) to nourish, promote health and 
strength, Ep. 5. 29; to bring up, edu- 
cate, Ep. 6. 4. 


Sd , 3 t 
EKTp@pa, ατος, τὸ, (ἐκτιτρώσκω, 


to cause abortion) an abortion, foetus 
prematurely born, 1 Co. 15. 8. 
"Exdépo, f. ἐξοίσω, a.1. ἐξήνεγκα, 
a. 2. ἐξήνεγκον, (ἐκ & φέρω) to bring 
forth, carry out, Lu. 15.22. Ac. 5. 15. 
1 Ti. 6.7; to carry out for burial, 
Ac. 5.6,9, 10; to produce, yield, He. 


6. 8. 

᾿Εκφεύγω, f. ξομαι, a. 2. ἐξέφυγον, 
p. ἐκπέφευγα, (ἐκ & φεύγω) mtrans., 
to flee out, to make an escape, Ac. 
16.27; 19.16; trans., to escape, avoid, 
Lu. 21. 36. Ro. 2. 3, et al. } 

᾿Ἐκφοβέω, ὦ, f. noo, (ἐκ ἃ φοβέω) 
to terrify, 2 Co. 10. 9. 


ς 
"Ἔκφοβος, ov, 6, ἧ, (ἐκ & φόβος; 


affrighted, Mar.9.6. He. 12. 21. 

-Exdvw, f. vow, (ek & pve) ta 
generate; to put forth, shoot, Mat. 
24. 32. Mar. 13.28. (v, vo—s) 


» 5 4 > 4 Ρ] 
Εκχέω, f. ἐκχέω, OF ἐκχεῶ, ἃ. 1.ἐξε- 
yea P. ἐκκέχῦκα, PASS. Ὁ. ἀκκεχνμῶα 


EKX 


a. 1 ἐξεχύθην, to pour out, Re. 16. 1, 
2,3 et al.; to shed blood, Mat. 26. 
98. Mar. 14. 24, et al.; pass. to gush 
out, Ac. 1. 18; to spill, scatter, Mat. 
9.17. Jno. 2.15; met. to give largely, 
destow liberally, Ac. 2.17, 18, 33; 10. 
45, et al.; pass. to rush headlong 
into any thing, be abandoned to, 
Jude 11. 

Ἐκχύνω, α later form equivalent to 
exyéw. Mat. 23. 35, et al. 

Exyopeo, ὦ, f. now, (ἐκ ἃ χω- 
péw) to go out, depart from, flee, Lu. 
$1..21. 

᾿Ἐκψύχω, f. ξω, to expire, give up 
the ghost, Ac. 5.5, 10; 12.23. (Ὁ) 

“κων, ovca, ov, willing, voluntary, 

K Ro. 8. 20. 1 Co. Orel « 

Edala, as, 7, an olive tree, Mat. 


21.1; 24. 3, et al.; an olive, fruit of | 


the olive tree, Ja. 3. 12: whence 

Ἔλαιον, ov, Td, olive oil, oil, Mat. 
25. 3, 4,8. Mar. 6. 13, et al. 

᾿Ἐλαιών, @vos, ὃ, an olive garden ; 
in N. T., the mount Olivet, Ac. 1. 12. 

3 , ς ζ , 

Ἑλάσσων, v. TT@Y, OVOS, 0, ἢ, TO, 
-ov, (comp. of the old word éAaxvs) 
less ; less in age, younger, Ro. 9. 12; 
less in dignity, inferior, He. 7.7; less 
in quality, inferior, worse, Jno. 2.10: 
whence 

Ἕλαττον, adv. (pr. neut. of preced.) 
less, 1 Ti. 5. 9. 
λαττονέω, ὦ, f. now, 2.1. ἦλατ- 
τόνησα, trans. to make less; ttrans. 
to be less, inferior; to have too little, 
want, lack, 2 Co. 8. 15. ; 

EXarréa, &, f. ὠσω, p. pass. ἡλάτ- 
twat, to make less or inferior, He. 
2.7; pass. to be made less or inferior, 
He. 2.9; to decline in importance, 
Jno. 3. 30. 

᾿Ελαύνω, f. ἐλάσω, p. ἐλήλακα, to 
drive, urge forward, spur on, Lu. 8. 29. 
48.3.4. 2 Pe.2.17; to impel a vessel 
by cars, to row, Mar. 6. 48. Jno. 6. 19. 


Ἐλαφρία, as, 7, lightness in weight ; 
hence, lightness of mind, thoughtless- 
ness, levity, 2 Co. 1.17: (L. G.) from 

Ἐλαφρός, a, dv, light, not heavy, 
Mat. B1430,...2.Co. 4.17. 

᾿Ελάχιστος, ἡ, ov, (sup. of μικρός, 
fr. ¢\axvs) smallest, least, Mat. 2. 6; 
ἃ. 19, et al. 


59 











EAE 


᾿Ελαχιστότερος, a, ov, (comp. of 
preced.) far less, far inferior, Ep. 
3.8. L.G. 

᾿Ελεγμός, ov, 6, v. τ. 2 Ti, 3. 16, a 
later equivaleni to ἔλεγχος. 

"Ελεγξις, ews, 7, (a later form for 
ex) reproof, confutation, 2 Pe. 


"Edeyxos, ov, ὁ, (ἐλέγχω) pr. a 


trial in order to proof, a proof; me- 
ton. a certain persuasion, He. 11. 1; 
reproof, refutation, 2 Ti. 3. 16: from 

᾿Ἐλέγχω, f. £0, a. 1. ἤλεγξα, a. 1. 
pass. ἠλέγχθην, to convict, Jno. 8. 9, 
46; to refute, confute, 1 Co. 14. 24. 
Tit. 1.9; to detect, lay bare, expose, 
Jno. 3.20. Ep. 5.11,13; to put τὸ 
shame; to reprove, reprehend, re- 
puke, Mat. 18. 1565 Πα 8: WS? Ts, 
5. 20; to discipline, correct by chas- 
tisement, chastise, He. 12. 5. Re. 
3. 49: 


Ἔλεεινός, 7, ὄν, (ἔλεος) pitiable 
wretched, miserable, 1 Co. 15. 19. Re. 
=e i 

᾿Ἐλεέω, ὦ, f. now, a. 1. ἠλέησα, 
p. pass. ἠλέημαι, 8.1. pass. ἠλεήθην, 
(fr. same) to pity, commiserate, have 
compassion on; pass. to receive pity, 
experience compassion, Mat. 5. 7; 
9.27; 15. 22, et al.; to be gracious ta 
any one, show gracious favour and 
saving mercy towards; pass. to be 
an object of gracious favour and sav- 
ing mercy, Ro. 9. 15, 16,183 11. 30, 
31, 32, et al.; spc. to obtain pardon 

A and forgiveness, | Ti. 1. 13, 16. 

Ἐλεημοσύνη, ns, 7, pity, compas- 
sion; in V.7', alms, almsgiving, Mat. 
6. 2,3, 4. Lu. 11. 41, et al.: from 

> Ld t εξ > , 

Ἐλεήμων, ovos, ὃ, 7, (ἐλεέω) mer- 
ciful, pitiful, compassionate, Mat. 
eS ere TT: 

Ἔλεος, ov, 6, & in N.T. €ovs, 70, 
pity, mercy, compassion, Mat. 9. 13; 
12.7. Lu. 1. 50, 78, et al.; meton..be- 
nefit which results from compassion, 
kindness, mercies, blessings, Lu. 1 
54, 58, 72; 10. 37. Ro. 9. 23, et al. 

’Edevepia, as, 7, liberty, freedom, 
1 Co.. 10.29. Gal. 2. 4, et al.: from 

᾿Ἐλεύθερος, a, ov, free, in a state 
of freedom as opposed to slavery, 1 Co. 
12.13. Gal. 8. 28, οὐ ἃ]. ; free,exempt, 
Mat. 17.26. 1 Cu. 7. 39, et al.; unre 


EAE 


stricted, unfettered, 1 Co. 9.1; free 
from the dominion of sin, &c. Jno. 8. 
36. Ro. 6. 20; free in the possession of 
Gospel privileges, 1 Pe.2.16: whence 
᾿Ἐλευθερόω, ὦ, f. ὦσω, to free, set 
free, Jno. 32. 36. Ro. 6. 18, 22, et al. 
g ε » ’ 
ἔλευσις, ews, 7, (obs. ἐλεύθω) a 
coming, advent, Ac. 7.52. L. G. 
᾿Ελεφάντϊνος, ἢ, ov, (ἐλέφας, 
ivory) ivory, made of ivory, Re. 
18. 12. 


Ἕλίσσω, f. Ew, to roll, fold up, as 
garments, He. 1. 12. 

Ελκος, cos, τό, pr. a wound ; hence, 
an ulcer, sore, Lu. 16. 21. Re. 16. 2, 
11: whence 

Ἑλκόω, ὦ, f. ὦσω, to ulcerate, ex- 
ulcerate; pass. to be afilicted with 

E ulcers, Lu. 16. 20. : 4 

Ελκω, & L.G. ἑλκύω, imp. εἷλκον, 
f. Vow, ἃ. 1. etAKioa, to draw, drag, 
Jno. 21.6.11. Ac. 16.19; 21.30. Ja. 
2.6; to draw a sword, unsheath, 
Jno. 18.10; met. to draw mentally 
and morally, Jno. 6. 44; 12. 32. 

"EAAas, ddos, 7, Hellas, Greece; in 
NV. T., the southern portion of Greece 
as distinguished from Macedonia, Ac. 
20. 2. 


Ἕλλην, nvos, 6, a Greek, Ac. 18.17. 
Ro. 1. 14; one not a Jew, a gentile, 
Ac: 14. 1; 16. 1, 3, et al. 

“Ἑλληνικός, ἢ, bv, Greek, Grecian, 
Lu. 23. 28. Re. 9. 11. 

f f € 

“Ἑλληνίς, (Sos, ἢ, a female Greek, 
Mar: 7..20.: Ac. 17.219; 

Ἑλληνιστής, οὔ, ὁ, (EAAnvita, to 
imitate the Greeks) pr. one who uses 
the language and follows the cus- 
toms of the Greeks; in N.7., a Jew 
by blood but a native of a Greek- 
speaking country, Ac. 6.1; 9. 29. 

Ἑλληνιστί, adv., in the Greek lan- 
guage, Jno. 19.20. Ac. 21. 37. 

᾿Ἑλλογέω, ὦ, f. now, (ἐν & λόγος) 
to enter in an account, to put to one’s 
account, Phile. 18; in WN. 7, to im- 
pute, Ro. 5. 13. 

"EAmiio, f. iow, At. ιῶ, p. ἤλπικα, 
ἃ..}. ZAmrica, to hope, expect, Lu. 
23. 8; 24. 21], et al.; to repose hope 
and confidence in, trust, conéide, 
Mat. 12.21. Jno. 5. 45, et al.: from 


50 


EMO 
hope, Ac. 24.15. Ro.5.4, et al.; nee 
ton. the object of hope, thing hoped 
for, Ro. 8.24. Gal. 5.5, et al.; the 
author or source of hope, Col. 1. 27. 
1 Ti. 1.1, et al.; trust, confidence, 
1 Pe. 1.21; ἐπ’ ἐλπίδι, in security, 
with a guarantee, Ac. 2.26. Ro. 8. 20. 


Ἔλωί, (Aram. *iT2&) my God, Mar 
15. 34, | 

3 - ~ Aa 

Epavrov, ἧς, ov, reflexive pron. 
(ἐμοῦ & αὐτοῦ) myself, mei ipsius, 

; Lu. 1.1. Jno. 5. 31, et al. 

Ἐμβαίνω, f. ἐμβήσομαι, a. 2. ἐνέ- 
βην, (ἐν & Baivw) to step in; to go on 
board a ship, embark, Mat. 8. 23 ; 

i SL Ὁ 13. 2 ἘΠ al. 

EpBadra, f. βαλῶ, a.2. ἐνέβαλεν, 
(ἐν & βάλλω) to cast into, Lu. 12. 5. 
᾿Εμβάπτω, f. ψω, (ἐν & βάπτω) 
to dip in, Mat. 26. 23. Jno. 13. 26; 
mid. ἐμβάπτομαι, to dip for food ina 

᾿ς dish, Mar. 14. 20. 

Ἐμβατεύω, f. εύσω, (ἐν & Baivo) 
pr. to step into or upon; met. te 
search into, investigate; to pry inte 
intrusively, Col. 2. 18. 

"EuBiBdla, f. dow, (ἐν & βιβάξω) 
to cause to step into or upon; to set 
in or upon; especially, to put on 
board, Ac. 27. 6. 

᾿Ἔμβλέπω, f. Wo, (ev & βλέπω, 
to look attentively, gaze earnestly 
at an object, followed by eis, Mar. 6. 26. 
Ac. 1. 11; to direct a glance, to look 
searchingly or significantly, at a 
person, followed by the dat., Mar. 
10. 215 14. 67... Lar. ον ΟἹ τοῦ ΠῚ 
absol. to see clearly, Mar. 8. 25. 
Ac, 22. 11. 

᾿Εμβριμάομαι, Spar, f. ἤσομαι, (ἐν 
& βριμάομαι, to snort) to be greatly 
fretted or agitated, Jno. 11. 33; te 
charge or forbid sternly or vehe-- 
mently, Mat. 9. 30. Mar. 1. 43; to 
express indignation, to censure, 
Mar. 14. 5. 

"Epew, ὦ, f. έσω, to vomit, Re. 3. 16. 

᾿Εμμαίνομαι, f. ανοῦμαι, (ἐν & μαί- 
νομαι) to be mad against, be furious 
towards, Ac. 26.11. L. 6. ἐ 

᾿Ἐμμένω, f. evo, (ἐν & μένω) pr. 
to remain in ὦ place; met. to abide 
by, to continue firm in, persevere in, 
Ac. 14. 22. Gal. 3.10. He. 8. 9. 


"EAmis, ίδος ἢ, pr. expectation ; ᾿Εμός, ἡ, dv, pessessive adj. of the 


BE Mil 


61 


Bi 


8. 37, et al. ; : ; ; 
Ἐμπαιγμονή, 7s, ἡ, (ἐμπαίζω) 
mocking, scoffing. derision, v. r. 
2 Pats. aN». 2. 
Ἐμπαιγμός, ov, 6, mocking, scoff- 
ing, scorn, Fle. 11. 36: (LL. G.) from 
*Eurailw, f. αίξω, (ev & παίζω) 
to play upon, deride, mock, treat 
with scorn and contumely, Mat. 20. 
19; 27. 29, et al.; by impl. to illude, 
delude, deceive, Mat. 2. 16: whence 
᾿Εμπαίκτης, ov, 6, a mocker, de- 
aye scoffer, 2 Pe. 3..3. Jude 18. 


“Εμπεριπατέω, ὦ, f. now, (ev & 
περιπατέω) pr.to walk about in a 
place; met.in N. T., to live among, 

” be conversant with, 2 Co. 6. 16. 

Ἐμπίπλημι, & ἐμπιπλάω, ὦ, f. 
ἐμπλήσω, a. 1. pass. ἐνεπλήσθην, (ἐν 80 
πίμπλημι) to fill, Ac. 14.17; pass. to 
be satisfied, satiated, full, Lu. 1. 53; 
6.25. Jno. 6.12; met. to have full 
enjoyment of, Ro. 15. 24. 

᾿Εμπίπρημι, f. mpnow, to set on 
fire, to burn, Mat. 22. 7. : 

᾿Εμπίπτω, f. πεσοῦμαι, a. 2. ἐνέ- 
πεσον, (ev & πίπτω) to fall into, Mat. 
12.11. Lu. 14.5; to encounter, Lu. 
10.36; to be involved in, 1 Ti. 3.6,7; 
6.95; εἰς χεῖρας. to fall under the 
chastisement of, He. 10. 31. 

"EumArcko, f. Ew, (ἐν & πλέκω) pr. 
to intertwine; meé. to implicate, en- 
tangle, involve; pass. to be impli- 
cated, involved, or to entangle one’s 
ΒΟ χη. ΤΙ 2) 4.02 .Pe. 2.'20: 

"Eusdoxn, 7s, 7, (ἐμπλέκω) braid- 
ng ὉΣ plaiting of hair, | Pe. 3. 3. 


᾿Εμπνέω, f. evow, (ἐν & πνέων to 
breathe. into or upon; to respire, 
breathe; met. to breathe of, be ani- 

: mated with the spirit of, Ac. 9. 1. 

Epmopevopa, f. evooua, (ev ἃ 
πορεύομαι) to travel; to travel for 
business’ sake; to trade, traffic, Ja. 
4.13; by. impl. to make a gain of, 
deceive for one’s own advantage, 
2 Pe: 9.8: whence 

ΣΕ μπορία, as, 7, traffic, trade, Mat. 
22. 5. 

‘Europtov, a mart, market-place, 
emportum: mefon. traffic, Jno. 2. 16. 


sea; a traveller; one who travels 
about for traffic, a merchant, Mat 
13. 45... Res 18..3, 11,°15,123: 

Ἔμπροσθεν, adv., used also as @ 
prep., before, in front of, Lu. 19. 4. 
Phi. 3.14; before, in the presencé 
of, in the face of, Mat. 5. 24; 23.14; 
before, previous to, Jno. 1. 15, 27, 30, 
Sr. the Heb. in the sight or estimatiox 
of, Mat. 11. 263 18. 14, et al. 


ἜἘμπτίω, f. tow, (ἐν & πτύω) to 
spit upon, Mat. 26. 67; 27. 30, et al.; 
(vw, Yow) L. G. 

>) . ’ 4 A e ¢ 7 ΄ 

Ἐμῴᾶνης, ἐος, οὖς, 0, ἢ, τό, -ἐς, 
(ἐν & φαίνω) apparent, conspicuous, 
obvious to the sight, Ac. 10. 40; met. 
manifest, known, comprehended, 
Ro. 10. 20: whence 

Ἐμφανίζω, f. ίσω, a. 1. eveda- 
vica, to cause to appear clearly; ta 
communicate, report, Ac. 23. 15, 223 
to lay an information, Ac. 24.1; 25. 
2,15; to manifest, intimate plainly, 
He. 11. 14; to reveal, make known, 
Jno. 14. 21, 22; pass. to appear, be 
visible, Mat. 27. 53; to present one’s 
self, He. 9. 24. 


Ἔμφοβος, ov, 6, ἡ, (ἐν & φόβος) ter- 
rible; in N. 7., terrified, affrighted, 
uy 2435, 37. “AGO. 4: ὃ... Ὁ. et al. 

᾿Εμφύσάω, @, f. now, (ἐν & φυ- 
σάω, to breathe) to blow or breathe 
into, inflate; in WN. 7., to breathe 
upon, Jno. 20. 22. 

"Epudvros, ov, 6, 


iy (ἐν & φύω) 
planted, ingrafted, infixed, Ja. 
» ilk 


1 
Ἔν, prep. pr. referring to place, in, 
Mat. 8.6. Mar. 12.26. Re.6. 6, et 


al. freq.; upon, Lu. 8. 32, et al.; 
among, Mat. 11.11, et al.; before, 
in the presence of, Mar. 8. 38, et al.; 
in the sight, estimation of, 1 Co. 14. 
11, et al.; before, judicially, 1 Cx. 
6.2; in, of state, occupation, habe, 
Mat. 21. 22. Lu. 7.25. Ro. 4. 10, et 
al.; in the case of, Mat. 17.12, et al.; 
in respect of, Lu. 1.7. 1 Co. 1. 7, et 
al.; on occasion of, on the ground 
of, Mat.6.7. Lu. 1. 21, et al.; used 
of the thing oy which an oath is made, 

at. δ. 84. et al.; of the instrument, 
means, efficient cause, Ro. 12.21. Ac. 4. 
12, εὖ δὲ. ; equipped with, furnished 
with, 1'Co. 4.21. die. 9.)25,, eb) abs 
arrayed with, accompaniec by. Le 


ENA 


in the course of, Mat. 2. 1, et al.; in 
N. T., of demoniacal possession, pos- 
sessed by, Mar. 5. 2, et al. 
Ἐναγκαλίζομαι, f. ἰσομαι, (ἐν & 
ἀγκάλη) to take into or embrace in 
one’s arms, Mar.9. 36; 10.16. L. G. 
Ενώλιος, ta, cov, & ov, 6, ἡ, (ἐν & 
᾿ ads) Marine, living in the sea, Ja. 3.7. 


“Eva yrt, adv. (ἐν & ἀντ) over against, 
in the presence of, Lu. 1.8. L. 6. 


Ἐναντίον, adv. (pr. neut. of ἐναν- 
ttos) before, in the presence of, Mar. 
2.12. Lu. 20.26. Ac. 8. 32; fr. the 
#leb. in the sight or estimation of, 
AC. 7.10; with rod Θεοῦ, an inten- 
sive expression, Lu. 24. 19. 

8 / » 3 [2 

Ἐναντίος, a, ov, (ἐν & ἀντῷ op- 
posite to, over against, Mar. 15. 39; 
contrary, as the wind, Mat. 14. 24. 
Ac. 26.9; 28.17. 1 Thes: 2.15; ὁ ἐξ 
ἐναντίας, an adverse party, enemy, 
Tit. 2.8; adverse, hostile, counter, 
1 Thes. 2. 15. 

Evapyoua, f. ξομαι, (ἐν & ἄρ- 
ὙΠ} to begin, commence, Gal. 3.3. 

eG: 


"Evaros, see évvaros. 

"Evdens, έος, οὖς, 6, ἡ, (ἐνδέω) in- 

i digent, poor, needy, Ac. 4. 34. 

Evdetypa, aros, τό, a token, evi- 
dence, proof, 2 Thes. 1.5: from 

Ἐνδείκνῦμαι, f. δείξομαι, (mid. of 
ἐνδείκνῦμι, to point out) to mani- 
fest, display, Ro. 9. 17,22. He. 6.10, 
et al.; to give outward proof of, Ro. 
2.15; to display a certain bearing to- 
wards a person; hence, to perpetrate 
openly, 2 Ti. 4.14: whence 

Ἑνδειξις, εως, 7, a pointing out; 
met. manifestation, public declara- 
tion, Ro. 3. 25, 26; a token, sign, 
proof, i.q. ἔνδειγμα, 2 Co. 8. 24. Phi. 
1, 28. 


Ἕνδεκα, οἱ, ai, rd, (εἷς; ἕν ἃς δέκα) 
eleven, Mat. 28.16. Mar. 16. 14, et 

; 8] : whence 

Ἐνδέκατος, arn, ατον, eleventh, 

ἕ Mat. 20. 6,9. Re. 21. 20. 

Ἐνδέχεται, impers. (ἐνδέχομαι, to 
admit) it is possible, Lu. 13. 33. 


, 62 
14.31. Ju.l4, etal.; of time, during |? 








ENE 


Ἐνδιδύσκω, a later form, equiva 
lent to ἐνδύω, Lu.8.27; 16.19; & viz. 
Mar. 15. 17. 

"Evdtkos, ov, 6, 9, (ἐν & δίκην fair 

just, Ro. 3.8. He. 2. 2. 
᾿Ενδόμησις, ews, ἡ, (ἐνδομέω) pr. 

a thing built in; in NV. 7, a build- 

ing, structure, Re. 21.18. L. 6. 
᾿Ενδοξάζω, f. dow, (ἐν & δοξάζωῚ 
to invest with glory; puss. to be 


glorified, to be made a subject of 
glorification, 2 Thes. 1. 10, 12. S. 


"EvdoEos, ov, ὁ, 9, (ἐν & δόξα) 
honoured, 1 Co. 4. 10; notable, me- 
morable, Lu. 13.17: splendid, gorge- 
ous, Lu. 7.25; in unsullied array, 
Ep. δ. £7. 

"Evdvpa, ατος, τό, (ἐνδύω) clothing 
a garment, Mat. 6. 25, 28; 22. 11, 12, 
et al.; in particular, an outer gar- 
ment, cloak, mantle, Mat. 3.4. L. G. 

᾿Ενδυναμόω, ὦ, f. dow, (ἐν ἃς δύνα- 
Mus) to empower, invigorate, Phi. 
4.18...1Ὁ Ti. BAZ Ὁ "Ta ee 
to summon up vigour, put forth 
energy, Ep. 6.10. 2 Ti. 2.1; pass 
to acquire strength, be invigorated, 
be strong, Ac. 9. 22. Ep.6.20. Ha 
11.84. N. T. 

> [4 ’ ’ , » 

Evdva & ἐνδύνω, £ tow, (ἐν 8 
δύω) to enter, 2 Ti. 3.6; to put on, 
clothe, invest, array, Mat. 27. 3). 
Mar. 15.1%,20 ; mid. clothe one’s self, 
be clothed or invested, Mat. 22. 11: 
27. 31, et al.; trop. to be invested 
with spiritual gifts, graces, or cha- 
racter, Lu. 24. 49. Ro. 13. 14, et al. 
(Vw, ὕνω, Vow): Whence 

"Ενδῦσις, ews, ἡ, a putting on, or 
wearing of clothes, 1 Pe. 3. 3. 

᾿Ἐνέδρα, as, ἡ, (ἐν & ἕδρα) pr. a 
sitting in or on ὦ spot; an ambush, 
ambuscade or lying in wait, Ac. 
23. 16; 25.3: whence 

᾿Ενεδρεύω, f. evow, to 116 in wait 
or ambush for, Ac. 23.21; to en- 
deavour to entray, Lu. 11. 54. 

“Evedpov, ov, τό, i. q. ἐῤέδρα, Ac. 
ZOO. ΝΟ: ; 

"Evechéw, ὦ, f. ἤτω, (ev & εἵλεω 
to inwrap, envelope, Mar. 15. 46. 


"Evdnjiéw, ὦ, f. now, (ἐν & Onpos)|"Evei:u, (ἐν & εἰμῷ to be in or 


to dwell in ὦ place, to be at tome, | 


2Co.5 6,8, 4 


ithin: τὰ ἐνόντα, those things which 
are within. flu. 1}. 41 


ace τ' 


ENE 


on account of, for the sake of, by 
reason of, Mat. 5. 10, 11; 10. 18, 39, 
et al. ; 
"Evepyeia, as, 7, (evepyns) energy, 
efficacy, power, Phi. 3. 21. Col. 
2.12; active energy, operation, Ep. 
4.16. Col. 1. 29, et al. ὶ 
'Ἑνεργέω, f. Now, a. 1. ἐνήργησα, 
(fr. same) to effect, 1 Co. 12. 6, 11. 
Gal..3.'5.. Ep. 1.1), 20. Phi. 2.13; 
absol. to be active, Mat. 14.2. Mar. 
6.14. Ep. 2.2; in NV. 7., to communi- 
cate energy and efficiency, Gal. 2.8; 


| pass. to be called into activity, be ac- 


tively developed, take effect, Ro. 
ἢ. 5. 2 Co. 1. 6, et al.; ἐνεργουμένη, 
Ja. 5. 16, full of energy, fervent: 
whence 
%Evepynua, ατος, τό, an effect, 
thing effected, 1 Co.12.6; operation, 
working, 1 Co. 12.10. LL. G. 
, 4 aA ¢ «ς d + 
’Evepyis, €0S, OVS, 0, 7, (ἐν & Ep- 
γον) active, Phile. 6; efficient, ener- 
getic, He. 4.12; adapted to accom- 


“δ = plish a thing, effectual, 1 Co. 16.9. 


Ἐνευλογέω, @, f. Now, (ἐν & ev- 
Aoyéw) to bless in respect of, or by 
means of, Ac. 3.25. Gal. 3.8. S. 

Ἐνέχω, f. ξω, imperf. ἐνεῖχον, (ἐν 
& ἔχω) to hold within ; to fix upon; 
in N.T., intrans. (scil. χόλον) to enter- 
tain a grudge against, Mar. 6.19; to 
be exasperated against, Lu. 11. 53; 
pass. to be entangled, held fast in, 
Gal. 5. 1. 

"Evade, adv. (ἔνθα, here, & Se, an 
enclitic particle) pr. hither, to this 
place, Jno. 4. 15, 16, et al.; aiso, here, 
in this place, Lu. 24. 41, et al. 

"Ἔνθεν, adv. (ev) hence, from this 
place, v.r. Lu. 16. 26. 

9 - ΄ A ’ 

EvGdpeopat, ovpar, f. ήσομαι, 8.1. 
ἐνεθυμήθην, (ev & θυμός) to ponder in 
one’s mind, think of, meditate on, 
Mat. 1. 20; 9.4. Ac. 10.19: whence 


Ἐνθύμησις, ews, ἧς, the act of 
thought, cogitation, reflection, Mat. 
9.4; 12.25. He.4. 12; the result of 
thought, invention, device, Ac. 17.29. 

"Em, (for ἔνεστι, fr. ἔνειμι) there 
is in, there is contained, there exists, 

, Gal.'3.28) ter... Col.’3) 11. \ Ja.'1: 17, 

Ἐνιαυτός, ov, ὁ, (evos) a year, more 
particularly as being a cycle of sea- 


63 


σ wv ' 
“Evexa, v. ἕνεκεν, v. εἵνεκεν, adv. 








ENT 

* sons, and in respect of its revolutiota 
Jno. 11. 49,51; 18.13, etal.; in VN. Τ', 
an era, Lu. 4. 19. 

> , 3 , > σ 

Ενιστημι, f. ἐνστησω, (ἐν & ιστη- 
μι) to place in or upon; intrans. Ὁ. 
ἐνέστηκα, part. ἐνεστηκώς & ἐνεστώς, 
f. ἐνστήσομαι, to stand close upon; 
to be at hand, impend, to be pre- 
sent, Ro. 8. 38. 2 Thes. 2. 2, et al. 

3 ’ ,’ ) ’ 

Ενισχύω, f. vow, (ἐν & ἰσχύω) to 
strengthen, impart strength and 
vigour; Lu. 22. 43; intrans. to gain, 
acquire, or recover strength and vi- 
gour, be strengthened, Ac. 9.19 (va). 

3, υ yy / . 

"Evvaros, ν. ἔνᾶτος, arn, ov, ninth, 
Mat. 20.5. Re. 21. 20, et al.: from 

3 ΄ . 

Ἐννέα, οἷ, ai, τά, nine, Lu. 17. 17. 

᾿Ἐννενήκοντα, οἱ, ai, τά, ninety. 

᾿Ἐννενηκονταεννέα, οἱ, al, τά, (fr. 
two preced.) ninety-nine, Mat. 18, 
12,13. Lu. 15. 4, 7. 

’"Evveds, ov, 6, & ἐνεός, stupid ; 
dumb; struck dumb with amaze- 
ment, bewildered, stupified, Ac. 9. 7. 


᾿Ἐννεύω, f. evow, (ἐν ἃς νεύω) to 
nod at, signify by a nod; to make 
signs; to intimate by signs, Lu. 1. 62. 

Ἔννοια, as, ἧς (ἐν & νοέω, νοῦς) 
notion, idea; thought, purpose, in- 
tention, He. 4.12. 1 Pe. 4.1. 

9, e ε > , 

Evvomos, ov, 0, ἢ: (ev & νόμος) 
within law, lawful, legal, Ac. 19. 39; 
in N. T., subject or under a law, 
obedient to a law, 1 Co. 9. 21. 

“Evvixos, ov, ὃ, ἧς (ἐν ὃς νύξ) noe- 
turnal; neut. ἔννυχον, as an adv., by 
night, Mar. 1. 35. 

᾿Ενοικέω, @, f. Now, (ἐν & οἰκέω) 
to dwellin, inhabit; in N. 7., met. toe 
be indwelling spiritually, Ro. 8. 11. 
Col. 3.16. 2 Ti.1.14; to be infixea 
mentally, 2 ΤΊ. 1. 5; of the Deity, to 
be specially present, 2 Co. 6. 16. 

‘Evdtns, τητος, 7, (εἷς, ἑνός) one- 
ness, unity, Ep. 4. 3, 13. 

᾿Ἐνοχλέω, ὦ, f. now, (ἐν & ὀχλέω) 
to trouble, annoy ; to be a trouble, 
He. 12. 15. 

"Evoyos, ov, 6, 7, (ἐνέχω) held in 
or by; subjected to, He. 2.153 ob- 
noxious, liable to, Mat. 5. 21, 22; 26. 
66. Mar. 3. 29; 14.64; an offender 
against, 1 Co. 11.27. Ja. 2. 10. 

"EvraApa, aros, τό, (evre\houad 


ENT 


equivalent to ἐντολή, ἃ precept, com- 
mandment, ordinance, Mat. 15. 9. 
Mar 7.7. Col. 2.22, 5: 

“Ἐνταφιάζω, f. dow, (ἐντάφιος, 
θάπτω) to prepare a body for burial, 
Mat. 26. 12; absol. to make the ordi- 
mary preparations for burial, Jno. 
19. 40: (lL. G.) whence 

Ἐνταφιασμός, ov, ὃ, the prepara- 
tion of a corpse for burial, Mar. 14.8. 
Jno. 12.7. N.T. 

'Εντέλλομαι, f. τελοῦμαις a. 1. ἐνε- 
τειλάμην, p. ἐντέταλμαι, to enjoin, 
charge, command, Mat, 4.6; 15. 4; 
17.9, et al.; to direct, Mat. 19. 7. 
Mar. 10. 3. 

Ἐντεῦθεν, adv. hence, from this 

_ place, Mat. 17, 20. Lu. 4. 9, et al.; 
ἐντεῦθεν καὶ ἐντεῦθεν, hence and hence, 
cn each side, Re. 22. 2; hence, from 
this cause, Ja. 4. 1. 

vy € re) , 

Evrevéts, ews, ἢ; (ἐντυγχάνω) pr. 
a meeting with; hence, converse, 
address; prayer, supplication, inter- 
cession, 1 Ti. 2.1; 4.5 

"Evrios, ov, ὁ, ἡ, (ev & τιμή) 
honoured, estimable, dear, Lu. 7. 2; 
14.8. Phi. 2.29; highly valued, pre- 

é cious, costly, 1 Pe. 2. 4, 6. 

EvroAn, ns, 7, (ἐντέλλομαι) an 
injunction; a precept, command- 
ment, Mat. 5.19; 15. 3,6; instruc- 
tion in one’s duties, 1 Ti.6.14. 2 Pe. 
2.21; a command, direction, Jno. 
10. 18. Ac. 17. 15; an edict, Jno. 
11. 57; a direction, Mar. 10. 5; a 
commission, instructions committed 
to any one to be proclaimed, a 
charge, Jno. 12. 49, 50, οὖ ἃ]. ᾿ 


᾿Ἐντόπιος, ov, ὃ, Ny (ev & τόπος) 
i. 4. ἔντοπος, in or of a place; an in- 
habitant, citizen, Ac. 21. 12. 

Evrds, adv. (ἐν) inside, within, Lu. 
17. 21; τὸ ἐντός, the interior, inside, 
Mat. 23. 26. \ 

Ἐντρέπω, f. Wo, (ἐν & τρέπω) pr. 
to turn one back upon himself; hence, 
to put to shame, make ashamed ; mid. 
“ἐντρέπομαι, f. ἐντραπήσομαι, a. 2. ἐνε- 
.ραπόμην, to revere, reverence, re- 
gard, Mat. 21.37. Mar. 12. 6, et al.; 
nbsol. to feel shame, be put to shame, 
4 Thes. 3.14. Tit. 2.8 ἢ 

ἜἘντρέφω, f. ἐνθρέψω, (ἐν & τρέ- 
sys nourish in, bring up or edu- 
Gwe Us: pros. το Ve lunoued, Ti 6 6 


ed ; 


i 
a 5...’ ΄΄΄Π΄΄Π΄Π΄“ἷ΄“ἷἽἝἷἝἽἝἽὝ΄.»ΒϑοῈ|Ἐ“΄“Ἕ“΄“΄“΄“Πὅ“““΄“΄΄“΄΄΄΄΄΄΄΄΄΄΄΄΄Ἕ“βἕϑἕοψῃ 


=" 


Ez 


4 


“Evrpopos, ov, ὁ, 7, (ἐν & τρόμοι 
trembling, terrified, Ac. 7.32; 16.29 
He. 12. 21. ae 

> ’ “- [ > ? 

Evrpomn, ns, ἢν (evTpem@) revers 
ence; in N. 7., shame, 1 Co. 6. 5, 

: 15, 34. ᾿ } 

Εντρυῴφάω, ὥς f. now, (ἐν & τρυ« 
φάω) to live luxuriously, riot, revel, 
2 Pe, 2. 13. 

᾿Ἐντυγχάνω, f. τεύξομαι, a. 2. vee 
τὔχον, (ev & τυγχάνω) to fall in with. 
meet; to have converse with, ad- 
dress; to address or apply to any 
one, Ac. 25. 24; ὑπέρ τινος, to inter- 
cede for any one, plead the cause of, 
Ro. 8. 27, 34. He. 7.25; κατά τινος, 
to address a representation or suit 
ee any one, to accuse, complain 

5 ὃ Ko. 11. 2. 

Ἐντυλίσσω, f. Ea, p. pass. ἐντετύ- 
λιγμαι, (ev & τυλίσσω) to Wrap Up in, 
inwrap, envelope, Mat. 27.59. Lu. 
23.53; to wrap up, roll or fold to- 
gether, Jno. 20. 7. 

9 , “ , > ld 

Evruroo, ὡς f. eco, (ev & τυπόω, 
fr. τύπος, an impress) te impress a 
figure, instamp, engrave, 2 Co. 3. 7. 

᾿Ενυβρίζω, f. iow, (ἐν & ὕβρις) te 
insult, outrage, contemn, He. 10. 29. 

3 ‘ / > / 

Ἐνυπνιάζω, f. dow, & ἐνυπνιάζο- 
μαι, f. ἐνυπνιασθήσομαι, to dream; i” 
N.T., to receive some supernatural 
impression or information in adream, 
Ac. 2.17; to cherish vain opiaions, 
Jude 8: from 

3 , , 

Evumvioy, ov, TO, (pr. neut. of 
ἐνύπνιος, presented during sleep, fr. 
ev & ὕπνος) a dream; in WN. 7, a sue 
pernatural suggestion or impression. 
received during sleep, a vision, Ac. 
2.17. 

᾿Ἐνώπιον, adv. (pr. neut. of ἐνώπιος, 
in sight or front) befsre, in the pre- 
sence of, Lu. 5. 25; 8. 47; in front 
of, Re. 4. 5,6; immediately preced- 
ing as a forerunner, Lu. 1.17. Re. 
16.19; fr. the Heb. in the presence 
of, metaphysically, t. e. in the sphere 
of sensation or thought, Lu. 12. 93 
15.10. Ac. 10.31; in the eyes of, 
in the judgment of, Lu. 16.15; 24,1]. 
Ac. 4. 19, et al. ; 

᾽᾿Ενωτίζομαι, f. ίσομαι, a. 1. ev@rte 
σάμην, (ἐν & ovs,) to give ear, listen, 
hearxen to, Ac. ἅ. 14. UL. ἃ. 

FS see ἐκ. 


miter 


ΕΞ 
Ἐξ, οἱ, ai, τά, aix, Mat. 17.1.. Mar. 
: 2, et al. : Ἷ 
᾿Ἐξαγγέλλω, f. γελῶ, (ἐξ & ἀγγέλ- 

Aw) to tell forth, divulge, publish; to 
declare abroad, celebrate, 1 Pe. 2. 9. 
‘Efayopdlo, f. dow, (ἐξ ἃ ἀγο- 
ράζω) to buy out of the hands of a 
person; to redeem, set free, Gal. 3.13; 
mid. to redeem, buy off, to secure 
for one’s self or one’s own use; to 
rescue from loss or eauereney 

Ep. 5.16. Col. 4. 5. L. Ξ ) 

Ἐξάγω, f. ἕξω, ἃ. 3. ἐξήγαγον, (ἐξ & 
ἄγω) to bring or lead forth, conduct 
out ot Mar. 8. 23; 15.20. Iu. 24. 50, 
et al. 


(ἐξ & aipéw) to take out of; to pluck 
out, tear out, Mat. 5. 29; 18.93 mod. 
to take out of, select, choose, Ac. 
26. 17; to rescue, deliver, Ac. 7. 10, 
34; 12. 11; 23.27. Gal. 1.4. 

Ἑξαίρω, f. ap@, (ἐξ & αἴρω) pr. 
to lift up out of; in NV. 7., toremove, 
eject, 1 Co. 5. 2, 13. 

Εξαιτέω, ὦ, f. now, (ἐξ & αἰτέω) 
to ask for from; to demand; mid. 
to demand for one’s self, Lu. 22. 31; 
also, to obtain by asking. 

Εξαίφνης, adv. (ἐξ & αἴφνης) sud- 
vat unexpectedly, Mar. 13. 36, 
et al. 


᾿Εξακολουθέω, ὦ, f. naw, (ἐξ ἃ 
ἀκολουθέω) to follow out : to imitate, 
2 Pe. 2. 2, 15; to observe as a guide, 
2. Pe: 16.1. 6. ' 
᾿Ἑξακόσιοι, at, a, (ἐξ & ἑκατόν) 
: six hundred, Re. 13. 18; 14. 20. 
Ἐξαλείφω, f. ψω, (ἐξ & ἀλείφω) 
}Υ. ἴο anoint or smear over; hence, 
to. wipe off or away, Re. 7. 17; 21.4; 
to blot out, obliterate, expunge, Col. 
2. 14. Re. 3. 5; met. to wipe out 
» Guilt, Ac. 3. 19. 
Εξάλλομαι, f, αλοῦμαι, (ἐξ & ἅλ- 
peut) to leap or spring up or forth, 
Crds, 8: 


᾿Εξανάστᾶσις, ews, 7, (ἐξ ἃ ἀνά- 
στασις) araising up; ἃ dislodgment; 
arising up; a resurrection from the 
dead, Phi. 3.11. 

ἙἘξανατέλλω, f. τελῶ, (ἐξ & ἀνα- 
τέλλω) to raise up, make te epriug 
up; ¢xtrans. to rise up, sprout spring 
up or forta, Mat. 18.5. Mar. 4. 5. 


6 
'Εξαιρέω, &, f. now, a. 2. ἐξεῖλον, 


5 


EZE 


Εξανίστημι, f. ἐξαναστήσω, (ef 
& ἀνίστημι) to cause to rise up, raisé 
up; jr. the Heb. to cause to exist, 
Mar.12.19. Lu. 20.28; intrans. a. 2 
ἀνέστην, to rise up from, stand forth, 
Ac. 15. 5. ; 

᾿Εξαπατάω, &, f. now, (ἐξ & ἀπα- 

τάω) pr. to deceive thoroughly ; te 
deceive, delude, beguile, Ro. 7. 11; 
16. 18. 1 Co. 3. 18, et al. 

Ἐξάπϊνα, adv., a later form for ἐξα» 

πίνης, suddenly, immediately, unex- 

‘ pectedly, Mar. 9. 8. ; 
Efaropew, @, & ἐξαπορέομαι, 

ovpat, f. ήσομαι, (ἐξ & ἀπορέω) to be 
in the utmost perplexity or despair, 
2 Co. 1. 8 5 4.8, L.G. 
᾿Ἐξαποστέλλω, f. στελῶ, (ἐξ ἃ 
ἀποστέλλω) to send out or forth; to 
send away, dismiss, Lu. 1. 53, et al.; 
to dispatch on a service or agency, 
Ac. 7. 12, et al.; to send forth as a 
pervading infiuence, Gal. 4. 6. 
9 , » ἢ 
Εξαρτίζω, f. ίσω, p. pass. ἐξήρτι- 
σμαι, (ἐξ & ἄρτιος) to equip or furnish 
completely, 2 Ti. 3. 17; to complete 
᾿ time, Ac. 21.5. L.G. ᾿ ᾿ 

E€aorpanto, f. ψω, (ἐξ & ἀσ- 
τράπτω) pr. ἴο flash forth; hence, to 
glisten, Lu. 9. 29. 

᾿Ἐξαυτῆς, adv. (ἐξ αὐτῆς, se. τῆς 

ὥρας) lit. atthe very time; presently, 
instantly, immediately, Mar. 6. 25, 
᾿ Ac. 10. 33; 11. 11, et al. 

Egeyeipa, f. γερῶ, (ἐξ & ἐγείρω) 
to excite, arouse from sleep; to raise 
up from the dead, 1 Co. 6.14; to raise 
up into existence, or, into a certain 
condition, Ro. 9. 172 

"Ἑξειμι, (ἐξ & εἶμι) imperf. ἐξήειν, 

inf, ἐξιέναι, part. ἐξιών, to go out ΟἹ 
forth, Ac. 13. 42; to depart, Ac. 17 
15; 20.7; ἐπὶ τὴν γῆν. to get to land 
Srom the water, Ac. 27. 43. 
᾿Εξελέγχω, f. Eo, (ἐξ & ἐλέγχω 
to search thoroughly, to test; ta 
convict; by impl. to punish, Jude 15. 
᾿Ἐξέλκω, f. Ea, (ἐξ & EAKw) to 
draw or drag out; met. to withdraw, 
allure, hurry away, Ja. 1. 14. 
᾿Ἐξέραμα, atos, τό, (ἐξεράω, te 
vomit) vomit, 2 Pe, 2. 22. L. G. 

*Efepevvdw, ὦ, f. now, (ἐξ & ἐ- 

pee rua) to search out, to examine 

closely, 1 Pe. i. 20. 


6 


Ke ke 


Efepxopat, f. ἐξελεύσομαι, a. 2. 
ἐξῆλθον, Ὁ. ἐξελήλυθα, (ἐξ & ἔρχομαι) 
to go or come out of; to come out, 
Mat. 5. 26; 8. 34, et al.; to proceed, 
emanate, take rise from, Mat. 2.6; 
15.18. 1 Co. 14. 36, et al.; to come 
abroad, 1 Jno. 4.1, et al.; togo forth, 
go away, depart, Mat.9.31. Lu.5.8, 
et al.; to escape, Jno. 10.39; to pass 

away, come to an end, Ac. 16. 19. 

Ἕξεστι, impers., part. ἐξόν, it is 
pessible; it is permitted, it 3 lawful, 

, Mat. 12. 2, 4, et al. 

Ἐξετάζω, f. dow, (ἐξ & eralw, to 
inquire, examine) to search out; to 
inquire by interrogation, examine 
strictly, Mat.2.8; 10.115 to interro- 

j gate, Jno. 21. 12. ; 

EEnyeopar, ovpar, f. noopuar, (ἐξ 
& ἡγέομαι) to be a leader; to detail, 
to set forth in language; to tell, 
narrate, recount, Lu. 24. 35. Ac. 
10.8, et al.; to make known, reveal, 

; Jno. 1. 18. 

ἙἘξήκοντα, oi, ai, τάς (€&) sixty, 
Mat. 13. 8, 23, et al. 

‘E&ys, adv., successively, in order ; 
in N. T. with the art., ὃ, ἢ, τό ἑξῆς, 
next, Lu. 7. 11; 9. 37, et al. 

3 4 wn ’ 5» 

Ἐξηχέω, @, f. Now, p. pass. ἐξηχη- 
μαι, (ἐξ & ἠχέω) to make to sound 
forth or abroad; pass. to sound forth, 
be promulgated, 1 Thes. 1.8. L. G. 


Ἔξις, ews, 7, (ἔχω) a condition of 
body or mind, strictly, as resulting 
from practice; habitude, He. 5. 14. 

᾿Εξίστημι, & ἐξιστάω, ὦ, f. ἐκστή- 
σω, 8. 1. ἐξέστησα, later p. ἐξέστακα, 
(ἐξ & ἵστημι) trans. pr. to put out of 
its place; to astonish, amaze, Lu. 
24. 22. Ac. 8. 9, 11; intrans. a. 2. 
ἐξέστην, & mid. ἐξίσταμαι, to be as- 
tonished, Mat. 12. 23, et al.; to be be- 
side one’s self, Mar.3.21. 2 (ο.ὅ. 18. 

Ἐξισχύω, f. vow, (ἐξ ἃ ἰσχύω) 
to be fully able, Ep. 3.18. L.G. 

"E€odo0s, ov, n, (ἐξ & ὁδός) a way 
out, a going out; a going out, depar- 


36 


ture, He. 11. 22; met. a departure 


from life, decease, death, Lu. 9. 31. 
7g ol <M 1:78: ἢ 
Εξολοθρεύω, f. εὐσω, (ἐξ & ὁλο- 
θρεύω) to destroy utterly, extermi- 
nate, Ac. 3. “ὁ. L. G. : 
REopodoyéw, &, f. now, (ἐξ & ὁμο- 


i 
! 
| 


ἘΞ 1) 


λογέω) to agree, bind one’s self, pra 
mise, Lu.22.6; mid. to confega, Hat. 
3. 6; to profess openly, Phi. 2. 11. 
Re. 3.5; to make open avowal 
benefits; to praise, celebrate, M 

.. 11. 25. Lu. 10. 21, etal. L. G. 

Εξόν, see” Ἐξεστι. 

> [2 / > ε f 

Εξορκίζω, f. iow, (ἐξ & ὁρκίζω; 
to put an oath to @ person, to ad- 

᾿ jure, Mat. 26. 63: w 

Ἑξορκιστῆς, οὔ, 6, pr. one whe 
puts an oath; in NV. T7., an exorcist, 
one who by various kinds of in 
cantations, &c. pretended to expel 

: demons, AG. T91S 

ἙἘξορύσσω, f. Ea, (ἐξ & ὀρύσσω) 
to dig out or through, force up, Mar. 
2.4; to pluck out the eyes, Gal. 4. 15, 


᾿Εξουδενόω, Mar. 9. 12, equivalent to 


᾿Ἐξουθενέω, ὦ, f. now, (ἐξ & οὐθέν, 
a later form of οὐδέν) to make light 
of, set at nought, despise, contemn, 
treat with contempt and scorn, Lu. 
18. 9, et al.; to neglect, disregard, 
1 Thes. 5. 20; ἐξουθενημένος, abject, 
contemptible, 2 Co. 10. 10; by impé. 
to reject with contempt, Ac. 4.11. S. 

3 ’ € + 

Efovcia, as, n, (ἔξεστι) power, 
ability, faculty, Mat. 9. 8; 10. 1, et 
al.; efficiency, energy, Lu. 4. 32, et 
al.; liberty, license, Jno.10.18. Ac. 
5.4; authority, rule, dominion, juris. 
diction, Mat. 8. 9; 28. 18; meton. pl. 
authorities, potentates, powers, Lu. 
12.11. 1Co.15.24. Ep. 1.21; right, 
authority, full power, Mat.9.6; 21. 
23; privilege, prerogative, Jno. 1.12; 
perhaps, a veil, 1 Co. 11. 10: whence 

Ἐξουσιάζω, f. dow, to have or ex- 
ercise power or authority over any 
one, Lu. 22. 25; to possess indepen 
dent control over, 1 Co. 7. 4, bis; 
pass. to be subject to, under the 
ad ἢ or influence of, 1 Co. 6. 1“. 


Ἔξοχη, ἧς, ἡ, (ἐξέχω, to de pro- 
minent) pr. prominency, any tning 
prominent; in WV. 7., eminence, dis- 
tinction, Ac. 25. 23. 

᾿Ἐξυπνίζξω, f. tow, to awake, arouse 
from sleep, Jno. 11. 11: (i. ἃ.) from 

Ψ ς € Γ᾿ « 

E€umvos, ov, ὃ, ἡ, (ἐξ ἃ ὕπνος) 


awake, aroused from sleep, Ac. 
10: 27. G 


“Ἑξω, adv. (ἐξ) withont, ont of 


; 


doors, Mat. 12. 46, 47; ὃ, ἡ, τὸ ἔξω, 
outer, external, foreign, Ac. 26. 1]. 
2 Co. 4.16; met. not belonging to 
one’s community, Mar. 4.11. 1 Co. 
5, 12, 13; out, away, from a place or 
person, Mat.5.13; 13. 483; ὧϑ ὦ prep. 
out of, Mar. 5.10, et al.: whence 


Ἔξωθεν, adv. outwardly, externally, 
Mat. 23. 27,28. Mar. 7. 15; 0, ἡ, τὸ 
ἔξωθεν, outer, external, Mat. 23. 20. 
Lu. 11. 39; τὸ ἔξωθεν, the exterior, 
Lu. 11. 40; οἱ ἔξωθεν, those who do 
not belong to the Christian com- 
munity, 1 Ti. 3. 7, et al. 

Ἐξωθέω, ὦ, f. now, & ὥσω; a. 1. 
ἐξέωσα, in N. T. ἔξωσα, (ἐξ & ὠθέω) to 
expel, drive out, Ac.7.45; to propel, 
urge forward, Ac. 27. 39. 

Ef@repos, a, ov, (comp. of ἔξω) 
outer, exterior, external, Mat. 8. 12: 
22.13; 25. 30. S. 

Ἕοικα, p., with pr. sig., from obsol. 
eixw, to be like, Ja. 1. 6, 23. 

'Εορτάζω, f. dow, to keep a feast, 
celebrate a festival, 1 Co. 5. 8: from 


'Eopry, is, 7, ἃ solemn feast, public 
festival, Lu. 2. 41; 22.1. Wno.13. 1; 
spc. used of the passover, Mat. 26. 
5; 27. 15, et ai. 

8 , ε . > 

Ἐπαγγελία; as, 4, annunciation, 
2 Ti. 1. 1; a promise, act of promis- 
ing, Ac. 13. 23, 32; 23.21; meton. the 
thing promised, promised favour 
and blessing, Lu. 24. 49. Ac. 1. 4, et 
al.: from 

᾿Επαγγέλλω, f. ελῷ, (ἐπί ἃ ἀγ- 
γέλλω) to declare, announce ; mid. 
to promise, undertake, Mar. 14. 11. 
Ro. 4. 21, et al.; .to profess, 1 ΤΊ. 
2.10: whence 

Endyy<Aja, aros, τό, a promise, 
2 Pe. 3.13; meton. promised favour 
or blessing, 2 Pe. 1. 4. 

Exdya, f. ἄξω, a.2. ἐπήγαγον, (ἐπί 
& ἄγω) to bring upon, cause to come 
upon, 2 Pe. 2. 1,5; met. to cause to 
be imputed or attributed to, to bring 

guilt upon, Ac. 5. 28. 

Ἐπαγωνίζομαι, f. ίσομαι, (ἐπί & 
ἀγωνίζομαι) to contend strenuously 
in defence of, Jude 8. L. u. 

Ἐπαθροίζω, f. οίσω, (ἐπί ἃ ἀ- 
θροίζω, to gaiher together) to collect 
elose upon, or beside ; mid. to crowd 
wron, Lu. 11. 29. . 





67 EIIA 


᾿Επαινέω, ©, f. ἔσω & ἔσομαι; a. 
ἐπήνεσα, (ἐπί & αἰνέω) to praise, COM 
mend, applaud, Lu.16.8. Ro. 15.11 
1 Co: 11. 2, 17, 22, bis. 

"Ἔπαινος, ov, 6, (ἐπί & αἶνος) praise, 
applause, honour paid, Ro. 2. 29 
2 Co. 8. 18, et al.; meton. ground of 
reason of praise or commendation. 
Phi. 4. 8; by impl. favourable re- 
gard, reward, Ro. 13.3. 1 Pe. 2. 14 
1 Co. 4. 5. 

Ἐπαίρω, f. ap@, a. 1. ἐπῆρα, a. 1. 
pass. ἐπήρθην, to lift up, raisé, ele 
vate; to hoist, Ac. 27.40; τὴν φωνήν, 
to lift up the voice, to speak in ἃ 
loud voice, Lu. 11. 27; τὰς χεῖρας, 
to lift up the hands in prayer, Lu. 
24.50. 1 Ti. 2. 8; τοὺς ὀφθαλμούς, to 
lift up the eyes, to look, Mat. 17. 8; 
τὴν κεφαλήν, to lift up the head, to 
be encouraged, animated, LU. 21]. 
28; τὴν πτέρναν, to lift up the heel, 
to attack, assault; or, to seek one’s 
overthrow or destruction, Jno. 13. 18; 
pass. to be borne upwards, Ac. 1. 9; 
met. mid. to exalt one’s self, assume 
consequence, be elated, 2 Co. 10. 5, 
et al. 

3 LA > LA 

Ἐπαισχύνομαι, a. 1. ἐπῃσχύνθην, 
f. ἐπαισχυνθήσομαι, (ἐπί & αἰσχύνομαι) 
to be ashamed of, Mat. 8. 88, Lu. 
9. 26, et al. ‘ A 

᾿Ἐπαιτέω, ὦ, f. now, (ἐπί & αἰτέω) 
to prefer a suit or request in respect 
of certain circumstances ; to ask 
alms, beg, Lu. 16. 3. 

᾿Επακολουθέω, ὦ, f. Now, (emt ἃ 
ἀκολουθέω) to follow upon; to accom: 
pany, be attendant, Mar. 16. 20; t¢ 
appear in the sequel, 1 11.8.24; met 
to follow one’s steps, to imitate, 1 Pe 
2. 21; to follow @ work, pursue, 
prosecute be studious of, devoted to, 
3.11.5: 10ὲ 

᾿Επακούω, f. οὔσομαι, (ἐπί & ἀκούω) 
to listen or hearken to; to hear with 
favour, 2 Co. 6. 2. 

> , ~ > , 3 

Ἑπακροάομαι, @pat, (ἐπὶ & AKpo~ 
doa, to hear) to hear, hearken, 
listen to, Ac. 16. 25. 

"Endy, conj. (ἐπεί & GL: whenever 
as soon as, Mat.2.8. Liu. 11. 22, 34, 

᾿Ἐπάναγκες, adv. (ἐπί & ἀνάγκη) 
of necessity, necessarily ; τὰ ev ava 
yxes, necessary things, Ac. 15. 25, 

᾿Επανάγω, f. ἕως a. 2. ἐπανήγαγον 


ENA 


(ἀπί & ἀνάγω) to bring up or back; 
sutrans. to return, Mat. 21. 18; a 
nautical term, to put off from shore, 
Lu. 5. 3, 4. 


᾿ 4 
Ἐπαναμιμνήσκω, f. ἐπαναμνήσως 


(ἐπί & ἀναμιμνήσκω) to remind, put 
,_im remembrance, Ro. 15. 15. 
Eravaravea, f. avow, (ἐπί & ava- 
_ παύω) pr.to make to rest upon; mid. 

torest upon ; to abide with, Lu. 10.6; 

to rely on, confide in, abide by con- 

᾿ fidingly, Βο. 2. 17. L. G. 

Επανέρχομαι, a. 2. ἐπανῆλθον, (ἐπί 
& ἀνέρχομαι) to come back, return, 

Lu. 10. 35; 19. 15. 

Ἐπανίστημι, (ἐπί & ἀνίστημι) to 
raise up against; mid. to rise up 
against, Mat. 10.21. Mar. 13. 12. 
πανόρθωσις, ews, 1, (ἐπανορθόω, 
to set upright again; to set to rights ; 
ἐπί & ἀνορθόω) correction, reforma- 
tion, 2 Ti. 3. 16. 

Ἐπάνω, adv. (ἐπί & ἄνω) above, 
over, upon, of place, Mat. 2.9; 5.14; 
over, of authority, Lu. 19. 17, 19; 
above, more than, Mar. 14. 5, et 

; al. (a) 

Egapkew, ὦ, f. ἔσω, (ἐπί & ἀρ- 
κέω) pr. to ward off; to assist, re- 

d lieve, succour, 1 Ti. 5. 10, 16, bis. 
εῇ , € +» Ὶ 

Ἐπαρχία, as, ἢ» (επαρχος, ἃ pre- 
fect, &c.) a prefecture, province, Ac. 

“ 23. 34; 25.1. ἢ... 

ἔπαυλις, ews, ἡ (ἐπί & atdiCopat) 
pr. a place to pass the night in; a 
cottage ; in N. T., a dwelling, habi- 

‘ tation, Ac. 1. 20. 

ἙἘπαύριον, adv. (ἐπί & αὔριον) to- 
MOITOW; ἡ ἐπαύριον, sc. ἡμέρα, the 
next or following day, Mat. 27. 62. 

: Mar. 11. 12, et al. 

Ἑπαυτοφώρῳ, adv. (ἐπί & αὐτό- 
φωρος, fr. αὐτός & dup, a thief) pr. in 
the very theft ; in NV. 7., in the very 

: act, Jno. 8. 4. 

Ἐπαφρίζω, f. ίσω, (ἐπί  ἀφρίζω) 
to foam out; to pour out like foam, 
vomit forth, Jude 13. 


"Eveyeipa, f. γερῶ, (ἐπί & ἐγείρων 


fo raise or stir up against, excite 
or instigate against, Ac. 13. 50; 
14. 2. 


Ἐπεί, conj., when, after, as soon as, 
Lu. 7. 1; since, because, in as much 
aa. Mat. 18. 32; 27.6; for, for then, 


68 


EIIE 


for else, since in that ‘case, Ro. 3, 6 
: Ll. 6, et al. 
Ἐπειδὴ, conj. (ἐπεί & δή) since, 
because, in as much as, Mat. 21. 46, 
Lu. 11.6. Ac. 13. 46, et al. 


᾿Επειδήπερ, conj. (ἐπειδή & περ) 
since now, since indeed, considering 
that, Lu. 1. 1. 

᾿Ἐπεῖδον, a. 2. of ἐφοράω, imperat. 
ἔπιδε, to look upon, regard; in N. 7, 
Ἢ Mi with favour, Lu. 1.25. As, 

Ἔπειμι, (ἐπί & εἶμι) part. ἐπιών, 
to come upon; to come after; to swo- 
ceed immediately, Ac. 7. 26; 16. 115 
20. 15; 21. 183 23. 11. 


3 , Φ 2 , . 

Ἐπειπερ, conj. (ἐπτεί & mep) since 
indeed, seeing that, Ro. 3. 30. 

3 ees ς 3 , ᾿ if 

Evevoaywyn, ns, 1, (ἐπί & εἰσάγω) 
a superinduction, a further introduc- 


tion, whether by way of addition or 
substitution, He. 7. 19. 


Ἔπειτα, adv. (ἐπί & εἶτα) there- 
upon, then, after that, in the next 
place, afterwards, Mar. 7.5. Lu. 
16. 7, et al. 

᾿Ἔπέκεινα, adv. (i. e. ἐπ᾽ ἐκεῖνα) on 
yonder side, beyond, Ac. 7. 43. 


᾿Επεκτείνω, f. ev@, (ἐπί & ἐκτείνω) 
pr. to stretch out further; in XN. T., 
mid, to reach out towards, strain for, 
Phi. 3. 14. 

᾿Ἐπενδύτης, ov, 6, the outer or upper 
tunic, worn between the inner tunic 
and the external garments, Jno. 21.7: 
(v) from tO 

᾿Ἐπενδύω, f. vow, (ἐπί & evita) te 
put on over or in addition to; mid. 
to put on oneself in addition; te be 
further invested, 2 Co. 5. 2, 4. 

᾿Ἐπέρχομαι, f. ελεύσομαι, a. 2. 
ἐπῆλθον, (ἐπί & ἔρχομαι) to come fo, 
Ac. 14.19; to come upon, Lu. 1. 35; 
21.26. Ac. 1.8. Ja. 5.1; to come 
upon unexpectedly, overtake, 1,8. 
21. 35; to be coming on, to succeed, 
Ep. 2.7; to occur, happen to, Ac. 
8.24; 13.40; to come against, attack, 
Lu. 11. 22. 

/ “ , > , 

᾿Ἐπερωτάω, ὦ, f. now, (ἐπί ἃ 
ἐρωτάω) to interrogate, question, ask, 
Mat. 12. 10; 17.10, etal.; in N. T., 
to request, require, Mat. 16.13 fr. the 
Heb. ἐπερ. tov Θεόν. to seek after 


wt 
τν 
Fp ὶ 


Klik Ay) 


caesue an acquaintance with God, 
Ro. 10. 20: whence 


Yrepornua, aros, Td, pr. an in- 


terrogation, question ; in N. T., pro- 
fession, pledge, 1 Pe. 3. 21. 


Eméxo, f. ἐφέξω, imperf. ἐπεῖχον, 


ἃ. 2. ἐπέσχον, (ἐπὶ & ἔχω) trans. to 
hold out, present, exhibit, display, 
Phi. 2. 16; intrans. to observe, take 
heed to, attend to, Lu. 14.7. Ac. 
3.5. 1 Ti. 4.16; tostay delay, Ac. 
19, 22, 


‘Ennped{a, f. dow, to harass, insult, 


Mat. 5. 44. Lu. 6. 28; to traduce, 
calumniate, 1 Pe. 3. 16. 

wi, prep., with the gen., upon, on, 
Mat. 4.6; 9.2; 27.19, et al.; in, of 
locality, Mar. 8. 4, et al.; near upon, 
by, at, Mat.21.19. Jno.21.1, et al.; 
upon, over, of authority, Mat. 2. 22. 
Ac. 8. 27, et al.; in the presence of, 
especially in a judicial sense, 2 Co. 
7.14. Ac. 25.9, et al.; in the case 
of, in respect of, Jno. 6.2. Gal. 
3. 16; in the time of, at the time of, 
Ac. 11.28. Ro. 1.10,et al.; ἐπ’ ἀληθείας, 
realiy, bona fide, Mar. 12. 32, et al.; 
with the dat., upon, on, Mat. 14. 8. 
Mar. 2. 21. . Lu. 12. 44, et al.; close 
upon, by, Mat. 24. 33. Jno. 4.6, et 
al.; in the neighbourhood or society 
of, Ac. 28.14; over, ofauthority, Mat. 
24. 47, et al.; to, of addition, besides, 
Mat. 25.20. Ep.6.16. Col. 3. 14, et 
al.; immediately upon, Jno. 4. 27; 
upon, of the object of an act, towards, 
to, Mar. 5.33. Lu 1.6.7. Ac. 5. 385, 
et al.; against, of wostile posture or 
disposition, Lu, ). 52, et al.; in de- 
pendance upon, Mat. 4.4. Lu. 5.5. 
Ac. 14. 3, et al.; upon the ground 
M, Mat.19.9. Lu. 1..59.. Phi. 1. 3. 
Ale. 7. 11; 8. 6; 9..17, et al.; with a 
view to, Gal.5.13. 1 Thes. 4.7, ef 4].; 
with the acc., upon, with the idea of 
previous or present motion, Mat. 4.5; 
14. 19, 26, et al.; towards, of place, 
to, Mat. 3.13; 22. 34, etal.; towards, 
of the object of an action, Lu. 6. 35; 
9. 38, et al.; against, of hostile move- 
ment, Mat. 10. 21, et al.; over, of 
authority, Lu. 1. 33, et al.; to the 
extent of, both of place and time, Re. 
Ια Howl, et τα]. Σ᾿ mear, by, 
Mat. 9. 9, et al.: about, at, of time, 
Ac. 3.1, et al.; in order to, with a 
view to, for the purpose of, Mat. 3.7. 
Lu. 7. 44, et al. 


᾿ Ἐπιβαίνω, f. βήσομαι, p. βέβηκα; 


Ἶ eid) 


a, 2. ἐπέβην, (ἐπί & βαίνω) pr. to step 
upon; to mount, Mat. 21.5; to go 
on board, Ac. 21. 6; Ac. 21. 2; 
27.2; to enter, Ac. 20. 18; to enter 
upon, Ac, 25. 1. 


᾿Ἐπιβάλλω, f. βαλῶ, a.2. ἐπέβἄλοι 


(ἐπί & βάλλω) to cast or throw upon. 
Mar. 11.7. νυν 7.35; to lay on, 
apply to, Lu. 9.62; to put on, sew 
on, Mat.9.16. Lu. 5. 36; τὰς χεῖρας, 
to lay hands on, offer violence to, 
seize, Mat. 26. 50, et al.; also, to lay 
hand to, undertake, commence, Ac. 
12.1; intrans. to rush, dash, beat 
into, Mar. 4. 37; to ponder, reflect 
on, Mar. 14. 72; to fall to one’s 
share, pertain to, Lu. 15. 12. 


᾿Επιβᾶρέω, ὦ, f. Now, (ἐπί & βα- 


ρέω) to burden; met. to be burden- 
some, chargeable to, 1 Thes. 2. 9. 
2 Thes. 3.8; to bear hard upon, over- 
charge, over-censure, 2 Co. 2.5. L.G. 


᾿ΕἘπιβιβάζω, f. dow, (ἐπί & βιβάξω) 


to cause to ascend or mount, to set 
upon, Lu. 10. 34; 19. 35. Ac. 23. 24. 


᾿Επιβλέπω, f. Wo, (ἐπί & βλέπω) 


to look upon; to regard with par- 
tiality, Ja.2.3; to regard with kind- 
ness and favour, compassionate, Lu. 
1. .48: 9.38. 


᾿Ἐπίβλημα, atos, τό, (ἐπιβάλλω) 


that which is put over or upon; in 
NV. T., a patch, Mat.9.16. Mar. 2.21. 
Lu. 5. 36, bis. L. G 


> ΄ , ~ / ; > 
EntBoaai. ὥς f. now, (ἐπὶ & βοάω) 


_to cry out to or against; to vocife- 
rate, AG. %. ἀὰ 


᾿Επιβουλῇ, qs, ἢ, ἐπί & βουλή) 


a purpose or design against any one; 
conspiracy, plot, Ac. 9. 24; 20.3, 19, 
28, 30. : 


᾿Επιγαμβρεΐω, f. edo, (ἐπί & γαμ- 


Bpevw, to marry) to marry a wife by 
the law of affinity, Mat. 22.24. 8. 


"Er , ’ ig e id > e 
MiVELOS, ELOV, O, ἢ: TO, -OV, (ἐπὶ 


& vn) pr. on the earth, Phi. 2. 10; 
earthly, terrestrial, Jno.3.12. 1 Co. 
15,40. 2 Co. 5. 1. Phi. 3. 19; earth- 
ly, low, grovelling, Ja.3. i5. 


᾿Επιγίνομαι, (ἐπί & γίνομαι) to 


come On, spring up, as the wind, Ac. 
28. 18. 


3 2 
Ἐπιγινώσκω, f. γνώσομαι, a. 1. 


Pass. ἐπεγνώσθην, (ἐπί & γινώσκω) Pr. 
to make a thing ἃ subject of observa- 
tion; hence, to arrive at knowledges 


ELI 
trom preliminaries; to attain to a 
knowledge of, Mat. 11. 27, et al.; to 
ascertain, Lu. 7. 37; 28. 7, et al.; to 
perceive, Mar. 2.8; 5. 30, et al.; to 
discern, detect, Mat. 7. 16, 20, et a..; 
to recognise, Mar. 6. 33. Lu. 24. 16, 
31. Ac.3.10, et al.; to acknowledge, 
admit, 1 Co. 14.37. 1 Ti. 4.3, et al.; 
pass. to have one’s character dis- 
cerned and acknowledged, 2 Co.6.9; 
fr. the Heb. to regard with favour 

" and kindness, 1 Co. 16. 18: whence 

Ἐπιγνωσις, €WS, 7, tue coming at 
the knowledge ofa thing, ascertain- 
ment, Ro. 3.20; a distinct percep- 
tiou or impression, acknowledgment, 
Col. 2. 2, et al. 

5 vu Ul ~ ¢€ ® . . 

Ἐπιγρἄφη, 7s, ἣν an inscription; a 
legend ofa coin, Mat. 22.20. Mar. 
12. 16. Lu. 20. 24; a label of @ 
criminal’s name and offence, Mar. 
15. 26. Lu. 23. 38: from 

Ἐπιγράφω, f. ya, (ἐπί & γράφω) 
to imprint a mark on; to inscribe, 
engrave, write on, Mar. 15. 26. Ac. 
17.23. Re. 21. 12; met. to imprint, 
impress deeply upon, He. 8. 10; 
10.16. (a). 

Ἐπιδείκνῦμι, v. vow, & mid. ἐπε- 
δεικνῦμαι, f. δείξω, (ἐπί & δείκνυμι) to 

- exhibit, Mat. 16. 1. Ac. 9. 80: to 
show, Mat. 22.19. Lu.17.14; 20.24; 
24. 40; to point out, Mat. 24.1; to 
demonstrate, prove, Ac. 18.28. He. 
6. 17. 

Ἐπιδέχομαι, f. δέξομαι, (ἐπί & δέ- 
χομαι) to admit; to receive kindly, 
welcome, entertain, 3 Jno. 10; met. 
to admit, approve, assent to, 3 Jno. 9. 

᾿Επιδημέω, ὦ, f. ήσω, (ἐπί & δη- 

os) to dwell among a people; to 

e at home among one’s Own peo- 
ple: and, in N. T., to sojourn as a 
stranger among another peopie, Ac. 
2.108) 17, 21. pay 

Ἐπιδιατάσσομαι, f. oat, (ἔπι & 
διατάσσω) to enjoin any thing ad- 
ditional, superadd an injunction. 
Keo.) Gall'3..15, 0 N. Ts i 

᾿Επιδίδωμι, f. δώσω, (ἐπὶ ἃ δί- 
δωμι) to give in addition ; also, to 

ive to, deliver to, give into one’s 

ands, Mat. 7. 9, 10. 1,8. 4. 17; 24. 
80, 42, et al.; intrans., probably ὦ 
gautical term, to commit a ship to 
the wind, let her drive, Ac. 27. 15. 


Ἐπιδιορθόω, ὦ, f. ecw, (ἐπί & 


70 


ΕΠῚ 


δ. ορϑόω) to set further to rights, to 

,_ carry on an amendment, Tit. i. 5. 

Ἐπιδύω, f. δύσω, (ἐπί & δύω) ef 
the sun, to set upon, to set during, 
Ep. 4. 26. 

3 ,ὔ € 

Ἐπιείκεια, as, 4, reasonableness, 
equity ; in WN. T., gentleness, -mild- 
ness, 2 Co. 10.13 lenity, clemency, 
Ac, 24.4: from 

3 , ΄ - € € ιν 

ἙἘπιεικῆς, ἐος, οὔς, 0, ἢ, (ἐπὶ & 
εἰκός) pr. suitable; fair, reasonable ; 
gentle, mild, patient, 1 Ti. 3.3. Tit. 
3.2. Ja.3.17. 1 Pe. 2.18: τὸ ἐπιεικέξ. 
mildness, gentleness, probity, Phi.4.5 

'Emi(nréw, ὦ, f. now, (ἐπὶ ἃ ζη- 
τέω) to seek for, make search for, 
Ac. 12.19; to require, demand, Mat 
12.39; 16.4. Ac, 19 39; to desire, 
endeavour to obtain, Ro. 11.7. He. 
11. 14, et al.; to seek with care and 
anxiety, Mat. 6. 32. 

᾿Επιθανάτιος, ov, 6, 7, (ἐπί & θά- 
varos) condemned to death, under 
sentence of death, 1 Co. 4.9. L.G. 

᾿Ἐπίθεσις, ews, ἢ) (ἐπιτίθημι) the 
act of placing upon, imposition 9 
hands, Ac.8 18, et al. 

᾿Επιθυμέω, ὦ, 5. Noo, (ἐπί & θυ- 
μός) to set the keurt upon, to desire, 
long for, have earnest desire, Mat. 
13.17. Lu. 18. 18. εὖ al.; to lust after, 
Mat. 5. 28, et al.; spc. to covet, Ro. 
13. 9, et al.: whence 

"Er Oupntis, οὔ, 6, one who has 
an ardent desire for a thing, 1 Co. 
10. 6. 

᾿Ἐπιθυμία, as, 4, earnest desire, 
Lu. 22. 15, et al.; irregular or violent 
desire, cupidity, Mar. 4. 19, et al.; 
spe. impure desire, lust, Ro. 1. 24, et 
al.; met. the object of desire, what 
enkindles desire, 1 Jno. 2. 16, 17. 

᾿Ἐπικαθίξζω, f. tow, (ἐπί & καθίζω) 
to cause to sit upon, seat upon, Mat. 
21.7; or, according to the v. 1. ἐπε- 
κάθισεν, Intrans. to sit upon. ὺ 

᾿Βπικαλέω. ὦ, f. ἔσω, P. Paws. ἐπὶ 
κέκληται, a. 1, Pass. ἐπεκλήϑωιν, (ἐπί & 
καλέω) to call on; to attach or Con 
nect a name, Ac. 15.17, Ja. 2. 1; 
to attach an additional mame, te 
surname, Mat. 10. 3, et al.; pass. to 
receive an appellation or surname 
He. 11.16; mid. to call upon, invoke, 
2 Co. 1. 23, et al.; to appeal to, Ac 
25. 11, 12, i. 


ἘΠῚ 


᾿Ἐπικάλυμμα, aTos, TO, a covering, 
veil; met. a cloak, | Pe. 2. 16: 
from 
᾿Επικαλύπτω, f. Wo, (ἐπί & κα- 
λύπτω) to cover over; met. to par- 
don, forgive, Ro. 4. 7. : ; 
᾿Επικατάρᾶτος, ov, 6, ἧ, (ἐπί & 
κατάρατος) cursed, accursed ; ΟὈΠΟΧΙ- 
ous te the heaviest punishients, | 
Gal. 3.10; infamous, Gal. 3.13; out- 
east, vile, Jno. 7. 49. | 
Er 'κειμαι, f. κείσομαι, (ἐπί & | 
xe μαι) to lie upon, be placed upon, 
Jno. 11. 38; 21. 9; to press, urge 
upon, Lu.5.1. Ac.27.20; be urgent, 
importunate upon, Lu. 23. 23; to be 
imposed upon; be imposed by law, | 
He. 9. 10; by necessity, 1 Co. 9. 16. 
*Emexoupetos, ov, 6, an Epicurean, | 
a follower of the sect of Epicurus, | 
Ac. 17. 18. 
᾿ ’ «ε > , 
Etxoupta, as, ἢ, (ἐπίκουρος, a 
helper) help, assistance, Ac. 26. 22. | 
> , n 2) / , 
Emixpiva, f. wo, (em & Kpiv@) to 


: decide ; to decree, Lu. 23. 24. (0) 
Ἐπιλαμβάνω, f. λήψομαι, & mid. 
ἐπιλαμβάνομαι, (ἐπί & λαμβάνω) to 
take hold οὗ, Mat.14.31. Mar.8.23; 
to lay hold of, seize, Lu. 23.26. Ac. 
16. 19, et al.; met. to seize on one’s 
words, catch in one’s words, Lu. 20. 
20,26; to obtain, as if by seizure, 
1 Ti. 6. 12, 19; to assume a portion 
of, to assume the nature of, He. 2. 
16; or, to succour. 
Ἑπιλανθάνομαι, f. λήσομαι, a. 2. 
ἐπελαθόμην, (ἐπί & AavOavw) to forget, 
Mat. 18. 5, et al.; to be forgetful, 
neglectful of, to disregard, Phi. 
3.14. He. 6.10, et al.; p. pass. part. 
ἐπιλελησμένος, in N. T., in @ passive 
sense, forgotten, Lu. 12. 6. 
‘Emt\eyw, f. ξω, (ἐπί ἃ λέγω) to 
call, denominate, Jno. 5.2; mid. to 
select for one’s self, choose, Ac. 15.40. 
EmiXeira, f. ψω, (ἐπί & λείπω) to | 
be insufficient, to run short, to fail, | 
He. 11. 32. | 
ExtAnopovn, ns, 7, (ἐπιλανθάνο- 
aay forgetfulness, oblivion, Ja. 1. 25. 





᾿] » , i 
Ἐπίλοιπος, ov, 6, ἡ, (ἐπιλείχτω) 


remaining, still left, | Pe. 4. 2. 
4 v € 4 : 
Ἐπίλῦσις, ews, 7, ἃ loosing, libe~a- | 
tion; met. interpretation of what is | 


ἯΙ 


ΕΠῚ 
enym sical and obscure, ἃ ie. 1. 20ι 

From 

Evite, f. vow, (ἐπί & λύω) ta 
loose what has previously been fast 
ened or entangled, as ὦ knot; met. ta 
solve, to explain what is enigmetical 
as a parable, Mat, 4. 34; to settle 
put an end to a matter of debate, As. 
19. 39. 

Επιμαρτυρέω, ὦ, f. now, (ἐπί ἃ 
μαρτυρέω) to bear testimony to, te 
testify solemnly, 1 Pe. 5. 12. 

Ἐπιμέλειας as, 7, (ἐπιμελής) care, 
attention, Ac. 27. 3. 

Ἐπιμέλομαι, v. ἐπιμελέομαι, οὔ- 
μαι, ἴ. ἐπιμεληθήσομαι, and, later, ἐπι- 
μελήσομαι, ἃ. 1. ἐπεμελήθην, (ἐπί & 
μέλομαι) to take care of, Lu. 10. 84, 
Soe i Pits oe ᾿ 

᾿Ἐπιμελῶς, adv. (ἐπιμελής) care- 
fully, diligently, Lu. 15. ἃ. ὶ 

᾿Ἐπιμένω, f. νῷ, (ἐπί & μένω) to 
stay longer, prolong a stay, remain 
on, Ac. 10. 48; 15. 34, et al.; to con- 
tinue, persevere, Jno.8.7. Ac. 12.16, 
to adhere to, continue to embrace, 
Ac. 13. 43. Ro. 11. 22; to persist in, 
Ro. 6. 1, et al. i 

᾿Επινεύω, f. evo, (ἐπί & vevw) te 
nod to; met. Ὁ assent to, consent, 
Ac: 181320. 

"Ezrivowa, as, 7, (ἐπί & vous) cogita- 
tion, purpore, device, Ac. 8. 22. 

> , ss , > Ι e 
Emuopkew, @, f. naw, (ἐπὶ & OPKOs) 
to forswear one’s self, to fail of ob- 
serving οὐ Ὁ 4 vath, Mat. ὅ. 88. 

᾿Επίορκος, Gy Oy 1), (fr. same) one 
who violates his oath, perjured, 1 Ti. 

: 1, 10. : Site 
Ἐπιουσας ns, ἢ scil. ἡμέρα, ses 
ἔπειμι. 5 

᾿Επιούσιος, lov, 6, 7, supplied with 
the coming day (ἡ ἐπιοῦσα), daily, 
or, sufficient, Mat. 6:11) baal: 
Ν. i i sae Ae tie 

3 ’ ~ ’ 
Ἐπιπίπτω,ς f. πεσουμαι, a. 2. ἐπε- 
πεσον, (ἐπί & πίπτω) to fall upon; to 
throw one’s self upon, Lu. 15.20. Jno. 
13. 25. Ac. 20. 10, 37; to press, urge 
upon, Mar. 3. 10; to light upon, Ro. 
15. 3; to come over, Ac. 13. 11; to 
come upon, fall upon mentally or 
spiritually, Lu. 1.12. Ac. 8.16; 10. 
10, 44; 11.1535 19. 17. 


Ε] 


> 


> 
> 


Ἐπιπτλήσσως v. TTa@, f. Ee, (ἐπί ἃ 


EIT 


πλήσσω) pr. to inflict blows upon ; 
met. to vhide, reprove, 1 Ti. 5. 1. 

᾿Ἐπιπνίγω, f. fw, (ἐπί & πνίγω) pr. 
to suffocate; met. to choke, obstruct 
the growth of, v.r. Lu. 8.7. N. T. 

᾿Ἐπιποθέω, ©, f. now, (ἐπί & πο- 
-@ém) to desire besides; also, to de- 
sire earnestly, long for, 2 Co. 5. 2; 
to have a strong bent, Ja. 4.5; by 
imypl. to love, have affection for, 2 Co. 
9. 14, et, al.: whence 

᾿ΕἘπιπόθησις, €ws, 7), earnest desire, 
strong affection, 2 Co. 7. 7, 11. 

4 € ς 
᾿Επιπόθητος, ov, 6, ἧ, τό, -ον, 
earnestly desired; longed for, Phi. 

; 4.1. 1 6: 

Ἐπιπτοθία, as, 7, earnest desire, 
Rows: 23. \0N.. Ἢ: 

, e > , 
᾿Επιπορεύομαι, f. evoouat, (emt & 
πορεύομαι) to travel to; to come to, 
Lu. 8. 4. 

> DUS lf 3 er 

Ἐπιῤῥάπτω, f. Wo, (ἐπί & panto) 
to sew upon, Mar, 2.21. N. T. 

τ 3 cy 

"Emippinta, f. Wo, (ἐπί & pinto) 
to throw or cast upon, Lu. 19. 35; 
met. to devolve upon, commit to, in 
confidence, 1 Pe. 5. 7. 

Dagny ’ ¢ e > , ~ 

Ἐπίσημος, ov, 0, n, (emt & σημα) 
pr. bearing a distinctive mark or 
device; noted, eminent, Ro. 16.7; 
nctorious, Mat. 27. 16. 

᾿Ἐπισιτισμός, OU, ὁ, (ἐπισιτίζομαι., 
to provision, fr. ἐπί & σιτίζω, to feed, 
fr. σῖτος) supply of food, provisions, 
Lu. 9. 12. 

Ἐπισκέπτομαι, f. ψομαι, (ἐπί ὦ 
σκέπτομαι) to look at observantly, to 
inspect; to look out, select, Ac. 6.3; 
to go to see, visit, Ac. 7. 23; 15. 36; 
to visit for the purpose ef comfort and 
relief, Mat. 25.36,43. Ja.1.27 ; from 
the Heb., of God, to visit with gracious 
interposition, Lu. 1. 68, 78, et al. 2 

᾿Ἐπισκευάζομαι, f. ἄσομαι, (ἐπι- 
σκευάζω, to put in readimess) to pre- 
pare for a journey, v.r. Ac. 21. 15. 

᾿Ἐπισκηνόω, ὦ, f. ὦσω, (ἐπί & 
σκηνή, a tent) to quarter in or at; 
met. to abide upon, 2 Co. 12.9. L.G. 

᾿Ἐπισκιάζω, f. dow, (ἐπί & σκιάζω, 
to shade, fr. σκιά) to overshadow, 
Mat. 17. 5, et al.; met. to shed in- 
fluence upon, Lu 1. 35. ᾿ 
Βσπεσκοπέω, ὦ, (ἐπί & σκοπεω) to 


72 





EDL 


look at, inspect; met. to be circur:- 
spect, heedful, He. 12.15; to over- 
see, to exercise the office of ἐπίσ- 
κοπος, Pe. 5a) 

Ἔπισκοπή,ς 185 7, inspection, overs 
sight, visitation ; of God, visitation, 
interposition, whether in mercy oF 
judgment, Lu. 19.44. 1 Pe. 2.12; care, 
the office of an overseer or bishop, 
1 Ti. 3. 1; fromthe Heb. charge, fune- 
tion, Ac. 1.20. S. 

2 , € . 

Ἐπίσκοπος. ov, 0, pr. an inspector, 
overseer; a watcher, guardian, 1 Pe. 
2.25; in N. T., an ecclesiastical over- 
seer, Ac. 20.28. Phi. 1.1. 1 Ti. 3. 2. 
Tit. ἘΞ: 

᾿Επισπάω, ὥς f. ἄσω, (ἐπί & σπαω) 
to draw upon or after ; in Ν. 7., mid., 
to obliterate circumcision by arté- 
ficial extension of the foreskin, 1 Ce 
7. 18. 

᾿Ἐπίσταμαι, wat, Tat, to be versed 
in, to be master of, 1 Ti. 6. 4; to be 
acquainted with, Ac. 18. 25; 19. 15. 
Jude 10; to know, Ac. 10. 28, et al.: 
to remember, comprehend, Mar 
14, 68. 

3 , i¢ ? 7 

Ἐπιστάτης, ov, 6, (ἐφίσταμαι) pr. 
one who stands by; one who is 
set over; in NV. T., in voc., equivalent 
to διδάσκαλε, or ῥαββί, Master, Doc- 
tor, Lu. 5.5; 8. 24, 45, etal. (a) 

᾿ἘἘπιστέλλω, f. ελῶ, (ἐπί ἃ στέλ- 
dw) to send word to; to send injunc- 
tions, Ac. 15. 20; 21.25; to write to, 
write a letter, He. 13. 22. 

9 id ¢ « » » 

Επιστήμων, ovos, 0, ἢς (ἐπίστα- 
μαι) knowing, discreet, Ja. 8. 13. 

᾽ [ 4 > , Ἢ 

Ἐπιστηρίζω, f. ίξω, (ἐπὶ & oT 
ρίζω) pr. to cause to rest or lean 
on, to settle upon; met. to confirm, 
strengthen, establish, Ac. 14. 22; 15. 
32,413 AS 23. ; 

Ἐπιστολή, Hs, my (emote Ado, 
word sent; an order, command ; an 
epistle, letter, Ac. 9. 25; 15. 30, et al. 

᾿ἘἘπιστομίζω. £. ίσως (ἐπί & στόμα) 
to apply a curb or muzzle; me to 
put to silence, Tit. 1. 11. ᾿ 

᾿Επιστρέφω, f. ψω, a.2. pass. en€- 
στράφην, (ἐπὶ & στρέφω) trans. to turn 
towards; to turn round; to bring 
back, convert, Lu. 1. 16,17. Ja. 5. 
19,20; intrans. and mid., to turn 
one’s self upon or towards, Ac. 9. 40. 
Re. 1. 12; to turn about, Mat. 9. 22 


ἘΠῚ 


et al.; to turn back, return, Mat, 12. 
44, οὐ Ἀ].; met. to be converted, Ac. 
28. 27, et al. : whence 

Emortpopy, ἧς, 7, a turning to- 
wards, a turning about; in N. 7, 
met., conversion, Ac. 15. i3. 

Ἐπισυνάγω, f. ξω, (ἐπί & συνάγω) 
to gather to @ place; to gather to- 
gether, assemble, convene, Mat. 23. 
37; 24. 8], et al.: (L. G.) whence 

+] 4, “~ ε 

Emtovvayeyn, ns, ἢ. the act of 
being gathered together or assem- 
bied, 2 Thes. 2. 1; an assembling 
together, He. 10. 25. 

Le / > , , 

Επισυντρέχω, (emt & συντρέχω) to 
sy together to a place, Mar. 9. 25. 


"Emiovoracts, €ws, 7, (ἐπισυνίστα- 
μαι) a gathering, concourse, tumult, 
Ac. 24. 12; a crowding of calls upon 
the attention and thoughts, 2 Co. 11.28. 

® vy 7 a “- e e , ’ 

Ἐπισφᾶλης, έος, οὖς, 6, ἡ. τό, -€S, 

(ἐπί & σφάλλω) on the verge of fall- 
ing, unsteady ; met. insecure, hazard- 
ous, dangerous, Ac. 27. 9. 

3 ld , > a 2 Ud 

Ἐπισχύω, f. vow, (ἐπὶ & ἰσχύω) 

to strengthen; intrans. to gather 
strength; met. to be urgent, to press 
on ὦ point, Lu. 23. 5. 

. ’ , 3 , 

Ezicwpeva, f. evow (ἐπὶ & σω- 

ρεύω, fr. σωρός, ἃ heay)) to heap up, 
accumulate largely ; met. to procure 

: in abundance, 2 Ti. 4.3. L.G 

υ ’ ~ 
Emirayn, ἧς, 7, @ later form for 
ἐπίταξις OF ἐπίταγμα, injunction, 1 Co. 
7. 6, 25. 2Co.8.83; a decree, Ro. 16. 
26° 1 Ti.1.1. Tit. 1.3; authorita- 
tiveness, strictness, Tit. 2. 15: from 


"Emirdcoe, f. ξω, (ἐπί & τάσσω) 
to set over or upon ; to enjoin, charge, 
Mar. 1. 27; 6.39. Lu. 4. 36, et al. 

"Emitehew, ὦ, f. €ow, (ἐπὶ & τε- 
λέω) to bring to an end; to finish, 
complete, perfect, Ro. 15.28. 2 Co. 
8.6,11; to perform, Lu. 13. 32; to 
carry into practice, to realise, 2 Co. 
7.1; to discharge, He. 9.6; to exe- 
cute; He.8.5; mid. to end, make 
an end, Gal. 3.3; to carry out tocom- 
pletion, Phi. 1. 6; pass. to be fully 
undergone, endured, 1 Pe. 5. 9. 

᾿Επιτήδειος, εἶα, evov, (ἐπιτηδές) 
fit, suitable, necessary, Ja. 2. 16. 

Ἐπιτίθημι, f. ἐπιθήσω, (ἐπί & 


τίθημι) to put, place, or lay upon, | 


ee ὔὕ...- 


" 
ΕΠῚ 


Mat. 9. 18. Lu. 4. 40, οἵ δι." to im. 
pose a name, Mar. 3. 16, 17; to lade, 
Ac. 28. 3; to inflict, Ac, 16. 23. Lu. 
10.30. Re. 22.18; mid. to set or fall 
upon, assail, assault, attack, Ac. 
18. 10. 

"Emiriudw, &, f. Now, (ἐπί & τι- 
μάω) pr.to set a value upon; ta 
assess a peralty; to allege as ἃ 
crimination ; hence, to reprove, chide, 
censure, rebuke, reprimand, Mat. 19. 
130: 2340; "et ak sane We te 
admonish strongly, enjoin strictly, 
Ια 16. 8} 7, a: 


᾿Επιτιμία, as, n, used in Ν. T. in 
the sense of ἐπιτίμημα Or ἐπιτίμησις, 
a punishment, penalty, 2 Co. 2. 6. 

᾿Επιτρέπω, f. ψω, a. 2. pass. ἐπε- 
τράπην, Ὁ. ἐπιτέτραμμαι, (ἐπί & τρέπω) 
to give over, to leave to the entire 
trust or management of any one; 
hence, to permit, allow, suffer, Mat. 
8.21. Mar. 5. 13, et al.: whence 

᾿Ἐπιτροπή, 7s, 7, ἃ trust; a com 
mission, Ac. 26. 12. 

᾿Ἐπίτροπος, ov, 6, one to whose 
charge or control a thing is left; 
a steward, bailiif, agent, manager, 
Mat. 20.8; steward or overseer of 
the revenue, treasurer, Lu. ὃ. 35 a 
guardian of children, Gal. 4. 2. 

Emirvyxdve, a. 2. ἐπέτῦχον, (ἐπί 
& τυγχάνω) to light upon, find; to 
hit, reach; to acquire, obtain, at- 
tain, Ro. 11. 7. He. 6. 15; 11. 33. 
Ja. 4. 2. 

᾿Επιφαίνω, f. φανῶ, a.1. ἐπέφηνα, 
later and in N. T., ἐπέφανα, a. 2. pass. 
ἐπέφἄνην, (ἐπί & φαίνω) to make te 
appear, to display ; pass. to be mani- 
fested, revealed, Tit. 2. 11; 3.45 7n- 
trans. to give light, shine, Lu. 1. 79. 
Ac. 27. 20. 

᾽ , ¢€ . 

Ἐπιφάνεια, ας, 7, appearance, mani- 
festation, 1 Ti. 6.14. 2 Ti. 1. 10, et 
al.; glorious display, 2 Thes. 2. 8: 
from 

"Emiavns, έος, ovs, 6, ἧς pr. in full 
and clear view; splendid, glorious, 
illustrious, Ac. 2. 20. 

᾿Ἐπιφαύσκω, inN.T. f avow, (φῶς) 
to shine upon, give light to, enlighten, 
Ep. 5. 14. ᾿ 

Ἐπιφέρω, f. ἐποίσω, a. 2. ἐπένεγ- 
κον, (ἐπί & φέρω) to bring upon oF 
against, Ac.25.18 Jude9; tu ir 


ἘΠῚ 


flict, Ro. 3.5; to bring to, apply te, 
Ac. 19.12; to bring in addition, add, 
superadd, Phi. 1. 16. 

᾿Επιφωνέω, @, f. now, (ἐπί & φω- 
véw) to cry aloud, shout, raise a shout 
in favour or against any one, Lu. 
25. 21 TG, Lae 90 zo. 24: 

᾿Επιφώσκω, a varied form of ἐπι- 
φαύσκω, to dawn, Mat. 21.1; hence, 
used of tiie reckoned commencement of 
the day, to be near commencing, to 
draw on, Lu. 23. 54. 

Ἐπιχειρέω, ὦ, f. now, (ἐπί & χείρ) 
to put hand to a ting; to under- 
take, attempt, Lu. 1.1. Ac. 9. 29; 

(_19. 13. apa ; 

Emixew, @, f. εὐσω, (ἐπί & yew) 
to pour upon, Lu. 10. 34. 

ᾧ ᾽’ - , > e 

Emtyopnyew, ὡς f. now, (ἔπι & 
xopnyew) to supply further ; to super- 
add, 2 Pe. 1.5; to supply, furnish, 
give, 2Co.9.16. Gal.3.5. 2 Pe. 
1. lL; pass. to gather vigour, Col. 
Be I 

᾿Επιχορηγία, as, 7, supply, aid, 
Ep. 4.16. Phi. 1.19. LU. G. 

᾿Επιχρίω, f. low, (ἐπί & xpiw) to 
smear upon, to anoint, Jno. 9. 6, 
We. Eye 

Ἐποικοδομέω, ὦ, f. Now, (ἐπί & 
otxodouew) to build upon; pass. met. 
to be built upon, rest firmly on, Ep. 
2.20. Col.2.7; to build hesides or 
further; to build up, ca up a 
building; met. to carry up to ἃ 
higher degree of faith and spiritual 
advancement, Ac. 20. 32, et al. : 

᾿Ἐποκέλλω, a. 1. ἐπώκειλα, (ἐπί & 
ὀκέλλω, idem) to run a ship aground, 
Ac. 27, 41. 

Ἐπονομάζω, f. dow, (ἐπί & ὄνο- 
μάξω) to attach a name to; pass. to 
be named, to be styled, Ro. 2. 17. 

᾿ »;» a 

Ἑποπτεύω, f. evow, to look upon, 
observe, watch; to witness, be an 
eye-witness of, 1 Pe. 2. 12; 3. 2: 
from 

πόπτης, ov, 6, (ἐπί ἃ ὄψομαι) 
a looker on, eye-witness, 2 Pe. 1. 16. 

Ἕπος, eos, τό, (εἶπον) a word, that 
which is expressed by words; ὡς ἔπος 
εἰπεῖν, SO to say, if the expression 
may be allowed, He. 7. 9. 

4 , Γ᾿ e 5... > 

Ἑπουράνιος, iov, 0, ἢ: (ἐπὶ & οὐ- 
paves) heavenly, in resnect of locality, 


74 


Εργάζομαι, f. ἄσομαι, a. 1. eipya- 


EPE 


Ep. 1. 20; Phi. 2. 10, et al.; τὰ ὅπου 
pama, the upper regions of the aér, 
Ep. 6. 12; heavenly, im respect of 
essence and character, wnearthly, 
1 Co. 15. 48, 49, et al.; met. divine, 
spiritual, Jno. 3. 12, et al. 

Ἕσπτά, ot, al, Ta, seven, Mat. 15. 
34, 37, et al.; by Jewish usage for a 
round number, Mat. 12.45. Dn. 11. 
26: whence 

‘Exraxis, adv. seven times, Mat. 18 
21,22. Lu. 17 4, bis. (ἃ) 

« φ 

Ἑπτακισχίλιοι, at, ας (ἑπτάκις ἃ 
χίλιοι) seven thousand, Ro. 11. 4. 


σάμην, Ὁ. εἴργασμαι, (ἔργον) intrans. 
to work, labour, Mat. 21. 28, Lu. 
13. 14; to trade, traffic, do business, | 
Mat. 25.16. Re. 18.17; to act, exert 
one’s power, be active, Jno. 5. 17; 
trans. to do, perform, commit, Mat. 
26.10. Jno. 6.28; to be engaged in, 
occupied upon, 1 Co. 9.13. Re. 18. 
17; to acquire, gain by one’s labour, 
Jno. 6. 27, et al.: whence 

Ε] vw» ¢ . 

Epyacia, as, 9, work, labour ; in 
N. T., ἐργασίαν διδόναι, operam dare, 
to endeavour, strive, Lu. 12.58; per- 
formance, practice, Ep. 4. 19; a 
trade, business, craft, Ac. 19. 25; 
gain acquired by labour or trade, 
profit, Ac. 16. 16, 19; 19. 24, 25. 

3 é ς 

Ἐργάτης, ov, 0, a workman, la- 
bourer, Mt. 9.37,38; 20. 3, 2,8; met. 
a spiritual workman or labourer, 
2 Co. 11. 13, et al.; an artisan, arti- 
ficer, Ac. 19.25; a worker, practiser, 
Lu. 13. 27. (ἃ) 

"Ἔργον, ov, τό, a work, any thing. 
done or to be done; a deed, work, 
action, Jno. 3.21. Ep.2.10. 2Co 
9. 8, et al. freq.; duty enjoined. 
office, charge, business, Mar. 13. 34. 
Jno. 4. 34, et al. freq.; a process, 
course of action, Ja. 1.4; a work, 
product of an action or process, Ac 
7,41. He. 1.10 eé¢al. res 

"Epebilw, f. iow, a. °. ἡρέθισα, 
(ἐρέθω, idem, ἔρις) to provoke; “Ὁ 
irritate, exasperate, Col. 3. 21; to 
incite, stimulate, 2 Co. 9. 2. 

᾿ Ἐρείδω, f. εἰσω, a.1. ἤρεισα, to 

| make to lean upon; to fix firmly; 

| éntrans.to become firmly fixed, stick 

| fast, Ac 27. 41. 

"Eperryopas, f. ξομσι, to vomit die 


EPE 
gorge . met. to utter, declare openly, 
. 13. 35. 


a 
Ὲ 
e 





ευνάω, @, f. now, to search, trace, 
he lai explore, Jno. 5. 39; 7.52, 
al. 

‘Epnpia, a solitude, uninhabited re- 

ion, waste, desert Mat. 15.33, et ἃ]. : 

,_ from Ἷ 

ony ov, 6, 7, & ἢ, ov, lone, 

esert, waste, uninhabited, Mat. 14. 
13,15. Mar.6.31,32,35; lone, aban- 
doned to ruin, Mat. 23.38. Lu. 13.35; 
met. lone, unmarried, Gar. 4. 27; as 
a subs, a desert, uninhabited region, 
waste, Mat. 3.1; 24.26. Ac. 7. 36, 
et al.: whence 

2 , “ , > , 

Epnpuo@, @, f. @ow, p. pass. ρη- 
μωμαι, a. 1. pass. ἠρημώθην, to lay 
waste, make desolate, bring to ruin, 
Mat. 12,25: Δ] 174): ἜΘ 71: 165 

; 18. 16, 19: whence 

Ἑρήμωσις, ews, ἦγ desolation, de- 
vastation, Mat. 24.15. Mar. 13. 14, 
etal. L.G 

᾿Ερίζω, f. iow, (ἔρις) to quarrel; to 
wrangle; to use the harsh tone of a 
wrangler or brawler, to grate, Mat. 
12.19) 

᾿Ερϊθεία, as, 7, (ἐριθεύομαι, to 
serve for hire, to serve a party; épi- 
θος, a hired labourer) the service of 
a party, party spirit; feud, faction, 
2 Co. 12.20; contentious disposition, 
Ja. 3. 14, et al.; by impl. untoward- 
ness, disobedience, Ro. 2. 8. 

"Ἔριον, ov, τό, (ἔρος, εἰρος, idem) 

_ wool, He. 9.19. Re. 1. 14. 

Epis, wos, 4, altercation, strife, 
Ro. 13. 13; contentious disposition, 
Ro. 1. 29. Phi. 1. 15, et al. 

᾿Ερίφιον, iov, TO, a goat, kid, Mat. 
25. 83: dim. from 

“*Epidos, ov, 6, ἡ; ἃ goat, kid, Mat. 
25.'32. Lu: 15, 29. 

95-5 , (en 

Eppnveia, as, ἢ interpretation, ex- 
planation, 1 Co. 14. 26; meton. the 
power or faculty of interpreting, 

᾿ 1 Co. 12. 10: from i 

Epunveva, f. evew, (ἑρμηνεὺς, an 
interpreter) to explain, interpret, 
aati Jno. 1. 39,43; 9.7. He. 

alae 

Epuns, ov, 6, Hermes or Mercury, 
son of Jupiter and Maia, the messen- | 
cer and interpreter of the gods, and | 





76 


nN NS  -ἝὁἝ  -.Ἕς.- .  --  - -- 


E2Q 
the patron of eloquence, launing, &@, 
Ac. 14, 12. 
Ἕρπετόν, οὔ, τό, (ἔρπω, to creep) 
a creeping animal, a reptile, Ae, 
10. 12, et al. 
"EpvOpos, a, dv, red, Ac. 7.36. Ha 
M1 29% 
"Ερχϑδμαι, f. ἐλεύσομαι. a. 2. WAV» 
Gov, by sync. ἦλθον, Ὁ. ἐλήλῦθα, te 
come, to go, to pass. Ay the com 
bination of this verb with other terms 
a variety of meaning results, which, 
however, is due, not to a change of 
meaning in the verb, but to the ad- 
juncts. “O ἐρχόμενος, He who ia 
coming, the expected Messiah, Mat 
11. 3, et al. 
᾿Ερωτάω, ὦ, f. now, to ask, interro- 
gate, inquire of, Mat. 21.24. Lu. 
20.3; in N. 7', to ask, request, beg, 
beseech, Mat. 15.23. Lu.4.38. Jno. 
14, 16, et al. 


"Eo Ons, nos, ἡ, (evyupt, to clothe) 
a robe, vestment, raiment, Lu. 22.11. 
Ac. 1. 10, et al.: whence 

+ ¢€ 

Ἐσθησις, ews, 7, 2 garment, robe, 
raiment, Lu. 24.4. L. G. 

"Eo Gia, f. ἔδομαι, & in N. T. φά- 
youa, erat, ὃ. 2.. ἔφαγον, (ἔδω) te 
eat, Mat. 12. 1; 15. 27; ἐσθίειν Kat 
πίνειν, to eat and drink, to eat and 
drink in the usual manner, follow 
the common mode of living, Mat. 
11.18; alse with the associated no- 
tion of supposed security, Lu. 17. 273 
to feast, banquet, Mat. 24. 49; med. 
to devour, consume, He. 10.27. Ja. 
5.3; from the Heb. ἄρτον ἐσθίειν, to 
eat bread, to take food, take the usual 
meals, Mat. 15. 2, et al. 

» , aNd 
Eocontpov, ov, τό, (ὄψομαι) a 
mirror, speculum, Ja. 1.23. 1 Co. 
Eos shoe 


‘Eomeépa, as, 7, fem. of ἕσπερος, 
evening, Lu. 24.29. Ac.4 3; 28.23. 
"“Εσχᾶτος, n, ov, farthest; last, 

latest, Mat. 12.45. Mar 12.6; lowest, 
Mat. 19. 30; 20. 16, et al.: whence 
> ’ » iA 
Eoyxatos, adv. extremely ; €oyae 
τως ἔχειν, to be in the last extremity, 
Mar. 5. 23. 

"Eo, adv., for the more usual form 
εἴσω, in, within, in the interior of 
Mat. 26.58. Jno. 20. 26, et al.; ὃ, m 
τό ἔσω, inner, interior, internal; mek 
within the pale of community 1 Ce 


ΕΣΩ 


8.12, ὁ ὅσω ἄνθρωπος, the inner man, 

_ the mind, soul, Ro. 7.22: whence 

"EowOev, adv. from within, from 
the interior, Mar. 7. 21, 23; within, 
in the internal parts, Mat. 7. 15, et 
al.; ὃ, ἡ, τό ἔσωθεν, interior, internal, 
Lu. 11.39, 40; ὁ ἔσωθεν ἄνθρωπος, the 
mind, soul, 2 Co. 4. 16. 

® , © . ᾿ 

Ἐσωώτερος, a, ov, inner, interior, 

’ Ac. 16.24. He. 6. 19. 

Eraio0s, ov, 0, a companion, as- 
soviate, fellow, comrade, friend, Mat. 
11 ΤΟ 20: 15... 220023) ΟΣ 50: 

‘ErepdyA@ooos, ov, ὃ, ἧς (ἕτερος & 
γλῶσσα) one who speaks another or 
foreign language, | Co. 14.21. L. G. 

“Ἑτεροδιδασκαλέω, ὦ, f. now, (ἕτε- 
ρος & διδασκαλία) to teach other or 
different doctrine, and spe. what is 
foreign to the Christian religion, 
LP 8s) 6.34. INE. 

"Erepotuyéw, ©, (ἕτερος & ζυγός) 
to be unequally yoked or matched, 

. 3. CO. 6. 14. 

Erepos, a, ov, other, another, some 
other, Mat.8.21; 12. 45; met. differ- 
ent, Lu. 9. 29, et al.; ὃ ἕτερος, the 
other of tevo, Mat. 6.24; τῇ ἑτέρᾳ, the 
next day, Ac. 20. 15; 27. ὃ; ὁ ἕτερος, 

_ one’s neighbour, Ro. 13. 8, et al.; 
foreign, strange, Ac. 2.4. 1 Co. 14. 
21; illicit, Jude 7: whence 

“Ἑτέρως; adv. otherwise, differently, 
Phi. 3. 15. 

"Ert, adv. yet, still, Mat.12. 46; still, 
further, longer, Lu. 16.2; further, 
besides, in addition, Mat. 18.16; with 
a compar., yet, still, Phi. 1. 9. 

“Ἑτοιμάζω, f. dow, (ἔτοιμος) to 
make ready, prepare, Mat. 22. 4; 
26. 17, et al.: whence 

"Erotpacia, as, 7, preparation; pre- 
paredness, readiness, alacrity, Ep. 

ἣν 6. 15. ΜΝ ee 

Ετοιμος, 4, OV, OU, 0, ἢ also ἐτοι- 
μος, ready, prepared, Mat. 22. 4, 8. 
Mar. 14. 15, et al.: whence 


Ι 
« fe . 
Ἑτοίμως, adv. in readiness, pre- 


paredly, Ac. 21. 13, et al. 

"Eros, εος, τό, a year, Lu. 2. 41; 
3. 23, et al. 

Ev, adv. well, good, happily, rightly, 
Mar. 14. 7. 
done! Mat. 25. 21, 23, at ai. 


Ac. 15. 29; well! well | 


76 





{ 


PYr 


᾿ὐαγγελίζω, f. ic, to address wilt 
good tidings, Re. 10. 4: 14. 64 bed 
elsewhere mid. εὐαγγελίζομαι, to pro 
claim as good tidings, to announce 
good tidings of, Lu. 1. 19, et 4]. ; absoi. 
to annouuce the good tidings of the 
pe Lu. 4.18; 9.6, et al.; pass. ta 
e announced as good tidings, Lu. 
16. 16; to be addressed with good 
tidings, Mat. il. 5. Lu. 7.22. He. 
4. 2. 


Εὐαγγέλιον, ov, τό, (εὖ ὃς ἄγγελος) 
glad tidings, good or joyful news, 
Mat. 4.23; 9.35; the gospel, doc- 
trines of the gospel, Mat. 26. 13. 
Mar. 8. 35; meton. the preaching of, 
or instruction in the gospel, 1 Co. 
4.15; 9. 14, et al. 

Ἐὐαγγελιστής, ov, 6, (εὐαγγελίζω; 

pr. one who announces glad tidings 

an evangelist, preacher of the gos 
pel, teacher of the Christian re 

eign Ac. 21.8. Ep.4.11. 2 Ti. 4.5 


Ἑὐαρεστέω, &, f. Now, p. εὐηρέστ- 
yxa, to please well, He. 11. 5, 6; 
pass. to take pleasure in, be well 
pleased with, He. 13.6: (L. G.) from 

Evdpeoros, ov, ὃ, ἡ, τός -ον, (εὖ & 
ἀρεστός, fr. ἀρέσκω) Well pleasing, ac- 
ceptable, grateful, Ro. 12. 1, 2, et al.: 
whence 

Εὐαρέστως, adv. acceptably, He. 
12. 28. : 

Evyevns, έος, οὖς, 6, 1, (εὖ & γέ- 
vos) well born, of high rank, honour- 
able; Lu. 19.12. 1 Uo.1. 26; gene- 
rous, ingenuous, candid, Ac. 17. 11. 

Evdia, as, 7, (εὖ & Ζεύς, Διός, 
Jupiter, lord of the air and heavens) 
serenity of the heavens, a cloudless 
sky, fair or fine weather, Mat. 16. 2. 

Εὐδοκέω, &, f. now, (εὖ & δοκέω) 
to think well, approve, acquiesce, 
take delight or pleasure, Mat. 3. 17; 
17.'5;. Maral. Ti itt ΩΣ Lae, 
et al.: (L. 6.) whence 

Εὐδοκία, as, n, approbation ; good 
will, favour, Lu. 2. 14; good plea- 
sure, purpose, intention, Mat. 11.26 
TL. 10:21 2) ips, 1./5,'9) ΗΝ 2.18; 
by impi. desire, Ro. 10. 1. 

Hvepyecia, as, 7, (evepyerns) well 
doing; a good deed, benefit con- 
ferred, Ac. 4, 9; duty, good offices, 
Les Gores 


EYE 


exercise beneficence, Ac. 10. 38: 


from 
Ἐὐερνετηὶς ov, 6, (εὖ & ἔργον) a 
well doer; a benefactor, Lu. 22. 25. 
EvGer os, ov, 6, ἡ, (εὖ & τίθημι 


pr. well arranged, rightly disposed, _ 


fit, proper, adapted, Lu. 9.62; 14.35; 
useful, He. 6. 7. 

Εὐθέως, adv. (εὐθύς) immediately, 
forthwith, instantly, at once, Mat. 
8. 8: 13. 5, et al. 

Evdvdpopew, ὦ, f. now, (εὐθύς & 
δρόμος) to run on a straight course ; 
to sail on a direct course, Ac. 16. 11; 
a Ps ie δ ; 

Εὐθυμέω, ὦ, f. Now, to be cheer- 
ful, be in good spirits, take courage, 
AC. 27. 22,' 95... Jia. 5. 13: from 

- ς e > , 

Εὔθῦμος, ov, 6, ἧς (εὖ & θυμός) of 
good cheer or courage, cheerful, Ac. 
27. 36: whence 

Εὐθυμότερον, adv. (pr. neut. comp. 
of preced.) more cheerfully, Ac. 
24. 10. 

Εὐθύμως, adv. cheerfully, v. r. Ae. 
yy ae COR 

Εὐθύνω, f. vv®, a. 1. vva, to guide 
straight; to direct, guide, steer a 
ship, Ja. 3.4; to make straight, Jno. 
1.23: from 

Εὐθύς, eta, v, straight, Mat. 3. 3. 
Mar. 1. 3; met. right, upright, true, 
Ae. 8. 21, et al: 

Εὐθύς, adv. straight forwards; di- 
rectly, immediately, instantly, forth- 
with, Mat. 3. 16; 13. 20, 24; et al. 

Εὐθύτης, τητος, ἢ. rectitude, righte- 
ousness, equity, He. 1.8. (wv). 

Εὐκαιρέω, ὦ, f. now, «. 1. ηὐκαί- 
ρησα, (εὔκαιρος) to have convenient 
time or opportunity, have leisure, 
Mar. 6. 31. 1 Co. 16. 12; to be at 
leisure for a thing, give one’s self up 
toa thing, Ac.17.21. L.G. 
=v , ς 5 

Evxaipia, as, ἢ. convenient oppor- 
tunity, favourable occasion, Mat. 26. 
16. Lu. 22.6: from 

Εὔκαιρος, ov, ὁ, ἧς (εὖ & καιρός) 
timely, opportune, seasonable, con- 
venient, Mar.6.21. He. 4.16: whence 

Εὐκαίρως, adv. opportunely, season- 
ably, conveniently, Mar.14. li. 2 Ti. 
4. 2. 


ay 
Εὐεργετέω, ὦ, f. ἥσω, to do good,  Εὐκοπώτερος, 


KYN 


a, ov, (coinp. of ev. 
κοπος, if fr. εὖ & κόπος" eager, 
more feasible, Mat.9.5; 19. 24. Mar. 
2.9,etal. L.G. 

EvAdBeva, as, 7, the disposition of 
one who is εὐλαβής, caution, circum- 
spection ; in NV. 7., reverence to God, 
piety, He. 5. 7; 12. 28. 

Εὐλαβέομαι, od, f. noopat, a. 1. 
ηὐὔλαβήθην, to be cautious or circum- 
spect; to fear, be afraid or appre 
hensive, Ac. 23. 10; in W.7. absol. 
to reverence God, to be influenced 
by pious awe, He. 11.7: from 

Εὐλᾶβης, €os, οὖς, 6, ἧς, (εὖ ἃ 
λαμβάνω) pr. taking hold of well, ὁ. 6." 
warily ; ence, cautious, circumspect ; 
full of reverence towards God, de- 
vout, pious, religious, Lu. 2. 25. Ac. 
PAS ye gy Pe 

EvAoyew, @, f. now, p. nka, a. 1 
noa, (ev & λόγος) pr. to speak well of ; 
in N.T., to bless, ascribe praise and 
glorification, Lu. 1. 64, et al.; to 
bless, invoke a blessing upon, Mat. 
5. 44, et al.; to bless, confer a favour 
or blessing upon, Ep. 1. 3. He. 6. 
14; pass. to be blessed, be an object 
of favour or blessing, Lu. 1. 28, et 
al.: whence 

Ἑὐλογητός, ov, ὁ, 74, worthy of 

praise or blessing, blessed, Mar. 14. 

61. Lu. tl. 68, etal. ὃ 

EvAoyia, as, 7, pr. good speaking ; 
fair speech, flattery, Ro. 16. 18; i 
N. T., blessing, praise, celebration, 
1 Co. 10. 16. Re. 5. 12, 13; invoca- 
tion of good, benediction, Ja. 3. 10; 
a favour conferred, gift, benefit, Ro. 
15.29. 2 Οο. 9. 5,6, οὔ 8ἃ].- it 

Evperadoros, ov, 6, 7, (εὖ ἃ pe- 
ταδίδωμι) ready in imparting, liberal, 
bountifial, 1 ΤΊ. 6. 18. Le α. 

Eivoéw, ὦ, f. naw, (εὔνοος, εὖ & 
νόος, vous) to have kind thoughts, be 
well affected or kindly disposed to- 
wards, Mat. 5. 25. 

Εὔνοια, as, 7, (fr. same) good will, 
kindliness ; heartiness, Ep. 6.7; con- 
jugal duty, 1 Co. 7. 3. 

Εὐνουχίζω, f. ivw,,a.1. evvovyioa, 
to emasculate, make a eunuch; te 
impose chaste abstinence on, to bind 
to a practical emasculation, Mat. 19. 
12: (L. G.) from 

Evvovxos, ov, ὃ, (evr, a bed, ἃ 


EYC 
éxw) pr. one who has charge of the 
pbedchamber; hence, a eunuch, one 
emasculated, Mat. 19. 12; as eunuchs 
im the East often rose to places of 
power and trust, hence, a minister of 
a court, Ac. 8. 27, 34. 


Evodda, f. ὦσω, (εὖ & ὁδός) to give | 


a prosperous journey ; cause to pros- 
per or be successful; pass. to have 
a prosperous journey, to succeed in 
a journey, Ro. 1.10; met. to be fur- 
thered, to prosper, temporally or 
spiritually, 1 Co. 16.2. 3 Jno. 2, bis. 

Evaapedpos, ov, 6, 7, (εὖ ὃς πάρε- 
dpos, one who sits by, an assistant, 
assessor, fr. παρά & ἕδρα, a seat) con- 
stantly attending; assiduous, 
voted to; τὸ εὐπάρεδρον, assiduity, 
devotedness, v. r. 1 Co. 7. 35. L. G. 

Evens, €os, ovs, ὃ, ἢ, (εὖ ἃ 
πείθω) easily persuaded, pliant, Ja. 
9. 17. 

Evmepiotatos, ov, 6, 7, (εὖ & πε- 
ριίσταμαι) easily or constantly en- 
vironing or besetting, He. 12.1. N.T. 

Εὐποιΐα, as, 7, (εὖ & ποιέω) doing 
good, beneficence, He. 13.16. L.G. 

Εὐπορέομαι, ovpat, f. noopat, (εὐ- 
πορέω, to supply, fr. εὔπορος, easy, 
abounding, in easy circumstances) 
to be in prosperous circumstances, 
enjoy plenty, Ac. 11. 29. 

Evrropia, as, 7, (fr. same) wealth, 
abundance, Ac. 19. 25. 

Εὐπρέπεια, as, ἡ, (εὐπρεπής, well 
looking, fr. εὖ & πρέπει) grace, beauty, 
Jay tT). οὐ τὰς 

Εὐπρόσδεκτος, ov, 6,7, (εὐ προσ- 
δέχομαι) acceptable, grateful, pleas- 
ing, RO. Το; 16, 31, 2.Co, 8.12. 1 06. 
23: im NF. gracious, Ὁ Οὐ. Ὁ: ὦ, 
1,..6. 


Εὑπρόσεδρος, ov, 6,7, (εὖ & πρόσε- 


Spos, an assessor) constantly attend- 
ing, assiduous, devoted to, 1 Co. 7. 
35; equivalent to evrapedpos. 
Εὐπροσωπέω, ὦ, f. now, (εὐπρόσ- 
wos, Of a fair countenance, fr. εὖ 
& πρόσωπον) to carry or make a fair 
ee anes to be specious, Gal. 6. 12. 


Εὑρίσκω, f. εὑρήσω, p. εὕρηκα, 
a. 2. εὗρον, a. 1 pass. εὑρέθην, later 
a. 1. εὕρησα, and a. mid. εὑράμην, He. 
9. 12; to find, to meet with, light 
upon, Mat. 18 2%; 20.6- to find out, 


78 


de- | 


EYT 
to detect, discover, Lu. 23. 2, 4, 145 
to acquire, obtain, win, gain, Lu. 1. 
30; 9.12; to find mentally, to-come 
prehend, recognise, Ac. 17. 27. Ro. 
7.21; to find by experience, observe, 
gather, Ro. 7. 18; to devise as fea-~ 
sible, Lu. 5.19; 19. 48. 
| ἙΕὐροκλύδων, (εὖρος, the east wind, 
& κλύδων, ἃ wave) Euroclydon, the 
name of a tempestuous wind, Ac 
27.14. There are, however, two va- 
rious readings, Ἐὐρυκλύδων (εὐρύς 
and Ἑὐρακύλων. Euroaquilo. (v). 
Wis Ty 
Εὐρύχωρος, ov. 6, ἧς (εὐρύς, broad, 
Sxcag) spacious; broad, wide, Mat. 
a b3. 


ἙἘὐσέβεια, as, 9, (εὐσεβής) reves 
rential feeling; piety, devotion, god- 
liness, Ac..3: 12), Ὁ} 1 23 47,8, 
et al.; religion, the Christian reli- 
gion, 1 Ti. 3. 16. 

EvoeBéw, ὦ, f. now, to exercise 
piety ; towards a deity, to worship, 
Ac. 17. 22; towards relatives, to be 
dutiful towards, 1 Ti. 5. 4: from 

Εὐσεβής, έος, οὖς, 6, ἡ, (εὖ & σέ- 
βομαι) reverent; pious, devout, reli- 
gious, Ac..10.2,73,22,12. 2 Pe, 2.9: 
whence 

Evoefas, adv. piously, religiously, 
91.5.12. Tita, ban 

Evonpos, ov, 6, ἡ, (εὖ & σῆμα) pr. 
well marked, strongly marked ; met. 
significant, intelligible, perspicuous, 
1 Co. 14. 9. 

EvorAayxvos, ov, 6, ἡ, (εὖ & 
σπλάγχνον) in NV. T., tender-hearted, 
compassionate, Ep. 4. 82. 2 Pe. 3. 8. 

Evoynudves, adv. (εὐσχήμων) in a 
becoming manner, with propriety, 
decently, gracefully, Ro. 13. 13. 1 Co. 
14. 40. 1 Thes. 4. 12. 

| Evoxnpoovvn, ns, ἧς comeliness, 
gracefulness; artificial comeliness, 
ornamental array, embellishment, 
1 Co. 12. 23: from 

Εὐσχήμων, ovos, 6, ἧς (εὖ & σχῆμα) 
of good appearance, pleasing to look 
upon, comely, 1 Co. 12. 24; met. 
becoming, decent; τὸ εὔσχημον, de- 
corum, propriety, 1 Co. 7. 35; hon- 
ourable, reputable, of high standing 

and influence, Mar. 15. 43. Ac. 13. 

OU edie ae 


Evrevas, adv. (evTovos, ou the 


. EYT 79 


stretch, fr. εὖ & τείνω) intensely, ve- 
hementiy, strenuously, Lu. 23. 10. 
Ac. 18. 28. 

Εὐτραπελία, as, 4, (εὐτράπελος, 

“peady, witty, ἔν. εὖ & τρέπω) face- 
tiousness, pleasantry; hence, buf- 
foonery, ribaldry, Ep. 5. 4. 

Bidnjpaia, as, ἣν pr. use of words of 
good omen; hence, favourable ex- 
pression, praise, commendation, 2 Co. 
6.8: from . ᾿ A 

Εὔῴημος, ov, 6, 7, (εὖ & φημη) 
pr. of good omen, auspicious ; hevce, 
of good report, commendable, laud- 
able, reputable, Phi. 4.8. 

Εὐφορέω, ὦ, f. now, (εὔφορος, εὖ 
& φέρω) to bear or bring forth well 
or plentifully, yield abundantly, Lu. 
a2. 10. 

Evdpaive, f. ave, a.1. εὔφρηνα & 
εὔφρᾶνα, (εὔφρων, εὖ & φρήν) to glad- 
den, 2 Co. 2. 2; pass. to be glad, 
exult, rejoice, Lu. 12.19. Ac. 2. 26; 
mid. to feast in token of joy, keep 
a day of rejoicing, Lu. 15. 23, 24, 
29, 32, et al. i 

Εὐφροσύνη, ns, ἢ. (εὔφρων) joy, 
gladness, rejoicing, Ac. 2. 285; 14. 17. 

Εὐχαριστέω, ὦ, f. now, a. 1. noe, 
(εὐχάριστος) to thank, alk thanks, 
Mat. 15..36; 26. 27, et al. 

Εὐχαριστία, as, 7, gratitude, thank- 
falness, Ac. 24.3; thanks, the act of 
giving thanks, thanksgiving, 1 Co. 
14, 16, et al.; conversation marked 
by the gentle cheerfulness of a grate- 
ful heart, as contrasted with the un- 
seemly mirth of εὐτραπελία, Kp. 5.4: 
From 

Εὐχάριστος, ov, ὁ, ἢ; (εὖ & χάρις) 
grateful, pleasing; grateful, mind- 
ful of benefits, thankful, Col. 3. 15. 


Evx7, 7s, 7, a wish, prayer, Ja. 5. 
153; a vow, Ac. 21. 23. 

εἰὕχομαι, f. Sopa, a. 1. ηὐξάμην, 
to pray, offer prayer, Ac. 26. 29. 
ἃ Co. 13.7,9. Ja.5.35; to wish, de- 
Sire, Ac. 27. 29. Ro. υ. ὅ. 8 Jno. 2. 

Εὔχρηστος, ov, ὁ, ἡ, (εὖ & χρη- 
στός) highly useful, very profitable, 
2 Ti. 2.213 4. 11. Phile. 11. 

Εὐψυχέω, ὦ, f. now, (εὔψῦχος, of 
good courage, εὖ & ψυχή) to be ani- 
mated, encouraged, in good spirits, 
Phi. 2. 19. 


KX (3 


Evodia, as, ἧς (εὐώδης, εὖ & ὅδωδα, 
ζω) a sweet smell, grateful odour, 
fragrance, 2Co.2.15. Hp. 5.2. Phi. 
4. 18. 

), υ [ ε 

Ev@vupos, οὐ, 0, ἢ» (εὖ & ὄνομα) 
of good name or omen; used also as 
an euphemism by the Greeks instead @ 
ἀριστερός, which was a word of bad 
import, as all omens on the left de- 
noted misfortune; the left, Mat. 20. 

a 21,23; 25. 33, 41, et al. 

Ϊ . > 
Εφᾶἄγον, a. 2. of er Oto. 

| ἘἜφαλλομαι, f. αλοῦμαι, (ἐπί ἃ 

ἄλλομαι) to leap or spring upon, As- 

᾿ sault, Ac. 19. 16. 

r , 3 δ᾽ » 

Εφάπαξ, adv. (ἐπί & ἅπαξ) ones 

Σ for all, Ro. 6.10; at once, 1 Co. 15.6. 

Edecivos, n, ον, Re. 2. 1, and 

| ᾿Εφέσιος, ία,ιον, Ephesian, of “Ede- 

Gos, Ov, 7, Ephesus, ὦ city of Asia 
2 Minor, Ac, 19. 28, 34, 85: 21. 29. 
id - > 
Eqeuperns, ov, ὁ, (ἐφευρίσκω, 
to come upon, find, discover, fr. ἐπί 
& εὑρίσκω) an inventor, deviser, Ro. 
i, 30. 

᾿Εφημερία, as, 7, pr. daily course ; 
the daily service of the temple; a 
course of priests to which the daily 
service for a week was allotted in γ70- 
tation, Lu. 1.5, 8: (lL. 6.) from 

> , e > ’ c ΄ ἑ 

Ἑφήμερος, ov, ὃ, , (emt & ἡμερα) 
lasting for a day; daily; sufficient 
for a day, necessary for every day, 
Ja. 2. 15. 

"Edixveopat, οῦμαι, f. ίξομαι, a. 2. 
ἐφικόμην, (ἐπί & ἱκνέομαι, to come) to 
come or reach to, to reach a certain 
point or end; to reach, arrive at. 
2 Co. 10. 13, 14. 

> , > id 3. ἢ» Φ 

ἘΕφίστημι, f. ἐπιστήσω, (em & ισ - 
τημι) trans. to place upon, over, clese 
by; intrans. Ὁ. ἐφέστηκα, part. ἐφε- 
oTws, a. 2. ἐπέστην, Mid. edicrauar, ἴο 
stand by or near, Lu. 2. 38; 4. 39; te 
come suddenly upon, Lu. 2:9 2: 4; 
to come upon, assault, Ac 6. 12; 
17. 5; to come near, approach, Lu. 
10. 40; to impend, be instant, Le at 
hand, 1 Thes. 5.3; to be present, Ac. 
28.2; to be pressing, urgent, earnest, 
ΤῚΣ 46:2; 

| ᾿Εφφαθά, (Aramaean, MMNEMN) be 

| thou opened, Mar. 7. 34. 

Hy ¢ . . 

Eyépa, as, 7, enmity, discord, feud, 
Lu. 23. 12. Gal. 5. 20; alienation 





ἱ 


EX© . 80 
Ep. 2. 15, 16; a principle or .tate of | 


enmity, Ro. 8. 7. 

ba hi ad, ov, hated, under dis- 
‘avour, Ro. 11. 28; inimical, hostile, 

Mat. 13. 28. Col. 1. 21; as ὦ subs. an 

enemy, adversary, Mat. 5. 43, 44; 

10. 36. Lu. 6. 27, 35, et al. 


“Ἐχιδνα, ης, Ny (Exes) a viper, poi- 
sonous serpent, Ac. 28. 3; used also 
Jig. of persons, Mat. 3. 7. 

@ » ξ > 
χω, f. ἔξω, imperf. εἶχον, a. 2. 
ἔσχον, p. ἔσχηκα, to hold, Re. '. 16, 
et al.; to seize, possess G person, 
Mar. 16. 8; to have, possess, Mat. 
7, 29, et al. freq.; to have, have 
ready, be furnished with, Mat. 5. 23. 
Jno. 5. 36; 6. 68. οὗ 81. ; tohave as a 
matter of crimination, Mat. 5. 23. 
Mar. 11. 25, et al.; to have at com- 
mand, Mat. 27.65; to have the power, 
be able, Mat. 18.25. Lu. 14. 14. Ac. 
4. 14, et al.; toe have in marriage, 
Mat. 14. 4, et al.; to have, be affected 
by, subjected to, Mat. 3. 14; 12. 10. 
Mar. 3.10. Jno. 12. 48; 15. 22, 24; 
10. 1591 Ae 234291 Pie, 02, 
He. 7.28. 1 Jno. 1. 8; 4. 183 χάριν 
ἔχειν, to feel gratitude, be thankful, 
1 ΠῚ. 1.1... 2 Ti. Asai Phile. 73.0 
hola, esteem, regard, Mat. 14.5. Lu. 

- 14, 18, 19, et al.; to have or hold as 
an object of knowledge, faith, or prac- 
tice, Jno. 5. 38, 42; 14. 21. 1 Jno. 
5.12. 2 Jno. 9; intrans. with ad- 
verbs or adverbial expressions, to be, 
to fare, Mat.9.12. Mar. 2.17; 5. 23. 
Ἐπ 581. “πὸ. 9. es Ue 1.12:.16; 
1b. 365° 21. 15. ΟΣ 10: Oy 12. 14, 
1 Ti. 5. 25. 1 Pe. 4.53; τὸ νῦν ἔχον, 
for the present; in NW. 7., ἔχειν ἐν 
γαστρί, to be pregnant, Mat. 1. 18, et 
al.; as also ἔχειν κοίτην, Ro. 9. 10; 
ἔχειν δαιμόνιον, to be possessed, Mat. 
11. 18, et al.; of time, to have con- 
tinued, to have lived, Jno. 5. 5, 63 
8. 57; of space, to embrace, be dis- 
tant, Ac. 1.12; mid. pr. to hold by, 
cling to; hence, to border upon, be 
next, Mar. 1.38. Lu. 13. 33. Ac. 
20.15; 21.26; to tend immediately 

: to, He. 6. 9. 

Ews, conj., of time, while, as long 
as, Jno. 9. 4; until. Mat. 2.9. Lu. 
15. 4; as also in N.T., ἕως οὗ, ews 
érov, Mat. 5. 18, 265 ἕως «ἄρτι, until 
now, Mat. 11. 12; ἕως πότε, until 
when, how long, Mat. 17. 17; ἕως 
σήμερον, until this day, to this time, 
$ Co. 2. 15; a8 prep., of time, until, 


ZHA 


Mat. 24. 21; of place, unto, even t&. 
Mat. 11. 23. Lu. 2. 153 ἕως ἄνω, te 
the brim, Jno. 2. 7; ἕως εἰς, even to, 
as far as, Lu. 24. 50; ἕως κάτω, to the 
bottom; ἕως ὧδε, to this place, Lu. 
23. 5; of state, unto, even to, Mat 
26. 38; of number, even, so much 88, 
Ro. 3. 12, et al. freq. 


Z 


Ζάω, ζῶ, ζῇς, ζῆ. f. Chow & tne a 


μαι, a. 1. ἔξησα, Ὁ. enka, to live, to be 

ossessed of vitality, to exercise the 

nections of life, Mat. 27. 63. Ac. 
17. 28, et al.; τὸ ζῆν, life, He. 2. 15; 
to have means of subsistence, 1 Co 
9.14; to live, to pass existence in ἃ 
specific manner, Lu. 2. 36; 19. 13. et 
al.; to be instinct with life and 
vigour; hence, ζῶν, living, an epithet 
of God, in a sense peculiar to Hist 
self; ἐλπὶς ζῶσα, a Vigorous and en- 
during hope, 1 Pe. 1.3; ὕδωρ ζῶν, a 
perennial flow of water, Jno. 4. 10; 
to be cheered and happy, ! Thes. 3. 8; 
to be exempt from spiritual condem- 
nation, to have fruition of salvation, 
1 Jno. 4. 9, et al. 


Ζεστός, ἡ, Ov, (Céw) pr. boiled ; koil- 


ing, boiling hot; met. glowing with’ 


a 


zeal, fervent, Re. 3. 15, 16. 


Zevyos, eos, τό, a yoke of animals; 


a pair, couple, Lu. 2. 24; 14. 19. 


Zevernpia, as, 7, (pr. fem. of ζευκ- 


τήριος, fr. ζεύγνυμι, to yoke, jom) a 
fastening, band, Ac. 27. 40. 


’ ἝΞ i 
Ζεύς, Διός, 6, the supreme God a 


the Grecks, answering to the Jupiter 
of the Romans, Ac. 14. 12, 13. ? 


Zéw, f. ζέσω, to boil, to be hot; in 


N.T., met. to be fervent, ardent, zea- 
lous, Ac. 18. 25. Ro. 12. 11. 


Ζηλεύω, f. evo, i. q. ζηλόω, ν. Υ, 


Re. 3. 19: from 


Ζῆλος, ov, 6, (ew) in a good sense, 


generous rivalry ; noble aspiration 5 
in N. T., zeal, ardour in behalf of, 
ardent affection, Jno. 2.17. Ro. 10.23 
in abad sense, jealousy, envy, malice, 
Ac. 13. 45. Ro. 13. 13; indignation, 
wrath, Ac. 5.17. et al.: whence 


Ζηλόω, ὦ, f. ὦσω, to have strong 


affection towards. be ardently de- 
voted to, 2 Co. 11.2; to make a show 
of affection and devotion towards, 
Gal. 4. 17; to desire earnestly, aspire 


wd 


τ 


1 


ZR» 


eagerly after, 1 Co. 12. 31; 14. 1, 39; 
absol. to be fervent, to be zealous, 
Re. 3. 19; to be jealous, envious, 
spiteful, Ac. 7.9; 17.5. 1 Co. 13. 4. 
Ja. 4. 2; pass. to be an object of 
warm regard and devotion, Gal. 4.18: 
whence 

EnAwtns, οὔ, 6, pr. a generous ri- 
val, an imitator; in N. T., an as- 

irant, 1 Co. 14. 12. Tit. 2. 14; a 
evoted adherent, a zealot, Ac. 21. 
20; 22. 3. Gal. 1. 14. 

ἐξ ἡμία, as, ἢ, damage, loss, detri- 
ment, Ac. 27. 10, 21. Phi. 3. 7, 8: 
whence 

Ζημιόω, ὦ, f. wow, to visit with 
loss or harm; pass. to suffer loss or 
detriment, 1 Co. 3.15. 2 Co. 7.9; to 
lose, to forfeit, Mat. 16.26. Mar, 8. 
5. ΙΗ ὦ 8. 

Ζητέω, ὦ, f. Now, to seek, look for, 
Mat. 18.12. Lu. 2. 48, 49; to search 
after, Mat. 13. 45; to be on the watch 
for, Mat. 26. 16; to pursue, endea- 
vour to obtain, Ro. 2.7; 1 Pe. 3. 11, 
et al.; to desire, wish, want, Mat. 
12.47; to seek, strive for, Mat. 6. 33; 
to endeavour, Mat. 21. 46; to re- 
quire, demand, ask for, Mar. 8. 11. 
Lu. 11. 16; 12. 48; to inquire or ask 
questions, question, Jno. 16. 19; to 
deliberate, Mar. 11.18. Lu. 12. 29; 
in N.T. fr. Heb. ζητεῖν τὴν ψυχήν, to 
seek the life of any one, to seek to 
kill, Mat. 2. 20: whence 

Ζήτημα, atos, TO, ἃ question; a 
subject of debate or controversy, Ac. 
15. 2; 18. 15; 23. 29, et al. 

Ζήτησις, ews, 7, a seeking; an in- 
quiry, a question; a dispute, debate, 
discussion, Jno. 3. 25. 1 Ti. 1.4; a 
subject of dispute or controversy, 
Ac. 25. 20, et al. 

ξιζάνιον, ov, τό, zizanium, darnel, 
spurious wheat, ὦ plant found in Pa- 
lectine, which resembles wheat both in 
ts stalk and grain, but is worthless 
and deleterious, Mat. 13. 26, 27, 29, 
20, 36, 38, 40. L.G 

“όφος, ov, ὁ, gloom, thick dark- 
ness, 2 Pe. 2. 4, 17. Jude 6, 13. 

ζυγός, ov, 0, @ collateral form of 
ζυγόν, (ζεύγνυμι) pr. a cross bar or 
band; a yoke; met. a yoke of bond- 
age, state of slavery, servile con- 
dition, 1 Ti. 6.1; service or obliga- 
tion, Mat. 11. 9, 30. Ac. 15. 10. Gal. | 


8! 


&4 


5. 1; the beam of a balanoe; by 
synecd. a balance, pair of scajeg, Re. 
6. 5 


Ζύμη, ns, 7, leaven, Mat.16. 12; 18 
33; met. leaven of the mind and con- 
duct, a system of doctrine or morals, 
used in a bad sense, Mat. 16. 6, 11, 
1 Co. 5. 6, et al.: whence 

Ζυμόω, @, f. ὦσω, to leaven, cause 
to ferment, Mat. 13.33. Lu. 13. 21. 
1 Co. 5. 6. Gal. 5.9. 

Zwypéw, ὦ, f. now, p. ἐζώγρηκα, 
(ζωός, alive, & aypevw) pr. to take 
alive, take prisoner in war instead 0 
killing; to take captive, enthral, 
2 Ti. 2. 26; also, to catch animals, as 
fish; in which sense it is used figura- 
tively, Lu. 5. 10. 

Zon, nS, 7, (Caw) life, animated 
existence, state of being alive, Lu. 
16. 25. Ac. 17. 25; life, manner of 
life, conduct, Ro. 6. 4; in W. T., life, 
deliverance from the proper penalty 
of sin, expressed by θάνατος, Jno. 6.51. 
Ro. 5. 18, et al.; life, the final state 
of the redeemed, Mat. 25. 46, et al. ; 
the author of life, means of attain- 
ing life, Jno. 5.39; 11.25. Col. 3. 4. 

Zovn, ns, ἢ, a zone, belt, girdle, 
Mat. 3. 4; 10. 9, et al. δ 

Ζώννῦμι, and in Ν. T. ζωννύω, f. 
ζώσω, to gird, gird on, put on one’s 
girdle, Jno. 21. 18, bis. 

Zwoyoven, ὥς f. ἤσω, (ζωός & γό- 
vos) pr. to bring forth living crea- 
tures; in N. T., to preserve alive, 
save, Lu. 17. 33. Ac. 7. 19. 

Ζῶον, ov, τό, a living creature, 
animal, He. 13. 11. 2 Pe. 2. 12, et al. 

Ζωοποιέω, ὥ, f. naw, (ζωός & 
ποιέω) pr. to engender living crea- 
tures; to impart life, make alive, 
vivify, Ro. 4.173 8. 11. 1 Co. 15. 36; 
in N.T., met, to impart the life 4) 
salvation, Jno. 6.63. 2,Co. 3. 6, et al. 


H 


“H, either, or, Mat. 6. 24, et al.; 
after comparatives, and ἄλλος, ἕτερος, 
expressed or implied, than, Mat. 10.1& 
18. 8. Ac. 17. 21; 24. 21; intensive 
after ἀλλά & πρίν, Lu. 12.51. Mat. 
1.18; é also serves to point an inter 
rogation, Ro. 3. 29, et al. 

7 


H. 


"Ἢ, @ particle occurring in the N. T. 
only in the combination ἧ μήν, intro- 
aneeory to the terms of an oath, He. 
6. 14. 

‘Hyepoveva, f. evow, (ἡγεμών) to 
be a guide, leader, chief; in WV. T., to 
nold the office cf a Roman provincial 
governor, Lu. 2. 2; 3. 1. 

¢ ’ € . 

Ἠγεμονία, as, 7, leadership, sove- 
reignty ; in N.T., a reign, Lu. 3. 1: 

: Srom 

Ἠγεμών, ὄνος, 6, a guide; a leader ; 
a chieftain, prince, Mat. 2. ὃ; a 
Roman provincial governor, under 
whatever title, Mat. 27. 2, et al. 

@ ’, a ’ 

Ἡγέομαι, οῦμαις f. noopat, to lead 
the way; totake the lead, Ac. 14.12; 
to be chief, to preside, govern. rule, 
Mat. 2. 6. Ac. 7. 103 nyovuervos, a 
chief officer in the church, He. 13.7, 
17, 24; also, with Ὁ. ἥγημαι, to think, 
consider, count, esteem, regard, Ac. 

: 26:2. 2°Co. 9.5, et al. 

Ἡδέως, adv. (ἡδύς) with pleasure, 
gladly, willingly, Mar. 6. 20; 12. 37. 
2 Co. 1}. 19. 

"Ἤδη, adv. before now, now, already, 
Mat. 3. 10; 5. 28, et al.; ἤδη ποτέ, at 
length, Ro. 1.10. Phi. 4. 10. 

*Ho.ora, adv. (pr. neut. pl. superlat. 
of ἡδύς) with the greatest pleasure, 
most gladly, 2 Co. 12.9, 15. 

Hdovn, 7s, 7, (ἦδος) pleasure, gra- 
tification ; esp. sensual pleasure, Lu. 
8:14. Wit 85S.) a 4.8. Φ ΤΟ». 15; 
a passion, Ja. 4. 1. 

᾿Ηδύοσμον, ov, τό, (ἡδύς & ὀσμή) 
garden mint, Mat. 23 23. Lu. 

" 11,,42.. ᾿-᾿ 

H6os, eos, τό, pr. ἃ place of cus- 
tomary resort, a haunt; hence, a set- 
tled habit of mind and manners, 
1 Co. 15. 33. 

"Heo, f. ἥξω, imperf. ἧκον, to be 
come, have arrived, Lu. 15. 27, et al. 


"HAL, (Heb. ody) my God! Mat. 
27. 46. iz 

Ἑλικία, as, 7, (ἧλιξ) a particular 
period of life; the period fitted for 
a particular function, prime, He. 
11. 11; full age, years of discretion, 
dno. 9. 21, 23; perhaps, the whole 
duration of life, Mat. 6. 27. Lu. 
12, 25; otherwise, stasvure, au. 19. 3. 
fp. 4.13. 


82 


HTO 


i“HAlkos, n, ov, as great es; how 
: great, Col.2.1. 48. 8.5. (ὦ. 
Ἥλιος, ov, 6, the sun, Mat..13. 48; 
17 2. Mar. 1. 32, et al. meton. ligh: 
¥ of the sun, light, Ac. 13. 11. 
Haos, ov, 6, a nail, Jno. 20. 25, bis. 
Ἡμέρα, as, n, day, a day, the ine 
terval from sunrise to sunset, opp. to 
νύξ, Mat. 4.2; 12.40. Lu. 2. 44; the 
interval of tweaty-four hours, oom- 
prehending day md night, Mat. 6.34; 
15. 32; fr. the Lleb. ἡμέρᾳ καὶ ἡμέρας 
day by day, every day, 2 Co. 4. 16; 
ἡμέραν ἐξ ἡμέρας, from day to day, 
continually, 2 Ῥ6. 3. ὃ; καθ᾽ ἡμέραν, 
every day, daily, Ac. 17. 11. He. 
3.13; a point or period of time, Lu. 
19. 42. Ac. 15. 7%. 0. 6:15. et al. ; 
a judgment, trial, 1 Co. 4. 3. 
€ ΄ὔ 
Ἡμέτερος, a, ov, our, Ac. 2. 
: 24.6, et ἃ]. Te 
Ἡμιθᾶνης, έος, οὖς, 6, ἢ) (ἡμι---- ἃ 
θνήσκω) half dead, Lu. 10. 30. 
Ἥμιϊσυς, wera, ov, half, Mar. 6. 23. 
Lu. 19.8. Re.11.11; 12. 14. 
Ἡμιώριον, ov, τό, (ἡμι---- & ὥρα) 
half an hour, Re. 8.1. L. G. 
Ἡνίκα, adv. when, 2 Co. 3. 15, 16. (Ὁ. 


"Ἤπερ, (ἤ & περ) an emphatic form 
of 7, than, Jno. 12. 43. 

Ἤπιος, ov, 6, ἧς mild, gentle, kind, 
1 Thes:.2. 7a .Π1. eee, 

"Hpeos, OU, 0, ἣν equivalent to the 
ordinary form ἠρεμαῖος, tranquil, 
quiet, | Ti. 2.2. N. T. 

Ἡρωδιανοί, ὧν, ot, Herodians, par. 
tisans of Ἡρώδης, Herod Antipas, 
Mat. 22.16. Mar. 3.6; 12. 18. 

Ἡσυχάζω, f. dow, (ἥσυχος) to be 
still, at rest; to live peaceably, be 
quiet, 1 Thes. 4. 11; to rest from la- 
bour, Lu. 23. 56 ; to be silent or quiet, 
acquiesce, to desist from discussion 
Lu. 14. 4. Ac. 11. 185 21. 14. 

‘Hovxta, as, 7, rest, quiet, tranquil- 
lity; a quiet tranquil life, 2 Thes. 
3. 12; silence, si.ent attention, Ac. 
ρῶν» Vaid Bg! ts ee” 12. 

Ἡσύχιος, ov, c. 7, equivalent to 
Aovdxos, quiet, tra iquil, peaceful, 1 Ti. 
6,9), Ἢ, 

Ἤτοι, conj. (7 & τοι) in N. T. 
in the wsage, nro -- ἢ, whether, 
an elevated tone, 0. 6. 16. 


li; 


eee 


ἦ 





HYT 


‘Hrrdopat, Gpa, f. ἥττηθησομαι 
& ἡττήσομαι, Ὁ. ἥττημαι, (ἥττων) to be 
leas, inferior to; to fare worse, to be 
in a less favoured condition, 2 Co. 
12.13; by impl. to be overcome, van- 


, guished, 2 Pe. 2. 19, 20: whence 


Hrrnpa, atos, τό, an inferiority 
to a particular standard; default, 
failure, shortcoming, Ro. 11.12. 1 Co. 
δι 

‘Hrrev, Att. for ἥσσων, ονος, ὃ, 7), 
less, 2 Co. 12. 15; worse, 1 Co. 11.17. 


Ἠχεέω, ὦ, f. Gow, (xn) to sound, 
ring, 1 Co. 13.13; to roar, as the sea, 
Lu. 21. 25. 

Hyos, ov, 6, equivalent to nxn, 
sound, noise, Ac. 2. 2. He. 12. 19; 
met. report, fame, rumour, Lu. 4. 37. 


8 


Θάλασσα, ns, 7, the sea, Mat. 23. 15. 
Mar. 9. 42; a sea, Ac. 7. 363 an in- 
land sea, lake, Mat. 8. 24, et al. 

Θάλπω, f. Wo, to impart warmth ; 
met. to cherish, nurse, foster, Ep. 
τῷ 29. 1 Thes. 2. 7. 

Θαμϑβέω, ὦ, f. now, a.1. ἐθάμβησα; 
to pe astonished, amazed, Ac. 9.6; 
later, pass. to be astonished, amazed, 
awe-struck, Mar. 1. 27; 10. 24, 32: 
From 

Θάμβος, eos, τὸ, astonishment, 
amazement, awe, Lu. 4. 36, et al. 

Θανάσϊμος, ov, 6, 1, (θάνατος) 
deadly, mortal, fatal, Mar. 16. 18. 

Θανατηφόρος, ov, ὃ, ἢ; (θάνατος & 

épw) mortiferous, bringing or caus- 
ing death, deadly, fatal, Ja. 3. 8. 

Davaros, ov, 6, (θνήσκων) death, the 
extinction of life, whether naturally, 
Lu. 2. 26. Mar. 9. 1; 07 violently, 
Mat. 10. 21; 15.4; imminent danger 
of death, 2 Co. 4. 11, 12; 11. 23; mm 
HN. T., death, as opposed to ζωή in its 
spiritual sense, spiritual condemna- 

ion, exclusion from salvation, the 

' penal state of loss of saivation. Jno. 
8.51. Ro. 6. 16, et al.: whence 


ἂν ΄σ , 
᾿ Θανατύω, &, f. ὦσω, ἃ. 1. ἐθανά- 
t 


twooa, to put to death, deliver to 
death, Mat. 10.21; 26. 59. Mar. 13. 
12; pass. to be exposed to imminent 
danger of desth, No. ἃ. 36; in NW. T., 


Or 


met. to subdue, mortify, Ro. 8, 13; 
ss. to be dead to, to be rid, parted 
om, as if by the intervention of 

death, Ro. 7. 4. 

Θάπτω, f. ψω, rerada, a. 1. ἔθαψα, 
ἃ. 2. pass. ἐτάφην, to bury, inter, Mat. 

8. 21, 22; 14. 12, et al. 

Θαρσέω, ὦ, &, new Attic, θαρμέω, 
ὦ, (θάρσος, θάρρος), f. How, imperat. 
θάρσει, to be of good courage, be of 
good cheer, Mat. 9. 2, et al.; to be 
confident, hopeful, 2 Co. 7. 16, et al.; 
to be bold, maintain a bold bearing, 
2 CO. 10: is, 2: 

Gapoos, «os, τό, 
fidence, Ac. 28. 15. 

Oavpa, aros, τό, a wonder ; wonder, 
admiration, astonishment, Re. 17. 6° 
whence 

Θαυμάξω, δ. άσω, p. τεθαύμακα, 
a. 1. ἐθαύμασα, to admire, regard 
with admiration, wonder at, Lu. 7. 9, 
Ac.7.31; toreverence, adore, 2 Thes, 
1. 10; adsol. to wonder, be filled with 
wonder, admiration, or astonish 
ment, Mat. 8. 10. Lu. 4. 22, et al.: 
whence 

Θαυμάσιος, a, ov, wonderful, admir 
able, marvellous; τὸ θανμάσιον, & 
wonder, wonderful work, Mat. 21. 13, 


Θαυμαστός, ἡ, 6v, wondrous, glo- 
rious, 1 Pe. 2.9. Re. 15.1; marvel- 
lous, strange, uncommon, Mat. 21. 42. 
Mears 12. 11. 

’, “ ἐν 

Θεά, as, 7, (θεός) a goddess, Ac. 
19, 27, 35, 37. 

, ΄ , fos 

Ocaopat, wat, f. avopuat, p. τεθέᾷ- 
μαι, a. 1. pass. ἐθεάθην, to gaze upon, 
Mat. 6. 11.238. 5. ‘u.,7. 24; to see, 
discern with the eyes, Mar. 16. 11, 
14, Lu. δὲ 27. Jno. 1.14. 32, 38, et 
al.; to see, visit, Ro. 15. 24. 

Θεατρίζομαι, to be exposed as in a 
theatre, be made a gazing-stock, ob 
ject of scorn, He. 10. 33: (N. TL.) 
from 

Θέᾶτρον, ov, τό, (θεάομαι) a theatre, 
a place where public games and 
spectacles are exhibited, Ac. 19. 29, 
31; meton. a show, gazing-stock, 
1 Co. 4. 9. 

Θεῖον, ov, τό, brimstone, sulphur 
Lu. 17.29. Re. 9. 17, 18, et al. 

Θεῖος, a, ov, (Geds) divine, pertain 
ing to God, 2 Pe. 1. 3, 4; τὸ θεῖον, the 


courage, Cone. 


GE! 84 CEQ 


divine nafure, divinity, Ac. 17. 29: exceedingly, Ac. 7. 26, & ape, 
whence ; ᾽ 2 Co. 10. gd oe 
Θειότης, THTOs, 7, divinity, deity, Θεοσέβεια, as, 7, worshipping of 
porn divine majesty, Ro. 1. 20. God, reverence towards God, piety, 
Ge 1 Ti..2. 10: from 
Θειώδης, εος, ous, 6, ἡ, (θεῖον) of | Θεοσεβής, έος, οὖς, 6, ἡ, (θεός ἃς 
brimstone, sulphurous, Re. 9. 17. σέβομαι) reverencing God, pious, 
1.6. godly, devout, a sincere worshipper 


Θέλημα, aros, τό, (θέλω) will, bent, of God, Jno. 9. 3}. 


inclination, 1 Co. 16. 12. Ep. 2. 3. 
1 Pe. 4. 3; resolve, 1 Co. 7.37; will, 
purpose, design, 2 Ti. 2. 26. 2 Pe. 
1. 21; will, sovereign pleasure, be- 
Mest.) Mat. 182" 14... bal) δ: Avg. 
13.22, et al. freq.; ἐν τῷ θελήματι Θεοῦ, 
Deo permittente, if God please or 
permit, Ro. 1.10. S. 

Θέλησις, ews, 7), will, pleasure, He. 
9.4... (1. G.) from 

Θέλω. see ἐθέλω. 

Θεμέλιος, tov, 6, (pr. an adj. fr. 
θέμα, τίθημι.) θεμέλιον, τό, 2 founda- 
tion, Lu. 6. 48, 49. δ. 11. 10; met. 
a foundation laid in elemeniary in- 
struction, He. 6.1; a foundation ofa 
superstructure of faiih, doctrine, or 


yu , 4 ~ 
GeoorTvyns, ἐος, ors, - 


ἢ) (θεός & 
στυγέω, to hate) God-hated ; in N. 7'., 
a hater and contemner of God, Ro. 
1.30. 


Θεότης, τητος, 7, (Beds) divinity, 


deity, godhead, Col. 2.9. L. G. 


| Geparreia, service, attendance; heal- 


ing, cure, Lu.9.11; Re. 22.23; meton. 
those who render service, servants, 
domestics, family, household, Mat. 
24.45. Lu. 12. 42: from 


᾿ , , 
Θεραπεύω, f. evow, a. 1. ἐθερά- 


πευσα, to serve, minister to, render | 
service and attendance; to render 
divine service, worship, Ac. 17. 25; 
to heal, cure, Mat. 4. 23, 24; 8. 16, et 
al.: from 


hope, 1 Co. 3. 10, 11, 12. Ep. 2. 20. 
1 Ti. 6. 19; a foundation luid in a 
commencement of preaching the gos- 
pel, Ko. 15. 20: whence 
Θεμελεόω, ὦ, f. ὦσω, p. τεθεμε- 
λίωκα, ἃ. 1. ἐθεμελίωσα, to found, lay 
the foundation of, Mat. 7. 25. Lu. 
6.48. He. 1.10; met. to ground, es- 
. tablish, render firm and unwavering, 
Ep. 3. 17. Col. I, 23. 1) Pe. Ὁ... 10. 
Θεοδίδακτος, ov, 6, ἡ, (Θεός ἃ δι- 
δακτός) taught of God, divinely in- 
structed, 1 Thes. 4.9. N.T. 
Θεομᾶχέω, ὦ, f. now, (θεός ἃ μάχο- 
μαι) to fight or contend against God, 


Θεράπων, ovTos, 6, an attendant, a 
servant; a minister, He. 3. 5. 

Θερίζω, f. ίσω, a. 1. ἐθέρισα, (θέ- 
pos) to gather in harvest, reap, Mat. 
6. 26; 25. 24, 26; met. to reap the re- 
ward of labour, 1 Co. 9. 11. 2 Co. 
9.6; toreap the harvest of vengeance, 
Re. 14. 15, 16: whence 

Θερισμός, ov, 6, harvest, the act uf 
gathering the harvest, reaping, Jno. 
4. 35, et al.; met. the harvest of the 
Gospel, Mat. 9. 37, 38. Lu. 10.2; a 
crop; met. the crop οὐ" vengeance, Re. 
14. 15, 

Θεριστήῆς, ov, 6, one who gathers 


to seek to counteract the divine will, 
Ac, 23. 9. 

Θεομάχος, ov, 6, fighting against 
God, in conflict with God, Ac. 5. 39. 


in the harvest, a reaper, Mat. 13, 
30, 39. 


Θερμαίνω, f. ava, to warm; mid. 


to warm one’s self, Mar. 14. 54, 67. 


(ajo NOT 4 ’ 

Gedmvevoros, ov, 6, 4, (θεός & 
πνέω) divinely inspired, 2 Ti. 3. 16. 
1. 6. 

Θεός, οὔ, ὁ, & ἧ, a deity, Ac. 7. 43. 
1 Co. 8.5; an idol, Ac. 7. 40; GOD, 
the true God, Mat. 3. 9, et al. freq. ; 
God, possessed of true godhead, 


Jno. 18. 18, 25. Ja. 2.16: yrom 
4 ε 7 

Θέρμη, ns, 7, (θερμός, θέρω) heat, 
warmth, Ac. 28. 3. 

Θέρος, eos, τό, the warm season of 
the year, summer, Mat. 24.32. Mar. 
13:38. Lu. 21. 30. 

Θεωρέω,ς ὦ; f. now, to be a specta- 

Jno.1.1. Ro. 9.5; fr. the Heb. ap-| tor, to gaze on, contemplate ; to be. 

plied to potentates, Jno. 10. 34, 35; hold, view with interest and attention 

τῷ θεῷ, an intensive term, fr. the Heb.,' Mat. 27.55; 28. i, et al.; to contem- 


ΘΕΩ 


late mentally, consider, He. 7. 4; 
in WN. T., to sce, perceive, Mar. 3. 11, 
et al.; to come to a knowledge of, 
Jno. 6. 40; jr. the Heb. to experience, 
undergo, Jno. 8. 51, et al.: whence 

@ewpia, as, 7, a beholding; a sight, 
spectacle, Lu. 23. 48. 

Θήκη, ns, ἡ, (τίθημο) a repository, 
receptacle; ἃ case, sheath, scabbard, 
Jno. 18. 11. d 

θηλάζω, f. dow, a. 1. ἐθήλασα, 
(Andy, ἃ nipple) to suckle, give suck, 
Mat. 24.19. Mar.13.17. Lu. 21.23; 
93.29; tosuck, Mat. 2). 16. Lu. 11. 27. 

Θῆλυς, θήλεια, θῆλυ, female; τὸ 
θῆλυ, SC. γενός, ἃ female, Mat. 19. 4. 
Mar. 10.6. Ga. 3.283 ἡ θήλεια, WO- 
man, Ro. 1. 26, 27. 

Θηρα, as, 7, (Onp, a wild beast) 


hunting, the chase; med. means of 


capture, a cause of destruction, Ro. 
11.9: whence 
Θηρεύω, f. εύσω, to hunt, catch; 
met. to seize on, lay hold of, Lu. 11.54. 
Θηριομαχέω, &, f. Now, a. 1. ἐθη- 
ριομάχησα, (θηρίον & μάχομαι) to fight 


with wild beasts; met. to be exposed 


to furious hostility, 1 Co. 15. 32. L.G. 
Θηρίον, ov, τό, (equivalent to θήρ, 
but pr. a dimin. from it) a beast, 
wild animal, Mar. 1.13. Ac. 10. 12, 
et al.; met. a brutish man, Tit. 1. 12. 
ϑησαυρίζω, f. ίσω, a. 1. ἐθησαύ- 
ρισα, to collect and lay up stores or 
wealth, treasure up, Mat. 6. 19, 20; 


to heap up, accumulate, Ro. 2. 5.}- 


1 Co. 16. 2; tu reserve, keep in store, 
2 Pe. 3.7: from 

ϑησαυρός, ov, 6, a treasury, a store, 
treasure, precious deposit, Mat. 6. 
19, 20, 21, et al.s a receptacle in 
which precious articles are kept, a 
casket, Mat. 2. 11; a store house, 
Mat. 12. 35. 

Suyydve, f. θίξομαι, a. 2. ἔθιγον, 
to touch, Col. 2.21. He. 12. 20; to 
harm, He. 11. 28. 

θλίβω, f. ψω, p. pass. τέθλιμμαι, 
to squeeze, press; to press upon, en- 
eumber, throng, crowd, Mar. 3. 9; 
met. to distress, afflict, 2 Co. 1. 6; 
4.8, et al.; pass. to be compressed, 
narrow, Mat. 7. 14: (ὦ) whence 


Θλίψις. ews, 7, pr. pressure, com- 


pression; mez. affliction, distress oy 1 





85 OPV 


mind, ἃ Co. 2. 4; distressing citcum. 
stances, trial, affliction, Mat. 24. 9 
et al. 

Θνήσκω, f. θανοῦμαι, p. τέθνηκα; 
a. 2. ἔθανον, to die; in N. 1'., only im 
the p. and plup., τέθνηκα, ἐτεθνήκειν, 
inf. τεθνάναι, part. τεθνηκώς, to he 
dead, Mat. 2. 20; Mar. 15. 44, et al.: 
whence ἷ : 

Θνητός, 7, Gv, mortal, obnoxious te 
death, Ro. 6.12; 8.11. 2Co. 4.11: 
τὸ θνητόν, mortality, 1 Co. 15. 53, 64 
2 Co. 5. 4. ) 

Θορυβέω, ὦ, f Now, intrans. te 
make a din, uproar; trans. to dis- 
turb, throw into commotion, Ac. 17, 
5; in Ν. Τ', mid. to manifest agita- 
tion of mind, to raise a lament, Mat. 
9.23. Mar. 5. 39. Ac. 20: 10: from 

Odpvos, ov, 6, an uproar, din; an 
outward expression of mental agita- 
tion, Mar. 5. 38; a tumult, commo- 
tion, Mat. 26. 5, et al. 

Θραΐω, f. avow, to break, shiver , 
met., pass. p. part. τεθραυσμένος, shat- 
La crushed by cruel oppression, 

u. 4. 18. 


Θρέμμα, ατος, τό, (τρέφω) that 
which is reared; pl. cattie, Jno. 
4. 12. 


Θρηνέω, ὦ, f. Noo, a. 1. ἐθρήνησα, 
to lament, bewail, Mat. 11. 17. Lu. 
7.32. Jno. 16. 20: from 

Θρῆνος, ov, ὁ, (θρέομαι, to shriek) 
wailing, lamentation, Mat. 2. 18. 

Θρησκεία, as, 7, religious worship, 
Col. 2. 18: religion, a religioug 
system, Ac. 26. 5; religion, piety, 
Ja. 1. 26, 27: from 

Θρῆσκος, ov, 6, 7, occupied with 

religious observances; in N. T., ¥e- 

ligious, devout, pious, Ja. 1. 26. 

Opiap Bevo, f. εὗσω, (θρίαμβος; a 

hymn in honour of Bacchus; ἃ 

triumph) pr. to celebrate a triumph ἃ 

trans. to lead in triumph, celebrate 

a triumph over, Col. 2. 155 i ee oe 

to cause to triumph, 2 Co. 2. 14. L. 

Opié, τρἴχύς; ἧς a hair ; pl. ai τρίχες, 

dat. θριξί, the hair of the head, Mat. 

5. 36; 10. 30, et al.; of an animal, 

Mat. 3. 4. Mar. 110: 

Θροέω, ὥ, f. noo, (θρόος, an up- 

roar, fr. θρέομαι, to make a clamour, 

tocry aloud; in W.7., pass. to be dis 


GVO 


turbed, disquieted, alarmed, terri- 
fied, Mat. 24.6. Mar. 13.7. 2 Th. 2. 2. 

BpdpBos, ov, ὁ, a lump; espec. a 
clot of blood, Lu. 22. 44. 

Θρόνος, ov, 6, (Opa, to set) a seat, 
a throne, Mat. 5. 34; 19. 28. Lu. 
i. 52; meton. power, dominion, Lu. 
1. 32. He. 1. 8; ἃ potentate, Col. 
1, 16, et al. : ᾿ 

ϑύγάτηρ, τέρος, τρός, dat. τέρι, τρί, 
ACC. τέρα, VOC. θύγατερ, ἡ, a daughter, 
Mat. 9. 18; 10. 35, 37; inthe vocative, 
an expression of affection and kind- 
ness, Mat. 9. 22; fr. the Heb. one of 
the female posterity of any one, Lu. 
1.5; met. a city, Mat. 21.5. Jno. 
12. 15; pl. female inhabitants, Lu. 
23. 28: (a) whence dimin. 

Θυγάτριον, tov, τό, a little daughter, 
female child, Mar. 5. 23; 7. 25. 


OvedrAa, ns, 7, (θύω) a tempest, 
whirlwind, hurricane, He. 12. 18. 


Θύϊνος, n, ov, thyine, of Gvia, thya, 
an aromatic evergreen tree, arbor 
tre, resembiing the cedar, and found 
in Lybia, Re. 18.12. (ὦ. } 

Θυμίᾶμα, aros, τό, (Gvpidw) in- 
cense, any odoriferous substance 
burnt in religious worship, Re. 5. 8; 
8. 3,4; 18. 13; or, the act of burning 
incense, Lu. 1. 10, 11. 

Θυμιᾶτηριον, tov, τό, a censer for 
burning incense, He. 9. 4 : from 

Θυμιάω, ὦ, f. dow, (θύω) to burn 
incense, Lu. 1. 9. p 

Θυμομᾶχέω, ὦ, f. now, (θυμός & 
μάχομαι) to wage war fiercely; to 
be warmly hostile to, be enraged 
against, Ac. 12. 20. L. G. 

Bids, ov, 6, (θύω) pr. the soul, 
mind; hence, a strong passion or 
emotion of the mind; anger, wrath, 
Lu. 4. 28. Ac. 19. 28, et al.; pl. swel- 
lings of anger, 2 Co. 12. 20. 
5. 20: whence 

Θυμόω, ὦ, f. ὦσω, to provoke to 
anger; pass. to be angered, enraged, 
Mat. 2. 16. 

Supa, as, ἡ, a door, gate, Mat. 6. 6. 
Mar. i. 33; anentrance, Mat. 27. 60, 
et al.; in NV. T., met. an opening, oc- 
egsion, opportunity, Ac. 14. 27. 1 Co. 
16. 9, et al.; meton. a medium or 
means of entrance, Jno. 10. 7, 9: 
eohence 


es) 





& PAS 

Gupeds, ov, ὁς a stone or other me 
terial employed to close a doorways 
later, a large oblong shield, Ep. 6. 16. 

Θυρίς, ἰδος, ἤν a small opening; a 
window, Ac. 20.9. 2 Co. 11. 33. 

Θυρωρύός, ov, 6, (θύρα & οὖρος, # 
keeper) a door-keeper, porter, Mar. 
13. 34. Jno. 10. S218. 1G, 17. 

’ , 5 

Θυσία, ας, ἢ, (θύω) sacrifice, act of 
sacrificing, He. 9. 26; the thing sa- 
crificed, a victim, Mat. 9. 13; 12.7 
the flesh of victims eaten by the sacri- 
Jicers, | Co.10. 18; in NV. 7’, an offer- 
ing or service to God, Phi. 4. 18, et al 


Θυσιαστήριον, tov, τό, an altar, 
Mat. 5. 23, 24. Lu. 1. 11, ef al.; spe. 
the altar of burnt offering, Mat. 23. 
35. Lu. 11]. 51; meton. a class of 
sacrifices, He. 13.10: (S.) from 

Ove, ἢ. θύσω, p. τέθύκα, a. 1 
ἔθυσα, Pass. Ὁ. τέθυμαι, 2.1. ἐτύθην, to 
offer; to kill in sacrifice, sacrifice, 
immolate, Ac. 14. 13, 18, et al.; in 
N. T., to elaughter for food, Mat. 
22. 4, et al. ("0 in θύω. ὕ in ἐτύθην). 

Θώραξ, ἄκος, 6, a breastplate, ar- 
mour for the body, consisting of twe 
parts, one covering the breast and the 
other the back, Re. 9. 9, 17. Ep. 6. 14. 
1 Th. 5. 8. 


I. 


"Ἰᾶμα, aros, To, healing, cure, 1 Co. 
12. 9, 28, 30: from 

᾿Ἰάομαι, Guat, f. avopat, a. 1. ἰᾶσά- 
μην, P. PASS. ἴαμαι, 2. 1. ἰάθην, to heal, 
cure, Mat. 8. 8. Lu. 9. 2; met. to 
heal spiritually, restore from a state 
of sin and condemnation, Mat. 13. 
15. He. 12. 13, et al.: ewhence 

Hy = ς . 

lactis, ews, ἢ» healing, cure, Lu. 
13. 32. Ac. 4, 225 30; 


ΨΥ . . 
Ga.!"Tagmis, wos, ny jasper, a precious 


stone of various colours, as purple, 
cerulean, green, &¢. Re. 4.3; 21. 11, 
ἸΒ 19: 

᾿Ιᾶτρός, ov, 6, (ἰάομαι) a physician, 
Mat. 9.12. Mar. 2.17; 5. 26, et al. 

"Ide, or ἰδέ, imperat. of εἶδον, used 
as aninterj.,1o! behold! Jno. 11. 365 
16. 29; 19. 4, 5, et al. 

᾿Ιδέα, as, ἡ, (ἰδεῖν) form; look, ae 
pect, Mat. 28. 3. 


dh, “pe ecseall aK 


{Al 


Ἰδιος, ia, vor, one’s own, Mar, 15. 
30. Jno 7. 18, et al.; due, proper, 
specially assigned, Ga. 6.9. ὃ Ti. 
9.6; 6.15. Tit. 1. 3; also used in 
N.T. as a simple possessive, Eph. 
5, 23, et al.; τὰ ἴδια, one’s home, 
Ronsehold, people, Jno. 1. Li; 16. 32; | 
19. 27; οἱ ἴδιοι, members of one’s 
household, friends, Jno. 1. ll. Ac. 
24. 23, et al.; ἰδίᾳ, adverbially, se- | 
verally, respectively, 1 Co. 12. 11; | 
κατ᾽ ἰδίαν, adv. privately, aside, by 
one’s self, alone, Mat. 14. 13, 23, et | 
al.; whence 

᾽ , ξ 2 ε 

Ιδιώτης, ov, 6, pr. one in private 
life; one devoid of special learning 
or gifts, a plain person, Ac. 4. a 

| 








, 1 Co. 14. 16, 23, 24. 2 Co. 11. 6. 

ISov, varied in accent from ἰδοῦ, 
imperat. of εἰδόμην, a particle serving 
to call attention, lo! Mat. 1. 28. Lu. 
1. 38. Ac. 8. 36, et al. freq. 

“ερώς, @TOS, ὃ, (idos, sweat) sweat, 
Lu. 22. 44. 

‘lepareia, as, 7, priesthood, sacer- 

‘ dotal office, Lu. 1. 9. 

Ἱεράτευμα, ατος, Td, a priesthood ; 
meton. a body of priests, 1 Pe. 2.5, 9: 

(S.) from 

Ieparevw, to officiate as a priest, 
perform sacred rites, Lu. 1.8: from 

Ἱερεύς, eas, ὁ, (ἱερός) a priest, one 
who performs sacrificial rifes, Mat. 

8.4. Li 15. ene: 1:19 Ὁ 8]: 

Ἱερόθῦτος, ov, 6, ἡ, (ἱερός & θύω) 
offered in sacrifice, v.r. 1 Co. 10. 28. 

‘Tepdv, ov, ὁ (ἱερός) a temple, Mat. 
4. 5, Lu. 4.9. Ac. 19. 27, et-al. 

lepompenns, €os, οὖς, 6, ἢ, (ἱερός 
& πρέπει) beseeming what is sacred ; 

becoming holy persons, Tit. 2. 3. 

ἱερός, a, dv, hallowed; holy, di- 
vine, 2 Ti. 3. 15; τα ἱερά, sacred rites, 

: 1 Co. 9. 13. bis. 

Ιεροσολυμίτης, ov, 6, an inhabit- 
ant of Ἱεροσόλυμα, V. Ἱερουσαλήμ, 
Jerusalem, Mar. 1.5. Jno. 7. 25. (t7). 

Ἱεροσυλέω, ὦ, £. now, to despoil 
temples, commit sacrilege, Ro. 2. 22: 

A Srom 

Ἱερόσῦλος, ov, ὃ, ἧ. (ἱερός, & συ- 
λάω) one who despoils temples, com- 

‘ mits sacrilege, Ac. 19. 37. 

Yepoupyew, ὦ, f. now, (ἱερός & 





Sr -- -,  -ὐὐἰσσ-ὐὐππσι κι αὐκον 


81 


TAE 


ἔργον) to officiate as priest, perform 
sacred rites; in N. 7., to minister tm 
a divine commission, Ro. 15. 16. Ju. G. 

€ , ¢ € , . 

Ιερωσύνη,) 7S, ἢν» (ἱερεὺς) priest. 
hood, sacerdotal office, He 7. 11, 12 
14, 24. (3). 

‘Incovs, ov, 6, (Heb. YIM conte. 
yiv7?) a Saviour, Jesus, Mat. 1. 21, 
95; 2.1, et al. freq.; Joshua, Ac. 7. 
45. He. 4.8; Jesus, ὦ Jewish Chrise 
tian, Col. 4. V1. 

@ Vv , / , [ ς , 

Ikavds, 7, OV, (LK@, V. κάνω, ἴα 
arrive at, reach to) befitting; suf- 
ficient, enough, Un. 32. 38; ἱκανὸν 
ποιεῖν τινί, to satisfy, gratify, Mar. 
15. 15; τὸ ἱκανὸν λαμβάνειν, to take 
security or bail of any one, Ac. 17.95 
of persons, adequate, competent, qua~ 
lified, 2 Co. 2. 16; fit, worthy, Mat. 
3. 11; 8. ὃ: of number or quantity, 
considerable, large, great, much, ane 
pl. many, Mat. 28. 12. Mar. 10. 46, 
et al. : whence 

Ικανότης, THTOS, 7, sufficiency, abi- 

lity, fitness, qualification, 2 Co. 3. 5. 

ε , “- ’ δ ἂν 

Ικανόω, ὦ, f. ov, a. 1. ixavadd, 

to make sufficient or competent, 
qualify, 2 Co. 3.6. Col. i. 12. L. G. 

‘Ixernpia, as, ἡ, (fem. of cern ptos, 
sc. ῥάβδος, fr. ἱκέτης, Suppliant) pr. am 
olive beanch, borne by suppliants im 
their hands; supplication, He. 5. 7. 

Ἶκμάς, ἀδοςς 7, moisture, Lu. 8. 6. 

‘Thapés, ἀ, ov, cheerful, not grudging, 
2 Co. 9. 7° whence 

Ἱλαρότης, τητος, ἢ, cheerfulness, 
Hor 1208.) LE. G: 

χη 7 C4 ε 

Ἱλάσκομαι, f. ἱλάσομαι, ἃ. 1. ἰλασ- 
θην. to appease, render propitious; 
in N. T., to expiate, make an atones 
ment or expiation for, He. 2. 173 
ἱλάσθητι, be gracious, show mercy, 
pardon, Lu. 18. 13: whence 

Ἵλασμός, οὔ, ὃ, propitiation, ex 
piation; one who makes expiatioz. 
1 Jno. 2.2; 4. 10. 

Ἱλαστήριος; a, ov, (λάσκομαι) pro 

2929 9 
pitiatory; invested with propitia: 
tory power, Ro. 3.25; inN.T & 80 
τὸ ἱλαστήριον, the cover of the ark Οἱ 
the covenant, the mercy-seat, He. 
9. 5. 

Ἵλεως, wv, 6, ἢ, (Att. for ἵλαος, 
propitious, favourable, mereiful, 616. 
ment. He. 8. 12; fr. the Hed. ἵλεως 


IMA 


fey @:0s), God have mercy on thee, 

forbid, far be it from thee, Mat. 
16. 22. 

‘Iuds, ἄντος, 6, a strap or thong of 
leather, Ac. 22. 25; a shoe-latchet, 
Mar. 1.7. Lu. 3.16. Jno. 1. 27. 

ἱματίζω, f. ίσως p. pass. iwaTicpat, 
to clothe; pass. to be clothed, Mar. 
5.15. Lu. 8.35: (N. T.) from 

“μάτιον, fov, τό, (ἔννυμι, εἷμα) a 
garment; the upper garment, man- 
tle, Mat. 5. 40; 9. 16, 20, 21; ml. the 
wantle and tunic together, Mat. 
26. 65 ; pl. genr. garments, raiment, 

: Mat. 11.8; 24. 18, et al. 

ἱματισμός, ov, ὁ, (ἱματίζω) a gar- 
ment; raiment, apparel, clothing, 
Lu. 7. 25; 9. 29, etal. L.G 

¢ 0 Cer ef 

Ἱμείρω & ἱμείρομαι, (tjepos, de- 
sire) to desire earnestly ; by impl. to 
have a strong affection for, love fer- 
vently, 1 Th. 2. 8. 

"Iva, conj., that, in order that, Mat. 
19.13. Mar. 1. 38. Jno. 1. 22; 3.15; 
17.1; ἵνα μή, that not, lest, Mat. 7. 1; 
in N. T., equivalent to ὥστε, so that, 
so as that, Jno. 9. 2, et al.; also, 
marking a simple circumstance, the 
circumstance that, Mat. 10. 25. Jno. 
4. 34; 6. 29. 1 Jno. 4. 173: 5. 3, et al. 

Ἵνατι, adv. (ἵνα & ti) why is it that ἢ 
wherefore? why? Mat. 9.4; 27. 46, 
et al. 

"Ids, ov, 6, a missile, weapon, arrow, 
dart; venom, poison, Ro. 3.13. Ja. 
3.8; rust, erugo, Ja. 5D; os 

*Iovdaia, as, 7, (Ἰουδαῖος) Judea, 
Mat. 2. 1, 5, 22; 3.1, et al.; meton. 
the inhabitants of Judea, Mat. 3. 5. 

Ἰουδαΐζω, f. iow, (fr. same) to ju- 
daige, live like a Jew, follow the 
manners and customs of the Jews, 
Ga. 2. 14. 

᾿Ιουδαϊκός, n, dv, (fr. same) Jewish, 
current among the Jews, Tit. 1. 14: 
whence 

lovdaik@s, adv. Jewishly, in tbe 

,, manner of Jews, Ga. 2. 14. 

Ἰουδαῖος, aia, atov, Jewish, Mar. 
1.5. Jno. 3.22. Ac. 16.1; 24. 24. 

*lovdatos, ov, 6, (Heb. *)7%) pr. 
one sprung from the tribe of Ju- 


Ash, of a subject of the kingdom of 
dude! 4a 4.7, a descendant of 


88 


IT 


Jacob, a Jew, Mat. 28. 18, Man 1. ἃ 
: Ac. i9. 34. Ro. 2. 28, 29, et al. 
Iovdaicpds, ov, 6, Judaism, the 
character and condition of a Jew: 
practice of the Jewish religion, Ga. 
: 1. 13, 14, ; me ait 
Ἱππεὺς, ἐως, 0, (izes) 2 horse. 
man; pl. immes, horsemen, cavalry, 
‘ Ac. 23. 23, 32. 
ἱππικός, ἡ, ὄν, equestrian ; TO τπ- 
πικόν, cavalry, horse, Re. 9. 16: from 


Ἵππος, ov, 6, a horse, Ja. 3.3. Re. 

4 0. 2, 4, δ, 8, οὗ al. 

Ipts, ἴριδος, a rainbow, iris, Re. 
4. 32) 10,1. 

"Iodyyedos, ov, 6, ἧ, (ἴσος ἃ ay- 
yedos) equal or similar to ange.a, 


Lu. 20. 36. N.T 

ἤἸσᾶσι, 3 pl. of οἶδα, usually in N. Τὶ, 
οἴδασι, Ac. 26. 4. 

"Icos, n, ov, equal, like, Mat. 20. 12. 
Lu. 6. 34, et al.; neut. pl. ἴσα, ad- 
verbially, on an equality, Phi. 2. 6; 
met. correspondent, consistent, Mar. 

Ἷ 14. 56, 59: whence 

Ισότης, τητος, 7, equality, equal 
proportion, 2 Co. 8. 13, 14; fairness, 

ὶ equity, what is equitable, Col. 4. 1. 

Iodripos, ov, 6, 7, (loos & τιμή) 
of equal price, equally precious or 
valuable, 2 Pe. 1.1. ; 

ἸΙσόψῦχος, ov, 6, ἡ, ἴσος & ψυχὴ) 
like-minded, of the same mind and 
spurt .. Phi. 2. 20. 

᾿Ισραηλίτης, ov, ὃ, an Israelite, a 
descendant of Ἰσραήλ, Israel or Ja~ 
cob, Jno. 1. 48. τ 2. 22, et al. 

Ἵστημι, and in N.T. corda, ὦ, f. 
στήσω, 2.1. ἔστησα, trans. to make to 
stand, set, place, Mat. 4.5, et al.; to 
set forth, appoint, Ac. 1. 23; to fix, 
appoint, Ac. 17. 31; to establish, con- 
firm, Ro. 10. 3. He. 10.9; to set 
down, impute, Ac. 7. 60; to weigh 
out, pay, Mat. 26. 15; étntrans. p. 
ἕστηκα, inf. ἑστάναι, part. ἑστώς, plup 
εἱστήκειν, 2. ἃ. ἔστην, Pass. ἵσταμαι, f. 
σταθήσομαι, 8.1. ἐστάθην (ἃ), to sand, 
Mat. 12. 46, et al.; to stand fast, be 
firm, be permanent, endure, Mat 
12.25. Eph. 6. 13, et al.; to be con- 
firmed, proved, Mat. 18. 16. 2 Co, 
13.1; to stop, Lu. 7. 14; 8.44. Ac 
8. 38, et al. 


I ‘lore γέω, &, f. now, στωρ, know 


IX 


ing) to ascertain by inauiry 
aroinadion ; to inguire of; im NV. 7’, 
to visit in order to become acquainted 
with, Ga. 1. 18. 

Ἰσχῦρός, a, Ov, strong, mighty, ro- 
bust, Mat. 12. 29. Lu. 11. 21; power- 
ful, mighty, 1 Co. 1. 27; 4.10. 1 Jno. 
9. 14; strong, fortified, Re. 18. 105 
vehement, Mat. 14. 30; energetic, 
2 Co. 10. 10; sure, firm, He. 6. 18, 
et al.: from 

loxvs, vos, 7, strength, might, 
power, Re. 18.2. Eph. 1. 19; faculty, 
ability, 1 Pe. 4. 11. Mar. 12. 30, 33. 
Lu. 10. 27: whence 

[σχύω, f. vo@, a. 1. ἴσχῦσα; to be 
strong, be well, be in good health, 
Mat. 9. 12; to have power, be able, 
Mat. 8. 28; 26, 40; to have power or 
efficiency, avail, be valid, Ga. 5. 6. 
He. 9. 17; to be of service, be ser- 
viceable, Mat. 5. 13; meton. to pre- 
vail, Ac. 19.16. Re. 12. 8, et al. (Ὁ). 

ἴσως, adv. (toos) equally ; perhaps, 
it may be that, Lu. 20. 13. 

᾿Ιταλικός, 7, bv, Italian, Ac. 10. 1. 


Ἰχϑύδιον, ov, τό, a small fish, Mat. 

; 15. 34. , Mar. 8.7: dimin. of 

Ιχθύς, vos, 6, a fish, Mat. 15, 36% 
17.27. Lu. 5. 6, et al. 

"Lyvos, €0s, TO, (κω) ἃ footstep, 
track; in N.T., pl. footsteps, line 
of conduct, Ro. 4. 12. 2 Co. 12. 18. 
1 ῬὈο.. 2. 921]. 

"Jara, indec. τό, iota; in N. T., used 
like tlie Heb. “1}", the smallest letter in 
the Hebrew alphabet, as an expression 
for the least or minutest part; a jot, 
Mat. 5. 18. 


K, 


Κἀγώ, contracted from καὶ eyo, 
dat. κἀμοί, accus, κἀμέ, καί retaining, 
however, its Γ ἘΡΕΙ ΚΗ force, Jno. 
6: 57: 10; 15, et.al. 

Kaba, adv. (καθ᾽ a) lit. according to 
what; as according as, Mat. 27. 10. 

KaGaipects, EWS, ἢ» pr. ἃ taking 
down; a pulling down, overthrow, 
demolition, 2 Co. 10.4; met. a razing 
as respects spiritual state, a counter 
process to religious advancement by 
@postolic instrumentality, 2 Co. 10. 8; 
13. 10: from 


89 


and ex-  Καθαιρέω, ὦ, 


——— es 





-.-.Ὀ.ο.οὌὕθοος.... 


LS! 


f. now, & Kubeha, 
a. 2. καθεῖλον, (κατά & aipéw) to take 
down, Mat. 15. 36, 46. iu. 23. 53, 
Ac, 13. 29; to pull €own, demolish. 
Lu. 12. 18; to throw or cast down, 
degrade, Lu. 1.52; to destroy, put an 
end to, Ac. 19. 27; to overthrow, 
conquer, Ac. 13. 19; to pull down, 
subvert, 2 Co. 10. 5. 

Kadaipo, f. apa, p. pass. κεκάθαρ- 
μαι, (καθαρός) to cleanse from filth . 
to clear by pruning, prume, {ne 
15.2; met. to cleanse from sin, nvaks 
expiation, He. 10. 2. 

Καθάπερ, adv. (καθ᾽ ἅ περ) even 
as, just as, Ro. 4. 6, et al. 

Καθάπτω, f. ψω, (κατά & ἅπτω) 
trans. to fasten or fit to; in N. 7᾽, 
equivalent to καθάπτομαι, to fix one’s 
self upon, fasten upon, Ac. 28. 3. 

Kadapi¢a, f. tow, & ιῶ, ἃ. 1. ἐκα- 
θάρισα, a later equivalent to καθαίρω, 
to cleanse, render pure, Mat. 23. 25. 
Lu. 11. 39; to cleanse from leprosy, 
Mat. 8. 2, 3; 10. 8; met. to cleanse 
from sin, purify by an expiatory 
offering, make expiation for, He. 9 
22, 23. 1 Jno. 1.7; to cleanse from 
sin, free from the influence of error 
and sin, Ac. 15. 9. 2 Co. 7. 1; to 
pronounce ceremonially clean, Ac. 
10. 15; 11.9, et al.: whence 

Καθαρισμός, ov, 6, ceremonial 
cleansing, purification, Lu. 2. 22. 
Jno. 2.6; mode of purification, Jno. 
2.6;°3. 35; cleansing of lepers, Mar. 
1. 44; met. expiation, He. 1.3. 2 Pe. 
1.9, etal. L.G. 

Κάθαρμα, atos, τό; (καθαίρω) off- 
scouring, filth; met. a mean and 
abject person, an outcast, 1 Co. 4. 13. 

Καθαρός, 4,. ὄν, clean, pure, un- 
soiled, Mat. 23. 26; 27. 59; med. 
clean from guilt, guiltless, innocent, 
Ac. 18.6; 20.26; sincere, unfeigned, 
upright, virtuous, void of evil, Mat. 
5,8; 750. 15. 3; clean ceremonially, 
Lu. 11. 41: whence 

Καθαρότης, τητος, 1, cleantces 
ceremonial purity, He. 9. 13. 

Καθέδρα, as, q (κατά & ἕδρα) 8 
seat, Mat. 21. 12; 23.2. Μαγ. 11. 1ὅ. 

Καθέζομαι, f. καθεδοῦμαι, to seat 
‘one’s self, sit down, Mat. 26. 55. La. 
2. 46, et al. 


Καθεῖς, (καθ᾽ cis) one by one, ons 


KAG 
after another, 1 Co. 14. 31. Ep. 5. 33. 
ἐὴ 


Καθεξῆς, adv. (κατά & ἑξῆς) ina 
continual order or series, succes- 
sively, consecutively, Lu. 1.3. Ac. 
11.43; 18. 233 ὃ, ἡ, καθεξῆς, succeed- 
προ πη βρης, Eas. 1... ἈΔ.0..3..24. 


ἱαθεύδω, f. ευδήσω, (κατά & εὔδω, 

. tosleep) tosleep, be fast asleep, Mat. 
ὃ. 24; 9. 24, et al.; met. to be sloth- 
ful, careless, secure, Ep. 5. 14. 1 Th. 
5.6; tosleep the sleep of death, 1 Th. 
3. 10. 

Kadnynrns, οὗ, 6, (καθηγέομαι, to 
lead, conduct, fr. κατά & ἡγέομαι) pr. 
a guide, leader; in N. 7., a teacher, 
instructor, Mat. 23.8, 10. LL. G. 

Καθήκω, (κατά & ἥκω) to reach, 
extend to; καθήκει, impers. it is fit- 
ting, meet, Ac. 22. 22; τὸ καθῆκον, 
what is fit, right, duty; τὰ μὴ καθή- 
κοντα, by litotes for what is abomin- 
able or detestable, Ro. 1. 28. 

Ka@nua, 2 per. κάθησαι & κάθῃ, 
imperat. κάθησο & κάθου, (κατά & 
Huot, to sit) to sit, be sitting, Mat. 
9.9; Lu. 10.13; to be seated, 1 Co. 
14. 30; to dwell, Mat. 4. 16. Lu. 
1. 79; 21. 35, et al. 

Καθημερινός, ἡ, dv, (καθ᾽ ἡμέραν, 
cage daily, day by day, Ac. 6. 1. 


Καθίζω, f. ow, p. κεκάθικα, a. 1. 
ἐκάθισα, trans. to cause to sit, place ; 
καθίζομαι, to be seated, sit, Mat. 19. 28. 
Lu. 22. 30; to cause to sit as judges, 
place, appoint, 1 Co. 6. 4; intrans. 
to sit, sit down, Mat. 13. 48; 26. 36; 
to remain, stay, continue, Lu. 24. 49. 


ἰζαθίημι, f. καθήσω, a. 1. καθῆκα, 
(κατά, & injec) to let down, lower, Lu. 
d.,19.,; Ac..9. 25.3 10.113 "15. 


Καθίστημι, and in N. T. καθιστάω, 
ὦ, f. καταστήσω, & 1. κατέστησα, a. 1. 
pass. κατεστάθην, (ἃ), (κατά & Ἱστημι) 
to place, set, Ja. 3.6; to set, consti- 
tute, appoint, Mat. 24. 45, 47. Lu. 12. 
14; to set down in a place, conduct, 
Ac. 17. 15; to make, render, or cause 
to be, 2 Pe. 1.8; pass. to berendered, : 
Ro. 5. 19. 

Καθό, (καθ᾽ 3) as, Ro. 8. 26; ac-' 
cording as, in proportion as, 2 Co. , 
S02... Pe. 4.13, 

Καθόλου, (καθ᾽ ὅλου) on the whole, | 








Mu 


KAI 


in general, altogether; and with ἃ 
negative, not at all, Ac. 4. [8. 
Καθοπλίζω, f. iow, (κατά ὃς ὁπλίξω) 
to arm completely, Lu. 11. 21]. 
Καθοράω, ὦ, (κατά & ὁράω) pr. ta 
look down upon; in N. T., to mark, 
perceive, discern, Ro. 1. 20. 


Καθότι, (καθ᾽ ὅτι) according as, ix 
proportion as, Ac. 2. 45; 4.35; inas 
much as, Lu. 1.7; 19.9. Ac. ἃ, 24 


Καθώς, (κατά & ὡς) as, in the man. 
ner that, Mat. 21. 6; 26. 24; how, in 
what manner, Ac. 15. 14; according 
as, Mar. 4. 33; inasmuch as, Jnc, 
17.2; of time, when, Ac. 7.17. L. G. 

Kai, conj., and, Mat. 2. 2, 3,11; 4.22; 
καὶ---καὶ, both—and; as a cumula 
tive particle, also, too, Mat. 5. 39 
Jno. 8. 19. 1 Co. 11]. 6, et al; em 
phatic, even, also, Mat. 10. 30. 1 Co. 
2.10, et al.; in N. Τ᾽, adversative. 
but, Mat. 11. 19, et al.; also intro- 
ductory of the apodosis of a sentence 
Ja. 2.4.5 Gen ΦΊΟΒΣ 

Katye, (kai & γε) at least, were it 
only, Lu. 19. 42; and even, yea too 
Ac. 2.18. L. G. 

ἹΚαινός, ἡ, dv, new, recently made, 
Mat. 9.17. Mar. 2.22; new in spe- 
cies, character, or mode, Mat. 26 
28,29. Mar. 14. 24. 25. Lar 22,20 
Jno. 13. 34. 2Co. 5.17. Ga. 6.15 
Eph. 2. 15; 4.24. 1Jno.2.7. Re 
3. 12, et al.; novel, strange, Mar. 
1, 27. Ac. 17. 19; new to the pos- 
sessor, Mar. 16.17; unheard of, un- 
usual, Mar. 1. 27; Ac. 17. 19; met. 
renovated, better, of higher excel- 
lence, 2 Co. 5. 17. Re. 5. 9, et al.;: 
whence 

Καινότερος, a, ov, pr. comparat. of 
preced., newer, more recent; bt 
used for the positive, new, novel, Ac 
17: 21. 


ΚΚαινότης, tyros, ἢ, newness, Re. 
6.4... 7: δὲ 

Καίπερ, (καί & mep) though, al- 
though, Phi. 3.4. Re. 17. 8, et al. 

ἹΚαιρός, ov, 6, pr. fitness, propor- 
tion, suitableness; a fitting situa. 
tion, suitable place, 1 Pe. 4. 17; a 
limited period of time marked by a 
suitableness of circumstances, a fit- 
ting season, 1 Co. 4. 5. 1 Ti. 3.6: 

6) 1b. THe. τὰν ον, Ao 

24, 25. Ga. 6. 10. He. 11. IF; @ 


ΚΑῚ 91 


fimited period of time distinguished 
by characteristic circumstances, 8 
signal juncture, a marked season, 

at. 16.9. “Liu 12. 56;:21.8. 1 Pe. 
1. 11, et al; a destined time, Mat. 
8.29; 26.18. Mar. 1. 15. Lu, 21. 24. 


KAA 


endurance in trials and afftiictions, 
2 Tie 9.12. 


~ , 
Κακοποιέω, ὦ, f. Now, (κακός ἃ 


ποιέω) to cause evil, injure, do harm, 
Mar. 3. 4. Lu. 6.9; to do evil, com: 


mit sin, 1 Pe. 3. 17. 

Κακοποιός, οὔ, 6, 7, (fr. same) an 
evil-doer, 1 Pe. 2. 12, et al.; a male- 
factor, criminal, Jno. 18. 30. 

Κακός, 7, ὄν, bad, of a bad qualisy 
or disposition, worthless, corrupt, de. 
praved, Mat. 21. 41; 24. 48. Mar. 
7.21; wicked, criminal, morally bad; 
τὸ κακόν, evil, wickedness, crime, 
Mat. 27. 23. Ac. 23.9; malediction, 


1 Th. 5. 1, et al.; a season in ordi- 
nary succession, equivalent to ὥρα, 
Mat. 13. 30. Ac. 14. 17, et al.; i 
N. T., a limited time, a short season, 
Lu. 4. 13, et al.; simply, a point of 
time, Mat. 11. 25. Lu. 13. 1, et al. 
Καίτοι, (kat & enclit. Tov) and yet, 
though, although, He. 4. 3. 
Kairovye, (καίτοι & ye) although 
indeed, Jno. 4.2. Ac. 14. 117: 17.27. | Pee Ss! Ὁ: mischievous, harmtul, 
Kale, f. καύσω, pass. a, 1. ekav@nv,| baneful; τὸ κακόν, evil, mischief, 
to cause to burn, kindle, light, Mat. | harm, injury, Tit. 1. 12; afflictive 
5. 153 pass. to be kindled, burn, | τὸ κακόν, evil, misery, affliction, suf- 
flame, Lu. 12. 35; met. to be kindled fering, Lu. 16.25, | Ὰ is 
into emotion, Lu. 24. 32; to consume | Kaxovpyos, ov, 0, 1, (κακὸς & ἐρ- 
with fire, Jno. 15.6. 1 Co. 13. 3. γον) an evil-doer, malefactor, crimi- 
Κἀκεῖ, (by crasis for καί ἐκεῖ) and | nal, Lu. 23. 32, 33, 39. 3 Ti. 2. 9. 
there, Mat. 5. 23; 10. 113 there also, Κακουχέως ὦ; f. 77, (κακός & EX) 
ssiaa 1. 38; thither also, Ac. 17,13, | to maltreat, afilict, harass 2 pass. 
et al. to be afflicted, be oppressed wit! 
Κἀκεῖθεν, (by crasis for καί exeiOev) | _ evils, He. 11. 375 13. 3. 
and thence, Mar. 10. 1. Ac. 7. 4: Κακόω, @, f. aoa, a. 1. ἐκάκωσα 
14.26; 20.153 21.1; 21. 4,12: 28.15; (κακός) to maltreat, cause evil to, 
and then, afterwards, Ac. 13.21. oppress, Ac. 7. 6. 19; 12. 13 18. 10. 
Κἀκεῖνος, eivn, €ivo, (by crasis for| 1 Pe. 3. 18; in N.T., to disaffect, 
ae ἐκεῖνος) and he, she, it; and this, cause to be evil affected, Ac. 14. 2. 
and that, Mat. 15. 18; 23. 23; he,| Kaxas, adv. (fr. same) ill, badly ; 
she, italso; this also, that also, Mat.| physically ill, sick, Mat. 4. 245 8. 16, 
20. 4. i : et al.; grievously, vehemently, Mat. 
Κακία, as, 9, (Kkaxos) malice, ma- 15. 22; wretchedly, miserably, Mat. 
lignity, Ro. Ht ie ep. ᾿ ᾿ ὅπ | a εἰ Στ ay. ae a 
ness, depravity, Ac. 8. 22. 0. 5.85 23.95 W ly, criminally, JO. 16. 
in N. T., evil, trouble, calamity, Mat.| 235 amiss, Ja. 4. 3. Ἶ 
6. 84. ᾿ ϑ A Κάκωσις, ews, 7, (Kakow) ill-treat- 
KaxonGera, as, ἢ. (κακὸς & nOos)| ment, affliction, misery, Ac. 7. 34. 
disposition for mischief, malignity, | Καλάμη, 4s, Ny the stalk of grain, 
Ro. 1.29. ‘ straw, stubble, 1 Co. 3. 12. (4). 
Kakohoyew, 9, f. noo, (κακὸς & KdAdpos, ov, 6, a reed, ἃ cane, Mat. 
λέγω) to speak evil of, revile, abuse, | 1) 7, 12. 20. Lu. 7. 24: a reed in its 
agssail with reproaches, Mar. 9. 39.) »arious an Sra ae ieee tee nasa 
Ac. 19.9; to address with offensive! jo Mat τὰ 99. 30. 48 Ma δ 
janguage, to treat with disrespect ait Mag.) 208 δον ele ee 
catenin. Mat, 15,4. oNbar. 7210 >| 19,36; a measuring rod, Re. 11.1: 8 
eee eee, Neh writer’s reed, 3 Jno. 13. 
ἑξακοπάθεια, as, 7, a state of suf-| Κιαλέω. ὦ, f. έσω, p. KEKANKG, a. 1 
fering, affliction, trouble; in WN. T., gee D ‘pass Kee diyide "ἢ a eae, 
: Aare ἜΡ, : , a. 1. pass. 
_endurance in afftiction, Ja. 5. 10. ἐκλήθην, to call, call to, Jno. 10. 3; ἴα 
Κακοπᾶθέω, @, f. σώ. (KaKOS & call into one’s presence, send for @ 
πάσχω) to suffer evil or afflictions, person, Mat. 2.7; to summon, Mat. 
2 ΤΊ. 2.9; to be vexed, troubled, de- | 2. 16: 25. 14, et al.; to invite, Mat. 
jected, Ja. 5. 13; in W.7., toshow; 22. 9, ef at.; to call to the perform 





RAA 


ence 2f a certain thing, Mat. 9. 13. 
He. 11. δ, et al. ; to call to a partici- 

tion in the privileges af the Gospel, 
Po. 8.30, 9. 24. 10Co. 1.9; 7. 18, et 
al.; to cali to an office or dignity, 
He. 5. 4; to name, style, Mat. 1. 21, 
et al.; pass. to be styled, regarded, 
Mat. 5. 9, 19, et al. 


Καλλιέλαιος, ov, 6, ἧ, (κάλλος & 
ἔλαιον) pr. adj. productive of good 
oil; as subst. a cultivated olive-tree, 
Ro. 11, 24. 


92 


ς ᾿ 
Καλλίων, ovos, 6, 7, (comp. of Ka- | 


Ads) better; neut. κάλλτον, as an adv. 
full well, Ac. 25. 10. 


Καλοδιδασκᾶλος, ov, 6, ἡ, (καλός 
& διδάσκαλος) teaching what is good, 
a teacher of good, Tit. 2.3. N. T. 


Καλοποιέω, ©, f. now, (καλός & 
ποιέω) to do well, do good, 2 Th. 
3.13. S. 

Καλός, ἡ, dv, pr. beautiful; good, 
of good quality or disposition ; fer- 
tile, rich, Mat. 13. 8, 23; useful, pro- 
fitable, Lu. 14. 34; καλόν ἐστι, it is 
profitable, it is weil, Mat. 18. 8, 9; 
excellent, choice, select, goodly, Mat. 
7. 17, 193 καλόν ἐστι, it is pleasant, 
delightful, Mat. 17. 4; just, full mea- 
sure, Lu. 6. 38; honourable, distin- 
guished, Ja. 2. 7; good, possessing 
moral excellence, worthy, upright, 
-virtuous, Jno. 10. 11,14. 1 Ti. 4.6; 
τὸ καλὸν & τὸ καλὸν ἔργον, what is 
good and right, a good deed, recti- 
tude, virtue, Mat.5.16. Ro. 7. 18,21; 
right, duty, propriety, Mat. 15. 26; 
benefit, favour, Jno. 10. 32, 33, et al. 

Κάλυμμα, aros, τό, a covering; a 
veil, 2 Co. 3. 13; met. a veil, a blind 
to spiritual vision, 2 Co. 3. 14, 15, 16: 
from 

Καλύπτω, f. Wo, a. 1. ἐκάλυψα, 
Pp. pass. κεκάλυμμαι, to cover, Mat. 
8.24. Lu. 8.16; 23.30; to hide, con- 
ceal, Mat. 10.26. 2 Co. 4.3; met. to 
cover, throw a veil over, consign to 
oblivion, Ja. 5.20. 1 Ῥα. 4.8. 

Καλῶς, adv. well, rightly, suitably, 
with propriety, becomingly, 1 Co. 
7..97..»14. AT, Ga. Aula 2.5.7, δὺ 81.» 
truly, justly, correctly, Mar. 12. 32. 
Lu. 20.39. Jno. 4. 17, et al.; appe 
sitely, Mat. 15.7. Mar..7.6; becom- 
ingly, honourably, Ja. 2.3; well, 
effectually, Mar. 7. 9, 37, et al.; κα- 
λῶς εἰπεῖν, 62 speak well, praise, ap- 


} 


KAP 


plaud, Lu. 6. 26; καλῶς ἔχειν, to be. 
convalescent, Mar. 16. 18; καλῶφ 
ποιεῖν, to do good, confer benefits, 
Mat. δ. 44; 12.12; to do well, act 
virtuously, Phi. 4. 14, et al. 

Κἀμέ, (kai ἐμέ) see κἀγώ. 

Κάμηλος, ov, 6, ἡ, (Heb. 5.23) a 
camel, Mat. 3. 4; 23. 24, et al. 


Kajtvos, ov, 7, a furnace, oven, kiln, 
Mat. 13. 42,50. Be. 1. $5-459,2, 

Καμμύω, ἔ. vow, a. 1. ἐκάμμῦσα. 
(contr. for καταμύω, fr. κατά & μύω) te 
shut, close the eyes, Mat. 13. 15. Ae 
28. 27. 


Κάμνω, f. καμοῦμαι, p. κέκμηκα. 
a. 2. ἔκᾶμον, pr. to tire with exertion, 
labour to weariness; to be wearied, 
tired out, exhausted, He. 12.3. Re. 
2.3; tolabour under disease, be sick. 
Ja. 5. 15. 

Καμοί, (καὶ ἐμοί) see κἀγώ. 

Κάμπτω, f. ψω, a. 1. ἔκαμψα, 
trans. to bend, inflect the knee, Ro. 
11. 4. Kp. 3. 14; ¢ntrans. to bend, 
bow, Ro. 14.11. Phi. 2. 10. 

Κἄν, (by crasis for καὶ ἐάν) and if, 
Mar. 16. 18; also if, Mat. 21. 21; 
even if, if even, although, Jno. 10. 
38; if so much as, He. 12. 20; also in 
N. T., simply equivalent to καί as @ 
particle of emphasis, by a pleowasm of 
ἄν, at least, at all events, Mar. 6. 56. 
Ac.!5.): 15. 2 Ὁ 0.1} 16] 


Kavavirns, ov, 6, (Aram. NIP, fr. 
Heb. & 3/3, to be zealous) Canaanite, 


i. ᾳ. ζηλωτής, zealot, Mat. 10. 4. Mar. 
3.18; coll. Lu. 6. 15. & Ac. 1. 13. 


Κανών, ovos, ὁ, (κάννα v. κάνη, a 
cane) a measure, rule; in N. Τ',, pre- 
scribed range of action or duty, 2 Co. 
10. 13, 15, 16; met. rule of conduct or 
dnctrine, Ga. 6.16. Phil. 3. 16. 

Καπηλεύω, f. evo @, (pr. to be κάπη-“ 
ros, a retailer, huckster; and, ag 
these persons had the reputation of 
increasing their profits by adultera- 
tion, hence)in N. T., to corrupt, adul- 
terate, 2 Co. 2. 17. 

Καπνός, ov, 6, smoke, Ac. 2.19. Re. 
8. 4, et al. ; 

Xapéia, as, ἢ, (κέαρ, idem) the 
heart: the heart, regarded as the seat 
of feeling, impulse, affection, desire, 
Mat. 6. 21; 22.37. Phil. 1. 7, et al.; 
the heart, as the seat of intellect 


ΚΑΡ 


Mat. 13. 15. Ro. 1. 21, et 8]..} the 
heart, as the inner and mental frame, 
Mat. &.8. Lu. 16.15. 1 Pe. 3. 4, et 
al.; the conscience, 1 Jm>. 3. 20, 21.3 
the heart, the inner part, middle, 
eentre, Mat. 12. 40, et al. 

Καρδιογνώστης, ov, ὁ, (καρδία & 

ινώσκω) heart-knower, searcher of 
arts; Ac. 12245 (15.8) | Nek: 

Καρπός, ov, ὁ, fruit, Mat. 3. 10; 
21. 19, 34; fi. the Heb. καρπὸς κοιλίας, 
fruit of the womb, offspring, Lu. 
1. 42; καρπὸς ὀσφύος, fruit of the 
loins, offspring, posterity, Ac. 2. 30; 
καρπὸς χειλέων, fruit of the lips, 

raise, He. 13. 15; met. conduct, ac- 
ions, Mat. 3. 8; 7. 16. Ro. 6. 22; 
benefit, profit, emolument, Ro. 1. 13; 
6. 21; reward, Phi. 4. 17, et al. 

Καρποφορέω, ὦ, f. now, a. 1. ἐκαρ- 
ποφόρησα, (καρπός & hopéw, fr. φέρω) 
to bear fruit, yield, Mar. 4. 28; met. 
to bring forth or exhibit actions or 
conduct, Mat. 13.23. Ro.7.5; mid. 
to expand by fruitfulness, to deve- 
lop itself by success, Col. 1. 6. 

Καρποφόρος, ov, ὃ, ἡ, (fr. same) 
fruitful, adapted to bring forth fruit, 
Ac. 14. 17. ; | , 

Καρτερέω, ὦ, now, a. 1. ἐκαρτέρη- 
ga, (καρτερός, by metath. fr. κράτος) 
to be stout; to endure patiently, 
bear up with fortitude, He. 11. 27. ἡ 

Κάρφος, eos, τό, (κάρφω, to shrivel) 
any small dry thing, as chaff, stub- 
ble, splinter, mote, &c.; Mat. 7. 3, 
4,5. Lu. 6. 41, 42. 

Kata, prep., with a genitive, down 
from, adown, Mat. 8.32; down upon, 
upon, Mar. 14.3. Ac. 27.14; down 
intO; κατὰ βάθους, profound, deepest, 
2 Co. 8. 2; down over, throughout a 
space, Lu. 4. 14; 23.5; concerning, 
in cases of pointed allegation, 1 Co. 
15.15; against, Mat. 12. 30, et al.; 
by, in oaths, Mat. 26. 63, et al.; with 
an acc., of place, in the quarter of; 
about, near, at, Lu. 10. 32. Ac. 2. 10; 
throughout, Ln. 8. 39; in, Ro. i6. δ᾽ 
among, Ac. 21. 21; in the presence 
of, Lu. 2. 31; in the direction of, 
towards, Ac. 8. 26. Phi. 3. 14; of 
time, within the range of; during, 
in the course of, at, about, Ac. 12.1: 
27. 273; distributively, κατ᾽ οἶκον, Ἐν 
houses, from house to house, Ac. 
2. 46; κατὰ δύο, two and two, 1 Co. 
14.27; καθ' ἡμέραν, daily, Mut. 26. 55, 


98 


, 


j 


ϊ 


{ 


KAT 


et al.; trop., according to, ennformn 
ably to, in proportion to. Mat. 9.29; 
25. 15; after the fashion or likeness 
of, He. 5. 6; in virtue ot, Mat. 19. 3; 
as respects, Ro. 1. 3, Ac. 25. 14, 
He. 9.9. ‘ 

KaraBaiva, f. βήσομαι, a.2. Kave= 
βην, imperat. κατάβηθι, & κατάβα, Ὁ. 
καταβέβηκα, (κατά & βαίνω) to come 
or go down, descend, Mat. 8.1; 17.9; 
to lead down, Ac. 8. 26; to come 
down, fall, Mat. 7. 25, 27, et al.; to 
be let down, Ac. 10. 11; 11. 5. 

Καταβάλλω, f. βαλῶ, (κατά & βάλ- 
Aw) to cast down, Re. 12. 10; τῶ 
prostrate, 2 Co. 4. 9, mid. to lay 

’ down, lay/a foundation, He. 6. 1. 

Καταβαρέω, ὦ, f. now, (κατά ἃς 
βαρέω) pr. ἴο weigh down; met. to 
burden, be burdensome to, 2 Co. 
12. Ὁ: 

Καταβαρύνω, f. υνῶ, (κατά & βα- 
ρύνω) to weigh down, Oppress; pass. 
to be weighed down by. sleep, be 
drowsy, v.r. Mar. 14. 40. 

KaraBaois, ews, ἡ, (καταβαίνω) 
the act of descending ; a way down, 
descent, Lu. 19. 37. 

Καταβιβάζω, f. dow, (κατά ὃς βι- 
βάζω) to cause to descend, bring oF 
thrust down, Mat. 11. 23. Lu. 10.15, 

Καταβολῆή, ἧς, ἡ, (καταβάλλωλ) pr. 
a casting down ; laying the founda 
tion. foundation; beginning, com 
mencement, Mat. 13. 35; 25. 34, et 
al; conception in the womb, He. 
Vi. il. 

KaraSpaBevo, f. evow, (κατά & 
BpaBevw) pr.to give an unfavourable 
decision as respects a prize, to dis- 
appoint of the palm; hence, to be- 
guile of, cause to miss, Col. 2. 18. 

Καταγγελεύς, €ws, 6, one who an- 
nounces any thing, a proclaimer, 
publisher, Ac. 17. 18: equivalent to 
katayyedos. N. T. 

Καταγγνέλλω, f. yeAd, a. 2. pase. 
χατηγγέλην, (κατά & ἀγγέλλω) to an- 
jeunce, proclaim, Ac. 13. 38; in 
NV. T., to laud, celebrate, Ro. 1. 8. 
\ Co. 11. 26; to set forth, teach, in- 
wulcate, preach, Ac. 4.2; 13. 5, et ak. 

Karayehaw, ὥ, f. doo, doopas, 
(xara & γελάω) to deride, jeer, Mat 
9.24. Mar.5.40. Lu. 8. 53. 

Καταγινώσκω, f. γνώσομαι, (Karé 


KAT 


& γινώσκω) to determine against, 
condemn, blame, reprehend, Ga. 
2.11. 1 Jno. 3. 20, 21. 

Κατάγνυμι, v. -ὕω, f. κατάξω, & κα- 
τεάξω, ἃ. 1. κατέαξα, a. 2. Pass. κατεά- 
γὴν (2), Subj. κατεαγῶ (κατά & ἄγνυμι, 
to break) to break in pieces, crush, 
break in two, Mat. 12.20. Jno. 19. 
31, 32, 33. 

Kardayo, f. 0, a. 2. κατήγαγον, 
(κατά & ἄγω) to lead, bring, or con- 
duct down, Ac. 9. 30; 22. 30; 23. 15, 
20, 28; to bring ὦ ship to land; 
pass. κατάγομαι, a. 1. κατήχθην, to 
come to land, land, touch, Lu. 5. 11, 
et al. p 

Καταγωνίζομαι, f. ίσομαι, a. 1. κατ- 
ἡγωνισάμην, (κατά & aywvigouar) to 
subdue, vanquish, conquer, He. 11. 
35. du, ἃ. 

Karad€éa, f. noo, (κατά & dew) to 
bind down; to bandage a wound, 
Lu. 10. 34. 

Karddn\os, ov, ὁ, 7, τό, -ov, (κατά 
& δῆλος) quite manifest or evident, 
He. 7. 15. 

Καταδικάζω, f. dow, (κατά & δι- 
κάζω) to give judgment against, con- 
demn, Mat. 12.7,37. Lu.6.37. Ja.5.6. 

Karadixn, ns, ἢν (κατά & δίκη) con- 
demnation, sentence of condemna- 
tion, v. r. Ac. 25. 15. 

Καταδιώκω, f. Eo, (κατά & διώκω) 
to follow hard upon; to track, follow 
perseveringly, Mar. 1. 36. 

Καταδουλόω, &, f. ὦσω, (κατά & 
SovAdw) to reduce to absolute servi- 
tude, make a slave of, © Co. 11. 20. 


Karaduvacreva, f. evow, (κατά & 
δυναστεύω, to rule, reign) to tyran- 
nise over, oppress, Ac. 10. 38. Ja. 
2.6: 

Κατάθεμα, aros, τό, (κατατίθημι) 
an execration, curse; by meton. what 
is worthy of execration, i. q. κατανά- 
θεμα, V. TY. Re.22.3: (N. T.) whence 

Καταθεματίζω, f. iaw, to curse, Vv. r. 
Mat. 26.74. N.T. ite ἢ 

Kara ytvo, f. υνῶ, (κατά & αἰσχυ- 
vw) to shame, put to shame, put to 
the blush, 1 Co. 1. 27; pass. to be 
ashamed, be put to the blush, Lu. 


13. 17; to dishonour, disgrace, 1 Co. | 


11. 4,5; jr. the Hebd. to frustrate, dis- 
appvint, 0.5 5; 9. 33. 


94 





KAT 


Κατακαίω, f. καύσω, ἃ. 2. pass. Kae 
τεκάην, (κατά & καίω) to burn up, COM. 
sume with fire, Mat. 3. 12; 13. 86, 
40, et al. 

Κατακαλύπτομαι, (mid. of kaTakas 
λύπτω, to veil, fr. κατά & καλύπτω) ἴδ 
veil one’s self, to be veiled or co- 
vered, 1 Co. 11. 6, 7. 

Karaxavxdopat, @pa, f. noopat, 
(κατά & καυχάομαι) tO vaunt one’s 
self against, to glory over, to assume 
superiority over, Ro. 11. 18. Ja. 
9. 13%: Stra la eee 

Κατάκειμαι, f. είἰσομαι, (κατά & 
κεῖμαι) to lie, be in a recumbent pos. 
ture, be laid down, Mar. 1. 30; 2. 43 
to recline at table, Mar. 2. 15; 14. 3, 
et al. 

Κατακλάω, ὦ, f. dow, a. 1. κατέ- 
κλᾶσα, (κατά & κλάων) to break, break 
in pieces, Mar. 6.41. Lu. 9. 16. 

Κατακλείως f. εἰσω, (κατά & κλείω) 
to close, shut fast; to shut up, con- 
fine, Lu. 3. 20. Ac. 26. 10. 

Κατακληροδοτέω, ὦ, f. now, (κατά, 
κλῆρος, & δίδωμι) to divide out by lot, 
distribute by lot, Ac. 13.19. 8. 

Κατακληρονομέω, ὦ, f. now, (κατά, 
κλῆρος & νέμω, to distribute) same as 
preceding, for which tt is @ Ὁ. Tr. 

Κατακλίνω, (i), f. wa, a. 1. κατέ- 
κλῖνα, ἃ. 1. pass. κατεκλίθην (t), (κατά 
& κλίνω) to cause to lie down, cause 
to recline at table, Lu. 9. 143 mid. 
to lie down, recline, Lu. 14.8; 24.30. 


Ἰζατακλύζω, f. vow, a. 1. pass. Ka- 
τεκλύσθην, (κατά & κλύζω, to lave, 
wash) to inundate, deluge, 2 Pe. 3.6: 
whence 

Κατακλυσμός, ov, 6, an inundation, 
deluge, Mat. 24. 38, 39, et al. 

Κατακολουθέω, @, f. now, (κατά & 
ἀκολουθέων to follow closely or earn- 
estly, Lu. 23. 55. Ac. 16. 17. 

Κατακόπτω, f. ro, (κατά & κόπτω) 
to cut or dash in pieces; to mangle, 
wound, Mar. 5. 5. 

Κατακρημνίζω, f. iow, (kata ἃ 
κρημνός, 2 precipice) te cast down 
headlong, precipitate, Lu. 4. 29. 

Κατάκρϊμω, ατος, τό, condemns 
tion, condemnatory sentence, Ro. 5& 





16,18; 8.1: (L. G.) from ? 
' Karaxpive, (i), f. wa, a. 1. KaTes 


KAT 


κρῖναι, ἢ. Pass. κατακέκριμαι, a. 1. pass. 
κατεκρίθην (i), (κατά & κρίνω) to give 
judgment against, condemn, Mat. 


27. 3. Jno. 8.10, 11, 2t al.; to con- 
demn, fo place in a guilty light by 
contrasts Mat! 19:41, 49). Lull. 


$1,332:: Be! LF: whence 
/ νυ Φ 
ἙΚατάκρισις, €ws, ἢ» condemnation, 
2 Co. 3.9; censure, 2Co. 7. 8. 8. 


Κατακυριεύω, f. evow, (κατά & κυ- 
prevw) to get into one’s power; in 
N.T., to bring under, master, over- 
come, Ac. 19. 16; to domineer over, 
Mat. 20. 25, etal. L. G 

Καταλᾶλέω, ὦ, f. now, (κατά ὦ 
λαλέω) to blab out; tospeak against, 
calumniate, Ja. 4. 11. 1 Pe. 2. 12; 
3. 16: whence 

Καταλαλία, as, 7), evil-speaking, de- 
traction, backbiting, calumny, 2 Co. 
TOP ΡΩΝ Pe 2. T: ; 

Κατάλᾶλος, ov, ὃ, 7, slanderous, a 
Gem acters calumniator, Ro. 1. 20. 

Καταλαμβάνω, f. λήψομαι, a. 2. 
κατέλᾶβον, (κατά & λαμβάνω) to lay 
bold of, grasp; to obtain, attain, 
Ro. 9. 30. 1 Co. 9. 24; toseize, take 
possession of, Mar. 9. 18; to come 
suddenly upon, overtake, surprise, 
Jno. 12. 35; to deprehend, detect in 
the act, seize, Jno. 8. 3. 4; met. to 
comprehend, apprehend, Jno. 1. 5; 
mid. to understand, perceive, Ac. 
4.13; 10. 34, et al. 

Karahéya, f. £0, (κατά & λέγω) to 
select; to reckon in a number, enter 
in a list or catalogue, enrol, 1 Ti. 
ὅ. 9. 

Κατάλειμμα, ατος, τό, a remnant, 
a small residue, Ro. 9. 27: (L. ἃ.) 
from 

Καταλείπω, f. Wo, a. 2. κατέλϊπον, 
abe & λείπω) to leave behind; to 

eave behind at death, Mar. 12. 19; 

to relinquish, let remain, Mar. 14. 52; 
to quit, depart from, forsake, Mat. 
4.13; 16.4; to neglect, REG. 3: ἴο 
leave alone, or without assistance, 
Lu. 10. 40; to reserve, Ro. 11. 4. 


Καταλιθάζω, f. dow, (κατά & λι- 
ae ey stone, kill by stoning, Lu. 


Karah\ayy, 7s, ἧς pr. an exchange ; 
reconciliation, restoration to favour, 


Ro.5.11; 11.15. 2Co 5. 18,19: from | 


KAT 


Καταλλάσσω, f. ἄξω, a. 2. pass 
κατηλλάγην (δ), (κατά & ἀλλάσσω) tO 
change, exchange; to reconcile: 
pass. to be reconciled, Ro. 5.10. Ca 
7.11. 2 Co. 5. 18—20. 

Κατάλοιπος, ov, 6, 7, (καταλείπω) 
remaining; ot κατάλοιποι, the rest, 
Ac. 15. 17. 

KardAvpa, aros, τό, a lodging, inn, 
khan, Lu. 2. 7; a guest-chamber, 
conaculum, Mar. 14. 14. Lu. 22. 11: 
(L. G.) from 

Καταλύω (v), f. vow, a. 1. pass. 
κατελύθην (0), (κατά & Avw) to dis- 
solve; to destroy, demolish, over- 
throw, throw down, Mat. 24. 2; 
26.61; met.to nullify, abrogate, Mat. 
5.17. Ac. 5. 38, 39, et.al.; etrans. 
to unloose harness, &c., to halt, te 
stop for the night, lodge, Lu. 9. 12. 

Καταμανθάνω, f. μαθήσομαι, a. 2. 
κατέμιἄθον, (κατά & μανθάνω) to learn 
or observe thoroughly ; to consider 
accurately and ἐπ δα contem- 
plate, mark, Mat. 6. 28. 

Karapapripéw, ὦ, f. now, (κατά 
& μαρτυρέω) to witness or testify 
against, Mat. 26. 62; 27. 13, et al. 

Καταμένω, f. evo, (κατά & μένω) 
to remain; to abide, dwell, Ac. 1. 13. 

Karapdvas, adv. (κατά & μόνος) 
alone, apart, in private, Mar. 4. 16. 
Lu. 9. 18. 

Κατανάθεμα, ατος, τό, (κατά & ava- 
Oca) ἃ curse, execration; meton. 

me accursed, execrable, Re. 22. 3: 
CN. T.) whence 

Καταναθεματίζω, f. iow, to curse, 
ΔΙΑ 200.045. Gs ks 

Καταναλίσκω, f. λώσω, (κατά ἃ 
ἀναλίσκω) to consume, as fire, He. 
12, 29. 

Καταναρκάω, ὦ, f. ήσω, (κατά & 
ναρκάω, to grow torpid) in N.7 te 
be torpid to the disadvantage of ary 
one, to be a dead weight upon; by 
impl. to be troublesome, burden- 
some to, in respect of maintenance, 

2 Cos LES 34.12. 5.14: 

Karavevo, f. εύὐσομαι, (κατά ἃ 
γεύω) pr. to nod, signify assent by a 
nod; genr. to make signs, beckon, 
Ta. 5; 1. , 

| Karavoéa, ὦ, f. now, (κατά & νοέω) 

| to perceive, understand, apprehend, 


95 








KAT 


ia. 20. 23; to observe, mark, con- 

_ template, Lu. 12. 24, 27; to discern, 
descry, Mat. 7.3; to have regard to, 
make account of, Ro. 4. 19. 

ἕαταντάω, ὦ, f. now, (κατά & ἀν- 
Taw) to come to, arrive at, Ac. 16. 1: 
20. 15; of an epoch, to come upon, 
1 Co. 10. 11; met. to reach, attain to, 
Ac. 26.7, etal. L.G. 

Karavu&ws, ews, ἡ, in N. T., deep 
sleep, stupor, dulness, Ro. 11.8. S. 
Κατανύσσω, f. ξω, a. 2. pass. Κατε- 
νύγην, (κατά & vicow) to pierce 
through; to pierce with compunction 

and pain of heart, Ac. 2. 37. 

Καταξιόω, @, f. ecw, (κατά & 

_aéidw) to account worthy of, Lu. 
20, S06) 21736, Wake, OAC. Ty 15, 

Καταπᾶτέω, @, now, (κατὰ & πα- 
τέω) to tramplerupon, tread down or 
under feet, Mat. 5.13; 7.6. Lu.8.5; 
12.1; met. to treat with contumely, 
spurn, He. 10. 29. 

Kararavots, ews, 7, pr. the act of 
giving rest; a state of settled cessa- 
tion or rest, He. 3. 1], 18; 4. 3, 11, et 
al.; a place of rest, place of abode, 
dwelang, habitation, Ac. 7.49: from 

Καταπαύω, f. avow, (κατά & Tava) 
to cause to cease, restrain, Ac. 14. 18; 
to cause to rest, give rest to, intro- 
duce into a permanent settlement, 
He. 4.8; intrans. to rest, desist from, 
He. 4. 4, 10. 

Καταπέτασμα, atos, τό, (καταπε- 
τάννυμι, to expand) a veil, curtain, 
Mat. 27.51. Mar. 15. 38. Lu. 23. 45. 
He. 6. 19: 10. 20. 5. 

Καταπίνω, f. πίομαι, a. 2. κατέπϊον, 
a. 1. pass. κατεπόθην, (κατά & πίνω) 
to drink, swallow, gulp down, Mat. 
23. 24; to swallow up, absorb, Re. 
12. 16. 2 Co. 5. 4; to ingulf, sub- 
merge, overwhe)m, He. 11. 29; to 
swallow greedi/, devour, 1 Pe. 5. 8; 
to destroy, annihilate, 1 Co. 15. 54. 
2 Con2a7. 

Καταπίπτω, f. πεσοῦμαι, a.2. κατ- 
έπεσον, Ὁ. πέπτωκα, (κατά & πίπτω) to 
fall down, fall prostrate, Ac. 26 14; 
28. 6. 

Καταπλέω, f. εύσομαι, a. 1. κατέ- 
πλευσα, (κατά. ἃς πλέω) to sail towards 
land, to come to land, Lu. 8. 26. 

Καταπονέω, ὦ, f. now, (κατά ἃ 
πονέω) to exhaust by labour ΟΥ̓ suf: 


KAT 
fering; to weary out, 2 Pe. 2.7; ve 
overpower, oppress, Ac. 7. 24. 
Καταποντίζω, f. iow, (κατά & πον- 
τίζω to sink, fr. πόντος) to sink in the 


sea; pass. to sink, Mat. 14.30; to be 
plunged, submerged, Mat. 18. 6. 

Κατάρα, as, 7, (κατά & apd) a curs- 
ing, execration, imprecation, Ja. 3. 
10; fr. the Heb. condemnation, doom, 
Ga. 3. 10,13. 2 Pe. 2. 14; meton. a 
doomed one, one on whom condeme- 
nation falls, Ga. 3.13: (ap) whence 

Karapdopa, ὥμαι, f. άσομαι, a. 1. 
κατηρασάμην, in N. T., p. pass. part. 
κατηραμένος, to curse, to wish evil to, 
imprecate evi] upon, Mat. 5. 44. 
Mar. 11. 21, et al.; in N. 7, pass. ta 
be doomed, Mat. 25. 41. 

Karapyéw, ὦ, f. ήσω, p. KaTnp- 
γηκα, a. 1. κατήργησα, Pp. Pass. κατήρ- 

μαι, ἃ. 1. pass. κατηργήθην, (κατά & 
ἀργός) to render useless or unproduc- 
tive, occupy unprofitably, Lu. 13. 7; 
to render powerless, Ro. 6. 6; to 
make empty and unmeaning, Ro. 
4. 14; to render null, to abrogate, 
cancel, Ro. 3. 3,31. Eph. 2.15, etal.; ᾿ 
to bring to an end, 1 Co. 2.6; 13.8; 
15. 24, 26. 2 Co. 3.7, et al.; to dee 
stroy, annihilate, 2 Th. 2..8. He. 
2.14; to free from, dissever from, 
KO.)7. 2; ον 5.4. 

Καταριθμέω, ὦ, f. now, (κατά ἃ 
ἀριθμέω) to enumerate, number with, 
count with, Ac. 1. }7. 

Karapri¢a, f. iow, a. 1. κατήρτισα, 
(κατά & ἀρτίζω) to adjust thoroughly ; 
to knit together, unite completely, 
1 Co. 1. 10; to frame, He. 11. 3; to 
prepare, provide, Mat. 21. 16. He. 
10.5; to qualify fully, to elevate to 
a complete standard, Lu. 6. 40. He. 
13.21. 1Pe.5. 10; p. pass. κατηρτισ- 
μένος, fit, ripe, Ro. 9. 22; to repair, 
refit, Mat. 4.21. Mar. 1.19; tosup- . 
ply, make good, 1 Th. 3. 10; to 
restore to a forfeited condition, to re- 
instate, Ga. 6. 1: whence 

Karapriots, ews, 7, pr. a complete 
adjustment; a state of complete- 
ness, perfection, 2 Co. 13.9. L. G. 

Καταρτισμός, ov, 6, completeness 
of qualification, a perfecting, Ep. 
412, Le G, 

Κατασείω, f. σείσω, (κατά & σείω) 
to shake down or violently ; τὴν χεῖρα 
or τῇ χειρί, to wave the hand, beckon: 


KAT 91 


to sign silence by waving the hand, 
Ac. 12. 17, et al. 

Κατασκάπτω, f. ψω, (κατά & σκάπ- 
τω) pr. to dig down under, under- 
mine; by impl. to overthrow, de- 
molish, raze, Ro. 11. 3; τὰ κατεσκαμ- 
μένα, ruins, Ac. 15. 16. 


Κατασκευάζω, f. ἄσω, (κατά & 
σκευάνω, fr. σκεῦος) to prepare, put in 
readiness, Mat. 11. 10. Mar. 1. 2. 
Lu. 1.17; 7. 27; to construct, form, 
build, He. 3.3, 4; 9.2, 6; 11.7. 1 Pe. 
3. 20. 

Κατασκηνόω, ὦ, f. wow, (κατά & 
σκηνόω, fr. σκηνή) to pitch one’s tent ; 
in N.T., to rest in a place, settle, 
abide, Ac. 2. 26; to haunt, roost, 
Mat. 13. 32. Mar. 4. 32. .Lu. 13.19: 
whence : 

Κατασκηνωσίις. ews, 4, pr. the 
pitching a tent; a tent; in N.7., a 
dwelling-place ; a haunt, roost, Mat. 
8.20. Lu. 9.58. L.G 

Κατασκιάζω, f. dow, (κατά & σκιά- 
ἕω, idem) to overshadow, He. 9. 5. 


Κατασκοπέω, @, f. κατασκέψομαι, 
in N. T., a. l. inf. κατασκοπῆσαι, (κατά. 
& σκοπέω) to view closely and accu- 
rately ; to spy out, Ga. 2. 4. 


Κατασκοπός, ov, 6, a scout, spy, 
He. 11. 31. 

Κατασοφίζομαι, f. iowa, (κατά & 
copigw) to exercise cleverness to the 
detriment of any one, to outwit; to 
make a victim of subtlety, to prac- 
ns ἘΠ by insidious dealing, Ac. 7.19. 


Καταστέλλω, f. στελῶ, a. 1. κατέ- 
oretAa, Pp. pass. κατέσταλμαι, (κατά & 
στέλλω) to arrange, dispose in regu- 

. lar order; to appease, quiet, pacify, 
Ac. 19. 35, 36. 

Kardornpa, aros, τό, (kabiornpe) 
determinate state, condition ; per- 
sonal appearance, mien, deport- 
ment, Tit. 2.3. L.G. 

Καταστολή, ἧς, 9, (καταστέλλω) 
pr. an arranging in order; adjust- 
ment of dress; in N. T., apparel, 
dress, 1 Ti. 2. 9. 

Καταστρέφω, f. Wo, (kata & στρέ- 
¢w) to invert; to overturn, over- 
throw, throw down, Mat. 21. 12. 
Mar. 11. 15. 


Καταστρηνιάω, f. dow, (κατά & 


KAI 


στρηνιάω, to be headstrong, wanton, 
fi. στρηνής V. otpyvos, hard, harsh} 
to be headstrong or wanton towards, 
Vireo. Un 2 
, “ € "4 
Καταστροφή, ἧς, ny (καταστρεῴω) 
an overthrow, destruction, 2 Pe. 2. 6; 
met. overthrow of right principle or 
faith, utter detriment, perversion, 
1.1. 2. La, 
, 
Καταστρώννυμι, v. vuw, f. κατα’ 
στρώσω, a. 1. Pass. κατεστρώθην, (κατά 
& στρώννυμει,--- νύω) to strew down, 
lay flat; pass. to be strewn, laid 
prostrate in death, 1 Co. 10. ὃ. 
Karacupa, (κατά & συρω) to drag 
down ; to drag away, Lu. 12. 58. (Ὁ). 
Κατασφάζω, v. σφάττω, f. σφάξω, 
(κατά & σφάζω, V. σφάττω) to βαρ ἢ- 
ter, slay, Lu. 19. 27. 
- , , 
Κατασφρᾶγίζω, f. iow, p. pass. 
κατεσφράγισμαι, (κατά ὃν σφραγίζω) to 
seal up, Re. ὅ.1. 
΄ ς 
Κατάσχεσις, εως, ἢ: (Κατεχὼ) ἃ 
possession, thing possessed, Ac. 7. 5. 
5 


Κατατίθημι, f. θήσω, ἃ. 1. κατέθηκα, 
(κατά. & τίθημι) to lay down, deposit, 
Mar. 15. 46; mid. to deposit or lay 
up for one’s self; χάριν, V. χάριτας, 
to lay up a store of favour for one’s 
self, earn a title to favour at the 
hands of @ person, to curry favour 
with, Ac. 24. 27 ᾿ 20. 9, ; 

Kararop7, ns, ἢν (κατατέεμνώω, to 
cut up, fr. κατά & τέμνω) concision, 
mutilation, Phi. 3. 2. 

Κατατοξεύω, f. εύσω, (κατά & To- 
ξεύω, to shoot with a bow) to shoot 
down with arrows; to transfix with 
an arrow or dart, He. 12. 20. 

Κατατρέχω, f. δραμοῦμαι, a. 2. 
ἐδρᾶμον, (κατά & τρέχω) to run down, 
ἌΠΟ ΣΤ ΘΝ 

Καταφέρω, f. κατοίσω, a. 1. pass. 
κατηνέχθην, (κατά & φέρω) to bear 
down; to overpower, as sleep, Ac. 
20. 9; καταφέρειν ψῆφον, to give ὦ 
vote or verdict, Ac. 26. 10. 

Καταφεύγω, f. Eopat, a. 2. kates 
pvyov, (κατά & φεύγω) to flee to for 
refuge, Ac. 14.6. He. 6. 18. 

Καταφθείρω, f. φθερῶ, f. pass. 
καταφθαρήσομαι, (κατά & φθείρω) te 
destroy, cause to perish, 2 Pe. 3. 123 
to corrupt, deprave, 2 Ti. 3. 8. 

9 


ΚΑΊ 


Καταφϊλέω, ὦ, f. now, (κατά & | 
φιλέω) to kiss affectionately or with 
a semblance of affection, to kiss with 
earnest gesture, Mat. 26. 49. Lu. 
7. 38. 4.6. 20. 37, et al. 

Καταφρονέω, ὦ, f. now, (κατά & 
φρονέω) pr. to think in disparage- 
ment of; to contemn, scorn, despise, 

Mat. 18. 10. Ro. 2. 4; to slight, 

Mat, 6. 24, / Li. 1653.) “Co. 11. 22. 
b Ti. 4, 123 6.2. ὦ Pe. ὃ. 10'; to dis- 
regard. He. 12. 2: whence 

ζαταφμινητής, οὔ, 6, a contemner, 
despiser, scorner, Ac, 13. 41. L. G. 

Katayéw, f. evow, (κατά & χέω) 
to pour down upon, Mat. 26.7. Mar. 
14. 3. 


᾿ Καταχθόνιος, tov, 6, ἡ, (κατά & 
χθών, the earth) under the earth, 
subterranean, infernal, Phi. 2. 10. 
Καταχράομαι, ὥμαι, f. noopat, 
(κατά & χράομαι) to use downright ; 
to use up, consume; to make an un- 
restrained use of, use eagerly, 1 Co. 
7. 31; to use to the full, stretch to 
the utmost, 1 Co. 9. 18. 
Καταψύχω, f. Eo, (κατά & ψύχω) 
to cool, refresh, Lu. 16. 24. (v). 
Κατείδωλος, ov, 6, ἡ, (κατά ὃς εἴδω- 
λον) rife with idols, sunk in idolatry, 
grossly idolatrous, Ac. 17. 16. N. 1. 


Karevavtt, adv. (κατά & ἔναντω 
over against, opposite to, Mar. 11.2; 
12. 41; 13. ὃ; ὃ, 7, τὸ, κατέναντι, Op- 
posite, Lu. 19. 30; before, in the 
τως of, in the sight, Ko. 4. 17. 


ἱζατενώπιον, adv. v. prep. (kata & 
ἐνώπιον) in the presence of, in the 
sight: of, 2 Οὐ. 2. 175, 12.19... Ep; 
ΤΣ Fe 

ἱζατεξουσιάζω, f. dow, (κατὰ ἃ 
ἐξουσιάζω) to exercise lordship over, 


domineer over, Mat. 20. 25. Mar. 
10. 42. No. ; 
ατεργάζομαι, f. ἄσομαι, (κατά & 
ἀργάζομαι) to work out: to effect, 
produce, bring out as a result, Ro. 
AVS 5. 3... 13: #206, Ail is; 7: 10: 
PR 272.) 1 ἘΠ 4. 5. Fai 1 0 
work, practise, realise in practice, 
Ro. 1. 27; 2. 9, et al.; to work or 
mould into fitness, 2 Co. 5. 5; to 
dispatch, subdue, Eph. 6. 13. 
Κατέρχομαι, f. ελεύσομαι, a. 2. Ka- 


98 


ΚΑΤ 


τῆλθον, (κατά & ἔρχομαι) to come Οὗ 
go down, Lu. 4. 31; 9. 37; Ac. 8.5; 
9. 32, et al.; to land at, touch at, 
AC: 18.) 225) Biers 

Κατεσθίω, f. καθέδομαι, a. 2. κα- 
τέφἄγον, (κατά & ἐσθίω) to eat up, 
devour, Mat. 13. 4, et al.; to con- 
sume, Re. 11.5; to expend, squan- 
der, Lu. 15. 30; met. to make a prey 
of, plunder, Mat. 23. 18. Mar. 12. 
40. Lu. 20. 47. 2Co. 11. 20; to vex, 
injure, Ga. 5. 15. 

Κατευθύνω, f. iva, a. 1. ὕνα, (κατά 
& εὐθύνω, fr. εὐθύς, straight) to make 
straight; to direct, guide aright, Lu 
Li TQ vid yA Spl deco eaten 

Κατέφαγον, a. 2. of κατεσθίω. 


Κατεφίστημι, intrans. ἃ. 2. Κατεπ- 
ἔστην, (κατά & ἐφίστημι) to come 
upon suddenly, rush upon, assault, 

» (AGES 2 AES 

Κατέχω, f. καθέξω, & κατασχήσω, 
imperf. κατεῖχον, a. 2. κατέσχον, (κα- 
τά & ἔχω) to hold down; to detain, 
‘retain, Lu. 4. 42. Philem. 13; to 
hinder, restrain, 2 Th. 2. 6, 7; to 
hold downright, hold in a firm grasp, 
to have in full and secure posses- 
sion, 1 Co. 7. 30. 2 Co. 6. 10; to 
come into full possession of, seize 
upon, Mat. 21. 38; to keep, retain, 
1 Th. 5. 21; to occupy, Lu. 14. 9; 
met. to hold fast mentally, retain, 
Lu, 8. δ. kh Cos. δον πῆ 2 ΤῸ 
maintain, He. 3. 6, 14; 10. 23; i- 
trans., a nautical term, to land, touch. 
Ac. 27. 40; pass. to be in the grasp 
of, to be bound by, Ro. 7. 6; to be 
afflicted with, Jno. 5. 4. 

Κατηγορέω, ὦ, f. now, (κατά & ἀγο- 
ρεύω, to harangue) to speak against, 
accuse, Mat. 12. 10: 97. %, Jno. 
5. 45, et al. : whence 

Κατηγορία, as, ,, an accusation, 
crimination, Lu. 6. 7, et al. 

Κατήγορυς, ov, 6, an accuser, Jno. 
°.10. Ac. 23. 30, 35; 24. 8, et al. 

Κατήγωρ, opos, 6, an accuser, V. r. 
Re. 12. 10, a barbarous form for κα- 
THYOPOS. : 

Κατήφεια, as, 4, (κατηφης, having 
a downcast look, κατά & φάος) de- 
jection, sorrow, Ja. 4. 9. rep 

Κατηχέω, 0, f. now, (κατά & ἤχέω) 
pr. to sound in the ears, make the 
ears ring; to instruct orally, inform 


“ 


KAT 
fy teaching, Lu. 1. 4. 1 Co. 14. 19, 
et al.; pass. to be mace acquainted 
with, be informed of, learn by re- 
port, Ac. 21.21, 24. L.G. 
»"» - , / 

Κατιόω, ὦ. f. @T@, p. pass. Κατίω- 
μαι, (κατά & ἰός) to cover with rust; 
pass. to rust, become rusty or tar- 
nished, Ja.5.3. L.G. ‘ 

Κατισχύω, f. vow, (κατά & ἰσχύω) 
to overpower, Mat. 16. 185; antrans. 
to predominate, get the upper hand, 
Lue 25.2.8... (9. 

Κατοικέω, ὦ, f. ήσω, (κατά & οἰκέω) 
trans., to inhabit, Ac. 1. 19, οὗ al.; 
intrans., to have an abode, dwell, 
Lu. 13. 4, Ac. 11]. 29, et al.; to take 
up or find an abode, Ac. 7. 2, et al.; 
to indwell, Eph. 3. 17. Ja. 4. 5, et 
al.: whence 

Κατοίκησις, ews, 7, an abode, dwel- 
ling, habitation, Mar. 5. 3. 

Κατοικητήριον, tov, τό, the same, 
Ep. 2. 22. Re. 18. 2. 

7 « . . . 

Κατοικία, as, ἢ, habitation, i. 4. 
κατοίκησις, Ac. 17.26. L. G. 

Κατοπτρίζω, f. iow, (κάτοπτρον, 
a mirror) to show in a mirror; to 
present a clear and correct image of 
a thing; mid. to have presented in a 
mirror, to have a clear image pre- 
sented, or, perhaps, to reflect, 2 Co. 
3p ἰδὲ de. (Σὲ 

Κατορθώμα, atos, τό, (κατορθόω, 
to set upright, accomplish happily, 
fr. κατά & ὀρθόω, to make straight) 
any thing happily and successfully 
accomplished ; a beneficial and wor- 
thy deed, Ac. 24. 8. L. G. 

Κάτω, adv. & prep. (κατά) down, 
downwards, Mat. 4. 6. Lu. 4. 9; 
beneath, below, under, Mat. 27. 51. 
Mar. 14. 66, et al.; ὁ, 7, τὸ, κάτω, 
what is below, earthly, Jno. 8. 23. 

Kat@repos, a, ov, (comparat. fr. 
κάτω) lower, Ep. 4. 9. 

Κατωτέρω, adv. (compar. of κάτω) 
lower, further down ; of time, under, 
Mat. 2. 16. 

Kavya, aros, τό, (καίω) heat, 
scorching or burning heat, Re. 7.16; 
16.9: whence 

Καυματίξω, f. iow, to scorch, burn, 
Mat. 13.6. Mar. 4.6. Re. 16.8,9. L.G. 

~ « ry 

Kavats, ews, 7, (καίω) burning, be- 
ing burned, He. 6.8: whence 


99 


REA 


Kavodopat, οὔμαι, to be on fey 


burn intensely, 2 Pe. 3. 10, 12. L. G. 


Καύσων, wvos, 0, fervent scorch- 
ing heat; the scorching ef the sun, 
Mat. 20. 12; hot weather, a hot time, 
Lu. 12. 55; the scorching wind of 
the East, Eurus, Ja. 1. 11. 

Καυτηριάζω, f. dow, p. pass. Κε- 
καυτηρίασμαι, (καντήριον, an instru- 
ment for branding, fr. καίω) to 
cauterise, brand; pass. met. to be 
branded with marks of guilt, ov, to 
be seared into insensibility, 1 Ti. 4.2. 

Καυχάομαι, apa, f. noopat, a. 1. 
ἐκαυχησάμην, Pp. κεκαύχημαι, to glory, 
boast, Ro. 2. 17, 28; ὑπέρ τινος, ta 
boast of a person or thing, to under- 
take a laudatory testimony to, 2 Co. 
12.5; to rejoice, exult, Ro. 5. 2, 3, 
1, et al.: whence 

Kavynua, aros, τό, a glorying, 
boasting, 1 Co. 5.6; ground or mat- 
ter of glorying or boasting, Ro. 4. 2; 
joy, exultation, Phi. 1. 26; lauda- 
tory testimony, 1 Co. 9. 15, 16. 2 Co. 
9, 8, οὗ 8]. ; 

Kavynots, eas, ἧ, a later equiva- 
lent to κανχημα, Ro. 3. 27. 2 Co. 7. 
4, 14; 11. 10, et al. 

eds ov, 7, a cedar, Jno. 18. 1, 
where κέδρων is a false reading for 
the proper name Kedpov. 

Κεῖμαι, f. κείσομαι, to lie, to be 
laid; to recline, to be lying, to have 
been laid down, Mat. 28. 6. Lu. 
2. 12, et al.; to have been laid, 
placed, set, Mat. 3. 10. Lu. ὃ. 9. 
Jno. 2. 6, et al.; to be situated, as a 
city, Mat. 5. 14. Re. 21. 16; to be in 
store, Lu. 12. 19; met. to. be con- 
stituted, established as a law, 1 Ti. 
1.9; in NV. T., of persons, to be spe- 
cially set, solemnly appointed, des- 
tined, Lai 2./342") Phig 1.7. 1 Te 
3. 3; to lie under an influence, to be 
involved in, 1 Jno. 5. 19. 

Κειρία, as, n, a bandage, swath, 
roller; in WN. 7., pl. grave-clothes, 
Jno. 11. 44. 

Keipw, f. κερῶ, a. 1. mid. ἐκειρά- 
μην, to cut off the hair, shear, shave, 
Ac. 8.32; 18. 18. 1 Co. 11. 6, bis. 


Κέλευσμα, aros, τό, a word οἱ 
command; a mutual cheer; hence, 
in Δ. T., a loud shout, an aro 
outcry, 1 Th. 4. 16: from 


KEA 


KeAevo, f. evow, a. 1. ἐκέλευσα, 
(κέλω, κέλομαι, idem) to order, com- 
mand, direct, bid, Mat. 8. 18; 14. 
19, 28, et al. 

Kevodogéia, as, 4, empty conceit, 
vain glory, Phi. 2.3: from 

Kevddo€os, ov, 6, 1, (kevds & δόξα) 
vain-glorious, desirous of vain glory, 
Ga. 5. 26. 

Kevds, ἢ, 6v, empty; having no- 
thing, empty-handed, Mar. 12. 3; 
met. vain, fruitless, void of effect, 
Ac. 4. 25. 1 Co. 15.10; ets κενόν, in 
vain, to no purpose, 2 Co. 6. 1, et al.; 
hollow, fallacious, false, Ep. 5. 6. 
Col. 2.8; inconsiderate, foolish, Ja. 
2, 20%, 

Κενοφωνία, as, ἥν (κενός & φω- 
1m) vain, empty babbling, vain dis- 
putation, fruitless discussion, 1 Ti. 
Ὁ. 50» ΣΙ 216) > WEE 

Kevdw, ὦ, f, ὦσω, ἃ. 1. ἐκένωσα, 
(κενός) to empty, evacuate; ἑαυτόν, 
to divest one’s self of one’s preroga- 
tives, abase one’s self, Phi. 2.7; to 
deprive a thing of its proper func- 

. tions, Ro. 4. 14. 1 Co. 1.17; to show 
to be without foundation, falsify, 
Ϊ Co. 9. 15. 2. Co. 9. 3. 

Κέντρον, ov, τό, (κεντέω, to prick) 
a sharp point; a sting, Re. 9. 10; a 
prick, stimulus, goad, Ac. 9. 5; 26. 
14. met., of death, destructive power, 
deadly venom, 1 Co. 15. 55, 56. 

Kevrupiov, wvos, ὁ, (Lat. centurio, 
fr. centum, a hundred) in its original 
signification, a commander of a hun- 
dred foot-soldiers, a centurion, Mar. 
15. 39, 44, 45. 

Kevas, adv. (κενός) in vain, to no 
purpose, unmeaningly, Ja.4.5. L.G. 


Kepaia, as, 7, (κέρας) pr. a. horn- 
like projection, a point, extremity ; 
in N.T., an apex, or fine point, as of 
letters; the minutest part, a tittle, 
Mat. 5.18. Lu. 16. 17. 

Κερᾶμεύς, ews, ὁ, (κέραμος) a 
potter, Mat. 27.7, 10. Ro. 9. 21. 

Kepapixés, n, ὄν, (fr. same) made 
by a potter, earthen, Re. 2.27. 

Κεράμιον, (ov, τό, (dimin. of kepa- 

os) an earthenware vessel, a pitcher, 
jar, Mar. 14.13. Lu. 22. 10. 

K€papos, ov, 6, potter’s clay; earth- 

enware; a tile, tiling, Lu. 5. 19. 


100 


ΚΕΦ 


Κεράννῦμι, ¥. νύω, (κεράω) f. κε' 
δύσι ἃ.1. ἐκέρᾶσα, Ὁ. Pass. κέκρᾶμαι., 
ater κεκέρασμαι, to mix, mingle 
drink; to prepare for drinking, Re 
14. 10; 18. 6, bes. 

Képas, Gros, τό, a horn, Re. 5. ὃς 
12. 3,et.al.; a projecting extremity 
at the corners of an altar, Re. 9. 13; 
fr. the Heb., used symbolically for 
strength, power, Lu. 1. 69. 


Κεράτιον, cov, τό, (dimin, of κέρας) 
ΡΥ. alittle horn; in Δ. T., a pod, the 
pod of the carob tree, or Ceratonis 
siliqua of Linneus, a common tree in 
the East and the south of Hurope, — 
growing to a considerable size, and 
producing long slender pods, with a 

ulp of a sweetish taste and several 
rown shining seeds like beans, some- 
times eaten by the poorer people in 
Syria and Palestine, and commonly 
used for fattening swine, Lu. 15. 16. 

Kepdaiva, f. dave, κερδήσω & opat, 
a. 1. ἐκέρδησα, to gain as ὦ matter 
of profit, Mat. 25. 17, et al.; to win, 
acquire possession of, Mat. 16. 26; 
to profit in the avoidance of, to 
avoid, Ac. 27.21; in N. T., Χριστόν, 
to win Christ, to become possessed 
of the privileges of the gospel, Ph. 3.8; 
to win over from estrangement, Mat. 
18. 15; to win over fo embrace the 
gospel, 1 Co. 9. 19, 20, 21, 22. 1 Pe. 
3.1; absol. to make gain, Ja. 4. 13: 
from 

Képdos, eos, τό, gain, profit, Phi. 
1 1: 9 Te 10.1.1. 


Κέρμα, aros, τό, (κείρω) something 
clipped small; small change, small 
pieces of money, coin, -Mmo. 2. 15: 
whence 

Κερματιστής, ov, 6, ἃ money 
changer, Jno. 2.14. N. T. 

Κεφάλαιον, ov, τό, (κεφαλή) a sum 
total; a sum of money, capital, Ae. 
22. 28; the crowning or ultimate 
point to preliminary matters, He. 

_ 8.1: whence 

Κεφαλαιόω, ὦ, f. ὦσως to sum up; 
but in N. T., equiv. to κεφαλίζω, to 
wound on the head, Mar. 12. 4. 


Κεφᾶλη, ns, 7, the head, Mat. 5. 365 
6. 17, et al.; the head, top; κεφαλὴ 
γωνίας, the head of the corner, the 
chief corner stone, Mat. 21.42. Lu 


ne ῳραῖ, 


KE® 


20.17; met. the head, superior, whief, 
principal, one to whom others are 
sabordinate, 1 Co. 11. 8. Ep. 1. 22, 
et al. 

Κεφαλίς, (Sos, ἡ, (dimin. of κεφαλή) 
in N. T., a roll, volume, division of 
a book, He. 10. 7. : 

Ἑημέω, ὦ, f. ao@, (κημός, a curb, 
briile, muzzle) to muzzle, v. r. 1 Co. 
we we 

Ἄηνσος, ov, 6, Chat. census) a cen- 
gus, assessment, enumeration of the 
people and a valuation of their pro- 
perty; in WN. 7., tribute, tax, Mat. 
17.25; poll-tax, Mat. 22. 17,19. Mar. 
12. 14. 

Kyrros, ov, 6, a garden, any place 
planted with trees and herbs, Lu. 
13. 19. Jno. 18.1, 265 19. 41. 

Κηπουρός, οὔ, 6, (κῆπος & οὖρος, 
a watcher, a garden-keeper, gar- 
derer, Jno. 20. 15. 

Κηρίον, ov, τό, (κηρός, beeswax) a 
honeycomb; a comb filled with 
honey, jon 34". 42. . 

Κήρυγμα, aros, τό, (κηρύσσω) pro- 
clamation, proclaiming, public an- 
nunciation, Mat. 12.41; public incul- 
cation, preaching, 1 Co. 2.4; 15.14; 
meton. what is publicly inculcated, 
doctrine, &c. Ro. 16. 25, et al. 


Knpv&, ὕκος, 6,-a herald, public 
messenger; in N.7, a proclaimer, 
publisher, preacher, 1 Ti. 2.7. 2 Ti. 
fet 2 Pe. 275, : 

Κηρύσσως f. κηρύξω, a. 1. exnpvEa, 
to publish, proclaim, as @ herald, 
1 Co. 9. 27; to announce openly and 
publiciy, Mar. 1. 4. Lu. 4. 18; to 
noise abroad, Mar. 1. 45; 7. 36; to 
announce as a matter of doctrine, in- 
culcate, preach, Mat. 24. 14. Mar. 
oes 1530: 226. 15. 2h, . 36.2. 21, 
et al. 

Kiros, εος, τό, a large fish, sea 
monster, whale, Mat. 12. 40. 

Kndas, a, 6, (Aramean, N53) 
Cephas, a rock, rendered into Greek 
by ἱπετρος, ὙΠῸ 1, 45..}} Co. belt, 
et al. 


Κιβωτός, ov, ἡ, a chest, coffer; the 
ark of the covenant, He. 9.4; the ark 
of Noah, Mat. 24.38. Lu. 17. 27, et al. 


Κιθάρα, as, 7, a lyre, 1 Co. 14. 7. 
Re. δ. ἃ" 14.2: 15.2. (a): whence 


101 





KAE 


Κιθαρίξω, f. iow, to play on a lyre 
to harp, 1 Co. 14.7. Re. 14. 2. 

Κιθαρῳδός, ov, 6, (κιθάρα & ael- 
dw) one who plays on the lyre and 
accompanies it with his voice, a 
harper, Re. 14. 2; 18. 22. 

Κινάμωμον, v. κιννάμωμον, ov, τό, 
cinnamon, the aromatic bark of the 
Laurus cinnamomum, which grows 
in Arabia, Syria, &c. Re. 13. 13. 


Κινδυνεύω, f. evow, to be in dan- 
ger or peril, Lu. 8. 23. Ac. 19. 21, 40. 
1 Co. 15. 30: from 

Kivdvvos, ov, 6, danger, peril, Ro. 
8. 35.. 2 Co. 11. 26. 

Κιψέω, ὦ, f. now, a. 1. ἐκίνησα; 
(κώω, to go) to set a-going; to move, 
Mat. 23. 4; to excite, agitate, Ac. 
24. 5; 21. 30; to remove, Re. 2. 5; 
6.14; in N. T., κεφαλήν, to shake the 
head in’ derision, Mat. 27. 39. Mar. 
15. 29; mid. to move, possess the 
faculty of motion, exercise the func- 
tions of life, Ac. 17. 28: whence 

Κίνησις, €@s, 7, 2 moving, motion, 
Jno. 5. 3. 

Κιννάμωμον, see κινάμωμον. 

Κλάδος., ov, 6, (κλάω, to break off) 
a bough, branch, shoct, Mat. 13. 32; 
21. 8, et al.; met. offspring, progeny, 
posterity, Ro. 11. 16, 21. 

Κλαίω, f. κλαύσομαι, in N. T. 
κλαύσω, ἃ. 1. ἔκλαυσα, intrans. to 
weep, shed tears, Mat. 26. 75. Mar. 
5. 38, 39. Lu. 19. 41; 23. 28, et al.; 
trans. to weep for, bewail, Mat. 2. 18. 


Κλάσις, ews, 7, (kAa@) a breaking, 
the act of breaking, Lu. 24.25. As. 
2. 42. 

KAdopa, aros, τό, (fr. same) a piece 
broken off, fragment, Mat. 14. 20; 
15. 81. Mar. 6. 43, et al. 

Κλαυθμός, ov, ὁ, (κλαίω) weeping, 
Mat. 2. 18; 8. 12, et al. 

KAdo, f. κλάσω, a. 1. ἔκλᾶσα, to 
break off; in WV. 7., to break bread, 
Mat. 14. 19, et al.; with figurative 
referexce to the violent death of Christ, 
1 Co. 11. 24. 

Κλείς, κλειδός, κλειδί, κλεῖδα & 
κλεῖν, ἡ, Pl. κλεῖδες & κλεῖς, a key, 
used in the N. T. as the symbol of 
power, authority, &e. Mat. 16. 19. 
Re. ΓΒ 3. 73, 9. 13°20. 13° met 


KA 


means of attaining kno.vledge, Lu. 
11. 52: from 


102 


KOA 
obtain a portion, receive a shave 
Eph. 1. 11. 


, sz ~ ΄ 
Κλείω, f. εἰσω, a. 1. ἔκλεισα, p.| Κλῆσις, ews, ἧ, (καλέω) a call 


Pass. κέκλεισμαι, A.1. pass. ἐκλεέσθην, 
to close, shut, Mat. 6.6; 25.10, et al.; 
t0 shut up a person, Re. 20. 3; met. 
of the heavens, Lu. 4. 25. Re. 11.6; 
κλεῖσαι τὰ σπλάγχνα, to shut up one’s 
bowels, te be hard-hearted, void of 
compassion, 1 Jno. 3.17; κλείειν τὴν 
βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, to endeavour 
to prevent entrance into the king- 
dom of heaven, Mat. 23. 14. 


Κλέμμα, aros, τό, (κλέπτω) theft, 
Re. 5. 91. 

Κλέος, τό, pr. rumour, report; good 
report, praise, credit, 1 Pe. 2. 20. 


Κλέπτης, ov, 6, a thief, Mat. 6. 
19,20; 24.43, etal.; trop. a deceiver, 
impostor, Jno. 10.8: from 

Κλέπτω, f. ψω, & ψομαι, p. κέκ- 
λοφα, ἃ. 1. ἐκλεψα, to steal, Mat. 6. 
19, 20; 19. 18, et al.; to take away 
stealthily, remove secretly, Mat. 
27. 64; 28. 13. 

λῆμα, atos, τό, (KAd@) a branch, 
shoot, twig, esp. of the vine, Jno. 15. 
2,4, ὅς δὲ 

Κληρονομέω, ὦ, f. now, p. κεκλη- 

. ρονόμηκα, a. 1. ἐκληρονόμησα, (κληρονό- 
μος) pr. to acquire by lot; to inherit, 
obtain by inheritance; in N. 7., to 
obtain, acquire, receive possession 
of, Mat. 5.5; 19. 29, et al.; absol. to 
be heir, Ga. 4. 30: whence 

Κληρονομία, as, 7, an inheritance, 
patrimony, Mat. 21. 38. Mar. 12.7; 
ὃ. possession, portion, property, Ac. 
ἡ. 5: 20. 32, et al.; in N.T7., a share, 
participation in privileges, Ac. 20. 32. 
Eph. 1. 14, et al. ᾿ 

Κληρονόμος, ov, 0, (κλῆρος & νέ- 
μομαι) an heir, Mat. 21. 38. Ga. 4.1, 
et al.; a possessor, Ro. 4. 13. He. 
11.7. Ja. 2. 5, et al. 

Κλῆρος, ov, 6, a lot, die, a thing used 
in determining chances, Mat. 27. 35. 
Mar. 15. 24, et al.; assignment, in- 
vestiture, Ac. 1. 17, 25; allotment, 
destination, Col. 1.12; a part, por- 
tion, share, Ac. 8. 21; 26. 18; ἃ con- 
stituent portion of the church, 1 Pe. 
5.3: whence 

Κληρόω, ὦ, f. ὦσω, to choose by 
lot ; mid. κληροῦμαι, a. 1. ἐκληρώθην, 
to obtain by lot or assignment; to 


calling. invitation ; in N. 7’, the call 
or invitation to the Tiaiipag κὰ of the 
Gospel, Ro. 11.29. Ep. 1. 18, et al.; 
the Zavour and privilege of the invi- 
tation, 2 Th.1.11. 2 Pe. 1. 10; the 
temporal condition in which the call 
found a person, 1 Co. 7. 20; 1. 26. 


KAnrés, ἡ, dv, (fr. same) called, 
invited; in N. T., called to privileges 
or functions, Mat. 20. 16; 22. 14. 
Ro; 1.1, .6,:7,,, 1, Goa. ΘΕ ἢν 

Κλίβᾶνος, ov, 6, (At. κρίβανος) an 
oven, Mat. 6. 30. Lu. 12. 28. 

Κλίμα, aros, τό, (κλίνω) pr.a slope; 
a portion of the ideal slope of the 
earth’s surface; a tract or region of 
country, Ro. 15. 23. 2 Co. 11. 10. 
Ga. 1. 21. 

Κλίνη, ns, 7, (fr. same) a couch, 
bed, Mat. 9. 2,6. Mar. 4. 21, et al. 
Κλινίδιον, tov, τό, (dim. of κλίνη; 
a small couch or bed, Lu. 5..19, 24. 


Κλίψω, f. wo, p. κέκλϊκα, a. 1 
ἔκλινα, pr. trans. to cause to slope or 
bend; to bow down, Lu. 24.5. Jno. 
19. 30; to lay down to rest, Mat. 
8. 20. Lu. 9. 58; to put to fligh; 
troops, He. 11. 34; intrans., of the 
day, to decline, Lu. 9. 12; 24. 29. 


KXioia, as, 7, (κλίνω) pr. a place 
for reclining; a tent, seat, couch; 
in N.T., a company of persons re 
clining at a meal, Lu. 9. 14. 

Κλοπή, ns, 7, (κΚλέπτω) theft, Mat. 
15, 19. ° Mlax.y7.. 22. ) 


Κλύδων, wvos, 6, (kAUC@, to dash, 
surge, like the waves) a wave, bal 
low, surge, Ja. 1.6: whence 


ΚΚλυδωνίζομαι, to be tossed by 
waves; met. to fluctuate in opinton, 
be agitated, tossed to and fro, Ep. 
4.04, ΤΣ 

Κνήθω, (kvaw) f. κνήσω; to scratch, 
to tickle, cause titillation ; in N. 7. 
mid., met. to procure pleasurable 
excitement for, to indulge an itch- 
ing, 2 Ti. 4. 3. 

Κοδράντης, ov, 6, (Lat. qguadrans) 
a Roman brass coin, equivalent to 
the fourth part of an as, or ἀσσάριον, 
or to δύο λεττά, und equal to 


e 
-Kolunots, ews, ἢ. sleep ; meton. rest, 


KO} 103 


three-fourths of a farthing, Mat.5.26.| chamtering, Ro, 13. 13; is NW. 
Mar. 12.42. N. T. conception, Ro. 9. 10: whence 

Κοιλία, as, 1), (kotAvs, hollow) ἃ Κοιτῶν, a@vos, 6, a bed-chamber, 
cavity oleae belly, Mat. 15.17. Mar. ‘Aoil2o20: 

7. 19; the stomach, Mat. 12. 40. Lu. Κόκκϊνος nN, ὃν (κόκκος kerr 
, : ᾽ ἢ Π a 
Lies ; ane τ ee Lu. | the coccus ilicis of Linneus, a small 
fey Tn ΠΝ ΕΗΒ . the inner) insect, found on the leaves of the quer: 
we f mee ᾿ cus cocciferus, or holin oak, whick 

δ οιμάω, ὠς, f. 77», P. Pass, KEKOL- was used by the ancients, as the cocky 
uyuat, to lull to sleep; pass. to fall neal insect now is, for dyeing a bemue- 
asleep, be asleep, Mat. 28. 13. Lu.| jul crimsonor deep scarlet colour, ang 
22. 45; met. to die, be dead, Ac.| supposed by them to be the berry of ὦ 
7.60; 13. 36, et al.: whence plant or tree) dyed with coccus, crim- 
son, scarlet, Mat. 27.28. He. 19 
Re. 17. 3, 4: 18. 12, 16. 

Kokkos, ov, 6, a kernel, seed, grain, 
Mat. 13. 31; 17. 20, et al. 

Κολάξω, δ. ἄσομαι & άσω, pr. to 
curtail, to coerce; tochastige, punish, 
AC. a 2 2 Pet 2.9. 

Κολακεία, as, 4, (κόλαξ, a flat- 
terer) flattery, adulation, obsequi- 
ousness, 1 ‘Th. 2. 5. 

Κόλᾶσις, ews, ἡ, (κολάζω) chastise- 
ment, punishment, Mat. 25.46; pain- 
ful disquietude, torment, 1 Jno. 4. 18. 

Κολαφίζω, f. iow, (κόλαφος, a 
blow with the fist) to beat with the 


KOA 








repose, Jno. 11. 13. 

Kowds, ἡ, ὄν, common, belonging 
equally to several, Ac. 2. 44; 4. 32; 
in N. T., common, profane, He. 10. 
29; ceremonially unclean, Mar. 7. 2. 
Ac. 10. 14, et 8]. : whence 


Κοινόω, ὦ, f. ὦσω, p. κεκοίνωκα, 
a. 1. ἐκοίνωσα, to make common ; in 
N. T., to profane, desecrate, Ac. 21. 
28; to render ceremonially unclean, 
defile, pollute, Mat. 15. 11, 18, 205 to 
pronounce unclean ceremonially, Ac. 
ELS SRS: 


᾿ vad s 
Κοινωνέω, , f. now, p. κεκοινώ- 


Κοινωνία, as, Ny fellowship, part- 


, yay . . 
Κοινωνικός, ἢ, Ov, social; in N. T., 


- 17. He. 10. 33; a sharer, partaker, 


Koirn, ns, 7) (κεῖμαι) a bed. Lu. 


νηκα, a. 1. ἐκοινώνησα, (κοινωνός) to 
have in common, share, He. 2. 14; 
to be associated in, to become a 
sharer in, Ro. 15. 27. 1 Pe. 4.13; to 
become implicated in, be a party to, 
1 Ti. 5.22. 2 Jno. il.; to associate 
one’s self with by sympathy and as- 
sistance, to communicate with in the 
way of aid and relief, Ro. 12. 13. Ga. 
6. 6: whence 


nership, Ac. 2. 42. 2 Co. 6.14. Ga. 
9.9, Phio3,10:7:)/Jno:'l. 3} etal. ; 
participation, communion, | Co. 10. 
16, et al.; aid, relief, He. 13. 16, et 
al.; contribution in aid, Ro. 15. 26. 


ready to communicate in kind offices, 
liberal, beneficent, 1 Ti. 6. 18. 


~ ¢ 
Κιινωνός, οὔ, ὃ, 7, (κοινός) a fel- 


.ow-partner, Mat 23.30. Lu. 5. 10. 
1 Co. 10. 18, 20. 2 Co. 8. 23. Phile. 
2 Cobo. 


bbe as lh ἌΡ δ Ay 


ll 7’ the conjugal bed, He. 13. 4: 
meton, sexual intercourse, concubi- 
tas; hence, lewdness, whoredom, 








fist, buffet, Mat. 26.67. Mar. 14. 65; 
met. to maltreat, treat with con- 
tumely and ignominy, 1 Co. 4. 11; 
to punish, 1 Pe. 2. 20; to buffet, fret, 
afflict, 2 Co. 12. 7. 


Κολλάω, ὦ, f. ήσω, to glue or weld 


together; mid. to adhere to, Lu. 
10. 11; met. to attach one’s self to, 


unite with, associate with, Lu. 15. 


15. Ac. 5. 13, et al. 


Κολλούριον, v. κολλύριον, OV, τό, 


(dimin. of κολλύρα, a cake) collyrium, 
eye-salve, Re. 3. 18. 


Κολλυβιστής, οὔ, ὁ, (κόλλυβος, 


small coin) a money-changer, Mat. 
91. .9.. Mar oR! 16): JO. 2:15. 


Κολλύριον, see κολλούριον. 
Κολοβόω, ὦ, f. ὦσω, (κολφθός, 


curtailed, mutilated, fr. κόλος, id.) 
in N. T., of time, to cut short, shorten, 
Mat. 24.22. Mar. 13. 20. 


Κόλπος, ov, 6, the bosom, Lu. 16. 


22,23. Jno. 1.18; 13.23; the bosom 
of a garment, Lu. 6. 38; a bay, 
creek, inlet, Ac. 27. 39. 


Κολυμβάω, ὦ, f. now, to dive; &@ 


N.T., te swim, Ac. 27. 43: whence 


KOA 

Κολυμβηϑρα, as, 7, a place where 
one may swiin; a pond, pool, Jno. 
ἢ Ὡς ἀν. ἡ, 11. 

, 

Κολωνία, ας, 1) (Lat. colonia) a 
Roman colony, Ac. 16. 12. 

Kopaw, ὦ, f. now, to have long 
hair, wear the hair long, 1 Co. 11. 
14, 15: from 

Koun, ns, 7, the hair; a head of 

' long hair, 1 Co. 11. 15. 

Κομίζω, f. ίσω, & ιῶς mid. ἐεοῦμαι, 
a. 1. ἐκόμισα, (κομέω, to take care of) 
pr. to take into kindly keeping, to 
provide for; to convey, bring, Lu. 
ας 37; mid, to bring for one’s self; 
tu receive, obtain, 2 Co. 5.10. Ep. 
6.8, et al.; to receive again, recover, 
Mat. 25.27. He. 11. 19. 

Κομψότερον, adv. (comp. of κόμ- 
ψως, Well, smartly) in NV. T., in bet- 
ter health, Jno. 4. 52. 

Κονιάω, ὦ, f. dow, p. pass. KeKo- 
viawat, (κόνις, V. κονία, Aust, lime- 
dust) to white-wash, or, plaster, Mat. 
23. 27. Ac. 23. 3. 

Κονιορτός, ov, ὁ, (κόνις & ὄρνυμι, 
to raise) dust excited; dust, Mat. 
10.14. Lu. 9.53; 10.11. Ac. 13.51; 
22. 23. 

Κοπάζω, f. dow, (κόπος) pr. to 
grow weary, suffer exhaustion; to 
abate, be ‘stilled, Mat. 14.32. Mar. 
4. 39; 6. 51. 

Κοπετός, ov, 6, (KOmT@) pr. a beating 
of the breast, &c. in token of grief; 
a wailing, lamentation, Ac. 8. 2. 


Kozn, Ss Ny (Κόπτω) a stroke, smit- 
ing; in N. T., slaughter, He. 7. 1. 


Κοπιάω, @, f. dow, p. Kexomiaka, 
a. 1. ἐκοπίᾶσα, to be wearied or spent 
with labour, faint from weariness, 
Mat. 11.28. Jno. 4. 6; in XN. T., to 
jabour hard, to toil, Lu. 5.5. Jno. 
4. 38, et al.: from 

Kodzros, ov, 6, (κόπτω) trouble, ve#a- 
tion, uneasiness, Mat. 26.10. Mar. 
14.6; labonr, wearisome labour, tra- 
vail, toil, 1 Co. 3. 8; 15. 58, et al.; 
meton. the fruit or consequences of 
labovr, Jno. 4. 38. 2 Co. 10. 15. 


Kompia, as, ἧς, dung, manure, Lu. 
13.8; 14. 35. 

Κόπριον, ov, τό, the same, ν. τ. Lu. 
1.9. LL. 6. 


104 





KO 


Κόπτω. £. yo, to amite, ent; to cut 
off or down, Mat. 21.8. Mar. 11.8; 
mid. to beat one’s self in mourning 
een bewail, Lu. 8. 52; 23. 27, 
et ai. 


Κόραξ, ἄκος, 6, a raven, crow, Lu 
12. 24. ϑ 

Κοράσιον, tov, τό, (dim. of κέρη) 
a girl, damsel, maiden, Mat. 3. 24, 
25; 14. 11, et al. (a). 

Κορβᾶν, 6, indec. v. kopPavas, ἃ, 4 
(Heb. jap; Aram. SJ), €2 
plained in Greek by δῶρον) cortian 
a gift, offering, oblation, any thing 
consecrated to God, Mar. 7.11; me- 
ton. the sacred treasury, Mat. 27. 6. 


Κορέννυμι, f. κορέσω, p. pass. Κε- 
κόρεσμαι, to satiate, satisfy, Ac. 27. 
38. 1 Co. 4.8. 

Κορίνθιος, ia, cov, Corinthian ; ar 
inhabitant of Κόρινθος, Corinth, Ac 
18.8. ΟΣ δ. Lie 

Κόρος, ov, ὁ, (Heb. 93) a cor, the 
largest Jewish measure for things dry, 
equal to the homer, and about fifteen 
bushels English, according to Josephus 
(Ant. 1. xv.c. 9. 8. 2.), Lu. 16. 7. 

Κοσμέω, ὦ, f. now, p. κεκόσμηκα, 
a. 1. ἐκόσμησα, (κόσμος) to arrange, 
set in order ; to adorn, decorate, em- 
bellish, Mat. 12. 44; 23. 29; to pre- 
pare, put in readiness, trim, Mat. 
25. 7; met. to honour, dignify, Tit. 
2. 10. 

Κοσμικός, ἡ, ὄν, (κόσμος, the world) 
pr. belonging to the universe; in 
NV. T., accommodated to the present 
state of things, adapted to this world, 
worldly, Tit. 2. 12; τὸ κοσμικόν, as a 
subst., the apparatus for the service 
of the tabernacle, He. 9. 1. 


Κόσμιος, la, cov, v. ov, 6, ἡ, (κόσ- 
μος) Gecorous, well-ordered, 1 Ti. 2.9; 
3. 2. 


Κοσμοκράτωρ, opos, 6, (κόσμος & 
Kpatéw) pr. monarch of the world; 
in N. T.,a worldly prince, a power 
paramount in the world of the ute 
believing and ungodly, Ep. 6. 12. (4a). 
L. G. 

Κόσμος, ov, 6, pr. order, regular dis 
position ; ornament, decoration, em- 
bellishment, 1 Pe. 3.3; the world. the 
mawrial universe, Mat. 13. 35, et al; 
the world, the aggregate of sens 


KOY 
tive existence, 1 Co. 4.9; the lower 
world, the earth, Mar. 16. 15, et al.; 
the world, the aggregate of man- 
kind, Mat. 5. 14, et al.; the world, 
the public, Jno. 7. 4; in N. L., the 
present order of things, the secular 
world, Jno. 18. 36, et al.; the human 

* pace external to the Jewish nation, 
the heathen world, Ro. !1. 12,15; the 
world external to the Christian body, 
1 Jno. 3. 1, 13, et al. 

Κοῦμι, (Aram. %5})) 2 pers. fem. 
sing. imperat. of Dp. to arise) cumi, 
arise, Mar. 5. 41. 

Κουστωδία, as, ἢ, (Lat. custodia) a 
watch, guard, Mat. 27. 65, 66; 28.11. 

Κουφίζω, f. ive, (κοῦφος, light) 
to lighten, make light or less heavy, 
Ac. 27. 38. 

Kédivos, ov, 6, a basket, Mat. 14. 
20; 16.9. Mar. 6. 43, et al. | 

Κράββατος, ov, 6, (Lat. grabatus) a 
couch capable of holding one person, | 
Mar. 2. 4, 9, 11, 12, et ἃ]. L. G 

Κράζω, f. κεκράξομαι, a. éxpayor, 
later f. κράξω, a. ἔκραξα, Ὁ. Kéxpaya 
with a pres. signif., to utter a cry, 
Mat. 14. 26, et al.; to exclaim, vo- 
ciferate, Mat. 9. 27. Jno. 1. 15, et al.; 
to ery for vengeance, Ja. 5.4; to cry 
in supplication, Ro. ἃ. 15. Ga. 4. 6. 


Κραιπάλη, ns, ἢγ debauch, Lu. 21. 34. 
(a). 


skull, | 
23. 33 


Koaviov, ov, τό, (κάρα) a 
Mat. 27. 33. Mar. 15. 22, Lu. 
Jno. 19. 17. 
Kpaomedov, ov, τό a margin, bor- 
der; in N. T., a fringe, tuft, tassel, 
Mat. 9. 20; 14. 36; 23. 5, et al. 
Kparaios, da, 6v, (κράτος) strong, 
mighty, powerful, 1 Pe. 5. 6. 
Κραταιόω, ὦ, f. oo, (fr. same) to 
atrengthen, render strong, corrobo- 
rate, confirm; pass. to grow strong, 
acquire strength, Lu. 1. 80; 2. 40. 
Ep. 3. 16; to be firm, resolute, i Co. 
16. 13. 
; Kparéw, ὦ, f. ἤσω, p. Kekparnka, 
va a.1. ἐκράτησα, (fr. same) pr. to be 
cle strong; to be superior to any one, 
subdue, vanquish, Ac. 2.24; to get 
into one’s power, lay hold of, seize, 
apprehend, Mat. 14.3; 18.28; 21.46; 
to gain, compass, attain, Ac. 27. 13; | 
és WN. T.. τὸ tay hold of, grasp, clasp, | 





105 


KPI . 


Mat. 9. 25. Mar. 1. 31, 5. 4 % 
retair, to keep under reserve, Maz 
9. 10; met. to hold fast, observe, 
Mar.7. 3,8. 2 Th. 2. 15; to hold to, 
adhere to, Ac. 3. 11. Col. 2,19; te 
restrain, hinder, repress, Lu. 24. 16. 
Re. 7. 1; to retain, not to remit sins, 
Jno. 20. 23. 

Κράτιστος, 7, ov, (superl. from Kpa- 
rus, strongest) in NW. 7, κράτιστε, a 
term of respect, most excellent, 20 
ble, or illustrious, Lu. 1.3. Ὁ 2 
26; 24.3; 26. 25. 

Κράι IS, €OS, τό, strength, “ΤΌΜΟΥ, 

. might, force, Ac. 19, 20. ἰὼ},}. 19;: 
meton. a display of might, Lu. 1. 51; 
power, sway, dominion, He. 2. 14, 
‘1 Pe. 4. 11; 5. 11, et al. (a). 

Κραυγάζω, f. dow, a. 1. ἐκραύγαστη 
to cry out, exclaim, vociferate, Mat. 
12. 19; 15. 22, et al.: from 


Kpavyn, Sy ἧς (κράζω) a cry, outery, 
clamour, vociferation, Mat. 25. 6. 
Ac. 23. 9. Ep. 4.31. Re. 14.18; a 
cry of sorrow, wailing, lamentation, 
Re. 21.4; a cry for help, earnest sup- 
plication, He, 5. 7. A 

Kpéas, aros, ἕως; τό, pl. κρέατα, 
κρέα, flesh, meat, Ro. 14. 21. 1 Co. 
ὃ. 13. 

Kpeirrav, v. σσων;, OVOS, ὃ, ἢν TO. 
-ov, (used as the comp. of ἀγαθός: 
better, more useful or profitable, 
more conducive to good, 1 Co. 7. 9, 
38; superior, more excellent, of a 
higher nature, more valuable, He. 
1.4; 6.93 7. 7, 19, 22, et al. 

Κρεμάννυμι, f. dow, a. 1. ἐκρέμᾶσα, 
a. 1}. pass. ἐκρεμάσθην, to hang, sus- 
pend, Ac. 5. 30; 10. 39; pass. to be 
hung, suspended, Mat. 18. 6. Lu. 
23. 39; mid. κρέμαμαι, to hang, ve 
suspended, Ac. 28. 4. Ga. 3. 13, et 
al.; met. κρέμαμαι ev, to hang upon, 
to be referable to as an ultimate prize 
ciple, Mat. 22. 40. 

Κρημνός, ov, 6, (κρεμάννυμι) ἃ 
hanging steep, precipice, a steep 
bank, Mat. & 32. Mar. 5.13. Lv 
8. 33. 

Kpns, 770s, pl. Κρῆτες, a Cretan, 
an inhabitant of Κρήτη, Ac. 2. 1]. 
ὙΠ ΠΣ 


Κριθή, ἧς, 7, barley, Re. 6.6: whence 


Kpidivos, 4, ov, made of barley, Jue 
6, 9, 12. 


A 
aa 


Kei 

iwa, v. κρῖμα, «ros, τό, (κρίνω) 
udgment; a sentence, award, Mat. 
7.2. Lu. 24. 20. Ro. 2. 2, et al.; an 
administrative decree, Ro. 1}. 33; 
condemnation, Mat. 23.1%. Lu. 23. 40. 
Ro. 3. 8; 5. 16, et al.; administra- 
tion of judgment, Jno. 9 39. Ac. 
24. 25, et al.; execution of justice, 
1 Pe. 4. 173; a lawsuit, 1 Co. 6. 7. 


Kpivov, ov, τό, a lily, Mat. 6. 28. 
1. 12. 21. 

Κρίνω, f. ἵνῶ, ἃ. 1. ἔκρῖνα, p. κέκ- 
ρῖκα, Ὁ. Pass. κέκρίμαι, ἃ. 1. pass. éx- 
ρίθην, pr. to separate; to make a 
distinction between; to decide, de- 
termine, resolve, Ac. 3. 13; 15. 19; 
27.1, et al.; todeem, Ac. 13. 46. Ro. 
14.5; toresolve on, decree, Ac. 16. 4. 
Re. 16. 5; to form a judgment, to 
pass judgment on, Jno. 8. 15, et al.; 
to judge judicially, to try, Jno. 18. 31, 
et al.; to sentence, Jno. 7. 51; to 
condemn, Lu. 19. 22. Ac. 13. 27; in 
N. T., to execute sentence upon, to 
punish, Ac. 7.7, et al.; to adminis- 
ter a government over, Mat. 19. 28. 
Lu. 22. 30; perhaps, to avenge, He. 
10. 30; pass. to be brought to trial, 

Ac. 25. 10, 20. Ro. 3. 4, et al.; mid. 
to go to law, litigate, Mat. 5. 40: 

. whence 
Kpiots, ews, 7), pr. distinction ; discri- 
mination ; judgment, decision, sen- 

‘tence, Jno. 7. 24; 5. 30; judgment, 
trial, Jno. 12.31. He. 9. 27; adminis- 
tration of justice, Jno. 5. 22, 27; con- 
demnatory sentence, condemnation, 
Jno. 12. 31; in Ν. 7., meton. ground 
of condemnation, Jno.3. 19; a court 
of justice, tribunal, Mat. 5, 21, 22; 
Jr. the Heb. justice, equity, Mat. 23. 
98. Tay 11,42) (i), 

Kpirnptov, tov, τό, pr. a standard 
or means by which to judge, crite- 
rion; a court of justice, tribunal, Ja. 
2. 6; a cause, controversy, 1 Co. 6. 
2,4: from 

Kpitns, od, ὁ, (κρίνω) a judge, Mat. 
6795.9 120) 27) Wa. 12) 14, et all χν. 
the Heb. a ruler, prince, Ac. 13. 20: 
whence : 

Kpirixds, ἢ, ὄν, able or quick to 
discern or judge, He. 4. 12. 

Kpove, f. ovo, to knock at a door, 
Mat.7.7,8. Lu.11.9,10; 13.25, etal. 


Kptn7n, Ny a vauit or closet, a cell | 


for stowage, ¥. τ. Lu. 11. 33. ; 


106 


ΚΤῚ 


Κρυπτός, ἡ, ὄν, hidden, concealed, 
secret, clandestine, Mat. 6. 4, 6, 1& 
et al.; τὰ κρυπτά, secrets, Ro. 2. 16. 
1 Co. 14. 25: from 

Kptrra,-f. vo, a. 1. ἔκρυψα, p. 
Pass. κέκρυμμαι, ἃ. 2. pass. ἐκρύβη — 
(3), to hide, conceal, Mat. 5. 14, et 
al.; in N. T., to lay up in store, Col. 
3.3. Re. 2.17; κεκρυμμένος, concealed, 
secret, Jno. 19. 38. 

a itis f. i¢w, to be clear, 

rilliant like crystal, Re. 2]. 11: 
(N. T.) from Δ 

Κρύσταλλος, ov, ὃ, (κρύος; cold? 
pr. clear ice; crystal, Re. 4, 6; 22. 1. 

Κρυφαῖος, aia, αἴον, (κρύπτω) se- 
cret, hidden, v. r. Mat. 6. 18. 


Κρυφῆ. adv. (fr. same) in secret, 
secretly, not openly, Ep. 5. 12. 

Κτάομαι, @pat, f. noopat, to get, 
procure, provide, Mat. 10.9; to make 
gain, gain, Lu. 18. 12; to purchase, 
Ac. 8. 20; 22.28; to be the cause or 
occasion of purchasing, Ac. 1.18; to 
preserve, save, Lu. 21. 19; to get 
under control, to be winning the 
mastery over, 1 Th. 4.43 p. κέκτημαι, 
to possess: whence 

Κτῆμα, aros, TO, a possession, pro- 
perty, & spe. real estate, Mat. 19. 22. 
Mar. 10.22. Ac, 2. 45. 5, 1, 


Krnvos, εος, τό, pr. property, ge- 
nerally used in the plural τὰ κτήνη ; 
property én animals; a beast of bur- 
den, Lu. 10.34. Ac. 23. 24; beasts, 
cattle, 1 Co. 15. 89. Re. 18. 13. 


Κτήτωρ, opos, 6, (κτάομαι) a pos 
sessor, owner, Ac. 4. 34. L. G. 


Κτίζω, f. iow, a. 1. ἔκτισα, p. pass. 
ἔκτισμαι, pr. to reduce from a state 
of disorder and wildness; in ΟΝ. 7", 
to call into being, to create, Mar. 
13. 19, et al.; to call into individual] 
existence, to frame, Eph. 2. 15; ta 
create spiritually, to invest with 8 
spiritual frame, Eph. 2. 10; 4. 24: 
whence 

Κτίσις, ews, 7, pr. a framing, found- 
ing; in N. 7T., creation, the act of 
creating, Ro. 1. 20; creation, the 
material universe, Mar. 10. 6; 13.19. 
He.9. 11. 2Pe.3.4; acreated thing, 
a creature, Ro. 1, 25; 8. 39. Cou. 
1.15. He. 4. 13; the human race, 
Mar. 16.15. Ro. 8.19, 20.21.22. Cok 


ἷ 


; KTL 
1.28; aspaertual creation , 2 Co. 5.17. 
Ga. 6. 15; an institution, ordinance, 
1 Pe. 3. 13. 

Κτίσμα, aros, τό, pr. ἃ thing 
founded; in N.7., a created being, 
creature, 1 Ti. 4. 4. Ja. 1. 18, et al. 
L . 

, ~ , 

Κτεστής, οὗ, 6, ν. κτίστης, OV, ὃ, a 
founder; in N. T., a creator, 1 Pe. 
4.19. L.G. : 

ἱζυβεία, as, 7, (kuBeve, to play at 
dice; fr. κύβος, acube, die) pz. dicing ; 
met. sleight, versatile artifice, Hph. 
4. 14. 

Κυβέρνησις, ews, 7), (κυβερνάω, to 
steer, direct) government, office of a 
governor or director; meton. a direc- 
tor, 1 Co. 12. 28. 

Κυβερνήτης, ov, 6, (fr. same) a pilot, 
helmsman, Ac. 27. 11. Re. 18. 17. 
Κυκλόθεν, adv. around, round about, 

Re. 4. 3, 4,8; 5. 11: from 


Κύκλος, ov, 6, a circle; in N. T., 


κύκλῳ, adverbially, round, round 
about, around, Mar. 3. 34; 6. 6, 36, 
et al.: whence Α 

Κυκλόω, @, f. ὦώσω, ἃ. 1. ἐκύκλω- 
σα, to encircle, surround, encompass, 
come around, Jno. 10. 24. Ac. 14. 20. 
spe. to besiege, Lu. 21.20. He. 11.30. 
Re. 2079. 

Κύλισμα, aros, τό, pr. a rolling 
thing; in N. 7., a place of rolling or 
wallowing, wallowing-place, 2 Pe. 
9.22: (L. G.) from 

Κυλίω, f. iow, a. 1. ἐκύλῖσα, (a later 
form for κυλίνδω) to roll; mid. to 
roll one’s self, to wallow, Mar. 9. 
20. (Ὁ. 

Κυλλός, ἡ, Ov, pr. crooked, bent; 
maimed, lame, crippled, Mat. 18. 8, 
et al. 

Κῦμα, aros, τό, a wave, surge, bil- 
low, Mat. 8. 24; 14. 24, et al. 

ξύμβᾶλον, ov, τό, (κύμβος, a hol- 
low) a cymbal, i Co. 13. 1. 

Ktputvoy, ov, τό, cumin, cuminum 
sativum of Linneus, a plant, a native 
of Egypt and Syria, whose seeds are 
of an aromatic, warm, bitterish taste, 
with a strong but not disagreeable 


107 





K.QM 


a little dog; a cur, Mat. 1ὲ 24, 8ὲ 
Mar. 7. 27, 28. 

Κύπριος, ov, 6, a Cypriot, an tm 
habitant of Κύπρος, Cyprus, Ac. 4. 36; 
11: 20324. 10. 

, od 

Κύπτω, f. Ψω, a.1. ekuiva, to bend 
forwards, stoop down, Mar.1.7. Jne 
8, 0, 8. 

Κυρηναῖος, ov, 0, a Cyrenian, an in- 
habitant of Κυρήνη, Cyrene, Mat. 
27. 32, et al. Ῥ 

Kupia, as, ἢν (kupios’ ἃ iady, 2 Jn. 
nt 

Κυριακός, 7, ὄν, (fr. same) pertain 
ing to the Lord Jesus Christ, the 
Lord’s, 1 Co. 11. 20. Re. 1.10. N. T. 


Κυριεύω, f. evow, Ro. 14.9; a. 1. 
ἐκυρίευσα, to be lord over, to be pos 
sessed of mastery over, Ro. 6.9, 14 
7.1. 2 Co. 1. 24; to exercise sway 
over, Lu. 22. 25: from 

Κύριος, iov, 0, a lord, master, Mat. 
12. 8, et al.; an Owner, possessor, 
Mat. 20. 8, et.al.; a potentate, sove- 
reion, Ac. 25. 26; a power, deity, 
1 Co. 8.5; the Lord, Jehovah, Mat. 
1. 22, et al.; the Lord Jesus Christ, 
Mat. 24. 42. Mar. 16.'19. Lu. 10. 1. 
Jno. 4. 1. 1. Co. 4. 5, et al. freq. ; 
Κύριε, a term of respect of various 
force, Sir, Lord, Mat, 13. 27. Ac. 9.6, 
et al. freq.: whence 

Κυριότης, τητος, ἡ, lordship; con- 
stituted authority, Eph. 1.21. 2 Pe. 
2.10. Ju.8.; pl. authorities, poten 
tates, Col. 1.16. N.T 

Κυρόω, &, f. 7, p. κεκύρωκα, 
(κῦρος, authority, confirmation) to 
confirm, ratify, Ga. 3. 15;.to assure, 
2 Co. 2. 8. 

Κύων, κυνός, 6, ἢ, a dog, Lu. 16. 21. 
2 Pe. 2. 22; met. a dog, a religious 
corrupter, Phi. 3. 23 miscreant, Re. 
22. 18. 

Κῶλον, ov, τό, a member or limb of 
the body, He. 3. 17. 

Κωλύω, f. tow, a. 1. ἐκώλῦσα, 8. 1 
pass. ἐκωλύθην (Ὁ), to hinder, restrain, 
prevent, Mat. 19.14. Ac. 8.36. Ro. 
1. 13, et al. 

Keun, 7s, 1), 2 Village, a country town, 
Mat. 9. 35; 10.11. Lu. 8.1, et al. 


emell, and used by the ancients Gs ἃ ἢ Kaudmonts, eas, ἡ, (κώμη & πόλις) 


condiment, Mat. 23. 23. ; 
Κυνάριον, ἴον, τος (dimin. of κνων») 


a large village, open town, Mar 
1.38. L. 8. 


KOM 


Κῶμος, ov, ὃ, pr. a festive proces- 
sion, ἃ merry-making; in Ν. 1', a 
revel, lascivious feasting, Ro. 13. 13. 
Ga. 5.21. 1 Pe. 4. 3. 


Kava, wros, 6, a gnat, culex, 
which is found in wine wien acescent, 
Mat. 25. 24. 

Κωφός, ἡ, ὄν, pr. blunt, dull, as a 

_ weapon; dull of hearing, deprived of 
nearing, deaf, Mat. 11. 5. Mar. 7. 
32, 37. Lu. 7.22; dumb, mute, Mat. 
9. 32, 33, et al.; meton. making dumb, 
causing dumbness, Lu. 1}. 14, 


A 


Aayyave, f. Anfouat, p. εἴληχα, 
p. 2. AdAoyxa, a. 2. éEAadyov, to have 
assigned to one, to obtain, receive, 
Ac. 1.17. 2 Pe.1. 1; to have fall to 
one by lot, Lu. 1. 9; absol. to cast 
lots, Jno. 19. 24. 

AdOpa, adv. ὑλανθάνω) secretly, Mat. 
1, 19; 2. 7, οὐ δὶ. 

Λαίλαψ,, ἅττος, 7, a squall of wind, 
a hurricane, Mar. 4. 37, et al. 

Δακτίζω, f. iow, (λάξ, with the 
heel) to kick, Ac. 9. 5; 25. 14. 

Δαλέω, &, f. now, p. λελάληκα, 
a. 1. ἐλάλησα, to make vocal utter- 
ance; to babble, to talk; in WV’. Τ'. 
absol., to exercise the facutty of 
speech, Mat. 9. 33, et al.; to. spevk 
Mat. 10. 20, et al.; to hold converve 
with, to talk with, Mat. 12.46. Man 
6. 50. Re. 1. 12, et al.; to discourse, 
to make an address, Lu. 11. 37. Ao 
11. 20; 21. 39, et al.; to make an.- 
nouncement, to make a declaration 
Lu. 1. 55, et al.; to make mention 
ΠΟ 41 CAC) Ber BER | Hes "as 8, 
2 Pe. 3.16; trans., to speak, address 
preach, Mat. 9.18. Jno. 3.11. Tit. 
2.1, et al.; to give utterance to, to 
utter, Mar. 2. 7. Jno. 3. 34, et al.; 
to tell, recount, Mat. 26. 13, et al.; 
to declare, announce, reveal, Lu. 
24. 25, et al. ; to disclose, 2 Co. 12. 4. 

Aahta, Gs, ἡ, talk; in N. Τ', mat- 
ter of discourse, Jno. 4. 42; 8. 43; 
language, dialect, Mat. 26. 73. Mar. 
14. 7@. 

Aqua v. \auua, (Heb. ΠΟ) for 
what? why? wherefore? Mat. 27. 46. 
Mar. id. 24. 


108 


AAR 


Λαμβάνω, f. λήψομαι, p. εἴληφα, 
a. 2. ἔλᾶβον, ἃ. 1. pass. ἐλήφθην, ta 
take, take up, take in the hand, Mat. 
10. 38; 13. 31, 33, et al.; to take on 
one’s self, sustain, Mat. 8. 17; to 
take, seize, seize upon, Mat. 5. 40, 
21. 34. Lu. 5. 26. 1 Co. 10. 13, et al.s 
to catch, Lu. 5. 5. 2 Co. 12. 16; to 
assume, put on, Phi. 2.7; to make 
a rightful or successful assumption 
of, Jno, 3. 27; to conceive, Ac. 28. 15; 
to take by way of provision, Mat. 
16.5; to get, get together, Mat. 16.9; 
to receive as payment, Mat. 17. 24. 
He.7.8; to take to wife, Mar, 12. 19; 
to admit, give reception to, Jno. 6. 21 
2 Jno. 10; met. to give mental recep» 
tion to, Jno. 3.:11, et al.; to be sime 

ply recipient of; to-receive, Mat. 7. 8. 
Jno. 7. 23, 39; 19. 30. Ac. 10. 43; 
in N. 7., λαμβάνειν πεῖραν, to make 
encounter of a matter of difficulty or 
trial, He. 11. 29.36; λαμβάνειν ἀρχήν, 
to begin, He. 2.3; λαμβάνειν συμβού- 
λιον, to take counsel, consult, Mat. 
12. 14; λαμβάνειν λήθην, to forget, 
2 Pe. 1. 9; λαμβάνειν ὑπόμνησιν, te 
recollect, call to mind, 2 Ti. 1. 5 
λαμβάνειν περιτομήν, to receive Cir. 
cumcision, be circumcised, Jno. 7.23; 
λαμβάνειν καταλλαγήν, to be recon- 
ciled, Ro. 5. 11; λαμβάνειν κρίμα, 
to receive condemnation or punish- 
ment, be punished, Mar. 12. 40; fr. 
the Heb. πρόσωπον λαμβάνειν, to ac 
cept the person of any one, show par 
tiality towards, Lu. 20. 21. 

Λαμμᾶ, see Xana. 

Λαμπάς, aos, ἡ, (λάμπω) a light, 
Ac. 20.8; a lamp, Re. 4. 5; a porta- 
ble lamp, lantern, or flambeau, Mat 
25.1, 3, 4,7, 8. SNOW. a: 

ἈΠ} a, ὄν, (λάμπω) bright, 
resplendent, Re. 22. 16; clear, pel- 
lucid, Re. 22. 1; white, glistering, 
Ac. 10. 30. Re. 15. 6; of a bright 
colour, gaudy, Lu. 23. 113 by imp. 
spiendid, magnificent, sumptuous, 
Ja. 2.2,3. Re. 18. 14: whence 

Λαμπρότης, τητος, 7, brightnesa, 
splendour, Ac. 26. 13. 

Λαμπρῶς, adv. splendidly ; magnifi- 
cently, sumptuously, Lu. 16. 19. 

Λάμπω, f. Wo & Ψομαι, a. 1. ἔλαμ- 


wa, toshine, give light, Mat. 5. 15, 16; 
17.2. Lu. 17. 24, et al. 


AavOave, f. Anow, a. 2. ξλῦθον, p 


mean 


' yAd 


+ AéAnBa, to be unnoticed; to escape 
the knowledge or observation of ὦ 
son, Ac. 26. 26. 2 Pe. 3. 5,83 ab- 
gol. to be concealed, escape detec- 
tion, Mar. 7. 24. Lu. 8. 47; with a 
participle of another verb, to be un- 
conscious of an action while the sub- 
Ject or object of it, He, 18. 2. 

Λαξευτός, ἡ, dv, (Aas, a stone, & 
ééw, to cut, hew) cut in stone, hewi 
out of stone or rock, Lu. 23. 53. S. 

Aaodikevs, €ws, 6, a Laodicean, an 
inhabitant of Λαοδίκεια, Lacdicea, 
Col. 4.'16.. Re. 3.14. 

Λαός, ov, 6, a body of people; a 
concourse of people, a multitude, 
Mat. 27. 25. Lu. 8. 47, et al.; the 
common people, Mat. 26. 5, et al.; a 
people, nation, Mat. 2.4. Lu. 2. 32. 


Ti. 2. 14, et al.; ὃ λαός, the people οἵ 


Israel, Lu. 2. 10. 
Aapuy&, vyyos, 0, the throat, gullet, 
Ro. 3. 13. 


Δάσκω, f. λακήσω, a. 1. ἐλάκησα, 
γ. ἴο emit a sound, ring; hence, to 
reak with a sharp noise; to burst, 

Ac. 1. 18. ὶ 

Λᾶτομέω, &, f. now, p. λελατό- 

μηκα, a. 1. ἐλατόμησα, (Aas, a stone, 

ὃς τέμνω) to hew stones; to cut out 

of stone, hew from stone, Mat. 27.60. 

Mar. 15. 46. L. G. 

Λατρεία, as, n, service, servitude ; 
religious service, worship, Jno. 16.2. 
Ro. 9. 43 12. 1. He. 9. 1, 6: from 

Δατρεύω, f. evo, a. 1. ἐλάτρευσα; 
(λάτρις, a servant) to be a servant, to 
serve, Ac. 27. 23; to render religious 
service and homage, worship, Mat. 
4.10. Tu. 1.74; spe. to offer sacri- 
fices, present offerings, He. 8. 5; 
S29. 


Δάχἄνον, ov, To, (λαχαίνω, to dig) 
a garden herb, vegetable, Mat. 13. 32. 
Bu. 11. 42. Ro. 14. 2. 

λεγεών, @vos, ὃ, (Lat. legio) a Ro- 
man legion; in N. T., legion used 

indefinitely for a great number, Mat. 
26. 53... Mar. 5.9, 15. Lu. 8. 30. 

λέγω, Ῥ. Eo, to say, Mat. 1. 20, et 
1 freq.; to speak, make an address 
er speech, Ac. 26. 1; to say mentally, 
in thought, Mat. 3. 9. Lu. 3. 8; to 
say in written language, Mar. 15. 28. 
Lu. 1. 63.. Jno. 19. 37, et al.; to say, 
as Gistinguished from acting, Mat. 


109 


AKN 


23. 3; to mention, speak of, Maur 
14, 71. Lu. 9. 31. Jno. 8. 27’: -to'tell, 
declare, narrate, Mat. 21.27. Mar 
10. 32; to express, He. 5. 11; to put 
forth, propound, Lu. 5. 36; 13. 6. 
Jno. 16. 29; to mean, to intend to 
signify, 1 Co. 1. 12; 10. 29; to say, 
declare, affirm, maintain, Mat. 3. 9; 
5, 18, Mar. 12. 18.) Ac. LY. 73) 26.422. 
1 Co. 1. 10, et al.; to enjoin, Ac, 15. 
24; 21.21. Ro. 2. 22; to term, de- 
signate, call, Mat. 19.17. Mar. 12. 37. 
PAU 20s B%oy 23. 2s bv Covegs, ettaly 
to call by a name, Mat. 2. 23, et al.;: 
pass. to be further named, to 96 sur- 
named, Mat. 1. 16, et al.; to be ex- 
plained, interpreted, Jno, 4. 25; 20. 
16,24; in N. T., σὺ λέγεις, thou sayest, 
a form of affirmative answer to ὦ ques- 
tion, Mat. 27. 11. Mar. 15.2. Jno, 
18. 37. 


Λεῖμμα, ατος, τό; (λείπω) pr. ἃ 


remnant; in WV. 7., a small residue, 
Ro. 11. 5. 

Actos, €ia, ecov, smooth, level, plain, 
Lu. 3. 5. 

Λείπω, f. Wo, a. 2. ἔλϊπον, trans. 
to leave, forsake; pass. to be left, 
deserted ; by impl.to be destitute of, 
deficient in, Ja. 1.4,5; 2.15; intrans. 
to fail, be wanting, be deficient, Lu. 
18. 22, et al. 

Λειτουργέω, ὦ, f. now, p. λελει- 
τούργηκα. (λειτουργός) pr. to perform 
some public service at one’s own 
expense; in N.T., to officiate as a 
priest, He. 10. 11; to minister in the 
Christian church, Ac. 13.2; to minis- 
ter to, assist, succour, Ro. 15. 27. 


Λειτουργία, as, 7), (fr. same) pr. a 
public service discharged by a Citi- 
zen at his own expense; 77 N. T., 
a sacred ministration, Lu. 1. 23. Phi. 
9.17. He. 8.6; 9. 21; a kind office, 
aid, relief, 2 Co. 9.12. Phi. 2. 30. 

Λειτουργικός, 1, Ov, ministering ; 
engaged in subordinate service, He. 
1.14: (S) from 

Λειτουργός, οὔ, ὁ, (Aetros, public, 
& ἔργον) pr. a person of property 
who performed a public cuty or ser- 
vice to the state at his own expense; 
in N.T., a minister or servant, Ro. 
13. 6, et al.; one who ministers re- 
lief, Phi. 2. 25. 

Aeévriov, lov, τό, (Lat. liniewm) a 
coarse cloth, with which servants were 


AEII 
girded, a towel, napkin, apron, Jno. 
13. 4, 5. 
Aeris, iOos, my a scale, shell, rind, 
crust, incrustation, Ac. 9. 19: whence 
Λέπρα, asy ῆ; the leprosy, Mat. 8. 3. 
Mar. 1.42. Lu. 5. 12, 13. 
Λεπρός, Ov, ὃ, (fr. same) leprous ; 
a leper, hat. 8. 2; 10. 8, et al. 
Δεπτόν, οὔ, τό, (λεπτός, thin, fine, 
small) a mite, the smallest Jewish 
coin, equal to half a κοδράντης, and 


consequently to about three-eighths o 
q ar { 
} 


afarthing, Mar. 12. 42, et al. 

Aevitns, ov, 0, a Levite, one of the 
posterity of Aevi, Levi, Lu. 10. 32. 
Jno. 1.19. Ac. 4. 36: whence 

Δευΐϊτικός, 7, dv, Levitical, pertain- 

~ ing to the Levites, He. 7. 11. 

Aevkds, 7, Ov, pr. light, bright; 
white, Mat. 5.36; 17.2, etal.; whiten- 
ing, growing white, Jno. 4. 35. 

Λέων, οντος, 6, a lion, He. 11. 33. 
1 Pe. 5. 8, et al.; met. a lion, cruel 
adversary, tyrant, 2 Ti. 4.17; a lion, 
a hero, deliverer, Re. 5. 5. 

Λήθη, ns, ἢ, (λανθάνω) forgetful- 
ness, Oblivion, 2 Pe. 1. 9. 

Ληνός, οὔ, ὃ, 7, pr. a tub, trough; 
a wine-press, into which grapes were 
cast and trodden, Re. 14. 19, 20; 19. 15; 
a wine-vat, i. ᾳ. ὑπολήνιον, the lower 
vat into which the juice of the trodden 
grapes flowed, Mat. 21. 33. 

Anpos, ov, 6, idle talk; an empty 
tale, Lu. 24. 11. 

Anorns, ov, 6, (Ani¢opat, Anis, 
plunder) a plunderer, robber, high- 
wavman, Mat. 21.13; 26.55. Mar. 
1... 1720, douse. 302% 2Cou11s 265%et 
al.; a bandit, brigand, Mat. 27. 38, 
44. Mar. 15. 27. Jno. 18. 40; trop. 
@ robber, rapacious impostor, Jno. 
10. I, 8. 

a 1 ς lA 

Anwis, ews, ἢ, (λαμβάνω) a tak- 

ing; receiving, receipt, Phi. 4. 15. 


Avay, adv. much, greatly, exceed- 
ingly, Mat. 2.16; 4.8; 8. 28, et al. 
AsGaves, ov, 6, arbor thurifera, the 
tree producing frankincense, grow- 
ing in Arabia and Meunt Lebanon; 
in N.7., frankincense, the transpa- 
rent gun which distils from incisions 
in the tree, Mat. 2. 11. Re 18. 13: 

whence 


110 





Aor 


Λιβανωτός, ov, 6, 7, frankincense , 
in N. T., a censer, Re. 8. 8, 5. 


Λιβερτῖνος, ov, 6, (Lat. libertimus) 
a freed-man, one who having been a 
slave has obtained his freedom, or 
whose father was a freedman; in 
N. T., the λιβερτῖνοι probably denote 
Jews who had been carried captive te 
Rome, and subsequently manumitted, 
AC. 6. 9. 

Λιθάζω, f. dow, (λίθος) to sione, 
pelt or kill with stones, Jno. 10. δὲ, 
32, 33, et al. 


| AiBivos, ἢ. ov, (fr. same) made of 


stone, Jno. 2. 6, et al. 
4 ol ’ὔ ν 

Λεθοβολέω, &, f. naw, a. 1. ἐλιθο- 
βύλησα, (λίθος & βάλλω) to stone, pelt 
with stones, in order to kill, Mat. 
215 SOs) 2 ΘΙ ΣΡ ale Mee 

Λίθος, ov, 6, a stone, Mat. 3. 9; 4. 
3,6, et al.; used figuratively, of Chrisé 
Eph. 2. 20.1 Pe. 2.6, et’al.; of be 
lievers, 1 Pe. 2.5; meton. a tablet of 
stone, 2 Co. 3. 7; a precious stone. 
Re. 4. 3, et al. 

Λιθόστρωτον, ov, τό, (neat. of λι- 
θόστρωτος, paved with stone, λίθος ἃς 
στρώννυμι) a tessellated pavement, 
Jno. 19. 13. 

Atkpaw, ὦ, f. now, pr. to winnow 
grain; in N. 7’, to scatter like chaff, 
Mat. 21. 44. Lu. 20. 18. 

Atuny, evos, 6, a port, haven, har- 
bour, Ac. 27. 8, 12. 

Λίμνη, ns, ἦγ ἃ tract of standing 
water; a lake, Lu. 5. 1, 2, et al. 

Atpos, ov, 6, famine, scarcity of 
food, want of grain, Mat. 24.7; fa- 
mine, hunger, famishment, Lu. 15. 
17. Ro. 8. 35, et al. 

Λίνον, ov, τό, flax; by meton. a 
flaxen wick, Mat. 12. 20; linen, Re. 
15. 6. 

Λίπᾶρός, ay dv, (λίπος, fat, fatness) 
fat; dainty, delicate, sumptuous, Re. 


Airpa, as, 7, a pound, libra, equi- 
valent to about twelve ounces avoirdu- 
pois, Jno. 12.3; 19. 39. 

Ai, λιβός, 6, pr. the south-west 
wind; meton. the south-west quarter 
of the heavens, Ac. 27. 12. 


Aoyia, as, 7, (λέγω, to collect) 9 


aS σόν 


AOL 11} AYK 


gene collection, 1 Co. 16. 1, 2. 


Δογίζομαι; f. ἰσυμαι, a. τ. ἐλογισά- 
μὴν, ἃ. 1. pass. ἐλογίσθηι", f. λογισθή- 
σομαι, ἢ. λελόγισμαι, (λόγος) pr". to 
count, calculate; to count, enume- 
rate, Mar. 15.28. Iu. 22. 37; to set 
down as ὦ matter of account, 1 Οὐ. 
13. 5. 2Co.3. 5; 12.6; toimpute, Ro. 
4.53.99 Cos/S.ck9, 6 2-Ti. 4. 16; -et/al.; 
to account, Ro. 2. 26; 8.36; εἰς οὐδὲν 
λογισθῆναι, to be set at nought, des- 
pised, Ac. 19. 27; to regard, deem, 
consider, Ro. 6. 11; 14. 14. 1 0ο. 4.1. | 
2 Co. 16.2. Phi. 3. 13; to infer, con- 
clude, presume, Ro. 2.3; 3.28; 8.18. 
a°Cor ΤΟ 7} Het. 39., 1 Pe. | 
5. 12; to think upon, ponder, Phi. 

4.8; absol. to reason, Mar. 1}, al 





1 Co. 13. 11. 
, “ 
λογικός, 77, ov, (fr. same) pertain- 
ing to speech ; pertaining to reason ; 
in N. T., rational, spiritual, pertain- 
ing to the mind and soul, Ro. 12. 1. 
| ial a ye ὩΣ 
‘4 
λόγιον, iov, τό, (fr. same) an oracle, 
a divine communication or revela- 
tion, Ac. 7.38. Ro. 3. 2, et al. 


Adytos, ov, 6, 7, (fr. same) gifted 
with learning or eloquence, Ac. 18. 24. 
Aoyirpds, ov, 6, (λογίζομαι) pr. a 
computation, act of computing; a 
thought, cogitation, Ro. 2. 15; a con- 
ception, device, 2 Co. 10. 5. 
Δογομᾶχέω, ὦ, f. now, (λόγος & 
udxouat) to contend about words; by 
imp/. to dispute about trivial things, 
2 Ti. 2.14: (N. 1.) whence 
Λογομαχία, as, 7, contention or 
strife about words; by impl. a dis- 
pute about trivial things, unproit- 
aple controversy, 1 Ti.6.4. N. T. 


Adyos, ov, 6, (λέγω) a word, a thing 
uttered, Mat. 12. 32, 37. 1 Co. 14.19; 
speech, language, talk, Mat. 22. 15. 
Lu. 20.20. 2Co. 10.10. 44. 3.2 : con- 
verse, Lu. 24.17; mere talk, wordy 
show, I Co. 4.19, 20. Col. 2.23. 1 Jno. 
3.18; language, mode of discourse, 
style of speaking, Mat. 5.37. 1 Co. 
1.17. 1 Th. 2.5; a saying, a speech, 
Mar. 7. 29. Eph. 4. 29; an expres- 
sion, form of words, formula, Mat. | 
26.44. Ro. 13.9. Ga.5.143; asay- | 
ing, a thing propounded in discourse, 
Mat. 7.24; 19.11. Jno. 4. 37; 6. 60. | 
1 Ti. 1. 15, et al.; a message, an- i 





nouncement, 2 Co. 5.19; 4 prophetts 
announcement, Jno. 12. 385 an 80» 
count, statement, | Pe. 3.15; astory, 
report, Mat. 28. 15. Jno. 4.393 21, 
23:2 Th. 2.2; a written narrative, 
a treatise, Ac. 1. 1; ἃ set discourse, 
Ac. 20. τ: doctrine, Jno. 8. 31, 37. 
2 Ti. 2.17; subject-matter, Ac. 15.65 
reckoning, account, Mat. 12. 36; 
18. 23; 25.19. Lu. 16.2. Ac. 19. 403 
20. 24. Ro. 9.28. Phi. 4. 15,17. He. 
‘4.13; a plea, Mat. 5.32. Ac. 19. 28; 
a motive, Ac. 10. 29; reason, Ac, 
18. 14; ὃ λόγος, the word of God, es- 
pecially in the gospel, Mat, 13. 21, 2%. 
Mar. 16.20, Lu. 1.2. Ac. 6. 4, et al. 
ὁ λόγος. the divine Worn, or Logos, 
Jno.'i. 2. 

Adyxns 1S, ἦν» pr. the head of a 
javelin; a spear, lance, Jno. 19. 34. 


Λοιδορέω, ὦ, f. ἤσω, (λοίδορος) to 
revile, rail at, Jno. 9. 28. Ac. 23. 4, 
et al. 

Λοιδορία, as, 4, reviling, railing, 
1 Ti, 5: 14.,, 1 Be..3.. 9: from 

Aotdopos, ov, 6, ἢ, reviling, railing ; 
as subst. a reviler, railer, 1 Co. 5. il; 
6. 10. 

Λοιμός, οὔ, 6, a pestilence, plague, 
Mat. 24.7. Lu. 21. 11; met. a pest, 
pestilent fellow, Ac. 24. 5. 

Aourds, ἡ, ὄν, (λείπω) remaining ; 
the rest, remainder, Mat. 22. 6, etal.; 
as an adv. τοῦ λοιποῦ, henceforth, Ga. 
6.17; τὸ λοιπόν, V. λοιπόν, hencefor- - 
wards, thenceforwards, Mat. 26. 45. 
ο Ti. 4.8. Ac. 27. 20, et al.; as to 
the rest, besides, 1 Co. 1.16; finally 
Eph. 6. 10, et al.; ὃ δὲ λοιπόν, czeter 
rum, but, now, 1 Co. 4. 2. 


Λουτρόν, ov, τό, a bath, water for 
bathing; a bathing, washing, ablu- 
tion, Ep. 5.26. Tit. 3.5: from 

Aotva, f. ow, ἃ. 1. €Aovea, p. pass. 
λέλουμαι, pr. to bathe the body, as 
distinguished from washing only the 
extremities, Jno. 13. 10; to bathe, 
wash, Ac. 9. 37; 16.33. He. 10. 23. 
2 Pe. 2. 22; met. to cleanse from sin, 
Re. 1. 5. 

Δυκαονιστί, adv. in the dialect of 
Aveaovia, Lycaonia, Ac. 14. 11. 


Δύκος, ov, 6, 4 wolf, Mat. 10. 16, 
Lu. 10. 3. Jno. 10. 12; met. a person 
of wolf-like character, Mat. 7. 15 
Ac. 20. 29, 


AYM 


Ἀυμαίνομαι, f. ovpat, (λύμη, out- 
rage) to outrage, violently SOAK 
im N. Jae to make havock of, Ac. 8. 3 

Δυπέω, ὥ, f. now, p. λελύπηκα, 
a. 1, ἐλύπησα, to occasion grief or sor- 
row to, to distress, 2 Co. 2. 2,5; 7.8; 
pass. to be grieved, pained, distressed, 
sorrowful, “Mat. 17. 23; 19. 22, et al.; 
to agegrieve, cross, vex, Eph. 4. 30; 
pass. to feel pained, Ro. 14. 15: from 

Avirn, nS, 7, pain, distress, Jno. 16.21; 
grief, sorrow, Jno. 16. 6, 20, 22, et al.; 
meton. cause of grief, trouble, aftlic- 
tion, 1 Pe. 2. 19. 

Λύσις, €@s, 7, (λύω) a loosing ; in 
iV. T., a release from the marriage 
bond, a divorce, ἱ Co, 7.;27. 

Λυσιτελέω, ὦ, f. aw, (λύως to pay, 
& τέλος, an impost) pr. to compen- 
sate for incurred expense; by impl. 
to be advantageous to, to profit, ad- 
vantage ; impers. Lu. 17. 2. 

Avrpoy, ov, τό, (λύω, to pay quit- 
tance) pr. price paid; aransom, Mat. 
20. 28, Mar. 10. 45: whence 

Δυτρόω, ὦ, f. ὦσως to release for a 
ransom; mid. to ransom, redeem ; 
deliver, liberate, Lu. 24.21. Tit. 2. 
14, 1 Pe. 1.18: whence 

Λύτρωσις, ews, ἡ, redemption, He. 
9. 12; liberation, deliverance, Lu. 
1.68; 2.38. L. G. 

Λυτρωτής, ov, 0, a redeemer ; 
ΠΎΘΙΟΣ, Ac. 7. 856. S; 

Λυχνία, as, ἡ, a candlestick, lamp- 
stand, Mat. 5. 15, et al.; met. a can- 
dlestick as a figure of a Christian 
church, Re. 1. 12, 13, 20; of a teacher 
or prophet, Re. 11. 4: (i, G.) from 

Avyvos, a light, lamp, candle, &c. 
Mat. 5. 15. Mar. 4. 21, et al.; met. 
a lamp, as a figure of a distinguished 
teacher, Jno. 5. 35. 

Ave, f. dow, p. λέλὔκα, a. 1. ἔλῦ- 
σα, P. Pass. λέλῦμαι, a. 1. pass. EAVEnv 
(ὕ), to loosen, unbind, unfasten, Mar. 


a de- 


1. 7, et ‘al.; to loose, untie, Mat. 21. 
2. dnp: 11, "44.3 to disengage, 1 Co. 
7. 27; to set free, set at liberty, de- 


liver, Lu. 13. 16; to bre: ak, Ac. 27. 41. 
Re. 5. 2,5: to break up, dismiss, Ac, 
13. 43; to destroy, demolish, ‘Ino. 
9.19. “ἢ Up. 2.14; met.toinfringe, Mat. 
5.19. Jno. 5.18; 7.23; tomake void, 
pullify, Jno. 10.35; in WN. 7". to de- 


112 


MAK 


to tab tu privileges, Mat. .6. “8 
et al. 


M 


Mayeia, as, ), pr. the system of the 
magians ; magic, Ac. 8. 11: from 
Mayeva, f. evow, to be a magian ἡ 
to use magical arts, practise magic, 

sorcery, &e. Ac. 8.9: from 

Mayos, OU, 6, (Pers. mogh, Heb. 373, 
akin to μέγας, magnus) a magus, 
sage of the magian religion, magian, 
Mat. 2.1,7,16; a magician, sorcerer, 
Ac, 13. 6, 8. 

πο f. evow, ἃ. 1. ἐμαθή- 
τευσα, intrans. to be the disciple of, 
follow as a disciple, Mat. 27.57; in 
N. T., trans. to make a disciple of, 
to train in discipleship, Mat. 28. 19. 
Ac. 14. 21; pass. to be trained, 118- 
ciplined, instructed, Mat. 13. 52: 
(L. G.) from 

Maénrns, ov, 6, (μανθάνω) 4 dis. 
ciple, Mat. 10. 24, 42, et al.: whence 

Μαθήτρια, as, 7, ἃ female disciple 
a female Christian, Ac. 9. 36. 

Μαίνομαι, f. μανήσομαι & pavor 
μαι, Ὁ. μέμηνα, to be disordered in 
mind, mad, 900. 10. 20, et al. 

Μακαρίζω, f. iow, At. 1, to pro- 
nounce happy, felicitate, Lu. 1. 48. 
Ja. 5.1]: from 

Μακάριος, ta, tov, (μάκαρ, idem) 
happy, blessed, Mat. 5. 8, 4, 5,7. Lu. 
1. 45, et al. 

Μακαρισμός, ov, 6, (μακαρίζω) a 
calling happy, the act of pronoune- 
ing happy, felicitation, Ro. 4. 6, 9: 
self-congratulation, (δ. 4. 15. 

Μάκελλον, ov, T0, (Lat. macellum) 
a place where all kinds of provisions 
are exposed to sale, provision mart, 
shambles, 1 Co. 10. 25. 

Μακράν, adv. (acc. fem. of μακρός) 
far, far off, at a distance, far > 
Mat. 8. 30. Mar. 12. 34, et al.; 
οἱ μακράν, remote, foreign, alien, τ 
ΠΡΌ Wy 

Μακρόθεν, adv. (fr. same) far off, at 
a distance, from afar, from a dis- 
tance, Mar. 8. 3; 11. 133 preceded by 
ἀπό, in the SHINE SEREE, Mat. 26. 58. 


clare to be lawful and allowable, or, | Μακροθῦμέω, 6, f. How, (μακρό 


4 
εὐ 
τ, 
yy 
4: 





MAK 


θυμος, μακρός & θυμός) to be slow! 
towards, be long enduring; to ex- 
ercise patience, be long suffering, 
clement, or indulgent, to forbear, 
Mat. 18.-26, 29. 1 Co. 13.4. 1 Th. 
6.14. 2 Pe. 3.9; to have patience, 
endure patiently, wait with patient 
expectation, He. 6. 15. Ja. 5.7, 8; 
to bear long with entreaties for de- 
liverance and avengement, Lu. 18.7: 
whence 

MaxpoOupia, as, 7, patience; pa- 
tient enduring of evil, fortitude, Col. 
1. 11; slowness of avenging inju- 
ries, long suffering, forbearance, cle- 
mency, Ro. 2. 4; 9. 22. 2 Co. 6.6; 
patient expectation, He. 6. 12, et al. 

Μακροθύμως, adv. patiently, with 
indulgence, Ac. 26. 3. 

Μακρός, ad, ὄν, (μῆκος) long; of 
space, far, distant, remote, Lu. 15.13; 
19. 12; of time, of long duration ; 
prolix, Mat. 23.13. Mar. 12. 40. Lu. 
20. 47. 

Μακροχρόνιος, ov, 6, 7, (μακρός 
& xpovos) of long duration; long- 
lived, Ep.6.3. L.G 

Μαλακία, as, 1) softness; languor, 
indisposition, weakness, infirmity of 
body, Mat, 4. 23, et al.: from 

Μαλᾶκός, ἡ, ov, soft; soft to the 
touch, delicate, Mat. 11.8. Lu. 7. 25; 
met. cinzedus, an instrument of un- 
natural lust, effeminate, 1 Co. 6. 9. 


Μάλιστα, adv. (superlat. of dda, 


very, much) most, most of all, chiefly, | 


especially, Ac. 20. 38; 25. 26, et al. 


Μᾶλλον, adv. (comparat. of μάλα) 
more, to a greater extent, in a higher 
degree, Mat. 38. 13; 27. 24: 
5. 18. 1 Co. 14. 18, et al.; rather, in 
preference, Mat. 10. 6. 
et. al.; used in a periphrasis for the 
comparative, Ac. 20. 35, et al.; as an 
intensive with a comparative term, 


118 


Jno. | 


Eph..4. 28, | 





Mat. 6.2€. Mar. 7. 36. 2 Co. 7. 13. 
Phi. 1. 23; μᾶλλον δέ, yea rather, Ro. 
8.34. Ga.4.9. Eph. 5. 11. 
Mapuun, & μάμμα, ns, ἢ. a mother; 
later, a grandmother, 2 Ti. 1. 5. 
Mappovas, v. Μαμωνᾶς, a, 6, 
(Aram. }§)9)D) wealth, riches, Lu. 


MAP 


Bov, Ὁ. μεμάθηκα, to learn, be taught, 
Mat. 9. 13; 11. 29; 24. 32; to learn 
by practice or experience, acquire 8 
custom or habit, Phi. 4.11. 1 Ti. 5. 
4, 13; to ascertain, be informed, Ac. 
23. 27, et al.; to understand, come 
prehend, Re. 14. 3. 


Μανία, as, ἡ, (μαίνομαι) madness, 
insanity, Ac. 26. 24. 
Μάννα, τό, indec. (Heb. 12, Exod. 


16. 15.) manna, the miraculous fooe 
of the Israelites while in the deseré, 
Jno. 6. 31, 49, 58, et al. 


Μαντεύομαι, f. evoopat, (μάντις, 8 
soothsayer, diviner) to utter oracles, 
to divine, Ac. 16. 16. 2 

Mapaiva, f. ava, a 1. pass. ἐμαράν- 
θην, to quench, cause to decay, fade, 
or wither; pass. to wither, waste 
away; met.to fade away, disappear, 
perish, Ja. 1. 11. 

Μαρὰν a@a, (Aram. SIN JD) 1. ᾳ. 
κύριος ἔρχεται, the Lord cometh, or 
will come to judgment, 1 Co. 16. 22. 

Mapyapirns, ov, ὁ, (wapyapos) a 
pearl, Mat. 7.63 13. 45, 46, et al. (7). 

Mdppapos, ov, 6, (μαρμαίρω, to 
glisten, shine) a white glistening 
stone; marble, Re. 18. 12. : 

Μαρτῦρέω, @, f. now, p. μεμαρτυ- 
ρηκα, a. 1. ἐμαρτύρησα, trans. to tes- 
tify, depose, Jno. 3. 11, 32. 1 Jno. 
1.2. Re. 1.2; 22. 20; absol. to give 
evidence, Jno. 18. 23; to bear testi- 
mony, testify, Lu. 4. 22. Jno. 1. 7, 8, 
et al.; to bear testimony én confir- 
mation, Ac. 14. 3; to declare dis- 
tinctly and formally, Jno. 4.44; pass. 
to be the subject of testimony, te 
obtain attestation to character, Ac. 
6,35 10.252. 111. δι 10: He 11. 2.45 
mid., equivalent to μαρτύρομαι, to 
make a solemn appeal, Ac. 26. 22. 
1 ΤΗΣ 9.12 

Μαρτυρία, as, ἡ, judicial evidence, 
Mar. 14.55, 56, 59... Luu. 22. 71; tea. 
timony in general, Tit. 1.13. 1 Jno 
5. 9; testimony, declaration sm ἃ 
matter of fact or doctrine, Jno. 1. 19, 
3.11. Ac. 22. 18, et al.; attestation 
to character, Jno. 5, 34, 36, et al., 
reputation, 1 Ti. 3. 7. 


16. 9, 115 personified, like the Greek | Μαρτύριον, iov, Td, testimony, evi- 


Πλοῦτος, Mammon, Mat. 6. 24. 
16. 13 


Lu. 


Mavdaya, £. μαθήσομαι, 2. 2. €ua~) 


dexze, 2Co. 1.12. Ja. 5.3; testifica- 

tion, Ac. 4. 33; in WN, 7'. testimony 

rude of solemn declaration or tests 
v 


MAP. 


fication, Mat. 8. 4. Lu. 9. 5, et al.; 
testimony, matter of solemn decla- 
Eation, 1Co. 6:72.) 101 ΠΠ Ὁ 9: 
σκηνὴ τοῦ μαρτυρίου, a title of the 
Mosaic tabernacle, Ac. 7. 44. Re. 
15. 5. 

Μαρτύρομαι, to call to witness; in- 
trans. to make a solemn affirmation 

. 69% declaration, asseverate, Ac. 20. 26, 
Ga. 5.3; to make a solemn appeal, 
Igph. 4. 17. 

Maprus, pos, 6, 7, a judicial wit- 
mess, deponent, Mat. 18. 16. He. 10. 
28, et al.; generally, a witness to a 
circumstance, Lu. 24. 48. Ac. 10. 41, 
et al.; in VN. T., a witness, a testifier 
of a docirine, Re. 1.5; 8.14: 11.3; 
a martyr, Ac. 22.20. Re. 2. 13. 

Macodopat, rather μασάομαι, @- 
μαι, f. ήσομαι, to chew, masticate; in 
N. T., to gnaw, Re. 16. 10. 

Maoriyda, ὦ, f. ave, a. 1. ἐμαστί- 
yooa, (μάστιξ) to scourge, Mat. 10.17; 
20. 19, et al.; met. to chastise, He. 
12. 6. 

MaotiCw, f. iw, to scourge, Ac. 
¥2. 25: (poet. & L. G.) from 

Μάστιξ, tyos, 7, a scourge, whip, 
Ac. 22.24. He. 11.363 met. ascourge, 
nain, disease, Mar. ὃ. 10; 5. 29, 34. 

u. 7. 21. 

Μαστός, ov, 6, (a collateral form of 
pages) the breast, pap, Lu. 11. 27, 
et al. 

Maratodoyia, as, ἡ; vain talking, 
idle disputation, 1 Ti. 1.6: (L.G.) 
Srom 

Maratoddyos, ov, 6, ἡ, (μάταιος & 
λέγω) a vain talker, given to vain 
talking or trivial disputation, Tit. 
1. 10. 

Μάταιης, aia, atov, vain, ἱποῆρο- 
tive, bootless, 1 Co. 3. 20; ground- 
less, deceptive, fallacious, | Co. 15. 
17; useless, fruitless, unprofitable, 
Wit 5. OF 78} 26 tan ἐπ. EAeD, 
erroneous in principle, corrupt, per- 
verted, 1 Pe. 1. 18; τὰ μάταια, super- 
stition, idolatry, Ac. 14. 15: whence 

Ματαιότης, τητος.) ἢ) vanity, folly, 
2 Pe. 2. 18; fr. the Heb., religious 
error, Eph. 4. 17; false religion, 3o. 
§;.20,.. 5. 

Ματαιόω. ὦ, f. oow, to make vam; 
jr. the Heb., pass. to fall into religious 
error, to be perverted Ro ? at. 5, 


119 


A Ὁ Ὁ Ὅτ SSE ee oe 
..-........-.........-......-..... 


MET 


Μάτην, adv. in vain, fruitlessiy with - 
out profit, Mat. 15.9. Mar. 7. 7. 
Mdyatpa, as, 7, ἃ large knife, 

poniard; a sword, Mat. 26. 47, 51, 
et al.; the sword of the executioner, 
Ac. 12..2. Ao. 8... 35... ΠΡ 51: 
hence, φορεῖν μάχαιραν, to bear the 
sword, to have the power of life ana 
death, Ro. 13. 4; meton. war, Mat. 

10. 34. 

Μάχη, ns, ἧς ἃ fight, battle; in N.T., 
contention, strife, dispute, contro- 
versy, 2 Co. 7.5. 2 Ti. 2, 23, et al.s 
from 

Μάχομαι, f. ovpat, v. έσομαι, to 
fight, to quarrel, Ac. 7. 26; to con- 
tend, dispute, Jno. 6. 52, et al. 

Μεγαλαυχέω, @, f. Now, (μέγας & 
avxéw, to boast) to boast, vaunt; to 
cause a great stir, Ja. 3. 5. 

Μεγαλεῖος, cia, εἴον, (μέγας) mag- 
nificent, splendid; τὰ μεγαλεῖα, great 
things, wonderful works, Lu. 1. 49. 
Ac. 2. 11: whence 

Μεγαλειότης, τητος) 7, majesty, 
magnificence, glory, Lu. 9. 43. Ads. 
se Pee (ae Pe. Ι. 16. S. J ‘ 

Μεγαλοπρεπής; €0S, OUS, 0, 1), (μέ- 
yas & wpérw) pr. becoming a great 
man; magnificent, glorious, most 
splendid, 2 Pe. 1. 17. 

Μεγαλύνω, f. υνῶ, a. 1. ἐμεγάλῦνα, 
(μέγας) to enlarge, amplify, Mat. 
23. 5; to manifest in an extraordi- 
nary degree, Lu. 1. 58; to magnify, 
exalt, extol, Lu. 1. 46. Ac. 5. 13, 
et al. ᾿ 

Μεγάλως, adv. (μέγας) greatly, very 
much, vehemently, Phi. 4. 10. 

Μεγαλωσύνη, ns, 7, greatness, ma 
jesty, He.1.3; 8.13 ascribed majesty. 
Jude 25: (S.) from 

Μέγας, μεγάλη, μέγα, compar. μεί- 
ζων, superl. μέγιστος, great, large in 
size, Mat. 27. 60. Mar. 4. 39, et al.; 
great, much, numerous, Mar. 5. i!. 
He. 11. 26; great, grown up, adult, 
He. 11.24; great, vehement, intense, 
Mat. 2. 10; 28.8; great, sumptuous, 
Lu. 5. 29; great, important, weighty, 
of moment, 1 Co. 9.11; 13.13; great, 
splendid, magnificent, Re. 15.3; ex- 
traordinary, wonderful, 2 Co. 11. 15; 
great, solemn, Jno. 7. 37; 19. 31; 
great in rank, noble, Re. 11. 183 1& 
iG; great in dignity, distinguished 


See οἰ ,ς-. 


MET 


eminent, illustrious, poweriul, Mat. 
5.19; 18.1,4,etal.; great, arrogant, 
boastful, Re. 13. 5: whence 

Μέγεθος, eos, τό, greatness, vast- 
ness, Ep. 1. 19. 

MeytoTaves, wv, ol, great men, lords, 
chiefs, nobles, princes, Mar. 6. 21. 
Re. 6. 15; 18.23. L. G. 

Meysorros, ἡ, ov, greatest; pre-emi- 
ment, 2 Pe. ). 4. 

’ , 

Μεθερμηνεύω, f. evtw, (μετά & 
épunvevw) to translate, interpret, 
Mat. . 23. ᾿ Mar. ὅ. 4ὶ, οὗ ἃ]. L. G. 

Μέθη, ns, 7, (μέθυ) strong drink; 
drunkenness, Lu. 21. 34; a debauch 
in drinking, Ro. 13.13. Ga. 5. 21. 


Μεθίστημι, later also μεθιστάνω, 
(ἃ) f. μεταστήσω, a. 1. μετέστησα, (μετά 
& ἵστημι) to cause a change of posi- 
tion; to remove, transport, 1 Co. 
13. 2; to transfer, Col. 1. 13; met. to 
cause to change sides; by impl. to 
pervert, mislead, Ac. 19. 26; to re- 
move from ofice, dismiss, discard, 
Lu. 16.4. Ac. 13. 22. ᾿ 

Μεθοδεία, ας, ἡ, (μεθοδεύω, to 
trace, investigate; to handle me- 
thodically; to handle cunningly ; fr. 
μέθοδος, μετά & ὁδός) artifice, wile, 
Ep. 4.14; 6.11. N. T. 

Μεθόριον, ov, τό, (neut. from μεθό- 
atos, interjacent, μετά & ὅρος) confine, 
border, Mar. 7. 24. 

Μεθύσκω, (μέθυ, strong drink) f. 
μεθύσω, a. 1. pass. ἐμεθύσθην, to ine- 
briate, make drunk ; pass. to be in- 
toxicated, to be drunk, Lu. 12. 45. 
1 Th. 5. 7, et al.; to drink freely, 
Jno 2. 10. 

λυ a 

MéOvcos, ov, 6, 7, (μέθυ) drunken ; 
a drunkard, 1 Co. 5, 11; 6. 10. 

Μεθύω, (μέθυ) to be intoxicated, be 
drunk, Mat. 24. 49, et al. (Ὁ). 

MeiCéTepos, a, ov, greater, 3 Jno. 4: 
double comparat. from 

Μείζων, ovos, 6, ἢ, TO, -ov, greater: 
comparat. of μέγας. 

Wiehav, avos, Td, (neut. fr. μέλας) ink, 
2 Co. 3.°3)\ 2) Jno.'12. 3 Jno. 13. 
Μέλας, atva, av, black, Mat. 5. 36. 

Re. 6. 5, 12. E ; 

Μέλει, ξ. μελήσει, imperf. ἔμελε, 
imperat. μελέτω, impers. verb, there 
εἶθ a care, it eoncerns. Mat. 22. 10. 


415 


NEE 


OR TB a hdl yk 
wiieice ; 
Μελετάω, ὦ, f. now, a. 1. ἐμελέ- 
γησα, to care for; to bestow careful 
thought upon, to give painful atten 
tion to, be earnest in, 1 Ti. 4. 15; te 
devise, Ac. 4. 253; absol. to study be- 
forchand, premeditate, Mar. 13. 11. 


MéAt, tros, τό, honey, Mat. 3. 4 
Mar. 1.6. Re. 10. 9, 10. 

Μελίσσιος, tov, ὁ, ἧς, τό, «ον; (με- 
λισσα, a bee, μέλι) of bees, made b? 
bees, Lu. 24, 42. 

Μέλλω, f. now, imperf. ἔμελλον 
At. ἤμελλον, to be about to, be ca 
the point of, Mat. 2. 13. Jno. 4. 47: 
it serves to express in general ὦ settled 
futurity, Mat.11, 14. Lu. 9. 31. Jno. 
11. 51, et al.; to intend, Lu. 10. ], 
et al.; particip. μέλλων, ovga, ov, 
future us distinguished from past and 
present, Mat. 12.32. Lu. 13. 9, et al.; 
to be always, as it were, about to do, 
to delay, linger, Ac. 22. 16. 


Μέλος. εος, τό, a member, limb, 
any part of the body, Mat. 5. 29, 30. 
Ro. 12.4. 1 Co. 6. 15; 12. 12, et al. 


MepuSpava, ns, 7, Chat. membrana} 
parchment, vellum, 2 Ti. 4. 13. 


Méudopat, f. ψομαι, a. 1. ἐμεμ- 
ψάμην, to find fault with, blame, 
censure ; to intimate dissutisfaction 
with, He. 8. 8; absol. to find fault, 
Ro. 9. 19. : f 

Μεμψιίμοιρος, ov, 5, ἡ. (μέμψις, 

> a finding fault, fr. μέμφομαι, & μοῖρα, 
a portion, lot) finding fault or being 
discontented with one’s lot, queru- 
lous; a discontented, querulous per- 
son, a repiner, Jude 16. 

Mev, a particte serving to intimate 
that the term or clause with which 
it is used, stands distinguished from 
another, usualiz in the sequel, ang 
then mostly with δέ correspondent, 
Mat. 3. 11; 9.37. Ac. 1.13 ὃ μὲν, τὸ δὲ, 
this—that, the one—the other, Phi 
1.16,17;one—another, οὐ μὲν---οὐ δὰ 


Co. 9. 9, et 2.28 


| some—others, Mat. 22, 5, ὃ ; ὃς μὲν ~ 
| 


ὃς δὲ, one—another, pl. some-—crhers, 
Mat. 13. 8; 21. 353 ἄλλος μὲν-- ἄλλος 
δὲ, one—another, 1 Co. 15. 39; ὧδε 
μὲν---ἐκεῖ δὲ, here—there, He. 7. ὃς 
τοῦτο μὲν---τοῦτο δὲ, partiy—partly. 
He. 10. 33, et al. freq. 


΄ & = 3 
| Μενοῦν, ν. μεν OUP, 8€€ οἷν... 


ΜῈΝ 


lis 


MEZ 


Μενοῦνγε, (μέν, ovr, ye) a combina-  Μεριστής, ov, ὃς (fr. same) a divider, 


tion of particles serving to take up 
what has just preceded with either 
addition or abatement, like the Latin 
imo; yea indeed, yea truly, yea 
rather, Lu. 11. 28. Ro. 9. 205; 10. 18. 
Phi. ΦΌΝΟΥΣ 

Μέντοι. conj. (μέν & rot) truly, cer- 
tainly, sure, Ju. 8; nevertheless, 
however, Jno. 4. 27, et al. 

Μένω, f. μενῶ, p. μεμένηκα;, a.. 1. 
ἔμεινα, to stay, Mat. 26.38. Ac. 27. 
31; to continue, 1 Co. 7. 11. 2 Ti. 
2.13; to dwell, lodge, sojourn, Jno. 
1. 39. Ac. 9. 43, et al.; to remain, 
Jno. 9. 41; to rest, settle, Jno. 1. 32, 
33; 3. 36; to last, endure, Mat. 11. 
23. Jno. 6.27. 1 Co. 3. 14; to sur- 
vive, 1 Co. 15. 6; to be existent, 1 Co. 
13. 13; to continue unchanged, Ro. 
9.11; to be permanent, Jno. 15. 16. 
2Co. 3. 11. He. 10. 34; 13.14. 1 Pe. 
1. 23; to persevere, be constant, be 
stediast, 1 Ti, 2. 15, 2 Ti. ὃ. 14; τὸ 
abide, to be in close and settled 
union, Jno.6.56; 14.10; 15.4.etal.; 
to indwell, Jno. 5. 38. 1 Jno 2.14; 
trans. to wait for, Ac. 20. 5, 23. 

MepiCa, f. iow, (μέρις) to divide ; 
to divide out, distribute, Mar. 6. 41; 
to assign, bestow, Ro. 12. 8. 1 Co. 
7.17. 2 Co. 10. 18, He. 7.2; mid. to 
share, Lu. 12. 13; pass. to be sub- 
divided, to admit distinctions, 1 Co. 
1.13; to be severed by discord, be at 
variance, Mat. 12. 25, et al.; to differ, 
1 Co. 7. 34. 

Μέριμνα, 7S, ἧς (μερίζειν τὸν νοῦν, 
dividing the mind) care, Mat. 13. 22. 
Lu. 8. 14, et al.; anxious interest, 
2 Co. 11: 28: whence 

Μεριμνάω, ὦ, f. now, a. 1. ἐμερίμ- 
νησα, to be anxious, or solicitous, 
Phi. 4 6; toexpend careful thought, 
Mat. ὁ. 27; to concern one’s self, 
‘Mat. 6. 25, et al.; to have the thoughts 
occupied with, 1 Co. 7. 32, 33, 34; to 
feel an interest in, Phi. 2. 20. 

Mepis, (dos, 7, a part; a division of 
a country, district, region, tract, Ac. 
16.12; met. share, participation, Ac. 
8.21. Col. 1.12; fellowship, consort, 
connection, 2 Co. 6. 15; a part as- 
signed, lot, Lu. 10. 42. 

Μερισμός, ov, 6, (μερίζω) a divid- 
ing, act of ilividing, He. 4. 12; dis- 

tri! :tion, gifts distributed, He. 2. 4. 


ὩΣ Oe arbitrator, Lu. 12. 14, 


Μέρος, eos, τό, a part, portion, di- 
vision, of a whole, Lu. 11. 36; 15. 12. 
Ac. 5.2. Eph. 4. 16, et al.; a piece, 
fragment, Lu. 24.42. Jno. 19. 23; a 
party, faction, Ac. 23. 9; allotted 
portion, lot, destiny, Mat. 24.51. Lu. 
12. 46; a calling, craft, Ac. 19.27; a 
nartner’s portion, partnership, fel- 
owship, Jno. 13. 8; pl. μέρη, δι Wweas 
quarter, district, region, Mat. 2. 22; 
16.13. Ac. 19. 1. Eph. 4. 9, et al.; 
side ofa ship, Jno. 21. 63 ἐν μέρει, in 
respect, on the score, 2 Co. 3..10; 
9. 3. Col. 2. 16. 1 Pe. 4. 163 μέρος 
τι, partly, in some part, 1 Co. 11. 183. 
ava μέρος, alternately, one after 
another, 1 Co. 14. 273; ἀπὸ μέρους, 
partly, in some part or measure, 
2 Co. 1. 14; ἐκ μέρους, individually, 
1 Co. 12. 27; partly, imperfectly, 
1 Co. 13.93 κατὰ μέρος, particularly, 
in detail, He. 9. 5. 


MeonpSpia, as, ἢ, (μέσος ὃ ἡμέρα) 
mid-day, noon, Ac. 22.6; meton. the 
south, Ac. 8. 26. 


2 
Μεσίας, see Μεσσίας. 


Meotrevw, f. evow, a. 1. ἐμεσιτ- 
evoo, to perform offices between twa 
parties ; to intervene, interpose, He 
6.17: (L. ἃ.) from 

Μεσίτης, ov, ὃ, (μέσος) one that 
acts between two parties; a media- 
tor, one who interposes to reconcile 
two adverse parties, 1 Ti. 2. ὅς an 
internuncius, one who is the medium 
of communication between two par- | 
ties, Ga. 3. 19,20. He. 8.6, et al. (ὦ). 
L. G. ‘ 

Μεσονύκτιον, lov, τό, (μέσος & 
νύξ) midnight, Lu. 11. 5, et al. 

Megos, 7, ov, mid, middle, Mat. 28. 
6. Ac. 26.13; τὸ μέσον, the middle, 
the midst, Mat. 14. 24; ava μέσον, im 
the midst; jr. the Heb. in, among, 
Mat. 13. 25; between, 1 Co. 6.55 διὰ 
μέσου, through the midst of, Lu. 4. 
30; εἰς τὸ μέσον, into, or in the midst, 
Mar. 3. 3. Lu. 6. 8; ἐκ μέσον, from 
the midst, out of the way, Col. 2. 14. 
2 Th. 2. 7; fr. the Heb. from, from 
among, Mat. 13. 49; ἐν τῷ μέσῳ, In 
the midst, Mat. 10. 16; in the midst 
in public, publicly, Mat. 14. 65 ἐν 
μέσῳ, in the midst of. among, Mat 





MES 


18, 20; κατὰ μέσον τῆς νυκτὸς, about 
midnight, Ac, 27. 27, et al. 


Μεσύότοιχον, ov, τό, (μέσος & τοῖ- 
xos)a middle wall; ἃ partition wall, 
a barrier, Ep. 2.14. N. T. 

Μεσουράνημα, ατος, τό, ίμεσος & 
οὐρανὸς) the mid-NBaven, mid-air, 
me. 6. 19.60.81: a. G. 

Μεσόω, ὦ, ἢ. ὦσω, (μέσον) to be 
in the middle or midst; ts» be ad- 
vanced midway, Jno. 7. 14. 

Weooias, ov, 6, (Heb. MW, fr. 
riven, to anoint) the Messiah, the 


Anointed One, i. q. ὃ Χριστός, Jno. 
1. 423 4. 25. 


Μεστός, ἡ, ov, full, full of, filled 


with Jano. 19. 29, et al.; replete, Ro. 
1.29; 15. 14, et al.: whence 


Meortéa, ©, ὦσω, to fill; pass. to 
be filled, be full, Ac. 2. 13. 

Mera, prep., with a genitive, with, to- 
gether with, Mat. 16. 27; 12.41; 26. 
55; with, on the same side or party 
with, in aid of, Mat. 12. 30; 20. 20; 
with, by means of, Ac. 13. 17; with, 
of conflict, Re. 11. 7; with, among, 
Lu. 24. 5; with, to, towards, Lu. 1. 
58, 72; with an accusative, after, of 
place, behind, He. 9.3; of time, after, 
Mat. 17. 1; 24. 29; followed by an 
infin. with the neut. article, after, 
after that, Mat. 26. 32. Lu. 22. 20. 

MeraBaivw, f. βήσομαι, p.. μετα- 
βέβηκα, ἃ. 2. μετέβην, (μετά & βαίνω) 
to go or pass from one place to 
another, Jno. 5. 24; to pass away, 
be removed, Mat. 17.20; to go away, 
depart, Mat. 8. 34, et al. 

Μεταβάλλω., (μετά & βάλλω) to 
change; mid. to change one’s mind, 
Ac. 28. 6. 

Μετάγω, f. Ew, (μετά & ἄγω) to 
lead or move from one place to 
another; to change direction, turn 
about, Ja. 3. 3, 4. 

Meradidwu, f. δώσω, (μετά & δί- 
δωμι) to give a part, to share, Lu. 
3. 11; te impart, bestow, Ro. 1. 11; 
12 8, et al. 

Μετάθεσις, ews, ἧς, (weTattOnsn) 
a removal, translation, He. 11.5; a 
cransmutation, change by the aboli- 


tion of one thing ae the substitution 
of another, He. 7. 12. 


117 


MET 


τά & αἴρω) to remove, transfer; om 
N. T. intrans., to go away, depart, 
Mat. 13. 53. 

Μετακαλέω, ὦ, f. cow, (μετά & Kae 
λέω) to call from one place into 
another; mid. to call or send for, 

* invite to come to one’s self, Ac. 7. 14 
et al. Σ 

Μετακῖνέω, ὦ, f. now, (μετά & κι- 
vew) tO Move away, remove; pass. 
met. to stir away from, to swerve, 
Col. 1. 23. 

Μεταλαμβάνω, f. λήψομαι, (pera 
& λαμβάνω) to partake of, share in, 
Ac. 2. 46. 2 Ti. 2.6, et al.; to get, 
obtain, find, Ac. 24. 25: whence 

Μετάληψις, ews, ἧς a partaking ax, 
a being partaken of, 1 Ti. 4. 3. 

Μεταλλάσσω, f. Ew, (μετά & ἀλ- 
λάσσω) to exchange, change for or 
into, transmute, Ro. 1. 25, 26. 

Μεταμέλομαι, f. ἥσομαι, 8.1. μετε- 
μελήθην, (μετά & μέλομαι) to change 
one’s judgment on past points of 
conduct; to change one’s mind and 
purpose, "He. 7. 21 ; to repent, regret 
Mints 21; 29.32: 2%. 3." 2. Coc wae: 

Μεταμορφόω, a, f. ὦσω, (μετά ἃ 
μορφόω) to change the external form, 
transfigure; mid. to change one’s 
form, be transfigured, Mat. 17. 2. 
Mar. 9. 2; to under go a spiritual 
transformation, Ro. 12.2. 2 Co. 3. 18. 

Meravoew, ὦ, f. 70, (μετά & νοέω) 
to undergo a change in frame of 

mind and feeling, to repent, Lu. 17. 
3, 4, et al.; to make a change of 
principle and practice, to reform, 
Mat. 3. 2, et al.: whence 

Merdvoun, as, i, a change of mode 
of thought and feeling, repentance, 
Mag. tas Se. UAC 20 oe ees 
et al.; practical reformation, Lu. 
15. “a et al.; reversal of the past, He. 
12. 17. 

Μεταξύ, adv. (μετά) between, Mat. 
23. 35. 11.11.5]: 16. 26. Ae. 15.9; 
ἐν τῷ μεταξύ, SC. χρόνῳ, in the mea 
time, mean while, Jno. 4. 31; i” 
N+ T., ὃ μεταξύ, following, succeed- 
ing, Ac. 13. 42. 

Meraréurra, f. ro, (μετά & πέμπω) 
to send after; mid. to send after or 


for any one, invite to conie to one’s 
self, Ac. 10. 5, et al. 


Mer tipa, f. ap, 9.3 μετῆρα, (με- | Μεταστρέφω, f. ψω, a 2. pasa. per 


MET 
οστράφην, (wera & στρέφω) to turn 
about: convert info something eise, 


change, Ac. 2.20. Ja. 4.9; by impl. 
to pervert, Ga. 1. 7. 

Μετασχηματίζω, f. iow, a. 1. μετ- 
εσχημάτισα, (μετά & σχηματίζω, to 
fashion, σχῆμα) to remodel, trans- 
figure, Phi. 3. 21; mid. to transform | 
one’s self, 2 Co. 21]. 13, 14, 15; to | 
make an imaginary transference of |; 
circumstances from the parties reaily 
concerned in them to others, to trans- 
fer in imagination, 1 Co. 4. 6. | 

* MerariOnn,f. θήσω, a.1. μετέθηκα, 
a. 1. pass. μετετέθην, (μετά & τίθημι) 
to transport, Ac. 7.16; to transfer, 
He. 7. 12; to translate out of the 
world, He. 11.5; met. to transfer to 
other purposes, to pervert, Jude 4; 
mid. to transfer one’s self, to change 
over, Ga. 1. 6. 

Μετέπειτα, adv. (μετά & ἔπειτα) 
afterwards, He. 12: 17. 

Μετέχω, f. μεθέξω, p. μετέσχηκα, 
a. 2. μετέσχον. (μετά & ἔχω) to share 
in, partake, 1 Co. 9. 10, 12; 10. 17, 
21, et al.; to be a member of, He. 
7.13. 

Μετεωρίζω, f. ίσω, (μετέωρος, 
raised from the alan to raise 
aloft; met. to unsettle in mind ; pass. 
to be excited with anxiety, be in 
anxious suspense, Lu. 12. 29. 

Μετοικεσία, as, 7, (μετοικέω, to 
change one’s abode, μετά & οἰκέω) 
change of abode or country, migra- 
tion, | Mat.if 01) 12176 1,..6. 

Μετοικίζω, f. ίσω, (μετά & οἰκίζω, 
to fix in a habitation) to cause to 
change an abode, cause to emigrate, 
AC. 7. 4. 

Meroyn, ἧς» ἦν (μετέχω) a sharing, 
partaking; communion, fellowship, 
2 Co. 6. 14. 

Méroyos, ov, 6, (fr. same) a par- | 
taker, He. 3. 1, 14; 12. 8; an asso- 
ciate, partner, fellow, Lu. 5.7. He. 
1.0; 











Merpéw, @, f. Now, 8.1. ἐμέτρησα; 
(μέτρον) to mete, measure, Mat. 7. 2. 
Re. 11. 1, 2, et al.; met. to estimate, 
2 Co. 10. 12: whence | 

Μετρητής, ov, 6, pr. a measurer ; 
also, metretes, Lat. metreta, equiva- 
lent to the Attic ἀμφορεύς, t.e. three- 
fourths of the Attic μέδιμνος, or He- 


118 


MHK 


brew ΤᾺ, and therefore equal to about 
nine gallons, Jno. 2. 6. 

Μετριοπᾶθέω, ὦ, f. now, (μέτριος 
& πάθος) to moderate one’s passions " 
ἴῃ We Bia t. compassionate, He 


| Merpios, ah Meili μέτρον) 


moderately ; ΠΥ ; οὐ μετρίως, ne 
little, not a little, much, greatly, 
AG 20. 12. 

Μέετρον, ov, τό, measure, Mat. 7. 2. 
Mar. 4.24. Lu. 6.38. Re. 21. 17, δὲ 
al.; measure, standard, Eph. 4. 13; 
extent, compass, 2 Co. 10.13; allotted 
measure, specific portion, Ro. 12. 3. 
Eph. 4. 7, 163 ἐκ μέτρου, by measure, 
with definite limitation, Jno. 3. 34. 

Μέτωπον, ov, τό, (μετά ἃ OP) 
forehead, front, Re. 7.3; 9. 4, et al. 


Μέχρι, & μέχρις before a vowel, 
adv., of place, unto, even to, Ro. 
15.19; of time, until, till, Mat. 11. 23; 
13. 30, et al. 

Mn, ὦ particle of negation, not; for 
the particulars of its usage, especially 
as distinguished from that of ov, see 
the grammars; as a conjunction, lest, 
that not, Mat. 5. 29, 30; 18. 10; 24.6. 
Mar. 13. 36; μή, OF μήτι, ΟΥ̓ μήποτε, 
prefixed to an interrogative clause ts 
amark of tone, since it expresses an 
intimation either of the reality of the 
matters respecting which the question 
is asked, Mat. 12. 23, et al.; or the 
contrary, Jno. 4. 12, et ai. - . 

Mnye, @ strengthened form for μὴ, 
(μή & ye) Mat. 6. 1; 9. 17, et al. 

Μηδαμῶς, adv. (undapds, i. ᾳ. μη- 
δείς) by no means, Ac. 10. 14; 1]. 8. 

Μηδέ, conj. neither, and repeated. 
neither—nor, Mat. 6. 25; 7. 6; 10. 
9, 10; not even, not so much as, 
Mar. 2. 2, et al. [ ΜΝ 

Μηδείς, μηδεμίᾷ, μηδέν, (μηδέ, εἰς) 
not one, none, no one, Mat. 8. 4, et al. 

Μηδέποτε, adv. (μηδέ & ποτε) not 
at any time, never, 2 Ti BT. 

Μηδέπω, adv. (μηδέ & mw) not yet 
not as yet, He. 11. ee 

Μηκέτι, adv. (un & ἔτι) no more, 
no longer, Mar. 1. 45; 2. 2, et al. 

Μῆκος, eos, τό, length, Ep. 3. 18 
Re. 21. 16: whence 

Μηκύνω, f. υνῶ, to Jengthen, peo 


¢ 


᾿ 


' 


MHA 


‘ong; mid. to grow up, as plants, 
Mar. 4. 27. 


119 


M1 


18.28; to corrupt, deprave, Tit. 1 16. 
He. 12.15. Jude 8: whence 


Μηλωτή, ἧς, 7) (μῆλον, a sheep) a| Μίασμα, aros, τό, pollution, moral 


sheepskin, He. 11. 37. 

Μήν, μηνός, 6, a month, Lu. 1. 24, 
26, 36, 56, et al.; in NV. T., the new 
moon, the day of the new moon, Ga. 
4. 10. 

My, a particle occurring in the N. T. 
only inthe combination ἣ μήν. See ἧ. 

δηνύω, f. ύσω, p. μεμήνυκα, a. 1. 
ἐμήνυσα, to disclose what is secret, 
Jno. 11.57. Ac. 23. 30. 1 Co. 10. 28; 
to declare, indicate, Lu. 20. 37. 

Mizore, (μὴ & tore) has the same 
significations and usage as μή ; which 
see; He.9.17. Mat. 4.6. Mat. 13.15; 
also, whether, Lu. 3. 15. ὁ 


Μήπω, adv. (μή & mw) not yet, not 


as yet, Ro: 9. 11. He..9. 8: 

Μήπως, conj. (μὴ & mos) lest in 
any way or means, that in no way, 
ἌΣ 0. mo. lke 22. ΤΌ 8. 93 
9. 27, et al.; whether perhaps, 1 Th. 
3. ὃ. 


Mnpés, ot, 6, the thigh, Re. 19. 16. 

Myre, conj. (un & Te) neither, μήτε 
--μήτε, V. μὴπ-μήτε, V. μηδὲ---μκήτε, 
neither—nor, Mat. 5. 34, 35, 36. Ac. 
23.8 2 Th. 2.2; in N. 7. also equi- 
valent to μηδέ, not even, not so much 
as, Mar. 3. 20. 
, , ε 

Μήτηρ, τέρος, τρός, ἢ, a mother, 
Mat. 1. 18; 12. 49, 50, et al. freq.; a 
parent city, Ga. 4.26. Re. 17. 5. 

Myre, (μὴ & τι) has the same use as 
μή inthe form εἰ μήτι, Lu. 9. 13, et al. ; 
also when prefixed to an interroga- 
tive clause, Mat. 7. 16. Jno. 4. 29. 
See μή. : 

Μητιγε, (unre & γε) strengthened for 
μήτι, surely then, much more then, 
1 Co. 6. 3. 

ε [4 

Myrpa, as, 7, (4777p) the womb, 
Lu. 2. 23. Ro. 4. 19. 

e e ’ 

Mnyrpadotas, Υ. -λῴας, Ov, ὁ, (μη- 
Tap & ἀλοιάω, poet. for ἀλοάω, to smite) 
a striker of his mother, matricide, 
ΕΝ: 

Mua, see in εἷς. 

Muaiva, f. ava, a.1. ἐμίηνα & ἐμίανα, 
Ῥ. μεμίαγκα, Ὁ. PFS8. μεμίασμαι, a. 1. 
Pass. ἐμιάνθην, pr. to tinge, dye, stain ; 
to pollute, defile, ceremonialiy, Jno, 


defilement, 2 Pe. 2. 20. 

Μιασμός, ov, 6, pollution, defiling, 
D Be. 2. 20.) Τὰ. 6: 

Μίγμα, or μῖγμα, ατος, τό, ἃ mix- 
ture, Jno. 19.39: from 

Μίγνυμι & vo, f. μίξω,, a. 1. ἔμιξα, 
p. pass, μέμεγμαι, to mix, mingle, 
Mat. 27: 34; y La. 13.15) Re. 827. 

Mikpds, d, dy, little, small, in size, 
quantity, &c. Mat. 13.32; small, little 
in age, young, not adult, Mar. 15. 40; 
little, short in time, Jno. 7.33; μικρόν, 
sc. χρόνον, a little while, a short time, 
Jno. 13.33; μετὰ μικρόν, after a little 
while, a little while afterwards, Mat. 
26. 73; little in number, Lu. 12. 325 
small, little in dignity, low, humble, 
Mat. 10.42; 11.115 μικρόν, as an adv., 
littie, a little, Mat. 26. 39, et al. 

Μίλιων, tov, τό, (Lat. miliarium) a 
Rornan mile, which contained mille 
passuum, 1000 paces, or 8 stadia, ἡ. 6. 
about 1680 English yards, Mat. 5. 41. 
L G. ’ ~ 

Μιίμέομαι, οὔμαι, f. ἡσοόμαι, (Mepoe, 
an imitator) to imitate, follow a#em@ 
example, strive to resemble, 2 Th. 3. 
7,9. He. 13.7. 3 Jno. 11: whence 

Μιμητής, ov, 6, an imitator, fol- 

“Tower, 1 Co. 4. 16. Eph. 5. 1, et al. 

Μιμνήσκομαι, a. 1. ἐμνήσθην, {. 
μνησθήσομαι, Ὁ. μέμνημαι With pr. ~ 
sig., (mid. ομιμνήσκω, to put in mind, 
remind) to remember, recollect, call 
to mind, Mat. 26.75. Lu. 1. 54, 72; 
16.25; in N. T., in @ passive sense, te 
be called to mind, be borne in mind, 
Ac. 10. 31. Re. 16. 19, ‘et al. 

Micéo, ὦ, f. now, p. μεμίσηκα, 
a. 1. ἐμίσησα, (μῖσος, hatred) to hate, 
regard with ill-will, Mat. 5. 43, 44; 
10. 22; to detest, abhor, Jno. 3. 20. 
Ro. 7. 15; in N. Τ΄, to regard witk 
less affection, love less, esteem lesa, 
Mat. 6.24. Lu. 14. 26. 

Μισθαποδοσία, as, 7, pr. the dis- 
charge of wages; requital; reward, 
He. 10. 35; 11. 26; punishzaent, He. 
2.2: from 

Μισθαποδότης, ov, 6, (μισθός, ἀπο- 
δίδωμι) ἃ bestower of remuneration, 
ae itl rewarder, He. ll. & 


MIs 


120 


MON 


ἐδίσθιος, ia, cov, hired; as subst. a | Moddvos, ov, ὁ, (Lat. modius) a me 


hired servant, hireling, Lu. 15,17 19: 
(L. G.) from 

Μισθός, ov, 6, hire, wages, Mat. 
20. 8. Ja. 5. 4, et al.; reward, Mat. 
5.12, 46; 6. 1, 2, 5, 16, et al.; pumish- 
ment, 2 Pe. 2. 13, et 8]. : whence 


Msr€dw, ὥς f. aoe, to hire out, let 
out to hire; mid. to -hire, Mat. 20. 
1,7: whence 

Μίσθωμα, aros, τό, hire, rent; in 
NV. T., a hired dwelling, Ac. 28. 30. 

WiucGwrds, ov, 6, a hireling, Mar. 
£20.) S00: 10.12.13: 

Mya, as, ἢ, Lat. mina; a weight, 
equiv. to 100 drachme; also a sum, 
equiv. to 100 drachma, ana the sixtieth 
part of a talent, worth about four 
pounds sterling. 

Μνεία, as, ἧς (μιμνήσκομαι) remem- 
brance, recollection, Ph.1!.3. 1 Th. 
3.6. 2 Ti. 1.3; mention ; petav ποιεῖσ- 
θαι, tO make mention, Ro. 1.9. Eph. 
1. 190... Ph) 1. 9. Pe hemi) 4: 

Μνῆμα, atos, τό, (uiuvnokKo) pr. a 
memorial, monument; a tomb, se- 
pulchre, Mar. 5. 5, et al. 

Μνημεῖον, ov, τό, (fr. same) the 

same, Mat. 8. 28; 23. 29, et al. 


Μνήμη; ns, 7, (fr. same) remem- 
brance, recollection; mention; μνή- 
μην ποιεῖσθαι, to make mention, 2 Pe. 
1. 15: whence 

[4 é > ld 

Munwoveva, f. eve, a. 1. ἐμνημο- 
vevoa, to remember, recollect, call to 
mind, Mat. 16.9... κι. 27.) δῶ. Ac. 
20. 31, et al.; to be mindful of, to fix 
the thoughts upon, He. 11. 15; to 
make mention, mention, speak of, 
He. 22: 

Μνημόσῦνον, ov, τό, (fr. same) a 
record, memorial, Ac. 10.4; honour- 
able remembrance, Mat. 26.13. Mar. 
14. 9. 

Minorevo, f. evow, a. 1. pass. ἐμ- 
νηστεύθην, to ask in marriage; to 
betroth; pass. to be betrothed, af- 
ianced, Mat. 1, 18. Dou. 1. 27: 2. 5. 


Μογιλάλος, ov, 6, 9, (μόγις & Aa- 
λέω) having an impediment in one’s 
speech, speaking with difficulty, a 
stammerer, Mar. 7.32. (a). S. 

Μόγις, adv. (udyos, labour, toil) with 
difficulty, scarrely, hardly, Lu. 9. 39. 





dius, a Roman measure for things dry 
containing 16 sextarii, ard equivalent 
to about a peck; in N. T., ἃ corn 
measure, Mat. 5.15. Mar. 4.21. Lu. 
11. 33. 


| Μοιχᾶλίς, (dos, ἡ, (equiv. to potyas, 


fem. of μοιχός) an adulteress, Ro. 
7.3. Ja. 4.4; by meton. an adulter- 
ous mien, lustful significance, 2 Pe. 
2.14; from the Heb., spiritually adul- 
terous, faithless, ungodly, Mat. 12. 
39; 16.4. Mar.8.38 L.G. 

Μοιχάομαι, @uat, f. ἤσομαι, (mid. 
of μοιχάω, to defile a married woman 
fr. μοιχός) to commit or be guilty of 
adultery, Mat. 5. 32, et al. 

, e ’ 

Μοιχεια, as, ἢ. (μοιχὸς) adultery, 
Mat. 15. 19. Mar. 7. 21, et.al. 

Μοιχεύω, f. evow, a. 1. ἐμοίχευσα, 
trans. to commit adultery with, de- 
bauch, Mat. 5. 28; absol. and mid. to 
commit adultery, Mat. 5. 27. Jno. 
8.4,etal.; tocommit spiritual adul- 
tery, be guilty of idolatry, Re. 2. 22: 
from 

Μοιχός, ov, 6, an adulterer, Lu. 
18. 11. 1 Co. 6.9. He. 13. 4. Ja. 4, 4. 

Modus, adv. (μόλος, labour) with 
difficulty, scarcely, hardly, Ac. 14. 
18 5 27. V; 8, 16; to: δὲ 1. Ὁ 6 118. 

Μολύνω, f. υνῶ, ἃ. 1. ἐμόλῦνα, p. 
pass. μεμόλυσμαι, ἃ. 1. ἐμολύνθην, pr. 
to stain, sully; to defile, contami- 
nate morally, 1 Co. 8.7. Re. 14. 4; 
to soil, Re. 3. 4: whence 

Μολυσμός, ov, 6, pollution, 2 Co. 
ΤΡ. J. G. i 

Mopdn, ns, ἢ, (μέμφομαι) a com- 
plaint, cause or ground of complaint, 
Col. 3. 13. ; 

Movn, ns, ἢ, (μένω) a stay in any 
place; an abode, dwelling, mansion, 
Jno. 14. 2, 23. \ 

Movoyevis, έος, οὖς; ὁ, ἢ, (μόνος 
& γένος) only begotten, only born, 
Lu. 7. 12; 8. 42; 9. 38. He. ΤΊ, 17; 
by impl. most dear, most beloved, 
Jno.'1. 14, 18; 3. 16,18. 1 ὅπο. 4. 9. 

Μόνον, adv. only, Mat. δ. 47; 8. 8; 
οὐ μόνον--ἀλλὰ καὶ, not only—frut 
also, Mat. 21.21. Jno.5. 18 ; μὴ je 
νον---ἀλλὰ, not only—but, Ph. 2. 12, 
et al.: from 

Μόνος, n, ov, without acecmpans 


MON 

meat alone, Mat. 14.23; 18.15. Lu. 
10. 40, et al.; singly existent, sole, 
only, Jno. 17.3, οὐ al.; lone, solitary, 
Jno. 8. 29; 16. 32; alone im respect 
of restriction, only, Mat. 4.4; 12. 4, 
et al.; alone in respect of circum- 
stances, only, Lu. 24. 18; not multi- 
plied by reproduction, lone, barren, 
Jno. 12. 24. i 

Μονόφθαλμος, ov, ὁ, 1, (μόνος & 
ὀφθαλμός) one-eyed; deprived of an 
eye, Mat. 18.9. Mar. 9. 47. 

Movéw, ὦ, f. ὦσω, p. pass. μεμό- 
νωμαν, (μόνος) to leave alone; pass. 
to be left alone, be lone, 1 Ti. 5. 5. 

Μορφή, ἧς, ἣν form, Mar. 16. 12. 
Phi. 2. 6, 7: whence 

Μορφόω, ὦ, f. ὠὦσω, a. 1. pass. 
ἐμορφώθην, to give shape to, mould, 
fashion, Ga. 4. 19 : whence 

Méppecis, ews, 7, pr. ἃ shaping, 
moulding; in WN. 7., external form, 
appearance, 2 Ti. 3.53 a settled form, 
prescribed system, Ro. 2. 20. 

Moo xoroéw, ὦ; f. 77a, a. 1. ἐμοσ- 
χοποίησα, (μόσχος & ποιέω) to form an 
image of a calf, Ac. 7. 41. 

/ εξ 

Μόσχος, ov, ὃ, 4, pr. a tender 
branch, shoot; a young animal; a 
calf, young bullock, Lu. 15. 23, 27, 30. 
He. 9. 12, 19. Re. 4. 7. 

Μουσικός, ἡ, Ov, (μοῦσα, ἃ muse, 
song, music) pr. devoted to the arts 
of the Muses; a musician; in NV. 7. 
perhaps, a singer, Re. 18, 22. 

Μόχθος, ov, 6, wearisome labour, 
toil, travail, 2 Co. 11.27. 1 Th. 2. 9. 
ΡΘΕ ΙΒ. 

υελός, ov, 6, marrow, He. 4. 12. 

Muéw, ὦ, f. now, p. pass. μεμῦ- 
nyo, (μύω, to shut the mouth) to 
initiate, instruct in the sacred mys- 
teries; in N. T. pass., to be disci- 
plined in a practical lesson, to learn 
@ lesson, Phi. 4. 12. 

MvOos, ov, 6, 2 word, speech, a 
tale; a fable, figment, 1 Ti. 1. 4, 
et al. 

Μυκάομαι, ὥμαι, to low, bellow, as 
a buli; also, to roar, as a lion, Re. 
10. 33. ; 

Wuxrnpife, f. ίσω, (μυκτήρ, the 
nose) to contract the nose im con- 
tempt and derision, toss up the nose ; 
to mock, deride, Ga 6 7 


121 


t 


MQP 


Μυλικός, ἡ, ὄν, (μύλη, & mill) of ἃ 
mill, belonging to a mill, Mar. 9. 43, 

Μύλος, ov, 6, (fr. samme) a mill- 
stone, Mat. 18. 6, et al.: whence 

Μυλών, @vos, 6, a mill-house, ἃ 
place where the grinding of corn was 
performed, Mat. 24. 41. 

Mupuas, άδος, ἡ) (μυρίος, innumera- 
ble) a myriad, ten thousand, Ac, 
19.19; indefinitely, a vast multitade, 
Lu. 12.1. | Ac. 21. 20, et al. 

Μυρίζω, f. iow, (μύρον) to anoint, 
Mar. 14. 8. 

Mupiot, at, a, (μυρίος, innumeras 
ble) indefinitely, a great number, 
1 Co. 4. 15; 14. 193 specifically, μύ- 
ριοι, ἃ myriad, ten thousand, Mat. 
18, 24. 

Mupov, ov, τό, pr. aromatic juice 
which distils from trees; ointment, 
unguent, usually perfumed, Mat. 26. 
7,12. Mar. 14. 3, 4, et al. 

Μυστήριον, lov, τό, (μύστης, an 
initiated person, μυέω) a matter to 
the knowledge of which initiation is 
necessary ; ἃ secret which would re- 
main such but for revelation, Mat. 
13, 11. Ro. 11. 25. Col. 1. 26, etal; 
a concealed power or principle, 2 Th. 
2.7; a hidden meaning of a symbol, 
Res. 205 177: ἡ: 

Μυωπάζω, f. dow, (μύω, to shut, 
close, & ay) pr. to close the eyes, 
contract the eyelids, wink; to be 
nearsighted, dimsighted, purblind, 
weber 1.9: 

Moda, wos, ὃ, the mark of a 
blew; a stripe, a wound, 1 Pe. 2. 24. 

Μωμάομαι, oma, f. ἤσομαι; a. 1. 
pass. ἐμωμήθην, to find fault with, 
censure, blame, 2 Co. 8.20; passively, 
2 Co. 6. 3: from 

Μῶμος, ov, 6, blame, ridicule; ὃ 
disgrace to society, a stain, 2 a 
2. 13. 

Μωραίνω, f. avd, a. 1. ἐμώρᾶνα. 
(μωρός) to be foolish, play the fool; 
in N. T., trans. to make foolish, con- 
vict of folly, 1 Co. 1.20; pass. to be 
convicted of folly, to incur the cha- 
racter of folly, Ro. 1. 22; to be 
rendered insipid, Mat. 5. 13. Lu 
14. 34. 

Μωρία, as, 7, (fr. same) fooligh 
1588. 1 Co. 1. 18. 21, 23. et 8]. 


Μ ΩΡ 122 NEG 


Aha vohoyvid, as, 1), (μωρός & λόγος used of one in the prime of life, Mag 
Solis ‘thik πη Τ' Ρ γ ) a 20, 22; νεανέσκοι, soldiers, May, 

Μαωρός, a, dv, foolish, Mat. 7. ων ae ih , 

93.17, 19. 2 Ti. 2. 23, et al.s fr. the | ©<POS O» OM» (vexus, a dead body) 
Heb. a fool, a wicked, impious man, dead, without life, Mat. 11.55; 22.31; 
Mat. 5. 2. met. νεκρός τινι, dead to a thing, ne 

longer devoted to, or under the in- 
fluence of a thing, Ro. 6. 11; in the 
sense of vain, fruitless, powerless, in- 
efficacious, Ja. 2. 17, 20, 26; morally 
or spiritually dead, sinful, vicious, 
impious, Ro. 6.13. Ep. 5. 14; ob- 
noxious to death, mortal, Ro. 8. 10; 
met. and including the idea of future 
punishment and misery, Ep. 2. 1. 5. 
Col. 2.13; causing death and misery, 
fatal, having a destructive power, 
He. 6. 1; 9. 14, et al.: whence 

Νεκρόω, ὦ, f. ὦσω, a. 1. Evexpwaa, 
pr. to put to death, kill; in N. 7. 
met., to deaden, mortify, Col. 3. 5; 
pass. to be rendered impotent, effete, 
Ro. 4.19. He. 11.12: CL. G.) whence 

Νεκρωσίς, €@S, 7, pr. ἃ putting 
to death; dying, abandonment to 
death, 2 Co. 4. 10; deadness, impo- 
tency, Ro. 4.19. L.G. 

Neos, a, ov, recent, new, fresh, Mat. 
9.4%. a ‘Cor. 5: 1 Cele a.20y oem 
12. 24; young, youthful, Tit. 2. 4, es 
al.: whence 

Νεοσσός, ov, 9, the young of dirds, 
a young bird, youngling, chic, it. 
2. 24. ; 

Νεότης, nros, 7, (νέος) youth, Mat. 
19. 20. ° Ac. 26; 4,/et- all 

Νεύφῦτος, ov, ὁ, ἡ, (veos & φύω) 
newly or recently planted; met. a 
neophyte, one newly implanted into 
the Christian Church, a new cone 
vert, i Msi 

Nevo, f. vevow, a. 1. evevoa, ἴω 
nod; to intimate by a nod or signifi- 
cant gesture, Jno. 13.24. Ac. 24. 10 

Ne@éAn, 1s, 7, ἃ cloud, Mat. 17. 5; 
24. 30; 26. 64, et al. 

Nédos, eos, τό, a cloud; trop. a 
cloud, a throng of persons, He. 12. 1. 

Νεφρός, ov, 0, akidney ; pl. νεφροί, 
the kidneys, reins; fr. the Heb. put 
for the inmost mind, the must secret 
thoughts, desires, and aifections, Re 





N. 


Nufapnvis, ov, 6, v. Ναζωραῖος, 
ov, ὃ, a Nazarene, an inhabitant of 
Nacapé0, Nazareth, Mat. 2. 23. Jno. 
1. 47; et. al. 

Nai, a particle, used to strengthen an 
affirmation, verily, Re. 22.20; to make 
an afirmation, or express an assent, 
yea, yes, Mat. 5. 31. Ac. 5. 8, et al. 

Nads, ov, ὁ, (vaiw, to dwell) pr. a 
dwelling; the dwelling of a deity, 
a temple, Mat. 26.61. Ac. 7. 48, et 
al.; used figuratively of individuals, 
Ho. 219. Teo! 3, 16, eb alts ene. 
the cell of atemple; hence, the Holy 
Place of the Temple of Jerusalem, 
Mat. 23. 35. Lu. 1.9, et al.; ἃ model 
of a temple, a shrine, Ac. 19. 24. 


Νάρδος, ov, 6, (Heb. 373) spike- 
nard, andropogon nardus of Linn., 
aspecies of aromatic plant with grassy 
leaves and a fibrous root, of wiich the 
best and strongest grows in India; im 
N. T., oil of spikenard, an oil ex- 
tracted from the plant, which was 
highly prized and used as an ointment 
either pure or mixed with other sub- 
stances, Mar. 14.3. Jno. 12. ὃ. 

Ναυᾶγέω, ὦ, f. no, a. 1. ἐναυά- 
ynoo, (ναῦς & ἄγνυμ.» to break) to 
make shipwreck, be shipwrecked, 
οι 8 

“fF χύκληρος, ov, 6, (ναῦς & κλῆρος) 
the master or owner of a ship, Ac. 
270.500; 

Navs, νεώς, 4, (vem, to swim) a 
ship, vessel, Ac. 27. 41: whence 

Μαύτης, ov, ὃ, a shipman, sailor, 
geamat, Ac. 27. 27, 30. Re. 18. 17. 

Neavias, ov, 6, (veay, idem, fr. veos) 
a young man, youth, Ac. 20. 9.5 23. 
17, 18, 22. used of one who is in 
the prime and vigour of life, Ac. 
7. 58. 2,29. : 

Νεᾶνίσκος, ov, 6, (fr. same) a young Νεωκόρος, ov, Oy ἧς (ναός, At. νεῶν; 
man. youth, Mar. 14.51; 16. 5,etal.; : & xoodw, to sweep Οὐ) Sr. One WHF 


TT .--....................... TE τ. 


iris-n 


NEQ ᾿ 123 WOM 


aweeps or cleanses a temple; gene-| 5.5; to come off superior in ὦ διὰ. 
pees whe has ine pares al cial cause, Ro. 3.4: from 
emple, wdituus; in NV. 7, a devo- ΐ ne Wi . meton. 
tee city, as having specially dedicated Pia i ἘΝ Gy " 4 paths 
a tempie to some deity, Ac. 19. 35. Ξ παν ay Peer 
rene Vee ἢ ae Nikos, εος, TO, (a later equiv. te 
PLKOS, ἢ, OV, Juvenile, natural | ic) victory, Mat. 12. 20. 1 Co. 18 
to youth, youthful,2Ti.2.22: (L.G.)| 54,55,57. °° ee 
a εδηνο ._+ \| Νιπτήρ, pos, a basin for washing 
EWTEPOS, A OV, (compar. Of VvEos)|  . ὧν ; 4 
some part of the person, Jno. 13. 5: 
younger, more youthful, Lu. 15.12,| (nN, 10) from 
tien Ninre, f ψω, a. 1. ἔνεψα; (a form 
, ἢ τοις χῇ Ν » LNG 4 1: 5 ὁ) be wh. 
Nn, Ἰὰς anu used in affirmative of later use for vigw) to wash; spe. 
πὰρ ol μοὶ TE τῶν 15.31. ᾿ to wash some part of the person, a8 
N70, f. νησως (vew, idem) to spin,| distinguished from Aovw, Mat. 6. 11. 
Mat. 6,28... Tim 12. 27. Jno. 13. 8, et al. 
Νηπιάζω, f. dow, to be childlike,| Νοέω, ὦ, f. 700, a. 1. ἐνόησα, 
1 Co. 14. 20: from (νόος) to perceive, observe; to mark 
Μήπιος, (Ov, 0, (vr & eros) pr. not attentively, Mat. 24. τὸν Mar. 13. 14. 
speaking, infans; an infant, babe, ‘. a eee to uaeer eta ΘΟΤΗΡΤΕΣ 
Skala Mage W168; Gon, 1a is one Ἐπ NON TIRE toa Se tes ρα 
below the age of manhood, a minor, up. 3, 20: whence 
Ga. 4.1; met. a babe in knowledge, | Nonpa, aros, To, the mind, the un 
unlearned, simple, Mat. 11. 25. Ko. derstanding, intellect, 2 Co. 3. 143 
2. 20. 4.4; the heart, soul, affections, feel- 


Nroiov, ov, τό, a small island, Ac.| ings, disposition, 2 Co. 11. ὁ: ἃ con- 
27.16: dimin. of ception uf the mind, thought, pur- 


Nicos, ov, 7, (veo, to swim) an eae doy BCo eile θην 

Pies is hei 07 26).etyal NoGos, ov, 6, 7, spurious, bastard, 
RONDA Lie : He. 12. 8. 

Nyoreia, as, 7, fasting, want of| πο μή. ὃς ἡ, νέμω) past 
food, 2 Co. 6. 5; 11. 27; a fast, re- Hatt MR aa Ned get: Dee ee oe 
ligious abstinence from food, Mat. turage, Jno. 10. 9; ἔχειν νομήν, to eat 
17. 21. Lu. 2. 37, et al.; spc. the an- its way, spread corrosion, OTe QT. 

=: 2h 5: 28 F ; ; 

nual public fast of the Jews, the Νομίζω, f. l6@, p. νενομίκας a. 1. 
great day of atonement, occurring in ἐνόμισα, (νόμος) to own as settled and 
the month Tisri, corresponding to the established; to deem, 1 Co. 7. 26. 
new moon of October, Ac. 21. 9: from ι ΤΊ. 6. 5; to suppose, presume, Mat. 

Nyoteva, fe EUT@, ἃ. 1: ἐνήστευσα, Dad ἡ“ Lu. 2. 44, et al. ; pass. 
meres! al ier7 161 9.151 Dansual, customary, Ac δ. Te: 
et al.: from Noptkos, 7, ov, (fr. same) pertain- 

Νῆστις, tos, ews, & wos, 6, 7, (νή ing to law; relating to the Mosaic 

9 fy WN Taste) Val Week erie ἐπ Te 

& ἐσθίω) fasting, Mat. 15. 32. Mar. law, Tit. 3. 9; as suust. one skilled 
8. 3. in law, a jurist, lawyer, Tit. 3. ὧν 

Nn φάλιος, and later yn paréos, ἐδ. spe. an interpreter and teacher 


5 tediier temperate, Cabstinent 4 the Mosaic law, Mat. 22. 35, et al. 
0, 7, ’ Θ e, stinent 18 ἌΣ ν 
respect to wine, &c.; in N. 7. met., Nopuj:@s, adv. (fr. same) lawfully 


cin : : agreeably to law or custom, rigiat 
eos ay, The Mieke BACT 
Nida, f. Wo, a. 1. ἔνηψα, to be Νόμισμα, aros, τὸ; (νομίζω) pr. & 
sober, not intoxicated; in. N.T.met.,,; bin sanctioned by law or custom; 
to be vigilant, cirsumspect, 1 Th. 5. lawful money, coin, Mat. 22. 19. 
6, 8, et al. Νομοδιδάσκἄλος, ov, ὁ, (vouos & 
Nikda, ὥς f. NOW, p. νενίκηκα, a. 1. διδάσκαλος) 2 teacher and interpreter 
ἐνίκησα, to conquer, overcome, van- of the Mosaic law, Lu. 5. 17, et 8}, 


quish, subdue, Lu. 11. 22. Jno, 16 | ΟὟ : 
38: absel. to overcome, prevail, Re. | Νομοθεσία, as, 7, legislation ; ἡ 


. NOM 
comoecca, the gift of the divine Law, 
oy, the Mosaic Law iiself, Ro. υ. 4: 
jrom 
, - , ᾿ 

Νομοθετέω, ὦ, f. ἤσω; to impose a 
law, give laws; in WV. T., pass. to 
have ἃ law imposed on one’s self, re- 
ceive a law, He.7,11; to be enacted, 
constituted, He. 8.6: from 

vA g 

Nouoberns, ov, ὃ, (νόμος & τίθημὼ 
ἃ legislator, lawgiver, Ja. 4. 12. 

Νόμος, ov, 6, (νέμω) a law, Ro. 4. 
15. | Ti. 1.9; the Mosaic law, Mat. 
3.17, et al. freq.; the Old Testament 
Scripture, Jno. 10. 34; a legal tie, 
Re. 7. 2,3; a law, arule, standard, 
Ro. 3. 27; a rule of life and conduct, 
Ga.6.2. Ja. 1. 25. 

Νοσέω, ὦ, f. now, (vomos) to be 
sick; met. to have a diseased appe- 
tite or craving for ὦ thing, have an 
excessive and. vicious fondness for a 
thing, to dote, 1 Ti. 6. 4: whence 

Noonpa, aTos, τό, disease, sickness, 
Jno. 5. 4. 

Ἶ ’ . Β 

Nooos, ov, 7, a disease, sickness, 
distemper, Mat. 4. 23, 24; 8. 17; 9. 
35, et al. ; 

Νοσσιά, as, 7, (contr. for νεοσσιά, 
fr. νεοσσός) a brood of young birds, 
Lu. 13. 34. 

Nogotoyv, ov, τὸς (contr. for veoo- 
σίον, dim. fram νεοσσός) the young of 
birds, a chick ; pl. a brood of young 
birds, Ufat. 24 37. 

Ε 4 ~ " ΄ 

Noooos, vv, 6, ‘contr. for νεοσσος) 
a young bird v.r. Lu. 2. 24. 

Νοσφίζω, f. iow, (vous, apart, 
separate) to deprive, rob; mid. to 
appropriate; to make secret reser- 
vation, Ac. 5. 2, 3; to purioin, Tit. 
2. 10. 

Νότος, ov, 6, the south wind, Lu. 
12.55. Ac. 27. 13; meton. the south, 
thie southern quarter of the heavens, 
Mat: 12. 42; Lu. 1). 313 13.29. Re. 
21. 18. 

NovOecia, as, ἧς warning, admoni- 
tion, 1 Co. 10.11. Ep.6.4. Tit. 3.10: 
trom ᾿ 

4 ~ ‘ a , 

Novéeréw, ὥ, f. now, (vous & τι- 
Onur) pr. to put in mind; to admon- 
ish, warn, Ac. 20.31. Ro. 15. 14, et al. 

¢ 

Novunvia, as, n, (contr. for veopn- 
via, νέος & μήν) the new moon, Col. 
2. 16. 


124 





Ϊ 


| 





NOT 


Νουνεχῶς, adv. (vouvexns, νοῦς ἃ 
ἔχω) understandingly, sensibly, dis 
creetly, Mar, 12. 34. 

Νοῦς, νοῦ, & in N. T. νοός, dat. 
vot, ὁ, (contr. for νόος) the mind, intel. 
lect, 1 Co. 14. 14, 15,19; understand- 
ing, intelligent faculty, Lu. 24. 45; 
intellect, judgment, Ro. 7. 23, 25; 
opinion, sentiment, Ro. 14.5. 1 Co. 
1. 10; mind, thought, conception, 
Ro. 11: ‘34: 1 007... 46... ἘΠ aad 
settled state of mind, 2 Th. 2. 2; 
frame of mind, Ro. 1. 28: 12. 2. Col. 
9.18 “Eph. 4 95. ye ieee te a, 
3. 8. 11 le Tse 

Νύμφη; ns, ny ἃ bride, Jno. 3. 29. 
Re. 18. 23; 21. 2,93; 22. 173 opposed 
to πενθερά, a daughter-in-law, Mat. 
10. 35. Lu. 12. 53: whence 


Νυμφίος, ov, ὁ, a bridegroom, Mat. 
9.15; 25. 1, 5, 6, 10, et al. 

Νυμῴφών, @vos, 6, a bridal cham 
ber; in N. 7., υἱοὶ τοῦ νυμφῶνος, sons 
of the bridal chamber, the bride- 
groom’s attendant friends, bride- 
men, perhaps the same as the Greek 
παρανύμφιοι, Mat. 9.15. Mar. 2. 19 
1. 5.34. 1,., 6. 

Nov, & νυνί, adv. now, at the pre 
sent time, Mar. 10.30. Lu. 6. 21, et 
al. freq.; just now, Jno. 11. 8, et al.; 
forthwith, Jno. 12, 31; καὶ νῦν, even 
now, as matters stand, Jno. 1). 22; 
now, expressive of ὦ marked tone of 
address, Ac. 7. 34; 13. 11. Ja. 4.13; 
5. 1; τό νῦν, the present time, Lu. 
1. 48, et al.; τανῦν, or Ta νῦν; NOW, 
Ac. 4. 29, et al. 

NvE, νυκτός, 7, night, Mat. 2. 14; 
28.13. Jno. 3.2; met. spiritual night, 
moral darkness, Ro. 13. 12. 1 Th. 
5.9. “ 

Νύσσω, v. ττω, f. Ew, a. 1. ἔνυξα, 
to prick, pierce, Jno. 19. 34. 

Νυστάζω, f. cw & ἕξω, (vevw) to 
nod; to nod in sleep; to sink into a 
sleep, Mat. 25.5; to slumber in in- 
activity, 2 Pe. 2. 3. 

Νυχθήμερον, ov, τό, (νύξ & ἡμέρω) 
a day and night, twenty-four bouns, 
9 (ο. 11. 25. 1... 

Νωθρός, a, dv, slow, sluggish ; un- 
toward, He. 5. 11; 6. 12. 

Na@ros, ov, ὁ, the back of mem αὐ 
animals, Ro. 11. 30. 


EEN 


H. 


Eevia, as, 1, (ξένος) pr. state of 
being a guest; then, the reception of 
8 guest or stranger, hospitality ; in 
N. T., ἃ iodging, Ac. 28. 23. Phile.22. 

BeviCw, f. iow, a. 1. ἐξένισα, (fr. 
game) to receive as a guest, enter- 
tain, Ac. 10. 23; 28.7. He. 13. 2; 
ΤῊΣ to be entertained as a guest, to 
edge or reside with, Ac. 10. 6, 18, 
32; 21.16; to strike with a feeling 
of strangeness, to surprise; pass. or 
mid. to be struck with surprise, be 
staggered, be amazed, | Pe. 4. 4, 12; 
sntrans. to be strange; ξενίζοντα, 
strange matters, novelties, Ac. 17. 20. 


Ξενοδοχέω, ὦ, f. now, (Eevoddxos, 
éévos & δέχομαι) to receive and enter- 


tain strangers, exercise hospitality, 
1 ΤΊ. 8. 10. 
Ξένος, ἡ. ov, adj. strange, foreign ; 
alien, Ep. 2. 12, 19; strange, unex- 
cted, surprising, 1 Pe. 4.12; novel, 
e. 13. 9; subsé. a stranger, Mat. 
25. 35, et al.; a host, Ro. 16. 23. 
Eeorns, ov, ὃ, (Lat. sextus, v. sex- 
tarius) asextarius, a Roman measure 
containing about one pint English ; 
in N. T., used for a small vessel, cup, 
pot, Mar. 7. 4, 8. 
ΜΡ , - fot «- 
Ξηραίνω, f. ava, ἃ. 1. ἐξηρᾶνα, p. 
pass. ἐξήραμμαι, ἃ. 1. pass. ἐξηράνθην, 
to dry up, parch, Ja. 1. 113 pass. to 
be parched, Mat. 13. 6, et al.; to be 
ripened as corn, Re. 14. 15; to be 


withered, to wither, Mar. 11. 20; of}: 


parts of the body, to be withered, 
Mar. 3. 1,3; topine, Mar. 9.18: from 


Enpos, a, dv, dry, withered, Lu. 23. 
31; ἡ ξηρά, sc. γῆ, the dry land, land, 
Mat. 23. 15. He. 11. 29; of parts of 
the body, withered ,tabid, Mat. 12. 10. 

HvAtvos, (vy, vor, wooden, of wood, 
made of wood, 2 11. 2. 20. Re. 9. 20: 
from 

EvAov, ov, TO, wood, timber, 1 Co. 3. 
12. Re. 18. 12; stocks, Ac. 16. 24; ! 
a club, Mat. 26. 47, 55; a post, cross, | 
gibbet, Ac. 5. 30; 10. 39; 13. 29; ἃ 
tree, Lu. 23. 81. Re. 2.3: 

Ξυράω, ὦ, f. now, a. τ. ἐξύρησα; 
p. pass. ἐξύρημαι, (ξυρόν, a razor) to 
cat off the hair, shear, shave, Ac. 
8]. 24. 1 Οὐ. 1]. ὅ, 6: | 








128 





O&0 


Ο, 


‘O, ἡ, τό, the prepositive article 

answering, to a considerable 
to the English definite article: but, for 
the principle and facts of its 6, 
see the Grammars; ὃ wev—o δὲ, the 
one—the other, Ph. 1. 16,17. He. 7. 
5, 6, 20, 21, 23, 24; pl. some—others, 
Mat. 13. 23; 22. 5, δ: ὁ δὲ, but he, 
Mat. 4. 4; 12.48; οἱ δὲ, but othere, 
Mat. 28. 17, et al.; used, in a poetic 
quotation, for a personal pronts, 
Ac. 17. 28. 

᾿Ογδοήκοντα, oi, ai, τά, indecl., — 
eighty, Lu. 2. 37; 16.7: from 

”Oydoos, ἡ, ov, (ὀκτώ) the eighth. 
1... 1.59. Ac.7.8, et al. 

Ὄγκος, ov, 6, pr. bulk, weight; a 
burden, impediment, He. 12. l. 

"Ode, ἥδε, τόδε, demon. pron. (0, No 
τό ἃς δε) this, that, he, she, it, Lu 10. 
39; 16. 25. AC. 15. 23, et al. 

‘Odeva, f. εύσω, (ὁδός) to journey, 
travel, Lu. 10. 33. 

“Οδηγέω, ὥς f. now, to lead, guide, 
Mat. 15.14. Lu. 6. 39. 6. 7. 17; 
met. to instruct, teach, Jno. 16. 13. 

‘ Ac. 8. 31: from ; 

Οδηγός, ov, ὁ, (ὁδός & ἡγέομαι) 
a guide, leader, Ac. 1. 16; met. an 
instructor, teacher, Mat. 15. 143 23. 
16.941. TO} (22.19. 

‘Odouropéw, ὦ, f. Now, (ὁδός & 
πόρος) to journey, travel, Ac. 10.9: 
whence 

€ é € . « 

Οδοιπορία, as, 7, a journey, jour 
neying, travel, Jno, 4.6. 2 Co. li. 
2A, 

“Odds, ov, 7, ἃ way, road, Mat. 2. 
12; 7.13,14; 8.28; 22.9, 19; means 
of access, approach, entrance, Jno. 
14. 6. He. 9. 8; direction, quarter, 
region, Mat. 4.15; 10.5; the act of 
journeying, a journey, way, course, 
Mat. 10.10. Mar. 2. 23. 1 Th. ὃ. 11, 
et al.; ajourney, as regards extent, 
Ac. 1. 12; met. a way, systematic 
course of pursuit, Lu. 1.79. Ac. 2. 
28; 16.17; a way, systematic course 
of action or conduct, Mat. 21. 32. Ro. 
11. 33. 1 Co. 4. 17, et al.; ἃ way, 
system of doctrine, Ac. 18.26 ; ἡ odes, 
the way, the Christian faith, Ac. 19 
9, 23; 24. 22. 


OAO 


Odovs, ὀδόντος, 6, a tooth, Mat. ὅ. 
38; ὃ. 12, et al. 

— Odvvaa, ὦ, to pain either bodily or 
mentally; pass. to be in an agony, 
be tormented, Lu. 2. 48; 16. 24, 25; 
to be distressed, grieved, Ac. 20. 38: 
ane 

‘Odvvn, 7s, ἢ» pain of body or mind; 
ἜΝΙ grief, Ro. 9. 2. 1 Ti. 6. 10. 
Vv). 

"Οδυρμός, ov, ὃ, (ὀδύρομαι, to la- 
ment, bewail) bitter lamentation, 
wailing, Mat. 2. 18; meton. sorrow, 
mourning, 2 Co. 7. 7. : 

“Ὅζω, f. ὀζήσω, & doe, to smell, 
emit an odour; to have an offensive 

ie smell, stink, Jno. 11. 39. 

Odev, adv. whence, Mat. 12. 44. Ac. 
14.26; from the place where, Mat. 
25. 24, 26; whence, from which cir- 
cumstance, 1 Jno. 2. 18; wherefore, 
whereupon, Mat. 14. 7. 

᾿Οθόνη, ns, 7, pr. fine linen; ἃ linen 
eloth; a sheet, Ac. 10. 113 1]. 5: 
whence the dimin. 

“O@dviov, ov, τό, a linen cloth; in 
N.T., aswath, bandage for a corpse, 
Lu. 24. 12, et al. 

Οἶδα, 2 p. from obsol. εἴδω, with 
the sense of the present, plup. ἥδειν, 
imper. ἴσθι, subj. εἰδῶ, opt. εἰδείην, 
inf. εἰδέναι, part. εἰδώς, f. εἴσομαι, & 
εἰδήσω, to know, Mat. 6. 8, et al.; to 
know how, Mat. 7. 11, et al. ; fr. Heb. 
to regard with favour, 1 ‘Thess. 5. 12. 

Οἰκεῖος, ela, etov, (οἶκος) belonging 
to a house, domestic; pl. members 
of a family, immediate kin, 1 Ti. 5. 
8; members of a spiritual family, 
Eph. 2. 19; members of a spiritual 
brotherhood, Ga. 6. 10. 

Oixétns, ov, 6, pr. an inmate of a 
house; a domestic servant, house- 
hold slave, Lu. 16. 13. Ac. 10. 7. 
Ro. 14.4. 1 Pe. 2. 18+ from 

Οἰκέω, ὦ, f. naw, (οἶκος) to dwell 
in, inhabit, 1 Ti. 6. 16; intrans. to 
dwell, live; to cohabit, 1 Co. 7. 12, 
(3; to be indwelling, indwell, Ro. 7. 
17, 18, 20; 8. 9, 1]. .1 Co. 3. 16: 
whence 

Οἴκημα, aros, τό, a dwelling; used 
in various conventional senses, and 
among them, a prison, Ac. 12. 7. 

Οἰκητήριον, a habitation, dwelling, 


136 








a ΄  ΄  ΄-Ἐ-Ἐ-͵Ἐ-ς-.-----΄᾿-----ς-ςςςςςς 


ΟΙΚ 


abode. Jude 6; trop. the abode g 
the soul, the bodily frame, 2 Co. 5.4% 


Oixia, as, 7, (οἶκος) a house, dwell- 
ing, abode, Mat. 2. 11; 7. 24, 27, et 
al.; trop. the abode of the soul, the 
body, 2 Co. 5. 1; meton. a household, 
family, Mat. 10. 13; 12. 25; mefon. 
goods, property, means, Mat. 23. 18. 
et al.: whence 

Οἰκιᾶκός, ov, 6, belongiug to ἃ 
house; pl. the members of a house. 
ΤΟΙΣ er Ati kindred, Mat. 10. 25, 


Οἰκοδεσποτέω, ὦ, f. Now, pr. te 
be master of a household; to occupy 


one’s self in the management f @ 
household, 1 Ti. 5. 14: (L. G.) j; rom 


Οἰκοδεσπότης, ov, ὃ, (οἶκος & δεσ- 
ἘΠ: the master or head of a house 
or family, Mat. 10. 25; 13. 27, 52, et 

1. L.G. 

Οἰκοδομέω, @, f. now, a. 1. @KO- 
δόμησα, Ὁ. Pass. ὠκοδόμημαι, (οἰκοδό- 
μος) to build a house; to build, Mat. 
7.24, et al.; torepair, embellish, and 
amplify a building, Mat. 23. 29, et 
al.; to construct, estabiish, Mat. 16 
18; met. to contribute to advance- 
ment in religious knowledge, to edify, 
1 Co. 14. 4,17; to advance ὦ person 8 
spiritual condition, to edify, | Co. 8. 
1, et al.; pass. to make speritual ad- 
vancement, be edified, Ac. 9. 31; te 
advance in presumption, be embold- 
ened, 1 Co. ἃ. 10. 

Οἰκοδομή, ns, 7, pr. the act of 
building; a building, structure, Mat. 
24. 1, et al.s; in N. 7, a spiritual 
structure, as instanced in the Chris» 
tian body, 1 Co. 3. 9. Eph. 2. 213 
religious advancement, edification, 
Ro. 14. 19. 1 Co. 14. 3, etal. L.G 

OixoSopia, as, 7, pr. a building of 
a house; met. spiritual advancement, 
edification, v. τ. 1 Ti. 1. 4. 

Οἰκοδόμος, ov, 6, (οἶκος & δέμω) 2 
builder, architect, v.r. Ac. 4. 11. 

Οἰκονομέω, ὦ, f. now, (οἰκονόμος) 
to manage a household; to manage 
the affairs of any one, be steward, 
Lu. 16. 2: whence 

Oixovopia, as, n, pr. the manage 
ment of a household; astewardship, 
Lu. 16. 2, 3,4; in Ν. 7., an apostolhe 
stewardship, a ministerial commis: 
sion in the publication and further 


OAI 


its clusters, Re. 6. 6; met. olvos, a 
potion, οἶνος τοῦ θυμοῦ, a furious 
potion, Re. 14. 8, 10; 16. 195 17.25 
18. 3. 

Olvoprdyia, as, 7, (οἰνόφλυξ, οἷ- 
vos & φλύω, to bubble over, overfiow) 
a debauch with wine, drunkenness, 
1 Pe. 4. 3. ‘ 

Οἴομαι, syncop. οἶμαι, f. οἰήσομαι, 
to think, suppose, imagine, presume, 
Jno. 21.25. Phil. 1.106. Ja. 1. 7. 

Oios, οἵα, οἷον, rei. pron. correla 
tive to motos ὃ. τοῖος, what, of what 
kind or sort, as, Mat. 24.21. Mar, 
9, 3, et al.; οὐχ οἷον, not so as, Ro. 
Oa. 


OIk 127 


ance of the Gospel, 1 Co. 9.17. Eph. 
}. 10; 3. 2. Col. 1. 25; ov, an ar- 
ranged plan, a scheme, Eph..1. 10; 
2 due discharge of a commission, 
1 Ti. 1. 4. 

Οἰκονόμος, ov, 6, the manager of a 
household; a steward, Lu. 12. 42; 
16. 1, 3, 8. 1 Co. 4. 25 a manager, 
trustee, Ga. 4. 2; a public steward, 
treasurer, Ro. 16. 23; a spiritual 
steward, the holder of a commission 
in the service of the Gospel, 1 Co. 4. 1. 
Dit. yy δ 4.10. 

Oikos, ov, 6, a house, dwelling, Mat. 
O16. ν Mar oe yl )s: 320, etal. ; 
place of abode, seat, site, Mat. 23. 38. 
Lu. 13. 35; met. a spiritual house or 
structure, 1 Pet.2.5; meton. a house- 
hold, family, Lu. 10. 5; 11. 17; ὃ 


spiritual household, 1 Ti. 3.15. He. 
3. 6; family, lineage, Lu. i. 27, 69; 
2. 4; fr. the Heb. a people, nation, 


(ὄκνος, backwardness, slowness) to 
be slow, loth; to delay, hesitate, Ac 
9. 38: whence 


Mat. 10.6; 15. 24. 

Οἰκουμένη, ns, 7, (pr. fem. part. 
pass. of oixéw) scil. γῆ, the habitable 
earth, world, Mat. 24. 14. Ro. 10. 18. 
He. 1. 6, et al.; wsed, however, with 
various restriction of meaning, ac- 
cording to the context, Lu. 2.1. Ac. 
17. 6, et al.; meton. the inhabitants 
of the earth, the whole human race, 
mankind, Ac. 17. 31; 19. 27. Re. 
3. 10. 

Oixoupyds, οὔ, 6, 7, (οἶκος & ἔρ- 
yov) one who is occupied in domestic 
affairs, v.r. Tit. 2.5. N. ἽΣ 

Οἰκουρός, οὔ, 6, ἡ, (οἶκος & οὖρος, 
a watcher) pr. a keeper or guard of 
a house; a home-keeper, stay-at- 
home, domestic, Tit. 2. 5. 


> , ’ > 
Oixreipw, later f. now, (οἰκτος, 
compassion) to compassionate, have 
compassion en, exercise grace or fa- 
-vour towards, Ro. 9. 15: whence 
Οἰκτιρμός, ov, 6, compassion; kind- 
ness in relieving sorrow and want, 
Ph. 2..1. Col. 3.12; favour, grace, 
mercy, Ro, 12.1. 2 Co. 1. 3. 
ζ bg . 
Οἰκτίρμων, ovos, 6, 7, compassion- 
ate, merciful, Lu. 6. 36. Ja. 5. 11. 
> ς op 
Οἰνοπότης, ov, 6, ἢ, (οἶνος & πό- 
τῆς, πίνω) wine-drinking; én a bad 


᾽Οκνηρός, a, 6v, slow; slothful, in- 
dolent, idle, Mat. 25. 26. Ro. 12. 1}: 

; tedious, troublesome, Ph. 3. 1. 

Oxranpepos, ov, 6, ἧ, (ὀκτώ 
aoe on the eighth day, Ph. 3. 


& 
ὃ. 


᾽Οκτώ, οἷ, ai, Td, eight, Lu. 2. 21; 
9. 28, et al. 

"Ὄλεθρος, ov, 6, (ὄλλυμι, to de- 
stroy) perdition, destruction, 1 Co. 
5. 5, et al. 

Ὀλίγον, adv. (pr. neut. of ὀλίγος) 
a little, Mar. 1.19; 6. 31, et al. 

᾿Ολιγόπιστος, ov, 6, ἡ, (ὀλίγος ἃ 
πίστις) scant of faith, of little faith, 
one whose faith is small and weak, 
Mat. 6. 30; 8. 26, etal. Ν. T. 

"Ohiyos, 7, Ov, little, small, in nwin- 
ber, &c.; pl. few, Mat. 7. 14; 9. 373 
20.16. Lu. 13. 23: δι ὀλίγων, sc. λό- 
yov, in a few words, briefly, 1 Pe. 
5. 12; little in time, short, brief, Ac. 
14. 28. Re. 12. 123 πρὸς ὀλίγον, sc. 
χρόνον, for a short time, for a little 
while, Ja. 4. 14; little, small, light, 
&e. in magnitude, amount, &e., Liu. 
7. 47. Ac, 12. 18; 15. 23 ἐν ὀλίγῳ, 
concisely, briefly, Ep. 3. 3; almost, 
Ac. 26. 28, 29. 

᾿Ολιγόψῦχος, ov, ὃ, ἡ, (ὀλίγος 

sense, a wine-bibber, tippler, Mat.| & ψυχή) faint-hearted, desponding. 
il. 19. Lu. 7. 34. 1. ΠΗ 4) G. 

Olives, ov, 6, wine, Mat.9.17. Mar. | ’OArywpéw, ὦ, f. Now, (ὀλίγος ἃ 
g. 22, et al.; meton.the vine and! dpa, care) toneglect, regard slightly, 


2 
Οἴσω, fut. of φέρω ; which see. 
᾿Οκνέω, ὦ, f. Now, a. 1. ὥκνησα, 


OAl 


make light of, despise, contemn, 
He. 12. 5. 


128 


OMG 
“Oppa, ατος, τό, the eye, Mar. 8. 38. 


Ohiyws, adv. (ὀλίγος) little, scarcely, | OHV, V. ὄμνῦμι, f. ὀμοῦμαι, p 


Vir, 2 Pe, 2. 18. 

᾽᾿Ολοθρευτής, οὔ, 6, a destroyer, 
1 Co. 10. 10: (N. Ὁ. from 

Ολοθρεύω, f. evew, (ὄλεθρος) to 
destroy, cause to perish, He. 11.28. S. 

᾽ ὔ 6 

Ὁλοκαύτωμα, ατος, τό, (ὁλοκαυ- 
τόω, to offer a whole burnt offering, 
ὁλόκαυτος, ὅλος & καίω) a holocaust, 
whole burnt offering, Mar. 12. 33. 
He. 10. 6, 8. 

Ὀλοκληρία, as, ἢ, perfect sound- 

, ness, AG! 8.16: (S.) from 

OAGKAnpos, ov, ὁ, ἢ, (ὅλος & κλῆρος) 
whole, having all its parts, sound, 
perfect, complete in every part; in 
NV. T., the whole, | Th. 5.23; morally, 
perfect, faultless, blameless, Ja. 1. 4. 

Ολολύζω, f. ἕω, a. 1. ὠλόλυξα, 

. to cry aloud in invocation; to 
wl, utter cries of distress, lament, 

bewail, Ja. 5. 1. 

Ὅλος, ἡ, ov, all, whole, entire, Mar. 
1, 22; 4. 23, 24, et al. freq. 


“OdoreAns, έος, 6, ἢ, (ὅλος & τέλος) 
complete; all, the whole, 1 Th. 5. 18. 


"OduvOos, ov, 6, an unripe or un- 
seasonable fig, such as lying under 
the foliage, do not ripen at the usual 
season, but hang on the trees during’ 
winter, Re. 6. 13. 

“Ὅλως, adv, (ὅλος) wholly, alto- 
gether; actually, really, re vera, 
1 Co. 5.1; 6.75 15. 29; with a nega- | 
tive, at all, Mat. 5. 34. 

Ὄμβρος, ov, 6, (Lat. imber) rain, ἃ 
storm of rain, Lu. 12. 54. 

“Ομείρομαι, to desire earnestly, have | 
a strong affection for, v.r. 1 Th. 2.8. | 

‘Opihew, ὦ, f. now, (ὅμιλος) to be 
in company with, associate with; 
to converse with, talk with, Lu. 24. | 
¥43:15.\ “Ac. 20011 $924. 26. 

᾿Ομϊλία, as, ἡ, intercourse, commu- 
nication, converse, 1 Co. 15. 33: 
rom 

¥ e € ~ 3 

Opthos, ov, 6, (ὁμοῦ, & ἴλης a band) 
a multitude, company, crowd, Re. 
18. 17, 

‘Opixrn, 7s, 7, ἃ mist, fog; a cloud, 

w.¥..2: Pe. 2.17. 











ὀμώμοκα, ἃ. 1. ὦμοσα, to swear, Mat, 
5. 34, et ai.; to promise with 58 
oath, Mar. 6. 23. Ac. 2. 30; 7. iy, 

; et al. (0). 

Ομοθυμᾶδόν, adv. (ὁμοῦ & θυμός) 
with one mind, with one accord, 
unanimously, Ac. 1. 14. Ro. 15. 6; 
together, at once, at the same time 
Ac. 2. 1, 46; 4, 24, et al. 


ὋὉμοιάζω, f. άσω, (ὅμοιος) to be like, 
resemble, Mar. 14.70. N. T. 
ε vf? 4 Aa en 3 Ή6 a” 

Ομοιοπᾶθῃης, έος, ods, 6, ἡ, (ὅμου-: 
& πάθος) being affected in the same 
way as another, subject to the same 
incidents, of like infirmities, obnox- 
ious to the same frailties and evils 

3 Ac. 14.15. Ja. 15. 17. 

Ομοιος, oia, οιον, (6426s) like, simi- 
lar, resembling, Mat. 11. 16; 13. 31, 
33, 44, 45, 47, 52. Jno. 8. 55, et 8]. 
freq.; like, of similar drift and force, 
Mat. 22. 39. Mar. 12. 31: whence 

“Opo.dtns, τητος, 7, likeness. simili- 
tude, He. 4. 15; 7. 15. 

ε td ~ , ¢ ’ 

ΟὍμοιόω, ὦ, f. Oo w, a. 1. ὡμοίωσα, 
to make like, cause to be like or re- 
semble, assimilate; pass. to be made 
like, become like. resemble, Mat. 
6. 8; 13. 24; 18. 23; to liken, com- 
pare, Mat. 7. 24, 26; 11. 16, et al.: 
whence 

“Opoi@pa, atos, τό, pr. that which 
is conformed or assimilated; form, 
shape, figure, Re. 9.7; likeness, re- 
semblance, similitude, Ro. 1. 23; 5. 
145 6353.8. 8. ΠΕ 


Ὁμοίως, adv. (ὅμοιος) likewise, in a 
similar manner, Mat. 22. 26; 27. 41. 
Mar. 4. 16, et al. 

Ομοίωσις, ews, 7, (ὁμοιόω) pr. as- 
similation; likeness, resemblance. 
78. 38. 9. 


ἐ 


“Ομολογέω, ὦ, f. ἤσω, ἃ. 1. ὡμολό- 


γησα, (ὃμός, like, & λόγος) to speak in 
accordance, adopt the same terms of 
language; to engage, promise, Mat. 
14.7; to admit, avow frankly, Jno 
1.20. Ac. 24. 14; to confess, 1 Jno, 
1.9; to profess, confess, Jno. 9. 22; 
12. 42. Ac. 23. 8, et al.; to avouch, 
declare openly and solemnly, Mat. 
7.23; in N.T., ὁμολογεῖν ἐν, to accor@ 
belief, Mat. 10. 32. Lu. 12. 83 to a@ 


OMO 


cord approbation, Lu. 12.8; yr. Heb. 
to accord praise, He. 13. 15: whence 

Ὁμολογία, as, 7, assent, consent ; 
profession, 2 Co. 9. 13. 1 Ti. 6. 12, 
13. He. 3.13 4.14; 10. 23. Μ 

‘Oporopoupevas, adv. (ὁμολογού- 
μενος, Pass. pr. part. vf δμολογέων SON- 
fessedly, avowedly without contro- 
versy, 1 Ti. 3. 16. 

‘Oucrexyvos, ov, 6, 7, (Guds, the 
sume, & τέχνη) of the same trade or 

_oveupation, Ac. 18. 3. 

Ὁμοῦ, adv. (ὁμός) together; in the 
same place, Jno. 21. 2; together, at 
the same time, Jno. 4. 36; 20. 4. 

ὑμόφρων, ovos, 6,7, (ὁμός & φρήν) 
of like mind, of the same mind, like- 
minded, 1 Pe. 3. 8. . 

Jpws, conj. (60s) yet, nevertheless ; 
with μέντοι, but nevertheless, but for 
all that, Jno. 12. 42; in WV. T., even, 
though it be but, 1 Co. 14.7. Ga. 
3. 15. 

\Ivap, τό, indec., a dream, Mat. 1. 20; 

’ B12, 1S. TS, 22s 27.19. 

(vaptov, iov, τό, (dimin. of ὄνος) 
a young ass, an ass’s colt, Jno. 12. 
ῬΑ. 

Ονειδίζω, f. iow, a. 1. ὠνείδισα, 
(ὄνειδος) to censure, inveigh against, 
Mat. 11. 20. Mar. 16. 14; to up- 
braid, Ja. 1.5; to revile, insult with 
opprebrious language, Mat. 5. 11, et 

Σ al.: aohence 

Overduspos, οὔ, 6, censure, 1 Ti. 
3.7; reproach, reviling, contumely, 
Ro. 15. 3, et al. L.G. 

’Overdos, €os, τό, pr. fame, report, 
character ; usually, reproach, dis- 
grace, Lu. 1. 25. 

, Ul 

᾿Ονίνημι, f. ὀνῴσω, to relp, profit, 
benefit; mid. ovivapar, a. 2. ὠνήμην 
& ὠνάμην, opt. ὀναίμην, to receive 
aaa pleasure, &c.; with a gen. to 

ave joy, of, Phile. 20. 

᾽Ονικός, ἡ, dv, (νος) pertaining to 
aN as8; μύλος ὀνικός, a millstone 
turned by an ass, 8 large, or, an up- 
oe ae Mat. 18.6. Lu. 17. 2. 


Ὄνομα, aTos, τό, a name; the pro. 
per nameofa persea, &c., Mat. 1. 23, 
25; 10.2; 27. 32, οὐ al.; a merename 
or reputation, Re. 3.1; *» NV. 7.,a 
wame as the represenstive of a per- 


129 


OI[O 


son, Mat 6.9. Lu. 6. 22; 11.2; tha 
name of the author of a commission, 
delegated authority, or reluyious pro- 
Session, Mat. 7. 22; 10. 22; 12. 213 
18. 5, 20; 19. 29; 21. 9; 28.19. Ac. 
3. 16; 4. 7,12, et al.; εἰς ὄνομα, ἐν 
ὀνόματι, on the score of being pos. 
sessor of a certain character, Mat. 10. 
41,42. Mar. 9. 41: whence 


᾿Ονομάζω, f. dow, to name, Lu. 6 
14; to style, entitle, Lu. 6. 13. 1 Co, 
5. 11; to make mention of, 1 Co. 5. 1, 
Eph. 5. 3; to make known, Ro. 15, 
20; to pronounce in exorcism, As. 
19. 13; in N. 7, to profess, 2 Ti. 
ape) US 

”Ovos, ov, 6, 7, an ass, male or fe 
male, Mat. 21. 2, 5, 7, et al. 

"“Ovrws, adv. (ὦν, ὄντος, pres. part. 
of eiué) really, in truth, truly, Mar. 
11/32) Lu. 23:47, et 81: 

4 , . ᾿ 

Οἕος, eos, τό, vinegar; a wine of 
sharp flavour, posca, which was an 
ordinary beverage, and was often 
mixed with bitter herbs, &c., and thus 
givento condemned criminals in order 
to stupify them, and lessen their sufs 
Jferings, Mat. 27. 34, 48. Mar. 15. 36, 
Lu. 23. 36. Jno. 19. 29, 30: from 


᾽Οξύς, eta, ὑ, sharp, keen, Re. 1. 16; 
2.12: 14. 14, 17, 18; 19. 15; swift, . 
nimble, Ro. 3. 15. 

"Orn, ns, 7, a hole; a hole, vent, 
opening, Ja. 3. 11; a hole, cavern, 
He. 11. 38. 

οπισθεν, adv. of place, from behind, 
behind, after, at the back of, Mat. 9. 
20; 15. 23, οὗ 8]. 

’Oriow, adv. behind, after, at one’s 
back, Mat. 4. 10; Lu. 7. 38. Re. 1. 
10; τὰ ὀπίσω, the things which are 
behind, Phi. 3. 14; ὀπίσω & εἰς τὰ 
ὀπίσω, back, backwards, Mat. 24. 18. 
Mar.13.16. LL» 9 62. 

“Οπλίζω, f. ux to arm, equip; 
mid. to arta one. self, equip one’s 
self, 1 Pe. 4.1: a 

Ὅπλον, ov, τό, an mplement, Ro. 
6. 13; pl. τὰ ὅπλα, arms, armour, 
weapons, whether offensive or defen= 
sive, Jno. 18. 3. Ro. 13. 12. 2 Co. 
6.73 10. 4. 

Ὁποῖος, ota, οἷον, what, of what 
sort or manner, 1 Co. 3.13. Ga. 2. 6. 
1 Th. 1.9. Ja. 1.24; after τοιοῦτο, | 
as, Ac. 26. 839. 


OIIO 


<Ondre, adv. when, Lu. 6. 3. 


“Ὅπου, adv. where, in which place, 
in what piace, Mat. 6. 19, 20, 21. Re. 
2.13, whither, to what place, Jno. 8. 
21; 14. 4; ὅπου, ἂν. V. ἐᾶν, wherever, 
in whatever place, Mat. 24. 28; 
whithersoever, Mat.8.19. Ja. 3. 4; 
met. where, in which thing, state, 
&c., Col. 3. 11; whereas, 1 Cw. 3. 3. 
Sie. 2:11. 


᾿Ομπτάνομαι, to be seen, appear, Ac. 
1. 3. 

“Orracta, as, n, (ὀπτάζω, equiv. to 
opaw) a Vision, apparition, Lu. 1. 22; 
24,93. Ac. 26.19. 2 Co. 1%. 1.oi.G. 

9 ’ , , > ld 

Omros, 7, ov, (oTTa®, to roast) 
dressed by fire, roasted, broiled, &c. 
Lu. 24. 42. 


“Or@pa, as, Ny autumn; the fruit 
season ; meton. fruits, Re. 18. 14. 


Ὅπως, adv. how, in what way or 
manner, by what means, Mat. 22.15. 
Lu. 24. 20; conj. that, in order that, 
and ὅπως μή, that not, lest, Mat. 6. 
2,4, 5, 16,18. Ac. 9. 2, et al. freq. 


σ = 14 e , ‘ 
Opaja, ατος, TO, (opaw) a thing 
seen, sight, appearance, Ac. 7. 31; a 
vision, Mat. 17.9. Ac. 9.10, 12, et al. 


"Opacts, ews, 7, (fr. same) seeing, 
sight; appearance, aspect, Re. 4. 3; 
a vision, Ac. 2.17. Re. 9. 17. 

Oparés, n, ὄν, visible, Col. 1. 16: 
from 

Opa, ©, f. ὄψομαι, rarely a. 1. 
ὠψάμην, imperf. ἑώρων, p. ἑώρακα, a. 2. 
εἶδον, ἃ. 1. pass. ὥφθην, f. ὀφθήσομαι, 
to see, behold, Mat. 2. 2, et al. freq. ; 
te look, Jno. 19. 37; to visit, Jno. 16. 
22. He. 13. 23; to mark, observe, 
Ac. 8.23. Jas. 2. 24; to be admitted 
to witness, Lu. 17. 22. Jno. 3. 36. 
Col. 2.18; with θεόν, to be admitted 
into the more immediate presence 
of God, Mat. 5.8. He. 12. 14; to at- 
tain to a ὧν knowledge of God, 
3 Jno. 11; see to a thing, Mat. 
27.4. Ac. 18. 15; ὅρα, see, take care, 
Mat. 8.4. He. 8. 5, et al.; pass. to 
appear, Lu. 1. 11. Ac. 2. 3, et al.; 
to reveal one’s self, Ac. 26. 16; to 
present one’s self, Ac. 7. 26. 


‘Opyn, 7185 15 pr. mental bent, im- 
ulse; anger, indignation, wrath, 
p. 4. 31. Col. 3. 8; μετ᾽ ὀργῆς, ip- 

dignantly, Mar. 3. 5; vengeance, 


180 


OP 


puuishment, Mat. 3.7. Lu. 3 /, ἀὲ 
23. Ro. 13. 4, 5, et al.: when 


᾽ ’ , ~ 
Οργίζω, f. iow, & ιῷ, ἃ. 1. pase. 
ὠργίσθην, to provoke to anger, irri- 


tate; pass. to be angry, indignant 
enraged, Mat. 5. 22; 18. 34g et a. 


᾿᾽Οργίλος, ἢ, ov, prone to sager 
irascible, passionate, Tit. 1. 7. ¢z). 


"Opyuid, as, 7, the space measured 
by the arms outstretched; a fathom, 
Ac. 27, 28, bis.: from 


"Opeyo, f. Ew, to extend, strevsh 
out; mid. to stretch one’s self out, t¢ 
reach forward to; met. to desire ear: 
nestly, long after, 1 Ti. 3.1. He. 11. 
16; by impl.to indulge in, be devoted 

‘ to; 1 ΤΊ. 6. 10. 

Ορεινός, ἧς ὄν, (ὄρος) mountainous 

,, hilly, Lu. 1. 39, 65. 

Ορεξις, ews, ἧ, (ὀρέγομαι) desire, 
longing; lust, concupiscence, Ro. 
1. 27 Ἔ 

᾿Ορθοποδέω, ὦ, f. Now, (ὀρθός, ἃ 
πούς) to walk in a straight course ; 
to be straightforward in moral con 

f duct, Ga. 90 14 Ne ee 

Ορθός, ἡ, dv, (pw) erect, upright, 
Ac. 14. 10; plain, level, straight, 

: He. 12. 13. 

Ορθοτομέω, ὦ, f. now, (ὀρθός ἃ 
τέμνω) to cut straight; to direct 
aright; to set forth truthfully, with- 
out perversion or distortion, 2 Ti. 
2.15: : 

’OpOpitw, f. iow, (ὄρθρος) to rise 
early in the morning; to come with 
the dawn, Lu. 21. 38. ; 

᾽Ορθρινός, ἡ, ὅν, (fr. same) of or be- 
longing to the morning, morning, 
bias 22. 16: (usually t) a later form 

for , 

ορθριος, ia, cov, αὖ day-break, early, 
Lu. 24. 22: from 

”OpOpos, ov, 6, the dawn ; the morn- 
ing, Jno. 8.2. Ac. 5. 21; ὄρθρος Bax 
θύς, the first streak of dawn, the early 
dawn, Lu. 24. 1. 

‘Op@as, adv. (ὀρθός)  straightly ; 
rightly, correctly, Mar. 7. 35. Lu. 
7. 43, et al. 

Ὃρίζω, f. ἴσω, pass. a. 1. ὡρίσθην, 
Pp. ὥρισμαι, (ὅρος, a bound, limit) to 
set bounds to, to bound; to rastrict, 
He. 4. 7; to settle, appnint defiui 


OPI 


nateiy, Ac. 2.23; to decree, destine, 
Lu. 22. 22; to constitute, appoint, 
Ac. 10. 42; 17. 31; to clraracterise 
with precision, to set forth distinc- 
tively, Ro. 1. 4; absol. to resolve, Ac. 
1]. 29. 


Optov, ov, τό, (fr. same) a limit, 
bound, border of a territory or coun- 
try; pl. τὰ ὅρια, region, territory, dis- 

ct, Mat. 2. 16; 4. 18: 8. 34, et al. 
‘OpkiCa, f. iv, tc put to δὰ aath; 
to obtest, adjure, conjure, Mar. 5. 7. 
Ac. 19. 13. 1 Th. 5. 27: from 
Ὅρκος, ov, 6, an oath, Mat. 34. 7, 
9; 26. 72, e al.; meton. that which 


is solemnly promised, a vow, Mat. 
5. 33 


131 
tively, Ac. 17. 26; to fx determi- | 


OST 


in N. T., interrog. ἐφ 6, wherefor: 
why, Mat. 26. 50; in N. T., ὃς μὲν- 
ds δὲ, for ὁ mev—o δὲ, Mat. 21. 35. 2 ὦ 
2. 16, et al. 

“Οσάκις. adv. (ὅσος) as often 88 

‘ 1 Co. 11. 5. 26... Re. 11» Ὅν. (a:) 

Οσιος, ia, tov, pr. sanctioned by 
the supreme law of God and nature; 
pious, devout, Tit. 1.8; ,ure,! T 
2.8; supremely holy, Ac. 2. 21 U6. 
35. He. 7. 26. Re. 15. 4; 16.5, τὸ 
ὅσια, pledged bounties, mercies, Ac, 
13. 34: whence ᾿ 

Οσιότης, τητος, 7, piety, sacred ob- 
servance of all duties towards God, 
holiness, Lu. 1.75. Ep. 5. 24. 

‘Ociws, adv. piously, holily, 1 Th. 
2: 10: 


Opkwpocia, as, 7, (ὅρκος & ὄμ- ᾿Οσμή, As, 7, (ὄζω) smell, odour 


vue) the act of taking an oath; an | 
oath, He. 7. 20, 21, 28. S. | 
‘Opuda, ὥς f. noo, a. 1. Spunca, | 
pr. trans. to put in motion, incite; | 
intrans. to rush, Mat. 8. 32. Mar. 
5.13. Lu. 8. 33, et al.: from 
, ~ ε wy 2 ‘ 
‘Opn, nS, 0, (0p@, ὄρνυμις to put 
in motion) impetus, impulse; assault, 
violent attempt, Ac. 14. 5; met. 
impulse of mind, purpose, will, Ja. 
3. 4. 


“Όρμημα, atos, τό, (ὁρμάω) violent 
‘i ἐπροίμομε motion; violence, Re. 
18... 91. 

Ὅρνεον, ov, τό, a bird, fowl, Re. 18. 
B= 49! VT; 29. 

"Opus, Hos, 6, 7, a bird, fowl; the 
domestic hen, Mat. 23. 37. Lu. 13. 34. 

Npobevia, as, 7, (ὅρος, a bound, 
limit, & τίθημι) pr. the act of fixing 
boundaries; a bound set, certain 
bound, fixed limit, Ac. 17. 26. N. T. 

Opos, eos, τό, a mountain, hill, Mat. 
5.1, 143; 8.1; 17. 20, et al. 

Ορύσσω, v. TT, f. a, a. 1. ὥρυ- 
ξα, to dig, excavate, Mat. 21. 33; 25. 
lee. Aare 12.1). 

᾿Ορφᾶνός, ἡ. dv, ν. οὔ, 6, ἢ, be- 
reaved of parents, orphan, Ja. 1. 27; 
ber2aved, desolate, Jno. 14. £8. 

Ὀρχέομαι, οὔμαι, f. ἡσομαῖ; a. 1. 


ὠρχησάμην, to dance, Mat. bi. 1Τ,} 


et al. 


“Os, ἥ, ὅ, rel. pron. who, which, qui, 
quz, quod, Mat. 1. 15, 23, 25, et al; :, 





fragrant odour, Jno. 12.3. Ep.5.2; 
Phil. 4. 18; met. 2 Co. 2. 14, 16. 
"Ogos, ἢ. Ov, a correlative to τόσος, 
τοσοῦτος, ὅζα.. as great, as much, Mar. 
7.736; ‘ Ono» δὲ 110. tHe: kb. 44584 Gs 
10. 25; ἐφ᾽ ὅσον χρόνον, for how long 
a time, while, as long as, Ro. 7. 1; 
80 ἐφ᾽ ὅσον, 86. χρόνον, Mat. 9. 15; 
ὅσον χρόνον, how long, Mar. 2. 193 
neut. ὅσον repeated, ὅσον ὅσον, sed 
to give intensity to other qualifying 
words, e. g. μικρόν, the very least, a 
very very little while, He. 10. 37; 
ἐφ᾽ ὅσον, in as much as, Mat. 25. 40, 
45; καθ᾽ ὅσον, by how much, so far 
as, He. 3.3; ov, in as much as, as, 50, 
He. 7. 20; 9. 27; pl. ὅσα, so far as, as 
much as, Re. 1. 2; 18.7; how great, 
how much, how many, what, Mar. 
3.8; 5. 19,20; how many soever, as 
. many as, all who, 2 Cor. 1. 20. Ph. 
3.15. 1 Τὶ. 6. 13 ὅσος ἂν, Vv. ἐὰν, Who- 
soever, whatsoever, Mat. 7. 12; 18. 
ts Mg , 4 ae e 
Οσπεῤ, ἥπερ, ὅπερ; (os & TEP) an 
emphatic form of the relative, Mar. 
᾿ 15. 6. τ ‘ ‘i : 
Οστεον, ovy, εἐου, OV, TO, a bone, 
Mat. 23.27. 1.0. 24. 39, et al. 
g Gd a i 
Οστις, ἥτις, ὁ Tl, gen. OVTLVOS, 
ἧστινος, οὗτινος, & ὅτον, (ὃς & τις) 
rel. pron. whoever, whatever ; whoso- 
ever, whatsoever, Mat. 5. 39, 41; 13. 
12; 18. 4; its use in place of the sim- 
ple relative is also required in various 
cases, which may be learnt from the 
grammars; ἕως ὅτον, 55 χρόνου, wD tis 
La. 13.8; while, Mat. 5. 25. 


OST 


earthen vessel) earthen, of earthen- 
ware, 2 Co. 4.7. 2 Ti. 2.20. L.G. 


“Ὄσφρησις, cas, ἧ, (ὀσφραίνομαι, 
tosmellt) mell, the sense of smelling, 
1 Co, 12) 17. : 

, 

᾿Οσφύς, vos, ἢ) & pl. ai ὀσφύες, 
the loins, Mat. 3. 4. Mar. 1. 6, et al. 

Ὅταν, conj. (ὅτε & ἄν) when, when- 
ever, Mat. 5. 11; 6. 2. Mar. 3. 11. 
Re. 4. 9, et al. freq. ; in NV. 7. in case 
of, on occasion of, Jno. 9. 5. 1 Co. 
15.27. He. 1. 6. 

Ὅτε, adv. when, at the time that, 
at what time, Mat. 7. 28; 9.25. Lu. 
13. 35, et al. freq. 

“Ort, conj. (ὅστις) that, Mat. 2. 16, 
22, 23; 6. 5, 16; often used pleonasti- 
cally in reciting another’s words, Mat. 
9.18. Lu.19.42. Ac. 5.23; asacausal 
particie, for that, for, because, Mat. 
2. 18; 5. 3,4,53 13. 13; because, see- 
ing that, since, Lu. 23.40. <Ac. 1. 17. 

Ὅτου, see in ὅστις. 


Οὗ, adv. (pr. gen. of ὅς) where, in what 
place, Mat.2. 9; 18.20; whither, to 
what place, Lu. 10.15; 22.10; 24. 28; 
οὗ ἐὰν, whithersoever, 1 Co. 16. 6. 


Ov, before a consonant, οὐκ before a 
vowel with a lenis, & οὐχ with an as- 
pirate, adv. of negation, not, no, Mat. 
5.373; 12.43; 23.37; the peculiarities 
of its usage, and as distinct from μή, 
may be learnt from the grammars. 

Oud, interj. (Lat. vah) expressive of 
insult and derision, ah! aha! Mar. 
15. 29. 

Οὐαί, interj. (Lat. ve) wo! alos! Mat. 
11.215 18.7; 23. 13—16, et 8]. ς ἡ οὐαί, 
subs. ἃ Woe, calamity, Re. 9. 12; 
11. 14. 


Οὐδαμῶς, adv. (οὐδαμός) by no} 


means, Mat. 2. 6. 
s , . 

Οὐδέ, adv. (οὐ & Sé) neither, nor, 
and not, also not, Mat. 5. 15; 6. 15, 
20, 26, 28; when single, not even, Mat. 
6. 29; 8. 10. 

, ’ Ὡς 

Οὐδείς, οὐδεμία, οὐδέν, (οὐδέ & εἷς) 
not one, no one, none, nothing, Mat. 
5. 18: 6. 24; 19. 173 met. οὐδέν, O- 
thing, of no account, naught, Jno. 
8.54. Ac, 21. 94. 

Οὐδέποτε, adv. (οὐδέ & πότε) never, 
Mat 1. 23; 21. 16, 42, et al. freq. 


132 


‘Oorpaxivos, ἢ, ov, (ὄστρἄκον, an! Odderw 


OYT 


adv. (οὐδέ & πω) not yah 
never Yet, never, Lu. 23. 53. ὅτ, 
7. 39, et al. ; 

Οὐθείς, οὐθέν, later forms for οὐδεις, 
οὐδέν, γ. Γ. 1 Co. 13. 2. 

Οὐκ, see ov. 

Οὐκέτι, adv. (οὐκ & rt) no longer, 
no more, Mat. 22. 46, et al. 


Οὐκοῦν, then, therefore, Jno. 18. 87, 


Ovy, ὦ particle expressing either sime 
ple sequence or consequence; then, 
now then, Mat. 13. 18. Jno. 19, 29, et 
al.; then, thereupon, Lu. If. 28. 
Jno. 6. 14. et al.; therefore, conse- 
quently, Mat. 5.48. Mar. 10.9, etal.: 
wt also serves to mark the resumptiow 
of discourse after an interruption by 
a parenthesis, 1 Co. 8. 4, et al. 


Οὔπω, adv. (οὐ & πω) not yet, Mat. 
15. 17; 16.19; 24.6. Jno. 2. 4, et al. 


Οὐρά, ἂς, 7, a tail, Re. 9. 10, 19; 
12. 4: 

Ovpanos, ia, cov, v. tov, ὃ, 7, (οὐ- 
pavos) heavenly, celestial, Mat. 6. 14, 
26, 82: 15. 13, etalk: 


Οὐρανόθεν, adv. from heaven, At 
14.17; 26.13: from 

Οὐρανός, ov, 6, & pl. οὐρανοί, ὧν, 
ot, heaven, the heavens, the visible 
heavens and all their phenomena, 
Mat. 5. 18; 16.1; 24. 29, et al. freq.; 
the air, atmosphere, in which t 
clouds and tempests gather, the birds 
jly, &e. Mat. ὃ. 26; 16. 2, 3, et al.; 
heaven, the peculiar seat and abode 
of God, of angels, of glorified spirits, 
&c., Mat. 5. 34, 45, 48; 6. 1, 9, 103 
12. 50. Jno. 3. 13, 313 6. 32, 38, 41 
42, 50, 51, 58; in N.7., heaven, as ὦ 
term expressive of the Divine Being, 
His administration, &c., Mat. 19. 143 
21,25. Lu. 20. 4,5. Jno. 3. 37. 

Ovs, ards, TO, the ear, Mat. 10. 27. 
Mar. 7. 33. Lu. 22, δῇ: Ac. 7.457, 
et al. τὶ 

Οὐσία, ας, n, (ὦν, οὖσα, ὅν, part. 
of εἰμι) substance, i ean f goods, 
fortune, Lu. 15. 12, B. 

Οὔτε, conj. (ov & Te) neither, nor, 
Lu. 20. 36; ovre—ovre, v. ovdé—ovre, 
neither—nor, Lu. 20. 35; Ga. 1. 12° 
in NV. T., also used singly in the sense. 
of οὐδέ, not even, Mar. 5.3. Lu. 72 
26. 1 Co. 3. 2. 


a 


Οὗτος, αὕτη, τοῦτο, demons. pron. 
this, this person or thing, Mat. 3. 3, 
9,17; 8.9; 19.2; 24. 34, et al. freq.; 
used by way of contempt, this fellow, 
Mat. 13. 55; 27. 47; αὐτὸ τοῦτο. this 
very thing, this same thing, 2 Co. 2.3; 
7.1153 εἰς αὐτὸ τοῦτο, and elliptically, 
αὐτὸ τοῦτο; for this same purpose, 
on this account, Ep. 6. 18, 22. 2 Pe. 
1.53 καὶ οὗτος, and moreover, Lu. 7. 
12; 16.1; 20.30; καὶ τοῦτο, and that 
too, 1 Co. 6. 6,83; τοῦτο μὲν---τοῦτο δὲ, 
partly—partly, He. 10. 33. 


Οὕτως, & οὕτω before a consonant, 
adv. (otros) thus, in this way, Mat. 
1.183 2.5; 5. 16, dt al. freq. ; ὃς μὲν 
οὕτονς, ὃς δὲ οὕτως, OMe SO, and another 
80, one in one way, and another in 
another, 1 Co. 7. 7, 26, 40; 9. 14: so, 
Rate ts 1. 12: Δ), 24. 187. .37,7e6 
al. freq.; thus, under such circum- 
stances, Ac. 20. 11; 27. 17; Im an 
ordinary way, Jno. 4. 6. 


> 
Οὐχ, see ov. 


Οὐχί, adv. (ov) not, Jno. 13. 10, 11; 
when followed by adda, nay, not so, 
ps te means, Lu. 1. 60; 12.51; used 

Ὁ in negative interrogations, Mat. 
5. 46, 473 6. 25. 

᾿Οφειλέτης, ov, ὁ, (ὀφείλω) a 
debtor, one who owes another, Mat. 
18. 24; met. one who is in any way 
bound, or under obligation to per- 
form any duty, Ro.1.14; 8.12; 15. 
27. Ga. 5.3; in N. T., one who fails 
in duty towards any one, a delin- 
quent, offender, Mat. 6. 12; a sinner, 
Lu. 13. 4, cf. v. 2. ; 


Οφειλή, ἧς, ἢ») (fr. same) a debt, 
Mat. 18. 32; met. a duty, due, Ro. 13. 
Ft COM. 9. 


᾿Οφείλημα, ατος, TC, a debt; a due, 
Ro. 4. 4; in N. T, a delinquency, 
offence, fault, sin, Mat. 6. 12, cf. v. 
14: from 

"Odeira, f. naw, a. 2. ὥφελον, to 
owe, be indebted, Mat. 18. 28, 30, 34; 
to incur a bond, to be bound to make 
discharge, Mat. 23. 16, 18; to be bound 
dy what is due or Sitting, La. 1710; 
Jno. 13. 14, et al.; to incur desert, 
to deserve, Jno. 19. 7; to be due or 
fitting, 1 Co. 7. 3, 36; fr. the Aram. 
to be delinquent, Lu. 11. 4. 


"Oedov, (pr. a. 2. of ὀφείλω) used 
later and in N. T. as an interj.,O 


183 


Ov! 


that! would that! 1 Co. 4. 8. 
5. 12, et al. ᾿ 
Οᾧελος, εος, τό, (ὀφέλλω, to fur 
ther, augment) profit, utility, advan» 
tage, 1 Co. 15. 32, et al. 
᾿Οφϑθαλμοδουλεία, as, ἡ, (ὀφθαλ- 
pos & δουλεία) eye-service, service 
rendered only while under inspes- 
tion, Ep. 6.6. Col. 3. 22. ii 
᾿Οφθαλμός, od, 6, (ὄψομαι, ὥφϑην) 
an eye, Mat. 5. 29, 38; 6. 28: 7. 8--.ὁὖ. 
et al.; ὀφθαλμὸς πονηρός, an evil eye, 
an envious eye, envy, Mat. 20. 15. 
Mar. 7. 22; met. the intellectual eye, 
Mat. 13. 15. Mar. 8.18. Jno. 12. 40 
Ac. 26. 18. 
»” ξ 
Οφις, ews, 6, ἃ serpent, Mat. 7. 10; 
10.16; an artificial serpent, «πο. 3 
14; wsed of the devil or Satan, Re 
12. 9, 14, 15; 20. 2; met. a man of 
serpentine character, Mat. 23. 33. 


᾿Οφρύς, vos, 7, a brow, eve-brow ; 
the brow of a@ mountain, edge of a 
precipice, Lu. 4. 29. 

᾿᾽Οχλέω, ὦ, f. Now, (ὄχλος) pr. te 
mob; to vex, trouble, Lu. 6. 18. Ac 
5. 16. 

᾿Οχλοποιέω, ὦ, f. ἤσω, (ὄχλος & 
ποιέω) to collect a mob, create ἃ tu- 
mult, Ac. 17.5. N. T. 

ἤοχλος, ov, 6, a crowd, a confused 
multitude of people, Mat.4. 25; 5.1; 
7. 28; spe. the common people, Jno. 
7. 49; a multitude, great number, 
a 5829's 1 Ae: 1.15: by anil: 
tumult, uproar, Lu. 22.6. Ac. 24. 18 

᾿Οχύρωμα, ατος, τό, (ὀχυρόω, to 
fortify, ὀχυρός, firm, strong) ἃ strong- 
hold; met. an opposing bulwark of 
error or vice, 2 Co. 10. 4. S. 

᾿Οψάριον, ov, τό, (dimin. of ὄψον, 
cooked provision as distinguished 
from bread; a dainty dish; fish) a 
little fish, Jno. 6. 9, 11; 21. 9, 10, 13. 

"Owe, adv. late; put for the first 
watch, at evening, Mar. 11. 19; 13. 
35; ὀψὲ σαββάτων, after the close of 
the sabbath, Mat. 28. 1: ehence 

vu e e 

οψϊμος, Ov, 0, 7, late; latter, Ja. 
5.7; poetic and later prose for 

οψιος, ia, τον, late, Mar. 11. 11s 
ἡ ὀψία, SC. ὥρα, evening, two of which 
were reckoned by the Hebrews; one 
Srom the ninth hour, until sunset, Mat. 
8.16; 14. 15. et al.; and the other, 


Gar 


wv 


ΟΨῚ 


jrom sunset until dark, Mat. 14. 23; 
16. 2, et al. 


“Owus, ews, 9, a sight; the face, 
visage, countenance, Jno. 11.44. Re. 


1.16; external appearance, Jno. 7. 
24: from 


“Owouat, see ὁράω. 
᾿Οψώνιον, iov, τό, (ὄψον, cooked 
᾿ provisions, &c.) provisions; astipend 
or pay of soldiers, Lu. 3. 14. 1 Co. 
8.7; wages of any kind, 2 Co. 11.8; 
dse wages, a stated recompense, Ro. 
δ. ἢ 


' Tt. 

Tlaysevw, f. evo, to ensnare, en- 
trap, entangle, Mat. 22. 15: from 
Παγίς, iSos, ἡ, (arnyvups) a snare, 
trap, gin, Lu. 21. 35; met. artifice, 
stratagem, device, wile, 1 Ti. 3. 7; 
6.9. 2 Ti. 2.26; met. source of harm, 

Ro. 11.9. 


Πάγος, ov, ὁ, (fr. same) a hill; 
ἽΑρειος πάγος, Areopagus, the hill of 
Mars at Athens, Ac. 17. 19, 22. 

Hanya, aros, τό, (πάσχω) what 
is suffered ; suffering, affliction, Ro. 
8.185. 2 Coe 1.75, 6; 7. Ph.'3; 10; et 
al.; emotion, passion, Ro. 7.5. Ga. 
5. 24. 


Ta@nrds, ov, 6, ἡ, (fr. same) passi- 
ble, capable of suffering, liable to 
suffer; in N. 7., destined to suffer, 
Ac. 26. 23. 

Πάθος, eos, τό, (fr. same) suffering; 
an affection, passion, Ro. 1. 26. 

Παιδαγωγός, ov, 6, (ταῖς & ἀγωγός, 
ἄγω) ἃ pedagogue, child-tender, a 
person, usualiy a slave or freedman, 
to whom the boys of a family werecom- 
mitted, whose duty it was to attend 
them at their play, lead them to and 
from the public school, and exercise a 
constant superintendence over their 
conduct and safety; in N. T..an ordi- 
mary director or minister contrasted 
with an Apostle, as a pedagogue occu- 
pies an inferior position to a parent, 

Co, 4.15; aterm applied to the Mo- 
saic Law as dealing with men as in 
a state of mere childhood and tutelage, 
Ga. 3. 24, 25. 


134 © 


TIAA 


Παιδεία, as, ἡ. radevw) education, 
training up, nurture of children, Ep, 
6.4; instruction, discipline, 2 Ti. 4, 
16; ὧν N. 7, correction, chastise. 
ment, He. 12. 5, 7,8; 11. 

Iladevrns, ov, 6, a preceptor, in- 
structor, teacher, pr. of boys; genr. 
Ro. 2. 20; ¢n N.7., a chastiser, He. 
12.9: from 

Παιδεύω, f. evow, a. 1. ἐπαίδευσα, 
(παῖς) to educate, instruct children, 
AC. 7, 22; 22.3; genr. παιδεύομιαι. ta 
be taught, learn, 1 Ti. 1. 20; to ad- 
monish, instruct by admonition, 2 1}. 
2.25. Tit. 2. 12: in N.T., to chase 
tise, chasten, 1 Co. 11. 32. 2Cc 6.9, 
He. 12.6, 7,10. Re. 3.19; of crime 
nals, to scourge, Lu. 23. 16, 22. 


Παιδιόθεν, adv. from childhood, frem 
a child, Mar. 9. 21: (N. T.) from 


| Παιδίον, ov, τό, (dimin. of wats) an 
infant, babe, Mat. 2. 8, et al.; bed 
usually in N. T. as equiv. to παῖς, 
Mat. 14.21. Mar. 7. 28, et al. freq. ; 
pl. voc. used by way of endearment, my 
dear children, 1 Jno. 2. 18, et al., 
also as a term of familiar address, 
children, my lads, Jno. 21. 5. 


ΤΠαιδίσ κης ns, 7, (fem. dim. of παῖς) 
a girl, damsel, maiden; a female 
slave or servant, Mat. 26.69. Mar. 
14. 66, 69, et al. 

Παίζω, f. παίξομαι, to play in the 
manner of children; to sport, to 


practise the festive gestures of idola- 
trous worship, 1 Co. 10. 7: from 


Παῖς, παιδός, 6, ἡ, a child in rela 
tion to parents, of either sex, Jno. 4. 
51, et al.; a child tn respect af age, 
either male or female, and of alt 
ages from infancy up to manhood, a 
boy, youth, girl, maiden, Mat. 2. 16; 
17. 18. Lu. 2, 48: 8.54; a servant, 
Alave, Mat.'8. 6, & 13, cf. v. 9. Lu. 

.7, cf. v. 3, 10; an attendant, minis- 
ter, Mat. 14.2. Lu. 1. 69. sic. 4. 25, 
also Lu. 1. 54, or perhaps, a child in 
respect of fatherly regard. 

[laiw, f. παίσω, p. wematka, a. 1. 
ἔπαισα, to strike, smite, with the fist, 
Mat. 26.68. Lu. 22.64; with asword. 
Mar. 14.47. Jno. 18.10; to strike as 
ὦ scorpion, to sting, Re. 9. 5. 





παιδάριον, tov, τό, (dimin. of παῖς) | Πάλαι, adv. of old, long ago, Mat. 


a little boy, child; a boy, lad, Mat. 
1,16 Jno. 6. 9, 


11.21. Lu. 10. 13. He.l.1. Juda 
4; οἱ πάλσι, old, former, 2 Pe. 1.9 


TAA j 13 
some time since, already, Mar. 15. | 
44: whence 

]Παλαιός, a, ov, old, not new or re- 
cent, Mat. 9. 16,17; 13.52. Lu. 5.36, 
et ἃ]. : whence 

Παλαιότης, τητος, 7, oldness, anti- 
quatedness, obsoleteness, Ro. 7. 6. 


Παλαιόω, &, f. ὠσω, Ρ. πεπαλαίω- 
«xa, (fr. same) to make old; pass. to 
grow old, to become worn or effete, 
Lu. 12. 33. He. 1.11; met. to treat 
as antiquated, to abrogate, super- 
sede, He. 8. 13. 

Hahn, ns, 7, (πάλλω, to swing 
round, sway backward and forward) 
wrestling; struggle, contest, Ep. 
6. 12. 

Παλιγγεμεσία, as, ἧς (πάλιν & γέ- 
νεσις) ἃ new birth; regeneration, 
renovation, Mat. 19. 28. Tit. 3. 5. 
Ι..α. 

Πάλιν, adv. pr. back; again, back 

- again, Jno. 10.17. Ac. 10.16; 11. 10, 

et al.; again by repetition, Mat. 26. 

43, et al.; again in continuation, fur- 

ther, Mat. 5. 33; 13.44, 45,47; 18.19; 

a on the other hand, 1 Jno..2. 8, 

et al. 

Παμπλήθει, adv. (πᾶς & πλῆθος) 
the whole multitude together, all at 
ence, Lu. 23. 18. 


Πάμπολυς, παμπόλλη, πάμπολυ, 
(πᾶς & πολύς) very many, very great, 
vast, Mar. 8. 1. 

Πανδοχεῖον, ov, τό, a public inn, 
place where travellers may lodge, 
called in the Kast by the name of men- 
zik. khan, caravanserai, Lu. 10. 34: 
from 

Πανδοχεύς, ews, 6, (a later form for 
πανδοκεύς, πᾶς & δέχομαι) the keeper of 


a public inn or caravanserai, a host, 
Lu. 10. 35. 


Πανήγὕμις, ews, 1, (πᾶς & ἄγυρις, 
an assembly) pr. an assembly of an 
entire people; a solemn gathering 
at a festival; a festive convocation, 
He. 12. 23. . 

Πανοικί, adv. (πᾶς & οἶκος) with 
cups whole household or family, Ac. 
16. 34. 

Πανοπλία, as, n, (πᾶς & ὅπλον) 
panoply, complete armour, a com- 
piete suit of armour. both offensive 
end defensive, as the shield, sword, 


5 


ΠΑΡ 


spear, relmet, breastplate, &e., LU 
11.22. Ep. 6. 11, 13. 


Πανουργία, as, 7, knavery, craft, 
cunning, Lu. 20. 23. 1 Co. 3. 19, e¢ 
al. : from 

Ilavoupyos, ov, 6, 7, (was & ἔργαν) 
pr. ready to do.any thing; hence, 
crafty, cunning, artful, wily, 2 Co. 
12. 16. 

Πανταχόθεν, adv. from all parts, 
from every quarter, Mar. 1. 45: frum 


Πανταχοῦ, adv. (as) in all places, 
aes where, Mar. 16. 20. Lu. 9. 6, 
et al. 


Παντελής, έος, 6, 7, (πᾶς & τέλος) 
perfect, complete; εἰς τὸ παντελές, 
adverbially, throughout, through all 
time, ever, He. 7. 25; with a nega- 
tive, at all, Lu. 13. 11. 


Ilavrn, adv. (was) every where; in 
every way, in every instance, Ac. 
24, 3. 


Πάντοθεν, adv. (πᾶς & θεν) from 
every place, from all parts, Jno. 18. 


20; on all sides, on every side, round 
about, Lu. 19. 43. He. 9. 4. 


Παντοκράτωρ; opos, 6, (πᾶς & Kpd- 
τος) almighty, omnipotent, 2 Co. 6. 
i8. Re. 1.8; 4.8, etal. (a) L.G. 


Πάντοτε, adv. (πᾶς) always, at all 
times, ever, Mat. 26.11. Mar. 14. 7. 
11: 15:.3}. a8ah et 8] TunGs 

Πάντως, adv. (mas) wholly, alto- 
gether; at any rate, by all means, 
1 Co. 9. 22; by impl. surely, as- 
suredly, certainly, Lu. 4.23. Ac. 18. 
213; 21. 223 28: 4; ov πάντως, in no- 
wise, not in the least, Ro. 3.9. 1 Co. 
δ. 10: 10.1.2. : 

Ilapa, prep., with a genitive, from, in 
dicating source or origin, Mat. 2. 4, 7. 
Mar. 8. 11. Lu. 2. 1, et al.; ot παρ᾽ 
αὐτοῦ, his relatives or kinsmen, Mar. 
3. 21; τὰ wos αὐτῆς πάντα, all her 
substance, property, &c., Mar. 5. 26; 
with a dative, with, by, nigh to, in, 
among, &c., Matthew 6. 1; 19. 26; 
21. 25; 22. 25; map ἑαυτῴ, at home, 
1 Co. 16. 2; in the sight of, in the 
judgment or estimation of, 1 Co. 
3.19. 2 Pe. 2.11; 3.83; with an at. 
cusative, motion by, near to, along, 
Mat. 4. 18; motion towards, to, at, 
Mat. 15. 30. Mar. 2. 13; motion ter- 
minating in rest, at, by, near, by the 
side of, Mar. 4. 1, 4. Lu. 5.13 3.07 


ΠΑΡ 186 


ΠΑΡ 


in deviation from, in-violation of, in- Ilapayyé\ho, f. ελῷῶ, (παρά & drys 


consistently with, Ac. 18.13. Ro. 1. 
26; 11. 24; above, more than, Lu. 
13. 2, 4. Ro. 1. 25; after compara- 
tives, Lu. 3.13. 1 Co. 3.113; except, 
save, 2 Co. 11. 24; beyond, past, He. 
11. 11; in respect of, on the score of, 


yeAAw) to announce, notify ; 10 come 

mand, direct, charge, Mat. 10 5, 

Mar. 6.8; 8.6. Lu. 9. 21, et al.; te 

one obtest, entreat solemnly, 1 Ti. 
len 


1 Co. 12. 15, 16. Παραγίνομαι, f. γενήσομαι, a. 2 


Παραβαίνω, f. βήσομαι, a. 2. πταρέ- 
βην. (παρά & Batvw) pr. to step by the 
side of; to deviate; met. to trans- 
gress, violate, Mat. 15. 2, 3. 2 Jno. 
9; toincur forfeiture, Ac. 1. 25. 

παραβάλλω, f. Bada, (mapa  βάλ- 
Aw) to cast or throw by the side of; 
met. to compare, Mar. 4. 30; absol. a 
nautical term, to bring to, land, Ac. 
20. 15. 

IapaBdors, ews, 7, (ταραβαίνωλ a 
stepping by the side, deviation; a 
transgression, violation of law, Ro. 
2.2353 41D Heb 8]. 

Παραβάτης, ov, 6, (fr. same) a 
transgressor, violator of law, Ro. 2. 
25527. aa. 2. 18. Jan2o9, 11: (a) 

Παραβιάζομαι, f. ἄσομαι, (rapa & 

᾿ς βιάζω) to force; to constrain, press 
with urgent entreaties, Lu. 24. 29. 
AGH 16.19..,. 1. 6: 
Παραβολεύομαι, f. εὔσομαι, (ταρά- 
βολος, risking, venturesome) to stake 
or risk one’s self, v.r. Ph.2. 30. N. T. 

Παραβολή, ἧς, 7, (παραβάλλω) 
a placing one thing by the side of 
another; a comparing; a parallel 
case cited in illustration; a com- 
parison, simile, similitude, Mar. 4. 
30. He. 11. 19; a parable, ὦ short 
relation under which something else is 


παρεγενόμην, (παρά & γίνομαι) to be 
by the side of; to come, approach, 
arrive, Mat. 2.1; 3.13. Mar. 14. 43, 
Lu. 7. 4, et al.; seg. ἐπί, to come 
upon in order to seize, Lu. 22. 52; to 
come forth in public, make appear- 
ance, Mat. 3.1. He. 9.11. 


Παράγω, f. a€@, (παρά & ἄγω) to 


lead beside ; intrans. to pass’ along 
or by, Mat. 20. 30. Jno. 9.1; to pasa 
on, Mat. 9. 9, 27; intrans. & mid. to 
pass away, bein a state of transition, 
Co: 7. a8, ὙΠΟ tees 


Παραδειγματίζω, (παράδειγμα, an 


example) to make an example of: 
to expose to ignominy and shame, 


Mat. 1.19. He. 6. 6. 


Παράδεισος, ov, 6, (of Oriental 


origin: in Heb. D737) a park, a 
forest where wild beasts were kept 
for hunting; a pleasure park, a gar: 
den of trees of various kinds; used 
inthe LXX. for the Garden of Eden; 
in N. T., the celestial paradise, Lu. 
23. 48... 2 Co. 1254, ὦ. ἡ: 


Παραδέχομαι. f. Eonar, (παρά ἃ 


δέχομαι) to accept, receive; met 
to receive, admit, yield assent to 
Mar. 4. .20.. Ac. τὸν 1 τ 227187 ΓΣ 
5. 19; in WN. T., to receive or em: 
brace with favour, approve, love, 
He. 12. θ. 


Sigured, or in which that which is fic- Παραδιατρὶβη, 7S; 1s (Tapa & Ova 


titious is employed to represent that 
which tis real, Mat. 13. 3, 10, 13, 18, 


τριβή) useless disputation, 1 Ti. 6, 8 
IN Es 


24, 31, 33, 34, 36, 53; 21. 33, 45; 22. 13 Παραδίδωμι, f. δώσω, (napa & die 


2 Ρ ποῦ sal ΣΝ. 7, 8 type, 
pattern, emblem, He. 9. 9; a senti- 
ment, grave and sententious pre- 
cept, maxim, Lu. 14.7; an obscure 
and enigmatical saying, any thing 
expressed in remote and ambiguous 
terms, Mat. 13. 35. Mar. 7. 173; a 
proverb, adage, Lu. 4. 23. 

LfapaBovAcvopat, f. evoomat, (πα- 
a & βουλεύω) to. be reckless, regard- 
ess, Ph 2.30. N. T. 


Qapayyedia, as, ἢ, a command, 


δωμι) to give over, hand over, deliver 
up, Mat. 4.12; 5.25; 10. 4, 17, etal. 
to commit, intrust, .Mat. 11. 27; 25, 
14, et al. ; to commit, commend, Ac. 
14. 26; 15. 40; to yield up, Jno. 19 
30. 1 Co. 15. 24; to abandon, Ac. 7. 
42. Eph. 4.19; to expose to danger, 
hazard, Ac. 15. 26; to deliver as a 
matter of injunction, instruction, &C., 
Mar. 7. 13. Lu. 1.2. Ac. 6. 14, δὲ 
al.; absol. to render a yield, to be 
matured, Mar. 4. 29. 


, « [ 2 
order, charge, Ac. 5. 28; direction, Παράδοξος, Ov, 0, 9, (mapa δός 


precept, 1 Th. 4. 2, et al.: frome 


fav, beside expectation) unexpecteda 


IAP 


137 


ΠΑΡ 


strange, wonderful, astonishing, Lu. | ἸΤαρακαταθήκη, ns, 1), (πωρακατί. 


5. 26 

Hapdadocts, ews, 7, (παραδίδωμι) 
delivery, handing over, transmis- 
sion; in N. 7', what is transmitted 
in the way of iad gis precept, doc- 
trine, 1Co. 11.2. 2 Th. 2. 153 3..6; 
tradition, traditionary law, handed 
woe ro age to age, Mat. 15. 2, 3, 6, 
et al. 


Παραζηλόω, f. ao, (παρά & ζη- 
Aow) to provoke to jealousy, Ro. 10. 
19; to excite to emulation, Ro. 11. 
11, 14; to provoke to indignation, 
1 Co. 10. 22. 

Παραθαλάσσιος, ta, cov, (παρά & 
θάλασσα) by the sea-side, situated on 
the sea-coast, maritime, Mat. 4..13. 

Παραθεωρέω, @, f. now, (παρά & 
θεωρέω) to look at things placed side 
by side, as in comparison, compare 
in thus looking; to regard less in 
comparison, overlook, neglect, Ac. 


Παραθήκη, ns, 7, (παρατίθημι) a 
deposit, a thing committed to one’s 
charge, a trust, 2 Ti. 1. 12; v.r. 1 Ti. 
6.20) 2 Th. 7.14. 

Παραινέω, 6, f. ἔσω, (παρά & 
αἰνέω) to advise, exhort, Ac. 27. 9, 22. 

Παραιτέομαι, ovat, f. ἡσομαι, (πα- 
pa & αἰτέω) to entreat; to beg off, 
excuse one’s self, Lu. 14. 18, 19; to 
deprecate, entreat against, Ac. 25. 
ll. He. 12.19, to decline receiving, 
refuse, reject, 1 Ti. 4.7; 5.11. Tit. 
3.10. He. 12. 25; to decline, avoid, 
shun, 2 Ti. 2. 23. 


Mapaxadila, f. iow, (rapa ὃς καθί- 
ζω) to set beside; intrans. to sit by 
the side of, sit near, Lu. 10. 39. 

Παρακαλέω, ὦ, f. ἔσω, (παρά & 
καλέω) to calle for, invite to come, 
send for, Ac. 28. 20; to call upon, 
exhort, admonish, persuade, Lu. 3. 
18. Ac. 2. 40; 11. 23; to beg, be- 
seech, entreat, implore, Mat. 8. 5, 31; 
18. 29. Mar. 1. 40; to animate, en- 
courage, comfort, console, Mat. 2.18; 
§.4. 2 00. 1. 4,63 pass. to be cheered, 
comforted, La. 16. 25. Ac. 20. 12. 
2 Co. 7. 13, et al. 


Παρακαλύπτω, f. ψω, (παρά & κα- 
λύπτω tO sover Over, Veil; met. pass. 
ae veiled from comprehension, Lu. 


Onur, to lay down by, deposit) a de. 
posit, a thing committed to one’s 
charge, a trust, 1 Ti. 6. 20. 2 Ti 
1. 14. 

Παράκειμαι, (παρά & κεῖμαι) to lie 
near, be adjacent; met. to be at 
hand, be present, Ro. 7. 18, 21. 


TlapaxAnots, ews, 7, (ταρακαλέω 
a calling upon, exhortation, incite- 
ment, persuasion, Ro. 12. 8. 1 Ca. 
14. 3; hortatory instruction, Ac. 13. 
15; 15% 31; entreaty, impor‘unity, 
earnest supplication, 2 Co. 8. 4; 80 
lace, consolation, Lu. 2.25. Ro. 15. 
4,5. 2 Co. 1. 3—7; cheering and 
supporting influence, Ac. 9. 31; joy, 
gladness, rejoicing, 2 Co. 7.13; cheer, 
joy, enjoyment, Lu. 6. 24. 

Παράκλητος, ov, 6, one called or 
sent for to assist another; an advo- 
cate, one who pleads the cause of 
another, 1 Jno. 2.13 genr. one pre- 
sent to render various beneficial ser- 
vice, and thus the Paraclete, whose 
influence and operation were to com- 
pensate for the departure of Christ 
himself, Jno. 14.16.26; 15. 26; 16. 7. 


Tlapakon, ns, 7, (ταρακούω) an er- 
roneous or imperfect hearing; diso- 
bedience, Ro. 5.19; a deviation from 
obedience, 2 Co. 10. 6. He. 9. σ᾽ 

Παρακολουθέω, ὦ, f. now, (παρά 
& ἀκολουθέω) to follow or accompany 
closely ; to accompany, attend, cha- 
racterise, Mar. 16.17; to follow with 
the thoughts, trace, Lu. 1. 3; to con- 
form to, IP 456-2 Tic 8. 0; 

Παρακούω, f. οὔσομαι, (παρά ἃ 
ἀκούω) to hear amiss, to fail to listen, 
neglect to obey, disregard, Mat: 18. 
Τῆς f 

Παρακύπτω, f. Ψψω, (παρά & κύπτω) 
to stoop beside; to stoop down in 
order to take a view, Lu. 24. 12. Jno. 
20. 5,11; to bestow a close and at- 
tentive look, to look intently, to 
penetrate, Ja. 1.25. 1 Pe. 1. 12. 

TlapahapBdve, f. λήψομαι, (παρά 
& λαμβάνω) pr. to take te one’s side; 
to take, receive to one’s self, Mat. 1. 
20. Jno. 14. 3; to take with one’s 
self, Mat. 2. 13, 14, 20, 21; 4. 5, 8; ta 
receive in charge or possession, Col. 
4. 17. He. 12. 28; to receive as ἃ 
matter of instruction, Mar.7.4. 1 Ca 


ΠᾺΡ 


11. 23; 15. 3; to receive, adinit, ac- 
knowledge, Jno. 1. 11. 1 Co. 15.1. 
Col. 2.6; pass. to be carried off, Mat. 
24. 40,41. Lu. 17. 34—36. 

Παραλέγομαι, (παρά & λέγω) to 
sail by, coast along, Ac. 27. 8, 13. 

Παράλιος, tov, ὁ, ἡ, (παρά & das) 
adjacent to the sea, maritime; ἡ παρ- 
ἅλιος, 8C. χώρα, the sea-coast, Lu. 
6. 17, 

Maoah\ayn, ns, 7, (ταραλλάσσω, 
to interchange) a shifting, mutation, 
change, Ja. 1. 17. 

Παραλογίζομαι, f. ίσομαι, παρά & 
λογίζομαι) to misreckon, make ἃ false 
reckoning ; to impose upon, deceive, 
delude, circumvent, Col. 2. 4. Ja. 
1: 22: 

Παραλυτικός, 7, όν, paralytic, pal- 
sied, Mat. 4. 24; 8.6; 9. 2, 6, et al.: 
Srom : 

Παραλύω, f. vow, (παρά & Ave) to 
unloose from proper fixity or con- 
sistency of substance; to enervate 
or paralyse the body or limbs; pass. 
to be enervated or enfeebled, He. 
12.12; pass. part. παραλελυμένος, pa- 
ralytic, Lu. 5. 18, 24, et al. 

Hapayeva, f. wev@, to stay beside; 
to continue, stay, abide, 1 Co. 16. 6. 
He. 7. 23; met. to remain constant 
in, persevere in, Ja. 1. 25. 

Παραμυθέομαι, ovpa, f. ἤσομαι, 
(παρά & μυθέομαι. to speak, fr. μῦθος) 
to exercise a gentle influence by 
words; to soothe, comfort, console, 
Jno. 11.19, 31. 1 Th. 5. 14; to cheer, 
exhort, 1 Th. 2. 11: whence 

, Ξε 

Παραμυθία, as, 7, comfort, en- 
couragement, 1 Co. 14. 3. 

Παροαμύθιον, iov, Td, gentle cheer- 
ing, encouragement, Ph. 2. 1. - 

Παρανομέω, ὦ, f. now, (παρά & 
νόμος) to violate or transgress law, 
AC. 23. 3: whence 

Clapavojsta, as, ἧς violation of law, 
transgression, 2 Pe. 2. 16. 

Παραπικραίνω, f. ava, a. 1. map- 
επίκρᾶνα, (mapa & πικραίνω) pr. to 
incite to bitter feelings ; to provoke; 
absol. to act provokingly, be refrac- 
tory, He. 3. 16: (S.) whence 

Uapantxpacpos, ov, 6, exacerba- 
tion, exasperation, provocation; con- 
turmacy, rebellion, He. 3.8, 15. S. 


138 


ΠᾺΡ 


Παραπίπτω, f. πεσοῦμαι, a 4. πὰ 
ἔπεσον (παρά & πίπτω) pr. to fall by 
the side of; met. to fall off or away 
from, make defection from, He. 6. 6. 

Παραπλέω, ὦ, f. εύσομαι, (παρά & 
πλέω) to sail by or past ὦ place, As. 
20. 16. 

Παραπλήσιος, ov, ὃ, ἧ, τό, -ον, 
(παρά & πλησίος, near) pr. near alonz: 
side; met. like, similar; neut. παρα- 
πλήσιον, adverbially, near to, with a 
near approach to, Ph. 2. 27: whence 

Παραπλησίως, adv. like, in the same 
or like manner, He. 2. 14. 

Παραπορεύομαι, f. evoopat, (mapa 
& πορεύομαι) to pass by the side of; 
to pass along, Mat. 27.39. Mar. 11. 
20; 13. 29, et al. 

Παράπτωμα, aros, τό, (παραπίπτω) 
pr.a stumbling aside, a false step; 
in N. T., a trespass, fault, offence, 
transgression, Mat. 6. 14, 1&; 11. 25, 
26. Ro. 4. 25, et al.; a fall, defalcea- 
tion in faith, Ro. 11. 11,12. L. ἃ. 

Παραῤῥέω, f. ῥεύσομαι, a. 2. παρ- 
eppvnv, (παρά & péw) to flow beside; 
to glide aside from; to fall off from 
profession, decline from steadfastness, 
forfeit faith, He. 2. 1. ἡ 

Παράσημον, ov, τό, (παρά & σῆμα) 
a distinguishing mark ; an ensign or 
device of a ship, Ac. 28. 11. 

Παρασκευάζω, f. dow, (mapa ἃ 
σκενάζω) to prepare, make ready. 
2 Co. 9. 2, 3; mid. to prepare one’s 
self, put one’s self in readiregs. A.3 
10.10. 1 Co. 14. 8. 

Ilapackevn, ns, ἧ, a getting ready, 
preparation; in N. 7., preparation 
Jor a feast, day of preparation, Mat. 
27.62. Mar. 15. 42, et al. 

Παρατείνω, (παρά & τείνωῚ to ex- 
tend, stretch out; te prolong, con- 
tinue, Ac. 20. 7. . 

Παρατηρέω, ὦ, f. now, (παρά & 
mpew) to watch narrowly, Ac. 9. 24: 
to observe or watch insidiously 
Mar. .3..2. , Liu. 6. ΠᾺΡ. 1.1 20:20, 
to observe scrupulously, Ga. 4. 10: 
whence 

Παρατήρησις, ews, 7, careful watch- 
ξανθαὶ observation, Lu. 17. 20. 


Παρατίθημι f. παραθήσω, (παρά & 
ae to place y the side of, oF 


ΠΑΡ 


near; to set before, Mar. 6. 41; 8. 
6,7. Lu. 9. 16; met. to set or lay be- 

' fore, propound, Mat. 13. 24, 31; to 
inculcate, Ac. 17.3; to deposit, com- 
mit to the charge of, intrust, Lu. 12. 
48 ; 23. 46; to commend, Ac. 14. 23. 

Maparvyxdve, f. τεύξομαι, a. 2. 
παρέτυχον, (παρά & τυγχάνω) to hap- 
pen, to chance upon, chance to meet. 
AG dig Vt 

Wapai τίκα, adv. (waod & αὐτίκα) 
instaatly, immediate: y ; ὃ, ἢ, τὸ, παρ- 
avrixa, momentary, transient, 2 Co. 
4.11. 

Παραφέρω, f. oiow, a. 2. παρή- 
φεγκον (παρά & φέρω) to carry past; 
to cause to pass away, Mar. 14. 36. 
Lu. 22. 42; pass. to be swept along, 
y.r. Jude 12; to be led away, misled, 
seduced, v. r. He. 13. 9. 

Παραφρονέω, ὥ, f. now, (παρά & 
φρονέω) to be beside one’s wits; παρα- 
φρονῶν, in foolish style, 2 Co. 11. 23: 
whence 

Παραφρονία, as, 7, madness, folly, 
ΟΡ ΘΟ ΤΟ Ne Ὑ; 

Παραχειμάζω, (παρά & χειμάζω) 
to winter, spend the winter, Ac. 27. 
125-98. V1, ἃ ον. 10. 16. ὙΓ1 3: 12): 
whence , 

Παραχειμασία, as, ἢν a wintering 
in a place, Ac. 27.12. L. G. 

Παραχρῆμα, adv. (παρά & χρῆμα) 
forthwith, immediately, Mat. 21. 19, 
20. Lu. 1. 64, et al. 

[Πάἀρδᾶλις, ews, 7, (equiv. to πάρ- 
δος) a leopard, or panther, Re. 13. 2. 

Παρεδρεύω, f. evow, (πάρεδρος, 
one who sits by, παρά & ἕδρα) to sit 
near; to attend, serve, v. r. 1 Co. 
9. 13. 

Cdperpt, (παρά & εἶμι) to be be- 
side ; to be present, Lu. 13. 1, et al. ; 
to be come, Mat. 26.50. Jno. 7. 6; 
11.28. Col. 1.6, et ἃ]. ; to be in pos- 
gession, He. 13. 5. 2 Pe. 1. 9, 12; 
part. παρών, ovga, ov, present, 1 Co. 
5.3; τὸ παρόν, the present time, the 
present, He. 12. 11. 

Παρεισάγω, f. άξω, (παρά & εἰσά- 
y) to introduce stealthily, 2 Pe.2.1: 
whence 

Παρείσακτος, ov, 6, 7, clandestinely 
introduced, brought in stealthily, 
Ga. 2.4. N. T. 


139 


ΠΑΡ 


ΠΙαρεισδύω, v. diva, f. δύσω, a. ἃ, 
παρεισέδῦσα, (rapa & εἰσδύω) to ented 
privily, creep in stealthily, steal in, 
Jude 4. Ὗ 

Παρεισέρχομαι; a. 3. παρεισῆλθον, 
(παρά & εἰσέρχομαι) to supervene, Ro. 
5. 20; to steal in, Ga. 2. 4. 

Παρεισφέρω, f. οίσω, a. 1. παρεισ- 
ἤνεγκα, (παρά & εἰσφέρω) to bring iB 
beside; to bring into pluy, superig£ 
duce, exhibit in addition, 2 Pe. 1. é, 

Ilapexrds, adv. (παρά & ἐκτός) Wits. 
out, on the outside; except, Mat. 8. 
32. Ac. 26. 29; τὰ mapextos, Other 
matters, 2 Co. 11. 28. Ss. 

Παρεμβολή, 7s, ἡ. (παρεμβάλλω, 
to interpose or insert, παρά & ἐμβάλ- 
Aw) an insertion beside; later, ἃ mar- 
shalling of an army; an array of bat- 
tle, army, He. 11. 34; a camp, He. 
13. 11, 13. Re. 20. 9; ἃ standing 
camp, fortress, citadel, castle, Ac 
1. ΘΗ Guy Ὁ. Las 8 10). 10» 92- 

Παρενοχλέω, ὥ, f. Now, (παρά ἃ 
ἐνοχλέω) to superadd molestation ; te 
trouble, harass, Ac. 15. 19. 

Παρεπίδημος, ov, 6, ἢ, (παρά ἃ 
ἐπίδημος) residing in a country not 
one’s Own, a sojourner, stranger, He. 
iheasy ΡΟ: 2. 09S iG. 

Παρέρχομαι, f. eXevoopat, a. 2. 
παρῆλθον, (παρά & ἔρχομαι) to pass 
beside, pass along, pass by, Mat. 8. 
28. Mar. 6. 48; to pass, elapse, ag 
time, Mat. 14.15. Ac. 27.9; to pass 
away, be removed, Mat. 26. 39, 42. 
Mar. 14. 35; me¢. to pass away, dix 
appear, vanish, perish, Mat. 5. 18; 
24. 34, 35; to become vain, be ren- 
dered void, Mat. 5. 18. Mar. 13. 31; 
to pass by, disregard, neglect, Lu. 
11. 42; 15. 29; to come to the side of, 
come to, Lu. 12. 37; 17. 7. 

Πάρεσις, ews, 7, (παρίημι) a letting 
pass; remission, forgiveness, pardon, 
Ro. 3. ia oa 

Mapé,o, f. έξω, a. 2. παρέσχον. 
(παρά & ἔχω) to hold beside ; to hola 
out to, offer, present, Lu. 6. 29; to 
confer, render, Lu. 7.4. Ac. 22. 2; 
28. 2. Col. 4. 1; to afford, furnish, 
“Ace 16. 16g 17s Bk 29.124. ashe. 
17; to exhibit, Tit. 2. 7;. tu be the 
cause of, occasion, Mat. 26. 10. Mar. 
14.6. Lu. 11. 7, οὗ ἃ]. 


‘Tapnyopia, as, . (ταρηγορέω, te 


MAP 


exhort; to console) exhortatio:; 
comfort, solace, conzolation, Col. 4. 
li. 

Σαρθενία, as, ἡ, virginity, Lu. 2. 
36: from 

«Παρθένος, ov, n, a virgin, maid, 

at. 1.23; 25. 1, 7, 11. Ac. 21. 9; et 
al.; in N.T. also masc., chaste, Re. 
14. 4. 

Παρίημι, f. παρήσω, (παρά & inp) 
to let pass beside, let fall beside; to 
relax; pass. p. part. παρειμένος, hang- 
ing down helplessly, unstrung, fee- 
ble, He. 12. 12. 

Παρίστημι, and later also παριστά- 
yo, f. παραστήσω, (mapa & ἵστημι) 
trans. to place beside; to have in 
readiness, provide, Ac. 23. 24; to 
present, cause to be present, place 
at the disposal of, Mat. 26. 53. Ac. 
9. 41; to present to God, dedicate, con- 
gecrate, devote, Lu. 2. 22. Ko. 6. 13, 
19; to prove, demonstrate, show, Ac. 
1.3; 24.13; tocommend, recommend, 
1 Co.8.8; intrans. p. παρέστηκα, part. 
παρεστώς, Pip. παρειστήκειν. a. 2. παρ- 
έστην, and mid., to stand by or be- 
fore, Ac. 27. 24. Ro. 14.10; to stand 
by, to be present, Mar. 14. 47, 69, 70; 
to stand in attendance, attend, Lu. 
1. 19; 19. 24; of time, to be present, 
have come, Mar. 4. 29; to stand by 
in aid, to aid, assist, support, Ro. 
16. 2. 

Πάροδος, ov, ἧς (παρά & ὁδός) a 
way by; a passing by; ἐν παρόδῳ, in 
passing, by the way, 1 Co. 16. 1. 

Παροικέω, ὦ, f. Now, (πάροικος) to 
dwell beside; /ater, to reside in a 
place as a stranger, sojourn, be a 
stranger or sojourner, Lu. 24. 18. 
He. 11.9: whence 


, ¢ ° . 
Haporxia, as, n, a sojourning, tem- 


porary residence in a foreign land, 
ce 13: 17. Pe VT, co: 


, € ς , 3 
Πάροικος, OU, 0, ἢ. (παρα & οἰΚος) 
ὃ neighbour ; later, a sojourner, tem- 


porary resident, stranger, Ac. 7. 6, 
29. eps: 2, 19....1 ee. Zook 


Παροιμία. as, n, (πάροιμος, by the 
road, trite, παρά & οἶμος) a by-word, 
proverb, adage, 2 Fe. 2.22; in N. T., 
an obscure saying, enigma, Jno. 16. 
25, 29; a parable, similitule, figura- 
tive discourse, Jno. 10.6. _ 

Lideozvos, ov, 6, ἡ. 'σταοά & vivos) pr. 


140 


ΠΑΡ 


pertaining to wine; σύνες 49 wine 
prone to intemperance, drunken , 
hence, quarrelsome, insolent, over. 
bearing, 1 Ti. 3.3. Tit. 1. 7. 


Παροίχομαι; f. οἰχήσομαι, p. dyn 
μαι, (παρά & οἴχομαι) to have gone by ; 
ἢ ΠῚ παρῳχημέτος, bygone, Aa 
14. 16. 


Παρομοιάζω,. f. aow, to be like, te 
resemble, Mat. 23. 27: (N. 1.) from 

Παρόμοιος, ota, οἷον, (παρά ὃ 
ὅμοιος) Nearly resembling, simiis+ 
like, Mar. 7. 8, 13. i 

Παροξύνω, f. υνῶ, (apd & ὀξύνω, 
to sharpen, fr. ὀξύς) to sharpen; més. 
to incite, stir up, Ac. 17. 16; to irri- 
tate, provoke, | Co. 13. 5: whence 

Παροξυσμός, ov, 6, an inciting, in- 
citement, He. 10. 24; a sharp fit of 
anger, sharp contention, angry dis- 
pute, Ac. 15. 39. 

Παροργίζω, f. ice, (rapa & ὀργίζω) 
to provoke to anger, irritate, exas 
perate, Ro. 10. 19. Ep. 6. 4: (8.) 
whence 

Παροργισμός, ov, ὃ, pre7ovation ts 
anger; anger excited, indignation, 
wrath, Ep. 4. 26. S. : 

Παροτρύνω, f. υνῶ, (Tapa & ὀτρύ- 
vw, to excite) to stir up, incite, insti 
gate, Ac. 13. 50. 

Παρουσία, as, 1, (πάρειμι) pre- 
sence, 2 Co. 10. 10. Phi. 2. 12; a 
coming, arrival, advent, Ph. 1. 26. 
Mat. 24. 3, 27, 37, 39. 1Co. 15. 23, 
et al. 

Παροψίς, idos, ἡ, (rapa & ὄψον) 
pr.a dainty side-dish ; meton. a plate, 
platter, Mat. 23. 25, 26. 

ge¢ f e ca 

Παρρησία, as, ἢ (ρησις, a speech) 
freedom in speaking, boldness of 
speech, Ac. 4. 13. 1 Ti. 3. 13; mappne 
cia, as an adv. freely, boldly, Jno. 7. 
13. 26; 80 μετὰ παῤρησίας, AC. 2. 29° 
4. 29, 31; licence, authority, Phile:o. 
8; confidence, assurance, 2 Co. 7, 4. 
Ep.3.12. He.3.6; 10.19; openners, 
frankness, 2 Co. 3. 12; παῤῥησιμ 
and ἐν παῤῥησίᾳ, adverbially, openly, 
plainly, perspicuously, unambigt 
ously, Mar. 8. 32. Jno. 10. 24; put. 
licly, before all, Jno. 7. 4: whencs 


Παῤῥησιάζομαι, f. ἄάσομαι, to speak 
ἀπε γα freely, boldly, and confi 
dently, Ac. 13. 46; 14.3, ct al, 


ΠΑ͂Σ 


Πᾶς, πᾶσα, πᾶν, gen. παντός, πά- 
σης, παντός, all; in the sing. all, the 
whole, usually when the subst. has the 
article, Mat. 6.29; 8.32. Ac. 19.26. 
et al.; every, only with an anarthrous 
subst... Mat. 3.°10; 4. 4. et al.; plu. 
all, Mat. 1. 17, et al. freq.; πάντα, in 
all respects, Ac. 20. 35. 1 Co. 9. 25; 
10. 33; 11.2; by @ Hebraism, a neya- 
tive with πᾶς is sometimes equivalent 
to οὐδείς or μηδείς, Mat. 24. 22. Lu. 
lade AG. MU: 14: 100.3. ΟΝ 1 OO. Lt 
29. Eph. 4. 29, et al. 

Πάσχα, τό, indec. (Heb. MDH, Aram. 
NMmOD,. fr. MDS, to pass over) the 
passover, the paschal lamb, Mat. 26. 
17. Mar. 14. 12; met. used of Christ, 
the true paschal lamb, | Co. 5. 7; 
the feast of the passover, the day on 
which the paschal lamb was slain 
and eaten, the 14th of Nisan, Mat. 
26.18. Mar. 14.1. He. il. 28; more 
genr., the whole paschal festival, in- 
cluding the seven days of the feast of 
unleavened bread, Mat. 26. 2. Lu. 
2.41. Jno. 2. 13, et al. 

Πάσχω, f. πείσομαι, a. 2. ἔπᾶθον, 
Ῥ. πέπονθα, to be affected by a thing 
whether good or bad; to suffer, en- 
dure evil, Mat. 16.21; 17. 12, 15; 24, 
19; absol. to suffer death, Lu. 22. 15; 
24, 26, et al. 

Πατάσσω,. f. ἄξω, a. 1. ἐπάταξα, 
to strike, beat upon ; tosmite, wound, 
Mat. 26.51. Lu. 22. 49, 50; by impl. 
to, kill, slay, Mat. 26. 31. Mar. 14. 
27. Ac. 7.24; to strike gently, Ac. 
12. 7; fr. the Heb. to smite, inflict 
evil, afflict with disease, plagues, &c. 
Ac 12°28: Reo tt. Gs 89: 1d. 

Πατέω, @, f. now, (πάτος, a path) 
intrans. to tread, Lu. 10. 19; trans. 


to tread the winepress, Re. 14.20; 19. 
15; to trample, Lu.21.24. Re. 11. 2. 
llarnp, τέρος, τρός, ὃ, a father, 
Mat..2; 22.5:.4: 21,22; spe. used of 
God, as the Father of man by crea- 
tion, preservation, &c., Mat. 5. 16, 45, 
48; and peculiarly as the Wather of 
our Lord Jesus Christ, Mat. 7. 21. 
2 Co. 1. 3; the founder of a race, re- 
mote progenitor, forefather, ances- 
ior, Mat. 3. 9; 23. 30, 32; an elder, 
eenior, father in age, 1 Jno. 2. 13, 14; 
a spiritual father, 1 Co. 4.15; father, 


141 


author, cause, source, Jno. 8. 44. He. ; 


12.9. Ja.1.17; used as an appella- 
tion of honour, Mat. 23.9. Ac. 7. 2. 


ΠΕῚ 


Πατράλῴας, ov, 6, (πα τήρ & ἀλοάω, 
Υ. ἀλοιάω, tv smite) a striker of his 
father; a parricide, 1 Ti. 1. 9. 

ἸΙατριά, ἂς, ἢ, ὦι aTnp) descent, 
lineage; a family, tribe, race, Lu. 2. 
4: Ac.3.25. Ep. 3. 15. La 

Πατριάρχης, ov, ὃ, (πατριά & ἀρχὴ) 
a patriarch, head or founder of a 

‘family, Ac. 2.29; 7.8,9. He.7. 4. S. 

Πατρικός, ἡ, ὄν, (πατήρ) from 
fathers or ancestors, ancestral, pa- 
ternal, Ga. 1. 14. 

/ « 

Πατρίς, idos, 7, (fr. same) one’s na- 
tive place, country, or city, Mat. 13. 
84, 57. Mar. 6. 1; 4. . un. 4. 23, 24. 
Jno. 4. 44. ᾿ ͵ 

Πατροπαράδοτος, ov, ὃ, 4, (πατὴρ 
& παραδοτός, fr. παραδίδωμι) handed 
down or received by tradition from 
one’s fathers or ancestors, 1 Pe. 1. is. 
i: G. 

Ilatp@os, a, ov, (πατήρ) received 
from one’s ancestors, paternal, an 
cestral, Ac. 22.3; 24. 14; 28. 17. 

’ ΄ 

Ilavw, f. παυσω, to cause to pause 
or cease, restrain, prohibit, 1 Pe. 3 
10; mid., p. πέπαυμαι, to Cease, Stop, 
leave off, desist, refrain, Lu. 5. 4; 8 
24, et al. 

΄, aA » La 

Tlaxyvva, f. υνῶ, a. 1. pass. ἐπαχυν- 
θην, (παχύς, fat, gross) to fatten, make 
gross; met. pass. to be rendered 
gross, dull, unfeeling, Mat. 13. 15. 
AC. 28. 27. 

/ id 7 

Iledn, ns, 7, (πέζα, the foot) a fetter, 
Mar. 5.4. Lu. 8. 29. 

Πεδὶνός, ἢ, ov, (πεδίον, a plain, 
πέδον, the ground) level, fiat, Lu. 
Ga TT, 


Πεζεύω, f. evow, (méta, the foot) 
pr. to travel on foot; to travel by 
land, Ac. 20. 13. 

Πεζῇ, adv. (pr. dat. fem. of πεζός, 
7, ov, pedestrian, fr. πέζα) on foot, o7. 
by land, Mat. 14.13. Mar. 6. 33. 

Πειθαρχέω, @, f. now, (πείθομωα: 
& ἀρχή) to obey one in authority, Ac. 
5. 29, 32. Tit. 3. 1; genr. to obey, fol- 
low, or conform to advice, Ac. 27.21. 

Πειθός, ἡ, ὄν, (πείθω) persuasive, 
1 ον. ΟΝ ΉΙΣ 

Tlev@as, dos, οὖς, 7, Suada, the god. 
dess of persuasion; persuasiveness 
wee COL Sl 4. 


TIE! 


Meibw, f. πείσω, p. πέπεικα, a. 1. 
ἔπεισα, P. Pass. πέπεισμαι, a. 1. pass. 
ἐπείσθην, to persuade, seek to per- 
suade, endeavour to convince, Ac. 
18.4; 19.8, 26; 28. 23; to persuade, 
influence by persuasion, Mat. 27. 20. 
Ac. 13. 43; 16. 28; to incite, insti- 
gate, Ac. 14.29; to appease, render 
tranquil, to quiet, 1 Jno. 3. 19; to 
strive to conciliate, aspire to the 
favour of, Ga. 1.10; to pacify, con- 
ciliate, win over, Mat. 28. 14. Ac. 
12. 20; pass. & mid. to be persuaded 
of, be confident of, Lu. 20.6. Ro. 8. 
38. He. 6. 9; to suffer one’s self to 
be persuaded, yield to persuasion, to 
be induced, Ac. 21. 14; to be con- 
vinced, to believe, yield belief, Lu. 16. 
31. Ac. 17.4; toassent, listen to, obey, 
follow, Ac. 5. 36, 37, 40; p. 2. πέποιθα, 
to be assured, be confident, 2 Co. 2. 3. 
Ph. 1.6. He. 13. 18; to confide in, 
trust, rely on, place hope and con- 
fidence in, Mat. 27. 43. Mar. 10. 24. 
Ro. 2. 19. 

Ilewaw, @, f. dow, & now, a. 1. 
ἐπείνᾶσα, (πεῖνα, hunger) to hunger, 
be hungry, Mat. 4.2. Mar. 11. 12; 
to be exposed to hunger, be famished, 
1Co.4.11. Phi. 4.12; met.to hunger 
after, desire earnestly, long for, Mat. 
5. 6. 

Iletpa, as, 7, a trial, attempt, endea- 
vour; λαμβάνειν πεῖραν, to attempt, 
He. 11. 29; also, to experience, He. 
11. 36: whence 

Πειράζω, f. ἄσω, a. 1. ἐπείρᾶσα, 
P. Pass. πεπείρασμαι, a. 1. pass. ἐπειρ- 
ἄσθην, to make proof or trial of, put 
to the proof, whether with good or 
mischievous intent, Mat. 16.1; 22. 35, 
et al.; absol. to attempt, essay, Ac. 
16.7; 24.6; in N. 7., to tempt, Mat. 
4. 1, et al.; to try, subject to trial, 
1 Co. 10. 13, et al.: whence 

Πειρασμός, ov, 6, a putting to the 
proof, proof, trial, 1 Pe. 4. 12. He. 
3.8; direct temptation fo sin, Lu. 4. 
13; trial, temptation, Mat. 6. 13; 26. 
41. dy Cov 10hdseteal.s: trials cae 
lamity, affliction, Lu. 22. 28, et al. S. 


Πειράομαι, pat, f. ἄσομαι, (i. q. 
Act. πειράω, fr. πεῖρα) totry, attempt, 
assay, endeavour, Ac. 9. 26; 26. 21. 


Πεισμονή, ἧς, 1, (πείθω) a yielding 
to persuasion, assent, 68. 5. 8. N.T. 
πώ) ῦγος, εος, Td, the deep, the 


142 


NEN 

cpen sea, Mat. 18. 6; a sea, contra 

distinguished from the sea in general. 

ail imimed from an adjacent country 

Ac. 27. 5. 

Πελεκίζω, f. iow, (πέλεκυς, an axe) 
to strike or cut with an axe; to be 
head, Re. 20. 4. 

Ileumros, n, ov, (πέντε) fifth, Re 
6: θ.. 9:1 8: 19 Bb. 20: 

Πέμπως f. Wo, ἃ. 1. ἔπεμψα, ἃ. 1. 
pass. ἐπέμφθην, to send, to dispatch 
on any message, embassy, business, 
&c., Mat.2.8; 11.2; 14.10; totrans- 
mit, Ac. 11.29. Re.1.113 to dismiss, 
permit to go, Mar. 5. 12; to send in 
or among, 2 Th. 2. 11; to thrust, in, 
or put forth, Re. 14. 15, 18. 

Ilevns, nros, 6, ἢ, (πένομαι, to la 
bour for one’s bread) pr. one whe 
labours for his bread ; poor, needy, 
2 Co. 9. 9. 

Πενθερά, ds, 7, a mother-in-law, 
Mat. 8.14; 10. 35. Mar. 1.30. Lu. 
4. 38; 12.53: from 

IlevOepds, od, 6, a father-in-law, 
Jno. 18. 13. 

, ~ td ’ V4 

Πενθέω, ὦ; f. now, a.1. ἐπένθησα, 
trans. to lament over, 2 Co. 12. 21; 
absol. to lament, be sad, mourn, Mat. 
5.4; 9.15. Mar. 16. 10, et al.; mid. 
to bewail one’s self, to feel compunc- 
tion, 1 Co. 5. 2: from 

Πένθος, εος, τό, mourning, sorrow, 
sadness, grief, Ja. 4. 9, et al. 

Ilevix pos, a, dv, (πένης) poor, needy, 
Lu. 21, 2. 

Πεντάκις, adv. (πέντε) five times, 
2 Co. 11. 24, 

Πεντακισχίλιοι, at,-a, (πέντε & 


χίλιοι) five times one thousand, five 
thousand, Mat. 14. 21; 16. 9, et al. 


Πεντακύσιοις at, a, (πέντε) five hun- 
dred, Lu. 7. 41. 1 Co. 18. 6. 

Πέντε, oi, ai, td, indec., five, Mat. 
14. 17, 19; 16. 9, et al. : 

Πεντεκαιδέκατος, 7, ov, (πέντε; Kai, 
& δέκα) fifteenth, Lu. 3. 1. 

Πεντήκοντας ot, ai, τά, (reve) fifty, 
Mar. 6. 40. Lu. 7. 41, et al. 

‘ ~ ¢ * 

Ilevtnxootn, ns, n, (fem. of πεν- 
τηκοστός, fiftieth) Pentecost, or the 
Feast of Weeks; one ofthe three great 


Jewish festivals, so called because ἃ 
was celebrated on the fiftieth day. 


TEV 


recxoning from the second day of the 
feast of unleavened bread, i.e. from 
the 16th day of Nisan, Ac. 2.1; 
16. 1 Co. 16.8. ‘ 

[Τεποίθησις, ews, 7, (πέποιθα; 2 p. 
of πείθω) trust, confidence, reliance, 
2 Co. 1. 15, et al. 


[lep, enclit. particle, serving to add | 


jorce to the word to which it is sub- 
joined. 

ilépav, adv. across, beyond, over, on 
the other side, Mat. 4. 15, 25; 19. 1. 
Jno. 6.1, 17; ὃ, ἢ. τὸ, πέραν, farther, 
on the farther side, and τὸ πέραν, the 
farther side, the other side, Mat. 8. 
18, 28; 14. 22, et al. 

Wepas, aros, Td, an extremity, end, 
Mat. 19: 45. Ta tI: 31. Ro: 16. 18:5 
an end, conclusion, termination, He. 
6. 16. 

Περί, prep., with a genitive, pr. of 
place, about, around; about, con- 
cerning, respecting, Mat. 2. 8; 11. 
10; 22. 31. Jno. 8. 18. Ro. 8. 3, et 
al. freq. ; with an accusative, of place, 
about, around, round about, Mat. 3. 
4. Mar. 3. 34. Lu. 13.83 ot mepi teva, 
the companions of a person, Lu. 22. 
49; a person and his companions, 
Ac. 13. 13; simply a person, Jno. 1]. 
19; τὰ wept τινα, the condition, cir- 
cumstances of any one, Ph. 2. 23; of 
time, about, Mat. 20. 3, 5, 6,9; about, 
concerning, respecting, touching, Lu. 
10: 0. ἘΠ ISS be QT." Wits 257, 
et al. 

Περιάγω, f. ἄξω, (περί & ἄγω) to 
lead around, carry about im one’s 
company, 1 Co.9.5; to traverse, Mat. 
4.23; 9.35; 23.15. Mar. 6.6; absol. 
to go up and down, Ac. 13. 11. (ἄ.) 

Περιαιρέω, ὥς f. now, a. 2. περιεῖ- 
λον, (περί & aipew) to take off, lift off, 
remove, 2 Co. 3. 16; to cast off, Ac. 
27. 40; met. to cut off hope, Ac. 27. 
20; met. to take away sin, remove 
the guilt of sin, make expiation for 
sin, He. 10. 11. 

Περιαστράπτω, f. Ψω, (περί & ao- 
τράπτω) to lighten around, shine like 
lightning around, Ac. 9. 3; 22. 6. 

Περιβάλλω, f. βαλῶ, a. 2. περιέ- 
βαλον, Ρ. pass. περιβέβλημαι, (περί & 
ΕΝ to cast around; to clothe, 

at. 25. 36, 38, 43; mid. to clothe 
one’s self, to be clothed, Mat. 6. 29, 


Si. ba 23. 1) πὸ 1922. Ac) a: se... 


143 


— 


i a ως 


ΠΕΡ 


Re. 4. 4, et al.; to cast around a vidy, 
to draw a line of circumvaliation, Lw 
19. 43. 


20 
| Περιβλέπομαι, f. ψομαι, (i. ᾳ. περ» 


βλέπω, fr. περί & βλέπω) trans. ἴα 
look round upon, Mar. 3. 5, 34; 11. 
11. Lu. 6. 10; absol. to look around, 
Mar. 5. 32; 9.83 10. 23. 

Περιβόλαιον, ov, τό, (περιβάλλω) 
that which is thrown around any 
one, clothing, covering, vesture; @ 
cloak, mantle, He. 1. 12; ἃ covering, 
a veil, 1 Co. 11. 15. 

Περιδέω, f. now, p. pass. δέδεμαι, 
(wept & δέω) to bind round about; 
pass. to be bound around, be bound 
up, Jno. 11, 44. 

Περιεργάζομαι, f. ἄσομαι, (περί, 
intensive, & ἐργάζομαι) to do a thing 
with excessive or superfluous care ; 
to be a busy-body, 2 Th. 3. 11. 


Ilepicpyos, ov, 6, ἧς (περί & ἔργον) 
over careful ; officious, a busy-body, 
1 Ti. 5.13; in N.T., περίεργα, Magic 
arts, sorcery, Ac. 19. 19. 

Περιέρχομαι, a. 2. ἤλθον, (περί & 
ἔρχομαι) to go about, wander about, 
rove, Ac. 19. 13. He. 11. 37; to go 
about, visit from house to house, 1 Ti. 
5. 13; to take a circuitous course, 
Ac, 28. 13. 

Περιέχω, f. περιέξω, a. 2. περι 
ἔσχον (περί & ἔχω) to encompass, 
enclose; to embrace, contain, as @ 
writing, Ac. 23. 25; met. to encom- 
pass, seize on the mind, Lu. 5. 9; πε- 
ριέχει, impers. it is contained, it is 
among the contents of a writing, 
1106: 2: Ὁ; 

εν τὺ & vuw, f. ζώσω, Pp. 

Pass. περιέζωσμαι (περί & ζώννυμι) te 
bind around with a girdle, gird; in 
N. T., mid. to gird one’s self in pre- 
paration for bodily motion and exer- 
tion, Lu. 12.37; 17. 8, et al.; to wear 
a girdle, Re. 1. 135; 15. 6. 

Περίθεσις, ews, ἢ, (περιτίθημι) ε΄ 
putting on, wearing of dress, &c. 
P Pe ssi IN Ae. 

Περιΐστημι, f. περιστήσω, (rep! & 
ἵστημι) to place around ; intravs. &. 3. 
περιέστην, Ὁ. Part. περιεστώς, to stand 
around, Jno. 11.42. Ac. 25.7; mid. 
to keep aloof from, avoid, shun, 2 Ti 
δ. 10. oy Π|ύϑυθ. 

iigpexabappua, ατος, τό, (περικαθ- 


ΠῈΡ 
eiow, to cleanse, purify, fr. περί & 
καθαίρω) pr. offscouring, filth; med. 
refuse, outcast, 1 Co. 4.123. Ὁ: 

Περικαλύπτω, f. ψω, (rept & κα- 
λύπτω) to cover round about, cover 
over; to cover the face, Mar. 14. 65; 
to blindfold, Lu. 22. 64; pass. to be 
overlaid, He. 9. 4. | 

Περίκειμαι, f. κείσομαι, (περί & | 
κεῖμαι) to lie around, be circumja- | 
cent; to environ, He. 12. 1; to be! 
hung round, Mar. 9. 42. Lu. 17. 2; 
to have around one’s self, to wear, | 
Ac. 28. 20; to be beset, He. 5. 2. 


Ὡερικεφαλαία, as, ἧς (fem. of rept | 
κεφάλαιος, περί & κεφαλή) ἃ helmet, 
Ep. 6. 17. 1 Th. 5. 88° 

{lepixparns, €os, 6, ἢ, (epi ὃς κρα-᾿ 
τέω) OVerpoOWering ; περικρατὴς ye- 
νέσθαι, to become master of, to secure, 
AC 27516: A. 'G: 

Περικρύπτω, f. Wo, (περί & κρύπ- 
τω) to conceal by envelopment; to 
conceal in retirement, Lu. 1.24. L. G. 


Περικυκλόω, f. ὦσω, (περί ὃς κυκ- 
λόω) to encircle, surround, Lu. 19. 43. 

Περιλάμπω, f. Wo, (περί & λάμ- 
πω) to shine around, Lu. 2.9. Ac. 
0.13: Aug 

Περιλείπω, f. ψω, (περί & λείπω) 
to leave remaining; pass. to remain, 
survive ‘Th. 4. 15, 17. 

Περίλῦπος, ov, 6, ἧς (περὶ & λύπη) 
greatly grieved, exceedingly scrrow- 
ful, Mat. 26. 38. Mar. 6. 26; 14. 34, 
et al. 

Περιμένω, f. eva, (περί & μένω) 
ta await, wait for, Ac. 1. 4. 

Πέριξ, adv. (περί) round about; 6, 
ἡ, TO, περιξ, Circumjacent, neighbour- 
ing, Ac. 5. 16. 

Περιοικέω, ὥς, f. now, to dwell 
around, or in the vicinity; to be a 
neighbour, Lu. 1. 65: from 

/ t € ε , 3 
YWepiorxos, ov, 0, ἢ,γ (περι & otKos) 
one who dwells in the vicinity, a 
neighbour, Lu. 1. 58. 4 

ζΙεριούσιος, ov, ὁ, ἧς (περιουσία. 
abundance, wealth, fr. περίειμι, to 
superabound) superabundant; pecu- 
Far, special, Tit. 2.14. 8. 

΄ “ € , 

Περιοχῆ; ns, ij, (mEeptexw) a com- 
naas, circumference, contents; a sec- 
tion, a portion of Scripture, Ac. 8. 32. 





144 


ITEP 


Περιπᾶτέω, ©, f. now, (reps ἃ 
πατέω) to wilk, walk abous, Mat. 9. 
5; 11.5; 14. 25, 26, 29,etal.; torove, 
roam, 1 Pe. 5. 8; with μετά, to ac- 
company, follow, have interceurse 
with, Jno. 6. 66. Re. 3.4; to have 
one’s locality, frequent, Jno. 7. 1; 
11. 54; fr. the Heb. to live in any 
particular manner, follow a course 
of life or conduct, have one’s conver. 
sation, behave, Ro. 6. 4; 8. 1, et al. 

Tlepureipw, f. περῶ, a. 1. περιέ- 
πειρα, (περί & meipw) to put on 3 
spit, transfix; met. to pierce, wourd 
deeply, 1 Ti. 6. 10. 

Περιπίπτω, f. πεσοῦμαι, a. 2. Wee 
ριέπεσον (περί & πίπτω) to fall around 
or upon, to fall in with, Lu. 10 30; 
to fall into, light upon, Ac. 27. 41; 
to be involved in, Ja. 1. 2. ᾿ 

Περιποιέω, f. now, (περί & ποιέω) 
to cause to remain over and above, 
to reserve, save; mid. to acquire 
gain, earn, 1 Ti. 3. 13; to purchase, 
Ac. 20. 28: whence 

Περιποίησις, ews, 7, ἃ laying up, 
keeping; an acquiring or obtaining, 
acquisition, 1 Th. 4. 9 2 Th. 2. 14; 
a saving, preservation, He. 10. 39; 8 
peculiar possession, specialty, Eph. 
1 150} Pepa ἃ 

Περιῤῥήγνυμι, f. ῥήξω, (περί ἃ 
ῥήγνυμι) to break or tear all round ; 


βή 
to strip off, Ac. 16. 22. 


Περισπάω, @, f. dow, (περί & 
σπάω) to draw off from around; to 


wheel about; to distract; pass. to 
be distracted, over-busied, Lu. 10. 40. 


Περισσεία, as, 7, (περισσεύω) su-— 
perabundance, Ro. 5.17. 2 Co. 8.23 
10:15: Jas 1. 2 1..5 

Περίσσευμα, ατος, τό. more than 
enough, residue over and above, Mar. 
5. 8; abundance, exuberance, Mat. 
12. 34. Lu. 6. 45; superabundance, 
affluence, 2 Co.8. 13,14. (ὦ. G.) from 


Περισσεύω, f. εύσω, to be over and 
above, to be superfluous, Mat. 14. 20; 
Mar. 12.44. Lu. 21. 4, et al.; to exist 
in full quantity, to abound, be abun- 
dant, Ro. 5. 15. 2 Co. 1.53 to im- 
crease, be augmented, Ac. 16. 5; te 
be advanced, be rendered more pro- 
minent, Ro. 3. 7; of persons, to be 
abundantly gifted, richly furnished, 
abound, Lu. 15. 17. Ro. 15. 13. 1 Ca 


ITEP 


4.12 2 Co. 8.7, et as.3; to be pos- 
sessed of a full sufficiency, Phi. 4. 12, 
1&8: to abound in performance, 1 Co. 
15. 58; to be a gainer, 1 Co. 8.8; in 
N. T., trans. to cause to be abun- 
dant, 2 Co. 4.15; 9.8. Eph. 1.8; to 
cause to be abundantly furnished, 
cause to abound, ] Th. 3. 12; pass. 
to be gifted with abundance, Mat. 
13. 12; 25. 29: from 

Περισσός, ἡ, ὄν, (περί) over and 
above, Mat. 5. 37; superfluous, 2 Co. 
9.1; extraordinary, Mat.5. 47; com- 
par. more, greater, Mat.11.9; 23.14, 
et al.; excessive, 2 Co. 2.7; udver- 
bially, περισσόν, in full abundance, 
Jn0. 10, 103 περισσότερον & ἐκ περισ- 
cov, exceedingly, vehemently, Mar. 
6.515 7. 36. 1 Co. 15.10. Eph. 3. 20, 
et al.; τὸ περισσόν, pre-eminence, ad- 
vantage, Ro. 3. 1: whence 

Περισσοτέρως, adv. more, more 
abundantly, more earnestly, more 
vehemently, Mar. 15.14. 2 Co. 7. 13, 
et al.; exceedingly, Ga. 1. 14. 


ἱΠερισσῶς, adv. much, abundantly, 
vehemently, Ac. 26. 11; more, more 
abundantly, Mat. 27.23. Mar. 10. 26. 

Περιστερά, as, 9, a dove, pigeon, 
Mat. 3.16; 10. 16, et al. 

ἔϊεριτεμνω, f. Teu@, p. pass. περι- 
τέτμημαι, ἃ. 2. περιέτεμον, (περί ὃς τέμ- 
vo) to cut around; to circumcise, 
remove the prepuce, Lu. 1. 59; 2. 
21, et al.; met. Col. 2. 11; méd. to 
submit to circumcision, Ac. 15. 1, 
et al. 

[ϊεριτίθημι, f. περιθήσω, a. 1. πε- 
ριέθηκα, ἃ. 2. περιέθην; (περί & riOniiz) 
to place around, put about or aroun, 
Mat. 21.33; 27. 28, et al.; met. to at- 
tach, bestow, 1 Co. 12; 28; 

Tlepiroun, sy ἢ, (περιτέμνω) cir- 
cusncision, the act or custom of cir- 
cumcision, Jno. 7. 22,23. Ac. 7.8; 
the state of being circumcised, the 
being circumcised, Ro. 2. 25, 26, 27; 
4.10; metonw the circumcision, those 
who are circumcised, Ro. 3. 30; 4.9; 
met. spiritual circumcision of the 
heart and affections, Ro. 2. 29. 
2.11; meton. persons spiritually cir- 
cumcised, Phi. 3. 3. S. 

Περιτρέπω, f. Wo, (τερί & τρέπω) 
to turn about; to bring round into 
any state, Ac. 26. 24. ᾿ 

Περιτρέχω, 8. 3. περιέδραμον, (πε- 


146 


Col. | 


nar 


pi & τρέχω) to run about, run up an¢ 
down, Mar. 6. 55. 

Περιφέρω, f. περιοίσω, a. πέερι- 
ἤνεγκα & περιήνεγκον, (περί & φέρω) ta 
bear or carry about, Mar. 6.55; 2 Co, 
4. 10; pass. to be borne about hither 
and thither, to be whirled about. 
driven to and fro, Ep. 4.14. He. 14 
9. Jude:d2: 

Ilepippovew, ὦ, f. now, (περί ἃ 
φρήν) to contemplate, reflect on; 
to despise, disregard, Tit. 2. 15. 

Tlepixwpos, 6, ἢ, (περί & χώρα) 
circumjacent ; ἡ περίχωρος, SC. γῆ, 2B 
adjacent or circumjacent region, 
country round about, Mat. 14. 35. 
Mar. 1.28; meton. inhabitants of the 
region round about, Mat. 3.5. L.G. 

Περίψημα, aros, τό, (περιψάω, to 
wipe on every side) filth which is 
wiped off; offscouring ; met. 1 Co. 4. 
TUN, obs 

, la , 

Ileprepevopar, f. evcopat, (πέρπε- 
pos, braggart) to vaunt one’s self, 
1 Co. 13.4. L. G. 

Περῦσι, adv. (πέρας,) last year, a 
year ago, 2 Co. 8. 10. ‘ 

Πετάομαι, @pat, a later form for 
πέτομαι, Re. 4. 1: 14.63 19. 17. 

Πετεινόν, ov, τό, (neut. of πετει- 
vos, ἡ, ov, winged, flying, fr. πέτομαι) 
a bird, fowl, Mat. 6. 26; 5. 20, et al. 

Πέτομαι, f. πετήσομαι & πτήσο- 
μαι, to fly, Re. 12. 14. 

Πέτρα, as, 7, a rock, Mat. 7. 24, 25, 
et al; met. Roi 9.33. Ὑ Pe. 2:8; 
crags, clefts, Re. 6. 15, 16; stony 
ground, Lu. 8. 6, 13. 

| Ilerpos, ov, ὃ. a stone; in N. 7, 


the Greek rendering of the surname 
Cephas, given to the Apostle Simon, 
and having, therefore, the same sense 

as πέτρα, Peter, Mat. 4.18; 8.14, et al. 
ΠΕετρώδης, eos, ovs, ὁ, ἧ, τό, -ες, 
(πέτρα, πέτρος) like rock; stony, 
rocky, Mat. 13. 5, 20. Mar. 4. 5, 16. 


, v 
| IInyavov, ov, τό, rue, a plant, rvta 


graveolens of Linn., Lu. 11. 42. 
IInyn, ns, ἧς a source, spring, foun- 

tain, Ja. 3. 11, 12; a well, Jno. 4.6: 

an issue, flux, flow, Mar. 5. 29; met, 

Jno. 4. 14. 

,ὔ ’ »" 
Πῆηγνυμι & πηγνύω, f. Ew, ἃ. 1. € 

πηξα, to fasten; pitch a tent, He. Β. ἃ 

ry 


HHA 


ἔϊηδάλιον, tov, τό, (πηδόν, the blade 
of an oar) a rudder, Ac. 27.40. Ja. 
3. 4, 

Πηλίκος, ἡ, ον, how large, Ga. 6. 11, 
how great in dignity, He. 1. 4. (Ὁ 
Πηλός, ov, 6, moist earth, mud, 
slime, Jno. 9. 6, 11, 14, 15; clay, pot- 

ter’s clay, Ro. 9. 21. 

Πηρα, as, 7, a leather bag or sack 
for provisions, scrip, wallet, Mat. 10. 
19 Mar. 6. 8, et al. : 

ἴπηχυς, ews, 6, pr. cubitus, the fore- 
arm; hence, a cubit, a measure of 
length, equal to the distance from the 
elbow to the extremity of the little 
Singer, usually considered as equiva- 
lent to a foot and 1 half, or 1Ἴ inches 
and a half, Jno.21.8. Re.21.75; met. 
of time, a span, Mat. 6.27. Lu. 12.25. 

Πιάζω, (a later form for πιέζω, de- 
rived from the Doric) f. dow, a. 1. 
ἐπίασα, to press; in N. 7T., to take or 
lay hold of, Ac. 3. 7; to take, catch 
jish, &e., Jno. 21. 3,10. Re. 19. 20; 
to take, seize, apprehend, arrest, 
Jno. 7. 30, 32, 44, et al. 

Πιέζω, f. €o@, p. pass. πεπίεσμαι, 
to press, to press or squeeze down, 
make compact by pressure, Lu. 6. 38. 

Πιθανολογία, as, ἡ, (πιθανός, per- 
suasive, πείθω, & λόγος) persuasive 
speech, plausible discourse, Col. 2. 4. 

Πικραίνω, ava, (πικρός) to embitter, 
render bitter, Re. 10. 9; pass. to be 
embittered, be made bitter, Re. 8. 
11; 10. 10; meé. pass. to be embit- 
tered, to grow angry, harsh, Col. 
3. 19. 

Πικρία, as, 1, bitterness, Ac. 8. 23. 

He. 12. 15; met. bitterness of spirit 

and language, harshness, Ro. 3. 14. 

Ep. 4. 31: from . 

Πικρός, ἡ, dv, bitter, Ja. 8. 11; met. 
bitter, harsh, Ja. 3. 14: whence 

Titkp@s, adv. bitterly, Mat. 26. 75. 
Te: 22. 6S: 

Πίμπλημι, f. wAnow, a. 1. pass. 
ἐπλήσθην, to fill, Mat. 27. 48, et al.; 
pass. to be filled mentally, be under 
full influence, Lu. 1. 15; 4.28, et al.; 
to be fulfilled, v..r. Liu. 21, ΟΣ», ΟἿ 


stated time, to be brought to a close, | 


arrive at its close, Lu. 1. 23,57; 2. 6, 
21 ΩΣ] 


Πίμπρημι, f. πρήσω, to set on fire, 


14d 


Lis 


burn, inflame; in N.7., pass. tosweB 
from inflammation, Ac. 28. 6. 


Πινακίδιον, tov, τό, a small tablet 
for writing, Lu. 1. 63: dimin. of 


Πίναξ, ἄκος, 6, pr. a board or plank; 
in ΜΝ. T., a plate, platter, dish on - 
a Sood was served, Mat. 14. 8, 1i 
et al. 


Πίνω, f. πίομαι, & πιοῦμαι, a. 2. 
ἔπιον, P. πέπωκα, to drink, Mut. 6. 
25, 31; 26. 27, 29, et al. freq., trop. of 
the earth, to drink in, imbibe, He. 6.7. 


Πιότης, τητος, 7, (πίων, fat) fatness, 
richness, Ro. 11. 17. 
Πιπράσκω, p. mémpaka, pass. Ρ. 
πέπρᾶμαι, a. 1. ἐπράθην, (redupl. fr. 
περάω, tO bring from a distance to 
to seil) to sell, Mat. 13. 46; 18. 25, 
et al.; met. with ὑπό, pass. to be sold 
under, to be a slave to, be devoted 
to, Ko. 7. 14. 
| Πίπτω; f. πεσοῦμαι, p. πέπτωκα, 

a. 2. ἔπεσον, & in N. T., a. 1. ἔπεσα, 
to fall, Mat. 15. 21. Lu. 10. 18; to 
fall, fali prostrate, fall down, Mat. 

17.6; 18.29. Lu. 17.16; to fall down 

dead, Lu. 21. 24; to fall, fall in ruins, 
Mat. 7. 25,,27. La. 11. 17: mes. to 
fall, come by chance, as a lot, Ac. 1, 
26; to fall, to fail, become null and 
void, fall to the ground, Lu. 16. 17: 
to fall, to come into a worse state 
Re. 2.5; to come to ruin, Ro. 11. 11 
He. 4. 11; to fall dnto sin, Ro. 11. 22. 
1 Co. 10. 12; to fall in judgment, ba 
condemned and punished, Re. 14. 8, 
to fall upon, seize, Re. 11.11; tolight 
upon, Re. 7.16; to fall under, incur 
ἘΠΕ: 5. 12. 
Πιστεύω, f. evow, p. πεπίστευκα, 

(πίστις) to believe, give credit to, 

Mar. 15.0164 ta. ἃ. 24.253; in- 

trans. to believe, have a mental per- 

suasion, Mat. 8.13; 9.28. Ja. 2.19; 
to believe, be of opinion, Ro. 14. 2; 





in N.T., πιστεύειν ἐν, ets, ἐπί, to be- 
lieve in or on, Mat. 18. 6; 27. 42. 
Jno. 3. 15, 16, 18; absol. to believe, 
be a believer, profess the religion o 
Jesus, Ac. 2. 44; 4. 4, 32; 13. 48; 
trans. to intrust, commit to the 
charge or power of, Lu. 16. 11. Jno. 
| 2.24; pass. to be intrusted with, Ro. 
3.2.4 Carry, 


᾿Πιστικός, ἡ, ov, (πιστός) genuine 
pure, unadulterated, or (πίνω) ) quid 
Mar. 14.3. Jno. 12 3. N. T. 


| 





iz 


ΓΙ ’ . 

Πίστις, ews. n, (πείθομαι) faith, 
belief, firm persuasion, 2 Co. 5. 7. 
He, 11.1; assurance, firm conviction, 
Ro. 14. 23; argument, proof, assur- 
ance, Ac. 17.31; good faith, honesty, 
integrity, Mat. 23. 23. Ga. 5. 22. Tit. 
2.10; faithfulness, truthfulness, Ro. 
3. 3; on N. T., faith in God and 
Christ, Mat. 8. 10. Ac. 3. 16, et al. 
freq.; ἡ πίστις. the matter of Gospel 
fait, Ac. 6.7. Jude 3, et al. 

Mic rds, ἢ, ὄν, (πείθω) faithful, 
t-ue, trusty, Mat. 24. 45; 25. 21, 23. 
iu. 12,42. 2 Ti. 2.2; true, veracious, 
Re. 1. 5; 2. 13; credible, sure, cer- 
tain, indubitable, Ac. 13. 34. 1 Ti. 
1.15; believing, yielding belief and 
confidence, Jno. 20. 27. Ga. 3. 9; 
spe. a Christian believer, Ac. 10. 45; 
16.1, 15. 2 Co. 6. 15: whence 

Πιστόω, ὦ, f. ὦσω, to make trust- 
worthy ; pass. to be assured, feel sure 
belief, 2 Ti. 3. 14. 

Πλανάω, a, f. now, a.1. ἐπλάνησα, 
to lead astray, cause to wander; 
pass. to go astray, wander about, 
stray, Mat. 18. 12, 13. 1 Pe. 2. 25; 
met. to mislead, deceive, Mat. 24. 4, 
5, 11, 24; pass. te be deceived, err, 
mistake, Mat. 22. 29; to seduce, de- 
lude, Jno. 7. 12; pass. to be seduced 
or wander from the path of virtue, 
to sin, transgress, Tit. 3.3. He. 5. 2. 
Ja. 5. 19, et al.: from 

Πλάνη, ns, ἧς a wandering ; deceit, de- 
ception, delusion, imposture, fraud, 
Mat. 27.64. 1 Th. 2. 3; seduction, 
deceiving, Ep. 4. 14. 2 Th. 2. 1]. 
1 Jno. 4. 6; error, false opinion, 
2 Pe.3.17; wandering from the path 
of truth axl virtue, perverseness, 
wickedness, sin, Ro. 1. 27. Ja. 5. 20. 
2 Pe. 2.18. Jude ll: whence 


Πλανήτης, ov, 6, a rover, roving, a 
wanderer, wandering; ἀστὴρ πλανή- 
τῆς, ἃ wandering star, Jude 13. 

Πλάνος, n, ov, & os, ov, a wanderer, 
vagabond; also act. deceiving, se- 
ducing; a deceiver, impostor, Mat. 
27.63. 2,Co. 6.-8:. 1 Ti. 4. 1.2 Jno.7: 

TAGE, ακός, ἡ, a flat broad surface ; 
a table, tablet, 2 Co. 3.3. He. 9. 4. 

ο Πλάσμα, ατος, τό, a thing formed 
or fashioned; spc. a potter’s vessel, 
Ro. 9.20: from 

ἤλάσσω, v. ττω, f. πλάσω, 8. 1. 


147 








ITAE 


ἔπλασα, 8. |. Lass. ἐπλάσθην, to form, 
fashion, mould, Ro. 9. 20. 1 Ti. ἃ 
13: whence 


Πλαστός, ἡ, dv, formed, fashioned, 
moulded; met. fabricated, counter- 
feit, delusive, 2 Pe: 2. 3. ee) 

Πλατεῖα, as, 7, (pr. fem. of πλατύς) 
a street, broad way, Mat.6.5; 12.19. 
Lu. 10. 10, et al. 

Πλάτος, eos, Td, (fr. same) breadth, 
Epi 348. Re. 20.9 21,16, bis. 

Πλατύνω, f. υνῶ, p. pass. πεπλά- 
Tupat, ἃ. 1. pass. ἐπλατύνθην, to make 
broad, widen, enlarge, Mat. 23. 5; 
pass. met., of the heart, from the Heb., 
to be expanded with kindly and ge- 
nial feelings, 2 Co. 6. 11, 13: from 


Πλατύς, εἴα, v, broad, wide, Mat. 
Pes. 

Πλέγμα, ατος,) τό, (πλέκω) any 
thing plaited or intertwined ; a braid 
Of Ratr, WTIO29: 

Πλεῖστος, 7, ov, most; very great, 
Mat. 11. 20; 21.8; τὸ πλεῖστον, as an 
adv. at most, 1 Co. 14. 27: saperlat. of 
πολύς. a Ὁ, 

Πλείων, ovos, 6, ἡ, τό, -ον & πλέον, 
(comp. of πολύς) more in number, 
Mat. 21. 36; 26. 53; more in quan- 
tity, Mar. 12. 43. Lu. 21. 33 οἱ πλεί- 
oves V. πλείους, the greater part, the 
majority, Ac. 19. 32; 27. 123 the 
more, 1 Co. 9.19. 2 Co. 4.15; neut. 
πλεῖον, as an adv. more, Lu. 7. 423 
ἐπὶ πλεῖον. more, of time, longer, fur- 
ther, Ac. 24.4; ofspace, more widely, 
Ac. 4. 17. 2 Ti. 2. 165 8.9: for the 
mos. much, of time, long, Ac. 20. 9; 
more, higher, greater, more excel- 
lent, of higher value, Mat. 5. 20; 
6. 25. 


Πλέκω, f. Ew, to interweave, weave, 
braid, plait, Mar. 15.17. Jno. 19. 2. 


Πλεονάζω, f. av, a. 1. ἐπλεόνασα: 
(πλείων, πλέον) to be more than 
enough; to have in abundance, su- 
perabound, 2 Co. 8. 15; to abound, 
be abundant, to increase, be aug- 
mented, Ro. δ᾽ 20> ΘΕ ΝΟ 
trans. to cause to abound or increase, 
to augment, 1 Th. 3. 12. 

Πλεονεκτέω, ὦ, f. now, (πλείων, 
πλέον & ἔχω) to have more than an- 
other; totake advantage of; to over- 
reach, make gain of, 2 Co. 7.2; 12. 
17, 18; to wrong, 1 Th. 4.6; to ge 


Π.}. 


dhe better, cr an advantage of, 2 Co. 
211: whence 

κὐλεονέκτης, ov, 6, one who has or 
claims to have more than his share ; 
a covetous, avaricious person, one 
who defrauds for the sake of gain, 
1 Co. 5.10, 11; 6.10. Ep. 5. 5. 

Πλεονεέξία, as, 1 some advantage 
which one possesses over another ; 

.an inordinate dcgire of riches, co- 
vetousness, Lu. 12. 15, et al.; grasp- 
ing, over-reaching, extortion, Ro. 1. 
29. 1 Th. 2.5, et al.; a gift exacted 
by importunity and conferred with 
grudging, 2 Co. 9. 5; ἃ scheme of 
extortion, Mar. 7. 22. 

Πλευρά, as, pr. a rib; the side of 
the body, Jno. 19. 34; 20. 20, 25, 27. 
Ac. 12. 7. ; 

Πλέω, f. πλεύσομωι & πλευσοῦμαι, 
a. 1. ἔπλευσα, p. πέπλευκα, to sail, Lu. 
8. 23. Ac. 21. 33 27. 2, 6, 24. 

Πληγή, ys, 7, (πλησσω) a blow, 
stroke, stripe, Lu. 10. 30; 12. 48; 
meton. a wound, Ac. 16. 33. Re. 18. 
3, 12, 14; fr.the Heb.a plague, afflic- 
tion, calamity, Re. 9.20; 11.6. 

T1\7 60s, εος, τό, (τλήθω) fulness, 
amplitude, magnitude; a multitude, 
a great number, Lu. 1. 10; 2. 13; 
5. 6; a multitude, a crowd, throng, 
Mar. 3. 7, 8.. Lu. 6. 17, et al. : 2zhence 

Πληθύνω, f. υνῶ, a. 1. ἐπληθῦνα, 
a. 1. pass. ἐπληθύνθην, trans. to mul- 
tiply, cause to increase, augment, 
2 Co. 9. 10. He. 6. 143 pass. to be 
multiplied, increase, be accumulated, 
Mat. 24. 12. Ac. 6.7; 7. 17, et al.; 
intrans. to multiply, increase, be 
augmented, Ac. 6. 1. 

Πλήθω., see πίμπλημι. 

Πλήκτης; ov, 6, (πλήσσω) ἃ striker, 
one apt to strike; a quarrelsome, 
violent person, 1 Ti. 3. ὃ. , it. 1:07: 

Πλημμῦρα, ας, ἡ, (πλημμῆ, the 
flow of the sea, πλήθω) the flood-tide ; 
a fiood, inundation, Lu. 6. 48. 

Πλήν, adv. (πλέον) besides, except, 
Mar. i2. 32. Ac. 8 1; 20. 28: as 
a conj. but, however, nevertheless, 
Mat. 18. 7. Lu. 19. 27. Eph. 5. 33, 
et al. 

Πλήρης, εος, ovs, 6, 7), (πλέος) full, 
filled, Mat. 14. 20; 15. 37; full of 
disease, Lu. 5.12; met. full of, abound- 
ing in, wholly occunied with, com- 


148 


TAH 


pletely under the influence of, ΟἹ 
affected by, Lu. 4.1. Jno. 1. 14. Ae 
9. 36, et al.; full, complete, per“sot, 
Mar. 4. 28. 

Πληροφορέω, ὦ, f. now, a. 1. ἐπλη- 
ροφόρησα, (πλήρης & φορέω) to bring 
full measure, to give in full; to carry 
out fully, to discharge completely, 
2 Ti. 4.5; 4. 17; pass. of things, to 
be fully established as a matter of 
certainty, Lu. 1.1; of persons, to be 
fully convinced, assured, Ro. 4. 21. 
whence 

Πληροφορία, as, 7, full conviction 
firm persuasion, assurance, 1 Th. 1 
5. Col.2.2, etal. N.T. 

Πληρόω, ὦ, f. avo, p. πεπλήρωκα, 
a. 1. ἐπλήρωσα, (πλήρης) to fill, make 
full, fill up, Mat. 13. 48; 23.32. Lu. 
3.5; to fill up a deficiency, Phi. 4. 18, 
19; to pervade, Jno. 12.3. Ac. 2.25 
to pervade with an influence, to in- 
fluence fully, possess fully, Jno. 16.6. 
Ac. 2.28; 5.3. Ro. 1.29. Eph. 5. 18, 
et al.; to complete, perfect, Jno. 
3.29. Eph. 3. 19, et al.; to bring to 
an end, Lu. 7. 1; to perform fully, 
discharge, Mat. 3. 15. Ac. 12. 25; 
13. 25; 14.26. Ro. 13.8. Col. 4. 17; 
to consummate, Mat.5.17; torealise, 
accomplish, fulfil, Lu. 1. 20; 9. 31. 
Ac, 3. 18; 13.27; fr. the Heb. to set 
forth fully, Ro. 15. 19. Col. 1. 25; 
pass., of time, to be fulfilled, come ta 
an end, be fully arrived, Mar. 1. 15. 
Lu. 21. 24. Jno. 7. 8, et al.; of pro- 
phecy, to receive fulfilment, Mat. 1. 
22, et al. freq.: whence 

Πλήρωμα, ατος, τό, that which fills 
up; full measure, entire contents, 
Mar. 8. 20. 1 Co. 10. 26, 28; comple- 
ment, full extent, full number, Ga. 
4.4. Eph. 1.10; that which fills up 
a deficiency, a supplement, a patch, 
Mat. 9. 16; fulness, abundance, Jno. 
1.16. Ro. 15.29; a fulfilling, perfect 
performance, Ro. 13. 10; complete 
attainment of entire belief, full ac- 
ceptance, Ro. 11. 12; full develop- 
ment, plenitude, Eph. 1. 23; 3. 19, 
4118.» Gol. ὦ 1949208) 

Πλησίον, adv. (πέλας, idem) near, 
near by, Jno. 4.5; ὃ πλησίον, aneigh- 
bour, Mat. 19.19. Ro. 15, 2, et al.; 
a friendly neighbour, Mat. 5. 43. 

Πλησμονή, Hs, ἧς, (πίμπλημι) a fil 
ling up; met. gratification, satisfaa 
tion, Col, 2. 23. 


TAH 


Πλήσσω, f. ξω, a. pass. ἐπλήγην, 
to strike, smite ; 7. the Heb. to smite, 
to plague, blast, Re. 8. 12. 

λοιάριον, ov, τό, a small vessel, 
boat, Mar. 3. 9, et al.: dimin. of 


TIA ον, ov, τό, (πλέων) a vessel, 
ship, bark, whether large or small, 
Mat. 4. 21, 22. Ac. 21. 2, 3, et al. 

tIAdos, ovs, dov, ov, and later, 
πλοῦς, πλοός, 0, (fr. same) sailing, 
navigation, voyage, Ac. 21. 7; 27. 
S10: 

Πλούσιος, a, ov, (πλοῦτος) rich, 
opulent, wealthy ; and pl. ot πλούσιοι, 
the rich, Mat. 19. 23,24; 27.57,etal.; 
met. rich, abounding in, distinguished 
ἴον, Eip,124,4, Sa 2. 0. Re. 2.,9 : 3. 
17; meton. used of one who is in a 
state of glory, dignity, happiness, &c. 
2 Co. 8.9: whence 

Πλουσίως, adv. richly, largely, abun- 
dantly, Col. 3. 16, et al. 

Πλουτέω, ὦ, f. Now, p. πεπλού- 
τῆκα, i. 1. ἐπλούτησα, (πλοῦτος) to be 
or become rich, 1[κ|.1. 25. 1 Ti. 6.9; 
trop. Lu. 12. 21; met. to abound in, 
be abundantly furnished with, I Ti. 
6. 18; to be spiritually enriched, 
2 Co. 8. 9, et al. 

Πλουτίζω, f. iow, a. 1. ἐπλούτισα, 
to make rich, enrich; met. to enrich 
spiritually, 1 Co. 1. 5. 2 Co. 6. 10; 
9.11: from 

Πλοῦτος, ov, 6, riches, wealth, vpu- 


lence, Mat. 13.22. Lu.8.14; in. 7’, 


πλοῦτος τοῦ Θεοῦ, V. Χριστοῦ, those 
rich benefits, those abundant bles- 
sings which flow from God or Christ, 
Ep. 3. 8 Phi. 4.19; met. richness, 
abundance, copiousness, Ro. 2. 4; 
11. 33. 2 Co. 8.2; meton. a spiritual 
enriching, Ro. 11. 12. 

Πλύνω, f. vv, a. 1. ἔπλῦνα, to 
wash garmenis, Re. 7. 14. 

Πνεῦμα, aros, Td, (vem) wind, air 
in motion, Jno. 3. 8; breath, 2 Th. 
2.8; the substance spirit, Jno. 3. 6; 
& spirit, spiritual being, Jno. 4. 24. 
Ac. 23. 8, 9. He. 1. 14; a bodyless 
spirit, spectre, Lu. 24. 37; a fowl 
spirit, δαιμόνιον, Mat. 8.16. Lu. 10. 
20; spirit, as a vital principle, Jno. 
6. 63. 1 Co. 15. 45; the human spirit, 
the soul, Mat. 26. 41; 27.50. <Ac. 7. 
59. 1 Co. 7. 34. Ja. 2. 25; the spirit 
os the seat of thowuakt and feeling, the 


149 


IINI 


mind, Mar. 8.12. Ac. 19. 21, et al.; 
spirit, mental frame, 1 Co. 4. 21. 
1 Pe. 3. 4; a characteristic spirit, an 
influential principle, Lu. 9. 55. 1 Co. 
2.12. 2 Ti. 1. 7; a pervading in- 
fluence, Ro. 11. 8; spirit, frame of 
mind, as distinguished from outward 
circumstances and actions, Mat. 5. 3; 
spirit as distinguished from outward 
show and form, Jno. 4. 23; spirit, ἃ 
spiritual frame, Ro. 8. 4. Jude 19; 
spirit, /atent spiritual import, spiri- 
tual significance, as distinguished 
from the mere letter, Ro. 2. 29; 7. 6. 
2 Co. 3. 6, 173; spirit, as a@ term for ὦ 
principle superior to a merely naturas 
or carnal course of things, Ro. 8. 4. 
Ga. 4. 29; a spiritual dispensation, 
He. 9. 14; the Horny Spirit, Mat. 3. 
1631231). 570... 82.383.) eval... a 
gift of the Holy Spirit, Jno. 7. 39. 
Ac., 19. 2. ‘1 Co, 14. 12; et al’; an 
operation or influence of the Holy 
Spirit, 1 Co. 12. 3, et al.; a spiritua. 
influence, an inspiration, Mat. 22. 43 
Lu. 2. 27. Eph. 1. 17; a professedly 
divine communication, or, a pro- 
fessed possessor of a spiritual com- 
munication, 1 Co. 12.10. 2 Th. 2. 2. 
] Jno. 4. 1, 2,3: whence 

Πνευματικός, ἡ, ov, spiritual, per- 
taining to the soul, as distinguished 
from what concerns the body, Ro. 15. 
27. 1 Co. 9.113 spiritual, pertaining 
to the nature of spirits, 1 Co. 15. 44; 
τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας, i. G. Ta 
πνεύματα τὰ πονηρά, eVil spirits, Ep. 
6.12 ;spiritual, pertaining or relating 
to the influences of the Holy Spirit, 
of things, Ro. 1. 11; 7. 14, et al.; τὰ 
πνευματικά, Spiritual gifts, 1 Co. 12. 
1; 14. 1; superior in process to the 
natural course of things, miraculous, 
1 Co. 10. 3; of persons, gifted with a 
spiritual frame of mind, spiritually 
affected, 1 Co. 2. 13, 15;‘ endowed 
with spiritual gifts, inspired, 1 Ce. 
14. 37: whence 

Πνευματικῶς, adv. _ spiritually, 
through spiritual views and affec- 
tions, 1 Co. 2. 14; spiritually, in & 
spiritual sense, allegorically, Re. 
ΤΣ ἊΣ. 


Πνέω, f. rvevow, later πνεύσομαι & 
πνευσοῦμαι, a. 1. ἔπνευσα, to breathe ; 
to blow, as the wind, Mat. 7. 25, 27, 
et al. 

Πνίγω, f. ξω, ξομαι ὃς Eovpat, ἃ. 1 
ἔπνιξα, to stifle, suffocate, choke, Mar. 


IiNi 150 ΠΟῚ 


ὅ. 13; to seize by the throat, Mat. 
18, 28: (Ὁ) whence 


Πνικτός, 4, 6v, strangled, suffocated ; 
in N. T., τὸ πνικτόν, the flesh of ani- 
mals killed by strangulation or suf- 
focation, Ac. 15. 20, 29; 21. 25. 


Hyon, 785 1s (πνέω) breath, respira- 
tion, Ac. 17. 25; a wind, a blast of 
wind, breeze, Ac. 2. 2. 


Hadnpys, cos, ous, ὁ, 7, (ποῦς ἃ 

apw, to fit) reaching to the feet; as 
subst., sc. ἐσθής, a long, flowing robe 
reaching down to the feet, Re. 1. 13. 


Πόθεν, adv. whence? whence, used 
4 place, &. Mat. 15. 33; met. of a 
state of dignity, Re. 2. 5; used of 
origin, Mat. 21. 25; of cause, source, 
author, &c. Mat. 13. 27, 54,56. Lu. 
1.43; how? in what way?, Mar. 8. 
4; 12 3. ; 
Ποιέω, ὦ, f. now, p. πεποίηκα, a. 1. 
ἐποίησα, to make, form, construct, 
Mac. 174. Mari 9) 52" Ψη0᾽ ἢ. 15% 
of God, to create, Mat. 19.4. Ac. 4. 
74; to make, prepare a feast, &c. 
Mat. 22.2. Mar. 6.21; met. to make, 
establish, ratify, a covenant, He. 8. 
9; to make, assume, consider, re- 
ue Mat. 12. 33; to make, effect, 
ring to pass, cause to take place, do, 
accomplish, Mat. 7.22; 21.21. Mar. 
3.83; 6.5; 7.37; met. to perfect, ac- 
complish, fulfil, put in execution ὦ 
purpose, promise, &e. Lu. 16. 43 19. 
48; to cause, make, Mat. 5. 32. Jno. 
Ll. 3%. Αδ. 24.112: to make, gain, 
gain, acquire, profit, Mat. 25. 16. Lu. 
19, 18: to σού, procure, ou.) 12. 88: 
to make, to cause to be or become 
any thing, Mat. 21.13; 23.15; to use, 
treat, Lu. 15. 19; to make, consti- 
tute, appoint fo some office, Mat. 4. 
19. Mar. 3. 14; to make, declare to 
δ, 1. Jno. 1.) 103° 52105 to do, to 
peiform, execute, practise, act, Mat. 
3. 46, 47; 6. 2, 3; to commit evil, 
Bias, 12. 4); 27.23; to be devoted to, 
follcw, practise, Jno. 3. 21; 5. 29. 


| 
Ro. 3. 12; to do, execute, fulfil, keep, | 


observe, obey, precepts, &c. Mat. 1. 
24; 5.19; 7. 21, 24, 26; to bring evil 
upon, inflict, Ac. 9. 13; to keep, ce- 
lebrate a festival, Mat. 26. 18; to 
institute the celebration of a festival, 
He. 11]. 23; ποιεῖν τινὰ ἔξω, to cause 
toleave a place,i.q. ἔξω avery. to lead 
or conduct out, Ac. 5. 34: to pass, 
spend ¢ime, continue for a time, Mat. 





SA SS FA 





20.12. Ac. 15.33; 18. 28. Ja. 4. le: 
to bear, as trees, yield, produce, Mar 

3.8, 10; 7.17, 18, 19; with a substan. 
tive or adjective it forms a periphrasis 
Jor the verb corresponding to the noun 
or adjective, e. g. δῆλον ποιεῖν, i, 4. 
δηλοῦν, to make manifest, betray, 
Mat. 26.73; ἐκδίκησιν m., i. q. ἐκδικεῖν, 
to vindicate, avenge, Lu. 18. 7, 8; 
ἔκθετον m., i. 4. ἐκτιθέναι, to expose 
infants, Ac. 7. 19; ἐνέδραν w., 1. e. 
ἐνεδρεύειν, to lie in wait, Ac. 25. 3: 
ἐξουσίαν, 7., '. 6. ἐξουσιάζειν, 10 exer- 
cise power or authority, Re. 13. 12; 
κρίσιν π.., 1. ᾳ. κρίνειν, to judge, act ag 
judge, Jno. 5. 27; λύτρωσιν π., i. q 

λυτροῦν, to deliver, set free, Lu. 1. 68; 
μονὴν 77., 1. ἃ. μένειν, to remain, dwell, 
Jno. 14.23; πόλεμον π.. 1. α. πολεμεῖν, 
to make or wage war, fight, Re. 11. 
75 συμβούλιον 7.,1.q. συμβουλεύεσθαι, 
to consult together, deliberate, Mar. 
3.63 σννωμοσίαν π., 1. 4. συνομνύναε, 
& συστροφὴν π., i. Gg. σύστρέφεσθαι, to 
conspire together, form a conspiracy, 
Ac. 23. 12, 13; φανερὸν π.. 1. ἃ. φανε- 
ροῦν, to make known, betray, Mat. 
12.163; ἀναβολὴν ποιεῖσθαι, i. ᾳ. ava- 
βάλλεσθαι, to delay, procrastinate, 
Ac. 25.173; βέβαιον m., 1. α. βεβαιοῦν, 
to confirm, render firm and sure, 
2 Pe.1.10; δεήσεις π., 1. α. δεῖσθαι, to 
pray, offer prayer, Lu. 5. 33; ἐκβο- 
Anv 7., 1.q. ἐκβάλλειν, to cast out, 
throw overboard, Ac. 27. 18; καθα- 
ρισμὸν π., i. Θ. καθαρίζειν, to cleanse 
from sin, He. 1. ἃ ; κοινωνίαν π., 1. α. 
κοινωνεῖν, to communicate in hberal- 
ity, bestow alms, Ro. 15. 26; κοπετὸν, 
w., 1. Q. κόπτεσθαι, to lament, bewail, 
Ac. 8. 2; λόγον 7., to regard, make 
account of, Ac. 20. 24; μνείαν π., 1. q. 
μνησθῆναι, to call to mind, Ro. 1. 9; 
μνήμην π.. to remember, retain in 
memory, 2 Pe. 1. 155 πορείαν 7., 1. q. 
πορεύεσθαι, to go, Journey, travel, Lu, 
13. 22; πρόνοιαν m., i. α. προνοεῖσ- 
θαι, to take care of, provide for, Re. 
13.143 σπουδὴν tr., 1. @. σπουδάζειν, to 
act with diligence and earnestness. 
Jude 3: whence 


Ποίημα, aros, τό, that which is 


made or done; a work, workman- 
ship, creation, Ro. 1. 20; met. Ep. 2. 
10. 


Ποίησις, ews, 7, a making ; an δοῦν 
ing, doing, performance; observance 
of a law, Ja. 1. 25. 


ἸΠοιητής, ov, 6, a maker; the makes 


ITO, 


or aathor of a song or poem, a poet, 

Ac. 17. 28; a doer; a performer of 
the enactments of @ taw, Ro. 2. 13, 

et al. 

Ποικίλος, 7, ov, of various colours, 
variegated, chequered; various, di- 
verse, manifold, Mat. 4. 24, et al. (¢.) 

Ποιμαίνω, f. ave, a. 1. ἐποίμᾶνα, 
to feed, pasture, tend a flock, Lu. 
17. 7. 1 Co. 9. 7; trop. to nourish, 


promote the interest of, Jude 12; 
met. to tend, direct, superintend, 


Mat. 2. 6. Jno. 2}. 10, "et al.; to rule, 
Re.2. 27: : from 
Ποιμήν, ένος, 6, one who tends 


flocks or herds, a shepherd, herds- 
man, Mat. 9.36; 25.32; met. a pastor, 
superintendent, guardian, Jno. 10. 
11, 14, 16, et al. 


(loiuyn, ns, 7, a flock of sheep, Lu. 


2.8. 1Co.9.7; met. a flock of dis- 

ciples, Mai. 26, al. Jno. 10, 16. 
ἱΙοίμνιον, ov, Td, (contr. for ποιμέ- 

νιον, ἃ flock) a flock; met. a flock of 


Christian disciples, Lu. 12. 32. Ac. 
20. 28, 29. 1 Pe. ὅ. 2, 3. 

Ποῖος, ota, οἷον, of what kind, sort, 
or species, Jno. 12.33; 21.19; what? 
which Ὁ, Mat. 19. 18; 21. 23, 24, 27, 
et al. ᾿ 

Πολεμέω, @, f. now, ἃ. 1. ἐπολέμ- 
σα, to make or wage war, fight, Re. 
2.16; 12.7, et 4]. ; to battle, quarrel, 
Ja. 4.2: from 

Πόλεμος, ov, 6, war, Mat. 24. 6. 
Mar. 13.7; battle, engagement, com- 


bat, 1 Co. 14.8. He. 11. 34; battling, 
strife, Ja. 4. 1, οὗ al: 


Πόλις, ews, ἧ, a city, an enclosed 
and walled town, Mat. 10.5, 115 11. 
1; meton. the inhabitants of a city, 
Mat. 8. 34; 10. 15; with @ gen. ὁ 
person, or a ersonal ron., the city 
of any one, the city of one’s birth or 
residence, Mat. 9. 1. Lu. 2. 4, 11; 
ἡ πόλις, the city, κατ᾽ ἐξοχήν, J eo 
rusalem, Mat. 21.18; 28.011; met. a 
place of permanent residence, abode, 
mome, He. 11. 10, 163 13. 14. 


Πολίτάρχης, ov, ὃ; (πόλις & ἄρχω) 
a ruler or prefect of a city, city ma- 
gistrate, Ac. 17. 6, 8. 5 ip 

Πολιτεία, as, ἢ, (πολιτεύω) the 
state of being a citizen ; citizenship, 


the right or privilege’ of being a 
citizen, freedom of a citv or state, 


| 


15] 





LIOA 


Ac, 22. 283; a commonwealth, oom 
munity, Eph. 2. 12. 

Πολίτευμα, atos, τό, the adminis 
tration of acommonwealth; in NV. 7, 
equivalent to πολιτεία, a community, 
commonwealth, Phi. 3. 20: from 

Πολιτεύω, f. evo, intrans. to be a 
citizen; trans. to govern a city or 
etate, administer the affairs of a 
state; pass. to be governed; in N. Τ'., 
tu order one’s life and conduct, ¢ con- 
verse, live, in a certain manner as to 
habits and principles, Ac. 23.1. Ph. 
1.27: from 


Πολίτης, ov, 6, (πόλις) a citizen, 
Lu. 15. 15; 19.14. Ac. 21. 39. (7) 


Πολλάκις, adv. (πολύς) many times, 
often, frequently, Mat. 17. 15. Mar. 
ὅ. 4;.9..22, iebi ali Ca. 

Hod Ataleeiai OVOS, ὃ, ἧ, τό, -OV, 
(a later equivalent to πολλαπλάσιος, 
fr. roAvs) manifold, many times more, 
Lu. 18. 30. 


Πολυεύσπλαγχνος, Ov, 6, ἡ, (πο- 


Avs, εὖ, & σπλάγχνον) very merciful, 
very compassionate, v.r. Ja.°5. 11. 
ΝΣ 


Πολυλογία, as, 7, (τολύς & λόγος) 
wordiness, loquacity, Mat. 6. 7. 

Πολυμερῶς, adv. (πολυμερήῆς, con- 
sisting of many parts, πολύς & μέρος) 
in many parts or a He. 1. be 


Πολυποίκϊλος, ov, 6, ἧς (πολύς & 
ποικίλος) exceedingly various, mul 
tifarious, multiform, manifold; by 
impl. immense, infinite, Ep. 3. 10. 


Πολύς, πολλή, πολύ, gen. πολλοῦ, 
πολλῆς, πολλοῦ, great in magnitude or 
quantity, much, large, Mat. 13. 5. 
Jno. 3. 23; 15.8; pl. many, Mat. 3. 
7; in time, long, Mat. 25.19. Mar. 
6.35. Jno. 5. 63 οἱ πολλοί, the many, 
the mass, Ro. 5. 15; 12. 5. 1 Go. 
10. 333 τὸ πολύ, much, 2 Co. 8. 15; 
πολύ, as an adv. much, greatly, 
Mar. 12. 27., Lu. 7. 47: ο07 tame, em 
πολύ, ἃ long time, Ac. 28. 6; μετ᾽ ow 
πολύ, not long after, Ac. 27. 14; fol. 
lowed by a compar., much, 2 Co. 8. 

22; moAA®, much, by much, Mat. 6. 
30. Mar. 10. 48; ae πολλά, as an adv. 
most frequently, generally, Ro. 15. 
22; πολλά, as an adv. much, greatly 
vehemently; Mar. (1483 Sicha 
time, many times, a often, 
Mat. 9, 14, 


ΠΟΛ 1 


WodvorAayxvos, ov, 6, 7), (πολύς 
& σπλάγχνον) very merciful, very 
compassiorate, Ja.5.11. N. T 

Πολυτελής, <os, οὖς, 6, ἡ, (πολύς 
& τέλος) expensive, costly, Mar. 14. 


3. 1 Ti. 2. 9; of great value, very 
precious, 1 Pe. 3. 4. 


Πολύτϊἴμος, ov, 6, 7, (πολύς & τιμή) 
οἵ great price, costly, precious, Mat. 
13. 46. Jno. 12. 3. ; 

“ολυτρόπως, adv. (πολύτροπος, 
manifold, various, πολύς & τρόπος) in 
many ways, in various modes, He. 
Leh 

Πόμα, aros, τό, (πέπομαι, p. pass. 
of πίνω) drink, 1 Co. 10. 4. He. 9.10. 


Πονηρία, «ας, 7, pr. badness, bad 
condition ; in N. 7., evil disposition 
of mind, wickedness, mischief, ma- 
lignity, Mat. 22. 18, et al.; pl. πονη- 
ρίαι, wicked deeds, villainies, Mar. 
7.23. Ac. 3. 26: from 

Πονηρός, ad, dv, bad, unsound, Mat. 
6. 23; 7. 17, 18; evil, afflictive, Ep. 
5.16; 6. 13. Re. 16. 2; evil, wrong- 
ful, malignant, malevolent, Mat. 5. 

2, 39. Ac. 28. 21; evil, wicked, 1m- 
pious, and τὸ πονηρόν, evil, wrong, 
wickedness, Mat. 5. 37, 45; 9. 4; 
slothful, inactive, Mat. 25. 26. Lu. 
19. 223 ὃ πονηρός, the evil one, the 
devil, Mat. 13. 19, 38. Jno. 17. 15; 
evil eye, i. q. φθονερός, envious, Mat. 
20. 15. Mar. 7. 22; impl. covetous, 
niggardly, Mat. 7.11: from 

IIdvos, ov, 6, (πένομαι) labour, tra- 
vail; pain, misery, anguish, Re. 16. 
10: dF 214, 

Ποντικός, ἡ, ὄν, belonging to, or an 
inhabitant of Ildvros, Ac. 18. 2. 

Πορεία, as, 7, a going, progress; 8 
journey, travel, Lu. 13. 22; fr. the 
Heb. way or manner of life, business, 
occupation, Ja. 1.11: from ; 

Πορεύομαι, f. εύσομαι, a. ἐπορεύῦ- 
θην (mid. οἵ πορεύω, to convey, trans- 
port, fr. πόρος) to go, pass from one 
place to another, Mat. 17.27; 18.12; 
to go away, depart, Mat. 24. 1; 25. 
4i. Jno. 14. 2,3; trop. to go away, 
depart ‘from life, to die, Lu. 22. 22; to 
go, pass on one’s way, journey, tra- 
veh; Mat. 2. 8,.,9. ‘Tah '1.0899°2) 415 
πορεύομαι ὀπίσω, to go after, to be- 
eome ἃ fellower or partisan, Lu. 21. 
8; of, to pursue after, be devoted to, 


2 ΠΟΡ 


2 Pe. 2.10; fr. the Heb. to go el 5 

ceed in any way or course of life, 

ie vr any manner, La. 1. 6: 8. 14. 
C2958 


Πορθέω, @, f. now, (a collateral 
form of πέρθω) to lay waste, destroy ; 
impl. to harass, ravage, Ac. 9. 21, 
Ga. 1. 13, 23. . 

Πορισμός, ov, 6, (πορίζομαι, ta 
furnish to one’s self, acquire, gain, 
mid. of πορίζω, to furnish, spel ry 
providing, procuring ; meton. sow τὲ 
of gain, 1 Ti. 6. 56,6. L.G 


Ilopveia, as, n, fornication, whore 
dom, Mat. 15. 19. Mar. 7.21. Ac 
15. 20, 29; concubinage, Jno. 8. 41; 
adultery, Mat. 5. 32; 19. 9; incest, 
1 Co. 5. 1; lewdness, uncleanness, 
genr., Ro. 1. 29; from the Heb. put 
symbolically for idolatry, Re. 2. 21; 


14.8: from 


Πορνεύω, f. εὔσω, a. 1. ἐπόρνευσα, 
to commit fornication or whoredom, 
1 Co. 6. 18; 10.8. Re. 2. 14, 20; fr. 
the Heb. to commit spiritual fornica- 
tion, practise idolatry, Re. 17. 2; 18. 
3, 9: from Y : 

Ilopyy, ns, 7, (περνάω, v. πέρνημε, 
to sell) a prostitute, a whore, harlot, 
an unchaste female, Mat. 21. 31, 32; 
Sr. the Heb. an idolatress, Re. 17. 1, 
5, 15. 

IIdpvos, ov, 6, (fr. same) a catamite; 
in N. T., a fornicator, impure per- 
son, 1 Co. 5. 9, 10, 11; 6. 9, et al. 

Πόρρω, adv. (a later form of πρόσω, 
fr. πρό) forward, in advance, far ad- 
vanced; far, far off, at a distance, 
Mat. 15.8. Mar. 7.6: whence 


Πόρρωθεν, adv. from a distance, 


from afar, He. rl. 13; at a distance, 
far, far off, Lu. 17. 12. 


Tloppwrépw, adv. (compar. of mdp- 
pw) farther, beyond, Lu. 24. 28. 


Πορφύρα, as, 7, purpura, murex, @ 
species of shell fish that yielded the 
purple dye, highly esteemed by the am 
cients, its tint being a bright crimson 
in N.T., a purple garment, robe Οἱ 
purple, Lu. 16. 19. Re. 17. 4; 18. 12, 
etal.: (ὕ) whence ᾿ ᾿ 

Πορφύρεος, οὖς, €a, ἃ, εον, Od», 
purple, crimson, Jno. 19. ὦ, 5, col, 
Mat. 27. 28, 31, et al. 


Πορφυρόπωλις, ews, 7, (fem. of 


loz 


πορφυροπώλης, πορφύρα & πωλέω) ἃ 
female seller of purple cloths, Ac. 
16. 14. 

Ποσάκις, adv. (πόσος) how many 
times? how often ?, Mat. 18. 21; 23. 
37. Lu. 13: 94. (a.) 

πόσις, ews, 7, (τίνω) drinking; 
drink, beverage, Jno. 6.55. Ro. 14. 
47. 'Gol, 2.16. 

Σϊόσος, ἡ. ov, interrog. to ὅσος & 
τόσος, how great? how much ?, Mat. 
6.23. Lu. 16.5, 7. 2 Co. 7. 113; πόσῳ, 
adverbially before a comparative, how 
much? by how much?, Mat. 7. 11; 
10. 25. He. 10.29; oftime, how long ὃ 
Mar. 9.21; of number, pl. how many ? 
Mat. 15. 34; 16. 9, 10, et al. 

Ποτᾶμός, ov, 6, a river, stream, 
Mar. 1.5. Ac, 16.13; met. and alle- 
gor. Jno. 7. 38. Re. 22.1, 2; a flood, 
wiater torrent, for χείμαρῥος ποταμός, 
Mut. Tee ΥΧΩ͂ 

Ποταμορφόρητος, ov, 6, 4, (πο- 
ταμός & φορητός, fr. dopew) borne 
along or carried away by a flood or 
torrent, Re. 12. 15. 4: 


[lorazos, 7s, 6v, a later form of πτο- 
δαπός, of what country; in N. 7. 
equivalent to motos, what? of what 


manner? of what kind or sort ?, Lu. |. 


1. 29; 7. 39; denoting admiration, 
what? what kind of? how great? 
Mat. 8.27. Mar. 13. 1, et al. 


Πότε, interrog. particle, when? at 
Whattimes Mat. 24-3 25! 37, 38; 
39, 44; ἕως more, till when? how 
long ὃ, Mat. 17. 17, et al. 


δ᾽ . . e ; J 
[lore, an enclitic particle of time, 


once, some time or other, either past 


or future; formerly, Jno. 9. 13; at 
length, Lu. 22. 32; at any time, ever, 
Ep. 5.29. He. 2. 1; intensive after 
interrogatives, ever, 1 Co.9.7. He. 
1. 5, et al. 

tidtepos, a, ov, which of the 
two? whether ?; πότερον, adverbially, 
whether ?, Jno. 7. 17. 

Wornpiov, tov, τό, (ποτήρς πόσος, 
πίνω) a vessel for drinking, cup, Mat. 
10. 42; 23. 25, 26; meton. the contents 
of a cup, liquor contained in a cup, 
Lu. 22.20 1 Co. 10. 16; fr. the Heb., 
the cup or potion of what G'cd’s ad- 
ministration decis out, Mat. 20. 22, 
23. Re. 14. 10, et al. 

Προτίζω, f. iow, At. ia, p. πεπότικα, 


153 


TIPA 


ἃ. 1. ἐπότισα, (fr. same) to Cause ts 
drink, give drink to, Mat. 10. 42, et 
al.; met. 1 Co. 3. 2. Re. 14. 8; to 
water, irrigate, met. 1 Co. 3. 6, 7, 8. 


Πότος, ov, 6, (πίνω) a drinking; a 
drinking together, drinking-bout, 
compotation, 1 Pe. 4. 3. 


Ilov, an enclitic indefinite particle, 
somewhere, in a certain place, He. 
2.6; 4.4: with numerals, thereabout, 
Ro. 4. 19. 

Ποῦ. an interrog. particle, of piace, 
where? in what place?; direct, Mat. 
2.2. Lu. 8. 25. Jno. 1. 39; indirect, 
Mat. 2. 4. Jno. 1. 40; whither, Jno. 
3.8; 1. 85: 18. 36. 


Πούς, ποδός, 6, the foot, Mat. 4. 


6; 5. 35; 7.6; 22. 44; 28.9. Lu. l. 
79. Ac. 5.9. Ro. 3. 15, et al. 

Πρᾶγμα, atos, τό, (πράσσω) a 
thing done, fact, deed, work, trans- 
action, Lu. 1.1. Ja. 3.16; a matter, 
affair, Mat. 18. 19. Ro. 16.2; a mat- 
ter of dispute, 1 Co. 6. 1; a thing, 
genr., He. 10.15 11.13 τὸ πρᾶγμα, an 
euphemism for profligacy, perhaps, 
1 hid: Ὁ. 

Πραγματεία, as, 7, an application 
to a matter of business; in N. T., 
business, affair, transaction, 2 Ti. 2. 
4: from ; 

Ti payuarevopat, f. evcopat, (πραγ- 
μα) to be occupied with or employed 
in any business, do business; to 
trade, traffic, Lu. 19. 13. 


“Πραιτώριον, ίου, τό, (Lat. preto- 


rium, fr. pretor) when used in re 
ference to a camp, the tent of 
the general or commander-in-chief ; 
hence, in reference to a province, the 
palace in which the governor of the 
province resided, Mat. 27.27. Mar. 
15.16. Ac. 23. 35, et al.; the camp 
occupied by the prtorian cohorts 
at Rome, the preztorian camp, or, 
the Roman emperor’s palace, Phi. 
1. 13. 

Πράκτωρ, opos, 6, (πράσσω) an 
exactor of dues or penalties; an of- 
ficer who enforced payment of debis 
by imprisonment, Lu. 12. 58. 


Πράᾶξις, ews, ἧς (fr. same) operation, 
business, office, Ro. 12. 4; πρᾶξις & 
πράξεις, actions, mode οἵ acting, 
ways, deeds, practice, behaviour, 
Mat. 16.27. Lu. 23. 41. et al. 


ΠΡΑ 


Πρᾶος, ¢2a, ov, mild; gentle, kind, 
at. 11. 29: whence 
Πραύτης, tyros, 7, meekness, for- 
earance, 1 Co. 4. 21. Ga. 5. 23; 
gentleness, kindness, benevolence, 
2 Co. 10. 1, et al. 


ppv | 
Upacid, as, 7, a small area or bed 


in a garden; trop. a company of 


persons disposed in squares; fr. the | 


Heb. πρασιαὶ πρασιαΐ, by areas, by 
squares, like beds in a garden, Mar. 
6. 40. 

Hpdoow, v. ττω, f. ξω, p. πέπρᾶ- 
a, a. 1. ἔπραξα, to do, execute, per- 
orm, practise, act, transact, and of 

evil, to commit, Lu. 22. 23; 23. 15. 
Jno. 3.20. Ac. 26. 9, 20, 26, 31, et al.; 
to fulfil, obey, observe a law, Ro. 2. 
25; to do to any one, Ac. 16, 283 5. 
35; to occupy one’s self with, be en- 
gaged in, busy one’s self about, Ac. 
19. 19. 1 Th. 4. 11; to fare, Ac. 15. 
29. Ep. 6. 21; to exact, require, col- 
lect tribute, money lent, &c. Lu. 3. 
Pe bos 28. ᾿ 
Πραύπάθεια, ας, ἢ, (πραῦς & πάθος, 
fr. πάσχω) meekness, gentleness of 
mind, kindness, v.r.1 Ti. 6. 11. LG. 
IIpavs, εἴα, v, €os, οὖς, elas, έος, 
ovs, 1. q. πρᾶος, meek, gentie, kind, 
forgiving, Mat. 5. 5; mild, benevo- 

lent, humane, Mat. 21.5. 1 Pe. 3.4: 

whence ᾿ 
Πραύτης, τητος, ἢς i. q. πραότης, 
meekness, milidness, forbearance, 
1 Pe. 3. 15; gentleness, kindness, 
aed. 21.3.15. 5 

ΙΤρέπει,, impers. verb, it becomes, it 
is fitting, it is proper, it is right, &c., 
and part. πρέπον, becoming, suitable, 
decorous, &c. Mat. 3.15. 1Co. 1}. 
13. Ep. 5.3. 1 Ti. 2. 10, et al. 


[peo Beta, as, n, eldership, seniority ; 
an embaasy, legation; ambassadors, 
legates, Lu. 14. 32; 19. 14: from 

Πρεσβεύω. f. evow, (τρέσβυς, an 
old man, an ambassador) to be elder; 
to be an ambassador, perform the 
duties of an ambassador, 2 Co. 5. 20. 
Ep. 6. 20. 

Δ ρεσβυτέριον, tov, τό, a body of 
old men, an assembly of elders; the 
Jewish Sanhedrin, Lu. 22. 66. Ac. 
22.5; a body of elders in the Chris- 
tian church, a presbytery, 1 ‘fi. 4. 14: 
(N. T.) from 


154 





| 





TIPO 


Πρεσβύτερος, tépa, τερον, (comp 
of πρέσβυς) elder, senior; older, more 
advanced in years, Lu. 15. 25. Jno. 
8.9. Ac. 2. 17; an elder in respect 
of age, person advanced in years, 
1 Ti. 5. 1, 2; pl. spc. ancients, ances. 
tors, fathers, Mat. 15.2. He. 11.23; 
as an appellation of dignity, an elder, 
local dignitary, Lu. 7. 3; an elder, 
member of the Jewish Sanhedrin, 
Mat. 16. 21; 21. 23; 26. 3, 47, 57, 59s 
an elder or presbyter of the Christian 
church, Ac. 11. 30; 14. 23, et al. freq. 

Πρεσβύτης, ov, 6, (fr. same) an 
old man, aged person, Lu. 1. 18. 
Tit. 2.2. Phile.9: (Ὁ) whence fem. 

a ς 

Πρεσβῦτις, wos, 7, an aged woman, 
Tit: 2.3, 

IIpnvns, €os, ovs, 6, 7, prone, head- 
foremost; πρηνὴς γενόμενος, falling 
headlong, Ac. 1: 18. 

Πρίζω, v. mpiw, a. 1. pass. ἐπρίσ- 
θην, to saw, saw asunder, He. 11. 37. 

IIpiv, adv. before, of time, Mat. 26. 
34, 75. Mar. 14. 72; πρὶν ἢ, sooner 
ΠΝ, before, Mat. 1. 18. Lu. 2. 26, 
et al. 

Πρό, prep. with a gen., before, of 
place, in front of, in advance of, Mat. 
11.10. Lu. 1.76. Ac. 5. 23; before, 
of time, Mat. 5. 12. Lu. 11. 38; be- 
fore an infin. with the gen. of the arts- 
cle, before, before that, Mat. 6. 8. 
Lu. 2. 21; before, above, in prefer- 
ence, Ja. 5. 12. +1 Pe. 4. 8. 

Προάγω, f. ἄξω, (πρό & ἄγω) te 
lead, bring, or conduct forth, pro- 
duce, Ac. 12. 63 16. 30; 25. 263 ine 
trans. to go before, to go first, Mat. 
2.9; 21.9. ΜΓ. 6. 45. 1 ΤΊ. 5. 34ς᾿ 
part. προάγων, ovoa, ov, preceding, 
previous, antecedent, 1 Ti. 1. 18. He. 
7. 18; hence in N.T., trans. to pre 
cede, Mat. 14. 22, et al.; to be im ad- 
vance of, Mat. 21. 31. (a.) y 

Προαιρέομαι, odpat, f. ἤσομαῳ 
(πρό & atpéw) to prefer, choose; met. 
to purpose, to intend considerately, 
2 Co. 9. 7. : 

Προαιτιάομαι, @pat, f. ἄσομαι, (po 
& αἰτιάομαι, fr, αἰτία) pr. to charge 
beforehand; to convict beforchand, 
Ro. 3. 9, since the charges in the case 
in question were drawn from Scrip- 
ture. : 

IIpoakovw, (πρό & ἀκούω) to heag, 


ΠΡΟ 


beforehand; 8.1. προήκουσά, to have 
heard of previously, or already, Col. 
Ἰ, δ. 


Ιροαμαρτάνω, (πρό & ἁμαρτάνω) 
to sin before; p. προημάρτηκα, to 
auave already sinned, have sinned 
heretofore, 2 Co. 12. 21; 13.2. N. T. 

4 , , , > , 

Προαύλιον, tov, τό, (πρό & avAn) 
the exterior court before an edifice, 
Mar. 14. 68, col. Mat. 26. 71. 

ἱδροβαίνω, f. βήσομαι, a. 2. mpod- 
8yy, part. προβάς, (πρό & βαίνω) to go 
forward, advance, Mat. 4. 21. Mar. 
1.19; to advance in life, Lu. 1. 7, 
18; 2. 36. 

Ἰροβάλλω, f. βαλῶ, a. 2. mpov- 
βαλον, (πρό & βάλλω) to cast before, 
project; to put or urge forward, Ac. 
19. 33; to put forth, as a tree its blos- 
soms, &e. Lu. 21. 30. 

slpoBarikds, 7, ὄν, belonging or per- 
taining to sheep; ἡ προβατικὴ (πύλη) 
the sheep-gate, Jno. 5. 2: from 

Πρόβᾶτον, ov, τό, a sheep, Mat. 7. 
153 9.363 10. °16; met. Mat: 10. 6; 
15. 24, et al. 

Προβιβάζω, f. aow, (τρό & βιβάζω) 
to cause any one to advance. to lead 
forward; to advance, push forward, 
Ac. 19. 33; met. to incite, instigate, 
Mat. 14. 8. 

Προβλέπω, f. ra, (πρό & βλέπω) 
to foresee; mid. to provide before- 
hand, He. 11. 40. S. 

Προγίνομαι, p. mpoyeyova, (πρό & 
γίνομαι) to be or happen before, be 
previously done or committed ; mpo- 
γεγονώς, bygone, previous, Ro. 3. 
25. 


Προγινώσκω, f. γνώσομαι, ἃ. 2. 
προέγνων, Ὁ. PASS. προέγνωσμαι, (πρό & 
γινώσκω) to know beforehand, to be 
previously acquainted with, Ac. 26. 
5. 2 Pe. 3.17; to determine on be- 
forehand, to fore-ordain, 1 Pe. 1. 20; 
in W.T., fr. the Heb., to foreknow, 
to appoint as the subjects of future 
privileges, Ro. 8. 29; 11. 2: whence 

Πρόγνωσις, ews, ἢ, foreknowledge, 
prescience; in WV. 7., previous deter- 

ination, purpose, Ac. 2. 23. 1 Pe. 
bod: 


Πρόγονος, ov, 6, (mpoyivopat) born 
earlier, elder; a progenitor, pl. ee 
arc ai parents, 1 Ti. 5. 4; fore- 

thers, ancestors, 2 Ti. 1. 3. 


156 . 


Tipo 


Προγράφω, f. ψω, p. pass. mpoyes 

γραμμαι, ἃ. ἢ. pass. mpocypadwy, (πρό & 

ράφω) to write before or aforetime, 

ο. 15.4. Ep. 3.3; to make ἃ sub- 

ject of public notice; to set forth 

unreservedly and distinctly, Ga. 3.1: 
to designate clearly, Jude 4. 

Πρόδηλος, ov, 6, 7, τό, -ον, (πρό & 
δῆλος) previously manifest, before 
known; plainly manifest, very clear, 
prominently conspicuous, 1 Ti. 5. 24, 
δι, ele" 1: 14: 

Προδίδωμι, f. δώσω, (τρό & ete 
δωμι) to give before, precede in giy- 
ing, Ro. 11. 35; to give up, abandon, 
betray : whence 

Προδότης, ov, 6, a betrayer, traitor 
DANG 162 Aerts 520) Δ 13:4. 

Πρόδρομος, ov, 6, 7, (δραμεῖν) a 
precursor, forerunner, one who ad- 
vances to explore and prepare the 
way, He. 6. 20. 

Προεῖδον, part. προϊδών, 2. aor. of 
mpoopaw: which see. 

IIpoeizra, 1. aor., & πτροεΐττον, 2.20%. 
of προλέγω : which see. ᾿ 

Προείρηκα, perf. of προλέγω. 

Προελπίζω, f. ίσως (πρό & ἐλπίζω) 
to repose hope and confidence in 
@ person or thing beforehand, Ep. 
1.12. 

Προενάρχομαι, f. ξομαι, (πρό & 
ἐνάρχομαι) to begin before a particu- 
lar time, 2 Co:.8;.6,.10;. ONE. 

Προεπαγγεέλλομαι, a. 1. προεπὴγ- 
γειλάμην, (πρό & ἐπαγγέλλομαι) to pro- 
mise beforehand, or aforetime, Rc. 
Το Wane 

Προέρχομαι, f. ελεύσομαι, a. 2. 
προῆλθον, (πρό & ἔρχομαι) to go for- 
wards, advance, proceed, Mat. 26. 39. 
Mar. 14. 35. Ac. 12. 10; to precede, 
go before any one, Lu. 22. 47; to pre- 
cede in time, be a forerunner or pre- 
cursor, Lu. 1. 17; to outgo, outstri 
in going, Mar. 6. 33; to travel in δας 
vance of any one, precede, Ac. 20. δ, 
ie ea Oa! ie 

Προετοιμάζω, f. dow, (πρό & ἕ- 
τοιμάζω) to prepare beforehand ; [πὲ 
NV. T., to appoint beforehand, Ro. 9. 
23; ΠΡ. 10. 

Προευαγγελίζομαι, f. ίσομαι, te 
announce joyful tidings beforehand, 
Ga. 3.8 ἢ. α΄. 


ΠΡΟ 


ἵϊροέχω, t. fa, (πρό & ἔχω) to have 
or hold before; intruns. & mid. to 
excel, surpass, have advantage or 
pre-eminence, Ro. 3. 3. 

Προηγέομαι, ovpat, f. noouat, (apd 
& ἡγέομαι) to go before, precede, lead 
onward ; met. to endeavour to take 
the lead of, vie with, or, to give pre- 
cecence to, to prefer, Ro. 12. 10. 

Upeleots, ews, ἡ, (προτίθημι) a 
setting forth or before; ot ἄρτοι τῆς 
προθέσεως, & ἢ πρόθεσις τῶν ἄρτων, 


the shewbread, the twelve loaves of 


bread, corresponding to the twelve 
tribes, which were set out in two rows 
upon the golden table in fhe sanctuary, 
Mati 12.) 4e) MM ar. 2, 196.) ΘΟ 
He. 9. ἃ ; predetermination, purpose, 
AG. 11,933 37.138. Ro. δι δ» Ὁ on 
3. 10, et al. 


ΤΙροθεσμία, as, 7, (pr. fem. of προ- 
θέσμιος, before appointed, πρό & 
θεσμός) SC. ἡμέρα, a time before ap- 
pointed, set or appointed time, Ga. 
4. 2. 


Προθυμία, as, ἢ, promptness, rea-i- 
ness, alacrity of mind, willMMgneas, 
SCOUT ALE. 2 OO: (8. Vi, 2, Es Oot 
Strom 

Πρόθῦμος, ov, 6, 7, rod & θυμός) 
ready in mind, prepared, prompt, 
willing, Mat. 26. 41. Mar. 14. 38; 
τὸ πρόθυμον, i. q. ἡ προθυμία, readi- 
ness, alacrity of mind, Ro. 1. 15: 
whence 

Προθύμως, adv. promptly, with alac- 
rity, readily, willingly, cheerfully, 
1) Pe.5 52; ἱ 

Προΐστημι, f. προστήσω, (πρό & 
ἐστημι) to set before; met. to set 
over, appoint with authority; in- 
trans. a. 2. mpovaTny, Pp. προέστηκα, 
part. προεστώς, and mid. προΐσταμαι, 
to preside, govern, superintend, Ro. 
2 δ. hed Wis) Spe) Qe ih Τὰ δι: 
5.17; mid. to undertake resolutely, 
to practise diligently, to maintain 
the practice of, Tit. 3. 8, 14. 

Προκαλέομαι, ovpat, f. evopat, 
(mpoxarkéw, to call forth, invite to 
stand forth, fr. πρό & καλέω) to call 
out, challenge to fight; to provoke, 
irritate with feelings of ungenerous 
rivalry, Ga. 5. 26. 

Προκαταγγέλλω, £. γελῶ, (πρό & 


καταγγέλλω) to Geclare or announce 


- 156 


ΠΡΟ 


beforehand, foretel, predict, Ac. ἃ 
18, 24; 7.52. 2Co.$.6 L. G. 

Προκαταρτίζω, f. iow, (πρό & κα- 
ταρτίζω) to make ready, prepare, Or 
complete beforehand, 2 Co. 9. 5. 

Πρόκειμαι, f. εἰσομαι, “πρό & κεῖς 
μαι) to lie or be placed before; meé. 
to be proposed or set before, as a 
duty, example, reward, &c. He. 6. 183 
12.1,2. Jude7; to be at hand, be 
present, 2 Co. 8. 12. 

Προκηρύσσω, f. Ew, (πρό & κηρύσ- 
ow) to announce publicly; in NV. 7, 
to announce before, Ac. 3.20; 13. 24. 

IIpoxorn, 7s, ἢ, advance upon a 
way; met. progress, advancement, 
furtherance, Phi: 1.12. 1 Ti 4. 15: 
from 

Προκόπτω, f. yo, (πρό & κόπτω) 
pr. to cut a passage forward; to ad- 
vance, make progress; to advance 
as time, to be far spent, Ro. 13. 12; 
met. to advance in wisdom. age, or 
stature, Lu. 2. 52; seg. ἐν, to make 
progress or proficiency in, Ga. 1.4; 
with ἐπὶ πλεῖον, to proceed or ad- 
vance further, 2 Ti. 2.16; 3.9; with 
ἐπὶ τὸ χεῖρον, to grow worse and 
worse, 2 Ti. 3. 13. 

IIpéxpipa, atos, τό, (7 poKpive, te 
prejudge, prefer) previous judgment, 
prejudice, prepossession, or, prefer- 
ence, partiality, | Ti. 5.21. ΝΟ. 

Πρόκυρόω, a, f. ὦσω, (πρό & κυ- 
pow) to sanction and establish pre- 
viously, ratify and confirm before, 
{χ. 9.1 he fe ad ib? ἱ 

Προλαμβάνω, f. λήψομαι, ἃ. 2. 
mpovrAaBov, (πρό & λαμβάνω) to take 
before another, 1 Co. 11, 21; trop. te 
anticipate, do beforehand, Mar. 14. 
8; to take by surprise; pass. to be 
taken unexpectedly, be overtaken, 
be taken by surprise, Ga. 6. 1. 

Tipokeya, f. Ew, a. 1. προεῖπα, a. 2. 
προεῖπον, Ὁ. προείρηκα, {πρό ὃν λέγω) 
to tell beforehand, to foretel, Mat, 
24.25. Ac..1. 16. Ro. 9. 29. 2 Co. 13, 
2. Ga.5. 21. /1 Th,-3. 4, et al. ; 

Προμαρτύρομαι, (πρό & μαρτυρο- 
μαι) pr. to witness or testify before- 
hand; to declare beforehand, pre- 
dict, 1 Ῥ6..1. 11. Ν. T 

Προμελετάω, ὦ, f. naw, (πρό & 

εὐ τάων to practise beforehand; t 
premeditate, Lu. 21. 14. 


ΠΡΟ 

Προμερινάω, ὦ, f. now, (πρό ἃ 
μεριμνάων) to be anxious or 3olicitous | 
beforehand, to ponder beforehand, 
Mar. 13. 11...N. T. 

Προνοέω, ὦ, f. Noa, (πρό & νοέω) 
to perceive beforehand, foresee; to 
provide for, 1 Ti. 5. 8; mid. to pro- 
vide for one’s self; by impl. to ap- 
ply one’s self to a thing, practise, 
strive to exhibit, Ro. 12. 17. 
3. 21. 

LI aovota, as, ἥ, forethought; provi- 
dence, provident care, Ac. 24. 3; 
provision, Ro. 13. 14. 

Προορήω, ὦ, f. προόψομαι, p. προ- 
ewpaxa, ἃ. 3. προεῖδον, (πρό & opdw) to 
foresee, Ac. 2. 81. Ga. ὃ. 8: to see 
before, Ac. 21.29; in N. 7., to have 
vividly present to the mind, to be 
mindful of, Ac. 2. 25. 

Upoopitw, f. iow, (πρό & ὁρίζω) 
to limit or mark out beforehand; to 
design definitively beforehand, or- 
dain beforehand, predestine, Ac. 4. 
28. Ro. 8. 29, 30, et al. 


Προπάσχω, (πρό & πάσχω) a. 2. 
προέπαθον, to experience previously ; 
of ill treatment, 1 Th. 2. 2. 

Προπέμπω, f. Wo, (πρό & πέμπω) 
to send on before; to accompany or 
attend out of respect, escort, accom- 
pany for a certain distance on set- 
ting out on a journey, Ac. 15. 3; 20. 
38; 21. 5, et al.; to furnish with 
things necessary for a journey, Tit. 
3. 13. 3 Jno. 6. 

Προπετής; os, οὖς, ὁ, 1, τό, ~€S, 
(πρό & πίπτω) falling forwards; met. 
precipitate, rash, Ac. 19, 36. 2 ΤΊ. 
3. 4. 


Προπορεύομαι, f. εὖσομαι; (πρό & 
πορεύομαι) to precede, go before, Ac. 
MOY δὰ: hs 76: 

{Ipds, prep., with a genitive, from ; 
met. for the benefit of, Ac. 27. 34; 
with a dative, near, by, at, by the 
side of, in the vicinity of, Mar. 5. 11. 
Lu. 19. 37; with an accusative, used 
of the place to which any thing tends, 
to, unto, towards, Mat. 2. 12; 3. 5, 
13; at, close upon, Mat. 8.10. Mar. 
5. 22: near to, in the vicinity of, 
Mar. 6. 45; after verbs of speaking, 
praying, answering to a charge, &C., 
to, Mat. 2. 15; 27.14; of place wnere, 
with. ia. among, by, at, &c., Mat. 


2 Co. 


157 


ΠΡΟ 


26.59. Mur. 11. 4. Lu. 1. 80; of téme 
for, during, Lu. 8. 13. 1 Co. 7. 5; 
near, towards, Lu. 24. 29; of the end, 
object, purpose for which an action % 
exerted, or to which any quality, &«. 
has reference, to, Jno. 4. 25. Ac. ὃ. 
10; 27. 12; before an injén. with τό, ia 
order to, that, in order that, Mat. 6. 
1; 13. 30; 26. 12; so as to, so that, 
Mat. 5. 28; of the relation which ang 
action, state, quality, &c. bears to ang 
person or thing, in relation to, ὁ 

concerning, in respect to, with re- 
ference to, Mat. 19. 8; Lu. 12. 41; 
18.1; 20.19; asit respects, as it con- 
cerns, with relation to, Mat. 27. 4. 
Jno. 21, 22, 23; according to, in con- 
formity with, Lu. 12.47. 2 Co. 5. 105 
in comparison with, Ro. 8. 18; in at- 
tention to, Eph. 3. 4; of the actions, 
dispositions, &e. exhibited with re- 
spect to any one, whether friendly, 
towards, Ga. 6.10. Ep. 6.9; or un 
friendly, with, against, Lu. 23. 12. 
Ac. 23. 30; after verbs signifying te 
converse, dispute, make a covenant, 
&c., with, Lu. 24. 14. Ac. 2.7; 3. 25 

Προσάββατον, ov, τό, (πρό & σάβ- 
Barov) the day before the sabbath, 
sabbath-eve, Mar. 15. 42. 5. 

Προσαγορεύω, f. εὔσω, (πρός & 
ἀγορεύω, to speak) to speak to, ac- 
cost, to name, denominate; to no- 
minate, declare, He. 5. 10. 

Προσάγω, f. Ea, a. 2. προσήγαγον, 
(πρός & ἄγω) to lead or conduct to, 
bring, Lu. 9. 41. Ac. 16. 20; to con- 
duct to the presence of, met. 1 Pe. 3. 
18; intrans. to approach, Ac. 27. 27: 
(a) whence 

IIpocayoy7, 7S; 7, approach ; ac- 
cess, admission to the presence of any 
one, Ro. 5.2. Ep. 2. 18. 

Προσαιτέω, ὦ, f. now, (πρός & 
αἰτέω) to ask for in addition ; to ask 
earnestly, beg; to beg alms, Mar. 
10. 46. Lu. 18. 35. Jno. 9.8: whenca 

Προσαίτης, ov, ὁ, a beggar, mendi- 
cant, v.r. Jno. 9.8. N. T. 

IIpocavaBaive, f. βήσομαι, a. 2 
έβην, (πρός & ἀναβαίνω) to go up fur- 
ther, Lu. 14. 10. 

Προσανᾶλίσκω, f. λώσω, (πρός ἃ 
ἀναλίσκων) to consume besides ; to ex- 
pend on a definite object, Lu. 8. 43. 

Προσαναπληρόω; ὦ; f. oro, (πρός 
& ἀναυληράων to fill wp by addition 


ΠΡΟ 


προσῆλθον, P. προσελήλυθα, (πρός & 

ἔρχομας) to come or go to any one 

Γροσανατέθημι, (πρός & ἀνατίθημι) approach, Mat. 4. 3,11; 5.1; 8. 19, 
to lay upon over and above; mid.to 29» εἶ al. freq.; trop. to come, or go 
put one’s self in free communication ἴθ» #pproach, draw near, spiritually. 
with, to confer with, Ga. 1. 16; to 


He. 7,,25; 1, 03. A558. 5 ΟΣ ee 
confer upon, topropound asa matter 4. to assent to, accede to, concuy 
of consideration, Ga. 2. 6. 


| m,1 TL 6.32. 
! , 7 « ,, 
Προσαπειλέω, ὦ, f. now, (πρός & ἐρτρε ιν ἥδ ἤν ie A ne “3 
ἀπειλέω) to threaten in addition, | Pm hereg es - 12. - 1.44, 
utter additional threats, Ac. 4. 21. 


et al.; meton. a place where praye1 

A nam | : j is offered, an oratory, perhaps, Ac. 
Προσδαπανάω, ὦ, f. jaw, (πρός & 
banavdm) to spend besides, expend 


16. 13, 16. 8S. 
Προσεύχομαι, f. evEouat, imperf. 
over and above, Lu. 10.35. L. G. p Xone ξ pes - 
Προσδέομαι, f. δεήσομαι, (πρός & | 


προσηυχόμην, ἃ. 1. π ξάμην, to 
pray, offer prayer, t. 5. 44; 6. 5, 

δέομαι) to want besides or in addi- 

tion, Ac. 17. 25 


6, et al. 
᾿ Προσέχω, f. Ew, (πρός ἃ ἔχω) to 
Προσδέχομαι, ΄. δέξομαι, (πρός & | 
δέχομαι) 10 receive, accept; to τϑ-᾿ 


have in addition; to hold to, bring 
near; absol. to apply the mind toa 
ceive, admit, grant access to, Lu. 15. ζλῖπρ, to give heed to, attend to, ob- 
2; toreceive, admit, accept.and with  ®°T¥®, consider, Ac. 5. 35. He. 2. 1. 
οὐ, to reject, He. 11.35; tosubmitto,, 2 Pe- 1.19; to take care of, provide 
He. 10. 34; to receive kindly, as α΄ for, Ac. 20. 28; when followed by 
guest, entertain, Ro. 16.2; toreceive,, ἀπό, #1, ¥. μήποτε, to beware of, take 
admit, as a hope, Ac. 24. 15; to look | heed of, guard against, Mat. 6. 1; 
or wait for, expect, await, Mar.15.| 7-153 to assent to, yield credence to, 
43. Lu. 2. 25, et al. | follow, adhere or be attached to, Ac. 
Te TA TIME, ἀρ αν to look σύ. 8:10, 11; 16. 143 to give one’s self 
ροσόοκαω, ὦ; 1. 70@, to look for, yy to, be addicted to, engage in, be 
be expectant of, Mat. 11.3. Lu.7.|! occupied with, 1 Ti. 1. 4; 3. 8, et al. 
19, 20.. Ac. 3:5. 2 Ee, B 12, 13,44; | λό κ , , 
to expect, Ac. 28.6; to wait for, Lu. | Ipoon 0, ὦ, f. wow, (πρὸς & 
1.21; 8.49. Ac. 10. 24; 27.33; αὖ- ἧλος) to nail to, affix with nails, Col 
sol. to think, anticipate, Mat. 24.50.) 2.14. are ῥ 
Lu. 12. 46: whence ᾿Προσηλῦτος, ov, 6, 4, (προσέερ- 
Προσδοκία, as, ἢ, a looking for, ex- ᾿ς Χομαι) pr. a new comer, a stranger; 
pectation, anticipation, Lu. 21. 268: #4 NV. 7, a proselyte, convert from 
meAon. expectation, whatisexpected | paganism to Judaism, Mat. 25. 15, 
or anticipated, Ac. 12. 11. | Ac. 2.10; 6.5; 13. 43. 8, 
Iipoctpapeav, a. 2. part. of mpoo- Πρόσκαιρος, ov, 6, 7, τό, -ον, (πρός 
τρέχω : Which 566, | δῦ καιρός) opportune; im NV. T., con- 
Προσεάω, ὦ, f. dow, (πρός & édw)| tinuing for a limited time, tempo- 
to permit an approach, Ac. 27. 7. ‘rary, transient, Mat. 13.21. Mar. 4. 
N.Y. : “| 17." 2 Co. 4,18. He. 11.25. L. G. 


Προσεγγίζω, f. iow, (πρός & ey-| a apts νον 9 δ ἔστιν, 
(ζω) “4 2 me near, Mar.| P- προσκέκλημαι, (M14. ΟἹ προσκάλεω, 
ἀρνί LL. οι δ PICT PER . | to call to, summon, invite, fr. πρός & 
καλέω) to call to one’s self, summon, 
Mat. 10. 1; 15. 10, 32; 18. 2, et al.; 
to invite, Ac. 2. 39; to call to the per- 
Sormamnce of a thing, appoint, Ac. 13. 
23 16. 10. 


Προσκαρτερέω, ὦ, f. noo, (πρός & 


ΠΡΟ 188 
Ὁ steely deficiencies, 2 Co. 9. 12; | 


‘5 7 
Ὠροσεδρεύω, f. evow, (πρός & | 
éipa) to sit near; met. to wait or | 
attend upon, have charge of, 1 Co. | 
9. 14. 
Προσεργάζομαι, f. ἄσομαι, (πρός 


to gain in addition in trade, Lu. 
19. 16. 


& ἐργάζομαι) pr. to work in addition ; | 
; . 
Πρεσέοχομα΄ f. ελεύσομαι, a. 2.! 


καρτερέω) to persist in adherence te 
a thing; to be intently engaged in, 
attend constantly to, Ac. 1. 14; 3 
42, Ro, 13. 6. οἵ al.; to remain cop 


~ 


ΠΡΟ 


stantly in ὦ place, Ac. 2. 46; to con- 
atantly attend upon, continue near 
to, be at hand, Mar. 3.9. Ac. 8. 13; 
10. 7: whence 

Προσκαρτερῆσις, €ws, 1, perse- 
verance, unremitting continuance in 
a thing, Ep. 6. 18. NT: 

Προσκεφάλαιον, cv, τό, (πρός & 
κεφαλή) "1". ἃ cushion for the head, 


pillow; also, a boat-cushion, Mar. 
| 


4. 38. 
Προσκληρόω, ὦ, f. ὦσω, (πρός & 
κληρόω) pr. to assign by lot; in NV. 7. 
ag a. 1. προσεκληρώθην, to adjoin 
one’s self to, associate with, follow 
as a disciple, Ac. 17. 4. 


Προσκλίνω, f. wa, (πρός & κλίνω) 
pr. to 1nake to lean upon or against 
a thing ; met., mid., a. t. προσεκλίθην, 
to join one’s self to, follow as an ad- 
herent, v. r. Ac. 5. 36: whence 


Πρόσκλϊσις, ews, 7, pr. a leaning 
upon or towards a thing; met. a lean- 
ing towards any one, inclination of 
me towards, partiality, 1 Ti. 5. 21. 


Πιροσκολλάω, ὥ, f. ἤσω, (πρός & 
κολλάω) pr. to σ]τιο ἴο ; in NV. T., mid., 
a. 1. προσεκολλήθη, f. προσκολληθήσο- 
μαι, to join one’s self to any one, fol- 
low as an adherent, Ac. 5. 36; to 
cleave closely to, Mat. 19. 5. Mar. 
10,7. Ep; 5. Bi. 

Πρόσκομμα, aos, 70, (προσκόπτω) 
a stumbling, Ro. 9. 32, 33. 1 Pe. 
2.8; met. a stumbling-block, an oc- 
casion of sinning, means of inducing 
to sin, Ro. 14.13. 1 Co. 8.9; met. a 
moral stumbling, a shock to the moral 
or religious sense, a moral embar- 
rassment, Ro. 14. 20. G 

Προσκοπή, ns, 7, pr. a stumbling ; 
offence; in N.7., an offence, shock, 
ground of. exception, 2 Co. 6. 3: 
From 

Προσκόπτω, f. Ψω, (πρός & κόπ- 
τω) to dash against, to beat upon, 
Mat. 7. 27; to strike the foot against, 
Mat. 4. 6. Lu. 4. 11; to stumble, 
Jno. 11. 9, 10; met. to stumble at, to 
take offence at, Ro. 9. 32; 14. 21. 
‘ Pe. 2. 8. 

Προσκυλίω, v. προσκυλίνδω, f. 
ἔσω, (πρός & κυλίω) to roll to or 
against, Mat. 27.60. Mar. 15. 43. (7.) 


‘ ~ , ’ 
Ἰροσκυνεῶς ὦ, f. ἡσομαι & now, 


159 


SD 








ΠΡΟ 


Ά. 1. προσεκύνησα, (πρός & κυνέω, ta 
kiss) to do reverence or hcmage by 
kissing the hand; in N. 7., to de 
reverence or homage by prostration, 
Mat. 2. 2, 8, 11; 20.20. Lu. 4.7; 24. 
52; to pay divine homage, ἘΣ 
adore, Mat. 4. 10. Jno. 4. 20, 21. He. 
1. 6, et al.; to bow one’s self in ado» 
ration, He. 11. 21: whence 


Προσκυνητής, οὔ, 6, a worshipper, 
Jno. 4.23. N. T. 

Προσλᾶἄλέω, ὦ, f. now, (πρός ἃ 
λαλέω) to speak to, converse with, 
Ain 143.528) 20. as Gr 

Προσλαμβάνω, to take besides ; mid 
προσλαμβάνομαι, f. λήψομαι, to take to 
one’s self, assume, take as a com- 
panion or associate, Ac. 17.5; 18.26; 
to take, as food, Ac. 27. 33, 34, 36; to 
receive kindly or hospitably, admit 
to one’s society and friendship, treat 
with kindness, Ac. 28.2. Ro. 14.1, 
3: 15. 7. Phile. 12, 17; to take or 
draw to one’s self as a preliminary 
to an address of admonition, Mat. 
16. 22. Mar. 8. 32: whence 

Πρόσληψις, ews, ἢ, an assuming ; 
a receiving, reception, Ro. 11. 15. 

Προσμένω, f. eva, (πρός & μένω) 
to continue, remain, stay in a place, 
1 Ti. 1. 3; to remain or continue 
with any one, Mat. 15. 32. Mar. 8. 2. 
Ac. 18. 18; to adhere to, Ac. 11. 23; 
met. to remain constant in, persevere 
Ins Ac. Vs. 5. 1 Τ| 5. 5: 

Προσορμίζω, f. iow, (πρός & ὁρ- 

- μίζω, fr. ὅρμος, a station for ships) te 
bring a ship to its station or to land; 
mid. to come to the land, Mar. 6. 
53. 

Προσοφείλω, f. now, (πρός & ὁ- 
φείλων) to owe besides, or in addition, 
Phile. 19. 

Προσοχθίζω, f. iow, (πρός & ox- 
θίζω, to be vexed, offended) to be 
vexed or angry at, He. 3. 10. S. 

, ¢ « ld “ 
Πρόσπεινος, ov, 0, ἢ) (πρὸς & Tres 
va) very hungry, Ac. 10. 10. Nee 
Προσπήγνυμι, f. πήξω, (πρός ἃς 

πήγνυμι) to fix to, affix to, Ac. 2. 23. 


Προσπίπτω, f. mecovpat, a. 2. ἐ- 
πεσον, (πρός & πίπτω) to fall or im: 
inge upon or against a thing; te 
all down to any one, Mar. 3. 113 7. 
25, et al.; to rush violently upo#® 
beat against, Mat. 7. 25. 


ilPO 

Glpeorsicw, &, f. now, (πρός ἃ 
vo.zw) to add or attach; mid. to at- 
tach to one’s self; to claim or arro- 
gate to one’s self; to assume the ap- 

earance of, make a show of, pretend, 
UW. 24, 28. 

Προσπορεύομαι, f. evcopat, (πρός 
& πορεύομαι) to go or come to any 
one, Mar. i pic nila Ome, € i 

[4 , ΄’ 

Τέροσρήγνυμι,͵ f. ἤξω, (πρός & βῆγ- 
ψυμι) to break or burst. upon, dash 
egainst, Lu. 6, 48. N. T. 

ἔροστάτις, cos, ἡ, (fem. of mpo- 
cratys, one who stands in front or 
before; aleader; a protector, cham- 
pion, patron, fr. προΐστημι) a pa- 
troness, protectress, Ro. 16.2. (a.) 

Προστάσσω, v. ττω, f. Ew, (πρός 
& tacow) pr. to place or station at or 
against; to enjoin, command, direct, 
ἌΡ. 243 8 4: 21,.6. Mier. (1. 44, 
et al.; to assign, constitute, appoint, 
ACe ALT: 26. 

Προστίθημι, f. θήσω, a. 1. pass. 
mpoaereOny, (πρός & τίθημι) to put to 
or near; to lay with or by the side 
of, Ac. 13. 36; to add, superadd, ad- 
jom, Mat..6.:/ 27,43... 1χ1 3.90. Ag: 
2.41, et al.; fr. the Heb. προστίθεμαι, 
before an infinitive, and the part. προσ- 
θείς before a finite verb, denote con- 
tinuation, or repetition, Lu. 19. 11; 
20. V2. MAGS 123. 

Προστρέχω, a. 2. προσέδραμον, 
(arpés & τρέχω) to run to, or up, Mar. 
Sos 10) 117. 2A. 8; 30! 

Προσφάγιον, ov, τό, (πρός ἃ φα- 
γειν) What is eaten besides; hence, 
genr. victuals, food, Jno. 21. 5. N. T. 

Πρόσφᾶτος, ov, 6, ἡ, (πρός & πέ- 
φαμαι) pr. recently killed; hence, 
genr. recent, new, newly or lately 
made, He. 10. 20: whence 

Προσφάτως, adv. newly, recently, 
1ately, Ac, 18. 2. 

Ὡροσφέρω, f. προσοίσω, a. 1. 
προσήνεγκα, 2.2. προσήνεγκον, (πρός & 
φέρω) to bear or bring to, Mat. 4. 24; 
25. 20; to bring to or before magis- 
trates, Lu. 12. 11; 23. 14; to bring 
near to, apply to, Jno. 19. 29; to 
offer, tender, proffer, as money, Ac. 
8.18; to offer, present, as gifts, obla- 
tions, &c., Mat. 2.11; 5.23. He. 5. 
7; to offer in sacrifice, Mar. 1. 44. 
Lm. δ, 14; to offer up any one asa 


160 
| sacrifice to God, He. 9. 2. 88: 12. 14, 


| 


TIPO 


et al.; mid. to bear ones self to. 
wards, behave or conduct one’s self 
towards, to deal with, treat any one, 
He, 12. 1. 

Προσφίὶλης, €os, ovs, 6, n, (πρός 
& φίλος) friendly, amiable, grateful, 
acceptable, Phi. 4. 8. 

4, e , 
ροσφορά, ας, ἢ, (προσφέρω) pr. 

a bringing to; in WN. 7΄., an offering, 

an act of off ering up or sacrificing. 
He. 10.10; trop. Ro. 15.16; an offer.. 
ing, oblation, a thing offered, Kp. 5 
2. He. 10. 5, 8; a sacrifice, victim 
offered, Ac. 21.263 34. 17. 

Προσῴφωνέω, @, f. now, (πρός ἃ 
φωνέω) to speak to, address, Mat. 11. 
16: Lu. 7.325 13.42; et ais" to aa 
dress, harangue, Ac. 22.2; to call to 
one’s self, Lu. 6. 13. 

, υ « , 
ροσχῦσις, ews, ἢ, (προσχεως ἴα 
pour out upon, besprinkle, fr. πρός & 
χέω) an effusion, spr.nkling, He. 11. 
| 28. L.G. : 

IIpocwava, f. avew, (rods & Ψαύω, 
to touch) to touch upen, to touch 
lightly, Lu. 11. 46. 

Προσωποληπτέω, ὦ, f. ἤσω, to ac- 
cept or respect the person cf any one, 
to pay regard to exteraal appears 
ance, condition, circumstances, &c., 
to show partiality to, Ja.2.9: (N.T. 
from 

Προσωπολήπτης, ov, 6, 7, (πρόσ- 
wrov & λαμβάνω) 8 respecter of per- 
sons, Ac. 10.34. Ν. T. 

Hoommaren antag as, 4, (προσωπο- 

ἡπτέω) respect of persons, partiality, 
Roi2s11,\et ale Naw, 

Πρόσωπον, ov, τό, (πρός & OY) 
the face, countenance, visage, Mat. 
6. 16, 17; 17. 2, 6; according to later 
usage, a person, individual, 2 Co. 1. 
ll; hence, personal presence, ‘Th 
2. 17; fr. the Heb. πρόσωπον πρὸς 
πρόσωπον, face to face, clearly, per- 
fectly, 1 Co. 13. 12; face, surface, ex- 
ternal form, figure, appearance, Mat. 
16.3. Lu. 12.56; external circum- 
stances, or condition of any one, Mat. 
22. 15. Mar. 12. 14; πρόσωπον Aap- 
Bavew, to have respect to the ex- 
ternal circumstances of any one, Lu. 
20.21. Ga. 2.65 ἐν προσώπῳ, in the 
person, in the name, or by the 88" 
thority, 2 Co. 2. 10; ἀπὸ προσώπου, 
from the presence of, from, Ac. 3. 19 


ITPO 


rom before, Ac. 7. 45; εἰς προσωπον, 
in the presence of, before, 2 Co. 8. 24; 
κατὰ πρόσωπον, in the presence of, 
before, Ac. 3.13; openly, Ga. 2. 11; 
κατὰ πρόσωπον ἔχειν, to have before 
one’s face, to have any one present, 
Ac, 25. 16; ἀπὸ προσώπου, from, Ke. 12, 
14; πρὸ προσώπου, before, Ac. 13. 24. 

Πρυτάσσω, v. ττω, f. Eo, (π 6 & 
τάσσω) to place or arrange in front; 
to assign beforehand, foreordain, Ac. 
17. 26. 

Προτείνω, f. ενῶ, (πρό & τείνω) to 
extend before; to stretch out, Ac. 
22. 2d. 

Πρότερον, adv. before, first, Jno, 7. 
51. 2 Co. 1. 15: ὃ, ἡ. πρότερον, for- 
mer, He. 10. 32, et al.: pr. neut. of 

Πρότερος, a, ov, (comp. of mpd) 
former, prior, Ep. 4. 22; τὸ πρότερον, 
as an adv. before, formerly, Jno. 6. 
62, et al. : 

Προτίθημι, f. προθήσω, (πρό & 
τίθημι) to place before ; to set forth, 
propose publicly, Ro. 3. 2&; προτίθε- 
μαι, to purpose, determine, design 
beforehand, ΒΟ. 1. 15. | Ep: 't. 9, 

Προτρέπω, f. Yo, (πρό & τρέπω) 
to turn forwards; to impel; to ex- 
cite, urge, exhort, Ac. 18. 27. 

[Προτρέχω, a. 2. προὔδραμον, (πρό 
& τρέχω) to run befere, or in advance, 
Lu. 19. 4." Jno: 20: 4: 

Upoirdpxa, f. Eo, (πρό & ὑπάρχω) 
imperf. προῦὔπῆρχον, to be before, or 
formerly, Lu. 23.12. Ac. 8. 9. 

Πρόφᾶσις, ews, ἧ, (πρὸ & φαίνω) 
pr. that which appears in front, that 
which is put forward to hide the true 
state of things; a fair show or pre- 
text, Ac. 27. 30; a specious cloke, 
Mat. 23. 18. 1 Th. 2. 5; an excuse, 
Jno. 15. 22. : 

Upodépa, f. rpoota, (mpo & φέρω) 
to bring before, present; to bring 
forth or out, produce, Lu. 6. 45, bis. 

Προφητεία, as, %, prophecy, a pre- 
diction of future events, Mat. 13. 14. 
2 Pe. 1. 20, 21; prophecy, a gifted 
faculty of setting forth and enforcing 
revealed truth, 1 Co. 12. 10; 15. 2, 
et al.; prophecy, matter of divine 
teaching set forth by special gift, 
Perr ik 18: from Ν 

Προφητεύω, f. εὑσω; ἃ. 1. προε- 
φήτευσο,, δ exercise the function of 


161 


ΠΡ 


a προφήτης ; t prophesy, to (oretay 
the future, Mat. 11. 13; to divine, 
Mat. 26. 68. Mar. 14.65. Lu. 22. 64, 
to prophesy, to set forth matter ΟΣ 
divine teaching by specia! faculty, 
1 Co. 13.9; 14. 1, et al.: from 

Προφήτης, ov, ὁ, (πρό ἃ φημῶ 
pr. a spokesman for another; spe. 8 
spokesman or interpreter for a deity; 
a prophet, seer, Tit. 1. 12; in N. TL. 
a prophet, a divinely commission 
and inspired person, Mat. 14.5. Lu, 
7. 16, 39: Jno. 9. 17, et al.; a pro- 
phet in the Christian Church, a pete 
son gifted for the exposition of divine 

_ truth, 1 Co. 12. 28, 29, et al.; ἃ pro- 
phet, a foreteller of the future, Mat. 
1. 22, et al. freq.; ot προφῆται, the 
prophetic scriptures of the Old Tes- 
tament, Lu. 16. 29, et al.: whence 

Πιροφητικός, ἡ, ov, prophetic, ut- 
tered by prophets, Ro. 16. 26. 2 Pe. 
1.98. LG. 

Προφῆτις, woos, ἢ, a prophetess, 8. 
divinely gifted female teacher, Lu. 
7.36. Re. 2. 20. 

Προφθάνω, f. dow, & ἤἥσομαι, ἃ. 1. 
προέφθᾶσα, (πρό & φθάνω) to outstrip, 
anticipate ; to anticipate any one in 
doing or saying a thing, be before- 
hand with, Mat. 17. 25. 

Προχειρίζομαι, f. ioopat, (πρό ἃ 
χείρ) to take into the hand, to make 
ready for use or action; to consti- 
tute, destine, Ac. 22. 14; 26. 16. 

Προχειροτονέω, ὦ; f. Now, (πρό & 

᾿ χειροτονέω) pr. to elect before; ἴα 
fore-appoint, Ac. 10. 4i. 

. ’ ¢ ’ . 

Πρύμνα, ns, 7, (πρυμνος, last, hind- 
most) the hinder, part of a vessel, 
stem, Mar. 4. 38, et al. 

IIpwt, adv. in the morning, early, 
Mat. 16.3; 20.1. Mar. 15.1. Ac. 28. 
93, et al.; the morning watch, whic& 
ushers in the dawn, Mar. 13. 36: 
whence 

Πρωΐα, as, 7, (pr. fem. of πρώϊος; 
ας ov, in the morning, early) sc. ὥρα, 
morning, the morning hour, Mat. 21. 
18; 27.1. Jno. 18. 285 21. 4. 

Πρώϊμος, ἢ» or, early, Ja. 5. 7. 

Πρωϊνός, ἢ, Ov, (a later form ἐξ 
mpwtos) belonging to the morning, 
morning, Re. 2. 283 22. 16. 

IIp@pa, as, ἢ: (προ) the forepart of 
a vessel, prow. Ac. 27. 30, 41. 

12 


ITPQ 


162 


(YK 


ρωτενω, f. εύσω, (πρῶτυρ) te be | Πτέρυξ, vyos, 7, (πτερόν) a wing 


first, to hoid the first rank or highest 
dignity, have the preeminence, be 
chief, Col. 1. 18. 

πρωτοκαθεδρια, as, 7, (πρῶτος & 
καθέδρα) the first or uppermost seat, 
the most honourable seat, Mat. 23. 5. 
Mar. 12.39. Lu. 11.43; 20. 46. N. T. 


ἹΙρωτοκλισία, as, 4, (πρῶτος & | 
λισία) the first place of reclining af 
iable, the most honourable place at 
table, Mat. 23.6. Mar. 12.39. Lu. 
14... 8 90. 460) NO 

ilp@rov, adv. first in time, in the 
first place, Mar. 4. 28; 16.9; τὸ πρῶ- 
τον, at the first, formerly, Jno. 12.16; 
19. 39; first in dignity, importance, 
&c., before all things, Mat. 6.33. Lu. 
12.1: pr. neut. of 

Πρῶτος, ἢ, ov, (superl. of mpd, as 
if contr. from πρότατος) first in time, 
order, ὅντα. Mat. 10.2; 26.17; first in 
dignity, importance, &e., chief, prin- 
cipal, most important, Mar. 6. 21. 
Lu. 19.47. Ac. 13.50; 16.12; akan 
equivalent to the compar. πρότερος, 
prior, Jno. 1. 15, 30; 15. 18; Mat. 27.! 
64; adverbially, first, Jno. 1. 42; 5, 

BY Wy : 

iIpwrooratns, ov, 6, (πρῶτος & 
ἐστημι) pr. one stationed in the first 
rank of an army; a leader; a chief, 
ringleader, Ac. 24. 5. (a.) 

Πρωτοτόκια, wy, Ta, the rights of 
primogeniture, birthright, He. 12. 
16: (S.) from 

Πρωτότοκος, OV, 6, 1, TO, -ον; (τρῶ- 
tos & τίκτω) firstborn, Mat. 1. 25. 
111. 2.7 Be. tt 28 ἡ. ΑΝ er. prior 
in generation, Col. 1.15; a firstborn | 


head of a spiritual family, Ro. 8. 29. | 


He. 1. 6; firstborn, as possessed of 
the peculiar privilege of spiritual ge- 
neration, He. 12. 23. 

fIraiw, f. aiow, a. 1. ἔπταισα, to 
cause to stumble; intrans. to stum- 
ble, stagger, fall; to make a false 
step; met. to err, offend, transgress, 
Ro yy! | Fa 2 10's 9. 01s + meri 
to fail of an object, 2 Pe. 1. 10. 


Urépva, NS, ἡ, the heel, Jno. 18. 18. 
Urcpvytov, ov, τό, a little wing; 
the extremity, the extreme point of 


a thing; a pinnacle, or apex of ὦ 
building, Mat. 4.5. Tu. 4. 9: dimin. 


pinion, Mat. 23. 37. Lu. 13. 34, et al. 


Πτηνόν, ov, τό, (pr. neut. of πτη- 


vés, 4, ov, Winged, fr. πέτομαι, to fly) 
a bird, fowl, 1 Co. 15. 39. 

Πτοέω, ὦ, f. now, a. 1. pass. ἐπτο- 
ἤθην, to terrify, affright; pass. to be 
terrified, be in consternation, Lu. 
21.93; 24. 37: whence 

IIrénots, ews, ἡ, consternation, dis- 
may, 1 Pe. 376. 

Tirvov, ov, τό, (πτύω) a fan, win- 
nowing-shovel, Mat. 3. 12. Lu. 3. 17. 

Πτύρω, to scare, terrify; pass. to be 
terrified, be in consternation, Phi. 1. 
28. 

Πτύσμα, aros, τό, (πτύω) spittle, 
saliva, Jno. 9. 6. 

Πτύσσω, f. ξω, a. 1. ἔπτυξα, to 
fold; to roll up ὦ scroll, Lu. 4. 20. 
Πτύω, f. tow, a. 1. ἔπτῦσα, to spit, 

spit out, Mar. 7. 33; 8.23. Jno. 9. 6. 
πτῶμα, ατος, τό, (πίπτω) a fall; 

a dead body, carcase, corpse, Mat. 

24.28. Mar.6.29. Re. 11.8, 9. 


Πτῶσις, ews, 7, (fr. same) a fall, 
crash, ruin, Mat. 7. 27; met. down- 
fall, ruin, Lu. 2. 34. 

Πτωχεία, as, ἢ, begging; beggary ; 
poverty, 2 Co. 8. 2, 9. Re. 2. 9: 
from f 

Πτωχεύω, f. evow, to be a beggar; 
to be or become poor, be in poverty, 
2 Co. 8. 9: from 

Πτωχός, n, ov, reduced to beggary, 
mendicant; poor, indigent, Mat. 19. 
21; 26.9, 11, et al.; met. spiritually 
poor, Re. 3.17; by impl. @ person of 
low condition, Mat. 11.5. Lu. 4. 18; 
7.22; met. beggarly, sorry, Ga. 4.9, 
met. lowly, Mat. 5.3. Ju. 6. 20. 

“ lA a ’ 

{7υγμή; Hs, Ny (πύξ) the fist; muy- 
py, together with the fore-arm, or, 
with care, carefully, Mar. 7. 3. 

Πύθων, wvos, 6, Python, the name 
of the mythological serpent slain by 
Apollo, thence named the Pythian; 
later, equivalent to ἐγγαστρίμαντις, ἃ 
soothsaying ventriloquist; πνεῦμα 
πύθωνος, i. Q. δαιμόνιον μαντικόν, ἃ 
soothsaying demon, Ac. 16. 16, 

Πυκνός, Ns ov, dense, thick; fre 
quent, 1 Ti. 5. 23; πυκνά, as an ad 


ΠΥ 
verb, frequently, often, Lu. 5. 33; 
so the compar. πυκνότερον, very fre- 
quently, Ac. 24. 26. ᾿ 

Πυκτεύω, f. εύσω, (πύκτης, a boxer, 
fr. πύξ) to box, fight as ἃ pugilist, 
1 Co. 9. 26. 

Πύλη, ns, 7, a gate, Mat. 7. 13, 14. 
Lu. 7. 12. Ac. 12. 10, et al.; πύλαι 
¢dov, the gates of hades, the nether 
world and its powers, the powers of 
destruction, dissolution, Mat. 16. 18: 
whence 

[Πυλών, Svos, 6, 2 gateway, vesti- 
bule, Mat. 26.71. Lu. 16. 20; a gate, 
AG. TANS. Hes.21./.12,. 13,.15,.21.:25, 
etal. L.G 

Γυνθάνομαι, f. πεύσομαι, a. 2. ἐπυ- 
θόμην, to ask, inquire, Mat. 2.4. Lu. 
15. 26, et al.; to investigate, exa- 
mine judicially, Ac. 23. 20; to ascer- 
tain by inquiry, understand, Ac. 23. 
34. 


Lup, πυρός, Td, fire, Mat. 3. 10; 7. 
19; 13. 40, et al. freq.; πυρός, used 
by Hebraism with the force of an ad- 
jective, fiery, fierce, He. 10. 27; fire 
used figuratively to express various 
circumstances of severe trial, Lu. 12. 
49. 1Co. 3.13. Jude 23: whence - 


Πυρά, as, 7), a fire, heap of combus- 
tibles, Ac. 28. 2, 3. 


Πύργος, ov, 6, a tower, Mat. 21. 33. 
Mar. 12.1. Lu. 13. 4; genr. a castle, 
palace, Lu. 14. 28. 


Πυρέσσω, v. ττω, ξ. ξω, to be fe- 


verish, be sick of a fever, Mat. 8. 14. | 


Mar. i. 30: from 

IIvperos, ov, 6, (πῦρ) scorching and 
noxious heat; a fever, Mat. 8. 15. 
Mar. 1. 31, et al. 

Ifvpivos, n, ov, (fr. same) pr. of 
fire, fiery, burning; shining, glitter- 
ing, Re. 9. 17. 

Πυρόω, ὦ, f. av, (fr. same) to set 
on fire, burn; pass. to be kindled, be 
on fire, burn, flame, Ep. 6.16. 2 Pe. 
3.12. Re. 1.15; met. of anger, to be 
inflamed, incensed, provoked, 2 Co. 
11. 29; of lust, to be inflamed, burn, 
1 Co. 7. 9; to be tried with fire, as 
metals, Re. 3. 18. 

[υρράζω, f. άσω, to be fiery red, 

lat. 16. 2,3: (N. T.) from 

Tue pdss a, dv, (πῦρ) of the colour 

fire, fiery-red, Re 6.4; 12 3 


163 


PAB 


Ilvpwots, ews, 7, (πυρόω) a bus 
ing, conflagration, Re. 18. 9, 18; met. 
a fiery test of trying circumstances, 
1 Pe. 4. 12. 

IIw, an enclitic particle, yet: see im 
μήπω, μηδέπω, οὕπω, οὐδέπω, πώποτᾳ. 


Πωλέω, ὦ, f. now, to sell, Mat. 10. 
29; 13. 44, et al. 

Πῶλος, ov, 6, ἧς a youngling; ἃ 
foal or colt, Mat. 21. 2, 5,7. Mar. 11, 
2, et al. 

Πώποτε, adv. (rw & πότε) ever yet, 
ever, at any time, Lu. 19. 30. Jno. 
1. 18, et al. 

Πωρόωυ, ὦ, f. ὠσω, (πτῶρος, a stony 
concretion) to petrify ; toharden; ἐπ 
N. 1... to harden the feelings, Jno. 12. 
40; pass. to become callous, unim- 
pressible, Mar. 6. 52; 8.17. Ro. 11.7. 
2 Co. 3. 14: whence 

Πώρωσις, ews, 7, a hardening ; met. 
hardness of heart, callousness, insen- 
sibility, Mar. 3. 5. Ro. 11.25. Ep. 

a  18᾽ 

IIws, an enclitic particle, in any way, 
by any means: 866 εἵπως, μήπως. 

Πῶς, adv. how? in what manner? 
by what means? Mat. 7. 4; 22. 12. 
Jno. 6. 52; used in interrogations 
which imply a negative, Mat: 12. 26, 
29, 34; 22.45; 23.33. Ac. 8. 31; put 
concisely for how is it iat > how does 
it come to pass that? Mat. 16. 11; 
22.43. Mar. 4.40. Jno. 7.15; with 
an indirect interrogation, how, in 
what manner, Mat. 6. 28; 10. 19. 
Mar. 11. 18; put for τί, what? Lu 
10. 26; put for ws, as a particle cf ex- 
clamation, how, how much, how 
greatly, Mar. 10. 23, 24. 


Py 


Ῥαββί, 6, indec. (later Heb. 135, fr. 
3°), which was deemed less honour- 
able) Rabbi, my master, teacher, doc 

1 tor, Mat. 28. 7, 8 ; 26. 25, 49, et al. 

Ραββονί, v. Ραββουνί, (ater Heb. 
12 Aram. with suffix, 95§3) Rab- 
boni, my master, the highest.title of 
honour in the Jewish schools, Mar. 10. 
51. Jmo. 20. 16. 


Ῥαβδίζω, f. ίσω, a. 1. ἐῤῥάβδισα, 


VAD. 


ai i. pass. ἐῤῥαβδίσθην, to beat with 
rods, Ac. 16. 22. 2 Co. 11. 25: from 

‘PaB8os, ov, ἡ, a rod, wand, He. 9. 
4. Re. 1]. 1; ἃ rod of correction, 
1 Co. 4. 21; a staff, Mat. 10.10. He. 
il. 21; a sceptre, He. 1. 8 Re. 2. 
27. 


Ραβδοῦχος, ov, ὁ, (ῥάβδος & ἔχω), 


the bearer of a wand of office; a lic- 
tor, serjeant, ὦ public servant who 
bore a bundle of rods before the ma- 
gistrates as insignia of their office, 
and carried into execution the sen- 
sexnces they pronounced, Ac. 16. 35, 38, 

Ρᾳδιούργημα, ατος, τό, (ῥᾳδιουρ- 
yew, to do easily, to act recklessly ; 
ῥᾷδιος, easy, & ἔργον) pr. any thing 
done lightly, levity; reckless con- 
duct, crime, Ac. 18.14. L. G. 

Padtovpyia, as, 7, (fr. same) faci- 
lity of doing any thing; levity in do- 
ing; recklessness, profligacy, wick- 

Σ edness, Ac. 13. 10. 
Paka, an Aramaean term of bitter con- 
: tempt, worthless fellow, Mat. reas 

Pakos, εος, τό, (ῥδάσσω, βήσσω) a 
torn garment; a shred or strip of 
cloth, Mat. 9.16. Mar. 2. 21. 

t , ΄ »>s cer 

Ῥαντίζω, f. tow, a. 1. ἐῤῥάντισα, 
Pp. Pass. ἐῤῥάντισμαι, (paivw, idem) to 
sprinkle, besprinkle, He. 9. 13, 19, 
21; met. and by impl. to cleanse by 
sprinkling, purify, free from pollu- 
tion, He. 10. 22: (L. G.) whence 

“Ῥαντισμός, ov, 6, pr. a sprinkling ; 
met. a cleansing, purification, lustra-. 
tion, He. 12.24. 1 Pe. 1.2. 8. 

Ραπίζω, f. iow, a. 1. ἐῤῥάπισα, 

(paris, ἃ, rod) to beat with rods; to 

strike with the palm of the hand, 

cuff, slap, Mat. 5. 39; 26. 67: whence 
Ράπισμα, ατος, τό; a blow with the 

palm of the hand, cuff, slap, Mar. 14. 
Jno. 18. 22; 19.3. L. Ὁ. 

‘Padis, idos, ἡ, (ῥάπτω, to sew, 
sew together) a needle, Mat. 19. 24. 
Mar. 10. 25. Lu. 18. 25. 

Peda, v. pedn, ns, ἢ) (Lat., rheda) 
a carriage with four wheels for tra- 
velliig, chariot, Re. 18. 13. 

‘Peuduy, v. Ῥεφάν, the name of an 
tdot, Ac. 7. 43. The original passage, 
Amos 5. 26, has $393; the Sept. Ῥαι- 


65. 


pay, the Hgyptian name for the planet 
Saturn. 


164 


ΡῚΠ 


ς , aoe wie 

Pew, f. ρευσομαι, a. 1. Eppevcla, te 

| flow, Jno. 7. 38. 

“PnOeis, part. of ἐῤῥήθην, a. τ. pass. 
used in connexion with λέγω, φημ, 

and εἰπεῖν. 

Cy la 

Pyypa, aTos, TO, a rent; a crash, 
ruin, Lu. 6. 49: from 

Ρήγνυμι, 4 ῥήσσω, f. ξω, a. 1. 

ἔῤῥηξα, to rend, shatter; to break or 

burst in pieces, Mat. 9. 17. Mar. 2.23, 

Lu. 5. 37, et al.; to rend, lacerate, 

Mat. 7. 6; to cast or dash upon the 

ground, convulse, Mar. 9. 18. Lu. 

9. 42; absol. to break forth into ez- 

clamation, Ga. 4. 27. 

“Pha, aTos, TO, (ἐρῶ) that which is 
spoken; declaration, saying, speech, 
word, Mat. 12. 36; 26.75. Mar. 9. 32; 
14.72; acommand, mandate, direc- 
tion, Lu. 3. 2; 5. 5; a promise, Lu. 
1, 38; 2. 29; a prediction, prophecy, 
2 Pe. 3. 2; a doctrine of God or 
Christ, Jno. 3. 34; 5. 47; 6. 63, 68. 
Ac. 5. 20; an accusation, charge, 
crimination, Mat. 5.11; 27. 14; fr. the 
Heb. a thing, Mat. 4.4. Lu. 4.4; a 
matter, affair, transaction, business, 
aay 18.: 16. 8. 17642, 8 6o; 5.01: 
et al. 


Ῥήσσω, see ῥήγνυμι. 

ἹῬήτωρ, ορος, 6, (ἐρῶ) an orator, 
advocate, Ac. 24.1. 

Ῥητῶς, adv. (ῥητός, ἐρῶ) in ex 
press words, expressly, 1 Ti. 4. 1. 





| € 


“Ῥίζα, ns, 7, a root of α tree, Mat. 
3.10; 13.63; met. ἔχειν ῥίζαν, V. ἔχειν 
ῥίζαν ἐν eavtw, to be rooted in faith, 
Mat. 13. 21. Mar. 4.17. Lu. 8.13; 
met, cause, source, origin, . Ti. 6. 10. 
He. δ, in; by synecd. the trunk, 
stock af 4 wee, met. Ro. 11. 16, 17, 18; 
met. offspciug, progeny, a descend- 
ant.) Re.-*5.. 12. Ren): bet τ ΟΝ 
whence ᾿ 

“Ῥιζόω, ὦ, f. ὥσως to root, cause to 
take root; pass. part. perf. ἐῤῥιζωμέ- 
vos, firmly rooted, strengthened with 
roots; met. firm, constant, firmly 
fixed, Ep. 3.18. Col. 2. 7. 

“Pun, ἧς, ἡ, (ῥίπτω) pr. a rapid 
sweep, jerk; a wink, twinkling of 
the eye, 1 Co. 15. 52. 


Ῥιπίζω, f. iow, (puris, a fan oF 
bellows, fr. ῥίπτω) to fan, blow, Vem 





PIln ‘ 


tilate; to toss, agitate, 6. g. the ocean 
by the wind, Ja. 1. 6. 

'Ῥιπτέω, ὦ, to toss repeatedly, toss 
up with violent gesture, Ac. 22. 23: 
Sreqg. from ithe 

Pirro, f. Wo, a. 1. ἔῤῥιψα, p. 
pass. ἔῤῥιμμαι, to hurl, throw, cast; 
to throw or cast down, Mat. 27. 5. 
Lu. 4. 35; 17. 2; to throw or cast 
out, Ac. 27. 19, 29; to lay down, set 
down, Kat. 15. 30; pass. to be dis- 
persed, scattered, Mat. 9. 36. 

Ροιζηδόν, adv. (ῥοῖζος, a whizzing, 
@ rushing noise) with a noise, with a 
crash, &c., 2 Pe. 3. 10. 

Poudaia, as, ἧς. pr. a Thracian 
broad-sword; a sword, Re. 1.16; 2. 
12; by meton. war, Re. 6. 8; met. a 
thrill of anguish, Lu. 2. 35. 

Pun, ns, 7, (ῥύω) pr. a rush or 
sweep of a body in motion; a street, 
Ac. 9. 11; 12. 10; a narrow street, 
lane, alley, as distinguished from 
πλατεῖα, Mat. 6.2. Lu. 14. 21. 

6 ’ er 235 ε , 

Ῥυομαι, f. pucopat, ἃ. 1. ἐρρυσά- 
μην, to drag out of danger, to rescue, 
save, Mat. 6. 13; 27. 43; later also 
pass., a. 1. ἐῤῥύσθην, to be rescued, 
delivered, Lu. 1.74. Ro. 15.31. 2 Th. 

i 3.2; .QiTi. 4 17. 

Purrapevojzat, (ῥυπαρός) to be filthy, 
squalid; met. to be polluted, v. r. 

ἱ Re: ΟΣ ΤΟΝ Ύ, 

Ῥυπαρία, as, 7, filth; met. moral 
filthiness, uncleanness, pollution, Ja. 
1.21: from 

Ρυπᾶρός, a, ὄν, filthy, squalid, sor- 
did, dirty, Ja. 2.2; met. defiled, pol- 

, luted, v.r. Re. 22. 11: from 
Puzros, ov, 6, filth, squalor, 1 Pe. 3. 

: 21: whence 
Ῥυπόω, ὦ, f. @ow, to be filthy; 
Ag be morally polluted, Re. 22. 
11, bis, 

Ῥύσις, ews, 7, (pew) a flowing; a 
morbid flux, Mar.5.25. Lu. 8. 43, 44. 

Putis, idos, ἡ, (ῥύω) a wrinkle; 
met. a disfiguring wrinkle, flaw, 
blemish, Ep. Due hs + 

‘Pwpaikés, n, ὄν, Roman, Latin, Lu. 
23. 38: from 

Ῥωμαῖος, ov, 6, Ρώμη, Rome) 5 
Roman, Roman citizen, Jno. 11. 48. 
Ac, 3. 10; 16. 21, et al.: whene 


165 








ZAA 


‘Papatori, adv. in the Roman jam, 
,, guage, in Latin, Jno. 19, 20. 
Ῥώννυμι, v. νύω, f. ῥώσω, te 
strengthen, render firm ; pass. perf. 
ἔῤῥωμαι, to be well, enjoy firm health 
imperative ἔῤῥωσο, ἔῤῥωσθε, at the ona 
of letters, like the Lat. vale, farewell, 
Ac. 15. 29; 23. 30. 


2. 


Σαβαχθανί, (Aram. YNPIY, fr. 
PAW, to leave, forsake) sabacthani, 
thou hast forsaken me; interroga- 
tively, hast thou forsaken me? Mat 
27. 46." ΜΉΤ: 15. 34. 


Σαβαώθ, (Heb. MINDY, pl. ΜΝ) 
hosts, armies, Ro. 9. 29. Ja. 5. 4. 
Σαββατισμός, ov, 6, (σαΞ3 βατίζως 

i. ᾳ. Heb. NAW, whence it is formed, 
to cease or rest from labour, and thus 
keep sabbath) pr. a keeping of a sab 
bath; astate of rest, a sabbath-state, 

He. 4. 9. 

Σάββᾶτον, ov, τό. (Heb. M3V) pr. 
cessation fron: tabour, rest; the 
Jewish sabbath, both in t% sing. and 
Dlg WAG. 12. 2,5, 8% 28)" 216: 
a week, sing.and pl., Mat.28 . Mar. 
16. 9, et al.; yl. sabbaths, or times of 
sacred rest, Col. 2.16. 

Σαγηνὴ, Ns, ἢ: (σαγῆ; f. σάττως 
to load) a large net, drag, Mat. 18. 
472) LG: 

Saddoveaios, ov, 6, a Sadducee, 
one belonging to the sect of the Sad- 
ducees, which, according to the Tal- 
mudists, was founded by one PITY: 
Sadoc, about three centuries before 
the Christian era: they were directl 
opposed in sentiments to the Pharv- 
sees, Mat.'3. 73 16.\1, 6, 11, 123) 22. 
23, 34, et al. 

Σαίνω, f. cava, a. 1. €onva & ἔσᾶνα, 
pr. to wag the tail; to fawn, flatter, 
cajole; pass. to be cajoled; to be 
wrought upon, to be perturbed, 1 Th. 
3.3 


Dakkos, ov, 6, (Heb. PY) sackcloth, 
a species of very coarse black clotk 
made of hair, Re. 6. 12; ἃ mourné: 
Geeta of sackcloth, Mat. 11. 21. 

Ἧι, 10.1.35... Cue. 2.8: : 
Sadevo, ἔξ. εἴσω, a. 1. ἐσάλευσα, 


ΣΑΛ 
to make to rock, to shake, Mat. 11. 
7; 24.29. Lu.6.48. Ac. 4. 91], et al.; 
to shake down or together, Lu. 6. 38; 
met. to stir up, excite the people, Ac. 
17.13; to agitate, disturb mentally, 
Ac. 2. 25. 2 Th. 2. 2; pass. impl. to 
totter, be ready to fall, be near to 
ruin, met. He. 12. 27: from 

Eddos, ov, 6, agitation, tossing, roll- 
ing, spe. of the sea, Lu, 21. 25. 

Σάλπιγξ, vyyos, ἢν» ἃ trumpet, Mat. 
94. 3]. 1 5. .4: 16; οὐ 8].: ΩΣ 

Σαλπίζω, f. ίγξω, & later, tow, 
a 1. ἐσάλπιγξα & ἐσάλπισα, to sound 
a trumpet, Re. 8. 6, 7, 8, 10, me hoe 
et al.: whence 

Σαλπιστής) ov, 6, 2 trumpeter, Re. 
183,22. 1... 

Σαμαρείτης, ov, 6, a Samaritan, an 
inhabitant of the city or region of 
Σαμάρεια, Samaria, applied ὃ the 
Jews as a term of reproach and con- 
tempt, Mat. 10. 5. Jno. 4. 93 8. 48, 
et al.: whence 

Σαμαρεῖτις, eos, a Samaritan wo- 
man, Jno. 4. 9, bis. 

Σανδάλιον, ov, τὸ, (pr. dimin. of 
σάνδαλον) ἃ sandal, a sole of wood or 
hide, covering the bottom of the foot, 
and bound on with leather thongs, 
Mar. 6. 9. Ac. 12. 8. 

Savis, ἰδος, 9, & board, plank, Ac. 
27. 44. ᾿ 

Σαπρός, a, ov, (σήηπὼ) pr. rotten, 

αἰτία ; hence, bad, of a bad quality, 
ata 1.1. 185 12..33. cus, 6.435 ce 
fuse, Mat. 13. 48; met. corrupt, de- 
praved, vicious, foul, impure, Ep. 4. 
29. 

Σάπφειρος, ov, 7, (Heb. 52) a 
sapphire, a precious stone of a blue 
colour in various shades, next in hard- 
ness and value to the diamond, Re. 
21. 19. ' 

Σαργάνη, ys, ἦν twisted or plaited 
work; a network of cords like a 
basxet, basket of ropes, &c. 2 Co. 11. 
33. (ἅ.) 

ZapSivos, ov, 6, a sardine, a pre- 
cious stone of a blood-red colour, Re. 
4. 3. 

Σάρδιον, τό, but in the common text 
of Re. 21. 20. σάρδιος, a carnelian. 
Σαρδόνυξ, vxos, ἡγ(σάρδιον & ὄνυξ) 

gardony x, α jem, exhibiting the colour 


166 


ZEA 

of tie carnelian and the white of the 

chalcedony intermingled in alternats 

layers, Re. 21. 20. 

Σαρκικός, ἡ, ὄν, (σάρξ) fieshly ; 
pertaining to the body, corporeal, 
physical, Ro. 15. 27. 1 Co. 9. 11; 
carnal, pertaining to the flesh, 1 Pe. 
2. 11; carnal, subject to the propen- 
sity of the flesh, Ro. 7. 14; carnal, 
low in spiritual knowledge and 
frame, 1 Co. 3. 1,3; carnal, human 
as opposed to divine, 2 Co. 1. 12; 1°. 
4; carnal, earthly, He.7.16. L.G. 

Zdpkivos, ἢ, ov, of flesh, fleshy, 
2 Co. 3.3: from 

Σάρξ, σαρκός, 7, flesh, Lu. 24. 39. 
Jno. 3. 6, et al.; the human body, 
2 Co. 7.5; flesh, human nature, hu- 
man frame, Jno. 1. 13, 14. 1 Jno. 4. 
2, et al.; kindred, Ro. 11. 14; con- 
sanguinity, lineage, Ro. 1. 3; 9. 3, et 
al.; flesh, humanity, human beings, 
Mat. 24.22. Lu.3.6. Jno. 17. 2, et 
al.; the circumstances of the body, 
material circumstances, 1 Co. 5. ὃ ; 
7.28. Philem. 16, et al.; flesh, mere 
humanity, human fashion, | Co. 1. 
26. 2Co. 1.17; flesh as the seat of 
passion and frailty, Ro. 8. 1, 3, 5, et 
al.; carnality, Ga. 5. 24. 1 Pe. 4.1; 
materiality as opposed to the spiritual, 
Ga. 3. 3.. Col..2,, 18) 29. bbe. ere. 

Σαρόω, ὦ, f. Tw, P. pass. σεσά- 

ρωμαι, (i. 4ᾳ. σαίρω) to sweep, cleanse 


with a broom, Mat. 12. 44. Lu. 11. 
25; 15. 8. ; 
Σατανᾶς, Gi, 6, & once, 2 Co. 12. 7, 


Saray, ὃ, undec. (Heb. joe) an ad- 
versary, opponent, enemy, perhaps, 
Mat. 16. 23. Mar. 8. 33. Lu. 4.8; 
elsewhere, Satan, the devil, Mat. 4. 
10. Mar. 1. 13, et al. 

Sarov, ov, τό, (Heb. AND, Chald. 
NUND) a satum or seah, a Hebreto 
measure for things dry, containing, as 
Josephus testifies, (Ant. 1. ix. ὁ. 4. κὶ 5) 
an Italian modius and a half, or 24 
sextarii, and therefore equivalent to 
one peck and a half English, Mat. 18, 
93.) ius 18.210) NRE 

Σαυτοῦ; ns, ov, contr. from σεαυτου. 

Σβέννυμι, f. σβέσω, a. 1. ἔσβεσα, 
to extinguish, quench, Mat. 12. 20; 
25\8. Mar. 9. 44, 46, 48, et al.; med. 
to quench, damp, hinder, thwart, 
1 ΠῊ. ὅ. 19. 

Σεαυτοῦ. ἧς, ov, reflexive pron, οἱ 


ΧΕ of 
thyself, and dat. σεαυτῷ, ἢ, ᾧ, to thy- 
self, ἕο. Mat. 4.6; 8.4; 19.19, et al. 

Σεβάζομαι, f. ἄσομαι, a. 1. ἐσεβά- 
σθην, (σέβας) to feel dread of @ thing; 
to venerate, adore, worship, Ro. 1. 
25: whence : 

Σέβασμα, aros, To, an object of re- 
ligious veneration and worship, Ac. 
17. 23, 2 Th. 2. 4. L.G 

Σεβαστὸς, 7, ov, pr. venerable, au- 
gust; ὁ Σεβαστός, i.q. Lat. Augustus, 
Ac. 25, 21, 25; Augustan, or, Sebas- 
tan, named from the city Sebaste, Ac. 
Bay he 

Σέβομαι, tv stand in awe; to vene- 
rate, reverence, worship, adore, Mat. 
r5./9, “Ae. 19. 27, et al.;, part. “σε: 
βόμενος, ἡ, ov, worshipping, devout, 
pious, a term applied to proselytes to 
Judaism, Ac. 13. 43, et al. 

Σειρά, as, nN, a cord, rope, band; 
in Nv. T., a chain, 2 Pe. 2. 4. 

Selo pos, Ov, 6, pr. a shaking, agita- 
tion, concussion; ‘an earthquake, 
Mat. 24.7; 27. 54, et al.; a tempest, 
Mat. 8. 24: from 

Seiw, f. σείσω, a. 1. ἔσεισα, to 
shake, agitate, He. 12. 26. Re. 6.13; 
pass. to quake, Mat. 27. 51; 28. 4; 
met. to put in commotion, agitate, 
Mat. 21. 10. 

, & 

Zelnvyn, ns, 7, the moon, Mat. 24. 
29. Mar. 13. 24, et al.: whence 

Σεληνιάζομαι, f. άσομαι, to be lu- 
natic, Mat. 4. 24; 17.15. L. G. 

Q=- e 

Σεμίδαλις, ews, 7, the finest flour, 
Re. 18. 13. 

, ’ , 

Σεμνόὸς, ἢ, ov, (σέβομαι) august, 
venerable; honourable, reputable, 
Phi. 4. 8; grave, serious, dignified, 
1 Ti. 3.8, 11. Tit. 2.2: whence 


, € . 
Σεμνοτῆς, THTOS, ἢ, pr. majesty ; | 


gravity, dignity, 
ness, 2 Ti. 2.2; 3. ’ 
Snuaiva, f. ave, ἃ. 1. ἐσήμηνα & 
ἐσήμᾶνα, (σῆμα, a Sign, mark) to in- 
dicate by a sign, to signal; to indi- 
cate, intimate, Jno. 12. 33; to make 
known, communicate, Ac. 11. 28. 
Re. 1. 1; to specify, Ac. 25. 27. 
Φημεῖον, ov, TO (fr. same) a sign, a 
mark, token, by which any thing 1s 
or distinguished, Mat. 16. 3; 
34.3. 2 Th. 3.17; a token, pledge, 
assurance, Lu. 2. 12; a proof, evi- 


dignified serious- 
4. 


161 


21K 

dence, convincing token, Mat. 13 

38s 16.18 Ser 2 155 NZ. B 

sign, wonder, remarkable event, 

wonderful appearance, extraordi- 
nary phenomenon, 1 Co. 14. 22. Re. 

12. 1, 3; 15. 1s a portent, et 

Mat. 24.30. Ac. 2.19; a wonde 

work, miraculous operation, miracle, 

Mat. 24.24. Mar. 16. 17, 20; meton. 

a sign, a signal character, Lu. 2. 34: 

whence 

Σημειόω, ὦ, f. @ow, to mark, in- 
scribe marks upon; mid. to mark 
for one’s self, note, 2 Th. 3. 14. 

Σήμερον, adv. to-day, this day, Mat. 
6. 11, 30; 16.3; 21. 28; now, at pre- 
sent, He. 13.8. 2 Co. 3. 15; ἡ σήμε- 
pov, SC. ἡμέρα, sometimes expressed, 
this day, the present day, Ac. 20. 26; 
ἕως ν. ἄχρι τῆς σήμερον, until this day, 
until our times, Mat. 1]. 23; 27. 8, 
et al. freq. 

Σήπω, to cause to putrify, make 
rotten ; mid. σήπομαι, Ὁ. 2. σεσηπα, 
to putrify, rot, be corrupted or rote 
ten, Ja. 5. 2. ; 

Σηρικός, n, ὄν, (σήρ, a silkworm) 
silk, of silk, silken ; τὸ σηρικόν, silken 
stuff, silk, Re. 18.12. IL. G. 

Sns, weds & σητός, 6, a moth, Mat. 
6. 19,20. Lu. 12. 33. , 
Σητόβρωτος, ov, ὁ, 7, τό, -ov, (σῆς 

& βιβρώσκω) moth-eaten, Ja. 5. 2. 5. 

Σθενόω, G, f. OT, a. 1. ἐσθένωσα, 
(σθένος, strength) to strengthen, im- 
part strength, 1 Pe. 5.10. N.T. 

Σιᾶγών, ovos, 7, the jaw-bone; in 
N. T., the cheek, Mat. 5. 39. Lu. 
6. 29. 

Σιγάω, ὥ, f. now, p. pass. σεσίγη- 

μαι, to be silent, keep silence, Lu. 9. 

36; 20. 26, et al.; trans. to keep im 

silence, not to reveal, to conceal; 

pass. to be concealed, not to be re- 
vealed, Ro. 16. 25: from 


Sty7, 7s, 7, silence, Ac. 21. 40. Re. 
8. 1. 


Σιδήρεος, οὖς, €a, a, €or, OdY, made 
ofiron; Ac. 12: 10. "Res 2.21. 9.9; 
12.5; 19.15: from 


| Σίδηρος, ov, 6, iron, Re. 18. 12. 
| Σιδώνιος, ov, 6, a Sidonian, an in- 


habitant of Σιδών, Sidon, Ac, 32 
20. 


Σικάριος, ov, 6, (Lat. sicarius, ΣῈ 


ΣΙΝ 


ϑίοα, 2 dags er, poniard) an assassin, 
bandit, robber, Ac. 21. 38. 

Zixepa, τό, indec. (Heb. 43’) strong 
or inebriating drink, Lu. 1.15. 8. 

, oe 

Σιμικίνθιον, ov, τό, (Lat. semicinc- 
trum, fr. semi, half, & cingo, to gird) 
an apron, Ac. 19. 12. 

Sivart, ews, τό, mustard ; in N. 7, 
probably the shrub Khardal (Salva- 
‘dora Persica, L.), the fruit of which 
possesses the pungency of mustard, 
Mat. 13. 31; 17. 20, et al. 

Σινδών, ὄνος, 7, sindon, pr. fine 
Indian cloth; fine linen; in N. Te, 
a linen garment, an upper garment 
or wrapper of fine linen, worn in 
summer by night, and used to envelope 
dead bodies, Mat. 27.59. Mar. 14. 51. 
52; 1ὅ. 40. Tu. 23. 53. 

Σινιάζω, f. dow, (σινίον; a sieve) 
to sift; met. to sift. by trials and 
temptations, iy 22.31, 1. G. 

Σιτευτὸς, ἡ, OV, (σιτεύω, to feed 
or fatten, σῖτος) fed, fatted, Lu. 15. 
29, 27, 80. 


? ~ ee 
Σιτίον, ov, TO, (σῖτος) provision of 


corn, food, v.r. Ac. 7. 12. 

Σιτιστός, ἡ, Ov, (σιτίξω, to fatten, 
fr. σῖτος) fatted, a fatling, Mat. 22. 4. 

Σιτομέτριον, OV, TO, (σῖτος & μετ- 
ρέω) a certain measure of grain dis- 
tributed for food at set times to the 
slaves of a family, a ration, Lu. 12. 
42. L.G. 


΄“ ς δ ah 

2iT0s, ov, 6, corn, grain, wheat, 
Mat. 3. 12; 13. 25, 29, 30. Mar. 4. 28, 
et al.; pl. σῖτα, bread, food, Ac. 7. 12. 

Σιωπάω, ©, f. ἤσω, a. 1. ἐσιώπησα, 
to be silent, keep silence, hold one’s 
peace, Mat. 20. 31; 26. 63, et al.; 
σιωπῶν, silent, dumb, Lu. 1. 20; met. 
to be silent, still, hushed, calm, as 
the sea, Mar. 4. 39. 

»χανδαλίζω, f. ίσως a. 1. ἐσκανδά- 
λεσα, a. 1. pass. ἐσκανδαλίσθην, pr. to 
cause tostumble; met. to offend, vex, 
Mat. 17. 27; to offend, shock, excite 
feelings of repugnance, Jno. 6. 61. 
i Co. 8. 13; pass. to be offended, 
shocked, pained, Mat. 15. 12. Ho. 
14. 2]. 2 Co. 11. 29; σκανδαλίζεσθαι 
ἔν τινι, to be affected with scruples 
or repugnance towards any one as 
respec:s his claims or pretensions, 
Mat. 11. 6; 12. 57, et al.; met. to 
cause to stunible morail;z;, to cause 


168 


ΣΚῊ 


to falter, or err, Mat. 5. 29; 18, 6, et 
al.; pass. to falter, fall away, Mat. 
13. 21, et al.: (S.) from 

Σκάνδᾶλον, ov, τό, (a later equiva. 
lent to σκανδάληθρον) pr. a trap- 
spring ; also genr. a stumbling-block, 
any thing against which one stume 
bles, an impediment; met. a cause 
of ruin, destruction, misery, &e. Ro. 
9. 33; 11.9; a cause or occasion of 
sinning, Mat. 18. 7, ter. Lu. 17. 13 
scandal, offence, cause of indigna» 
tion, 1 Co. 1. 23. Ga. 5.11. 


Σκάπτω, f. σκάψω, a. 1. ἔσκαψα, 


to dig, excavate, Lu. 6. 48; 13. 8; 
16. 3: whence 


Σκάφη, ns, 7, pr. any thing exea- 


vated or hollowed; a boat, skiff, Ac. 
21. 10.890. 332. 

Σκέλος, cos, τό, pl. τὰ σκέλη, the 
leg, Jno. 19. 31, 32, 33. 

Σκέπασμα; aTos, TO, (σκεπάζω, to 
cover) covering; clothing, raiment, 
1 Ti. 6. 8. 

2keun, ἧς, ἢ, apparatus; tackle, 
AC. 27. 19: from 

Σκεῦος, €os, τό, a vessel, utensil 
for containing any thing, Mar. 11. 16. 
Lu. 8.16. Ro. 9.21; any utensil, in- 
strument; σκεύη, household stuff, fur- 
niture, goods, &c. Mat. 12, 29. Mar. 
3. 27, et al.; the mast of a ship, or, 
the sail, Ac. 27.17; met. an instru- 
ment, means, organ, minister, Ac. 9. 
153 σκεύη ὀργῆς & σκεύη ἐλέους, ves- 
sels of wrath, or of mercy, persons 
visited by punishment, o7 the divine 
favour, Ro. 9. 22, 23; the vessel or 
frame of the human individual, 1 Th. 
4,4. 1 Pe. 3.7. | 

SKnvn, ἧς, ἧ, a tent, tabernacle; 
genr. any temporary dwelling; a 
tent, booth, Mat. 17. 4. He. 11.9; 
the tabernacle of the covenant, He. 
8.53 9.1, 215 13. 103 allegor. the ce- 
lestial or true tabernacle, He. 8. 2: 
9. 11; a division or compartment οἱ 
the tabernacle, He. 9. 2, 3, 6: ἃ smail 
portable tent or shrine, Av. 7. 48; 
trop. a family, lineage, race, Ac. 15, 
16; ἃ mansion, habitation, abode, 
dwelling, Lu. 16.9; Re. 13. 6. 

Σκηνοπηγία, as, 7, (σκῆνος & πή- 
vu) pr. a pitching of tents or 
hones hence, the feast of taberna- 
cles or booths, instituted in memory 
of the 40 gears’ wandering of the Is 


SK - 
reeistes in the desert, and as a season | 


of gratitude for the ingathering of 
t, celebrated during eight days, 
commencing on the 15th of Tisri, Jno. 
δκηνοποιός, ov, 6, (σκηνή & ποιέω) 
a tent-maker, Ac. 18.3. N. T. 


Σκῆνος, €0S, TO, (equivalent to σκη- 
m) a tent, tabernacle; met. the 
corporeal tabernacle, 2 Co. 5. 1, 4: 
whence ε 

Exnvdo, ὦ, f. ὠσω, ἃ. 1. ἐσκήνωσα; 
to pitch tent, encamp; to taberna- 
cle, dwell in a tent; to dwell, have 
one’s abode, Jno. 1. 14. Re. 7. 15; 
12. 12; 13.6; 21.3: whence 


Σκήνωμα, atos, τό, a habitation, 
abode, dwelling, Ac. 7.46; the cor- 


gti tabernacle of the sowl, 2 Pe. 

« 13, 14. 

Skid, as, 7, a shade, shadow, Mar. 
-4. 32. Ac. 5. 15; met. a shadow, a 
shadowing forth, adumbration, in 
distinction from ἡ εἰκών, the perfect 
iat or delineation, & τὸ σῶμα, the 
reality, Col. 2. 17. He. 8.5; 10.1; 
gloom; σκιὰ θανάτου, death-shade, 
the thickest darkness, Mat. 4. 16. 
Tihs 79. : 

Σκιρτάω, ὦ, f. no, a. 1. ἐσκίρτησα, 
to leap, Lu. 1. 41, 44; to leap, skip, 
bound for joy, Lu. 6. 23. 

Σκληροκαρδία, as, 7, (σκληρός, & 
καρδία) hardness of heart, obduracy, 
obstinacy, perverseness, Mat. 19. 8. 
Mar. 10.5; 16.14. S. 

Σκληρός, a, Ov, dry, hard; met. 
harsh, severe, stern, Mat. 25. 24; 
vehement, violent, fierce, Ja. 3. 4; 
grievous, painful, Ac. 9. 5; 26. 14; 
grating to the mind, repulsive, offen- 
sive, Jno. 6. 60; stubborn, contuma- 
cious, Jude 15: whence 

Σκληρύότης, τητος, 7, hardness; met. 
σκληρότης τῆς καρδίας, hardness of 
heart, obduracy, obstinacy, perverse- 
ness, Ro. 2. 5. 

Σκληροτράχηλος, ov, ὃ, ἡ, (σκλη- 
pos & τράχηλος) stiff-necked, obsti- 
nate, refractory, Ac. 7. 51. 5. 

ξκληρύνω, f. υνῶ, a. 1. ἐσκλήρυνα, 
to harden; met. to harden morally, 
to make stubborn, He. 3.8, 15; 4.7; 
as a negation cf ἐλεεῖν. to leave to 
stubbornness and contemacy, Ro. 9. 
18; mid. & pass. to put on a stub- 


169 


2KY 
born frame, beconie vbdurate, Ae 
19.9. He. 3. 13. 


Σκολιός, a, ov, crooged, tortuous 
Lu. 3.5; met. perverse, wicked. Ag 
2.40. Phi. 2. 15; crooked, peevish 
morose, ΠΡ 18; 

Σκόλοψ,, οπτος, ὁ, any thing pointed 
met. a thorn, a plague, 2 Co. 12.7. 
Σκόπεω, ὥς f. Now, to view atten 
tively, watch, reconnoitre; to see 
observe, take care, beware, Lu. 1 

35. Ga. 6. 1; to regard, have re 
spect to, 2 Co. 4. 18. Phi. 2. 4; te 
mark, note, Ro. 16. 17. Ph. 3. 17: 

from 

Σκοπὸς, οὔ, 6, (σκέπτομαι) ἃ 
watcher; also, a distant object on 
which the eye is kept fixed; a mark, 
goal, Ph. 3. 14. 

Σκορπίζω, f. iow, a. 1. ἐσκόρπισα, 
to disperse, scatter, Jno. 10. 12; 16. 
32; to dissipate, waste, Mat. 12. 30. 
Lu. 11. 23; to scatter abroad one’s 
gifts, give liberally, 2 Co. 9. 9. 

Σκορπίος, ov, ὃ, a scorpion, scorpio 
Afer of Linn., a large insect, some- 
times several inches in length, shaped 
somewhat like a crab, and furnished 
with a tail terminating in a sting, 
whence it emits a dangerous poison, 
Lu. 10. 19; }1. 12, et al. 

Σκοτεινός, ἤ, Ov, (σκότος) dark, 
darkling, Mat. 6.23. Lu. 11. 34, 86. 

Σκοτία, as, 7, (fr. same) darkness, 
Jno. 6. 17; 20. 1; privacy, Mat. 10. 
27. Lu. 12.33; met. moral or spirituai 
darkness, Jno. 1.5, bis.; 8.12; 12.35, 
46, et al. 

Σκοτίζω, f. iow, to darken, shroud 
in darkness; pass. to be darkened, 
obscured, Mat. 24. 29. Lu. 23. 45; 
met. to be shrouded in moral dark- 
ness, to be benighted, Ro. 1. 21, et 
al. : (1. 6.) from 

Σκότος, ov, ὃ, darkness, He. 12, 18 

Σκότος, €os, TO. but ov, 6, He. 12. 
18, according to srtinary Greek usage, 
darkness, Mat. 27. 45. Ac. 2. 20; 
gloom of punishment and misery, 
Mat. 8. 12. 2 Pe. 2. 17; met. morat 
or spiritual darkness, Mat. 4. 16. 
Jno. 3. 19. Ep. 5. 11; meton. mem 
in a state of moral darkness, Ep. 5. 
8; 6. 12: whence 

Σκοτόω, ὦ, f. wow, to darken, 
sluroud in darkness, Re. 36. 10. 


ΣΟ 

ZevBaror, ov, τό, offal, dung, sweep- 
, ings, refuse, Phi. βρης ἢ 

Σκυθρωπός, ov, 6,1), & ἡ, Ov, (σκυθ- 

pos, Stern, gloomy, & Ww) of a stern, 


morose, sour, gloomy, or dejected 
countenance, Mat. 6.16. Lau. 24. 17. 


SKvAXo, f. vAd, p. pass. ἔσκυλμαι, 
to flay, lacerate; met. to vex, trou- 
ble, annoy, Mar. 5. 35. Lu. 7. Gre Bz 
49; pass. met., ἐσκνυλμένοι, jaded, in 
sorry plight, v. r. Mat. 9. 36: whence 

κῦλον, Ov, τό, (σκύλλω) spoils 
stripped of an enemy; σκῦλα, epoil, 
plunder, booty, Lu. 11. 22. 

Σκωληκόβρωτος, (σκώληξ, & βι- 
βρώσκω) eaten of worms, consumed 
by worms, Ac. 12. 23. 

Σκώληξ, NKOs, 6, a worm; met. 
gnawing anguish, Mar. 9. 44, 46, 48. 

ZpapaySivos, ivy, wov, of smarag- 
dus or emerald, Re. 4. 3: (N. T.) 
οι : 

2papayoos, ov, 6, & ἡ, smaragdus, 
the emerald, a gem of a pure green 
colour; but under this name the an- 
cients probably comprised ail stones 
of a fine green colour, Re. 21. 19. 

Σμύρνα, nS; ἡ, (Heb. “) myrrh, 
an aromatic bitter resin, or gum, is- 
suing by incision, and sometimes spon- 
taneously, from the trunk and larger 
branches of a small thorny tree grow- 
ing in Egypt, Arabia, and Abyssinia, 
much used by the ancients in unguents, 
Mat. 2.11. Jno. 19. 39. 

Σμυρναΐως, ov, 6, a Smyrnean, an 
inhabitant of Σμύρνα, Smyrna, Re. 
᾽ν δι 

Σμυρνίζω, f. iow, (σμύρνα) to min- 
gle or impregnate with myrrh, Mar. 
15,923." ΝΌΤ': 

Zopos, ov, 7, a coffer; an urn for 
receiving the ashes of the dead; a 
coffin; in VN. T., a bier. Lu. 7. 14, 

50s, on, σόν, (σύν) thine, Mat. 7. 3, 
22, et al.; οἱ σοί, thy kindred, friends, 
&e. Mar. 5.19; τὸ σόν & τὰ oa, What 
is thine, thy property, goods, &c. 
Mat. 20. 14; 25.25. Lu. 6. 30. 

Σουδάριον, ov, τό, (Lat. sudarium) 
a handkerchief, napkin, &c. Lu. 19. 
20. Jno. 11. 44, et al. 

Σοφία, as, 7, (σοφός) wisdom in 
general, knowledge, Mat. 12 42. Lu. 


170 


| 


Z11E 
2. 40,52; 11. 31. Ac. 7. 16; δον 
Lu. 21. 18 Ac. 6. 3, 10; practical 


_ wisdom, prudence, Col. 4.5; learn. 
ing, science, Mat. 13. 54. Mar. 6. 2 
Ac. 7. 22; scientific skill, 1 Co. 1. 17; 
2. 1; professed wisdom, human phi- 
losophy, 1 Co. 1. 19, 20, 22; 2. 4, 5, 6, 
et al.; superior knowledge and en. 
lightenment, Col. 2. 23; in N. Τὶ 
Divine wisdom, Ro. 11. 33. Eph. 3. 
10. Col. 2.3; revealed wisdom, Mat. 
UL. 39.0 11. 1 49. 1 Ὁ 0 1. 24, 30; 
2.7; Christian enlightenment, 1 Co. 
12.8. Eph. 1.8. 17. Gala 9; 28; 
8.10. (0) A, 0. Ss Ue 


Σοφίζω, f. iow, a. 1. ἐσόφισα, to 
make. wise, enlighten, 2 Ti. 3. 16; 
mid. to invent skilfully, devise art- 
fully, pass. 2 Pe. 1. 16: from 

Zopos, ἡ, ὄν, wise generally, 1 Co. 
1.25; shrewd, sagacious, clever, Ro. 
16. 19. 1 Co. 3. 10; 6. 5; learned, 
intelligent, Mat. 11. 25. Ro. 1. 14, 
22.. 1 Co. 1. 19, 20, 26, 27; 3.185 ἐξ 
N.T., divinela instructed, Mat. 23, 
34 ; ΚΟ ον with Christian wis 
dom, spiritually enlightened, Ja. 3. 
13; all-wise, Ro. 16. 27. 1 Ti. 1. 17. 
Jude 25. 


Σπαράσσω, ν. Tre, f. ἕω, a. 1. ἐ. 
σπάραξα, (σπάω) pr. to tear, lacerate ; 
by impl. to agitate ereatly convulse, 
distort by convulsions, Mar. 1. 26: 
9. 20, 26. Lu. 9. 89. 

Σπαργανόω, ὦ, f. aoa, (σπάργα- 
νον, a bandage; swaddling-cloth) to 
swathe, wrap in swaddling-cloths, 
Tu. 2. Te ΤΣ 

Σπαταλάω, ὦ, f. now, (σπατάλη, 
riot, luxury) to live luxuriously, vo- 
luptuously, wantonly, 1 Ti. 5.6. Ja. 
5.5. L.G. 

Σπάω, ὦ, f. dow, p. ἔσπακα, a. 1. 
mid. ἐσπασάμην, to draw, pull; to 
draw a sword, Mar. 14. 47. Ac. 16, 
Qik. 


Σπεῖρα, as, 7, any thing twisted or 
wreathed, a cord, coil, band, &c.; 
a band of soldiers, company, troop; 
used for a Roman maniple, 6r, co- 
hort, Mat. 27. 27. Ac. 10.1; the 
temple guard, Jno. 18. 3, 12. 


Σπείρω, f. σπερῶ, a. 1. ἔσπειρα, 
Ὁ. 2. ἔσπορα, a. pass. éomdpyy, ta s0W 
seed, Mat. 0. 26; 13. 3, 4, 18, 24, 25, 
27, 31, 37, 39; in NM. Τ', used with 
variety of metaphors, Mat. 13.19° δ 


SHE 
24, 100.9.1. 
et al. 
Σπεκουλάτωρ, opos, 6, (Lat. spe- 
culator) a sentinel, life-guardman, a 
kind of soldiers who formed the body- 
guard of princes, &c., one of whose 
duties was to put criminals to death, 
Mar. 6. 27, 
Σπένδω, f. σπείσω, to pour out a 
libation or drink offering; in N. 7", 


mid. to make a libation of one’s self 


by expending energy and life in the 
service of the gospel, Phi. 2. 17; pass. 
to be in the act of being sacrificed 
tn tte cause of the gospel, 2 Ti. 4. 6. 
Σπέρμα, arcs, τό, (σπτείρω) seed, 
Mat. 18. 24, 27, 37, 38; semen virile, 
He. 11. 11; offspring, progeny, pos- 
terity, Mat. 22. 24,25. Jno. 7. 42; a 
seed of future generations, Ro. 9. 29; 


v 


ἐπ N. T., met. a seed or principle of 


spiritual life, 1 Jno, 3. 9. ; 
ὥπερμολόγος, ov, 6, (σπέρμα & 
λέγω, to pick) pr. seed-picking ; one 


who picks up and retails scraps of 


information ; a babbler, Ac. 17. 18. 


Σπεύδω, f. σπεύσω, a. 1. ἔσπευσα, 
trans. to urge on, impel, quicken; to 
quicken in idea, to be eager for the 
arrival of, 2 Pe. 3. 12; intrans. to 
hasten, make haste, Ac. 20. 16; 22. 
18 ; the part. has the force of un ad- 
verb, quickly, hastily, Lu. 2.16; 19. 
5, 6 


Σπήλαιον, ov, τό, (σπέος) a cave, 
cavern, den, Mat. 21. 13, et al. 

Σπιλάς, ados, ἣν a sharply cleft 
portion of rock; in N. 7, a flaw, 
stigma, Jude 12. 

Σπίλος, & σπίλος, 6, a spot, stain, 
blot; amoral blot, Eph. 5.27, 2 Pe. 
2.13: (L. G.) whence 

Σπιλόω, ὦ, f. @7@, to spot, soil; 
to contaminate, defile, Ja. 3.6. Jude 
23. L. G. 

Σπλαγχνίζομαι, f. ίσομαι, a. 1. 
ἐσπλαγχνίσθην, to be moved with pity 
or compassion, Mat. 9. 36; 14. 14; 
20. 84. Lu. 7. 13, et al.; to compas- 
sionate, Mat. 18. 27: (N. T.) from 

enhayyvoy, ov, τό, but usually, and 
in N.T. only in vl. τὰ σπλάγχνα, wy, 
the chief intestines, viscera; the en- 
treils, bowels, Ac. 1. 18; met. the 
heart, the affections af the heart, the 
tender affections, La. 1 78. 


171 
2 Co. 9.6. Ga. 6. 7, | 





2 Co. | 


ΣΤᾺ 


6. 12. Phi. 1. 8, et at; meton. ἃ 
cherished one, dear as one’s self, 
Phile. 12. 

Σπόγγος, ov, 6, a sponge, Mat. 27, 
48. Mar. 15.36. Jno. 19. 29. 

, ~ ε 

Σποδός, ov, ἥ, ashes, Mat. 11. 2h 
et al. a 

Σπορά, as, ἢ, (σπείρω) a sowing; 
seed sown ; met. generative seed, ge- 
neration, 1 Pe. 1. 23. 

Σπόρϊμος, ov, ὁ, 7), (fr. same) sown, 
fit to be sown ; in N. {΄., τὰ σπόριμα,, 
fields which are sown, fields of grain, 
corn fields, Mat. 12. 1. Mar. 2. 23, 
Lu. 6. 1. 

, . 

Σπόρος, Ov, ὃ, (fr. same) a sowing ; 
in N. T., seed, that which is sown, 
Mar. 4. 26, 27. Lu. 8.5, 11 3; met. the 
seed sown in almsgiving, 2 Co. 9. 10. 

Σπουδάζω, f. dow ἃ doopal, p. 
ἐσπούδακα, a. 1. ἐσπούδασα, (σπουδή) 
to hasten ; to be in earnest about, ba 
bent upon, Ga. 2. 10; to endeavour 
earnestly, strive, Ep. 4. 3, et al. 


Σπουδαῖος, a, ov, (fr. same) earnest, 
eager, forward, 2 Co. 8. 17, 22; com- 
parat. neut. σπονδαιοτέρον, as an adv. 
earnestly, sedulously, 2 Ti. 1. 17: 
whence 

Σπουδαίως, adv. earnestly, eagerly, 
diligently, Lu. 7.4. Ti. 3.13; com~ 
par. σπουδαιοτέρως, more earnestly, 
Phi. 2. 28. 

Σπουδή, ἧς, , (σπεύδω) haste; 
μετὰ σπουδῆς, with haste, hastily, 
quickly, Mar. 6.25. Lu. 1. 39; ear- 
nestness, earnest application, dili- 
gence; Ro.12. 8:71. 9.00.7. DL) 123 
et al. 

Σπυρίς, tos, 4, a basket, hand- 
basket for provisions, Mat. 15. 37 ; 
16.10. Mar. 8. 8, 20. Ac. 9. 25. 

Στάδιον, ov, τό, pl. στάδια & στά- 
διοι, pr. ἃ fixed standard of measure: 
a stadium, the eighth part of a Boe 
man mile, and nearly equal to a fure 
long, containing 201.45 yards, Lu. 24. 
13, et al.; a race-course, a race, | Co. 
9.24: 

Στάμνος, ov, 6, 7, a wine jar; a 
pot, jar, urn, vase, He. 9. 4. 


Στάσις, ews, ἧ, ὥστημι) a setting ; 
a standing; an effective position, an 
wiimpaired standing or dignity, He. 
9. 8; ἃ gathered party, a group; 


STA 
aence, a tumultuous assembiage, po- 
pular outbreak, Mar. 15.7. Ac. 19. 
40, et al.; seditious movement, Ac. 
24. 5; discord, dispute, dissension, 
Ac: 15. 23 23. 7; 10. 

Στατήρ, Hpos, ὁ, (στημι, to weigh) 
mr. a weight; astater, an Attic silver 
coin, equal in value to the Jewish 
shekel, or to 4 Attic or 2 Alexandrian 
drachms, and equivalent to about 3s. 
of our money, Mat. 17. 27. 


Zravpos, ov, ὃ, a stake; a cross, 
Mat. 27. 32, 40, 42. Phi. 2. 8; by 


mpl. the punishment of the cross, 
crucifixion, Ep. 2. 16. He. i2. 2; 


meton. the crucifixion of Christ in, 


respect of its import, the doctrine of 
the cross, 1 Co. 1. 17,18. Ga. 5.11; 
6. 12, 14; met. in the phrases αἴρειν, 
V. βαστάζειν, V. λαμβάνειν τὸν σταυρὸν 
αὐτοῦ, to take up, or bear one’s Cross, 
to be ready to encounter any extre- 
mity, Mat. 10. 38; 16. 24, et al.: 
whence 

Σταυρόω, ὦ, f. ὦσω, a. 1. ἐσταύ- 
ρωσα, pass. ἐσταύρωμαι, to fix 
stakes; dater, to crucify, affix to the 
cross, Mat. 20. 19; 23. 34; met. to 
crucify, to mortify, to deaden, to 
make a sacrifice of, Ga. 5. 24; pass. 
to be cut off from a thing, as by a vio- 
lent death, to become dead to, Ga. 
6. 14. 


SrapvaAn, ns, 7, ἃ cluster or bunch 


of grapes, Mat. 7.16. Lu. 6. 44. Re. 
14. 18. 


Στάχυς, vos, 6, an ear of corn, 


Mat. 12. 1. Mar. 2. 23; 4.28. Lu. 
ie oe 


Eréyn, 7s, 7, ἃ roof, flat roof of a 


house, Mat. 8.8. Mar.2.4. Lu. 7.6: 
from 

ἐτέγω, f. ξω, to cover; to hold off, 
to hold in; hence, to hold out against, 
to endure patiently, 1 Co. 9. 12; 18. 
7; absol. to contain one’s self, 1 Th. 
a. 1, 5. 

&reipos, a, ov, sterile; barren, not 
tescteg Suldren, Lu. 1. 7, 36; 23.29. 
Ga i. 77, 

στέλλω, f. στελῶ, p. ἔσταλκα, 
8.1. ἔστειλα, pr. to place in set order, 
to arrange; to equip; to dispatch; 
to stow; to contract; mid. to con- 
tract one’s self, to shrink; to with- 
τ from. avoid, shun, 2 Co. 8. 20. 
2 no 8. 6. 


i72 


2TH 


Στέμμα, ατος, τό, (OTEDa, to em 
circle) a crown; a fillet, wreata, Ae. 
14. 18. 


Στεναγμός, ov, 6, ἃ sighing, groan- 
ing, groan, Ac. 7. 34; @n weware 
sighing, aspiration, Ro. 8. %: from 

Στενάζω, f. ἄξω, a. 1. ἐστέναξα, to 

roan, sigh, Ro. 8. 23. 2 Co. 5. 2, 4: 
6. 13.17; to sigh inwardly, Mar. 7. 


34; to give vent to querulous or own- 
sorious feelings, Ja. 5. 9. 


Srevos, , Ov, narrow, strait, Mat. 
7. 13,14. Lu. 13. 24. 

Στενοχωρέω, @, f. now, (στενός & 
χώρα) to crowd together into a naz 
row place, straiten; pass. met. to be 
in’ straits, to be cooped up, to be 
cramped from action, 2 Co. 4.8; to 
be cramped én feeling, 2 Co. 6. 12: 
whence 

Srevoywpia, as, 7, pr. narrowness 
of place, a narrow place ; met. straite. 
distress, anguish, Ro. 2. 9; 8. 86. 
2 Co..6..43 12.10. 

Στερεός, a, dv, stiff, hard; of food, 
solid, as opposed to what is liquid. 
and light, He. 5. 12; firm, stedfast 
2 Ti. 2.19. 1 Pe. 5.9: whence 


Srepedw, ὥ, f. ώσω, a. 1. ἐστε- 
ρέωσα, to render firm; to strengthen, 


Ac. 3. 7, 16; to settle, Ac. 16. 5: 
whence 


Srepewpa, ατος, τό, pr. what ie 
solid and firm; met. firmness, sted- 
fastness, constancy, Col. 2. 5. 

Στέφᾶνος, ov, ὁ, (στέφω, to encir- 
cle) that which forms an encircle- 
ment; a crown, Mat. 27.29. Re. 4. 
4, 10; a chaplet, wreath, conferred 
on a victor in the public games, 1 Co. 
9.25; met. a crown, reward, prize, 
2 Ti. 4.8. Ja. 1.12; ἃ crown, orna- 
ment, honour, glory, Phi. 4. 1, et ar. : 
whence 

Στεφανόω, @, f. OT, a. 1. ἐστ EPpss> 
vwoa, to encompass; to crown; to 
crown as victor in the games, 2 Ti. 2. 
5; met. to crown, adorn, decorate, 
ΗΘΚ. 2. 7. 9. ΐ 

Στῆθος, eos, τό, & pl. τὰ στήθη, 
the breast, Lu. 18. 13; 28, 48. Jno. 
13. 25, et al. 

Στήκω, a late equivalent to ἕστηκα, 
tc stand, Mar. 11. 25; met. to stand 
orhen under judqment, to be approved, 


ΣΤῊ 


Ro. 14.4; to stand firm, be constant, 
persevere, 1 Co. 16. 13, et al. 


Ὡτηριγμός, Ov, 6, pr. a fixing, set- 
ine a state of firmness, fixedness ; 
met. firmness of belief, settled frame 


of mind, 2 Pe. 3.17: from 


Στηρίζω, f. iw, a. 1. ἐστήριξα, 
(ἴστημι) to set fast; to set in a cer- 
tain position or direction, Lu. 9. 513 
met. to render mentally stedfast, to 
settle, confirm, Lu. 22. 32. Ro. 1. 11, 
et al.; p. pass ἐστήριγμαι, to stand 
immoveable, Lu. 16. 26; met. to be 
mentally settled, 2 Pe. 1. 12. 

Στίγμα, ατος, τό, (στίζω, to prick; 
to burn in marks, brand) a mark, 
brand, Ga. 6. 17. 

Στιγμή, ἧς, 7, (fr. same) pr. a point; 
met. a point of time, moment, instant, 
Lu. 4. 5. 

Στίλβω, f. στίλψω, to shine, glis- 
ten, Mar. 9. 3. 

Στοά, as, 7, ὥστημι) a colonnade, 
piazza, cloister, covered walk sup- 
ported by columns, Jno. 5. 2; 10. 23. 
Ac. 3.113 5. 12. 

Στοιβάς, ados, 7, (στείβω, to tread) 
a stuffing of leaves, boughs, &c.; 
ἀμ a bough, branch, Mar. 11. 8. 


Στοιχεῖον, ov, TO, (dimin. of στοῖ- 
xos, a row, a Straight rod or rule, fr. 
στείχω, tO go in a straight line) an 
element; an element of the natural 
universe, 2 Pe. 3. 10, 12; an element 
or rudiment of any intellectual or re- 
ligious system, Ga. 4. 3,9. Col. 2. 8, 
20. He. 5. 12. : 

Στοιχέω, O, f. now, (fr. same) pr. 
to advance in a line; met. to frame 
one’s conduct by @ certain rule, Act. 
21. 24. Ro. 4. 12. Ga. 5. 25; 6. 16. 
Phi. 3. 16. ; 

SroAn, ἧς, ἡ, (στέλλω, to arrange, 
to equip) equipment; dress; a long 
garment, flowing robe, worn by 
priests, kings, and persons of distinc- 
tion, Mat. 12. 38 5 16. 5, et ai. 

δτόμα, ατος, TO, the mouth, Mat. 
12. 345) Vo. ΤΠ Lis, 186.2). 165. et aly; 
speech, words, Mat. 18. 16. 2 Co. 13. 
1; command of speech, facility of 
language, Lu. 21. 15; fr. Heb. avoty- 
ew τὸ στόμα, to make utterance, to 
speak, Mat. 5.2; 13. 35, et al.; also, 
used of the earth, to rend, yawn, Re. 


178 


ΣΤΡ 


12. 16; στόμα πρὸς στόμα λαλιτῖν, te 
speak mouth to mouth, face to face, 
2 Jno. 12. 3 Jno. 14; the edge or 
point of a weapon, Lu. 21.24. He. 
1]. 34, 


Στόμᾶχος, ov, 6, (στόμα) pr. the 
gpltet leading to the stomach; hence, 
er, the stomach itself, 1 Ti. 5. 23. 


Στρατεία, as, 7, (oTpaTevw) a mi- 
litary expedition, campaign; and 
genr. military service, warfare; met. 
the Christian warfare, 2 Co. 10. 4. 
ΤΠ ΣΙ |S: 

Στράτευμα, ατος, τό, an army, Mat. 
22. 7, et al.; an armed force, corps, 
Ac. 23. 10, 27; troops, guards, Lu. 
23.11: from 

Στρατεύω, f. eVow, & mid. στρα- 
Tevouat, (στρατός, an army) to per- 
form military duty, serve as a sol- 
dier, Lu. 3. 14. 1Co. 9.7. 2 Ti. 2, 
4; to battle, Ja. 4.1. 1 Pe. 2. 11, 
to be spiritually militant, 2 Co. 10, 
3. 1 Ti. 1. 18. 

Στρατηγός, OV, ὁ, (στρατός & aya} 
a leader or commander of an army, 
general; a Roman pretor, provin- 
cial magistrate, Ac. 16. 20, 22, 35, 36, 
38; στρατηγὸς τοῦ ἱεροῦ, the captain 
or prefect of the temple, the chief oy 
the Levites who kept guard in ana 
around the temple, Lu. 22. 4, 52. Ac. 
4.13; 5. 24, 26. 

Στρατιά, as, ἧς (στρατός) an army, 
host; jr. Heb. στρατιὰ οὐράνιος, v. 
Tov ovpavov, the heavenly host, the 
host of heaven, the hosts of angels, 
Lu. 2. 13; the stars, &c., Ac. 7. 42: 
wirence 

Στρατιώτης, ov, 6, a soldier, Mat. 
8.95; 27. 27, et al.; met. a soldier of 
Christ; 2 Ti, 2. 3. 

Στρατολογέω, ὦ, f. now, (στρατός 
& λέγω) to collect or levy an army 
enlist troops, 2 Ti. 2. 4. ie G. 

Στρατοπεδάρχης, ov, ὃ, (στρατό- 
πέδον & ἄρχω) a commandant of a 
camp; alegionary tribune ; perhans 
the prefect of the prwtorian camp, 
Ac. 28.16. L. G. 

Irpatromedov, (στρατός ἃς πέδον) 
pr. the site of an encampment; an 
encampment; meton. an army, Lu. 
41: 20. 

Στρεβλόω, ὦ, f. ὦώσω, (στρεβλή, 
a windlazs, a wrench, instrument of 


ΣΤΡ 


torture, rack) pr. to distort the liate 
on a rack; met. to wrench, distort, 
pervert, 2 Pe. 3. 16. 

Erpepa, f. ra, a. 1. ἔστρεψα, a. 2. 
ass. ἐστράφην, to twist; to turn, 
fat. 5. 39; to make a change of sub- 

stance, to change, Re. 11. 6; absol. 
to change or turn one’s course of deal- 
ing, AC. 7. 42; mid. to turn one’s 
self about, Mat. 16. 23. Lu. 7. 9, 
et al.; to turn back, Ac. 7. 39; to 
change one’s direction, to turn ese- 
where, Ac. 13. 46; to change one’s 
course of principle and conduct, to 
be converted, Mat. 18. 3. 

Στρηνιάω, &, f. dow, to be wanton, 
to revel, riot, Re. 18. 7, 9 : from 

Στρῆνος, cos, τό, (στρηνῆς, strong, 
hard) headstrong pride; wanton- 
ness, luxury, voluptuousness, Ke. 
18. 3. 

Στρουθίον, iov, τό, (dimin. of eTpov- 
Gos) any small bird, spc. a sparrow, 
Mat. 10. 29, 31. Lu. 12. 6, 7. 

Στρώννυμι, V. στρωννύω, f. στρώ- 
gw, ἃ. 1. ἔστρωσα, P. Pass. ἔστρωμαι, 
(by metath. for στορέννυμι) to spread, 
to strew, Mat. 21.8. Mar. 11.8; to 
spread @ couch, Ac. 9. 34; used ofa 
supper chamber, pass. to have the 
couches spread, to be prepared, fur- 
nished, Mar. 14.15. Lu. 22. 12. 

Στυγητός, ἡ, Ov, & Os, ον, (στυγέω, 
to hate) hateful, odious, detested, 
Tit,, 3. 8. 

Στυγνάζω, f. dow, ἃ. 1. ἐστύγνασα, 
(στυγνός, gloomy) to put on a gloomy 
and downcast look, Mar. 10. 22; of 
the sky, to lower, Mat. 16.3. S. 

Στῦλος, ov, ὃ, a pillar, column, Re. 
10. 1; used of persons of authority, 
influence, &c., a support or pillar of 
the church, Ga. 2. 9. Re. 3. 12; a 
support of true doctrine, 1 Ti. 3. 15. 


Zrwikds, ἡ, ov, stoic, belonging to 
the sect of the Stoics, founded by 
Zeno, and deriving their name from 
the portico, στοά, where he taught, 
Ac. 17. 18. 

vu, gen. gov, dat. σοί, ace. σέ, & 
enclit. σου. σοι, σε, pl. ὑμεῖς, pron. 
2 per. thou, Mat. 1, 20; 2. 6, et al. 
freq. 

Συγγένεια, as, ἡ, kindred ; kinafolk, 
kinsmen, relatives, Lu. 1. 6i. Ac. 
7. 3, 14: from } 





174 


ΣΥΓ 


Συγγενής, €os, ovs, 6, ἡ, (συν ἃ 
eae kindred, akin; as a subs. a 
insman or kinswoman, relative, 
Mar. 6.4. Lu. 1. 36, 58, et al.; one 
nationally akin, a fellow-country- 
man, Ro. 9. 3. : 

Συγγνώμη, NS, Ny (συγγινώσκω, to 
agree in judgment with) pardon; 
concession, leave, permission, 1 Co. 
1. 6. 

Συγκάθημαι, (σύν & κάθημαι) to 
sit in company with, Mar. 14. 54. 
Ac. 26. 30. ; 

Συγκαθίζω, f. iam, (σὺν & καθίζω) 
trans. to cause to sit with, seat in 
company with, Ep. 2. 6; intrans. to 
sit in company with; to sit down 
together, Ac. 22. 55. 

Συγκακοπαθέω, @; f. now (σΐν ἃ 
κακοπαθέω) to suffer evils along with 
any one; to be enduringly adherent, 
2.1  T.8 Ne | 

Συγκακουχέομαι, οῦὔμαι, (σὺν & κα- 
κουχέω) to encounter adversity along 
with any one, He. 11.25. N. T. 

Συγκαλέω, ὥ, f. ἔσω, (σύν & κα- 
λέω) to call together, convoke, Mar. 
15.16; mid. to call around one’s self, 
Lu. 9. 1, οὖ ἃ]. 

Συγκαλύπτω, f. yo, p. pass. συγκε- 
κάλυμμαι, (σύν & καλύπτω) to cover 
altogether, to cover up; mev. to con- 
ceal, Lu. 12. 2. f ; 

Συγκάμπω, f. ψω, (σὺν & κάμπω) 
to bend or bow together; to bow 
down the back of any one afflictively, 
Ro. 11. 10. ; 

Συγκαταβαίνω, f. βήσομαι, (σύν ἃ; 
καταβαίνω) to go down with any one, 
Ac. 25. 5. Ἷ 

Συγκατάθεσις, ews, ἢ, assent; in 
N. 7., accord, alliance, 2 Co. 6. 16: 
(LL. G.) from ‘ : 

Συγκατατίθημι, (σύν & κατατίθημι) 
to set down together with; mi. to 
assent, accord, Lu. 23. 51. : 

Συγκαταψηφίζω, f. iow, (σὺν, κα- 
ταψηφίζω, ψῆφος) to count, number 
with, Ac. 1. 26. N. 1. ; 

Συγκεράννυμι, v. vuw, f. κεράσω, 
συνεκέρᾶσα, Ὁ. κέτρᾶμαι, (σύν & κεράν- 
νυμι) to mix with, mingie together. 
commingle; 19 blend, 1 Co. 12. 24: 

iss. to be attempered, combined 
e. 4.2 


wh 


ΣΥΓ 


, ~ , ΄ ’ὔ 
δυγκίνέω, ὦ, f. now, (σὺν & κινεω) 
to more together, commove, put in 
commce:ion; to excite, Ac. 6. 12. 


δυγκλείω, f. elow, (σύν ἃ κλείω) 
to shut ΤῸ together, to hem in; to 
erclose, Lu.5.6; met. to band under 
% poeeping sentence, Ro. 11.32. Ga. 
3. #2; piss. to be banded under a 
bar of disability, Ga. 3. 23. ν 

Συγκληρονόμος, ov, 6, ἣ, (σύν & 
κληρονόμος) pr.a coheir, Ro. 8. 17; 
a fellow participant, Ep. 3. 6. He. 
wre: “t Pers. 7: N. T. 

Συγκοινωνέω, ὦ, f. now, to be a 
joint vartaker, participate with ὦ 
perso; ix ἮΝ. T.,to mix one’s self up 
in a thing, to ixvolve one’s self, ke 
an accomplice in, Ep. 5.11. Re. 18. 
4; to sympathise actively in, to re- 
lieve, Phi. 4.14: from 

Συγκοινωνός, ov, 6, ἡ, (σύν & κοι- 
νωνός) one who partakes jointly; ἃ 
coparticipant, copartner, Ro. 11. 17. 
Pitan 2a Ph. ts 62d 9., Nash: 

Συγκομίζω, f. iow, (σύν & κομίζω) 
to bring together, collect; to pre- 
pare for burial, take charge of the 
funeral of any one, bury, Ac. 8. 2. 

Συγκρίνω, f. wa, (σύν & κρίνω) to 
combine, compound ; to compare, to 
estimate by comparing with sone- 
thing else, or, to match, 2 Co. 10. 12, 
bis; to explain, illustrate, or, to suit, 
ΠΟ 2 13; 

Συγκύπτω, f. Wo, (σύν & κύπτω) 
to bend or bow together; to be 
bowed together, bent double, Lu. 
15.711; 

Συγκυρία, as, 7, (συγκυρέω, to 
happen together, σύν & κυρέω, to 
happen) concurrence, coincidence, 
chance, accident; κατὰ συγκυρίαν, by 
chance, accidentally, Lu. 10. 31. 

δυγχαίρω, a. 2. συνεχάρην, (σύν & 
χαίρω) to rejoice with any one, sym- 
pathise in joy, Lu. 15. 6,9. Phi. 2. 
17, 18; met. 1 Co. 12. 26; to sympa- 
thise in the advancement of, 1 Co. 
13. 6. 

Suyyew, & later, ὕνω, imperf. συν- 
exeov & συνέχυνον, pass. Pp. συγκές 
χὺῦμσι, a. 1. συνεχύθην, (σύν & χέω) tO 
pour together, mingle by pouring to- 
gether; hence, to confound, perplex, 
amaze, Ac. 2.6: to confound in dis- 
qexe, Ac. 9. 22; to tarow into confu- 


175 


ΣΥΚ 


sion, fill with uproar, Ao. 18. 32; 21 

27, 31. 7 
Συγχράομαι, Guat, f. noopas, (σύν 

& χράομαι) to use at the same time 

with another, use in common; te 

have social intercourse with, asso- 

ciate with, Jno. 4.9. L. G. 
Συγχύνω, see συγχεω. 


Συγχῦσις, ews, ἧ, (συγχέω) De. 2 
pouring together; hence, confusizm. 
commotion. tumult, uproar, Ac. 19. 
29. 

Συζάω, ὦ, f. now, (σύν & (dw) te 
live with; to continue in life witk 
any one, 2 Co. 7. 3; to coexist in life 
with another, Ro. Ὁ. 8. 2 Tis2. 11. 

Συζεύγνυμι, f. CevEw, a. 1. συνέ- 
ζευξα, (σύν & ζεύγνυμι, to yoke) to 
yoke together; trop. to conjoin, joi 
together, unite, Mat. 19. 6. Mar. 
10. 9. 

Συζητέω, ὦ, f. now, (σύν & ζητέω) 
to seek, ask, or inquire with another; 
to deliberate, debate, Mar. 1.27; 9. 
10; to hold discourse with, argue, 
réason; Mar.-811 5 12. 28: ’ AG: 6:9; 
to question, dispute, cavil, Mar. 9. 14, 
16, et al.: whence 

€ . 

Συζήτησις, ews, ἢν mutual discus- 
sion, debate, disputation, Ac. 15. 2, 
ΒΔ [ἡ G. 

Συζητητῆς, ov, 6, a disputant, con- 
troversial reasoner, sophist, 1 Co. 1. 
bid ie) i 

Sutvyos, ov, ὁ, ἡ, (συζεύγνυμι) a 
yoke-fellow; an associate, fellow- 
labourer, coadjutor, Phi. 4. 3. 

’, - ’, ,) 

Συζωοποιέω, ὦ, f. Now, (σὺν & 
Gwororgw) to quicken together with 
another; to make a sharer in the 
quickening of another, Ep. 2.5. Col. 
2.23)" NYY: 

4 = € e - 

Συκάμινος, OV, ἢ, & O, ἃ sycamire 
tree, i. q. συκομοραία, α. Υ.. Lu. 1°. 4 

Συκῆ, ns, 7, contr. for συκέας a Se 
tree, ficus carica of Linn., Mat $3. 
19,. ef,al. : 

Συκομοραία, v. συκομορέα, as, ἣ 
(σῦκον & μόρον, a mulberry) equiva 
lent to συκόμορος, the fig-mulberry, 
ficus sycamorus of Linn., a tree whose 
leaves resemble those of the mulberry. 
and its fruit that of the fig-tree, Le 
19. 4, ΝΟ 

᾿Σῦκον, ov, τό, a fig, Mat. 7. 16, e# “ἰ, 


ΣΥΝ 


ϑυκοφαντέω, ὦ, f. yw, (Tun pave | 
γῆς, pr., among the Athenians. an in- | 
ormer against these who exported | 
figs contrary to law, σῦκον, φαινω) to 
inform against; to accuse falsely ; 
by impl. to wrong by false accusa- 
tions or insidious arts; to extort 
Boney by false informations, Lu. 3. 
4; 19.8. 


Συλαγωγέω, ὦ, f. now, (σύλη, ν. 
σῦλον, & ἄγω) to carry off as a prey 
or booty; met. to make victims of 
imposture, Col.2.8. L. 6, 

Συλάω, ὦ, f. now, a. 1. ἐσύλησα, 
(σύλη, V. σῦλον, the right of seizing 
the goods of a merchant in pay- 
ment) to strip, rob; to rob, encroach 
on, 2 Co. 11. 8. 

Συλλαλέω, ὦ, f. now, (σύν & λα- 
λέω) to talk, converse, or confer with, 
Mat. 17.3. Mar. 9. 4, etal. L.G. 


Συλλαμβάνω, f. λήψομαι, a.2. συν- 
ἔλαβον, p. συνείληφα, ἃ. 1. pass. συνε- 
λήφθην, (σύν & λαμβάνω) to catch up; 
to seize, apprehend, Mat. 26.55. Ac. 
1. 16, et al.; to catch, as prey, Lu. 5. 
9; to conceive, become pregnant, 
Tu. 1. 24,31, 36.5.2. '21;. met. Ja; 1. 
15; mid. to help, aid, assist, Lu. 5. 7. 
Pin Ata : 

Συλλέγω, f. Ew, (σύν & λέγω) to 
collect, gather, Mat. 7. 16; 13. 28, 
et al. i 

Συλλογίζομαι, f. icopat, (σύν ἃ 
λογίζομαι) to reckon up together; 
to consider, deliberate, reason, Lu. 
20. 5. 

Συλλυπέομαι, οὔμαι, (σύν & λυ- 
πέομαι) to be grieved together with; 
to De grieved, Mar. 3. 5. ; 

Συμβαίνω, f. βήσομαι, a. ἃ. συνέ- 
Βην, (σύν & βαίνω) to stand with the 
feet near together; to step or come 
together ; to happen, befall, fall out, 
Mar. 10. 32, et al. ‘ 

ZvuuSahro, f. βαλῶ, (σύν & βάλ - 
Aw) pr. to throw together; absol. to 
meet and join, Ac. 20. 14; to meet 
in war, to encounter, engage with, 
Lu. 14. 31; to encounter i7 discourse 
or dispute, Ac. 17. 18; to consult to- 

ether, Ac. 4. 15; mid. to contribute, 
be of service to, to aid, Ac. 18. 27; 
συμβάλλειν ἐν τῇ καρδίᾳ, to revolve in 
mind, ponder upon, Lu. 2. 19. 


ϑυμβασιλεώω, f. evow, (σύν ἃ 


176 


ΣΥΜ 


βασιλεύω) to reign with; met. to ew 
joy honour and felicity with, 1 Ce. 
4.8, ΟὟ. 9.12. Ὁ Γ G ; 

Συμβιβάζω, f. dow, (σύν ἃς βιβάε 
ζω) pr. to cause to come together; 
to unite, knit together, Ep. 4, 1é, 
Col. 2. 2, 19; to infer, conclude, Ac. 
16. 10; by impl. to prove, demon 
strate, Ac. 9. 22; in N. 7’, to teach 

- instruct, 1 Co. 2. 16. 

Συμβουλεύω, f. εύσω, (σύν & Bre 
Aevw) to counsel, advise, exhcrt, Js, 
18. 14. Re. 3. 18; mid. to conse 
together, plot, Mat. 26. 4, et a. 

Συμβούλιον, tov, τό, counsel, sex 
sultation, mutual consultation. Mat. 
12.14; 22.15, et al.; a council, coun, 
sellors, Ac, 25. 12: (N. T.) from 

Συμβουλος, ov, ὁ, (σύν & βουλή) a 
counsellor; one who shares one’s 
counsel, Ro. 11. 34. y 

Συμμαθητής, ov, 6, (σύν & μαθη- 
τής) a fellow-disciple, Jno. 1}. 16. 

Συμμαρτῦὕρέω, ὦ, f. now, (σύν & 
μαρτυρέω) to testify or bear witness 
together with another, add testi- 
mony, Ro. 2. 15; 8. 16; 9.1. 

Συμμερίζομαι, f. ἰσομαι, (συν ἃς 
μερίζω) to divide with another so as 
to receive a part to one’s self, share 
with, partake with, 1 Co. 9. 13. N . 1. 

Συμμετοχος, OV, ὃ, ἡ, (σύν & μέτ- 
oxos) a partaker with any one, a 
joint partaker, Ep. 3.6; 5. 1. L. G. 

Συμμορφίζω, f. iow, (σύν & μορ- 
φίζω) equivalent to συμμορφόω : which 
8ce: v.r. Phi. 3. 10. : : 

Σύμμορφος, ov, ὃ, H, (σύν & pop= 
φή) Of like form, assimilated, con- 
formed, Ro. 8. 29. Phi. 3.21. N. 7. 

Συμμορφόω, ᾧ, f. ὦσω, (σύν ἃ 
μορφόω) to conform to, Phi. 8. 16. 
Ν. Ἢ 


Συμπαθέω, @, f. now, to sympr- 
thise with, He. 4. 15; to compasion- 
ate, He. 10. 34: from p 

Συμπᾶθης, €os, οὖς, ὃ, 7, (σύν ἃ 
πάθος, πάσχω) sympathising, ooxa- 
passionate, 1 Pe. ἃ. 8. 

Συμπαραγίνομαι, a. 2. συμπαρεγεν- 
ὅμην, (σύν & παραγίνομαν) δῷ be present 
together with; to coms together, cow- 
vene, Lu. 23. 48; to stand by or sup 
port onze jecliciuully, acdesse, 2 Ti. ἃ 
1g. 


2YM 


ϑυμπαρακαλέω, @, f. now, (συν & 
παρακαλέω) to invite, exhort along 
with others; to animate in compan 
with others; pass. to share in mutu 
encouragement, Ro. 1. 12. 

Συμπαραλαμβάνω, a. 2. συμπαρέ- 
λαβον, (σύν & παραλαμβάνω) to take 
along with, take as a companizss, 
Ac. 12. 253,15. 37, 38. Ga. 2.1, 

Συμπαραμένω, f. μενῶ, (σύν & πταρ- 
αἀμένω) tO remain or continue with 
cor among, Phi. 1. 25. 

Ξυμπάρειμι, (σύν & πάρειμι) to be 
present with any one, Ac. 25. 24. 

Συμπάσχω, f. πείσομαι, (σύν & 
πάσχω) to suffer with, sympathise, 
i Co. 12. 26; to suffer as another, en- 
dure corresponding sufferings, Ro. 
δ: 1: 


Συμπέμπω, f. ro, (σύν & πέμπω) 
to send with any one, 2 Co. 8. 18, 22. 

Συμπεριλαμβάνω., f. λήψομαι, (σύν 
& περιλαμβάνω) to embrace together ; 
to embrace, Ac. 20. 10. 


Lie 


ΣΥ͂Ν 

veyka, ἃ. 2, συνήνεγκον, (σύν & φέρω! 
to bring together, collect, Ac. 19. 19: 
absol. to conduce to, to be for the 
benefit of any one, be profitable, ad 
vantageous, expedient, 1 Co. 6. 13 
2 Co. 8. 10; particip. neut. τὸ συμ» 
φέρον, good, benefit, profit, advan- 
tage, Ac. 20. 20. 1 Co. 7. 35; impers. 
συμφέρει, it is profitable, advantage 
ous, expedient, Mat. 5. 29, 30; 19. 10, 
et al. τ 
Σύμφημι, (σύν & φημῦ pr. to af 

firm with; to assent, Ro. 7. 16. 

, c , ΡῈ 

Συμφυλέτης, ov, 6, (σύν & Pudi) 

pr. one of the same tribe; a fellow~ 

citizen, fellow-countryman, | Th. 

2. 14, 
Σύμφὕτος, ov, 6, ἧ, (σύν & φύω) pr. 
planted together, grown together; 
in NV. 7΄., met. grown together, closely 
entwined or united with, Ro. 6. 5. 


Συμῴφύω, f. φύσω, pass. a. 2. συνε- 
φύην, (ir. same) to make to grow 
together; pass. to grow or spring up 
with, Lu. 8. 7. 


, ’ a ΄ “- 
Συμπίνω, f. πίομαι, & πιοῦμαι, a.| Συμφωνέω, ὦ, £. now, (σύμφωνος) 


2, συνέπιϊον, (σύν & πίνω) to drink | 


with any one, Ac. 10. 41. () 

Συμπίπτω, a. 2. συνέπεσον, (σύν & 
πίπτω) to fall together; to fall in 
ruins, v. r. Lu. 6. 49. 

Συμπληρόω, ὦ, f. wow, (σύν & 
πληρόω) to fill, fill up, fill full, Lu. 8. 
23; pass., of time, to be completed, 
have fully come, Lu. 9.51. Ac. 2. 1. 

Συμπνίγω, f. ιξοῦμαι. (σύν & πνί- 
yw) to throttle, choke; frop. to choke 
the growth or increase of seed or 
planis, Mat. 13. 22. Mar. 4. 7, 19. 
Lu. 8. 14; to press upon, crowd, 
throng, Lu. 8. 42. (Ὁ) 

Συμπολίτης, ov, 6, (σύν & πολί- 
της) a fellow-citizen, met. Ep. 2.19. (Ὁ) 

Συμπορεύομαι, f. evoopat, (σύν & 
πορεύομαι) 40 go with, accompany, 
Lu. 7. lls; 14. 25; 24. 15; to come 
together, assemble, Mar. 10. 1. 

Συμπόσιον, tov, τό, (συμπίνω) a 
drinking together; ἃ feast, banquet ; 
a festive company ; in N. T., pl. συμ- 
πόσια, Mess- parties, Mar. 6. 39. 

, € 

Συμπρεσβύτερος, ov, 6, (σύν & 
πρεσβύτερφεο!ς a fellow-elder, fellow- 
presbyter, Pe.t.1. N. T. 

Ξυμφέρω, ἔ συ:οίσω, a. 1. συνή- 


to sound together, to be in unison, 
be in accord; trop..to agree with, 
accord with in purport, Ac. 15. 15; 
to harmonise with, be congruous, 
suit with, Lu. 5. 36; to agree with, 
make an agreement, Mat. 18. 19; 20. 
2,13. Ac. 5.9: whence 
Συμφώνησις, €ws, 7, unison, ac- 
cord; agreement, concord, 2 Co. 6. 
150: oN. ἊΣ 
Συμφωνία, as, ἢ, symphony, har- 
mony of sounds; concert of instru- 
3 ments, music, Lu. 15. 25. 
Suupwvos, ov, ὁ, ἡ, (σύν & φωνή) 
agreeing in sound; met. accordant, 
harmonious, agreeing, and neut. τὰ 
σύμφωνον, accord, agreement, 1 Co. 
Συμψηφίζω, f. ίσω, (σύν & ψη- 
φίζω, ψῆφος) to calculate togethier, 
compute, reckon up, Ac, 19. 19. 
Συμψῦχος, ov, ὁ, ἡ, (σύν ὃς ψυχή) 
coed in mind, at unity, Phi. 2. 2, 


Συν, prep. governing a dat., with, to. 
gether with, Mat. 25. 27; 26. 35; 27 
38; attendant on, 1 Co. 15. 10; be 
sides, Lu. 24. 21; with, with the as- 
sistance of, 1 Co. 5. 4; with, in the 
same manner as, Ga. 3.9; εἶναι ove 

«1.5 


ZYN 


vu, to be with any one, to be in 
company with, accompany, Lu. 2. 
13; 8.38; to be on the side of, be a 
partisan of any one, Ac. 4. 13; 14. 
4; ot σύν τινι, those with any one, 
the companions of any one, Mar. 2, 
26. Ac. 22.9; the colleagues, asso- 
ciates of any one, Ac. 5.17, 21. 

Zuvaya, f. ἄξω, a. 2. συνήγᾶγον, 
p. pass. συνῆγμαι, a. 1. pass. συνήχθην, 
f. pass. συναχθήσομαι, (σύν & ἄγω) to 
bring together, collect, gather, as 
grain, fruits, &c., Mat. 8. 12: 6. 26; 
13. 30, 47; to collect an assembly, 
convoke ; pass. to convene, come to- 
gether, meet, Mat. 2. 4; 13. 2; 18. 
20; 22.10; in N. 7., to receive with 
kindness and hospitality, to enter- 
tain, Mat. 25. 35, 38, 43, et al.: (a) 
whence 

Συναγωγή, js, Hj, a collecting, ga- 
thering; a Christian assembly or 
congregation, Ja. 2.2; the congre- 
gation of a synagogue, Ac. 9. 2, et al.; 
a synagogue, place of Jewish worship, 
Non 7: 5, et al. 

Συναγωνίζομαι, f. ίσομαι, (σύν ἃ 
ἀγωνίζομαι) to combat in ie as 
with any one; to exert one’s strengt 
with, to be earnest in aiding, Ro. 
15. 30. 3 5 

Συναθλέω, &, f. Now, (σύν & ἀ- 
θλέω) pr. to contend on the side of 
any one; in N. T., to co-operate vi- 
gorously with ὦ person, Phi. 4. 3; to 
make effort in the cause of, in sup- 
port of a thing, Phi. 1.27. L.G 

Suvvabpoitw, f. claw, (σύν & ἀ- 
θροίζω, to gather, ἀθρόος) to gather ; 
to bring together, convoke, Ac. 19. 
25; pass. to come together, convene, 
Lu, 24.33. Ac. 12. 12. 

Συναίρω, f. apo, (σύν & αἴρω) to 
take up a thing with any one; in 
N. T., cvvaipew λόγον, to adjust ac- 
counts, reckon in order to payment, 
Mat. 18. 23, 24; 25. 19. 


Συναιχμάλωτος, ov, 6, ἡ, (σύν & 
αἰχμάλωτος) a fellow-captive, Ro. 16. 
7. Col. 4.10. Phile. 23. 

Συνακολουθέω, @, f. now, (σύν & 
ἀκολουθέω) to follow in company 
with, accompany, Mar. 5. 37. Lu. 
23. 49. : ; 

Zuvarilo, f. ίσω, (σὺν & ἁλίζω, 
to vollect) to cause to come together, 


178 


ΣῪΝ 


collect, assemble, congregate; sda 
to convene to one’s self, Ac. 1. 4. 

Συναναβαίνω, f. βήσομαι, a. 2. συνε 
ανέβην (σύν & ἀναβαίνω) to go up, 
ascend with any one, Mar. 15. 41. 
Ac. 13731. 

Συνανάκειμαι, f. είσομαι, (σύν ἃ 
ἀνάκειμαι) to recline with any one τῷ 
table, Mat. 9. 10; 14.9, etal. N. T. 

Συναναμίγνυμι, (σύν & ἀναμίγνυμιε, 
to mix, mingle) to mix tegether 
with, commingle; mid. met. to min- 
gle one’s self with, to associate with, 
have familiar intercourse with, 1 Co. 
δ. 9.1}. 2 Die a. 1... 7 ee 

Συναναπαύομαι, f. αὐσομαι, (σύν 
& ἀναπαύομαι) to experience refresh- 
ment in company with any one, Ro. 
15.52.1 (1 : 

Συναντάω, ὦ, f. now, (σύν & aw 
τάω, avtt) to meet with, fall in with, 
encounter; to meet, Lu. 9. 37; 22. 
10. Ac. 10.25. He. 7. 1, 10; to oc- 
cur, happen to, befall, Ac. 20. 22: 
whence 

Συνάντησις, €ws, 7, a meeting, Mat 
8. 34. 

Συναντιλαμβάνομαι, f. λήψομαι, 
(σύν & ἀντιλαμβάνομιαι) pr. to take 
hold of with any one; to support, 
help, aid, Lu. 10.40. Ro. 8. 26. L.G@ 


Συναπάγω, f. άξω, (σύν & ἀπάγω" 
to lead or conduct away with; te 
seduce; pass. to be led away, car- 
ried astray, Ga. 2. 13. 2 Pe. 3.17; 
mid. to conform one’s self willingly 
to certain circumstances, Ro. 12. 16. 

Συναποθνήσκω, a. 2. συναπέθανον, 
(σύν & ἀποθνήσκω) to die together 
with any one, Mar. 14. 31. 2 Co. 7.3; 
met. to die with, in respect of @ spé- 
ritual likeness, 2 Ti. 2. 11. 

Συναπόλλυμι, a. 2. mid. συναπωὰ» 
oun, (σύν & ἀπόλλυμι) tO ξυμ 
together with others; mid. to perisé 
or be destroyed with others, He, 11. 
31. 

Συναποστέλλω, f. στελῶ, (σύν ἃ 
ἀποστέλλω) to send forth together 
with any one, 2 Co. 12. 18. ; 

Συναρμολογέα, @, f. Now, (σὺν ἃ 
ἁρμολογέω, fr. ἁρμός, a joint, & λόγος) 
to join together fitly, fit or frame to- 
gether, compact, Ep. 2. 21. N. T. 

Συναρπάζω, 3 aow, (σὺν & domi 


zY™ 


179 


ΣΥΝ 


jo) to svatch up, clutch, to seize | Ξυνεῖδον, a. 2. of συνομάω, part 


and carry off suddenly, Ac. 6. 12; to 
seize with force and violence, Lu. 8. 
29; piss., of a ship, to be caught and 
swept ‘on by the wind, Ac. 27. 15. 

Συναυξάνομαι, f. ἤσομαι, (σύν & 
avéavw) to grow together in company, 
Mat. 13. 30. 

Σύνδεσμος, ov, 6, that which binds 
together; a ligature, Col. 2. 19; a 
band of union, Eph. 4. 3. Col. 3. 
14; a bundle, ov, bond, Ac. 8. 23: 
from 

Suvdcw, f. δήσω, (σύν & δέω) to 
bind together; in N. T., pass. to be 
in bonds together with, He. 13. 3. 


ξυνδοξάζω, f. dow, (σύν & δοξά- 
ζω) in N. T., to glorify together with, 
to exalt to a state of dignity and 
happiness in company with, to make 
to partake in the glorification of 
another, Ro. 8. 17. ; 

ἰύνδουλος, ov, 6, (σύν & δοῦλος) 
a fellow-slave, fellow-servant, Mat. 
24. 49, et al.; a fellow-minister of 
Christ, Col. 1.7. eu al. 

ξυνδρομή, Hs, ἢ, (σύν & ἔδραμον) 
a running together, concourse, Ac. 
21. 30. 

ξυνεγείρω, f. yep, (σύν & ἐγείρω) 
to raise up with any one; to raise up 
with Christ by spiritual resemblance 
of His resurrection, Ep. 2.6. Col. 2. 
iy gerade Meike OR, Ge 

Suvedptov, lov, τό, (σύν & ἕδρα) 
pr. a sitting together, assembly, &c. ; 
in N. T., the Sanhedrin, the supreme 
souncil of the Jewish nation, Mat. 5. 
22; 26.59; meton. the Sanhedrin as 
including the members and place of 
weceting, Lu. 22.66. Ac. 4. 15, et al.; 
venr. a judicial council, tribunal, 
Mat. 10.17. Mar, 13. 9. 

δυνείδησις, €ws, ἧς (συνειδέναι) 
cousciousness, He. 10. 2; a present 
Asa, persisting notion, impression 
Or reality, 1 ‘Co, 5.1: Pe. Ὁ: θὲ 
conscience, as an inward moral im- 
pressioy. of one’s actions and princi- 
Hee np. 8.096, Ae. 2a) bs, 24016. 

o. 9. 1. 2 Co. i. 12, et al.; con- 

science, as the inward faculiy of 
moral judgment, Ro. 2. 15; 13. D. | 
WiC Se Fact ιν Τὺ; 25,244 28,29. 
@ Co. ¢. 3, 5. :1, et al: ; consci2nce, 
as tre ἐγ moral and spiritual 
frame, Tit.1.18. He.9 14. 


συνιδών, to see under one range of 
view; to take a deliberate glunce οὗ 
a state of matters, Ac. 12.12; 14. 6. 

V s 

Συνειδώς, see σύνοιδα. 

Σύνειμι, f. ἔσομαι, (σύν ὃν εἰμί) te 
be with, be in company with, Lu. 9. 
18. Ac. 22. 11. μ 

Σύνειμι, part. συνιών, (σύν & εἰμι) 
to come together, assemble, Lu. 8. 4. 

Συνεισέρχομαι, a. 2. συνεισῆλθον, 
(σύν & εἰσέρχομαι) to enter with ang 
one, Jno. 18. 15; to embark with, 
Jno. 6. 22. ὮΝ 

4 e e 

Συνέκδημος, ov, 6, 7, (σύν & ἔκδη-: 
μος, a traveller to foreign countries) 
one who accompanies another te 

‘foreign countries, fellow-traveller, 
AG. 19.29. 2 Co. 8. 19. , 1: α. 

Συνεκλεκτός, ἡ, Ov, (σύν & ἐκλεκ- 
τός) chosen along with others; elected 
to Gospel privileges along with, 1 Pe. 
δ..18. 

Συνελαύνω, f. ἐλάσω, ἃ. 1. συνή- 
aca, (σύν & ἐλαύνω) pr. te drive to- 
gether; to urge to meet; in N. 7. 
to urge to union, Ac. 7. “ὦ, 

Συνεπιμαρτυρέω, ὦ, f. ήσω, (σύν 
& ἐπιμαρτυρέω) to join in according 
attestation; to support by attesta- 
tion, to confirm, sanction, He. 2. 4. 

Συνεπιτίθεμαι, (σύν & emeriGnps) 
to set upon along with, assail at the 
game time; to unite in imp@aching, 
V.7r, Ac. 24.9. 

Συνέπομαι, imperf. συνειπόμην, 
(σύν & ἕπομαι, to follow) to follow 
with, attend, accompany, Ac. 20. 4. 

Συνεργέω, ὦ, f. Now, to work to- 
gether with, to co-operate, &c., 1 Co. 
16. 16. 2 Co. 6. 1; to assist, afford 
aid to, Mar. 16. 20; to be a motive 
principle, Ja. 2. 22; absol. to con- 
spire actively to ὦ result, Ro. 8. 28: 
from i 

Suvepyds, ov, ὃ, 7, (σύν & ἔργον) 
a fellow-labourer, associate, coadju- 
tor, Ro. 16. 3, 9, 21. 2 Co. 1. 24, 6 
al. 

, - Ul 

Συνέρχομαι, a. ἃ. συνῆλθον, (ove 
& ἔρχομαι) to come together; to 88- 
semble, Mar. 3. 20; 6.33; 14. 53; te 
cohabit matrimoniaily, Mat. 1. ἰᾷ, 
1 Co. 7. 5; to go or come with ang 
one, to accempany, Lu. 23.55. Aa 


9 


ade 


ΣΥΝ 


9. 35; to company with, associate 
with, Ac. 1. 21, et al. 


Συνεσθίω, a. 2. συνέφαγον, (σύν 
& ἐσθίω) to eat with, 1 Co. 5. 11; by 
impl. to associate with, live on fami- 
liar terms with, Lu. 15.2. Ga. 2. 12, 


Σύνεσις, ews, 4, (συνίημι) pr. 4 
sending together, a junction, as οὐ" 
streams; met. understanding, intel- 
ligence, discernment, sagaciousness, 
Lu. 2. 41. 1 Co. 1. 19, et al.; meton. 
the understanding, intellect, mind, 
Mar. 12. 33. 

Suverds, n, ov, (fr. same) intelli- 
gent, discerning, sagacious, wise, 
Ene Mat.) 10:1 925... ‘Ta.’ 30: 21, 
eb 81: τς: 


5 , | 
Συνευδοκέω, ὦ, f. now, (σύν & εὐ- 


δοκέω) to approve with another; to 
accord with in principle, Ro. 1. 32; 
to stamp approval, Lu. 11. 48. Ac. 
8. 1; 22. 20; to be willing, agree- 
abie, 1 Co. 7. 12, 13. ) 

Συνευωχέομαι, ovupat, f. ἡσομαῖι, 
(σύν & εὐωχέομαε, to feast, banquet) 
to feast together with, 2 Pe. 2. 13. 
Ju. 12. 

Συνέφαγον, a. 2. of συνεσθίω: 
which see. 

Συνεφίστημι, (σύν & ἐφίστημι) to 
get together upon; intrans. ἃ. 2. συν- 
επέστην, to assail together, Ac. 16. 
22. Ἶ 

Συνέχω, f. Ew, (σύν & ἔχω) pr. 
to hold together; to confine, shut 
up close; τὰ ὦτα, to stop the ears, 
Ac. 7. 57; to confine, straiten, as a 
besieged city, Lu. 19. 43; to hold, 
hold fast, have the custody of any 
one, Lu. 22. 63; to hem in, urge, 
press upon, Lu. 8. 45; to exercise a 
constraining influence on, 2 Co. 5. 14; 
pass. to be seized with, be affected 
with, as fear, disease, &c., Mat. 4. 
24. Lu. 4. 38, et al.; to be in a state 
of menial consiriction, to be hard 





180 SYN 
| anestablished custom, practice, Jno 
[18.882 Cone 


Συνηλικιώτης, ov, ὁ, (συν & HAte 
κιώτης, idem, fr. ἡλικία) one of the 
a age, an equal in age, Ga. 1. 14. 





; 4 
᾿Συνθάπτω, f. ro, a. 2. pass. συνε- 


τάφην, (σύν & θάπτω) to bury with; 


pass. in N. T., to be buried with 
Christ symbolically, Ro. 6. 4. Col. ἃ. 
12. 


Συνθλάω, ὦ, f. dow, f. pass. συν- 
θλασθήσομαι, (σύν & θλάω, to break) 
to crush together ; to break in pieces, 

| shatter, Mat. 21.44. Lu. 20. 18. 


Συνθλίβω, f. Yo, (σύν & θλίβω;) 
to press together; to press ὍΡΟΙΣ 
crowd, throng, Mar. 5. 24, 31. (7) 

Συνθρύπτω, f. ψω, (σύν & θρύπτω) 
to crush to pieces; met. to break the 
heart of any one, to make to quail, 
Ac.’21, 13. τὶ ds 

Συνίημι, f. συνήσω, & ἤσομαι., a. 1. 
συνῆκα, ἃ. 2. subj. συνῶ, and in N. T., 
pr. 3. pl. συνιοῦσι, part. συνιῶν & ov- 
νιών, (σύν & ἴημι, to send) pr. to send 
together; mez. to understand, com- 
prehend thoroughly, Mat. 13. 51. 
Lu. 2. 50; 18.34; 24. 45; to perceive 
clearly, Mat. 16. 12; 17. 13. Ac. 7. 
25. Ro. 15.21. Eph.5. 17; absol. to 
be well judging, sensible, 2 Co. 10. 
12; to be spiritually intelligent, Mat. 
13. 13, 14,15. Ac. 28. 26, 27, et al., 
to be religiously wise, Ro. 3. 11. 


Συνίστημι, and, later, συνιστάω, ἃς 
συνιστάνω, f. στήσω, (σύν & ἵστημι) to 
place together; to recommend to 
favourable attention, Ro. 16. 1. 2 Co. 
8.) bs. 10.18, etal, το Ὁ -placesinas 
striking point of view, to evince, Ro. 
3.5; 5.8. Ga. 2.185 intrans., p. συν- 
ἕστηκα, part. συνεστώς, to stand bee 
side, Lu. 9. 32; to have been perma- 
nently framed, Col. 1. 17; to possess 
consistence, 2 Pe. 3. 5. 





. , , e 
ressed by uryency of circumstances, | Suvodevw, f. εύσω, (σύν & ὁδεύω) 


12.50. fA? 1625.) PRN TS 23: 

SvynSopat, f. ησθήσομαι, (σύν ὃ 
wosyiar, to be pleased, delighted) to 
he pleasec along with others; to con- 
gratulate; to delight in, approve 
cordially Ro. 7. 22. 

Συνήθεια, as, 7, (ovvnGns, accus- 
tomed, ramiliar, customary, fr. σύν 
& ὥθως) intercourse; use, custom; 


to journey or travel with, accom- 
pany on a journey, Ac. 9.7. L.G. 


Συνοδία, as, 7H, (σύν & ὁδός) pr. a 


rie ΠΕ together; meton. a com- 
pany of fellow-travellers, caravan, 
Lu. 2.44. L. G. 


Σύνοιδα, a perf. with the sense of a 
present, part. συνειδώς, to share in 
the knowledge ofa thing; to be privy 


ΣΥΝ 


to, Ac. 5. 2; to be conscious; οὐδὲν 
σύνοιδα, to have a clear conscience, 
1 On. 4, 4, ᾿ ἃ 
Suvoixew, ὦ; f. now, (σύν & οἰκέω) 
to dwell with; to live or cohabit 
with, 1 Pe: 3. 7. : 
Συνοικοδομέω, @, (σύν & oikodo- 
μέω) to build in company with any 
one; pass. to be built in along with, 
form a constituent part of a struc- 
ture, Kp. 2: 22: ; 
Συνομιίλέω, ὦ, f. now, (σύν & ὁμ- 
ιλέω) pr. to be in company with; 
Ὁ ΠΝ or converse with, Ac. 10. 27. 


Συνομορέω, @, f. now, (σύν & ὅμο- 
pew, to border upon, fr. ouds & ὅρος) 
= me contiguous, adjoin, Ac. 18. 7. 

Συνοχή, ἧς, ἧς, (συνέχω) pr. a be- 
ing held together; compression; in 
N. T., met. distress of mind, anxiety, 
Ta: 21,25, (2 Co. 2.4. 

Συντάσσω, v. tr, f. Eo, (σύν & 
τάσσω) pr. to arrange or place in 
order together; in W. 7., to order, 
charge, direct, Mat. 26. 19; 27. 10. 


Συντέλεια, as, 7, a complete com- 
bination; a completion, consumma- 
tion, end, Mat. 13. 39, 40, 49; 24. 3; 
28.20. He. 9. 26: from 

Συντελέω, @, f. έσω, (σύν & τε- 
λέω) pr. to bring to an end alto- 
gether; to finish, end, Mat. 7. 28; to 
consummate, Ro. 9. 28; to ratify a 
covenant, He. 8. 8; pass. to be ter- 
minated, Lu. 4.2. Ac. 21.27; to be 

, fully realised, Mar. 13. 4. 

Συντέμνω, f. τεμῶ, p. τέτμηκα, 
Pp. pass. τέτμημαι, (σύν & τέμνω) pr. to 
eut short, contract by cutting off; 
met. to execute speedily, or fr. the 
Heb., to determine, decide, decree, 
Ro. 9. 28. 5 ᾿ 

ξυντηρέω, ὦ, f. now, (σὺν & τη- 
ρέω) to keep safe and sound, Mat. 9. 
17. Lu. 5. 38%; to observe strictly, 
or, to secure from harm, protect, 
Mar. 6. 20; to preserve in memory, 
ie carefuHy in mind, Lu. 2. 19. 


Συντίθημι, (σύν & τίθημι) to place 
together; mid.,a.2. συνεθέμην, Ὁ. συν- 
τέθειμαι, to agree together, come to 
8. mutual understandijug, Jno. 9. 22. 
Ac. 23. 2%; to bargain, to pledge 


181 


nn aa 


2YP 


one’s self, Lu. 22. 5; to second a@ 
statement, Ac. 24. 9. 


Συντόμως, adv. (cvvréuva) con- 


cisely, briefly, Ac. 24. 4. 

Συντρέχω, a. 2. συνέδρἄᾶμον, (σύν 
& τρέχω) to run together, flock to- 
gether, Mar. 6. 33. Ac. 3. 11; to 
run in company with others, met. 
1 Pe. 4. 4. 

Συντρίβω, f. ro, p. pass. συντέ- 
τριμμαι, f. pass. συντριβήσομαι, (σύν & 
τρίβω) to rub together; to shiver, 
Mar. 14. 3. Re. 2. 27; to break, 
break in pieces, Mar. 5.4. Jno. 18. 
36; to break down, crush, bruise, 
Mat. 12.20; met. to break the power 
of any one, deprive of strength, de- 
bilitate, Lu. 9. 39. Ro. 16. 20; pass. 
to be broken in heart, be contrite, 
Lu. 4. 18: (0) whence 

Σύντριμμα, ατος; τό, a breaking, 
bruising; in N. 7., destruction, ruin, 
Ro. 3. 16. ; 

Σύντροφος, ov, ὁ, (συντρέφω, to 
nurse, bring up together, σύν & τρέ- 
¢w) nursed with another ; one brought 
up or educated with another, Ac. 
es ps 

Συντυγχάνω, a. 2. συνέτὕχον, (σύν 
& τυγχάνω) to meet or fall in with; 
in N. T., to get to, approach, Lu. 
8. 19. 

Συνυποκρίνομαι, (σύν ὃς ὑποκρίνο- 
μαι) ἃ. 1. συνυπεκρίθην, to dissemble, 
feign with, or in the same manner 
as another, Ga. 2.13. L. G. 

, ΄“ , Ud 

Συνυπουργεὼω, ὦ, f. now, (συν ὦ 
ὑπουργέω, to render service. ἔν, ὑπό & 
ἔργον) to aid along with another, help 
together, 2 Co. 1.11. L.G. 

Suvadiva, f. we, (σύν & ὠδίνω, te 
be in birth-pangs) pr. to travail at 
the same time with; trop. to be al- 
together in throes, Ro. 8. 22. (ὦ) 

Συνωμοσία; as, H, (συνόμνυμις ὑθ 
swear together, fr. σύν & ὄμνυμι» A 
banding by oath; a combination. 
conspiracy, Ac. 23. 13. 

Σύρος, ov, 6, a Syrian, Lu. 4. 27. 

Συροφοινικίσσα, v. Συροφοινίσσα, 
ns, n, ἃ Syrophenician woman, Phe 
nicia being included in Syria, Mar 
(. 26. 

Σύρτις, ews, 7, ἃ shoal, sand-bank 
a place dangerous on account οὐ 


9 


ade 


/ 


2YP 


shoals, tevo of which were particularly 

Samous on the northern coast of Africa, 
one lying near Carthage, and the 
other, the syrtis major, lying between 
Cyrene and Leptis, which is probably 
rejerred to in Ac. 27.17: from 

evo®, to draw, drag, Jno. 21. 8. 
ke. 12.4; to force away, hale before 
magistrates, ἕο. Ac. 8. 33, 14. 19; 
17. 6. (Ὁ) 

Συσπαράσσω, Vv. TT@, f. Ew, (σύν 
& σπαράσσω) to tear to pieces; to 
convuise altogether, Lu. ΟΝ Τ᾽ 

ύσσημον, ov, τό, (σύν & σῆμα) 
a concerted signal, Mar. 14. 44. 

Σύσσωμος, ov, ὁ, ἢ. τό, -ον, (σύν 
& σῶμα) united in the same body; 
met. pl. joint members in a spiritual 
body, Ep. 3.6. N. T. 

Συστασιάστης, ov, 6, (συστασιά- 


182 


| 





| 


ῃ 





| 
| 
| 


2XH 


course, tumultuous assembly, Ag 
19. 40; a combination, conspiracy 
Ac, 23. 12, col. v. 13. 
Συσχηματίζω, (σύν & σχηματίζω, 
to form, fr. σχῆμα) to fashion in ac 
cordance with; mid. to conform op 
assimilate one’s self to, met. Ro. 12. 
2. 1 Pe. 14. 
Zhayn, ἧς, 7, (opd tw) slaughtes 
Ac. 8.32. Ro. 8.36. Ja. 5.5. 
Σφάγιον, ov, τό, a victim slaugh. 
tered in sacrifice, Ac. 7. 42: from 
2Pd(w, v. Att. σφάττω, f. ἕω, 
a. 1. ἔσφαξα, a. 2. pass. ἐσφάγην, p. 
pass. ἔσφαγμαι, to slaughter, kill, 
Slay; pr. used of animals killed in 
sacrifice, &e., Re. 5. 6, 9, 12; 13.8; 
of persons, &¢., 1 Jno. 3. 12. Re. 6. 
4,9; 18. 24; to wound mortally, Re 
13. 3. 


ζω, to join in a sedition with, (fr. σύν Σφόδρα, adv. (pr. neut. pl. of 


& στάσις) an accomplice in sedition, 
associate in insurrection, Mar. 15. 7. 
LG. ) 

Συστατικός, ἢ, Ov, (συνίστημῳ 
commendatory, recommendatory, 
2 Co. 3. 1, bis. α. 

υσταυρόω, ὦ, f. ὠσω, p. pass. 
συνεσταύρωμαι, ἃ. 1. σνυνεσταυρώθην, 
(σύν σταυρόω) to crucify with 
another, Mat. 27. 44. Mar. 15. 32. 
Jno. 19. 32; pass. met. to be crucified 
with another in a spiritual resem- 
blance, Ro. 6.6. Ga. 2.20. Ν. 7. 

Συστέλλω, f. ελῶ, a. 1. συνέστειλα, 
Pp. pass. συνέσταλμαι, (σύν & στέλλω) 
to draw together, contract, straiten ; 
toenwrap ; hevce, i.q. περιστέλλω, to 
lay out, prepare for burial, Ac. 5. 6; 
pass. to be shortened, or, to be en- 
vironed with trials, 1 Co. 7. 29. 

Συστενάζω, f. ξω, (σύν ἃ στενάζω) 
to groan altogether, Ro. 8. 22. 

΄ ~ , ’ 

Συστοιχέω, ὥ, f. now, (σύν & 
στοιχέω) pr. to be in the same row 
with; met. to correspond to, Ga. 4. 
25. 

Συστρατιώτης, ov, 6, (σύν & στρα- 
τιώτης) a fellow-soldier; met. a fel- 
low soldier, co-militant, in the service 
of Christ, Phi. 2.25. Phile. 2. 

Συστρέφω, f. ψω, (σύν ἃ στρέ- 

ωλ to turn or roll together; to co!- 
ect, gather, Ac. 28. 3: whence 
- ε " 
Συστροφη, ἧς, 4, a gathering, con- 


apodpos, vehement, violent, strong) 
much, greatly, exceedingly, Mat. 2 
105 17. 6, eb 8]. 


Σφοδρῶς, adv. (fr. same) exceed 
ingly, vehemently, Ac. 27. 18. 

Σφραγίζω, f. iow, a.1. ἐσῴράγισα, 
p. pass. ἐσφράγισμαι, a. 1. pass. ἐ 
σφραγίσθην, to seal, stamp with a 
seal, Mat. 27. 66; to seal up, to close 
up, conceal, Re. 10. 4; 22. 10; to set 
a mark upon, distinguish by a mark 
Re. 7. 3, 8; to seal, to mark distinc 
tively as invested with a certain cha 
racter, Jno. 6. 27; mid. to set one’s 
own mark upon, seal as one’s vwn 
to impress with a mark of accept 
ance, 2 Co. 1. 22; to obtain a quit 
tance of, to deliver over safely te 
any one, Ro. 15. 28; absol. to set te 
one’s seal, to make a solemn decla 
ration, Jno. 3. 33: from 

Zppayis, ios, 7, a seal, a signen 
ring, Re. 7. 2; an inscription on a 
seal, motto, 2 Ti. 2. 19; a seal, the 
impression of a seal, Re. 5. 1, et al.; 
a seal, a distinctive mark, Re. 9. 4; 
a seal, a token, proof, 1 Co. 9.2; ἃ 
token of guarantee, Ro. 4. 11. 

Σφυρόν, ov, Td, the ankle; pl. τὰ 
σφυρά, the ankle bones, malleoli, Ac. . 
3.7 ; 


Σχεδόν, adv. (ἔχω, σχεῖν) pr. rear, 
of place; hence, nearly, almost, Aw 
13. 44; 19.26. He. 9. 22. 

Σχῆμα; aros, τό, (fr. same) fashion 


2X1 


form; fashion, external show, 1 Co. 
1, 31; guise, appearance, Phi. 2. 8. 
Σχίζω, f. iow, a. 1. ἔσχισα, a. 1. 
ass. ἐσχίσθη, to split, Mat. 27. 51; 
rend, tear asunder, Mat. 27. 51. 
Lu. 5. 36, et al.; mid. to open or un- 
fold with a chasm, Mar. 1. 10; pss. 
met. to be divided into parties or fac- 
tions, Ac. 14. 4; 23. 7: whence 
Σχισμα, aros τό, a rent, Mat. 9. 
16. Mar. 2. 21; met. a division into 
Pees schism, Jno. 7. 43; 9. 16, et 
al. 


Σχοινίον, ov, τό, (σχοῖνος, a rush) 
pr. a cord made of rushes; genr. a 
rope, cord, Jno. 2.15. Ac. 27. 32. 

Σχολάζω, f.aow, to be unemployed, 
to be at leisure; to be at leisure for 
a thing, to devote one’s self entirely 
to a thing, 1 Co. 7.5; to be unoccu- 
pied, empty, Mat. 12. 44: from 

Σχολή, 7s, 7, freedom from occu- 
pation ; later, ease, leisure; a school, 
Ac. 19. 9. , 

Solo, f. σώσω, p. σέσωκα, a. 1. 
égwoa, ἃ. 1. Pass. ἐσώθην, P. pass, σέ- 
σωσμαι, to save, rescue; to preserve 
safe and unharmed, Mat. 8. 25; 10. 
22; 24,22; 27. 40, 42, 49. 1 Ti. 2. 15; 
σώζειν eis, to bring safely to, 2 Ti. 4. 
18; to cure, heal, restore to health, 
Mat. 9. 21, 22. Mar. 5. 23, 28, 34; 
6. 56, et al.; to save, preserve from 
being lost, Mat. 16. 25. Mar. 3. 4; 
8. 35; σώζειν ἀπό, to deliver from, 
set free from, Mat. 1. 21. Jno. 12. 
27. Ac.2.40; in N. T., to rescue from 
unbelief, convert, Ro. 11. 14. 1 Co. 
1.21; 7.16; to bring withiw the pale 
of Christian privilege, Tit.3.5. 1 Pe. 
3. 21; to save from final ruin, 1 Ti. 
1.15; pass. to be brought within the 
Gospel pale, Ac. 2. 47. Enh. 2. 5, 8; 
to be in the way of salvation, 1 Co. 
15.2... 2°Co: 2. 1ὅ. 

Σῶμα, aros, Td, the body of an ani- 
mal; a living body, Mat. 5. 29, 30; 
6. 22, 23, 25. Ja. 3.3; a person, in- 
dividual, 1 Co. 6. 16; a dead body, 
corpse, carcass, Mat. 14. 12; 27. 52, 
58. He. 13. 11; the human body 
considered as the seat and occasion of 
moral imperfection, as inducing to sin 
through its appetites and passions, Ro. 
7.24; 8.13; genr. a body, ἃ materal 
substance, 1 Co. 15. 37, 38, 40; the 
substance, reality, as opp. to ἡ σκιὰ, 
Col. 2. 17; in N. T., met. the aggre- 


188 


ZOD 

gate body of believers, the body of the 

church, Ro. 12.5. Col. 1. 18, et al.s 

whence ; 

Σωματικός, ἡ, dv, bodily, of or be 
longing to the body, 1 Ti. 4. 8 ; 007» 
poreal, material, Lu. 3. 22: whence 

Σωματικῶς, adv. bodily, in ἃ bodily 
frame, ol. 2. 9. 

Σωρεύω. f. evow, (σωρός, a heap) 

to heap or pile up, Ro. 12. 20; met, 

pass. to be aden with sins, 2 Ti. 3. 


Σωτήρ, ἣρος, 6, (σώζω) a saviour, 
preserver, deliverer, Lu. i. 473 2. 1m 
Ac. 5 31, et al: whence 

Σωτηρία, as, ἣν a saving, preserva- 
tion, Ac. 27. 34. He. 11.7; deliver- 
ance, Lu. 1. 69, 71. Ac. 7. 25; sal- 
vation, spiritual and eternal, Lu. 1. 
7: 19. 9... Ac. 4, 12. Be.-/7, 10.5.8 
being placed in a condition of salva- 
tion by an embracing of the Gospel, 
Ro. 10. 1,10. 2 Ti. 3. 15; means or 
opportunity of salvation, Ac. 13. 
96° Rola! 41.) Hel 2:3, cet ral ; 
ἡ σωτηρία, the promised deliverance 
by the Messiah, Jno. 4.22. 

Σωτήριος ov, 6, 1, (σωτήρ) im- 
parting salvation, saving, Tit oT 
neut. τὸ σωτήριον, equivalent to σωτη- 
pia, Lu 2. 30; 3.6. Ac. 28. 28. Eph. 
6. 17. 

Σωφρονέω, ὦ, f. Now, a. 1. ἐσω- 
φρόνησα (σώφρων) to be of a sound 
mind, be in one’s right mind, be 
sane, Mar. 5. 15; to be calm, 2 Co. 
5. 13; to be sober-minded, sedate, 
staid, Tit. 2. 6. 1 Pe. 4.7; to be of 
a modest, humble mind, Ro. 12. 3. 

Σωφρονίζω, f. iow, (fr. same) pr. 
to render any one σώφρων, to restore 
to a right mind; to make sober. 
minded, to steady by exhortation and 
guidance, Tit. 2.4: whence 

Σωφρονισμός, ov, ὁ; a rendering 
sound-minded; calm vigour of mind, 
itera ts 

Soppdves, adv. (σώφρων) ia the 
manner of a person in his right 
mind; soberly, staidly, temperately, 
5.ΠῚ 2.12: 

Σωφροσύνη, ns, ἥ. sanity, sounds 
ness of mind, a sane mind, Ac. 26. 
25; female modesty, 1 Ti. 2. 9, 15: 
from . 


Σώφρων, ονος, 6, ἧς, (σῶς, sount 


TAB 


& φρὴν) of a sound mind, sane; 
Maid, temperate, discreet, 1 Ti. 3. 2. 
Tit. 1. 8; 2. 2; modest, chaste, Tit. 
2. 5. 


Τ; 


Γαβέρνη, ns, ἦ, (Lat. taberna) a 
tavern, inn; Tpets TafBdpya, the 
Three Taverns, the name of a small 
place on the Appian road, according 
to Antoninus, 33 Roman miles from 
Rome, Ac. 28. 15. 

Γαβιθά, ἡ, (Aram. δ ΛΔ) i. g. 
Δορκάς, an antelope, Ac. 9. 36, 40. 

Τάγμα, ατος, τό, (τάσσωλ) pr. any 
thing placed in order; in N. Τ', 
order 9 succession, 1 Co. 15. 23. 

Ἰακτός, ἡ, ὄν, (fr. same) pr. ar- 
ranged; fixed, appointed, set, Ac. 
12. 21. 

Ταλαιπωρέω, ὦ, f. How, p. τετα- 
λαιτώρηκα, (ταλαίπωρος) to endure 
severe labour and hardship; to be 
harassed ; to suffer compunction, Ja. 
4.9 


Ταλαιπωρία, as, 7, toil, difficulty, 
hardship ; calamity, misery, distress, 
Ro. 3.16. Ja. 5.1: from 

Ταλαίπωρος, ov, ὃ, 7, pr. enduring 
severe effort and hardship; hence, 
wretched, miserable, afflicted, Ro. 
7. 24. Re. 3. 17. 

Ταλαντιαῖος, aia, atov, of a talent 
weight, weighing a talent, Re. 16. 
21: from 

TaXavrov, ov, τό, (ταλάω, to sus- 
tain) the scale ofa balance; atalent, 
which as a weight was among the 
Jews equivalent to 3000 shekels, ¢. 6. 
as usually estimated, 114lbs. 15dwts. 
Troy, while the Attic talent, on the 
usual estimate, was only equal to 
56lbs. 1102. troy; and as a denomina- 
tion of money, it was equal among the 
former to 3421. 3s. 9d., or if reckoned 
of gold, 5,4751., and among the latter 
to 1982. 15s., or 2251., or 2431. 15s. 
sterling, according to various esti- 
mates, Mat. 18. 24; 25. 15, 16, 20, 24, 
25, 28. 

Ταλιθά, (Aram. smb) talitha, i. q. 
κοράσιον, a damsel, maiden, Mar. 5. 

Ταμεῖον, ov, τό, equivalent to τα- 
μιεῖον, (ταμιεύων. to be ταμίας, ma- 


184 





TAF 


nager, storekeeper) a storehouse 
ΕΠ Eb barn, Lu. 12. 24; a cham 

er, closet, place of retirement and 
privacy, Mat. 6.6; 24.26. Lu. 12.3 

Τανῦν, i.e. τά νῦν, q. ν. 

Τάξις, ews, 7, (τάσσω) order, ree 
gular disposition, arrangement; ore 
der, series, succession, Lu. 1. 8; δῇ 
order, distinctive class, as of priests, 
He. 5. 6; 7. 11; order, good order, 
1 Co. 14. 40; orderliness, well re- 
gulated conduct, Col. 2. 5. 

Tazretvds, 4, ὄν, low in. situation, 
or condition, humble, poor, mean, 

epressed, Lu. 1.52. 2Co.7.6. Ja 
1.93; met. of the mind, humble, lowly, 
ere Mat. 11. 29. Ro. 12. 16, et 
al. 

Ταπεινοφροσύνη, ns, 7, lowliness 
or humility of mind and deportment, 
modesty, Ac. 20.19. Ep.4.2. Phi 
2.3, et al.: (N. T.) from 


Ταπεινόφρων, (ταπεινός & φρήν) 
bum ees Vali 1 Res 2: 385 

Tarewdc, ὦ, f. ὦώσω, a. 1. ἐταπεία 
νωσα, (ταπεινός) to bring low, dee 
press, level, Lu. 3.5; met.to humble, 
abase, Phi. 2. 8; mid. to descend to, 
or live in, a humble condition, 2 Co. 
11. 7; Phi. 4. 12; to humble, de- 
press the pride of any one, Mat. 18. 
4; mid. to humble one’s self, exhibit 
humility and contrition, Ja. 4. 10 
to humble with respect to hopes a 
expectations, to depress with disap- 
pointment, 2 Co. 12. 21: whence 


Ταπείνωδις, εως, 1, depression 
meanness, low estate, abject con- 
dition, Lu. 1. 48. Ac. 8.33. Phi. 3. 
21, Jia. 1.10. y 

Ταράσσω, v. Tra, f. ξω, a. 1. erdpae 
fa, Pp. Pass. τετάραγμαι, a. 1. pass. 
ἐταράχθην, to agitate, trouble, ag 
water, Jno. 5. 4, 7; met. to agitate, 
trouble the mind; with fear, to ter- 
rify, put in consternation, Mat. 2. 3; 
14. 26; with grief, &c., to disquiet, 
affect with grief, anxiety, &c., Jno, 
12. 27; 13. 21; with doubt, &c., te 
unsettle, perplex, Ac. 15. 24. Ga, 
1. 7, et al.: whence 

Tapaxn, ἧς, 7, agitation, troubling, 
of water, Jno. 5. 4; met. commotion, 
tumult, Mat. 13. 8. 

Tapayos, ov, ὁ, agitation, commo 


TAP 
tion; perturbation, consternation, 
terror, Ac. 12. 18; excitement, tu- 
mult, public contention, Ac. 19. 23. — 

Tapoevs, ews, 6, of, or a native of 
Tdapoos, Tarsus, the metropolis of Ci- 
icia, Ac. 9.11; 21. 39. 

Ἰαρταρόω, a, f. ὦσω, (Τάρταρος, 


Tartarus, which in the mythology of 


the ancients was that part of Hades 
where the wicked were confined and 
tormented) to cast or thrust down to 
Fat pai or Gehenna, 2 Pe. 2. 4. 


Tago, v. tra, f. ξω, a. 1. ἔταξα; 
p. pass. τέταγμαι, to arrange; to set, 
appoint, in a certain station, Lu. 7. 
8. Ro. 13.1; to set, devote, to ὦ pur- 
suit, 1 Co. 16.15; to dispose, frame, 
Jor an object, Ac. 13. 48; to arrange, 
appoint, place or time, Mat. 28. 16. 
Ac. 28. 23; to allot, assign, Ac. 22. 
10; to settle, decide, Ac. 15. 2. 

Ταῦρος, ov, 6, a bull, beeve, Mat. 
22. 4, et al. 

Ταὐτά, by crasis for ta αὐτά, the 
same things, 1 Th. 2. 14; κατὰ ταὐτά, 
after the same manner, thus, so, Lu. 
6. 23, 26; 17. 30. 

Cady, ns, 7, (θάπτω) burial, the 

‘ act of burying, sepulture, Mat. 27. 7. 


Taos, ov 6, (fr. same) a sepulchre, 
Mat. 23. 27,29; 27. 61, 64, 66; 28.1; 
met. Ro. 3. 13. 

Taya, adv. (ταχύς) pr. quickly, soon ; 
i eae possibly, Ro. 5. 7. Phile. 


Ταχέως, adv. (fr. same) quickly, 
speedily; soon, shortly, 1 Co. 4. 19. 
Ga. 1. 6; hastily, Lu. 14. 213; 16. 6, 
et al.; with inconsiderate haste, 1 Ti. 
5. 22. 

Teyivés, 1, ὄν, (fr. same) swift, 
speedy, 2 Pe. 2.1; near at hand, im- 
pending, 2 Pe. 1. 14. 

Τάχιον, adv. (pr. neut. of ταχίων, 
comparat. of ταχύς) more swiftly, 
more quickly, more speedily, Jno. 
20 4 He. 13.19; quickly, speedily, 
Jno. 13. 27, et al. 

Τάχιστα, adv. (pr. neut. of the su- 
perlat. of ταχύς) most quickly, most 
speedily, very quickly ; ws τάχιστα, 
as soon as possible, Ac, 17. 15. 

Ἰάχος, eos, τό, (ταχύς) swiftness, 


18δ 


DN ee ee SSS 


speed, quickness. celerity; ἐν τάχει, 


TEA 


with speed, quickly, speedi!y; soon 
shortly, Lu. 18.8. Ac.25.4; hastily 
immediately, Ac. 12.7, et al. 

Ταχύ, adv, quickly, speedily, hastily, 
Mat. 28. 7, 8; soon, shortly, imme. 
diately, Mat. 5. 25; suddenly, Re. 2. 
5, 16; 3. 11, et al.; easily, readily, 
Mar. 9. 39; pr. neut. of 

Taxus, εἴας v, swift, fleet, quick ; 
met. ready, prompt, Ja. 1. 19. 

Te, a combinatory enclitic particle - 
serving either as a lightly appending 
link, Ac. 1.15; and, Ac. 2. 3; or as 
an inclusive prefix, Lu. 12. 45; beth, 
Lu. 24. 20. Ac. 26. 16, et al. ; 

Τεῖχος, eos, τό, a wall of a city 
Ac. 9. 25, et al. i 

Τεκμήριον, iov, τό, (τέκμαρ, a fixed 
mark) a sign, indubitable token, 
clear proof, Ac. 1. 3. 

Texviov, ov, τό, (dimin. of τέκνον) 
a little child; rexvia, an endearing 
compellation, my dear children, Jno. 
13. 33.. Ga. 4.19. 1 Jno. 2. 1, et al. 

Τεκνογονέω, ὦ, f. Now, (τέκνον & 

ἔγνομαι) to bear children ; to rear a 
amily, 1 Ti.5. 14: (l. 6.) whence 

Texvoyovia, as, ἣν, the bearing of 
children, the rearing of a family, 
1119 how Noun. 

Τέκνον, ov, τό, (τίκτω) a child, a 
son or daughter, Mat. 2.18. Lu. 1. 
7, et al.; pl. descendants, posterity, 
Mat. 3.9. Ac. 2. 39; child, son, asa 
term of endearment, Mat. 9.2. Mar. 
2.5; 40. 24; pl. children, inhabit- 
ants, people, of @ city, Mat. 23. 37. 
‘Lu. 19. 44; fr. the Heb., met. a child 
or son in virtue of discipleship, 1 Co. 
A. ΤῊ Tia, Qe QP Se eae 
4. Phile. 10. 3 Jno. 4; a child in 
virtue of gracious acceptance, Jno. 
be 125 11,52; Hows. 16, 21. 1 adno: 
3. 1; a child én virtue of spirituas 
conformay, Jno. 8. 39. Phi. 2. 15. 
1 Jno. 3. 10; a child of, one charac» 
terised by, some condition or quality, 
Mat. 11. 19. Eph. 2.3; 5.8. 1-Pe. 
1.14. 29 Pes 2.) 14s " 

Τεκνοτροφέω, ὦ, f. now, τέκνον & 
τρέφω) to rear a family, 1 ΤΊ. 5. 10. 

Τέκτων, ovos, 6, an artizan; and 
spc. one who works in wood, ἃ Car- 

enter, Mat. 13.55. Mar. 6. 3. 

Tedevos, ela, evov, (τέλος) brought 

to completion; fullv accomplished, 


pA 186 
fully | 


fully developed, Ja. 1. 4; 
reatised, thorough, 1 Jno. 4.18; com- 
plete, entire, as opposed to what is 
partial and limited, 1 Co. 13. 18; full 
grown, of ripe age, 1 Co. 14.20. Eph. 
4.13. He. 5.14; fully accomplished 
in Christian enlightenment, 1 Co. 2. 
6. Phi. 3. 15. Col. 1. 28; perfect 
in some point of character, without 
shortcoming in respect of a certain 
standard, Mat. 5. 48; 19.21. Col. 4. 
12. Ja.1.4;3; 3.23 perfect, consum- 
mate, Ro. 12. 2. Ja. 1. 17, 25; comp. 
of higher excellence and efficiency, 
He. 9. 11: whence 


Η , ε 
Τελειότης, THTOSs My completeness, 


perfectness, Col. 3. 14; ripeness of 
knowledge or practice, He. 6.1. LL. G. 


Τελειόω, ὦ, f. ὦσω, p. τετελείωκα, 
a. 1. ἐτελείωσα, to execute fully, dis- 
charge, Jno. 4. 34; 5. 36; 17. 4; to 
reach the end of, run through, finish, 
Lu. 2. 43. Ac. 20. 24; to consum- 
mate, place in a condition of finality, 
He. 7. 19; to perfect @ person, ad- 
vance ὦ person to final completeness 
of churacter, He. 2. 10; 5. 9; 7. 28; 
to perfect a person, advance a person 
to a completeness of its kind, which 
needs no further provision, He. 9.9; 
1G. 1, 14; pass. to receive fulfilment, 
Jno. 19. 28; to be brought to the 
goal, to reach the end of one’s course, 

u. 13.32. Phi. 3. 12. He. 11. 40; 
12. 23; to be fully developed, 2 Co. 
1299s,» Sai 2 PPh Ia. 2715 pA 12, 
17; to be completely organised, to 
be closely embodied, Jno. 17. 23. 


TeXelws, adv. perfectly, 1Pe. 1. 13. 
Τελείωσις, ews, 7, a completing ; 


a fulfilment, accomplishment of pre- 
dictions, promises, &e. Lu. 1. 45; 


finality of function, completeness of 


operation and effect, He. 7. 11. 


Τελειωτής, ov, ὁ, a finisher, one 
who completes and perfects « thing ; 
one who brings through to final at- 
tainment, He. 12. 2; cf. ch. 2. 10. 


Ἰελεσφορέω, ὦ, f. now, (τελεσ- 
φόρος, fr. τέλος & φέρω) to bring to 
maturity, as fruits, &c.; met. Lu. 
8. 14. 

Τελευτάω, ὦ, f. now, p. τετελεύ- 
τηκα, a. 1. ἐτελεύτησα, to end, finish, 
pe, hare absol. to end one’s life, to 
die, Biat. 2.19; 

from 


158. 43 22. 25, At als | 


TET © 


Τελευτή, ἧς, ἡ, a finishing, end, 


hence, end of life, death, decease 
Mat. 2. 15: from 


Τελέω, ὦ, f. ἔσω, p. τετέλεκα, a. 1 


ἐτέλεσα, to finish, complete, come 
clude, an operation, Mat. 11. 1; 13. 
53; 19. 1, et al.; to finish a circuéé, 
Mat. 10. 23; to fulfil, to carry out 
into full operation, Ro. 2. 27; Ga. 
5. 16. Ja. 2. 8; to pay dues, Mat. 
17. 24, et _al.; pass. to be fulfilled, 
realised, Lu. 12. 50; 18. 31, et al. 
of time, to be ended, elapse, Re. 15. 
8; 20. 3,5, 7: from 


, . 
Τέλος, eos, Td, an end eftained, 


consummation ; an end, closing act, 
Mat. 24. 6, 14. 1 (Co. 15. 24, et al.; 
full performance, perfect discharge, 
Ro. 10. 4; fulfilment, realisation, 
Lu. 22, 37; final dealing, developed 
issue, Ja. 5. 11; issue, final stage, 
1 Co. 10. 113 issue, result, Mat. 26. 
58, Ro. 6.°21,°22. 7 Peo’, 9 sane 
typical issue, 2 Co. 3. 13; practical 
issue, 1 Ti. 1. 5; ultimate destiny, 
Phi. 3.19. He.6.8. 1 Pe. 4.17; an 
impost, due, Mat. 17. 25. Ro. 13. ἢ: 
εἰς τέλος, to the full, 1 Th. ἃ. 16; εἰς 
τέλος, continually, Lu. 18. 5; εἰς 
τέλυς, μέχρι, ἄχρι τέλους, throughout, 
Mat. 10. 22. Mar. 13. 13. Jno. 13. 1. 
He. 3. 6, 14;:6. 11. Re. 2x26. 


Τελώνης, ov, 6, (τέλος & ὠνέομαι) 


one who farms the public revenues; 
in N. T., a publican, collector of im- 
posts, tax-gatherer, Mat. 5. 46; 9. 
10, 11; 10. 3, et al.: whence 


Τελώνιον, tov, τό, a custom-house, 
toll-house; collector’s office, Mat. 


9. '9."> Mar. 2. 14: “Lib, 27. 


Tépas, dros, τό, a prodigy, portent, 


Ac. 2. 19; a signal act, wonder, 
miracle, Jno. 4. 48. Ac. 2. 43, et al. 


Τεσσαράκοντα, οἱ, ai, Ta, (τέσσα- 
pes) forty, Mat. 4. 2, et al. : 

, ’ ~ e 
Teooapakovraerns, έος, οὖς, ὃ, ἢ, 


(preced. & ἔτος) of forty years, Ac. 
1 283 1a be: 


, v 4 ς . 
Teooapes, At. τέτταρες, ὧν; Ol, αἷς 
neut. τέσσαρα, At. τέτταρα, wy, iar, 


Mat. 24. 31... Mar. 2. 3, et al. 


, 
Τεσσαρεσκαιδέκατος, 7, ον, (τέσ- 


σαρες, καί, & δέκατος) the fourteenth, 


Ac. 27. 27, 33. 
Terapratos, aia, atoy, on the fourth 


day, Jno. 11. 39: from 


TET 


Σέταρτυς, ἡ; ov, (τέσσαρες) fourth, 
Mat. 14. 25, et al. ᾿ 

Τετράγωνος, ov, 6, ἢ, (τέσσαρες & 
γωνία) four-angled, quadrangular, 
square, Re. 21. 16. 

Τετράδιον, iov, τό, (dimin. of τε- 
tpas) a set of four, quaternion; a 
es oem of four men, Ac. 12. 4. 
L. G. 

Τετρακισχίλιοι, at, a, (τετράκις, 
four times, & χίλιοι) four thousand, 
Mat. 15. 38, et al. 

Τετρακόσιοι, at, a, four hundred, 
Ac. 5. 36, et al. Ἶ ; 
TeTpapnvos, ov, ὃ, ἧς TO, -ον, (τέσ - 
σαρες & μήν) of four months, four 

months in duration, Jno. 4. 35. 

Τετραπλόος, οὖς, On, ἢ, ὅον, οὖν, 
(τετράς) quadruple, fourfold, Lu. 19.8. 

Τετράπους, 000s, 6, ἧς τό,γτ-ουν, (rEo- 
σαρες & πούς) four-footed; pl. τὰ 
τετράποδα, 80. ζῷα, quadrupeds, Ac. 
10.12....1156.. Ros 1. 23. 

Τετραρχέω, ὥ, f. now, to be te- 
trarch, rule as tetrarch, Lu. 3. 1, fer.: 
(lL. G.) from 

Terpapyns, ov, 6, (τετράς & ἄρχω) 

ἃ tetrarch; pr. one of @ sovereign 
body of four; in N. T., according to 
later usage, a provincial sovereign 
under the Roman emperor, Mat. 14. 
Mo; Ges, BIG s8. Ko AG 13:1} 

TePpda, ὦ, f. ὠσω, (τέφρα, ashes) 
to reduce to ashes, to consume, de- 
stroy, 2 Pe. 2. 6. 

Texvn, ns, Ny art, skill, Ac. 17. 29; 
an art, trade, craft, Ac. 18. 3. Ke. 
18, 22: whence 

Texvirns, ov, 6, an artisan, artificer, 
workman, mechanic, Ac. 19. 24, 38. 
Re. 18. 22; an architect, builder, 
He. 11. 10. (Ὁ 

Τήκω, f. Ew, to dissolve, render 
liquid; pass. to be liquefied, melt, 
2 Pe.'3. 12. 

Τηλαυγῶς, adv. (τηλαυγής, widely 
resplendent, fr. τῆλε, afar, & αὐγή) 
clearly, plainly, distinctly, Mar. 8. 
25. 


Τηλικγῦτος, αὐτη, οὔτο, (τηλίκος, 
so great) sc great, 2 Co. 1.10. He. 
Ὡ. ax αΓ8:-9. ἅς Re, 16.18. 


Τηρέω, ὦ, f. now, τ. τετήρηκα, a. 1. | 


187 


TIK 


ἐτήρησα, (τηρός) to keep wateh προ, 
guard, Mat. 27. 36, 54; 28.4. Ac. 12, 
6; to watch over protectively, guard, 
1 Jno. 5. 18. Re. 16.15; to mark 
attentively, to heed, Re. 1. 3; to ob- 
serve practically, keep strictly, Mat. 
19.17; 23.33 28.20. Mar.7.9. Jno. 
8.51, et al.; to preserve, shield, Jno. 
17. 15; to store up, reserve, Jno. 2. 
~TGe Leet... Pe. ΟΣ en ee 
17, et al.; to keep in custody, Ac. 
12. 5; 16. 23, et al.; to maintain, 
Eph. 4. 3. 2 Ti. 4. 7; to keep ina 
condition, Jno. 17. 11,12. 1 Co. 7. 37. 
2Cor tle 9. 1) 1.8: 22. Ja: 1" 
whence 
Τήρησις; ews, 4, a keeping, custody ; 
meton. a place of custody, prison, 
ward, Ac. 4. 3; met. practical ob- 
servance, strict performance, ) C-. 
Ty 1S. 
(Onur, f. θήσω, a. 1. ἔθηκα, p. τέ- 
θεικα, a. ἃ. ἔθην, a. 2. Mid. ἐθέμη»", pars, 
a. 1. ἐτέθην, p. τέθειμαι, plu. p. ἐτεθεί- 
μὴν. to place, set, lay, Mat. 5. 15. 
Mar. 6.56. Luu. 6. 48, et al.; to pro- 
duce at table, Jno. 2. 10; to deposit, 


μΞ 


lay, Mat. 27.60. Lu. 23.53. Ac. 3. 
2; to lay down, Lu. 19. 21, 22. Jno. 


Osh, [53 17, 18: al. JNO. 3:.16,.eb.abss 
to lay aside, put off, Jno. 13. 4; to 
allocate, assign, Mat. 24.51. Lu. 12. 
46; to set, constitute, appoint, Jno. 
πῶ τ AG 13. "a7 Her a ee κοι 7 
render, make, Mat. 22.44. Ro. 4.17. 
1 Co. 9. 18; mid. to put in custody, 
Mat. 14. 3. Ac. 4. 3; to reserve, 
Ac. 1. 7; to commit as a matter of 
charge, 2 Co. 5. 19; to set, with de- 
sign, in a certain arrangement or 
position, Ac. 20. 28. 1 Co. 12. 18, 28. 
b The 9.9.) Jeti dd. 125 passa 1 
1. 2. 1.1. 1 Pes2. 38; τυθέμαι, ra 

όνατα, to kneel down, Mar. 15. 19. 

1:22.41. Ae. 7: 60'3 9: 403 20:36 5 
21.5; τίθεσθαι ἐν TH καρδίᾳ, to lay to 
heart, ponder, Lu. 1. 66; also, eis τὰς 
καρδίας, Lu. 21.143 τίθεσθαι ἐν τῇ Kap- 
δίᾳ, to design, resolve, Ac. ὅ. 4 ; also, 
ἐν πνεύματι, Ac. 19. 21; also, βουλήν 
Ac. 27. 12; τίθεσθαι εἰς τὰ ὦτα, to 
‘vive attentive andience to, to listen 
to retentively, Lu. 9. 44. 


Τίκτω, f. τέξω & τέξομαι, a. 2. 


ἔτεκον, P. τέτοκα, ἃ. 1. pass. ἐτέχϑθην, 
to bear, bring forth children, Mat. 1. 
21, 23, et al.; trop. to bear, produce, 
as the earth, yield, He. 6.7; met. te 
give birth to, Ja. 1. 15. 


TIA 


TOA, f τιλῶ, to pull, pluck off, 
Mat. 12. 1. Mar. 2.23. Lu. 6. 1. 
Tipdaw, @, f. now, a. 1. ἐτίμησα, 
to estimate in respect of worth; to 
hold in estimation, respect, honour, 
reverence, Mat. 15. 4, 5, 8; 19. 19. 
Mar. 7. 10, et al.; to honour with 
reverent service, Jno. 5. 23, quater; 
8. 49; to treat with honour, mani- 
fest consideration towards, Ac. 28. 
10; to treat graciously, visit with 
marks of favour, Jno. 12. 26; mid. to 

price, Mat. 27.9: from 

Tin, ns, Ny (riw) a pricing, estimate 
of worth; price, value, Mat. 27: 9; 
price paid, Mat. 27.6; meton. a thing 
of price, and collectively, precious 
things, Re. 21. 24, 26; preciousness, 
1 Pe. 2. 7; substantial value, real 
worth, Col. 2. 23; careful regard, 
honour, state of honour, dignity, Ro. 
9. 2]. He. 5. 4; honour conferred, 
observance, veneration, Ro. 2. 7, 10; 
12.10; mark of favour and considera- 
tion, Ac. 28. 10: whence 

Τίμιος, a, ov, precious, costly, of 
great price, 1 Co. 3.12. Re. 18. 12; 
precious, dear, valuable, Ac. 20. 24. 
1 Pe. 1. 7, 19; honoured, esteemed, 
respected, Ac. 5. 34. He. 13. 4: 
whence 


Τιμιότης, τητος, 4, preciousness, 
costliness; meton. precious things, 
inane merchandise, Re. 18. 19. 

e f We 


Τιμωρέω, @, f. now, a. 1. pass. 
ἐτιμωρήθην, (τιμωρός, an alder, an 
avenger, fr. τιμή & αἴρω) to succour, 
to avenge, any one; in N. 7, to 
punish, Ac. 22.5; 26. 11: whence 

Τιμωρία, as, 7, punishment, He. 10. 
90: 


Tivo, f. τίσω, to pay; to pay a 
penalty, incur punishment, 2 Th. 1. 9. 
Tis, 6, ἡ, τό, -τι, gen. τινός, inde- 
Jinite pron., a certain one, some one, 
Mat. 12. 47, et al.; pl. some, certain, 
several, Τα. 8. 2. Ac.79, 19, 2 Pe; 
3. 16, et al.; one, a person, Mat. 12. 
29. Laas” 142 82 “Jno. 6: 50, ‘et 8]. ; 
combined with the name of an indi- 
vidual, one, Mar. 15. 21, et al.; as it 
were, in ἃ manner, a kind of, He. 10. 
27. Ja. 1. 18; any whatever, Mat. 
8. 28. Lu. 11.36. Ro. 8. 39, et al.; 
mer, somebody of consequence, At. 5. 
86; τι, something of consequence, Ga. 


188 


TOA 


2. 6; 6. 3; 7, any thing at all, any 
thing worth account, 1 Co. 8.7; 10. 
19; τι, at all, Phi. 3.15. Phile. 18 

Tis, τί, τίνος, interrogative pron, 
strictly of direct inquiry, who? what? 
Mat. 3.7; 5. 13; 19. 27; equivalent 
to πότερος, whether? which of two 
things? Mat. 9.5. Phi. 1. 22; neut. 
“τί, why? wherefore? Mat. 8. 26+ 3. 
11,145; τί ὅτι, why is it that ? Mar, 2. 
16. Jno. 14. 225; new. τί, what? as 
an emphatic interrogative, Ac. 26. 8: 
τί, how very! v.r. Mat. 7.14; in uw 
(πες, question, Mat. 10. 11: 13, 4 
et al. 


Τίτλος, ovy 6, (Lat. titulus) an in- 
scribed scroll, superscription, Jno. 
19. 19, 20. : 

Τοιγαροῦν, (rot, yap & οὖν) a dou- 
bly strengthened form of the particle 


tot, Well then, so then, wherefore, 
1 Th,.4:-8)." He. ak. 


Τοίνυν, a strengthening of the particle 
τοι by the enclitic νυν, well then 


therefore now, therefore, Lu. 20. 25. 
1 Co. 9. 26, et al. 


Τοιόσδε, τοιάδε, τοιόνδε, a more 
pointedly demonstrative oe of τοῖος, 
such as this; such as follows, 2 Pe. 
1. 17. ; 

Τοιοῦτος, τοιαύτη, τοιοῦτο & ToL 
οὔτον, a lengthened and more demon- 
strative form of τοῖος, such, such like, 
of this kind or sort, Mat. 18.5: 19. 
14; such, so great, Mat.9.8. Mar. 
6.2; ὁ τοιοῦτος, such a fellow, Ac 
22. 22; also, the one alluded to, 1 Co. 
1: δι. ὦ (δὲ 2. δ, 71: 1 πὴ 


Τοῖχος, ov, 6, a wall of a building, 
as distinct from a city wall or forti- 
fication (τεῖχος), Ac. 23. 3. 

Toxos, ov, 6, (τίκτω) a bringing 
forth; offspring; met. produce of 
money lent, interest, usury, Mat. 25. 
27, ¢ Τα 923, : 

Τολμάω, ὦ, f. now, a. 1. ἐτόλμησα, 
to assume resolution to do a thing, 
Mar, 15.:.43... Ro: 5, ἡ. “Phi 1. 1.1. 
to dare, Ac. 5. 13; 7. 32; to presume, 
Mat. 22. 46. Mar. 12. 34. Lu. 20. 40. 
Jno. 21.12. Ro. 15.18. 2 Co. 10. 12. 
Ju. 9; to have the face, 1 Co. 6. 14 
absol. to assume a bold bearing, 2 Co. 
10. 2; 11. 21. 


ToApnporepos, a, ov, (compar. of 
τολμηρός, bold, fr. roduaw) bolder 


TOA 
neut. τολμηρότερον, as an adv., more 


boldly, with more confidence, more 
freely, Ro. 18 15. 

Τολμητῆς, ov, 6, (τολμάω) one who 
is bold; in a bad sense, a presump- 
tuous, audacious person, 2 Pe. 2. 10. 

Τομώτερος, a, ov, (compar. of To- 
μος, cutting, sharp, keen, fr. réuvw) 
keener, sharper, He. 4. 12. 

Γόξον, ov, τό, a bow, Re. 6. 2. 

ἵοπάζιον, ov, τό, a topaz, a gem of 
of a yellowish colour, different from 
the modern topaz, Re. 21.20. L. G. 

᾿ὅπος, OV, ὁ, a place, locality, Mat. 
12. 43. Lu. 6. 17, et al.; a limited 
spot or ground, Mat. 24. 15; 27. 33. 
Jno. 4. 20. Ac. 6. 13, et al.; a pre- 
cisé spot or situation, Mat. 28. 6. 
Mar. 16.6. Lu. 14. 9, et al.; a dwel- 
ling place, abode, mansion, dwelling, 
seat, Jno. 14. 2, 3. Ac. 4. 31. a 
place of ordinary deposit, Mat. 26. 
02; a place, passage in a book, Lu. 
4. 17; place occupied, room, space, 
Lu. 2. 7; 14. 9, 22; place, opportu- 
nity, Ac. 25. 16. He. 12. 17; place, 
condition, position, 1 Co. 14. 16. 

Τοσοῦτος, τοσαύτη, τοσοῦτο & 
τοσοῦτον, a lengthened and more de- 
monstrative form of τόσος, 80 great, 
so much, Mat. 8.10; 15. 33; so long, 
of time, Ino. 14.9; pl. somany, Mat. 
15. 33, et al. 

Τότε, adv. of time, then, at that 
time, Mat. 2. 17; 3.53; 11. 20; then, 
thereupon, Mat. 12.29; 13.26; 25.31; 
ἀπὸ τότε, from that time, Mat. 4. 17; 
16. 21; ὁ τότε, which then was, 2 Pe. 
3. 6. 

Τοὐναντίον, (by erasis for τὸ évay- 
tiov) that which is opposite; as an 
adv. on the contrary, on the other 
hand, 2 Co. 2.7. 68. 2. 7. 1 Pe. 3. 9. 

Τοὔνομα, (by crasis for τὸ ὄνομα) 
the name; in the acc. by name, Mat. 
27. 57. 

Youréort, (by crasis for τοῦτ᾽ ἔστι) 
that is, which signifies, which im- 
plies, Ac. 1. 19; 19. 4, et al. 

Tpayos, ov, ὃ, a he-goat, He. 9. 12, 
13, 19; 10. 4. 

Τράπεζα, ns, 7, (τετράς, four, & 

» πέζα, a foot) a table, an eating-table, 
Mat. 15. 27. Mar. 7. 28. He. 9.2; 
by impl. a meal, feast, Ro. 11.9. 1 Co. 
10. 21; a table or counter of a monep- 


a 


189 


TPI 


changer, Mat. 21.12; a bank, La, 19. 
23; by impl., pl. money matters, Ag 
6.2: whence 

Τραπεζίτης, ov, 6, a money-changer, 
broker, banker, who exchanges or 
loans money for a premium, Mat. 25, 
27. (i.) 

Tpavpa, ατος, τό, (τιτρώσκω) 8 
wound, Lu. 10. 34: whence 

, ’ > [2 

Τραυματίζω, f. iow, a. 1. ἐτραυμά- 
τισα, tO Wound, Lu.20.12, Ac. 19. 16, 

Τραχηλίζω, f. iow, p. pass. TeTpaxe 
ἥἤλισμαι, pr. to gripe the neck; te 
bend the neck back so as to make 
bare or expose the throat, as in slaugh~ 
tering animals, &c.; met. to lay bare 
to view, He. 4. 13: from 

Τράχηλος, ov, ὑ, the neck, Mat. 18. 
6, et 8]. ; ἐπιθεῖναι ζυγὸν ἐπὶ τὸν τράχ- 
λον, to put a yoke upon the nec 
of any one, met. to bind to a burden- 
some observance, Ac. 15. 10; ὑπο- 
τιθέναι τὸν τράχηλον, to lay down 
one’s neck under the axe of the exe« 
cutioner, to imperil one’s life, Ro. 
16. 4. 

Τρᾶχύς, εἴα, ὕ, rough, rugged, un- 
even, Lu. 3.53 εἰς τραχεῖς τόπους, On 
a rocky shore, Ac. 27. 29. 

Τρεῖς, ol, al, τά, τρία, three, Mat. 
12. 40, et al. 

Τρέμω, (τρέω, idem) to tremble, be 
agitated from fear, Mar. 5. 33. Lu. 
8.47. Ac. 9. 6; by émpl. to fear, be 
afraid, 2 Pe. 2. 10. 

Τρέφω, f. θρέψω, a. 1. ἔθρεψα, 
Pp. pass. τέθραμμαι, to thicken; to 
nourish; to feed, support, cherish, 
provide for, Mat. 6. 26; 25. 37, et 8]. : 
to bring up, rear, educate, Lu. 4. 16; 
to gorge, to pamper, Ja. 5. 5. 

Τρέχω, f. θρέξομαι, & δραμοῦμαι, 
a. 2. ἔδραμον, to run, Mat. 27. 48; 
28. 8, et al.; to run ὦ race, 1 Co. 9. 
24; met. 1 Co. 9. 24, 26. He. 12.1; 
in N. T., to run a certain course of 
conduct, Ga. 5.7; to run a course of 
exertion, Ro. 9. 16. Ga: 2.2. Phi. 
2. 16; to run, to progress freely, to 
advance rapidly, 2 Th. 3. 1. 

Τριάκοντα, oi, ai, τά, (τρεῖς) thirty, 
Mat. 13. 8, 23, et al. 

Τριακόσιοι, at, a, (τρεῖς) three hun- 
dred, Mar. 14.5. Jno. 12. 5. 

TpiBoros, ov, 6, (τρεῖς & βελοξεὶ 


TPI 


. three-pronged; as subst. a cal- 
p; @ plant, land-caltrop, a thorn, 
Mat. 7. 16. _ He. 6. 8. 

TpiBos, ov, ἡ, (τρίβω, to rub, wear) 
a beaten track; a road, highway, 
Mat. 3. 3. Mar. Τ᾿. 3.  1χ1..3.ἅ. 

Γριετία, as, 7, (τρεῖς & ἔτος) the 
space of three years, Ac. 20. 81. 

Tpi¢a, f. ica, to creak, to utter a 
creaking, stridulous, grating sound; 
to gnash, grind the teeth, Mar. 9. 18. 

Tpipnvoy, ov, τό, (τρεῖς & μήν) the 
space of three months, He. 11. 23. 

Tpis, adv. (τρεῖς) three times, thrice, 
Mat. 26. 34, 75, et al.; ἐπὶ τρίς, to the 
extent of thrice, as many as three 
times, Ac. 10. 16; 11. 10. 


ἢ) 
Tpioteyov, ov, τό (neut. οὗ τρί-. 


στεγος, having three stories, fr. τρεῖς & 
στέγη) the third floor, third story, 
Ac. 20.9. L. G. 

Τρισχίλιοι, at, a, (τρεῖς & χίλιοι) 
three thousand, Ac. 2. 41. 

Τρίτος, ἡ, ov, (τρεῖς) third, Mat. 
20. 3; 27. 64; ἐκ τρίτον. the third 
time, for the third time, Mat. 26. 44; 
τὸ τρίτον, SC. μέρος, the third part, 
Re. 8. 7, 123; τρίτον & τὸ τρίτον, as an 
adv., the third time, for the third 
time, Mar. 14. 41. I.u. 20. 12, et al. 

Tptxivos, ἡ, ov, (Opis, τριχός) of 
hair, made of hair, Re. 6. 12. 

Τρόμρς., ov, 6, (τρέμω) pr. a trem- 
bling, quaking ; trembling from fear, 
fear, terror, agitation of mind, Mar. 
16. 8: anxious diflidence, 1 Co. 2.3; 
reverence, veneration, awe, 2 Co. 7. 
15. Ep.6.5. Phi. 2. 12. 

’ a é 4 5 

Tporn, ns, n, (τρέπω) a turning 
round; a turning back, change, mu- 
tation, Ja. 1. 17. 

ἸΤρόπος, ov, ὃ, (fr. same) a turn; 
mode, manner, way, Jude 7; ὃν tpo- 
πον, & καθ᾽ ov τρόπον, in. which man- 
mer, as, even as, Mat. 23. 37. Ac. 
15. 11, et al.; κατὰ μηδένα͵ τρόπον, in 
no way, by no means, 2 Th. 2.3; ἐν 
παντὶ τρόπῳ, & παντὶ τρόπῳ, in every 
way, by every means, Pi. 1. 18. 
2 Th. 3. 16; turn of mind ¢r action, 
habit, disposition, He. 13. 5. 

Yporopopew, ὦ, f. now, a. 1. ἐτρο- 
ποφόρησα, (τρόπος & hopéw) bear with 
the disposition, manners, and cou- 
duct of any one, Ac. 13.18. L. G. 


190 


Ty? 


Tpopn, 7s} ἡ, esa eli νιν 
nourishment, food, Mat. 3. 4, et al: 
provision, victual, Mat. 24. 45; sus 
tenance, maintenance, Mat. 10. 10; 
ὙΠ nutriment of the mind, He. δ. 

2, 14. 


Τροφός, ov, ἧς (fr. same) a nurse, 
L Dh’. 7: ; 


Tpopopopéw, @, f. now, (rpopds 
& φορέω) to sustain, provide for, 
cherish, v. r. Ac. 13. 18. 5. 

Τροχιά, as, 7, a wheel-track; 8 
track, way, path, met. He. 12. 13: 
from 

Τροχός, ov, ὃ, (τρέχω) pr. a run- 
ner; any thing orbicular, a wheel; 
drift, course, with which signification 
the word is usually written τρόχος, 
Ja. 3. 6. 

Τρύβλιον, tov, τό, a bowl, dish, 
Mat. 26. 23. Mar. 14. 20. 

Τρυγάω, ὦ, f. now, a. 1. ἐτρύγησα, 
(tpvyn, ripe fruits) to harvest, gather 
JSruits, and spe. grapes, Lu. 6.44. Re. 
14. 18, 19. 

Τρυγών, dvos, 7, (τρύζω, to mur- 
mur) a turtle-dove, Lu. 2. 24. 

΄ wn e , , 

Τρυμαλιά, as, ἡ, (τρύμη, fr. τρύως 
to rub, wear) a hole, perforation; 
eye of a needle, Mar. 10. 25. Lu. 18. 
25. 


Τρύπημα, aros, Td, (τρυπάω; τρύ- 
πη. 2 hole, fr. τρύω) a hole; eye of a 
needle, Mat. 19. 24. 

Τρυφάω, ὦ, f. yo, a. 1. ἐτρύφη- 
oa, to live delicately and luxuri- 
ously, Ja. 5.5: from 

Τρυφή, ns, 7, (θρύπτω, to break 
small, to enfeeble, enervate) deli- 
cate living, luxury, Lu. 7. 25. 2 Pe. 
2.13 

Τρώγω, f. τρώξομαι, a. 2. ἔτρᾶἄγον, 
pr. to crunch; to eat, Mat. 24. 38; 
Jr. the Heb. ἄρτον τρώγειν, to take 
food, partake of a meal, Jno. 13. 
18. 


, ’ 
Τυγχάνω, f. τεύξομαι, p. τετύχηκα 
& τέτευχα, a. 2. ἔτυχον, to hit an ob- 
ject; to attain to, to obtain, acquire, 
enjoy, Lu. 20. 35. Ac. 24. 3, et al.; 
intrans. to happen, fall out, chance; 
part, τυχών, οὔσα, ὄν, common, ordi-, 
nary, Ac. 19. 11; 28.2; newt. τυχόν, 
as an adv., it may be, perchance, 
perhaps, 1 Co. 16.6; εἰ τύχοι, if it se 


TYM 
happen, as the case may be, 1 Co. 
14.10; 15. 37; to be a a certain con- 
dition, Lu. 10. 30. 

TupaviCe, f. iow, a. 1. pass. ἐτυμ- 
πανίσθην, (τύμπανον, a drum) pr. to 
beat a drum; to drum upon; in 
N. T., to bastinade, beat to death 
with rods and clubs, He. 11. 35. 

Tvuros, ov, 6, pr. a blow; an im- 
press; a priut, mark, of a wound 
enflicted, Jno. 20. 25; a delineation ; 
an image, statue, Ac. 7. 43; a for- 
mula, scheme, Ro. 6. 17; form, pur- 
port, Ac. 23. 25; a figure, counter- 
part, 1 Co. 10. 6; an anticipative 
figure, type, Ro. 5.14. 1 Co. 10. 11; 
τὸ model, pattern, Ac. 7. 44. He. 
8.5; a moral pattern, Phi. 3. 17. 


Perio wie tae. 0:..} 71... 22, 
1 Pe..5. 3, 
Turra, f. ψω, a. 1. ἔτυψα, to beat, 


strike, smite, Mat. 24. 49; 27. 30, 
et al.; to beat the breast, as expres- 
sive of grief, or strong emotion, Lu. 
18.13; 23.48; in VN. 7.,met.to wound 
or shock the conscience of any one, 
1 Co. 8. 12; fr. the Heb. to smite with 
evil, punish, Ac. 23. 3. 

Τυρβάζω, f. ἄσω, (τυρβη, tumult) 
to stir up, render turbid; to throw 
into a state of perturbation, dis- 
quiet; mid. to trouble one’s self, 
be troubled, be disquieted, Lu. 10. 

state : 

Γύριος, ov, ὁ, ἢ, a Tyrian, an in- 
habitant of Τύρος, Tyre, Ac. 12. 20. 
Τυφλός, ἡ, dv, blind, Mat. 9. 27, 
28; 11. 5; 12. 223; met. mentally 
blind, Mat. 15. 14; 23. 16, et al.: 

whence — 

Τυφλόω, ὦ, f. aoa, p. τετύφλω- 
«a, to blind, render blind; met. Jno. 
12) “0. Jno, 2. 11:.. 2.Co. 4. 4, 

Τυφόω, ὦ, f. ὦσω, p. pass. τετύ- 
ῴφωμαι, (τῦφος, smoke, fr. τύφω) to 
besmoke; met. to possess with the 
fumes of conceit; pass. to be demented 
with coneeit, puffed up, 1 Ti. 3. 6; 
ee” etree’ pd & eps Me 

Tia, f. Gira, to raise a smoke; 
ΤῈΣ to emit smoke, smoke, smoulder, 

at. 12. 20. : 

TePovikds, ἢ, ov, (τι Poy, typhon, 
8. hurricane) stormy tempestuous, 
Ac. 37. 14. 

Ῥυχόν, see τυγχάνω. 


191 


YET 
Y¥. 


Ὑακίνθινος, ἡ, ov, hyacinthine, re 
sembling the hyacinth in colour 

_, Re. 9.17: from 

γάκινθος, ov, ἣ, a hyacinth, a gem 
resembling the colour of the hyacinth 

: flower, Re. 21. 20. 

γάλϊνος, ἡ, ov, made of glass; 
glassy, translucent, Re. 4.6: from 

Saav ς 

γᾶλος, ov, 7, a transparent stone, 
crystal; also, glass, Re. 21. 18, 21. 

Ὑβρίζω, f. tow, a.1. ὕβρισα, te 
run riot; trans. to outrage, Mat. 22. 
6. Lu. 11. 45, et al.: from 

"YBpts, ews, ἧς violent wantonness, 
insolence ; contumelious treatment, 
outrage, 2 Co. 12.10; damage by sea, 
Ac. 27. 10. 

Ὑῤριστής, ov, 6, (ὑβρίζω) an over. 
bearing, wantonly violent person, 
HOt. 30.9) TL 15.183: 

Ὑγιαίνω, f. av@, to be hale, sound, 
in health, Lu. 5. 31; 7. 10; to be 
safe and sound, Lu. 15. 27; met. te 
be healthful or sound in faith, doc- 
trine, &c., Tit. 1.133 2. 23 part. vy 
aivwv, ovga, ov, sound, pure, uncor- 
rupted, 1-Ti. 1. 10, et al.: from 

« ’ ’ ΄. € e , “A 

Yyens, €0s, ovs, 0, ἢ, TO,-€s, hale, 
sound, in health, Mat. 12. 13; 15. 31, 
et al.; met. of doctrine, sound, pure, 
wholesome, Tit. 2. 8. 

‘Yypds, a, dv, (ὕω, to wet) pr. wet, 
moist, humid; used of a tree, full of 
sap, fresh, green, Lu. 23. 31. 

*YSpia, as, 7, (ὕδωρ) a water-pot, 
pitcher, Jno. 2. 6,7; a bucket, pail, 

: Jno. 4. 28. 

Υδροποτέω, ὦ, f. now, (ὑδροπότης, 
ὕδωρ & πίνω) to be a water-drinker, 

; 1 Ti. 5. 23. Σ 

Ὑδρωπικός, 4, dv, (ὕδρωψ, the 
dropsy, fr. ὕδωρ) dropsical, Lu. 14. 2. 

Ὕδωρ, ὕδατος, τό, water, Mat. 3. 
LL, 165.14. 28, 293. 17..15.., Jnos..3, 
4,7; the watery fluid of the pericar- 
dium, Jno. 19. 34; ὕδωρ ζῶν, living 
water, fresh flowing water, Jno. 4 
11; met. of spiritual refreshment, JRO 
4.10; 7. 38. 

Ὕετός, ov, 6, (Uw, to rain) rain 
Ac. 14. 17, et al. 


Yio 


192 


YITE 


YioGevia, us, ἡ, (vids ἃ τιθημὴ) | Ὑπακοή, ἧς, 7, a hearkening + 


adoption, a placing in the condition 
of a son, Bo. 8. 15,23; 9.4. Ga. 4.5. 
Brit. >. ΝΟ: 


Yids, ov, 6, a son, Mat, 1. 21, 25; 
7.9; 13. 55, et al. freq.; a legitimate 
eon, He. 12.8; a son artificially con- 
stituted, Ac. 7.21. He. 11. 24; a de- 
scendant, Mat. 1. 1, 20; Mar. 12. 35, 
et al.; in WN. T., the young of an 
animal, Mat. 21. 5; a spiritual son 
in respect of conversion or disciple- 
ship, | Pe. 5.13; fr. Heb. a disciple, 
perhaps Mat. 12. 27; a son as imply- 
ing connexion in respect of member- 
ship, service, resemblance, manifesta- 
tion, ylestiny, &c., Mat. 8.12; 9.15; 
13. 384.23. 15. Mar. 2.19; 3.17. Lu. 
5. 34; 10.6; 16.8; 20. 34, 36. Jno. 
17:12. Ac, 2; 25% 4 90: 13,40. - Eph. 
Aono Oy 000]. 3. 0: di ΤῊ 5:5: 


2 Th. 2.33; υἱὸς θεοῦ, κ. τ. A., Son of 


God in respect of divinity, Mat. 4. 3, 
6; 14. 8338. Ro. t. 4, et 4]. : also, in 
respect of privilege and character, 
Mat. 5.9, 45. Lu: 6:35): Ro..8«14, 
19; 9.26. Ga. 3. 26; ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, 
κι τ. A. @ title of the Messiah, Mat. 
26, 63... Mar. 3. 11; 14.61... Jno. 1. 
34, 50; 20. 31, et al.; υἱὸς ἀνθρώπου, 
a son of man, a man, Mar. 3. 28. 
Eph. 3.5. He. 2.63 ὁ vids τοῦ ἀνθρώ- 
nou, ὦ title of the Messiah, Mat. 8. 20, 
et al. freq.; as also ὃ υἱὸς Δαβίδ, Mat. 
12. 23, et al. 


“Yn, ns, 1), wood, a forest; in N. T., 
firewood, a mags of fuel, Ja. 3. 5. 


“Ὑμέτερος, ας OV, possess. pron. (ὑμεῖς) 
your, yours, Lu. 6. 20. Jno. 7. 6; 
15. 20, et al. 

‘Yuvew, ὥ, f. ἤσω, a.1. ὕμνησα, to 
hymn, praise. celebrate or worship 
with hymns, Ac. 16. 25. He. 2. 12; 
absol. to sing a hymn, Mat. 26. 30. 
Mar. 14. 26: from 


‘'¥uyvos, ov, 6, a song; ἃ hymn, song 
of praise to God, Ep. 5.°19. Col. 3. 
16. 


ὑπάγω, f. ξω, (ὑπό & ἄγω) to lead 
or bring under; tolead or bring from 
under; todrawonoraway; in NV. 7, 
tntrans. to go away, depart, Mat. 8. 
4,13; 9.63 ὕπαγε ὀπίσω pov, get be- 
hind me! away! begone! Mat. 4. 
10; 10. 23; το σο,. Mat."5." 417 “Tun: 
12. 58, et al.; to depart life, Mat. 26. 
94 


re 
as 





obedience, Ro. 5.19; 6.16. lE« . 
14; submissiveness, Ro. 16. 19. + Gea, 
7. 15; submission, Ro. 1. 5; 15. Ws 


16. 26. 2Co. 10.5. He. 5.8. 1 Pe, 
1. 2, 22; compliance, Philem. 21: 
(S.) from 


ε , ’ ig > ’ 
γπακοῦω, f. οὐσομαι, (ὑπό & ἀκούω) 


to give ear, hearken; to listen, Ac, 
12. 13; to obey, Mat. 8. 27. Mar 1. 
27, et al.; in N. T., to render sub 
missive acceptance, Ac. 6.7. Ro. 6, 
17. 2 Th. t. 8. .He. 5. 9; absol. te 
be submissive, Phi. 2. 12. 


Ὕπανδρος, ov, 4, (ὑπό & εἰνήρ) 


bound to a man, married. Ra. 7. 2. 
L. G. 


¢ 4 A aa 
Yravraw, ὦ, f. now, (ὑπό & ἀν- 


raw) to meet, Mat. 8. 28. Lu ἃ. 27. 
Jno. 11. 20, 30; 12. 18: whence 


€ Η 
Υπάντησις, ews, 7, a meeting, act 


of meeting, Jno. 12.13. L. α. 


7, 
Υπαρξις, ews, ἧς, goods possessed, 


substance, property, Ac. 2.45. He. 


10. 34: (L. 6.) from - 


Ὑπάρχω, f. Ew, (ὑπό & ἄρχω) te 


begin; to come into existence; to 
exist; to be, subsist, Ac. 19. 40; 28. 
18; to be in possession, to belong, 
Ac. 3. 6; 4. 37; part. neut. pl. τὰ 
ὑπάρχοντα, goods, possessions, pro- 
perty, Mat. 19. 21. Lu. 8. 3; to be, 
Lu. 7. 25; 8. 41, et al. 


Ὑπείκω, f. Eo, (ὑπό & εἴκω) to 


yield, give way; avsol. to be submis- 
sive, He. 13. 17. 


ε ;» 
Υπεναντίος, ta, tov, (ὑπό & evar 


τίος) OVer against; contrary, ad 
verse; 0 ὑπεναντίος, al opponent, 
adversary, He. 10. 27; untoward, 
inimical, Col. 2. 14. 


Ὑπέρ, prep. with a genitive, above, 


over; met. in behalf of, Mat. 5. 44, 
Mar. 9. 40. Jno. 17. 19, et al.; in- 
stead of beneficially, Philem. 13; its 
maintenance of, Ro. 15. 8; for the 
furtherance of, Jno. 11. 4. 2 Co. 1. 
6.8, et al.; for the fulfilment of, Phi. 
2.13; egquiralent to περί, about, con- 
cerning, with the further signemen 
of interest or concern in the subject, 
Ac. 5. 4).- Ro. 9. 97. 2 Ὁ] 1 δὲ 

23. 2 Th. 2. 1, et al.s withvanw aces 
over, beyond; met. beyond. more 

than, Mat. 10. 37. 2 Co. 1. 8, et al.;_ 
used after comvarative terms, Lia. 16 


ΥΠῈ 


6. 2 0ο. 12.13. He. 4. 12: in NT. 
as an adv., in a higher degree, in 
fuller measure, 2 Co. 11. 23. 

Ὑπεραίρω, (ὑπέρ & αἴρω) to raise 
or fitt up above or over; mid. to lift 
up one’s self; met. to be over-elated, 
2 Co. 12. 7; to bear one’s self ar- 
rogantly, to rear a haughty front, 
2 ΕΠ... 4. ᾿ μὴ i 

Ὑπέρακμος, ov, ὃς ἧς (ὑπέρ & ἀκ- 
μή, ἃ point, prime) past the bloom of 

_ life, 1 Co. 7. 36. N. T. 

Ὑπεράνω, adv. (ὑπέρ & ἄνω) above, 
over, far above; of place, Ep. 4. 10. 
He. 9.5; of rank, dignity, ὅθ. Ep. 
l. 21. Gy (a) : 

Ὑπεραυξάνω, f. Enow, (ὑπέρ & ad- 
favw) to increase exceedingly, 2 Th. 
Ι68 


Ὑπερβαίνω, f. βήσομαι, (ὑπέρ & 
βαίνω) to overstep; to wrong, ag- 
grieve, 1 Th. 4.6. , 

Ὑπερβαλλόντως, adv. exceedingly, 
above measure, 2 Co. 11. 23: from 

Ὑπερβάλλω, f. Baro, (ὑπέρ & 
βάλλω) pr. to cast or throw over or 
beyond, to overshoot; met. to sur- 
pass, excel; part. ὑπερβάλλων, ovca, 
ov, surpassing, 2 Co. 3. 10; 9. 14, et 
al.: whence ᾿ 

ὙὙπερβολή, ns, 7, pr. a throwing 
beyond, an overshooting; extraor- 
dinary amount or character, tran- 
scendency, 2 Co. 12. 7; 4. 73 καθ᾽ 
ὑπερβολήν, adverbially, exceedingly, 
a wee Ro. 7. 13. 2 Co. 1. 8, et 
al. 

“Ὑπερεῖδον, a. 2. of ὑπεροράω, to 
look over or above a thing; met. to 
overlook, disregard; to bear with, 
Ae. 11: 80. 

“Υπερέκεινα, adv. (ὑπέρ ἐκεῖνα) be- 
youd, 2 Οο. 10. 16. Ν. Τ. 

A ¢€ ΄ 5 

“Ὑπερεκπερισσοῦ, adv. (ὑπέρ, ἐκ, 
περισσοῦ) in over-abundance; be- 
yond all measure, superabundantly, 
op. 3.20. 1 Th. 3.10; 5.13. S. 

Varepexreiva, f. reve, (ὑπέρ & ἐκ- 
τυΐνω) to over-extend, over-stretch, 
Moria Md iG: 

"Ὑπερεκχύνω, (ὑπέρ & ἐκχύνω) to 
pour out above measure or in excess; 
. to ran over, overflow, Lu. 6. 38. 


, ¢ ΄ 2 
Ὑπερεντυγχάντω, (ὑπέρ & ἐντυγ- 


198. 


| 


| 
Ϊ 


YUE 
χάνω) to intercede for, Ro. 8. 84 


Ὑπερέχω, f. Ea, (ὑπέρ & ἔχω) ta 
hold above; intrans. to stand out 
above, to overtop: met. to surpass, 
excel, Phi. 2. 8; 4. 7; τὸ ὑπερέχον, 
excellence, preeminence, Phi. 3. 8; 
to be higher, superior, Ro. 13. 1, 

ai Pe. 2. 1a.) 

Yrepnpavia, as, ἡ, haughtiness 
arrogance, Mar. 7. 22: from 

¢ 4 .ω ¢ ε ¢ ’ 

Ὑπερηφᾶνος, ov, 6, ἡ, (ὑπέρ & 
φαίνω) pr. conspicuous above, super- 
eminent; met. assuming, haughty, 
arrogant, Lu. 1.51. Ro. 1. 30. 2 Ti, 
3.325 (ide 4.6... 1 Pe. ὃς δ. 

Ὑπερλίαν, adv. (ὑπέρ & λίαν) in 
the highest degree, preeminently, 
especially, superlatively, 2 Go. 11.5; 
ΤΣ AND, 7 

Ὑπέρνικάω, @, f. now, (ὑπέρ ἃ 
νικάω) to Overpower in victory; to 
be abundantly victorious, prevail 
mightily, Ro. 8. 37. L. G. 

Ὑπέρογκος, ov, 6, ἡ, (ὑπέρ & ὅγ- 
Kos) pr. Over-swollen, overgrown ; of 
language, swelling, pompous, boast- 
ful, 2 Pe. 2.18. Jude 16. 

ε 4 “a e e , 

Ὑπεροχής ns, ἢ. (ὑπερέχω) pro- 
minence; met. excellence, rare qua- 
lity, 1 Co. 2. 1; eminent station 
authority, 1 Ti. 2. 2. 

Ὑπερπερισσεύω, f. εύσω, (ὑπέρ 
& περισσεύω) to superabound; to 
abound still more, Ro. 5. 20; mid. 
to be abundantly filled, overflow, 
2 Co. ΤΑ Ne . ; 
περπερισσῶς, adv. (ὑπέρ & πε- 
ρισσῶς) Superabundantly, most vehe- 
mently, above all measure, Mar. 7. 
37. 

Ὑπερπλεονάζω, f. dow, (ὑπέρ & 
πλεονάζω) to superabound, be in 
exceeding abundance, over-exceed, 
ΕΠ ΝΘΗΣ 

Ὑπερυψόω, ὦ, f. ὦσω, (ὑπέρ ἃ 
di to exalt supremely, Phi. 2. 9. 


ate . 


Ὑπερφρονέω, ὦ, f. Now, (ὑπέρ ἃ 
φρονέω) to overween, have lofty 
thoughts, be elated, Ro. 12.3. - 

Ὑπερῷον, ov, τό, (pr. neut. of v- 
περῷος, Upper, fr. ὑπέρ) the upper 

art of a house, upper room, or cham: 
er, Ac. 1. 18; 9. δῖ, 39; 20. 8. 
6 
4 


YILE 


Ὑπέχω, f. ὑφέξω, (ὑπό & ἔχω) pr. 
to hold under; to render, undergo, 
suffer, Jude 7. : 

Ὑπήκοος, οὗ, ὃ, ἡ, (ὑπακουω) giving 
ear; obedient, submissive, Ac. 7. 39. 
2Co. 2.9. Ph. 2.8. 

Ὑπηρετέω, ὦ, f. Yow, a. 1. ὑπη- 
ρέτησα, to subserve, Ac. 13. 36; to 
relieve, supply, Ac. 20. 34; to render 
kind offices, Ac. 24. 23: from 

γπηρέτης, ov, 6, (ὑπό & ἐρέτης; a 
rewer) pr. an under-rower, a rower, 
one of aship’s crew; a minister, at- 
tendant, servant; an attendant on 
a istrate, a lictor, apparitor, offi- 
cer, Mat. 5. 25; an attendant or 
officer of the Sanhedrin, Mat. 26. 58 ; 
an attendant, or servant of α syna- 

- gogue; Lu. 4. 20; a minister, attend- 
ant, assistant in any work, Lu. 1. 2. 
Jno. 18. 36, et al. 

Ὕπνος, ov, 6, sleep, Mat. 1. 24, et 
al.; met. spiritual sleep, religious 
slumber, Ro. 13. 11. 

Ὑπό, prep., with a genitive, pr. un- 
der; hence used to express influence, 
causation, agency; by, Mat. 1. 22, et 
al. freq.; by the agency of, at the 
hands of, 2 Co. 11. 24. 
with acc., under, with the idea of mo- 
tion associated, Mat. 5. 15, et al.; 
under, Jno. 1. 49. 1 Co. 10.1; under 
subjection to, Ro. 6.14. 1 Ti. 6. 1, et 
al.; of time, at, about, Ac. 5. 21. 


Υποβάλλω, f. βαλῶ, a. 2. ὑπέβα- 
λον, (ὑπό & βάλλω) to cast under ; 
met. to suggest, instigate; to suborn, 
Ac. 6. 11. ‘ 

Yroypappds, οὔ, 6, (ὑπογράφω) 
pr. ἃ copy to write after; met. an 
example for imitation, pattern, 1 Pe. 
2. 21. 

Yroderypa, aros, τό, a token, in- 
timation; an example, proposed for 
imitation or admonition, Jno. 13. 15. 
He. 4.1}. Ja. δ: 10 2 6. ὁ 6; a 
copy, He. 8. 5; 9. 23: from 
frodelevupe, f. δείξω, (ὑπό & δείκ- 
vuut) to indicate, Ac. 20. 35; to in- 
timate, suggest, Mat. 3.7. Lu. 3.7; 
Gy A7 3712. ὅ.,., Aor 8.16. 

Ὑποδέχομαι, f. Eopat, p. ὑποδέ- 
δεγμαι, (ὑπό & δάχομαι) to give recep- 
tion to; to receive as 8 guest, enter- 
tain, Lu. 10. 38; 19. 6 Ac.17. 7. 
Ja. 2, 25. 


~ 


194 


Hen12., dis 


YIIO 


Ὑποδέω, ὦ, f. Now, p. pass. ὕπο» 
δέδεμαι, (ὑπό & δέω) to bind under; 
mid. to bind under one’s self, put on 
one’s own feet, Ac. 12. 8; to shoa 
Ep. 6. 15; pass. to be shod, Mar. 6. 

; 9: whence 

Ὑπόδημα, aros, τός any thing bound 
under; a sandal, Mat. 3.11; 10. 10, 
et al. - 

Ὑπόδϊκος, ov, 6, ἧ, (ὑπό & δίκη) 
under ἃ legal process; also, under a 
judicial sentence; under verdict ἐσ 
an opposed party in a suit, liable ta 

y penalty, convict, Ro. 3. 19. 

Ὑποζύγιον, tov, τό, (pr. neut. of 
ὑποζύγιος, under a yoke, fr. ὑπό & ζυ- 
yov) an animal subject to the yoke, 
a beast of draught or burden; in 
N. T., spc. an ass, Mat. 21.5. 2 Pe. 
2. 16 


Ὑποζώννυμι, f. ζώσω, (ὑπό & ζών- 
νυμι) to gird under, of persms; to 
undergird a ship with cables, chains, 
&e. Ac. 27. 17. 

“ὙὙποκάτω, adv. (ὑπό & κάτω) under, 
beneath, underneath, Mar. 6. il; 7 
28, et al.; met. He. 2. 8. (a.) 

€ , “ ¢ ¢ z 

Υποκρίνομαι, f. ouprat, (ve & Κρι- 
vw) to answer, respond; to act 2 
part upon the stage; hence, to assume 
a counterfeit character; to pretend, 
feign, Lu. 20. 20: whence 

Ὑπόκρϊσις, €@S, 1, a response, 
answer; histrionic personification. 
acting; hypocrisy, simulation, Mat. 
23.28. Mar. 12. 15, et al. 

Ὑποκρῖτης, ov, 0, the giver of an 
answer or response; a stage-player, 
actor; in N. 7., a moral or religious 
counterfeit, a hypocrite, Mat. 6. 2, 

3 5, 1637.5, Εὖ al. : 

Ὑπολαμβάνω, f. λήψομαι, a. 2. 
ὑπέλαβον, (ὑπό & λαμβάνω) to take 
up, by placing one’s self underneath 
what is taken up; to catch away, 
withdraw, Ac. 1.9; to take up dis- 
course by continuation; hence, to 
answer, Lu. 10. 30; to take up ὦ no- 
tion, to think, suppose, Lu 7. 43. 
Ac. 2, 15. : 

Ὑπολείπω, f. Wo, ὑπό & λείπω) 
to leave remaining, leave behind ; 
pass. to be left surviving, Ro 11. 3. 

Ὑπολήνιον, OV, τό, (ὑπό & ληνός) 
ἃ vat, placed under the press, Anrvor 
to receive the juice, Mar. 12.). 8. 


YIIO 


Ὑπολιμπάνω, (ὑπό & λιμπάνω, to 
leave) equivalent to ὑπολείπω, to leave 
behind, 1 Pe. 2. 21. 

Yropeva, f. va, (ὑπό & μένω) in- 
trans. to remain or stay behind, 
when others have departed, Lu. 2. 43 ; 
trans. to bear up under, endure, suf- 
fer patiently, 1 Co. 13.7. He. 10.32; 
absol. to continue firm, hold out, re- 
main constant, persevere, Mat. 10. 
92: 24. 13, et al. 

“Ὑπομιμνήσκω, f. ὑπομνήσω, (ὑττό 
& μιμνήσκω) to put in mind, remind, 
ANAT 26., fib. Backs) 2, Pe. Tl, 10, 
Jude 5; to suggest recollection of, 
remind others of, 2 Ti. 2.14. 3 Jno. 
10; mid. ὑπομιμνήσκομαι, a. 1. ὑπε- 
μνήσθην, to call to mind, recollect, 
remember, Lu. 22. 61: whence 

Ὑπόμνησις, ews, 7, a putting in 
mind, act of reminding, 2°Pe. 1. 13; 
3.1; remembrance, recollection, 2 Ti. 
1. 5. 

Yropovn, ns, ἡ. (ὑπομένω) patient 
endurance, 2 Co. 12. 12. Col. 1. 11, 
et al.; patient awaiting, Lu. 21. 19; 
@ patient frame of mind, patience, 
RO. 5. 4, 4: 159....5. 98.1.3. δ} al; 
perseverance, Ro. 2.73; ev ὑπομονῇ & 
δ ὑπομονῆς, constantly, persever- 
ingly, Lu.8.15. Ro.8.25. He. 12. 1; 
an enduring of affliction, &c., the act 
of suffering, undergoing, &c., 2 Co. 
1:0: 6.4. 

Υπονοέω, , f. now, (ὑπό & νοέω) 
to suspect; to suppose, deem, Ac. 18. 
25; 25. 18; 27. 27: whence 

Ὑπόνυια, as, 7, suspicion, surmise, 
1 Ti. 6. 4. 

Ὑποπλέω, f. εὐσομαι, (ὑπό & πλέω) 
to sail under; to sail under the lee, 
or, to the south of, an island, &c., Ac. 
27. 4, 7. L. G. ; 

‘Yrorvew, f. evow, (ὑπό & πνέω) 
to blow gently, as the wind, Ac. 27. 
13.2; T. 

Ὑποπόδιον, tov, τό, (ὑπό & πούς) 
. οὶ φερε Mat. 5. 85. Ja. 2. 3, et al. 


ἔπόστᾶσις, eas, ἡ, (ὑφίσταμαι, to 
stand under, ὑπό & ἵστημι) pr. a Ὅ6- 
ing set under; a substructure, basis, 
bottom ; subsistenze, essence, He. 1. 
8; an assumption of a character, 
2 Co. 11.17; a pledged assumption, 
wouching, 2 Co.9.4; a professed en- 


195 


ee a 


YIIO 


gagement, profession, He. 3.14; 88 
assured impression, a realising, He 
iy gs 

Ὑποστέλλω, f. στελῶ, ἃ. 1. ὑπέ- 
στειλα, (ὑπό & στέλλω) pr. to let down, 
to stow away; to draw back, with- 
draw, Ga. 2.12; mid. to shrink back, 
quail, recoil, He. 10. 38; to keep 
back, suppress, conceal, Ac.. 20. 20, 
27: whence 


Ὑποστολή, 7S, ἧς, a shrinking back. 
He. 10.39. L. 6. 
Ὑποστρέφω, f. ψω, (ὑπό & ope 
φω) to turn back, return, Mat. 14. 40. 

Lu. 1. 56; 2. 39, 43, 45, et al. 


Ὑποστρώννυμι, v. ννύω, f. στρώ- 
aw, (ὑπό & στρώννυμι) to strow under, 
spread underneath, Lu. 19. 36. 


‘Yrrorayn, ns, 7, subordination, 1 Ti. 
3. 4; submissiveness, 2 Co. 9. 13. 
διε δὲ. 1 Tis 2. Wi: CNT.) from 

Ὑποτάσσω, v. TT@, f. Ew, (ὑπό & 
τάσσω) to place or arrange under; 
to subordinate, | Co. 15.27; to bring 
under influence, Ro. 8. 20; pass. te 
be subordinated, 1 Co. 14. 32, et al.; 
to be brought under a state or in- 
fluence, Ro. 8. 20; med. to submit 
one’s self, render obedience, be sub- 
missive, Lu. 2.51; 10. 17, et al. 

ε , ξ ΄ ς , 

Υποτίθημι, f. ὑποθησω, (ὑπό & 
τίθημι) to place under; to lay down 
the neck beneath the sword of the exe- 
cutioner, to set on imminent risk, 
Ro. 16. 4; mid. to suggest, recom- 
mend to attention, 1 Ti. 4. 6. 

Ὑποτρέχω, a. 2. ὑπέδρᾶμον, (ὑπό 
& τρέχω) to run under; as a nawicas 
term, to sail under the lee of, Ac. 27. 

« τ; Ld € ¢ ’ 

Ὑποτυπῶωσις, ews, ἢ. (υποτυπόως 

‘to sketch, fr. ὑπό & τυπόω) a sketch, 
delineation; form, formula, 2 Ti 
1. 13; 8 pattern, example, , Ti. }. 
16. 

Ὑποφέρω, a. 1. ὑπήνεγκα, a. 3 
ὑπήνεγκον, (ὑπό & φέρω) to bear une 
der; to bear up under, support, sus- 
tain, 1 Co. 10.13; to endure patiently, 
1 Pe. 2. 19; to undergo, 2 Ti. 3. 11. 

Caan , ~ ᾿ς ¢ , 

Yrroyopew, @, f. now, (ὑπὸ & χω- 
pew) to withdraw, retire, Lu. 5. 16; 
9. 10. 

Ὑπωπιάζω, f. dow, (ὑπώπιον, the 

art of the face below the eyes, fr 
ὑπό & a) pr. to strike one upon the 


Y2 


parts beneath the eye; to beat black 
and blue; hence, to discipline by 
hardship, coerce, i Co. 9. 27; met. 
to weary by continual importunities, 
pester, i. 18. ὃ 

Ὕςς, ὑός, 6, 7) ἃ hoe’ swine, boar or 
sow, 2 Pe. 2. 22. 

Ὕσσωπος, ov, 6, 7, (Heb. 2998) 
hyssop, byssopus officinalis of Linn., 
a@ low shrubby plant growing in the 
south of Hurope and the East; a 
bunch of hyssop, He. 9. 19; a hys- 
sop stalk, Jno. 19. ag" EG, 

Ὑστερέω, ῶς f. ήσω, p. ὑστέρηκα, 
a. 1. ὑστέρησα, (ὕστερος) to be behind 
in place or time, to be in the rear; 
to fall short of, be inferior to, 2 Co. 
11.5; 12. 11; to fail of, fail to attain, 
He. 4. ls to be in want of, lack, Lu. 
22. 35; to be wanting, Mar. 10. 21; 
absol. to be defective, in default, M at. 
19. 20. 1 Co. 12. 24; to run short, 
Jno. 2. 3; mid. to come short of a 
privilege or standard, to miss, Ro. 3. 
23; absol. to come short, be below 
standard, 1 Co. 1. 7; to come short 
of sufficiency, to be in need, want, 
1 ι 15: 14. 2.00, 11. 8. Phi. 4, 12. 
He. 11.37; to bea loser, suffer detri- 
ment, 1 Co. 8. 8; in N. T., ὑστερεῖν 
ἐπό, to be backwards with respect to, 
to slight, He. 12. 15: whence 

Ὑστέρημα, ατος, τό, a shortcom- 
ing, defect; personal shortcoming, 
Co. 10, 17: Ὁ Phi. 2. 30... Col. 1:24. 
1 Th. 3. 10; want, need, poverty, 
Deniury, Lu. 21.4. 2Co. 8. 13, 14, et 


“Ὑστέρησις, ews, 7, Mate need, 
Mar. 12.44. Phi. 4. 11. 


“ἕστερον, adv. after, oe 
Mat. 4. 2; 22. 27, et al.: pr. neut. 


“Ὕστερος, a, ov, posterior in place 
or time; subsequent, 1 Ti. 4. 1. 

“Ὑφαντός, ἡ, ov, paiva, 
woven, Jno. 19. 23. 

ἍΨ: keay cn Ny Ov, (ὕψος) high, lofty, 
elevated, Mat. 4.8; 17.1, et al.; τὰ 
ὑψηλά, the highest heaven, Hem) 3; 
upraised, Ac. BES 17; met. highly es- 
teemed, Lu. 16.15; φρονεῖν τὰ ὑψηλά, 
to have lofty thoughts, be proud, 
overween, Ro. 12. 16. 

(γψηλοφρονέω, ὦ, f. now, (ᾧ 
δός & φρονέω) to Lave lofty thoughts, 


196 





| 
| 


PAN 


be proud, pk tees 3 h 
Ro. 11.'20:° PTE Sie 

Ὕψιστος, ἢ» OV, highest, ves 
most elevated; τὰ tora, fr. tht 
Heb. tire highest heaven, Mat. 21. 9. 
Mar. 11.10; met. ὁ ὕψιστος, the Most 
High, Mar. 5. 7, et al.: sesperlat. 
Sormed from 

ὝΨος, eos, τό, height, Ep. 3. 18. 
Re. 21. 16; met. exaltation, dignity, 
eminence, Ja. 1. 9; fr. the Heb. the 
highest heaven, Lu . 78; 24. 49 
Ep. 4.8: whence 

Yoo, 6, f. dva, a.1. ὕψωσα, te 
raise aloft, lift up, Jno. 3. 14; 8. 28, 
met. to elevate in condition, uplift, 
exalt, Mat.11. 23; 23.12. Lu. 1. 52: 
whence 


Ὕνψυωμα, ατος, τό. height, Ro. 8. 39; 
a towering of ee presump- 
tion, 2 Co. 10.5. L. G. 


®. 


φάγομαι, see ἐσθίω. 

Φάγος, ov, 6, a glutton, Mat. 11. 
19. Lu. 7234. Ne. 

Parhovns, v. φελόνης, ov, 0, (by 
metath. for φαινόλης, Lat. penula) a 
thick cloak for travelling, with a 
hood, 2 Ti. 4. 13. 

Paiva, f. pave, p. πέφαγκα, a. 2. 
pass. ἐφάνην, to cause to appear, 
bring to light; absol. to shine, Jno. 
1. 5,3 5. 35.. 2) Pe. U. 19) ὙΠ 9 ΠΌ Π Υ5᾽ 
Re. i 16; 8.12; 21. 23; mid.or pass . 
to be seen, appear, be visible, Mat. 
1... 90: 2. 7; 13, 19%, 0955} Mie ee 
φαινόμενα, things visible, things ob- 
_ Vious to the senses, He. 11.3; φαίνο- 
μαι, tO appear, seem, be in appear- 
ance, Mat. 23. 27. Lu. 24. 11]: {0 
appear in thought, seem in idea, bea 
notion, Mar. 14, 64, et al.: whence 


to weave) | Pavepds, d, dv, apparent, conspicu- 


ous, manifest, clear, known, well- 
known, Mar. 4. 22; 6.14. Ga. 5. 19, 
et Δ]. ; ἐν φανερῷ, openly, Mat. 6. 4, 6; 
also, in outward guise, externally, 
Ro. 2. 28: whence ‘ 

Φανερόω, ὦ, f. ὦσω, a.) epavepw= 
ga, p. pass. wedavépwun, to make 
manifest, bring to light, disclose, 
show forth, make known, Mar, 4. 22; 
16. 12, 14. Jno. 1. 31. et al. 


SAN 


Φανερῶς, adv. manifestly ; clearly, 
plainly, distinctly, Ac. 10.3; openly, 
publicly, Mar. 1.45. Jno. 7. 10. 

Φανέρωσις, ews, 7, (pavepdw) an 
evidencing, clear display, 2 Co. 4. 2; 
an outward evidencing of a latent 
principle, ative exhibition, i Co. 12. 
(sel pe 

Pavds, ov, 6, (Paivw) a torch, lan- 
tern, light, Jno. 18. 3. 

Φαντάζω, f. av, (paivw) to render 
visible, cause to appear; pass. to 
appear, be seen; τὸ φανταζόμενον, the 
sight, spectacle, He. 12. 21: whence 

@avracia, as, 7, pr. a rendering 
visible; a display; pomp, parade, 
Ac, 25. 23. 

Φάντασμα, atos, τό, (φαντάζω) a 
_ phantom, spectre, Mat. 14. 26. Mar. 
6. 49. 


Ῥάραγξ, ayyos, 7, ἃ cleft, ravine, 
dell, Lu. 3. 5. 

Φαρισαῖος, ov, 0, 2 Pharisee, a fol- 
lower of the sect of the Pharisees, a 


numerous and powerful sect of the 


Jews, distinguished for their ceremo- 
nial observances, and apparent sanc- 
tity of life, and for being rigid inter- 
preiers of the Mosaic law; but who 
not unfrequently violated its spirit by 
their traditional interpretations and 
precepts, to which they ascribed nearly 
an equal authority with the Ὁ. T. 
Scriptures, Mat. 5. 31, 20; 12. 23 23. 
14, et al. 

Φαρμακεία, as, 1, (φάρμακον, a 
drug) employment of drugs for any 
purpose; sorcery, magic, enchant- 
ment, Ga. 5.20. Re. 9. 21; 18. 23. 

Φαρμᾶκεύς, ews, 6, (fr. same) pr. 
one who deals in drugs; an enchan- 
ter, magician, sorcerer, Ac. 21. 8. 


Φαρμᾶκός, ov, ὁ, a sorcerer, Re. 21. 
$5 °22..15. 
Pacis, ews, ἢ, (φημῦ report, infor- 
mation, Ac. 21. 31. 
“Φάσκω, equivalent to φημί, imperf. 
ἔφασκον, to assert, affirm, Ac. 24.9; 
25. 19. Ro. 1: 22... Re. 2)'2. 

Φάτνη, ns, 7, a manger, crib, Lu. 
eit, bey 1G 13s 15: 

Θαῦλος, 7, ov, sorry, vile, refuse ; 
evil, wicked, Jno. 3. 20; 5.29. Tit. 
2.8. Ja.3. 16. 


197 


POA 
Héyyos, cos, τὸ, light, splendoar, 
at. 24.29. Mar. 13.24. Lu. 11.38, 


Φείδομαι, f. φείσομαι, to spare, ta 
thrifty of; to spare, be tender o 
Ro. 8. 32; to spare, in respect of har 
dealing, Ac. 20. 29. Ro. 11. 21. 1 Ca, 
4.28. 2'Co. 1 235-13. 2. 2 Pee 
5; atsol. to forbear, abstain, 2 Co. 
12.6: whence 

Φειδομένως, adv. sparingly, pari 
moniously, 2 Co. 9. 6, bis. L. G. 

Φελόνης, see φαιλόνης. 

Φέρω, f. οἴσω, ἃ. 1. ἤνεγκα, a 2. 
ἤνεγκον, 4. 1. pass. ἠνέχθην, to bear, 
carry, Mar. 2. 3, et al.; to bring, 
Mat. 14. 11, 18, et al.; to conduct, 
Mat. 17. 17. Jno. 21. 18, et al.; te 
bear, endure, Ro. 9. 22. He. iz. 20; 
13. 13; to uphold, maintain, con- 
serve, He. 1. 3; to bear, bring forth, 
produce, Mar. 4.8. Jno. 12. 24; 15, 
2, et al.; to bring forward, advance, 
allezye, Jno. 18.29. Ac. 25.7. 2 Pe. 
2.11; to offer, ascribe, Re. 21. 24, 26; 
absol., used of a gate, to lead, Ac. 12. 
10; pass. to be brought within reach. 
offered, 1 Pe. 1.13; to be brought in, 
to enter, He. 9. 16; to be under 8 
moving influence, to be moved, be 
instinct, 2 Pe. 1. 21; mid. to rush, 
sweep, Ac. 2. 2; to proceed, come 
forth, have utterance, 2 Pe. 1. 17, 18, 
21; to proceed, make progress, He. 
6. 1; used of a ship, to drive before 
the wind, Ac. 27. 15, 17. 

Φεύγω, f. ξομαι, a. 2. ἔφὕγον, absol. 
to flee, take to flight, Mat. 2.13; 8. 
33, et al.; to shrink, stand fearfully 
aloof, 1 Co. 10. 14; to make escape 
Mat. 23. 33; trans. to shun, 1 Co. 6 
15... ARS. Wc 22) Tis 2. 22s tose 8: 
cape, He. 11. 34. 

@nun, ns, ἧς pr. a celestial or ora- 
cular utterance; anutterance; fame, 
rumour, report, Mat. 9. 26. Lu. 4. 
14: from 

ᾧΦημί, £. φήσω, imperf. pry, (φάω) 
to utter, tell forth; to say, speak, 
Mat. 8. 8; 14.8; 26. 34, 61; to say, 
allege, affirm, Ro. 3. 8, et al. 

Φθάνω, f. ἤσομαι, & dow, a. 1. 
ἔφθασα. a. 2. ἔφθην, to be beforehand 
with; to outstrip, precede, 1 Th. 4. 
15; absol. to advance, make pro . 
gress, 2 Co. .10)014.)' Bhi. a., 169 te 
come up with, come upon, be close 
at hand, Mat. 12. 28. Ὁ Th. 2 16; 


GGA 


195 


DIA 


to attain ew object of pursuit, Ro. 9. Ι manely, benevolently, kindly, As 
1 27. 3. 


51. 

Φθαρτός, ἡ, ὄν, (φϑείρω) corrup- 
tible, perishable, Ro. 1. 28. 1 Co. 9. 
25, et al. 

φθέγγομαι, f yEouat, a. 1. ἐφθεγξ- 
aunv, to emit a soand; to speak, 
Ac. 4.18. 2 Pe. 2. 16, 18. 

Φθείρω, f. φθερῶ, p. ἔφθαρκα, a. 1. 
ἔφϑειρα, a. Pass. ἐφθάρην, (φθέω, idem) 
to spoil, ruin, 1 Co. 3.17. 2 Co. 7. 2; 
to corrupt, morally deprave, 1 Co. 
15. 33. 2 Co. 11. 3, et al. 

Φθινοπωρὶνός, ἡ, dv, (φθινόπωρον, 
the latter part of autumn, fr. φθίνω, 
to wane, & ὀπώρα) autumnal, sere, 
bare, Ju. 12. 

Φθόγγος, ov, 6, (φθέγγομαι) a vo- 
cai sound, Ro. 10.18. 1 Co. 14. 7. 
Φθονέω, ὦ, f. now, a.1. ἐφθόνησα, 

to envy, Ga. 5. 26: from 

Φθόνος. ov, 6, envy, jealousy, spite, 
Mat. 27.18. Mar. 15. 10, et al. 


“Ῥθορά, as, 7, (POeipw) corruption, 
decay, ruin; corruptibility, mortal- 
ity, Ro. 8. 21. 1 Co. 15. 42; meton. 
corruptible, perishable substance, 
1 Co. 15.50; killing, slaughter, 2 Pe. 
2.12; spiritual ruin, Ga. 6. 8. Col. 
2.22; met. moral corruption, depray- 
ity, 2 Pe. 1. 4; 2. 12, 19. 

Φιάλη, ns, Hy ἃ bowl, shallow cup, 
patera, Re. 5.8; 15.7; 16. 1-4, et al. 
(a.) 

Φιλάγἄθος, ov, 6, ἡ, (φίλος & a- 
γαθός) a lover of goodness, or, of 
the good, a fosterer of virtue, Tit. 
1.8 


Φιλαδελφία, as, ἡ brotherly love; 
in N. T., love of the Christian brother- 
hood, Ro. 12. 10. 1 Th. 4. 9, et al.: 
(L. G.) from 

Φιλάδελῴος, ov, 6, ἡ, (φίλος ἃ 
ἀδελφός) brother-loving; wm N. 7... 
loving the members of the Christian 
brotherhood, 1 Pe. 3. 8. 

Pidavdpos, ov, ἡ, (φίλος & ἀνὴρ) 
hushand-loving, conjugal. Tit. 2. 4. 
Φιλανθρωπία, as, ἡ, (φιλάνθρω- 
πος, loving mankind, humane, fr. 

φίλος & ἄνθρωπος) philanthropy, love 

of mankind, Tit. 3. 4; benevolence, 

humanity, Ac. 28. 2. 
Φιλανθρώπως, adv. (fr. same) hu- 


Φιλαργυρία, as, 7, love of money, 
covetousness, 1 Ti. 6. 10: from 
Piddpyvpos, ov, ὁ, ἡ, (φίλος ἃ 
Saye pos) money-loving, covetous, Lu 
. 14. 

@iravros, ov, 6, 7], (φίλος & αὖ- 
rés) self-loving; selfish, 2 Ti. 3. 2. 
Φιλέω, ὦ, f. now, a. 1. ἐφίλησα, 
r. to manifest some act or token of 
indness or affection; to kiss, Mat. 
26. 48. Mar. 14. 44. Lu. 22. 47; ta 
love, regard with affection, have af-’ 
fection for, Mat. 10. 37. Jno. 5. 20; 
to like, be fond of, delight in ὦ thing, 
Mat. 23. 6. Re. 22. 15; to cherish 
inordinately, set store by, Jno. 12. 
25; followed by an infin., to be wont, 

Mat. 6. 5. 


idrn, ns, 7, (φίλος) a female friend, 
Lu. 15. 9. 


Φιλήδονος, ov, 6, 9, (φίλος & ἧ- 
δονή) pleasure-loving; a lover of 
pleasure, 2 Ti. 3. 4. ’ 

Φίλημα, aros, τό, (φιλέω) a kiss, 
Lu. 7. 45; 22. 48. Ro. 16. 16, et al. 
iia, as, 7, (φίλος) affection, fond- 

ness, love, Ja. 4. 4. 

Φιλιππήσιος, ov, 6, ἃ Philippian, 
citizen of Φίλιπποι, Philippi, Ph. 4. 
15. ν 

Φιλόθεος, ov, 6, ἧ, (φίλος & θεός) 
God-loving, pious; a lover of God, 
2 Ti. 3. 4. 

Φιλονεικία, as, 7), ἃ love of con- 
tention; rivalry, contention, Lu. 2% 
24: from : Pf 

Φιλόνεικος, ov, ὃ, ἧς (φίλος & νεῖ- 
xos, contention) fond of contention; 
contentious, disputatious, 1 Co. 1}. 
16. 

Φιλοξενία, as, ἡ, kindness to stram- 
gers, hospitality, Ro. 12. 13. He. 
13. 2: from F ; 

Φιλόξενος, av, 6, ἡ, (φίλος & ξέ» 
νος) kind to strangers, hospitable, 
VTi. 3. 2. ΤΠ}. Se kere ee ον 

Φιλοπρωτεύω, (φίλος & πρωτεὐω) 
to love or desire to be first or chief, 
affect preeminence, 3 Jno. 9. N. T. 

Φίλος, ov, 6, loved, dear; as subst., 
a friend, Lu. 7. 6; 11. 5, 6, 8, et al. | 
a congenial associate, Mat. 11. 18 


oIA 499 OP 


Ta, 7.54. Ja.4.4; used as a word, tially, to reverence, Mar. 6. $0. 
of courteous compellaticn, Lu. 14. 10. 1.50. Ac.10.2. Eph. 5. 33. Re. 11. 


, ς 18, et ἃ]. ; to be affaid to do a thé 
Φιλοσοφία, as, 4, pr. a love of , 5 : : deport <b 
science; systematic philosophy ; in Mat. 2.22. Mar. 9. 32, et al.; to 


} : : reluctant, to scruple, Mat. 1. 205 to 
N. 7, the philosophy of the Jewish} fear he snirencaeie iaee. a 17, 
gnosis, Col, 2.8: from 


Ἵ 2 Co. 11. 8: 12. 20; to be fearfull 
Φιλύσοφος, ov, 6, (φίλος & copias)| anxious, He. 4.1; absol. to be fea 
pr. a lover of science; a systematic| ful, afraid, alarmed, Mat. 14. 37; 
philosopher, Ac. 17. 18. 17. 6, 7. Mar. 16. 8, et al.; to be 
Gide ropyos, ov, 6, 7, (φίλος &| fearfully impressed, Ro. 11. Ὁ: 
τορ γή, Natural affection) tenderly | _ ence ; ᾽ : 
affectionate, Ro. 12. 10. Φόβητρον, ov, τό, something whick 
Φιλότεκνος, ov, ὁ, ἧ, (φίλος &| inspires terror; terrific prodigy or 
τέκνον) loving one’s children duly | _ Portent, Lu, 21. 11. 
parental, Tit. 2. 4. Φόβος, ov, ὁ, (φέβομαι, to be af. 
Φιλοτιμέομαι, ovpa, f. noopwa,| frighted, to flee) fear, terror, affright, 
(φιλότιμος. studious of honour or dis- a isc Ea, τ 1? 3 astonish 
tinction, fr. φίλος & τιμή) pr. to be | Ment, Teas. , Tine 28.8. Mar. 
ambitious of honour; by impl. to| 4: 413 trembling solicitude, 1 Co, 2. 
exert one’s self to accomplish a thing, | 3. 2 Οὐ. 7. 155 meton. a terror, an 
use one’s utmost efforts, endeavour | Object or cause of terror, Ro. 13. 3; 
earnestly, Ro. 15. 20. 2 Co. 5. 9. reverential fear, awe, Ac. 9. 31. Ro. 


1 Th. 4.11 3. 18; respect, deference, Ro. 13. 7 
Prey ‘ 3 1 Pet 2. 18. 

eee eae pila ea ae Φοίνιξ, tkos, 6, the palm-tree, the 

1s fron ‘ es τς date-palm, phoenix dactylifera of 


; Linn., Jno. 12. 13. Re. 7. 9. 
Ριλόφρων, ovos, 6, 7, (φίλος ἃ iar: é ; : 
Σ ΐ ὶ @Povevus, εως, O ovos) a homi- 
Pee earn maddy, bemignsscour- |) sae! mnorderer, ἐν 9) ΝΟΣ ἢ 
teous, 1 Pe. 3. 8. BT) 4 ak nl ᾽ ΚΤ τ aes 
ae Shei pee db epi eho Povevo, f. evow, a. 1. ἐφόνευσα, 
. . 4 . . ΓῚ . ἢ 
aga one ong | tev ay. Ma ὡΣ 
9.9. 1 Ti. 5..18; met. & by impl. to ἥδ Xr ἘΠῚ. Bat ye 
silence, put to silence; pass. to be| _C©h “at. 9. Σὶν eb al: from 
silent, speechless, Mat. 22. 12, 34.| Bovos, ov, ὁ, a killing, slaughter, 
Mar. 1. 25, et al.; trop. pass. to be} murder, Mat. 15. 19. Mar. 7. 21; 
hushed, as winds and waves, Mar. 4. 15. 7, et al. 
es Popéw, @ f.now & έ φό 
: peo, @ f. now & ἐσω, ἃ.1. ἐφόρ- 
Φλογίζω, f. ίσω, to set in a flame, eca, to bear; to wear, Mat. 11: 8. 
kindle, inflame, Ja. 3. 6, bis.: from 1 Co. 15.49, et al. 


_dd0E, φλογός, ἡ, (φλέγω. to burn, Φόρον, ov, τό (Lat. forum) a forum, 
blaze) a flame, Lu 16. 24. Ac. 7.|  market-place, Φόρον ᾿Αππίου, Forum 
30, et al. , Appii, the name of a small town on 

Pavapew, ὦ, f. now, to talk folly;; the Appian way, according to Arto- 
in N. T., trans. to prate about or| minus, 43 Roman miles fre Rome, or 
against any one, 3 Jno. 10: from about 40 English miles, Ac 28. 15. 

Φλύαρος, ov, ὁ, 7, (φλύω, to boil| Φόρος, ov, ὁ, (φέρω) trivute, tax, 
over, bubble; met. to babble) a strictly such as ts laid on dependent 


prater, tattler, 1 Ti. 5. 13. and subject people, Lu. 20. 22; 23. 2. 
Φοβερός, d, ὄν, fearful; terrible,| Ro. 13. 6,7. ; 
He. 10. 27, 31; 12:21: from Φορτίζω, f. iow, p. pass. πεφόρ- 


Φοβέω, ὦ, f. raw, (φόβος) to ter-| TioMat, (φόρτος, a load, φέρω) to load, 
ae frighten ; ae ? . ἐφοβήθην, f.} ade, burden; met. Mat. 11. 28. Lu. 
φοβηθήσεμαι,. to fear, dread, Mat. 1. 46. , 

A 96; 14.5, et al.; tofeur reverep-| φορτίον, ov, TO. - ‘oad, δυξγάσβ 


®OP 


of 4 ehip, freight, cargo, v. r. Ac. 27. 

10; met. a burden of imposed pre- 

8, &., Mat. 11. 30; 28. 4. Lu. 11. 

46, bis; of faults, sins, &c., Ga. 6. 5: 

from vee 

Φόρτος, ov, ὁ. (φέρων a load, bur- 
den; freight, cargo, Av. 27 10. 

Φραγέλλιον, iov, τό, (Lat. Sagel- 
lum) a whip, scourge, Jnv. 2. 5: 
(N. T.) whence 

Φραγελλόω, @, f. ὦσω, to seourge, 
Mat. 27.26. Mar. 15.15. By. T. 

Φραγμός, ov, 6, (φράσσω) a fence, 
hedge; a hedgeside path, Mat. 2). 
33.°° Mar. 12. 1: 111: 14. 23; met. a 
parting tence, Ep. 2. 14. 

Φράζω, f. dow, a. 1. eppaca, pr. 
to propound in distinct terms, to 
tell; in N. T., to explain, interpret, 
expound, Mat. 13.36; 15.15. 

Φράσσω, ν.ττω, f. ξω, a. 1. ἔφραξα, 
to fence in; by impl. to obstruct, 
stop, close up, He. 11. 33; met. to 
silence, put to silence, Ro. 3. 19; 
2 Co. 11. 10. 

®peap, φρέᾶτος, τό, a well, cistern, 
Lu. 14.5. Jno. 4. 11, 12; a pit, Re. 
el ee 

Φρενατατάω, ὦ, f. now, (φρήν & 
ἀπατάω) to deceive the mind; to de- 
ceive, impose on, Ga. 6. 3: (N. T.) 
whence 

Φρεναπάτης, ov, 6, a deceiver, se- 
ducer, Tit. 1. 10. (a) N. T. 

Pony, evds, ἢ, pr. the diaphragm, 
midriff; the mind, intellect, 1 Co. 
14. 20, bis. 

Φρίσσω, v. Tr, f. ξω, p. meppt- 
κα, a. 1. ἔφριξα, to be ruffled, to bris- 
tle; to shudder from fear, Ja. 2. 
19. 


φρονέω, @, f. Yow, ἃ. 1. ἐφρόνησα, 
(φρήν) to think, to mind; to be of 
opinion, Ac. 28. 22. Phi. 1. 7; to 
take thought, be considerate, Phi. 
4. 10; to entertain sentiments or in- 
clinations of a specijic kind, to be 


minded, Ro. 12. 16; 15. 5. 1( 13. 
1}. 2Co. 13.11. Ga, 5.10. Pie 3, 
2; 3. 16; 4. 2; to be in a certain 


frame of mind, Ro. 12.2%. Phi. 2. 5; 
to ween, entertain conceit, ἱ Co. 4. 
6; to heed, pay regard to, Ro. 14. 6; 
to incline to, be set upon, mind, Mat. 
16. 23. Mar. 8. 33. Ro. 8.5. Phi. 3. 
15,19. Col. 3. 2° whence 


200 


ΦΥΛ 


Φρόνημα; ατος, To, frame of thought, 
will, mind, Ro. 8. 6, 7, 27. 

Φρόνησις, ξεως, 7, a thoughtful frame 
sense, rightmindedness, Lu. 1. 17; 
intelligence, Ep. 1. 8. 

Φρόνϊμος, n, ov, considerate, thought 
ful, prudent, discreet, Mat. 7. 24: 10. 
16; 24. 45, et al.; sagacious, wise, 
Ro. 11.25; 12. 16. ΤῸ) 3. 10: 15 
15. 2 Co. 11.19: whence 


; Φρονίμως, adv. considerately, pre 
vidently, Lu. 16. 8. 

Φρονδίζω, f. ίσω, p. πεφρόντικα 
8.1. ἐφρόντισα, (φροντίς, thought, care 
ἄγ. φρονέω) to be considerate, be care- 
fal, Tit; 33: 

Φρουρέω, ὦ, f. now, (Ppoupds, a 
watcher, guard) to keep watch; 
trans. to guard, watch, with a mili- 
tary guard, 2 Co. 11. 32; to keep ina 
condition of restraint, Ga. 3. 23; to 
keep in a state of settlement or se- 
curtiy, Phi. 4.1. 1. Pe. 1. De 

Φρυάσσω, f. Ew, a. 1. ἐφρύαξα, in 
classical usage φρυάσσομαι, pr. tO 
snort, neigh, stamp, &c. as @ high- 
spirited horse; hence, to be noisy 

erce, insolent, and tumultuous, te 
rage, tumultuate, Ac. 4. 25. 8. 
, v , , ’ 

Φρυγᾶνον, ου, τό, (φρύγω, ν. φρύσ- 
ow, to,parch) ἃ dry twig, branch, &c., 
faggot, AC. 28. 3. 

Φυγη, ns, 7,. (φεύγω) a fleeing, 
flight, Mat. 24.20. Mar. 13..18. 

Φυλᾶκή, ἧς, ἧς (φυλάσσω) a keep- 
ing watch, ward, guard, Lu. 2. 8; 
a place of watch, haunt, Re. 18. 2; 
a watch, guard, body of guards, Ac. 
12.10; ward, custody, imprisonment, 
2 Co. 6. 5;.11. 23. He. 11. 36; dur- 
ance, 1 Pe. 3. 19; a place of custody, 
prison, Mat. 14.10; 25.39, 44; a watch 
or division of the night, which in the 
time of our Saviour was divided intc 
four watches of three hours each, 
called ae, μεσονύκτιον, ἀλεκτοροφωνία, 
& πρωΐα, V. πρωΐ, Mat. 14. 25; 24. 43. 
Mar. 6. 48. Lu. 12. 38, bis: whence 

Φυλακίζω, f. ἔσω, to deliver into 
custody, put in prison, imprison, Ac. 
9.10 5 : 

Φυλακτήριον, (ov, τό, (φυλασσω) 
the station of a guard or watch; ἃ 
preservative, safeguard; hence, a 
phylactery or amulet, worm 
the person; from which circumstance 


SYA 


she word is used in the N. 7. as a! 
term for the Jewish Tephillin or 
prayer-fillets, which took their rise 
Jrom the injunction, Deut. 6. 8; 11. 
18. Mat. 23. 5. 


Φύλαξ, ἄκος, 6, a watchman, guard, 
sentinel, Ac. 5. 23; 12. 6,19: from 

Φυλάσσω, v. ττω, f. fa, a.1. ἐφύ- 
Aaga, to be on watch, keep watch, 
Lu. 2. 8; to have in keeping, Ac. 22. 
20; to have in custody, Ac. 28. 16; 
to keep under restraint, confine, Lu. 
8.29, Ac. 12. 4; 23. 35; to guard, 
defend, Lu. 11. 21; tc keep safe, pre- 
serve, Jno. 12. 25; 17. 12. 2 Th. 3. 3. 
2 Pe. 2.5. Jude 24; to keep in ab- 
stinence, debar, Ac. 21. 25. 1 Jno. 5. 
21; ty observe a matter of injunction 
or duty, Mat. 19. 20. Mar. 10. 20. 
Lu. 11. 28+ 18, 21g) Ac. 7. 53; 16. 43 
21. 24, et al.; mid. to be on one’s 
guard, beware, Lu. 12. 15. 2 Ti. 4. 
15. 2 Pe. 3. 17. : 

φυλή, ns, ἡ, (pve) a tribe, Mat. 19. 
28; 24.30. Lu. 2. 36; a people, na- 
tion, Re. 1.7; 5. 9, et al. 

Φύλλον, ov, τό, a leaf, Mat. 21. 19, 
et al. 

Φυρᾶμα, atos, τό, (φυράω, to mix, 
mingle by kneading, &c.) that which 
is mingled and reduced to a uniform 
consistence by kneading, beating, 
treading, &c.; a mass of potter's clay, 
Ro. 9. 21; of dough, 1 Co. 5.6. Ga. 
5. 93 met. Ro. 11.16. 1 Co. 5. 7. 

Φυσικός, ἧς. ov, (φύσις) natural, 
agreeable to nature, Ro. 1. 26, 27; 
following the instinct of nature, as 
animals, 2 Pe. 2. 12: whence 

Φυσικῶς, adv. naturally, by natural 
instinct, Jude 10. 

Φυσιόω, ὦ, f. ova, p. pass. πεφυ- 
σίωμαι, used in N. T. as an equiva- 
lent to φυσάω, to inflate, puff up; 


met. to inflate with pride and vanity, | 
| 
arrogant, | 
et | 


1 Co. 8.1; pass. to be inflated with 
pride, to be proud, vain, 
tat ἘΠ ΟΣ ον a ee WR 
al. 


7 | 
bvois, ews, 7, (φύω) essence, Ga. | 


| 


4. 8; native condition, birth, Ro. 
2. 27; 11. 21, 24. Ga. 2.15. Eph. 
2.3; native species, kind, Ja. 3.7; 
nature, natural frame, 2 Pe. 1. 4; 
nature, native instinct, Ro. 2. 14; 
1 Co. 11.14; nature, prescribed course 
of nature, Bo..1. 26. 


201 





| 


G03 


Φυσίωσις, ews, ἡ, (φυσιόω) pr. tw 
flation ; met. elation of mind, pride, 
2 Co. 12. 20. J. ἡ is 

Φυτεία, as, 7, plantation, the act 
of planting; a plant, met. Mat. 15. 
13: from 

Φυτεύω, f. evow, a. 1. ἐφύτευσα, 
(φυτόν, a plant, fr. φύω) to plant, set, 
Mat. 21. 33. Lu. 13. 6, et al.; met. 
Mat. 15.13; to plant the Gospel, 1 Co. 
3. 6-8. 

Φύω, f. φύσω, p. πέφῦκα, a. 2. 
pass. ἐφύην, to generate, produce; 
pass. to be generated, produced ; ὁ 
plants, to germinate, sprout, Lu. 8, 
6; intrans. to germinate, spring or 
grow up, He. 12. 15. 

Φωλεός, ov, 6, ἃ den, lair, burrow, 
Mat. 8.20. Lu. 9. 58. 

Φωνέω, ὦ, f. now, a. 1. ἐφώνησα, 
to sound, utter a sound; of the cock, 
to crow, Mat. 26. 34, 74, 75; to call, 
or cry out, exclaim, Lu. 8. 8, 54; 16. 
24; 23. 46; to call to, Mat. 27. 47. 
Mar. 3. 31, et al.; to call, entitle, 
Jno. 13. 13; to call, summon, Mat. 
20. 32, et al.; to invite fo a feast, Lu. 
14.12: from 

Φωνή, 7S, ἧς ἃ sound, Mat. 24. 31. 
Jno. 3.8. Re. 4.5; 8.5; a cry, Mat. 
2. 18; an articulate sound, voice, 
Mat. 3.3,17; 17.53; 27. 46,50; voice, 
speech, discourse, Jno. 10. 16, 27. 
AGS Ts ΘΙ Oey TR OTS ΕΓ ὩΣ 
7, 15; tone of address, Ga. 4. 20; 
language, tongue, dialect, 1 Co. 14. 
10. 


Φῶς, φωτός, τό, (contr. for φάος) 
light, Mat. 17. 2. 2 Co. 4. 6; day- 
light, broad day, Mat. 10. 27. Lu. 
12.3; radiance, blaze of light, Mat. 
4.16. Ac. 9.3; 12. 7, et al.; an in- 
strument or means of light, a light, 
Mat. 6. 23. Ac. 16. 29; a fire, Mar. 
14.54. Lu. 22. 56; fr. Heb., the light 
of God’s presence, 2 Co. 11.14. 1 Ti, 
6. 16; met. the light of divine truth, 
spiritual illumination, Lu. 16. 8. 
nO: 8.19. Ro. 18. 12. ἘΠ: ὅ. ὅ. 
L Be. 2:9. 1) Jno, dete Ὁ esos To. 
et al.; a source or dispenser of 
spiritual light, Mat. 5. 14. Jno. 1. 
4, 5, 7,8,9; 8.12; 9.5, et al.; pure 

radiance, perfect brightness, 1 Jno 

1 whence 


Φωστήρ, npos, 6, ἃ cause of light, 
illuminator; 2 light, luminary, 


ODS 


3. ἐβ ὁ radiance, or, luminary, Re. 
Φωσφόρος, ov, 6, 7, (pas & φέρω) 
light-bringing ; sc. ἀστήρ, Lucifer, 
the morning star, mef. 2 Pe. 1. 19. 
Φωτεινός, ἡ, ὄν, (φῶς) radiant, lus- 
trous, Mat. 17. 5; enlightened, illu- 
pnakee, Mat. 6.22. Lu. 11. 34, 36, 


Φωτίζω, f. tow, a. 1. ἐφώτισα, (fr. |- 


same) to light, give light to, inumi- 
nate. shine upon, Lu. 11. 36. Re. 18. 
1; met. to enlighten spiritually, Jno. 
1.9. Ep. 1. 18; 3. 9; He. 6. 4; 10. 
32; to reveal, to bring to light, 
make known, 1Co. 4. 5. 2 Ti. 1.10: 
whence - 

Φωτισμός, ov, 6, illumination; a 
reas forth, effulgence, 2 Co. 4. 4, 
6. 


X. 


¥ μιρως f. χαιρήσω, &, later, χαρή- 
σομαι, 2.2. ἐχά ἣν, to rejoice, be glad, 
be joyful, be fall of joy, Mat. 2. 10; 
5. 12; 18. 13. Mar. 14. 11. Ro. 12. 


12, 2 Co. 2. ὃ: imperat. χαῖρε, yai- 
pete, @ term of salutation, hail, Mat. 


26. 49; λέγω χαίρειν, to greet, 2 Jno. 
10, 115 injin. χαίρειν, an epistolary 
formula, health, Ac. 15. 23. 

Κάλαζα, as, 7, hail, Re. 8. 7; 11. 
19; 16. 21, bis: from 

Χαλάω, ὦ, f. dow, a. 1. ἐχάλᾶσα, 
to slacken ; to let down, lower, Mar. 
2.4. Lu. 5. 4, et al. 

? a , 

χαλεπός. nH, ov, hard, rugged; fu- 
rious, ferocious, Mat. 8. 28; trying, 
9.Π1 30}; 

Χαλίναγωγέω, ὦ, f. now, (χαλινός 
& ἄγω) pr. tq guide with a bridle; 
met. to bridle, control, sway, Ja. 1. 
2615) (32575 αὶ 

Χαλῖνός, ov, 6, a bridle, bit, curb, 
Ja. 3. 3. ᾿ 

Χάλκεος, έα & €n, cov, contr. οὖς, ἢ, 
οὖν, (χαλκός) brazen, Re. 9. 20. 

Kakkevs, €ws, 6, (fr. same) pr. a 
coppersmith ; hence genr. a worker 
in metals, smith, 2 Ti. 4. 14. 


Χαλκηδών, ὄνος, 6, chalcedony, the 


202 


aaa SE a SS I I a TY ee 


XAP 


bitash or grey colour, susceptible o 
a high and beautiful polish, and 
which there are several varieties, as 


the onyx, modern carnelian, &e., Re. a 


21. 19. 
Χαλκίον, ov, τό, (χαλκός) a vessel; 
copper, brazen utensil, Mar. 7. 4. 


Χαλκολίβανον, ov, 6, orichalcum, 
fine bronze, a factitious metal of 
which there were several varieties, 
the white being of the highest repute, 
or, deep-tinted frankincense, Re. i, 
15; 2.18. N. 


Χαλκός, ov, 6, copper, also, kronze, 
Re. 18. 12; a brazen musizal instru- 
ment, 1 Co. 13. 1; copper money 
Mat. 10. 9; money in general, Mar — 
6.83; 12. 41. 


Χαλκοῦς, see Χάλκεος. 


Χαμαΐ, adv. on the ground, to the 
earth, Jno. 9. 6; 18. 6. 


Χαναναῖος, ata, αἴον, Canaanitish 
Mat. 15. 22. 

Χαρά, as, ἡ, (χαίρω) joy, gladness 
rejoicing, Mat. 2. 10; 13. 20, 44; 28 
8, et al.; meton. joy, cause of joy 
occasion of rejoicing, Lu. 2. 10. Phi 
4.1. 1 Th. 2. 19, 20; bliss, Mat. 25. 
21, 23. 

Χάραγμα, aros, τό, (χαράσσω, te 
notch, engrave) an imprinted mark, 
Re. 13. 16, et al.; sculpture, Ac. 17. 
29. 

Χαρακτήρ, ἦρος, 6, (fr. same) 8 
graver, graving tool; an engraven 
or impressed device; an impress, 
exact expression, He. 1. 3. 


Xdpa&, axos, 6, 4, (fr. same) a 
stake; a pale; a military palisade, 
rampart, formed from the earth 
thrown out of the ditch and stuck 
with sharp stakes or palisades, Lu. 
19. 43. 

Χαρίζομαι, f. ίσομαι, a. 1. ἐχαρισά- 
μὴν, pass. f. χαρισθήσομαι, a. 1. ἐχα- 
ρίσθην, (χάρις) to gratify; to bestow 

in kindness, grant as a free favour, 

Lu. 7. 21. Ro. 8. 32; to grant the 

deliverance of a person in favour to 

the desire of others, Ac.3.14; 27.24. 

Philem. 22; to sacrifice a person ta 

the demands of enemies, Ac. 25. 11; 

to remit, forgive, Lu. 7. 42. 2 Co. 2. 

7, 10. 


name of a gem, generally of a whitish, Χάριν, used as a particle governing 


KAP 208 


the genitive case, on account of, Lu. 
eg. 4%. Eph. 3. 3,14. 1 Jno. 3. 123 
& for the sake of, in order to, Ga. 3. 19. 
Tit. 1.5, 11. Jude 16; on the score 


XGE 
Rape, yawn) a chasm, gulf, Le, 16 
26. 


py 


Xethos, eos, τό, a lip, & pl. ra 


Ἢ of, | Ti. 5. 14: pr. the accus. of 


Χάρις, eros, ἢ» (χαίρω) pleasing 
τ show, charm; beauty, gracefulness ; 
a pleasing circumstance, matter of 
approval, | Pe. 2. 19, 20; kindly 
bearing, graciousness, Lu. 4. 22; a 
beneficial opportunity, benefit, 2 Co. 
1.15. Eph. 4. 29; a charitable act, 
generous gift, 1 Co. 16.3. 2 Co. 8. 4, 
6, et al.; an act of favour, Ac. 25. 3; 
favour, acceptance, Lu. 1. 30, 52. 
Ac. 2. 47; 7. 10, 46; free favour, free 
gift, grace, Jno, 1. 14, 16,17; Ro. 4. 
Ὁ Peo. GO. pn. 2. 5.8) V Pe; 
3.7; free favour specially manifested 
by God towards man in the Gospel 
scheme, grace, Ac. 15.11. Ro. 3. 24; 
5. 15,14, 20, 213 6.1, οὐ 4. 15, et 
al.; a gracious provision, gracious 
scheme, grace, Ro. 6. 14,15. He. 2. 
95 12. 28; 13. 9; gracious dealing 
from God, grace, Ac. 14. 26; 15. 40, 
Betis) Co, 1..4- 15. 10....Ga, 1, 
15, et al.; a commission graciously 
devolved by God upon a human agent, 
BOs 12: Se T8524 6.13. 10, 
2 Oot 12." Ga, 2.9. Fiphy3; 8's 
grace, graciously bestowed divine 
endowment or influence, Lu. 2. 40. 
Ac. 4..333; 11. 23. Ro. 12.6. 2 Co. 
12. 9, et al.; grace, a graciously 
vouchsafed spiritual position, Ac. 11. 
43. Ro. 5.2. Ga. 5.4. 2 Pe. 3. 18; 
an emotion correspondent to what 
is pleasing or kindly; sense of obli- 
gation, Lu. 17. 9; a grateful frame 
of mind, 1 Co. 10. 30; thanks, Lu. ἃ. 
32, 33, 34. Ro. 6.17. 1 Co. 15. 57, et 
al.; χάριν Vv. χάριτας καταθέσθαι, to 
oblige, gratify, Ac. 24. 27; 25. 9. 


Χάρισμα, aros, τό, (χαρίζομαι) a 
free favour, free gift, Ro. 5. 15, 16; 
6. 23. 2 Co. 1. 1], et al.; benefit, 
Ro. 1. 11; ὦ divinely conferred en- 
coped 1 Co. 12. 4, 9, 28, 30, 31, et 
al. Ἢ 

Χαριτόω, %, f. ὦσω, p. pass. κεχα- 
ρίτωμιαι, (χάρις) to favour, visit with 
favour, to make an object of favour, 
to gift; pass. to be visited with free 
favour, be an object of gracious visi- 
tation, Lu. 1.28. L. G. 


Xaprys, ov, 6, paper, 2 Jno. 12. 
τάσμα. ares, τό, (χαίνω, to 


DS eee 
a ..Ξ . .. ... ... 


χείλη, the lips, Mat. 15.8. Ro. 8. 12, 
et ἃ]. ; trop. χεῖλος τῆς θαλάσσης, the 
sea-shore, He. 11.12; meton. lan. 
guage, dialect, 1 Co. 14. 2), 


Χειμάζω, f. acw, (χεῖμα) to excite 
a tempest, toss with a tempest; pags. 
to be storm-tossed, Ac. 27. 18. 


Xetpappos, ov, ὁ, (χεῖμα & ῥέω) 
winter-flowing ; as subst. 2 stream 
which flows in winter, but is dry in 
summer; a brook, Juno. 18. 1, 

Χειμῶν, ὥνος, 6, (χεῖμα) stormy 
weather, Mat. 16. 3; a storm, tem- 
pest, Ac. 27. 20; winter, Mat, 24. 20, 
et al. 

Xetp, χειρός, 7, a hand, Mat. 3. 12; 
4.6; 8.15, et al. freq.; fr. the Heb. 
χεὶρ Κυρίον, a special operation uf 
God, Ac. 11. 213 13. 3; ἐν χειρί, by 
agency, Ac. 7. 35. Ga. 2. 19. 


Χειβαγώημῶν, @, f. ήσω, to lead Ly 

the hand, Ac. 9.8; 22. 11: (L. 6 
trom 

Χειραγωγός, ov, ὃ, (χείρ & ἀγω- 
γός, a leader) one who leads another 
by the hand, Ae. 13. 11. 

Χειρόγρᾶφον, ov, τό, (χείρ & γρά- 
φω) handwriting; a written form, 
literal instrument as distinguished 
from a spiritual dispensation, Col. 2. 
14. 


Χειροποίητος, ov, 6, 1, (χείρ & 
ποιητός, mnade, fr. ποιέω) made by 
hand, artificial, material, Mar. 14. 
58. Ac. 7, 48; οὐ «]. : 

Χειροτονέω, @, f. Now, (χείρ & 
retvw) to stretch out the hand: te 
constitute by voting; to appoint, 
constitute, Ac. 14. 23. 2 Co. 8. 19, 


Χείρων, ονος, 6, 7, Girregular com- 

parat. of κακός) worse, Mat. 9. 18. 
1 Ti. 5. 8; more severe, Jno. 5. 74, 
He. 10. 29. 


Χερουβίμ, (Heb. O°3395) cheza- 
him, the emblematic figures, represent- 
ing cherubim, on the ark, He. 9. 5. 


| Xnpa, as, 7, (pr. fem. of χῆρος 


bereft) a widow, Mat. 23. 14. Le 
4, 26, et al. 


XOés, adv. yesterday, Jno. 4. 82 
Ac. 1. 38. He. 13.8. 


XTA 


KiALapxos, ov, ὃ, (χιλίοι & apo) 
pr. a chiliarch, commander of a 
thousand men; hence genr. a com- 


mander, military chief, Mar. 6. 21. | 


Re. 6. 15; 19. 18; spe. a legionary 
tribune, Ac. 21. 31, 32, 33, 37, et 
al.; the prefect of the temple, Jno. 
18. 12. 


Κιλιάς, ados, ἡ, the number one 
thousand, a thousand, Lu. 14. 31. 
Ac. 4. 4, et al.: from 


Χίλιοι, at, a, a thousand, 2 Pe. 3. 8. 
Re. 11. 3, et al. 

Xir@v, @vos, 6, a tunic, vest, the 
inner garment which fitted close to the 
body, yee armholes, and sometimes 
sleeves, et, reaching below the knees, 
Mat.5,40; 10.10: pl. χιτῶνες, clothes, 
garments in general, ἄγαν. 14, 63. 


Χιών, ὄνος, ἧ, snow, Mat. 28. 3. 
Mar. 9. 8. Βο.1. 14. 

Χλαμύς, vdos, ἡ, chlamys, a species 
of cloak; a Roman military com- 
mander’s cloak, paludamentum, Mat. 
2 8, 5}. 

Χλευάζω, f. dow, a. 1. ἐχλεύασα, 
(χλεύη, jest) to jeer, scoff, Ac. 2. 13; 
1: 8. 

Χλιᾶρός, ad, dv, (χλίω, to become 
warm) warm, tepid; lukewarm, Re. 
3. 16. ὌΝ 

Χλωρός, a, ὅν, (λόη, the first 
tender shoot of vegetation) pale 
green; green, verdant, Mar. 6. 39. 
Re. 8. 7; 9. 4; pale, sallow, Re. 
6. 8. 

X&s’, six hundred and sixty-six, the 

᾿ number denoted by these letters, viz. 
x =600, ξ΄ =60, ς΄ =6, Re. 13. 18. 

Kotkos, ἡ, dv, (χόος, a heap of 
earth) of earth, earthy, 1 Co. 15. 47, 
48,49. N. 7. 

Xoiné, ἵκος, ἥ, a chenix, an Aitic 
measure for things dry, being the 48th 
part of a medimnus, consequently 
equal to the 8th part of the Roman 
modius, & nearly equivalent to about 
one quart, being considered a SUffi- 
cient daily allowance for the suste- 
nance of one man, Re. 6. 6, bis. 


Koitpos, ov, ὃ, 4, pr. a young swine; 
a swine, hog or sow, Mat. 8. 30, 31, 
82, et al. 


204 


APH 


seat or cause of anger and of mean 
choly) pr. to be melancho y; used 
later as an equivalent to χολοῦμαι, 
to be angry, incensed, Jno. 7. 23. 


Χολή, ἧς; ἦν the bile, gall; in ΔΎ. Τ᾽, 
a bitter ingredient, as wormwood, 
Mat. 27. 34; χολὴ πικρίας, intense 
bitterness, met. thorough disaffee- 
tion to divine truth, utter estrange- 
ment, Ac. 8. 23. 


Χόος, χοῦς, gen. χοός, dat. χοΐ, 
acc. χοῦν, (χέω) earth dug out and 
heaped up; loose earth, dirt, dust, 
Mar. 6.11. Re. 18. 19, 

Xopnyew, ὦ, f. now, (χορός & 
ἡγέομαι) to lead a chorus; ot ahs 
to defray the cost of a chorus ; hence, 
to supply funds; to supply, furnish, 
2'Co.,9, 10, Ὁ Pex duable 

Χορός, ov, 6, dancing with music, 
Lu. 15. 25. 

Χορτάζω, f. dow, a. 1. ἐχόρτασα, 
(χόρτος) pr. to feed or fill with grass, 
herbage, &c., to fatten; used of ani- 
mals of prey, to satiate, gorge, Re. 
19. 21; of persons, to satisfy with 
food, Mat. 14. 20; 15. 33, 37; met. te 
satisfy the desire of any one, Mat. 5. 
6, et al.: whence 

Χόρτασμα, ατος, τό, pasture, pro- 
vender for cattle; food, provision, 
sustenance, for men, Ac. 7. 11. 


Χόρτος, ov, 6, an inclosure; pas- 
ture ground; fodder for beasts; in 
NV. T., herbage, verdure, Mat. 6. 30; 
14. 19, et al.; a plant of corn, Mat. 
13. 26. Mar. 4. 28, 

Xovs, see χόος. 

Χράομαι, Guar, ἴ. χρήσομαι; to use, 
to make use of, employ, Ac. 27. 17. 
1 Co. 7. 31, et al.; to avail one’s self 
of, 1 Co. 7. 21; 9. 12, 15; to use, to 
treat, behave towards, Ac. 27. 3. 
2 Co. 13. 10: whence 

Xpeia, as, 7, use; need, necessity, 
requisiteness, Ep. 4. 29. He. 7.11: 
personal need, an individual -vant, 
Ac. 50. 8. Ro. "1213 pin ὥς 250s 
4. 16,19; χρείαν ἔχω, to need, require, 
want, Mat. 6.8; 14.16. Mar. 2. 25. 
Jno. 2. 25; ἐστὶ χρεία, there is need, 
Lu. 10. 42; τὰ πρὸς τὴν χρείαν, neces 
sary things, Ac. 28. 10, et al.; a me 
cessary business affair, Ac. 6. 3. 


Kode, ὦ, (χολή, considered as the Χρεωφειλέτης, ov, 6, (pens, ἃ 


XPH 


4ebt, & ὀφειλέτης) one who owes a 
: ag a debtor, Lu. 7. 41; 16. 5. 
L. G. 


Χρή, imperson. verb, there is need or 
occasion, it is necessary, it is requi- 
site; it behoves, it becometh, it is 
proper, Ja. 3. 10. 

Χρήζω, (χρεία) to need, want, de- 
sire, Mat. 6. 32. Lu. 11. 8; 12. 30. 
EO. 16... Ὁ... 1. 

Χρῆμα, ατος,τό, (χράομαι) any thing 
useful, or needful; plur. wealth, 
riches, Mar. 10. 23, 24. Lu. 18. 24; 
money, Ac. 8. 18, 20; 24. 26; sing. 
price, Ac. 4.37: whence Ὁ 

Χρηματίζω, f. ίσως ἃ. 1. ἐχρημάτι- 
σα, to have dealings, transact busi- 
ness; to negociate; to give answer 
on deliberation ; in N. 7", pass. to be 
divinely instructed, receive a reve- 
lation or warning from God, Mat. 2. 
10. 08 uu. 2. 26. Ac. 10. 22: He. 
8.5; 11.7; 12.25; intrans. to receive 
an appellation, be styled, Ac. 11. 26. 
Ro. 7. 3: whence 

Xpnuatiopos, ov, 6, in N. T, a 
response from God, a divine com- 
‘munication, oracle, Ro. 11. 4. 

Χρήσϊμος, n, ον, v. 6, ἡ, TO, -ον 
useful, profitable, 2 Ti. 2. 14: from 

Χρῆσις, ews, ἧς use, employment ; 
manner of using, Ro. 1. 26, 27. 

Χρηστεύομαι, f. εὐσομαι, (χρηστός) 
to be gentle, benign, kind, 1 Co. 13. 
ae ed 

Xpnorodoyia, as, 7, (χρηστός ἃ 

᾿ λόγος) bland address, fair speaking, 
Ro. 16.18. N. T. 

Xpnorés, ἡ, ov, (χράομαι) useful, 
profitable; good, agreeable, Lu. 5. 
39; easy, as a yoke, Mat. 11. 30; 
gentle, benign, kind, obliging, gra- 
cious, Lu. 6. 35. Ep. 4.32. Ro, 2. 4. 
1 Pe. 2. 3; good, in character, dis- 
position, &c., virtuous, 1 Co. 15. 33: 
whence 

Χρηστότης, Tyros, ἢ, pr. utility; 
goodness, kindness, gentleness, Ro. 
2. 4; 11. 22, et al.; kindness shown, 
beneficence, Ep. 2.7; goodness, vir- 
tue, Ro. 3..12. ᾿ 

ἄρησω, fut. of κίχρημι, ἃ. 1. ἔχρη- 
σα, to lend, Iu. 11. 5. 

Xpiopa, aros, τό, (xpi) pr. any 
thing which is anplied by emearing; 


“οὗ 


ΧΡΥ 


ointment, unguent; in NW. 7%, δὲ 
anointing, unction, in the reception 
of spiritual privileges, 1 Jno. 2, 20 
Phy XSi 

Χριστιανός, ov, 6, a Christian, fol- 
lower of Christ, Ac. 11. 263 26. 28. 
1 Pe. 4. 16: from 

Χριστός, οὔ, 6, pr. anointed; ᾧ 
Χριστός, the Christ, the Anointed 
One, i. q. Μεσσίας, the Messiah, Mat. 
1 16 172. IO. ἃ: 20425, 495 et ak. 
freq.; meton. Christ, ‘the word or 
doctrine of Christ, 2 Co. 1. 19, 21. 
Ep. 4. 20; Christ, a trudy Christian 
frame of doctrine and affection, Ro. 
8. 10. a. 4.19; Christ, the Church 
of Christ, 1 Co. 12.12; Christ, the dis- 
tinctive privileges of the Gospel of 
Christ, Ga. 3. 27: Ph. 3.,8. . He.’ 3. 
14: from 

KX pie, f. iow, a. 1. ἔχρῖσα, to anoint; 
in N. T., to anoint, by way of insti- 
tuting to a dignity, function, or pri- 
vilege, uu. 4. 18. Ac. 4. 27; 10. 38. 
2Co TQ Eee. hs, 9, 

Χρονίζω, f. iw, At. t@, a1. ἐχρόν- 
toa, to while, spend time; to linger, 
delay, be long, Mat. 24. 48; 25. 5, 
Lu. 1. 21; 12.45. He. 10.37: from 

Χρόνος, ov, 6, time, whether in re 
spect of duration or a definite point 
of its lapse, Mat. 2. 73; 25. 19, et al. 
freq.; an epoch, era, marked dura- 
tion, Ασ, 1. 7. 1 ΤᾺ. 8.1. 

Χρονοτρϊβέω, ὦ, f. now, (χρόνος 
& τρίβω) to spend time, while away 
time, linger, delay, Ac. 20. 16. 

Xpvceos, ἡ, ov, contr. οὖς, ἢ, OUY, 
(χρυσός) golden, of gold, 2 Ti. 2. 20. 
He. 9. 4, et al. 

Χρυσίον, iov, τό, (dim. fr. χρυσός) 
gold, He. 9.4. 1 Peol.,7... Re: 21. 
18, 21; spe. gold when coined oF 
manufactured; golden ornaments, 
1 Pe. 3. 3; gold coin, money, Ac. 3. 
θὰ 20.599. DiPe. ἢ. 18: 

Χρυσοδακτύλιος, ov, 6, 7, (χρυσύς 
& δακτύλιος) having rings of gold on 
the fingers, Ja.2.2. N.T. 

Χρυσόλϊθος, ov, 7, (χρυσός ὃς λί- 
θος) chrysolite, a name applied by the 
ancients to all gems of a gold colour, 
spe. the modern topaz, Re. 21. 20. 

Χρυσόπρᾶσος, ov, ὁ, (χρυσός ἃ 
πράσον. 8. leek) a chrysoprase, @ spe 


ΡΥ 


ees of yem of a golden green colour | 
ake thet of a leek, Re. 21. 20. | 
Xpvads, ov, 6, gold, Mat. 2. 11; 23. | 
16, 17; meton. gold ornaments, 1 Ti. | 
2. 9; gold coin, money, Mat. 10. 9, | 
et al. 


χρυσοῦς, see χρύσεος. | 

Χρυσόω, ὦ; ἴ, ὦσω, p. pass. κεχρύυ- 
Ὅμαι, (χρυσός) to gild, overlay with | 
gold, adorn or deck with gold, Re. 
i7. 43 18. 16. 

pes, χρωτός, 6, the skin; the 
body, Ae. 19. 12. | 

Χωλός, ἡ, ὄν, crippled in the feet, | 
limping, halting, lame, Mat. 11. 53.4 
15. 30, 31, et al.; meg. limping, weak, 
spiritually, He. 12. 13; maimed, de- 
prived of a foot, for ἀναπηρός, Mar. 9. 
45, 


% Bpa, as, ἢ, space, room; a country, 
region, tract, province, Mar. 5. 10. 
Lu. 2. 8; a district, territo » en- 
virons, Mat. 8. 28; meton. the in- 
habitants of a country, region, &c., 
Mar.1.5. Ac. 12. 20; the country, 
as opposed to the city or town, Lu. 
21.21; a field, farm, Lu. 12.16. Jno. 
4. 35. 

Χωρέω, ὦ, f. now, a. 1. ἐχώρησα, 
(ir. same) to make room éither by 
motion or capacity; to move, pass, 
Mat. 15. 17; to proceed, 80 on, 2 Pe. 
3.9; to progress, make way, Jno. 8. 
37; trans. to hold as contents, con- 
tain, afford room for, Mar.2.2. Jno. 
2. 63 21. 25: met. to give mental ad- 
‘mittance to, to yield accordance, 
Mat. 19. 11, 12; to admit ¢o appro- 
bation and esteem, to regard cordially, 
2.0: 7.2. 

Χωρίζω, f. iow, a. 1. 
(xwpis) to sunder, sever, 
Mat. 19.6. Ro. 8. 35, 39; mid., a. 1. 
ἐχωρίσθην, P. κεχώρισμαι, to disso. 
ciate one’s self, to part,- 1 Co. 7. 10, 
il, 15; to withdraw, depart, Ac. 1. | 

45 18. 1, 2. Philem. 15; to be aloof; | 

| 


ἐχώρισα, 
disunite, 


Be. 7. 26. 
-- , , ‘ n 
AMPtOV, οὐ, TO, (pr. dim. fr. χῶρος) 

a place, spot, Mat. 26.36. Mar. 14. 


32; a field, farm, estate, domain, 
Jno. 4.5. Ac. 1. 18, et al. 


Kwpis adv. apart, Jno. 20. 7 ; apart | 
from, parted from, Jno. 15. 5. Ja. | 
2. 18, 20, 26; alien from, Eph. 2. 12; 


apart from, on a distinct footing 








206 


WEY - 


from, 1 Co. 11. 11; apart from, dis 
tinct from, witkout the intervem 
tion of, Ro. 3. 21, 28; 4. 6; apart 
from the company of. independently 
of, 1 Co. 4. 8. He. 11. 40; without 
the presence of, He. 9. 98: without 
the agency of, Jno. 1.3. Ro. 10, 14; 
without the employment of, Mat. 13. 
34. Mar. 4. 34, He. 7, 20, 21; 9.7, 
18, 22; without, Lu. 6. 49, ἘΠῚ 
4. 1 Ti. 2.83 5, 21. “Philem. 14. 
He. 10. 28; 11. 6; 12. 8, 14; clear 
from, He. 7.7; irrespectively of, Ro. 
7. 8, 9; without reckoning, besides, 
Mat. i4. 21; 15. 38. 9 Co. 11. 28; 
With the exception of, He. 4. 15. 


@pO0s, ov, ὃ, Corus, or Caurus, the 
north-west wind; mefon. the north. 
west quarter of the heavens, Ac. 27, 
12. 


Ψ, 
Ψάλλω, f. ψαλῶ, a. 1. ἔψηλα, 


(yaw, to touch) to move by a touch. 
to twitch; to touch, strike the strings 
or chords of an instrument: absol. te 
play on a stringed instrument; to 
sing to music; in N. 7, to sing 
praises, Ro. 15.9. 1 Co. 14. 15. Ep. 
5. 19. Ja. 5.13: whence 


Ψαλμός, od, ὁ, impulse, touch, οἱ 
the chords of a stringed instrument; 
in N. T., 4 sacred song, psalm, 1 Co. 
14. 26. Ep. 5. 19, et al. 

Ψευδαδελῴός, od, 6, (ψευδής ἃ 
ἀδελφός) a false brother, ἃ pretended 
Foren 2 Co. 11. 26. Ga. 2. 4. 


Ψευδαπόστολος, ov, ὁ, (ψευδής & 
ἀπόστολος) a false apostle, pretended 
minister of Christ, 2Co. 11. 13. N. T. 

Ψευδής, eos, ods, ὃ, ἡ, (ψεύδομαι) 
false, lying, Ac. 6.13. Re. 2. 2; in 
N. T., pl. maintainers of religious 
falsehood, corrupters of the truth of 
God, Re. 21. 8. 

Ψευδοδάσκἄλος, (ψευδής & διδάσκ- 
αλος) a false teacher, one who in 
culcates false doctrines, 2 Pe. 2. 1. 
ΝΟΥ, 

Ψευδολόγος, ov, 6, ἡ, ψευδής ἃ 
λέγω) false-speaking, 1 Ti. 4. 2. } 

Ψευδομάρτυρ, tpos, ὁ, (ψευδής ἃ 


WEY 


μάρτυρ) a false witness, Mat. 26. 60, 
bis. 1 Co..15. 15: whence 

Pevdouapripéa, ὦ, f. now, to bear 
false witness, give false testimony, 
Mat. 19. 18. ar. 14. 56, 57, et al.: 
whence ; 

Ψευδομαρτυρία, as, 4, false wit- 
ness, false testimony, Mat. 15. 19; 

59. 


Φευδοπροφήτης, ov, ὁ, (ψευδής & 
προφήτης) a false prophet, one who 
falsely claims to speak by divine in- 
epiration, whether as a foreteller of 
Suture events, or a teacher of doctrines, 
Mat. 7. 15; 24. 24, et al. 


Wevdos, eos, τό, (ψεύδομαι) false- 
hood, Jno. 8. 44. Ep. 4.25. 2 Th. 
2.9, 11. 1 Jno. 2.27; in N. T, re- 
ligious falsehood, perversion of re- 
ligious truth, false religion, Ro. 1.25; 
the practices of false religion, Re. 
Sinn se. 10. 


Ψευδόχριστος, ov, 6, (ψευδής ἃ 
ριστός) a false Christ, pretended 
essiah, Mat. 24. 24 Mar. 13. 22. 

N....Ts 

Ψεύδω, f. ψεύσω, to deceive; mid. 
to speak falsely or deceitfully, utter 
falsehood, lie, Mat. 5. 11. Ro. 9. 1, 
et al.; trans. to. deceive, or attempt 
to deceive, by a lie, Ac. 5. 3. 

Ψευδώνῦμος, ov, 6, ἡ, (ψευδής & 
ὄνομα) falsely named, falsely called, 
ΤΥ 6.20: 

Vevopa, ατος, τό, (Wevdw) a false- 
hoed, lie; in N. T, delinquency, 
Ro. 3. 7. 

Ψευστής, ov, 6, (fr. same)one who 
utters a falsehood, a liar, Jno. 8. 44, 
55, et al.; in N. 7., a delinquent, 

_ Ro. 3. 4. 

YyAadda, ὦ, f. Now, a. 1. ἐψη- 
λάφησα, (ψάλλω, ew) to feel, han- 
dle, Lu. 24. 39; to feel or ope for 
or after, as persons in the dark, Ac. 


LY El τ 

Τίτῳ f. ἰσω, to reckon by means 
of pebbles, compute by counters; 
hence -genr. to compute, reckon, 
calculate, Lu. 14. 28. Re. 13. 18: 
from : 

Ψηῴος, ov, 7, « small stone, peb- 
ble; a pebble variously employed, 
especially in a ballot; hence, a vote, 
suffrage, Ac. 26. 10; a pebble or 


207 


VOX 
wee probably given as @ token, Re. 


Ψιθυρισμός, ov, ὃ, (ψιεθυρίζω, te 
whisper) ἃ whispering; a calum- 
nious whispering, detraction, 2 Co. 
12.20. Li. G. 


Ψιθυριστής, od, 6, (fr. same) a 
whisperer; a calumnious whisperer, 
detractor, Ro. 1. 30. 

Wik, 8 


Ψιχίον, iov, τό, (dimin. of 
fragment, morsel) a small morsel, 


crumb, bit, Mat. 15. 27. Mar. 7. 98. 
La. I6. 21... Ν. 7. 


Ψυχή, ns, ἡ, (ψύχω) breath; the 
principle of animal life; the life, 
Mat. 2.20; 6.25. Mar. 3. 4. Lu. 21, 
19. Jno. 10. 11, et al.; an animate 
being, 1 Co. 15. 45; a human indi- 
vidual, soul, Ac. 2. 41; 3. 233 144} 
27. 81. Ro, 13.1. 1 Pe. 3. 20; the 
immaterial soul, Mat. 10. 28. 1 Pe. 
1.95; 2.11, 25; 4, 19, et al.; the soul 
as ὦ seat of religious and moral sen- 
timent, Mat. 11. 29. Ae. 14. 2, 22; 
15. 24. Enh. 6. 6, et al.; the soul as 
ὦ seat of feeling, Mat. 12.18; 26. 38, 
et al.; the soul, the énner self, Lu. 
12. 19: whence 

Ψυχικός, Ty OY, pertaining to the 
life or the soul; in N. T, animal, 
as distinguished from spiritual sub- 
sistence, 1 Co. 15. 44, 46; occupied 
with mere animal things, animal, 
sensual, 1 Co.2.14. Ja.3.15. Jude 
19. 


Yuyos, eos, τό, ψύχω) cold, Ino. 
18,18. AC., 28:2... 2 Co. Ih. 97 
whence 

Ψυχρός, d, dv, cool, cold, Mat. 10. 
42; met. Re. 3. 15, 16. ~~ 


Ψύχω, f. ξω, pass. a. 2. ἐψύγην, 
f. 2. ψυγήσομαι, to breathe: to Coo) ; 
pass. to be cooled; met., of affection, 
Mat. 24. 12. 


Ψωμίζω, f. iow, (ψωμός) pr. α 
feed by morsels; hence gerr. τῷ 
feed, supply with food, Ro. 12. 20, 
to bestow in supplying food, 1 Co. 
13. 3. 

Ψώμιον, ov, τό, (dimin. of ψωμός, 
a bit, morsel, fr. ψάω, to break inte 
apy bit, morsel, mouthful, Jno. 


Ψώχω, f. Eo, (bdo) to rub ia 
pieces, as the ears of grain, Lu. 6. 1. 


3 


QSE 


@, w, Omega, the last letter of the|‘Qs, adv. \ds) as, correlatively, Max 


Greek alphabet; hence met. τὸ Q, the 

ἔ last, Re. 1.8, Ll; 21.6; 22. 13. 

Q, interj. ΟἹ Mat. 15. 28; 17. 117, 
et al. 

Ὧδε, ado. (ὅδε) thus; here, in this 
place, Mat. 12. 6, 41; ὧδε ἢ ὧδε, here 
or there, Mat. 24. 23; ἂμ ὧδε, the 
state of things here, Col. 4.9; ῃιδέ. 
herein, in this thing, Re. 13. 10, 18; 
hither, to this place, Mat. 8. 29; 14. 
18, et al. ᾿ 

"Ωιδή, As, ἡ, (contr. for ἀοιδή, fr. 
ἀείδω) an Ode, song, hymn, Ep. 5. 19. 
Col. 3. 16. Re. 5.93 14.3; 15. 3. 

Ὠδίς, ivos, 7, & in N. T., wdiy, 
(ὀδύνη) the throe of a woman in tra- 
vail, a birth-pang, i Th. 5. 3; pl. 
met, birth throes, preliminary trou- 
bles to the development of a cata- 
rib ae Mat. 24.8. Mar. 18. 9: fr. 
the 2. a stringent band, a snare, 
noose, 3. 2. 24: whence 

Qdiva, f. t-%, to be in travail, Ga. 
4.27. Re. 12.2; met. to travail with, 
to make effort to bring to spiritual 
birth, Ga. 4. 19. (.) 

"Quos, ov, 6, the shoulder, Mat. 23. 
4, Lu. 15. 5. ὶ 

’"Qvéopat, ovpat, f. ήσομαι, a. 1. 
ὠνησάμην, to buy, purchase, Ac. 7. 16. 

Ὡόν, ov, τό, an egg, Lu. 11. 12. 

Ὥρα, as, 7, 8. limited portion of 
time marked out by part of a settled 
routine or train of circumstances; a 
season of the year; time of day, Mat. 
14.15. Mar. 6.35; 11. 11; an hour, 
Mat. 20. 3. Jno. 11..9, et al.; in 
N. T. an eventful season, 1 Jno. 2. 
18, big. Re. 3.10; 14.7; due time, 
Jno. 16. 21. Ro. 13. 113 a destined 
period, hour, Mat. 28. 45. Mar. 14. 
35. Jno. 2. 4; 7. 30, et al.; a short 
period, Mat. 26.40. Jno.5.35. 2 Co. 
7.8 Ga.2.5. 1Th. 2.17. Philem. 
15; a point of time, time, Mat. 8.13; 
24.42. Lu. 2. 38, et al.: whence 

Ὡραῖος, a, ov, timely, seasonable ; in 
rime, blooming; in J. 7., beautiful, 
at. 23. 27. Ac. 3. 2, 10. Ro. 10. 15. 
Ὠρύομαι, f. ὕσομαι, to howl; to 
moar, as a lion, 1 Pe. 8. 8. 


4,26. Jno. 7. 4. Ro. ὅ. 15, οὗ al; 
as, like as, Mat. 10. 16. Eph. 5. 8. 
et al.; according as, Ga. 6. 10, et al.; 

2s, 28 it were, Re. 8. 8, et al.; ag 

Lu. 16. 1, Ac. 3. 12, et al.; before 

numerals, about, Mar. 5. 13, et al.; 

conj., that, Ac. 10. 28, et al.; hor, 

Ro. 11. 2, et al.; when, Mat. 28. 9. 

Phi. 2. 23; as an exclamatory paréi- 

cle, how, Ro. 10. 15; equivalené 48 

ὥστε, accordingly, He. 3.11; ase, eB 

condition that, provided that, 4.2. i, 

24; ws εἰπεῖν, 80 to speak, He. 7. 8. 


‘Ocavyva, (Heb. SO"HY'WIN) be 
sanna! save now, succour now, Maé 
21. 9, 15, et al. 


Ὡσαύτως, adv. (as & αὕτως, αὐτός) 
just so, in just the same way or man- 
ner, likewise, Mat. 20.5; 21.30, et al 

Ὡσεί, adv. (ὡς & εἶ) as if; as it 
were, as, like, Mat. 3. 16; 9. 36, e& 
al.; with terms of number or quan- 
tity, about, Mat. 14. 21. Lu. 1. 56; 
22. 41, 59. 

Ὥσπερ, adv. (ὡς & περ) just as, 88, 
like as, Mat. 6.2; 24.38. 1 Th. 5. 3, 
et al. 

Ὡσπερεί, adv. (ὥσπερ & εἶ) just 
as if; as it were, 1 Co. 15. 8. 


“Ὥστε, conj. (ὡς & Te) 80 that, 80 
as that, so as to, Mat. 8.24. Mar. 2. 
12. Ac. 14.1. Ga. 2.13; as an illa- 
tive particle, therefore, consequently, 
Mat. 12. 123 23. 31, et al.; in WN. ἢ; 
as a particle of design, in order that, 
in order to, Lu. 9. 52. 

’"Oriov, ov, τό, (dimin. of ods) in 
N. T. simply equivalent to ots, an ear, 
Mat. 26.51. Mar. 14.47. Lu. 22. 5). 
Jno. 18. 10, 26. 

᾽Ωφέλεια, as, 7, help; profit, gain, 
advantage, benefit, Ro. ὃ. 1. Jude 
16: from : : 

᾿Ωφελέω, ὦ, f. Now, a. 1. ὠφέλη- 
σα, (ὄφελος) to help, profit, benefit, 
Mat. 27. 24. Mar. 7.11. Ro. 2. 25, 
et al.: whence : 

’"OAderipos, ov, 6, ἡ, τό, “ον, profit 
able, useful, beneficial, serviceabla 
1 Ti. 4. 8, bis. 2 Τὶ. 3.16. Tit. 3, 8. 


ran 








i 


iy? = Pty .. | 
Ὁ ΜΝ ome ς 
᾿ * Ἦν 














